Δευτέρα 8 Ιουνίου 2026

Η κατάρρευση των Ηνωμένων Πολιτειών

 Lucio Caracciolo - 07/06/2026

Η κατάρρευση των Ηνωμένων Πολιτειών

Πηγή: La Repubblica

Η Αμερική κινείται γρήγορα. Θεωρούμενη ως μειονεκτική τοποθεσία από τους Ευρωπαίους διπλωμάτες μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα, η Ουάσινγκτον χρειάστηκε λιγότερο από μισό αιώνα - από το 1898, τον Ισπανοαμερικανικό Πόλεμο για την Κούβα και τις Φιλιππίνες, έως το 1945, τον θρίαμβο επί της Γερμανίας, της Ιαπωνίας και της Ιταλίας - για να καθιερωθεί ως η κορυφαία δύναμη στον κόσμο σε αντίθεση και σε συνδιαχείριση με τη σοβιετική αυτοκρατορία. Χρειάστηκε σχεδόν εξίσου χρόνος, μέχρι το 1991, για να καθιερωθεί ως η μοναδική υπερδύναμη ή Νέα Ρώμη χάρη στην αυτοκτονία της ΕΣΣΔ. Μόλις τριάντα χρόνια - με την αποχώρησή της από το Αφγανιστάν το 2021 - για να συνειδητοποιήσει ότι δεν μπορούσε, ούτε θα μπορούσε, να αναλάβει το κόστος και τις ευθύνες που συνοδεύουν ένα τόσο απάνθρωπο προνόμιο.
Στο σταυροδρόμι μεταξύ μιας εθνικής δημοκρατίας και μιας παγκόσμιας αυτοκρατορίας, ο «με αστέρια και ρίγες» όνος του Μπουριντάν δίστασε για πολύ, εξαντλημένος στην προσπάθεια συμφιλίωσης των αντιθέτων. Εξ ου και η κρίση ταυτότητας που καταστρέφει τόσο το έθνος όσο και τη δημοκρατία, ενώ σηματοδοτεί το τέλος της παγκόσμιας ηγεμονίας των ΗΠΑ.

Αυτό δεν είναι παρακμή, είναι μια κατάρρευση. Άσχημα νέα για όσους από εμάς έχουμε καταφύγει κάτω από αυτή τη στέγη και τώρα τη βλέπουμε να σαρώνεται από τη δομική κατάρρευση της αυτοκρατορίας. Ποτέ δεν διακηρύχθηκε επίσημα λόγω της ασυμβατότητάς της με τη νοοτροπία του μέσου Γιάνκη. Μεγαλωμένοι για να νιώθουμε σαν κληρονόμοι μιας αντιαποικιακής επανάστασης, μεγαλωμένοι σε μια κουλτούρα που επέβαλλε ένα αρνητικό στίγμα στον όρο «αυτοκρατορία» - μια λέξη-κλειδί, μια βρώμικη λέξη, κατά την ρεπουμπλικανική οπτική των Ιδρυτών.
Όταν οι ιστορικοί αποκτήσουν επαρκή απόσταση για να ερμηνεύσουν την πορεία των Ηνωμένων Πολιτειών, θα μπορέσουμε να κατανοήσουμε καλύτερα τους διάφορους λόγους για την ιλιγγιώδη παρακμή του πρώην Νούμερο Ένα. Χθες, το ακλόνητο σημείο αναφοράς για φίλους και εχθρούς. Σήμερα, είναι αποδυναμωμένh και αναξιόπιστh. Ένα βαθμό ανησυχίας για την κατάρρευση των ΗΠΑ είναι αισθητός ακόμη και στο Πεκίνο. Ο Σι Τζινπίνγκ φοβάται ότι τα ερείπια της αμερικανικής αυτοκρατορίας θα τον παγιδεύσουν σε αφόρητες δεσμεύσεις.

Κανείς δεν έχει την ψευδαίσθηση ότι η αυτοβύθιση της Αμερικής μπορεί να αντιμετωπιστεί ειρηνικά. Στην καλύτερη περίπτωση, πρόκειται για την αποτροπή της κλιμάκωσης της συσσώρευσης κλιμακούμενων συγκρούσεων στον απόλυτο παγκόσμιο πόλεμο που θα διεξαχθεί με τα απόλυτα όπλα οριστικής καταστροφής. Στη χειρότερη, αυτή η σύγκρουση θα διεξαχθεί όχι με αλλά με αυτόνομα όπλα, που θα ελέγχονται από αλγόριθμους που επαναστατούν ενάντια στους αλαζονικούς αφέντες τους.

