Πηγή: Ρικάρντο Πακόσι
Η έννοια του πολιτισμού είναι αναπόφευκτα σχετική. Αλλά σήμερα το πρόβλημα δεν είναι να κάνουμε συγκρίσεις μεταξύ ενός πολιτισμού και ενός άλλου, αλλά μάλλον να συγκρίνουμε το πρόσφατο παρελθόν ενός δεδομένου πολιτισμού - του Δυτικού πολιτισμού - με την παρούσα εποχή του.
Από αυτή τη σύγκριση, φαίνεται ότι η φάση του Δυτικού πολιτισμού που ξεκίνησε με τη Σύγχρονη Εποχή διαλύεται στην πιο οικεία της ουσία, χωρίς, ωστόσο, να αντικαθίσταται από οτιδήποτε άλλο.
Ή μάλλον: το πλαίσιο του προηγούμενου πολιτισμού παραμένει σε θεσμικό, κανονιστικό και γλωσσικό επίπεδο. Αλλά έξω από αυτή την υπολειμματική και προσομοιωτική αξία της παλιάς τάξης πραγμάτων, το μόνο πράγμα που αναπαράγει τον κόσμο στον οποίο ζούμε σε καθημερινή βάση είναι η βαρβαρότητα της αγοράς και των μηχανών - που έχουν γίνει μια ενιαία οντότητα - που δεν σκέφτεται καμία αξία, δεν εκφράζει καμία ηθική και έτσι έχει μετατρέψει τον κόσμο σε έναν γιγάντιο τροχό που περιστρέφεται αέναα γύρω από το Τίποτα.
Γύρω από αυτόν τον «αέναα κινούμενο τροχό» μηχανών και αγορών, ένα πλήθος ανθρώπινων προνυμφών κινείται με τη σειρά του, αυτάρεσκες και πομπώδεις που νιώθουν σαν ξεχωριστά άτομα - έχουν σβήσει κάθε αίσθηση του εαυτού τους ως λαού και ως κοινωνίας.
Ο πολιτισμός δεν υπάρχει πλέον επειδή ο πολιτισμός του δικαίου δεν υπάρχει πλέον. Δηλαδή, η Magna Carta, το Habeas Corpus και τα εθνικά συντάγματα, για να μην αναφέρουμε το διεθνές δίκαιο, διαλύονται: όλα έχουν συνθλιβεί από έναν νέο απολυταρχισμό που δικαιολογεί την αδιαμφισβήτητη κυριαρχία του ως φορέα της αυτοαποδιδόμενης επιστημονικής ή/και ηθικής αντικειμενικότητας.
Φυσικά, πολλοί είναι ευχαριστημένοι με αυτό το οπισθοδρομικό ταξίδι από τον συνταγματισμό στον απολυταρχισμό επειδή, τελικά, ο πολιτισμός του δικαίου αποτελούνταν μόνο από «κομμάτια χαρτιού».
Ο πολιτισμός δεν υπάρχει πλέον επειδή ο απάνθρωπος ρυθμός των μηχανών και η 24ωρη συνδεσιμότητα διαλύουν τους δεσμούς του συλλογικού ανήκειν, της ενσυναίσθησης και της επιθυμίας για διάλογο.
Σε αυτήν την αυτοαποκαλούμενη «περιεκτική» κοινωνία, οι αντικρουόμενες δυναμικές εντός της κοινής γνώμης επιμένουν, αλλά η κοινή γνώμη παίρνει θέση στα παγκόσμια ζητήματα όχι προσκολλώμενη σε μια μαζική ταυτότητα ή σύστημα σκέψης, αλλά μάλλον ακολουθώντας τα βάναυσα και παράλογα συναισθήματα που είναι εγγενή στο πλήθος. Για να συμβεί η παλινδρόμηση από τη μάζα στο πλήθος, φυσικά, είναι απαραίτητα και ορισμένα ηθικολογικά αξιώματα δανεισμένα από τους μηχανισμούς παρα-ταυτότητας που διέπουν τις κοινωνικές διαδικασίες και ονομάζονται «δεξιά» και «αριστερά».
Η αίσθηση της κοινής ηθικής που ενέπνεε τις παλιές μαζικές ιδεολογίες αντιπαραβάλλεται τώρα από μια ηθικολογική και ασύνδετη υστερία, εκφράσεις συναισθηματικής φωτιάς που διαρκούν μια μέρα και που το πλήθος ξεχνά γρήγορα, ώστε τα μέλη του να μπορούν να επιστρέψουν, εξίσου γρήγορα, στη συνήθη κατάσταση των ατομικιστικών προνυμφών τους.
Ο πολιτισμός δεν υπάρχει πλέον επειδή ο δυτικός χώρος έχει μετατραπεί από τη μετανάστευση σε έναν μη-τόπο, που σημαίνει ότι κάθε μεγάλη πόλη αποτελείται από τμήματα του πληθυσμού που δεν μοιράζονται πλέον μια γλώσσα, έναν πολιτισμό ή μια ιστορική μνήμη.
Κάθε πολυεθνικό έθνος στη Δύση διαιρείται σε νεοφυλετικούς μητροπολιτικούς θύλακες, δηλαδή σε ένα πλήθος αμοιβαίων ξένων.
Κάθε πόλη γίνεται έτσι ίδια με κάθε άλλη, όπως ακριβώς τα αεροδρόμια, τα εστιατόρια γρήγορου φαγητού και τα εμπορικά κέντρα είναι από καιρό τα ίδια σε κάθε γωνιά του κόσμου.
Δεν υπάρχει πλέον πολιτισμός επειδή η διαγραφή της ιστορικής μνήμης και των γενεαλογικών δεσμών, καθώς και η διαγραφή του ιερού και του πνευματικού, έχουν διαλύσει τον χρόνο και, επομένως, την αίσθηση του θανάτου και την επιθυμία για το μέλλον.
Σε αυτό το πλαίσιο, απαλλαγμένο από τελεολογία, οι τεχνοκράτες έχουν την πολυτέλεια να επικαλούνται εσχατολογία και να φλυαρούν για τον Αντίχριστο: αλλά το κάνουν αυτό όχι για να υπαινιχθούν μια μετα-αποκαλυπτική Σωτηρία, αλλά μάλλον για να κάνουν το Τέλος αισθητό ως μια σταθερή συνθήκη.
Ένα Τέλος χωρίς τέλος και χωρίς σκοπό, επομένως, που δεν αφήνει χώρο για κανένα νόημα εκτός από την άνευ νοήματος αναπαραγωγή της Μηχανής και μέσα στη Μηχανή.
Όλα όσα έχω εξηγήσει μέχρι τώρα (και τα οποία σίγουρα πρέπει να επεκταθούν) αφορούν τη Δύση, αλλά μόνο εν μέρει τον υπόλοιπο κόσμο.
Σε άλλα μέρη του πλανήτη, στην πραγματικότητα, οι οικογενειακές και κοινοτικές μορφές, καθώς και οι γενεαλογικές ταυτότητες και κληρονομιές, επιμένουν σε μεγαλύτερο βαθμό. Σε άλλα μέρη του κόσμου, εν ολίγοις, ο χρόνος εξακολουθεί να υπάρχει και επομένως το μέλλον εξακολουθεί να υπάρχει.
Για να επιστρέψουμε στο να νιώθουμε και να αγαπάμε τον χρόνο, πρέπει επομένως να ελπίζουμε ότι αυτό το μεγάλο πλαίσιο που τυλίγεται γύρω από το Τίποτα που είναι η Δύση θα καταρρεύσει στο σύνολό του.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου