ΣΧΟΛΙΑ ΣΤΟ ΜΑΡΤΥΡΙΟ ΤΗΣ ΠΕΡΠΕΤΟΥΑΣ-MARIE-LOUISE VON FRANZ

Το Μαρτύριο της Περπέτουας

Marie-Louise von Franz

Ι. Εισαγωγή

Η παρούσα εργασία δημιουργήθηκε στο ψυχολογικό σεμινάριο του καθηγητή Γιουνγκ, στο Ομοσπονδιακό τεχνικό πανεπιστήμιο της Ζυρίχης-από την παρουσίαση ενός βιβλίου, στο οποίο μεταξύ άλλων αναφέρονταν και τα όνειρα της μάρτυρος Περπέτουας. Αυτές οι οπτασίες με εντυπωσίασαν τόσο πολύ που πήρα την απόφαση να κάνω την παρούσα ερμηνευτική απόπειρα. Από μόνες τους αποτελούν ένα μοναδικό υλικό, αφού από εκείνη την περίοδο και από την προχριστιανική αρχαιότητα δεν κατέχουμε άλλη σειρά ονείρων, στην οποία συν τοις άλλοις γνωρίζουμε και την πραγματική κατάσταση του ονειρευομένου1, όπως στην προκειμένη περίπτωση.

Θα μπορούσε να αναρωτηθεί κανείς, κατά πόσο είναι ευνόητο και ιστορικά επιτρεπτό, να εφαρμοστεί σε εκείνη την σειρά των οραμάτων ένα μοντέρνο είδος ψυχολογικής ερμηνείας, τη στιγμή που μια τέτοια ερμηνεία αποκαλύπτει συνάφειες, οι οποίες ούτε στον πνευματικό ορίζοντα της Περπέτουας βρίσκονται, ούτε και ολόκληρης της εποχής. Η Περπέτουα, όπως θα δείξει το κείμενο, έχει ερμηνεύσει μόνη της τις οπτασίες της. είδε στον δράκοντα του πρώτου οράματος τον διάβολο που ήθελε να την απομακρύνει από το μαρτύριο, και στον ποιμένα που της πρόσφερε την γλυκιά τροφή, τον Χριστό. Οι ερμηνείες της αναγνωρίστηκαν από την σχηματιζόμενη Εκκλησία, αλλά και αργότερα. Προσφέρουν-αναγόμενες στο περιεχόμενο πίστεως του δόγματος-ένα πέρα για πέρα εμφαντικό και προσλήψιμο νόημα.