Η αμερικανική αυτοκρατορία κατέρρευσε επειδή δεν ήταν αυτοκρατορία. Η αντίφαση στους όρους είναι σκόπιμη. Να τονιστεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες κατείχαν τα πάντα μιας αυτοκρατορίας, εκτός από τον πολιτισμό και τα αυτοκρατορικά σύνορα.

Πολιτισμός νοούμενος το ως να κυβερνάς τους λαούς με την εξουσία σου, σύμφωνα με το περίφημο Βιργιλιανό ενθύμιο (Αινειάδα , VI, 851). Να επωμιστεί κανείς το βρετανικό βάρος του λευκού άνδρα ή να επιδιώξει την εκπολιτιστική αποστολή του γαλλικού κοσμικού θετικισμού. Πώς να πείσει έναν ολοένα και πιο ετερογενή πληθυσμό, που αποτελείται από Αμερικανούς που δεν αναγνωρίζουν τους άλλους Αμερικανούς ως Αμερικανούς, να αμερικανοποιήσει τον κόσμο;

«limes» νοείται ως το όριο της αυτοκρατορικής επικράτειας. Κάθε αυτοκρατορία έχει σύνορα. Κινητά, μερικές φορές άτυπα, αλλά αποτελεσματικά. Και διαθέτει μια χαρτογραφική αναπαράσταση του εαυτού της. Με το δικό της χρώμα, το εντυπωσιακό ροζ και κόκκινο της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Ο χάρτης της αμερικανικής αυτοκρατορίας είναι ο παγκόσμιος χάρτης. Χωρίς όρια. Για πληροφορίες, μελετήστε τον χάρτη των περιφερειακών διοικήσεων του Πενταγώνου και αυτόν των στόλων του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, που χωρίζουν τον κόσμο. Καμία σβόλους γης, καμία σταγόνα ωκεανού δεν είναι πέρα ​​από την ευθύνη των αστεριών και των λωρίδων. Για όλα τα άλλα - το στερέωμα - υπάρχει ο Έλον Μασκ .

Οι αυτοκρατορίες συλλαμβάνονται σε σχέση με τους αντιπάλους τους. Ο Ρομπέρτο ​​Εσπόζιτο σημειώνει στο Kaos , γραμμένο με τον Μάσιμο Κατσιάρι: η γεωπολιτική μας αναγκάζει να αγαπάμε τον εχθρό προκειμένου να τον κατανοήσουμε «όχι ως αντικείμενο ανάλυσης, αλλά ως ένα άλλο υποκείμενο, που με τη σειρά του είναι αφοσιωμένο στο να μας κατανοήσει». Είναι κρίμα που, σύμφωνα με τον Κίσινγκερ , «οι Αμερικανοί τείνουν να αντιμετωπίζουν τα ψυχολογικά και πολιτικά προβλήματα σαν να ήταν πρωτίστως τεχνικά». Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο δεν έχουν κερδίσει έναν πραγματικό πόλεμο από το 1945.

Ο Άντριου Μάρσαλ , γνωστός ως Γιόντα, ο θρυλικός επικεφαλής του Πενταγώνου Γραφείου Αξιολόγησης Δικτύων, ενός στρατηγικού εργαστηρίου επιφορτισμένου με την εξωπραγματική σκέψη, το γνώριζε αυτό πολύ καλά από το 1973 έως το 2015. Θρηνούσε την τάση των Αμερικανών υπευθύνων λήψης αποφάσεων να παραλείπουν την οπτική γωνία του εχθρού από τον σχεδιασμό. Μια αυταπάτη μονοδυναμίας. Μια εγγύηση αδυναμίας.

Για να σφραγίσει αυτή την αφαίρεση της ικανότητας σκέψης, ο Pete Hegseth, ίσως ο πιο περιορισμένος αλλά όχι για αυτόν τον λόγο αυτοκρατορικός από τους αξιωματούχους Άμυνας (τώρα Πολέμου) των ΗΠΑ, αποφάσισε τον Μάρτιο του 2025 να καταργήσει το δημιούργημα του Yoda, δηλαδή το Office of Net Assessment, μόνο και μόνο για να το αποκαταστήσει, άδεια από προσωπικό, νόημα και χρήματα, έξι μήνες αργότερα. Στα τσακίδια!.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου