ΤΟ ΑΝΤΡΟ ΤΩΝ ΜΟΝΤΕΡΝΩΝ ΝΥΜΦΩΝ ΠΑΠΑΔΕΥΕΤΑΙ.

 

«Γάμος στη Δημοτική — Από το Μυστήριο στην Προσαρμογή»

Η πρόσφατη τέλεση γάμου στη δημοτική γλώσσα από τον π. Αλέξανδρο Καριώτογλου και όσα έχουν προηγηθεί μέσα από δημόσιες παρεμβάσεις, συνεντεύξεις και δηλώσεις περί «εκσυγχρονισμού» της Εκκλησίας, δεν αποτελούν ένα μεμονωμένο περιστατικό.
Είναι ένα ακόμη σύμπτωμα μιας βαθύτερης κρίσης φρονήματος που εδώ και χρόνια επιχειρεί να μεταμορφώσει την Ορθοδοξία από εμπειρία μετανοίας και ασκήσεως σε μια θρησκεία προσαρμοσμένη στις απαιτήσεις της εποχής.
Υπάρχουν εποχές όπου οι εχθροί της Πίστεως εμφανίζονται έξω από τα τείχη.
Και υπάρχουν εποχές πιο επικίνδυνες και ύπουλες όπου εισέρχονται εντός των τειχών, ομιλώντας τη γλώσσα της αγάπης, της προόδου και της δήθεν ποιμαντικής ευαισθησίας.
Ζούμε δυστυχώς τη δεύτερη εποχή.
Δεν αρκεί πλέον στον κόσμο να χλευάζει την Εκκλησία. Απαιτεί να την μεταμορφώσει,να την φέρει στα μέτρα του λες και είναι κουστούμι.
Να την απογυμνώσει από το μυστήριό της.
Να την καταστήσει ακίνδυνη, εύπεπτη, προσαρμοσμένη στα μέτρα της σύγχρονης ψυχολογίας και των κοινωνικών απαιτήσεων.
Και έτσι βλέπουμε σήμερα να παρουσιάζεται ως «πρόοδος» εκείνο που άλλοτε θα θεωρούνταν πνευματική εκτροπή.
Βεβαίως, το ζήτημα δεν είναι πρωτίστως δογματικό. Κανείς δεν ισχυρίζεται ότι η χρήση της δημοτικής γλώσσας συνιστά από μόνη της αίρεση. Όμως η Εκκλησία δεν αλλοιώνεται πάντοτε από μια ξαφνική δογματική ανατροπή. Συχνότερα αλλοιώνεται σταδιακά, όταν αρχίζει να ξηλώνεται το νήμα της παραδόσεως λίγο λίγο, στο όνομα της «διευκόλυνσης», της «προσαρμογής» και της «σύγχρονης ανάγκης». Και όταν αρχίσει να ξηλώνεται το πουλόβερ, κανείς δεν γνωρίζει πού θα σταματήσει το ξήλωμα.
Διότι σήμερα θεωρείται «μικρή αλλαγή» η γλώσσα. Αύριο θα θεωρείται υπερβολή η νηστεία. Μεθαύριο θα θεωρείται σκληρός ο ασκητικός λόγος των Αγίων και στο τέλος θα ζητείται μια Ορθοδοξία χωρίς κόπο, χωρίς μετάνοια, χωρίς Σταυρό.
Καπού εδώ γεννάται εύλογα το ερώτημα οι απλοί, αγράμματοι παππούδες και οι γιαγιάδες μας, που έζησαν με δάκρυ, πίστη και ευλάβεια μέσα στη γλώσσα της Εκκλησίας, πώς άραγε κατανοούσαν το Μυστήριο; Πώς κοινωνούσαν τόσους αιώνες τη χάρη χωρίς να απαιτούν να προσαρμοστεί η Εκκλησία στα μέτρα της εποχής τους; Ίσως τελικά το πρόβλημα να μην είναι ότι η Εκκλησία έπαψε να γίνεται κατανοητή, αλλά ότι ο σύγχρονος "μορφωμένος" άνθρωπος έπαψε να θέλει να μαθητεύσει στο μυστήριό της.