Παρόλα αυτά μου φαίνεται ότι, μια απόπειρα ερμηνείας που βασίζεται στις επιστημονικές προϋποθέσεις της ψυχολογίας του Γιουνγκ, μπορεί να φωτίσει κάποιες νέες, ουσιαστικές πλευρές. Αν υποθέσει κανείς ότι τα δογματκώς αναγνωρισμένα ως απόλυτη πραγματικότητα περιεχόμενα της χριστιανικής κοσμοαντίληψης, δεν έχουν αποκαλυφθεί στον εξωανθρώπινο χώρο {κάτι που είναι αντιφατικό, αφού η αποκάλυψη προϋποθέτει ένα ανθρώπινο σύμβολο και ένα μέντιουμ του μηνύματος} πρέπει να συμπεράνει κανείς, ότι βιώθηκαν από την ανθρώπινη ψυχή, και μόνο μέσω αυτής-εκφρασμένα στην ανθρώπινη γλώσσα-μπόρεσαν να γίνουν περιεχόμενα της πίστεως. Είναι εν τέλει η μαρτυρία των Ευαγγελίων και του Παύλου που οικοδόμησαν την γνώση μας για την εικόνα του Χριστού. Εκτός αυτών, είναι επιπλέον στην πρώτη γραμμή οι οπτασίες και ονειρικές εμπειρίες μεμονωμένων ανθρώπων {όπως αυτά της Περπέτουα}, που πρόσφεραν στήριγμα στη ζωντανή συνέχιση της πίστεως, δηλ της πεποίθησης για την εν Χριστώ ύπαρξη του ενανθρωπήσαντος Θεού. Τα οράματα και τα όνειρα όμως, είναι αυθόρμητες εκφράσεις της ανθρώπινης ψυχής, σε κατάσταση διαχωρισμού από το συνειδητό και τις έννοιές του. Αν παραστήσουμε λοιπόν αυτές τις αυθόρμητες εκφράσεις της ψυχής, μπορούμε μέσα σε αυτές να παρατηρήσουμε την γένεση του χριστιανικού κοσμοειδώλου ως φαινομένου, εγκαταλείποντας όλα όσα επ αυτού προσέφεραν, μια ήδη από την αρχαιότητα έτοιμη γνώση, η θεολογική ερμηνεία και οι θεολογικοί συλλογισμοί των συνόδων. Όλες αυτές οι προσθέσεις ήταν βέβαια μια δημιουργική πράξη του ανθρώπινου συνειδητού, μέσω της οποίας εκείνες οι ψυχικές εκφράσεις πήραν ένα χειροπιαστό νόημα και πραγματικότητα, ταυτόχρονα όμως εγκλωβίστηκαν λόγω αυτής τους της ιδιότητας, σε μια ιστορικώς καθορισμένη και γι αυτό παροδική διατύπωση. Η ψυχολογική μέθοδος παρατήρησης από την άλλη, προσπαθεί να δώσει μια νέα ερμηνεία του περιεχομένου των εικόνων εκείνων, γνωρίζοντας καλά ότι, και αυτό το καινούργιο ένδυμα θα είναι παροδικό. Από το σημείο εκκίνησης της φιλοσοφίας, θα ήταν πχ ανεπίτρεπτο να θέλει κανείς να δει την δογματική μορφή του διαβόλου στον δράκο της πρώτης οπτασίας, αλλά σύμφωνα με την υπόθεση της εργασίας μας, πρέπει να τον προσλάβουμε ως αυτό που εμφανίζεται, δηλ ως μια ονειρική εικόνα ενός δράκου. Και αφού αυτή η εικόνα εμφανίζεται πολύ συχνά στους μύθους και τα όνειρα, ως αρχετυπικό σύμβολο του δράκου σε όλες του τις πτυχές, η ερμηνεία στην περίπτωση αυτή πρέπει να γίνει με ενίσχυση {amplification}, δηλ μέσω εμπλουτισμού με όσο το δυνατόν περισσότερες ίδιες ή παρόμοιες εικόνες δρακόντων, από την οποία {ερμηνεία} η ψυχολογική σημασία της σε συσχέτιση με τα συμφραζόμενα, δεν μπορεί βέβαια να γίνει καταληπτή εννοιολογικά, αλλά μπορεί τουλάχιστον να περιγραφεί. Ενώ η a priori ερμηνεία, ότι ο δράκος είναι ο διάβολος, από την αρχή αποκλείει κάθε θετικό στοιχείο της μορφής αυτής,ενώ μέσω της ψυχολογικής οπτικής γωνίας μπορεί να υποδειχθεί μια καθαρά διπλή θετική-αρνητική όψη της εικόνας του δράκοντα, κάτι που στην όλη οπτασία ρίχνει ένα ουσιαστικά άλλο φως. Είναι αυτονόητο ότι αυτό αφορά όλες τις εικόνες και μοτίβα που εμφανίζονται στις οπτασίες.

Αφού λοιπόν οι περισσότερες από τις εικόνες αυτές είναι αρχετυπικής φύσεως, και γι' αυτό υπάρχει αστείρευτο υλικό προς σύγκριση διαθέσιμο, περιορίστηκα κατά βάση στο περίπου σύγχρονο της εποχής υλικό και με αυτό προσπάθησα να δείξω, πως αυτές οι ίδιες εικόνες στον συνειδητό κόσμο των παραστάσεων, και πολύ περισσότερο στις ασυνείδητες αυθόρμητες εκφράσεις της ψυχής στους άλλους ανθρώπους της εποχής, εμφανίζονταν ανεξαρτήτως σε ποια πίστη ανήκε ο συνειδητός άνθρωπος. Έτσι λοιπόν, ίσως μπορούμε να φτάσουμε σε μια καινούργια ιστορική εικόνα εκείνης της τόσο σημαντικής χρονικής περιόδου, με το να παρατηρήσουμε σαν από την ίδια την πηγή τη γένεση της χριστιανικής πίστης στην ψυχή του τότε ανθρώπου.

