Πηγή: Φραντσέσκο Πετρόνε
Όταν η λεγόμενη διαβολική δράση είναι πιο κοντά από ό,τι θα μπορούσε κανείς να φανταστεί.
Για τον Ferdinand Tönnies, κάθε κοινότητα βασίζεται σε κοινά συναισθήματα, συνήθειες, μνήμη και εμπιστοσύνη. Είναι το χωριό, η οικογένεια, το παραδοσιακό έθνος. Το αντίθετο της κοινωνίας, η οποία αντ' αυτού βασίζεται σε συμβόλαια, υπολογισμούς και ατομικό συμφέρον.
Για τον Émile Durkheim, η αληθινή κόλλα είναι η ιερή κοινοπολιτεία.
Ο Max Weber, ωστόσο, απηχεί τον Tönnies και λέει ότι η κοινότητα προκύπτει από το αίσθημα του ανήκειν. Μπορεί να είναι εθνικότητα, γλώσσα ή θρησκεία.
Για τον Benedetto Croce, ένα έθνος δεν είναι συμβόλαιο. Είναι κοινή μνήμη, κοινός πόνος, κοινά σύμβολα. Αν τα χάσεις, γίνεσαι μια συγκυριαρχία.
Ο Robert Putnam λέει ότι οι κοινωνίες λειτουργούν όταν υπάρχει εμπιστοσύνη και αμοιβαιότητα. Αυτή η εμπιστοσύνη ονομάζεται «κοινωνικό κεφάλαιο».
Η έννοια είναι ίδια για όλους: μια κοινωνία που χάνει κοινά συναισθήματα γίνεται απλώς μια αγορά. Αντίθετα, η κοινωνία τείνει να αποσυντίθεται λόγω υπερβολικού ατομικισμού, επειδή η κόλλα που την κρατούσε ενωμένη έχει χαθεί. Αυτό συμβαίνει επειδή κάθε αξία γίνεται μια γνώμη που πρέπει να αμφισβητηθεί. Αν η ηθική δεν είναι πλέον κοινή, ούτε καν η πνευματικότητα, και το αίσθημα της κοινότητας έχει καταρρεύσει, αυτό σημαίνει ότι ένας «διαβολικός» παράγοντας έχει επικρατήσει. Η λέξη «διάβολος» προέρχεται από την ελληνική λέξη «διάβολος», που σημαίνει αυτός που διαιρεί, που σπέρνει τη διχόνοια. «Δια-βάλω» σημαίνει να ρίχνεις ανάμεσα, να ρίχνεις στη μέση. Αρχικά, λοιπόν, η λέξη «διαβολικός» δεν ήταν απλώς «δαιμονική» και δεν είχε μεταφυσική χροιά. Ήταν «αυτό που διασπά, που διαιρεί αυτό που κάποτε ήταν ενωμένο».
Στη θεολογία, την πολιτική και την κοινωνιολογία, χρησιμοποιείται ακριβώς για να περιγράψει την πράξη του κατακερματισμού ενός κοινωνικού σώματος.
Μια ομοιογενής κοινωνία συγκρατείται από διάφορες κόλλες, όπως κοινές αξίες για το σωστό και το λάθος, ένα κοινό πεπρωμένο που βασίζεται στην επίγνωση ενός κοινού μέλλοντος ή την εμπιστοσύνη στους άλλους, γνωρίζοντας ότι σε θεμελιώδη ζητήματα υπάρχει σίγουρα μια κοινή κατανόηση.
Αν έντονα ατομικιστικές και διχαστικές ιδεολογίες ενσωματωθούν σε αυτήν την κοινωνία, το «εμείς» θα μετατοπιστεί στο «εγώ» και κάθε δικαίωμα και καθήκον θα γίνει διαπραγματεύσιμο. Δεν θα υπάρχει πλέον κοινό καλό, μόνο προσωπικό συμφέρον. Από το «πεπρωμένο» στο «Αποφασίζω σήμερα». Το μέλλον θα χανόταν. Κανείς δεν θα έκανε παιδιά, κανείς δεν θα επένδυε, κανείς δεν θα θυσίαζε. Η εμπιστοσύνη θα έδινε τη θέση της στην καχυποψία.
Οι κοινωνιολόγοι αποκαλούν αυτό το φαινόμενο «ατομοποίηση». Αν χρησιμοποιηθεί με την έννοια «μιας επιχείρησης που σκόπιμα διαιρεί για να αποδυναμώσει», είναι σωστό να το ονομάσουμε διαβολική πράξη και έχει ιστορικό βάρος. Δεν μιλάμε για κέρατα και δίκρανα, αλλά για μια στρατηγική αποσύνθεσης.
Είναι η ίδια έννοια του «υβριδικού πολέμου» ή του «πολιτισμικού πολέμου» που χρησιμοποιείται σήμερα: δεν έχει νόημα να εισβάλλεις με όπλα αν μπορείς να κάνεις την κοινωνία να πολεμήσει από μέσα μέχρι να καταρρεύσει μόνη της.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου