ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΨΕΥΔΗΣ ΕΑΥΤΟΣ

ΦΩΝΑΖΟΥΝ ΟΙ ΚΛΕΦΤΕΣ ΝΑ ΦΟΒΗΘΟΥΝ ΟΣΟΙ ΟΡΘΟΔΟΞΟΙ ΕΧΟΥΝ ΑΠΟΜΕΙΝΕΙ 

ΚΑΙΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΙΗΣΑΙ ΤΩ ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΩ

Πραγματοποίηση διαδικτυακής στρογγυλής τράπεζας ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΨΕΥΔΗΣ ΕΑΥΤΟΣ   Η πρώτη εκδήλωση του φετινού κύκλου «Καιρός του ποιήσαι» πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 21 Ιανουαρίου 2026 συγκεντρώνοντας πολυάριθμο ακροατήριο. To θέμα ήταν «Θρησκευτικότητα και ψευδής εαυτός» και συμμετείχαν ως ομιλητές ο π. Βασίλειος Θερμός (πρώην Καθηγητής Ανωτάτης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Αθηνών, Ψυχίατρος παιδιών και εφήβων), ο Χριστόφορος Ζώνας (Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπευτής) και ο Παναγιώτης Αριστοτελίδης (Ψυχίατρος, εκπαιδευόμενο Μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Ψυχανάλυσης). Τη συζήτηση συντόνισε η Αναστασία Μωραϊτάκη (Ψυχολόγος, Υπαρξιακή Συστημική ψυχοθεραπεύτρια), ενώ εναρκτήριο χαιρετισμό απηύθυνε ο αναπληρωτής διευθυντής της Ακαδημίας, Νικόλαος Ασπρούλης.     Μιλώντας πρώτος, ο Χριστόφορος Ζώνας παρουσίασε την έννοια του ψευδούς εαυτού, όχι ως ψέμα, αλλά ως δομή συμμόρφωσης και προσαρμογής, που οφείλεται σε αποτυχίες του περιβάλλοντος ήδη από τη βρεφική ηλικία. Παρουσίασε το κλινικό φάσμα του ψευδούς εαυτού, τον διανοητικό ψευδή εαυτό αλλά και την σχέση της θρησκευτικότητας και της ευσέβειας με τον ψευδή εαυτό, που λειτουργεί όχι ως υποκρισία, αλλά ως δομή: η πίστη γίνεται κανόνας, η σχέση γίνεται καθήκον, η εμπιστοσύνη γίνεται ορθότητα. Παρουσίασε κλινικά παραδείγματα, όπως το «ντύσιμο» της ευσέβιας και την μεταμόρφωση της πίστης σε συμμόρφωση που οδηγούν σε κάτι σιωπηλό και επικίνδυνο· μια ηθικά άψογη, κοινωνικά επιτυχημένη, πνευματικά οργανωμένη αλλά ψευδή ζωή. Στη συνέχεια ο π. Βασίλειος Θερμός τόνισε ότι παραμερίζοντας και υποτιμώντας το σώμα, τα συναισθήματα και τις επιθυμίες διογκώνονται η διάνοια και η βούληση, δημιουργώντας τον ψευδή εαυτό σε ένα πρόωρο «μεγάλωμα», το οποίο συχνά αποδομείται στην εφηβεία, αλλά όχι σε όλους τους ανθρώπους. Η αποδόμηση αυτή συνοδεύεται από συμπτώματα όπως άγχος, κατάθλιψη, κρίσεις πανικού, κλπ, και κάποιες φορές μαζί με τον ψευδή εαυτό αποβάλλεται ολοσχερώς και η θρησκευτικότητα. Καθώς το θρησκεύειν αποτελεί βαθειά και πανανθρώπινη ανάγκη, η θρησκευτικότητα δεν εξαντλείται σε διανοητικές παραδοχές αλλά περιλαμβάνει προσωπική σχέση με τον Θεό και όπως κάθε σχέση είναι συναρπαστική, αλλά γεννά άγχος. Ο ψευδής εαυτός αναλαμβάνει να προστατέψει από το άγχος της εγγύτητας, αλλά αυτό στη συνέχεια αυξάνει. Μόνη λύση είναι η ειλικρινής αναγνώριση του εαυτού, σύμφωνα με το βιβλικό «γνώσεσθε την αλήθειαν και η αλήθεια ελευθερώσει υμάς» (Ιω. 8: 32). Τέλος ο Παναγιώτης Αριστοτελίδης αναφέρθηκε σε περιπτώσεις ασθενών με αναπτυγμένο ψευδή εαυτό και τον τρόπο με τον οποίο αυτοί οι άνθρωποι κατανοούν τον Θεό όχι σαν Θεό αγάπης, αλλά σαν Θεό της τάξης και της τιμωρίας. Αναφέρθηκε στις ανθρωπομορφικές κατανοήσεις του Θεού, και τόνισε ότι συνήθως η εικόνα του Θεού διαμεσολαβείται από την εικόνα και τη σχέση που έχει κανείς με τους γονείς του. Η υγιής θρησκευτικότητα έχει ως επίκεντρο την ευγνωμοσύνη, ενώ η νοσηρή έχει ως επίκεντρο την ενοχή. Παραλλήλισε τον ψευδή εαυτό με τον αδελφό του ασώτου της παραβολής, που αποφεύγει να ξανοιχτεί στην περιπέτεια της αυτογνωσίας, καθώς και με τους Αποστόλους στη Μεταμόρφωση, που ήθελαν να στήσουν σκηνές και να μείνουν μόνιμα στο Θαβώρ, και τόνισε ότι η Εκκλησία δεν καλεί σε ομοιομορφία, αλλά σε αρμονική συνύπαρξη των ανθρώπων με τις διαφορετικότητες και τις ιδιαιτερότητές τους. Ακολούθησε συζήτηση με θεολογικά ερωτήματα αλλά και με τοποθετήσεις των ακροατών πάνω στις ψυχαναλυτικές και τις πατερικές προσεγγίσεις. Η βιντεοσκόπηση της εκδήλωσης είναι διαθέσιμη στο κανάλι της Ακαδημίας στο YouTube, στη διεύθυνση https://youtu.be/5Cie2r5uUcM .