ΙΙ. Το Κείμενο

Το κείμενο < Passio Perpetuae et Felicitatis> που μαρτυρεί το τέλος της ζωής της αφρικανής μάρτυρος Περπέτουα και των συν αυτή συμμαρτυρησάντων, ανακαλύφθηκε σε ένα γραπτό του Monte Cassino από τον praefectus της βατικανικής βιβλιοθήκης Lucas Holstenius. Το 1663 εκδόθηκε από τον P. Poussines, και αμέσως μετά, το 1668, συμπεριλήφθηκε στο Acta Sanctorum1. Αργότερα, το 1889 βρέθηκε σε μια ελληνική μορφή στην Ιερουσαλήμ, και εκδόθηκε το 1892. Για την προτεραιότητα των έργων δεν υπάρχει σήμερα καμιά ενιαία στάση. Οι περισσότεροι όμως όσοι ασχολούνται με το κείμενο, τείνουν να θεωρούν την ελληνική μορφή ως μη πρωτότυπη, αλλά είτε ως αυτόνομη, παράλληλη γραφή, είτε είτε ως μετάφραση του λατινικού κειμένου3. Συν τοις άλλοις, μέρος των ερευνητών υποθέτει ότι ο πατέρας της Εκκλησίας Τερτυλλιανός είναι ο συγγραφέας του πλαισίου της μαρτυρίας4, και ότι τα οράματα έχουν γραφτεί από την ίδια την μάρτυρα. Οι από τον J. Robinson κριτικές σημειώσεις για το στιλ του κειμένου, και τα επιχειρήματα του Shewrings για την από τον Τερτυλλιανό συγγραφή μου φαίνονται πειστικά5.

Ο Τερτυλλιανός ζούσε ακριβώς την εποχή του μαρτυρίου της Περπέτουα, Φελίτσιτας και των συμμαρτύρων Σατουρνίνους, Σεκούντους, Ρενοβάτους και Σατούρους, τα παθήματα των οποίων περιγράφονται στο κείμενο αυτό, ως επίσκοπος στην Καρθαγένη. Και οι ίδιοι οι μάρτυρες κατάγονταν είτε από την Καρθαγένη6 επίσης, είτε, που είναι και το πιο πιθανό, από ένα κοντινό τόπο, Thuburbo minus7. εκτελέστηκαν στις 7 Μαρτίου του 203 στην Καρθαγένη, και ετάφησαν την ίδια ημέρα8 (πιν. V), ώστε ο Τερτυλλιανός έζησε τα γεγονότα από πολύ κοντά (πιν. III, IV).

ΙΙΙ. Το πρόβλημα της ορθοδοξίας των μαρτύρων

Ένα από χρόνια αμφιλεγόμενο πρόβλημα μεταξύ θεολόγων, δημιουργεί το ερώτημα, αν οι μάρτυρες ανήκουν στην αίρεση των μοντανιστών1, στην οποία είχε προσηλυτιστεί και ο Τερτυλλιανός την εποχή εκείνη (205/7), κάτι που οδήγησε σε ένα σχίσμα με την Εκκλησία. Ο συγγραφέας του πλαισίου της διήγησης του μαρτυρίου, φαίνεται αρκετά καθαρά να είναι προσανατολισμένος μοντανιστικά• από την άλλη όμως δεν υπάρχουν σίγουρες αποδείξεις για το εάν και οι μάρτυρες ήσαν2.

Η κίνηση του μοντανισμού, που τότε δεν ήταν ασήμαντη στην Αφρική, ανάγεται στον Lucius Montanus3, έναν Φρύγα από την Pepuza, που υποτίθεται πως πριν από την μεταστροφή του στον Χριστιανισμό ήταν ιερέας της μητέρας των θεών Κυβέλης4. Εμφανίστηκε στα μέσα του 2ου αιώνα και σε κατάσταση έκστασης, με θορύβους και σπασμούς5 (όπως ήταν σύνηθες στους ιερείς των λατρειών της μεγάλης μικρασιατικής μητέρας των θεών) πρόφερε νέες αποκαλύψεις, στις οποίες μιλούσε στο όνομα του Παρακλήτου ή του Πατέρα ή του Υιού, και αξίωνε να ιδρύσει μια καινούργια <εκκλησία του πνεύματος>. Στην ακολουθία του προεξείχαν ιδιαιτέρως δυο γυναίκες, η Μαξιμίλα και η Πρίσκα, που ως επί το πλείστον διέδιδαν προφητείες για το τέλος του κόσμου.