Η Θεία Λατρεία μετατρέπεται σταδιακά από μυστήριο ουρανού σε ανθρώπινο ακρόαμα.
Η ιερή γλώσσα αντιμετωπίζεται σαν εμπόδιο.
Η Παράδοση σαν βάρος.
Η ασκητική ζωή σαν υπερβολή και η μετάνοια σαν λέξη ενοχλητική και ασύμβατη για τα αυτιά της εποχής.Μα η Εκκλησία δεν παραδόθηκε από τους Αγίους ως κοινωνικό εργαστήριο ιδεών.
Παραδόθηκε ως κιβωτός σωτηρίας.
Ο Μέγας Αθανάσιος εξορίστηκε πέντε φορές για να μη νοθεύσει ούτε ένα «ιώτα» της αλήθειας.
Ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής προτίμησε να του κόψουν τη γλώσσα παρά να σιωπήσει μπροστά στην πλάνη.Ο Άγιος Μάρκος ο Ευγενικός έμεινε μόνος απέναντι σε αυτοκράτορες και ισχυρούς γιατί γνώριζε ότι η αλήθεια δεν διαπραγματεύεται.
Και τώρα;
Τώρα κάποιοι θεωρούν ότι η Εκκλησία θα σωθεί αν μοιάσει περισσότερο στον κόσμο.
Αν αλλάξει τη γλώσσα της για να μη κουράζει.
Αν αλλάξει το ήθος της για να μη προσβάλλει.
Αν αλλάξει το φρόνημά της για να γίνει αποδεκτή.
Όμως η Ορθοδοξία δεν είναι δημόσια σχέση.
Δεν είναι επικοινωνιακή στρατηγική.
Δεν είναι θεσμός που επιβιώνει μέσω προσαρμογών.Είναι εμπειρία Σταυρού.
Ο Χριστός δεν είπε ποτέ ότι η αλήθεια θα είναι δημοφιλής και εύκολη.Είπε ότι θα είναι σωστική δια της στενής πύλης.
Γι’ αυτό και κάθε εποχή γεννά τους δικούς της «εκσυγχρονιστές», οι οποίοι υπόσχονται μια Εκκλησία χωρίς σύγκρουση, χωρίς άσκηση, χωρίς μετάνοια και τελικά χωρίς μεταμόρφωση.
Μια Εκκλησία που δεν θα ενοχλεί κανέναν.
Μόνο που η Εκκλησία που δεν "ενοχλεί" τον κόσμο συνήθως έχει ήδη αρχίσει να του μοιάζει.
Και τότε επαληθεύεται ο φοβερός λόγος του Ευαγγελίου:
«Προσέχετε ἀπὸ τῶν ψευδοπροφητῶν, οἵτινες ἔρχονται πρὸς ὑμᾶς ἐν ἐνδύμασι προβάτων· ἔσωθεν δέ εἰσιν λύκοι ἅρπαγες».
Διότι η μεγαλύτερη αλλοίωση δεν ξεκινά όταν χάνεται η εξωτερική δύναμη της Εκκλησίας.
Ξεκινά όταν χάνεται το φρόνημά της.
Όταν η αλήθεια αρχίζει να μετριέται με δημοσκοπήσεις.Όταν η σωτηρία αντικαθίσταται από την ψυχολογική άνεση.
Όταν το «μετανοεῖτε» θεωρείται σκληρό και το «όλα επιτρέπονται» βαφτίζεται αγάπη.
Αλλά η Εκκλησία δεν σώζει επειδή χαϊδεύει.
Σώζει επειδή θεραπεύει.
Και κάθε θεραπεία περνά πρώτα από την αλήθεια.
Η Ορθοδοξία άντεξε αυτοκρατορίες, αιρέσεις, διωγμούς και καταρρεύσεις όχι επειδή προσαρμόστηκε, αλλά επειδή παρέμεινε όρθια.
Και θα συνεχίσει να στέκεται όχι χάρη σε όσους θέλουν να την ξαναγράψουν στα μέτρα της εποχής, αλλά χάρη σε εκείνους που ακόμη φυλάσσουν Θερμοπύλες.


Στυλ. Καβάζης