Copyright © 2026 Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου, All rights reserved. www.acadimia.org Our mailing address is: info@acadimia.org Ανώνυμος είπε... …Πάλι ρώτησε ο Όσιος: «πές μου κι αυτό, ως τώρα πλήθυναν οι άγιοι σε όλο τον κόσμο; Και ως το τέλος του κόσμου θα υπάρχουν άραγε άγιοι ;» Και ο άγγελος του είπε: «ως την συντέλεια του κόσμου, τίμιε πάτερ, δεν θα εκλείψει δίκαιος και προφήτης, ούτε αυτός που θα υπηρετεί τον σατανά. Στους έσχατους χρόνους, όσοι αληθινά εργάζονται για τον Χριστό θα κρύβονται από τους ανθρώπους, και αν δεν κάμουν σημεία και τέρατα όπως τώρα, αλλά θα βαδίζουν την πρακτική οδό με ταπείνωση, αυτοί θα βρεθούν μεγαλύτεροι στη Βασιλεία των ουρανών από αυτούς που σήμερα κάμουν σημεία. Διότι τότε, στους έσχατους καιρούς δε θα μπορούν να βρουν κάποιον να κάμνει σημεία και θαύματα, για να παρακινηθούν από αυτά οι άνθρωποι και να κάνουν πνευματικό αγώνα, γιατί εκείνοι πού θα ποιμαίνουν και θα εξουσιάζουν, σε όλον το κόσμο, θα είναι εντελώς αδόκιμοι, χωρίς να έχουν καμία αρετή. Αντίθετα θα είναι γαστρίμαργοι, φιλάργυροι, κενόδοξοι και έτσι περισσότερο μάλλον, θα σκανδαλίζουν τους ανθρώπους, παρά θα είναι παραδείγματα.! Εξ αιτίας λοιπόν αυτής της καταστάσεως, θα παραμεληθεί κάθε αρετή, θα βασιλεύει η φιλαργυρία και αλίμονο σ’ εκείνους, πού θα χαίρονται ότι έχουν χρήματα πολλά, θα γίνουν όνειδος (ντροπή) στα μάτια του Κυρίου και Θεού μας και δεν πρόκειται να δουν Πρόσωπο Θεού Ζώντος. Μοναχός ή λαϊκός πού τοκίζει τα χρήματά του στους ανθρώπους, στα βαθιά τάρταρα θα καταποντιστεί, διότι δεν προτιμά να τα κάνη αυτά καρποφόρα, στον Κύριο και Θεό μας, με τις ελεημοσύνες στους φτωχούς. Αυτά αφού είπε ο άγγελος στον Αββά Μακάριο, και αφού έκλινε προς αυτόν την κεφαλή του είπε: «ευλόγησον, Πάτερ Άγιε, συγχώρησόν με». Τότε έπεσε και τον προσκύνησε ο Γέρων λέγοντας: «πορεύου εν ειρήνη, παράστηθι τη Αγία Τριάδι και πρέσβευε υπέρ εμού». Έτσι αναχώρησε ο άγγελος και ανέβηκε στον ουρανό, ο δε Αββάς Μακάριος ευχαρίστησε τον Θεό, και αφού πήγε στο κελλί του διηγήθηκε στους αδελφούς και συνασκητές του όσα άκουσε από τον αγιο άγγελο, δοξάζοντας και ευλογώντας τον Θεό. (Περί απόκρυφων και αρρήτων μυστηρίων και περί Μνημοσυνών των κεκοιμημένων, του Αββα Μακαρίου του Αιγυπτίου λόγος πανυ ωφέλιμος. Και περί τα μνημόσυνα των κεκοιμημένων)