Η θεμελιώδης τοποθέτηση των μοντανιστών βρίσκεται σε στενή συσχέτιση πρωτοχριστιανική προσμονή του κοντινού τέλους7. απαιτούσαν εξαιρετική αυστηρότητα ηθών λόγω του κοντινού τέλους του κόσμου, όπου είχε συνταχθεί και ο Τερτυλλιανός8. Σε αντίθεση προς τους καθολικούς <ψυχικούς>, οι μοντανιστές ονόμασαν τους εαυτούς τους <πνευματικούς>9 και το κίνημα τους θεωρούνταν ως η <νέα προφητεία>10, και τοποθετούσε τους χρησμούς του (δηλ. το μήνυμα του αγίου πνεύματος) ως την νέα εποχή αποκάλυψης, σε αντίθεση με αυτές της Παλαιάς και Καινής Διαθήκης11. Αναλόγως προς τις 3 υποστάσεις της Αγίας Τριάδος διαιρούσαν τον κοσμικό χρόνο σε 3 περιόδους, δηλ αυτή του Πατρός, του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. <Έτσι ήταν>, λέει πχ ο Τερτυλλιανός12, <η δικαιοσύνη (του Θεού) στις αρχές από τη φύση της φοβούμενη τον Θεόν, μετά, μέσω του νόμου και των προφητών ανέβηκε στην κλίμακα της παιδικότητος, μετά ενδυναμώθηκε μέσω του Ευαγγελίου στην νεανικότητα, τώρα όμως, μέσω του Παρακλήτου θα οδηγηθεί στην ωριμότητα>. Η νέα αποκάλυψη πραγματοποιείται έτσι με τον Παράκλητο, την εμφάνιση του οποίου υποσχέθηκε ο Χριστός μετά τον θάνατό του (Ιωαν. Ιδ,16-17)13. και ο συγγραφέας του Passio Perpetuae επίσης τονίζει με παρόμοια έννοια το πλησίασμα του τέλους του κόσμου, με το να επικαλείται τις Πράξεις των αποστόλων, β 1714. Ομολογεί παρακάτω ότι αναγνωρίζει νέες οπτασίες, δίπλα στις προφητείες της Π. Και Κ. Διαθήκης, πράγμα με το οποίο δείχνει καθαρά ότι είναι Μοντανιστής.

Οι οπαδοί του Μοντάνους επιζητούσαν συχνά μέσα στο ζήλο της πίστης τους και στην τονισμένη μακράν του κόσμου στραμμένη πνευματική στάση, με τη θέληση τους τον θάνατο μέσω του μαρτυρίου15. έτσι δεν φαίνεται απίθανο εκείνοι οι μάρτυρες στους οποίους είναι προφανές ένα έντονα εκστατικό χαρακτηριστικό, να ανήκαν στο κίνημα αυτό. Μπορεί βέβαια να πρόκειται μόνο για μοντανιστικές επιρροές, μέσω των οποίων δεν είχαν τοποθετηθεί ενάντια στην Εκκλησία16. Και στην Ρώμη επίσης υπήρχαν Μοντανιστές ήδη από το 200 μ. Χ, και όπως συμπεραίνεται από τα απαγορευτικά διατάγματα των παπών, η αίρεση πρέπει να επέζησε μέχρι τον 8οαι. Η Εκκλησία την πολέμησε παρόλη την δογματικώς ορθή πίστη, λόγω του εκστατικού-άγριου και καθόλα αυστηρού στοιχείου εντός του κινήματος, λόγω της απόλυτης άρνησης του κόσμου17, και με τον με αυτό το γεγονός συνδεδεμένο κίνδυνο, να τινάξουν στον αέρα την ενότητα και κοσμική τάξη της Εκκλησίας18, βασιζόμενοι στις ατομικές αποκαλύψεις. Ιδιαιτέρως όμως λόγω του ότι αναγνωρίζουν στις γυναίκες το αξίωμα του διδασκάλου19.

Η αντίθεση μοντανισμού και Εκκλησίας γίνεται ξεκάθαρη στην τοποθέτησή τους απέναντι στα όνειρα και τις οπτασίες. Η Εκκλησία φυσικά δεν είχε απορρίψει εντελώς τη δυνατότητα της θεϊκής έμπνευσης μέσω ονείρων και προσώπων20. Υπέθετε ότι ο Θεός ή το Άγιο Πνεύμα μπορούσε να τους χρησιμοποιήσει ως ενδιάμεσο των μηνυμάτων, όμως απέκλειε τη δυνατότητα αυτές οι <νέες αποκαλύψεις> να αντιτίθενται στην παραδεδομένη διδασκαλία-βασιζόμενη στην θεμελιώδη πρόταση ότι ο Θεός δεν μπορεί να αντιφάσκει ή να ανακαλέσει ότι είπε. Γι' αυτό ήταν περιορισμένη η δυνατότητα να αναγνωριστούν οι πολυάριθμες νέες αποκαλύψεις μεμονωμένων ατόμων, και η απόφαση περί αληθείας ή μη κάθε ατομικής οπτασίας είχε τεθεί στη διάθεση ενός συλλογικού συνειδητού κριτηρίου. Σε κινήματα αντίθετα, όπως παριστάνει ο μοντανισμός, και στους πνευματικούς υποκινητές αυτών, ήταν πολύ περισσότερο αφημένο στο υποκειμενικό αίσθημα ή την συνειδητή κρίση ατόμων ή μικρών ομάδων, να αποφασίσει αν μια οπτασία ήταν θεϊκή ή δαιμονική, και έτσι η θρησκευτική λειτουργία της ασυνείδητης ψυχής είχε πάρει ακόμα περισσότερο χώρο.

Η ήσυχη βεβαιότητα με την οποία η Περπέτουα κρίνει τις δικές της οπτασίες δεν μπορεί να θεωρηθεί ως σίγουρη απόδειξη για την προσάρτησή της στον μοντανισμό, γιατί ζούσε σε εκείνη την πρώιμη χριστιανική εποχή, όπου οι συλλογικές τοποθετήσεις απέναντι στις εσωτερικές εμπειρίες ατόμων κυμαίνονταν και δεν είχαν τόσο στέρεα κανονικοποιηθεί όπως σήμερα. Η ισχυρή επίσης πίεση των διωγμών από πλευράς των ειδωλολατρών επέτρεπε λιγότερο απ ότι αργότερα, την αναζωπύρωση των εσωτερικών αντιθέσεων στην χριστιανική κοινότητα.

IV. O βίος της αγίας Περπέτουας

Ο βίος της αγίας Περπέτουας μας είναι για τις τότε συνθήκες σχετικά καλά γνωστός1: καταγόταν από την επιφανή ρωμαϊκή οικογένεια των Vibii2 και ήταν την εποχή της εκτέλεσής της 22 ετών. Οι γονείς της ζούσαν ακόμα, και ο πατέρας της(πιθανόν ο μοναδικός στην οικογένεια της) που είχε παραμείνει πεπεισμένος ειδωλολάτρης, προσπαθούσε μέχρι την τελευταία στιγμή να απομακρύνει την κόρη του από την απόφασή της, και να την παρακινήσει στην ανάκληση. Ήταν παντρεμένη πολύ νέα και είχε ένα γιο τον οποίο θήλαζε ακόμα, και που πολλές φορές ζήτησε αν τον φέρουν στην φυλακή κοντά της. κατά παράδοξο τρόπο ο σύζυγός της δεν αναφέρεται καθόλου. Συν τοις άλλοις είχε και δυο αδελφούς, ο ένας εκ των οποίων ήταν όπως αυτή κατηχούμενος. Και η ίδια βαφτίστηκε 20 μέρες πριν τον θάνατό της, και πρέπει τότε να είχε πει: <το Άγιο Πνεύμα με διέταξε, στο νερό να μη ζητήσω τίποτε άλλο παρά το βασανισμό της σαρκός>.

(Συνεχίζεται)

ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΜΙΚΡΟ ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΝΟΟΤΡΟΠΙΑΣ, ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ, ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΗΝ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ, ΣΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΚΑΤΩΤΕΡΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Ο ΟΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ ΚΟΙΝΟΣ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑ, ΕΠΙΤΡΕΠΟΝΤΑΣ ΤΗΣ ΟΜΩΣ ΝΑ ΑΛΛΑΖΕΙ ΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΝΕΩΝΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΠΗΓΕΣ ΤΩΝ ΑΡΧΕΤΥΠΩΝ.
ΣΗΜΕΡΑ ΕΠΑΝΕΡΧΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΣΜΟ.
Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΔΥΣΤΥΧΩΣ ΟΜΩΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΗΜΕΡΙΝΟΥΣ ΕΡΑΣΤΕΣ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΡΧΕΤΥΠΙΚΗ. Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΟΙΚΟΔΟΜΕΙΤΑΙ ΣΤΟΝ ΤΟΠΟ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ. ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ. ΤΑ ΚΑΚΕΚΤΥΠΑ ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ ΟΜΩΣ ΟΠΩΣ ΔΙΔΑΣΚΕΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΛΗΞΑΝ ΣΕ ΑΡΧΕΤΥΠΙΚΕΣ ΜΕΘΕΡΜΗΝΕΥΟΜΕΝΕΣ ΜΟΡΦΕΣ. Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΣΩΤΗΡΙΑΣ  ΔΕΝ ΑΠΤΕΤΑΙ  ΤΗΣ ΝΟΟΤΡΟΠΙΑΣ.  Η ΝΟΟΤΡΟΠΙΑ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΕΛΛΕΙΨΗ ΝΟΥ ΟΠΩΣ ΚΑΙ ΤΑ ΠΑΘΗ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ ΣΗΜΑΙΝΟΥΝ ΕΛΛΕΙΨΗ ΨΥΧΗΣ.

Αμέθυστος

«Η ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ ΓΙΑ Ο,ΤΙ ΔΕΝ ΕΧΟΥΜΕ ΖΗΣΕΙ» Από Σύνταξη Inchiostronero

Μπορούμε επίσης να μετανιώσουμε για ό,τι δεν ήταν ποτέ δικό μας.

                                    «Η ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ ΓΙΑ Ο,ΤΙ ΔΕΝ ΕΧΟΥΜΕ ΖΗΣΕΙ»

                           Γιατί μας λείπουν εποχές, τόποι και ζωές που δεν μας ανήκαν ποτέ;

                                                         Σύνταξη Inchiostronero

Υπάρχει μια μοναδική, φαινομενικά αντιφατική νοσταλγία: η νοσταλγία για ό,τι δεν έχουμε βιώσει ποτέ. Μια εποχή γνωστή μόνο μέσα από φωτογραφίες, βιβλία, ταινίες και ιστορίες μπορεί να μας φαίνεται πιο οικεία από το παρόν μας. Λαχταράμε πόλεις που πέρασαν προ πολλού, καλοκαίρια πριν γεννηθούμε, λογοτεχνικά καφέ που δεν έχουμε επισκεφτεί ποτέ. Αλλά τι πραγματικά επιθυμούμε όταν λαχταράμε ένα παρελθόν που δεν ήταν δικό μας; Ίσως όχι το ίδιο το παρελθόν, αλλά κάτι που το παρόν δεν φαίνεται πλέον σε θέση να μας υποσχεθεί.

Υπάρχουν φωτογραφίες που τις κοιτάμε σαν να περιέχουν μια δική μας ανάμνηση.

Μια ιταλική πλατεία της δεκαετίας του 1950, μερικά παρκαρισμένα αυτοκίνητα, άντρες με καπέλα, παιδιά που παίζουν στο πεζοδρόμιο. Ή το Παρίσι της δεκαετίας του 1920, τραπεζάκια καφέ, πινακίδες, ένα ανώνυμο πλήθος που περπατάει σε λεωφόρους που δεν έχουμε πατήσει ποτέ το πόδι μας. Ή ένας παλιός σιδηροδρομικός σταθμός, ατμομηχανές, χάρτινες βαλίτσες, ξένοι που περιμένουν ένα τρένο που αναχώρησε εβδομήντα χρόνια πριν γεννηθούμε.

Κι όμως κάτι συμβαίνει.

Δεν παρατηρούμε απλώς. Νιώθουμε μια απώλεια.

Και εδώ είναι που η νοσταλγία γίνεται μυστηριώδης, επειδή, λογικά, θα έπρεπε να μπορούμε να νοσταλγούμε μόνο ό,τι έχουμε αποκτήσει. Παιδική ηλικία, ένα αγαπημένο πρόσωπο, ένα εγκαταλελειμμένο σπίτι, ένα ξεχωριστό καλοκαίρι. Η μνήμη παρέχει το υλικό και ο χρόνος κάνει τα υπόλοιπα.

Υπάρχει όμως και μια άλλη, πιο ανεπαίσθητη νοσταλγία: αυτή για αυτό που δεν γνωρίσαμε ποτέ.

Δεν θυμόμαστε. Φανταζόμαστε ότι θυμόμαστε.

Φυσικά, το παρελθόν που νοσταλγούμε σχεδόν ποτέ δεν συμπίπτει με αυτό που πραγματικά υπήρχε. Όσοι φαντασιώνονται το Παρίσι της Belle Époque σπάνια μετανιώνουν για τις συνθήκες των εργατών, το ποσοστό βρεφικής θνησιμότητας ή την έλλειψη αντιβιοτικών. Όσοι ονειρεύονται την Ιταλία των μικρών πόλεων της δεκαετίας του 1950 βλέπουν πόρτες ανοιχτές και καρέκλες έξω από τα σπίτια, όχι απαραίτητα φτώχεια, μετανάστευση ή μια κοινωνία πολύ πιο άκαμπτη από τη δική μας.

Η νοσταλγία είναι ένας απαίσιος ιστορικός.

Επιλέγει, σβήνει και τονίζει κάποιες λεπτομέρειες, ενώ αφήνει άλλες στη σκιά. Αλλά ακριβώς γι' αυτόν τον λόγο, είναι μια εξαιρετική αφηγήτρια.

Το φανταστικό παρελθόν γίνεται ένας συμβολικός τόπος όπου εναποθέτουμε ό,τι αντιλαμβανόμαστε ως χαμένο στο παρόν. Δεν επιθυμούμε πραγματικά να ζήσουμε χωρίς κεντρική θέρμανση ή να διασχίσουμε την Ευρώπη με μια καπνιστή ατμομηχανή. Επιθυμούμε αυτό που αποδίδουμε σε αυτόν τον κόσμο: βραδύτητα, συνέχεια, αίσθηση του ανήκειν, αναγνωρισιμότητα .

Είναι σημαντικό ότι αυτή η νοσταλγία αυξάνεται ακριβώς σε περιόδους επιταχυνόμενου μετασχηματισμού.

Όσο πιο γρήγορα αλλάζει το παρόν, τόσο περισσότερο αναζητούμε κάτι που φαίνεται στατικό. Όταν τα αντικείμενα γίνονται απαρχαιωμένα μετά από λίγα χρόνια, οι πόλεις αλλάζουν πρόσωπο, τα επαγγέλματα εξαφανίζονται, ακόμη και η γλώσσα φαίνεται να γερνάει ραγδαία, το παρελθόν αποκτά μια καθησυχαστική ποιότητα: έχει ήδη συμβεί. Δεν μπορεί πλέον να μας εκπλήξει.

Το μέλλον, ωστόσο, μπορεί να το κάνει.

Ίσως γι' αυτό μας ηρεμεί μια παλιά φωτογραφία. Αυτοί οι άνθρωποι δεν ήξεραν τι θα τους συνέβαινε, ενώ εμείς, παρατηρώντας τους, κατέχουμε τουλάχιστον ένα μέρος της υπόλοιπης ιστορίας. Ο κόσμος τους φαίνεται πλήρης και επομένως τακτοποιημένος. Ο δικός μας είναι ακόμα ανοιχτός, ασταθής, ανεξιχνίαστος.

Έπειτα, υπάρχει ένα ακόμη πιο προσωπικό στοιχείο.

Όταν λέμε «Μακάρι να μπορούσα να ζήσω τότε», συχνά λέμε κάτι διαφορετικό χωρίς να το συνειδητοποιούμε: «Μακάρι να μπορούσα να ήμουν διαφορετικός από αυτό που είμαι αναγκασμένος να είμαι σήμερα » .

Ας φανταστούμε εποχές που θα γράφαμε γράμματα αντί για μηνύματα, θα συζητούσαμε για ώρες αντί να ελέγχουμε συνεχώς μια οθόνη, θα γνωρίζαμε τους ανθρώπους αργά αντί να σαρώνουμε γρήγορα τις εικόνες τους. Φυσικά, δεν γνωρίζουμε αν αυτό θα είχε συμβεί στην πραγματικότητα. Πιθανότατα θα ήμασταν αφηρημένοι, ανυπόμονοι και αντιφατικοί ακόμη και το 1920.

Αλλά δεν έχει σημασία.

Αυτό το παρελθόν λειτουργεί σαν ανεστραμμένος καθρέφτης: μας δείχνει όχι τι ήμασταν, αλλά τι θα θέλαμε να είμαστε.

Γι' αυτό μπορούμε να νιώθουμε νοσταλγία ακόμη και για κάτι μικροσκοπικό. Μια γραφομηχανή. Ένα περιστροφικό τηλέφωνο. Ένα χάρτινο εισιτήριο τρένου. Μια κιτρινισμένη καρτ ποστάλ. Αντικείμενα τεχνικά κατώτερα από τα σύγχρονα αντίστοιχά τους, αλλά ικανά να μεταδώσουν μια αίσθηση που η τεχνολογική τελειότητα δεν έχει πάντα: αυτή της μονιμότητας.

Ένα παλιό αντικείμενο κουβαλάει το πέρασμα του χρόνου.

Ένα smartphone, από την άλλη πλευρά, προσπαθεί συνεχώς να το σβήσει.

Ίσως, λοιπόν, η νοσταλγία για ό,τι δεν έχουμε βιώσει δεν θα έπρεπε να απορριφθεί ως απλός συναισθηματισμός. Περιέχει πληροφορίες για τη σχέση μας με το παρόν. Μας λέει τι πιστεύουμε ότι έχουμε χάσει, ακόμα και όταν αυτή η απώλεια είναι εν μέρει φανταστική.

Το πρόβλημα προκύπτει μόνο όταν μετατρέπουμε αυτό το συναίσθημα σε ιστορική κρίση: όλα ήταν καλύτερα πριν . Δεν ήταν. Κάθε εποχή έχει τις δικές της σκληρότητες, αδικίες, φόβους και μοναξιά. Το παρελθόν γίνεται σαγηνευτικό ακριβώς επειδή μπορούμε να το επισκεφτούμε χωρίς να υποστούμε τις συνέπειές του.

Μπορούμε να κάνουμε μια βόλτα στη Ρώμη της δεκαετίας του 1960 μέσα από μια ταινία και να επιστρέψουμε στον δικό μας αιώνα όποτε θέλουμε.
Μπορούμε να ακούσουμε έναν παλιό δίσκο χωρίς να εγκαταλείψουμε τη σύγχρονη ιατρική.
Μπορούμε να αγαπάμε μια γραφομηχανή και να χρησιμοποιούμε παράλληλα έναν υπολογιστή.
Είναι ένα προνόμιο που οι πραγματικοί κάτοικοι του παρελθόντος δεν κατείχαν: ήταν αναγκασμένοι να ζουν εκεί.

Ίσως λοιπόν θα έπρεπε να αγκαλιάσουμε αυτή την παράξενη νοσταλγία χωρίς ντροπή, αλλά και χωρίς να ξεγελαστούμε. Δεν είναι απαραίτητα η επιθυμία να επιστρέψουμε. Είναι κάτι πιο ενδιαφέρον.
Είναι η προσπάθεια να εντοπίσουμε, μέσα από ένα φανταστικό παρελθόν, τι μας λείπει τώρα.
Επειδή μερικές φορές δεν νιώθουμε νοσταλγία για μια εποχή.

Λαχταράμε μια πιθανότητα.

Το Συντακτικό Προσωπικό

Ρικάρντο Αλμπέρτο ​​Κουατρίνι
Συγγραφέας, δοκιμιογράφος και συγγραφέας του πολιτιστικού ιστολογίου Inchiostronero

 

«Η ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ ΓΙΑ ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΧΟΥΜΕ ΖΗΣΕΙ» - Inchiostronero

H ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΥΠΕΡΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΔΥΝΑΜΗ, ΓΙΑ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ Η ΟΠΟΙΑ ΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΟΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΣΗ. Η ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΗ ΤΟΥ ΦΑΝΤΑΣΙΑΚΟΥ. Η ΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΧΟΛΛΥΓΟΥΝΤ.

Τα διπλά μέτρα και σταθμά για το Αφγανιστάν και τις ΗΠΑ

Massimo Fini - 27 Αυγούστου 2026

Πηγή: Μάσιμο Φίνι

Ένα πρόσφατο ρεπορτάζ του Euronews αναφέρει ότι, σύμφωνα με μια αξιολόγηση των Ηνωμένων Εθνών που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο του 2024, το Αφγανιστάν, υπό τους Ταλιμπάν, έχει γίνει η πιο καταπιεστική χώρα στον κόσμο για τις γυναίκες. Παραδόξως, σύμφωνα με μια έκθεση του Linkiesta με ημερομηνία 30 Νοεμβρίου 2025, υπάρχουν εστιατόρια που λειτουργούν αποκλειστικά από γυναίκες στο Αφγανιστάν. Δεν υπάρχουν αναφορές για τέτοια εστιατόρια στη Σαουδική Αραβία, στενό σύμμαχο των Ηνωμένων Πολιτειών στην αντιιρανική τους στάση.

Τον Σεπτέμβριο του 2021, μια Αφγανή αστυνομικός σκοτώθηκε από άνδρες του ISIS. Ανακαλύφθηκε ότι διακόσιες Αφγανές γυναίκες εργάζονται σε ανώτερες θέσεις μόνο στον δικαστικό τομέα. Επομένως, φαίνεται δύσκολο να υποστηριχθεί ότι οι Αφγανές γυναίκες δεν έχουν πρόσβαση στην απασχόληση.

Ακόμη και το δικαίωμα στην εκπαίδευση δεν έχει ποτέ στερηθεί, κατ' αρχήν, στις γυναίκες. Ένα διάταγμα της «ηθικής αστυνομίας» κατά την εποχή του Μουλά Ομάρ ανέφερε: «...Εάν είναι απαραίτητο οι γυναίκες να εγκαταλείψουν το σπίτι για εκπαιδευτικούς σκοπούς, κοινωνικές ανάγκες ή κοινωνικές υπηρεσίες, πρέπει να καλύπτονται σύμφωνα με τους κανόνες της Ισλαμικής Σαρία...» Επίσης, κατά την εποχή του Μουλά Ομάρ, τα κτίρια όπου φοιτούσαν τα αγόρια έπρεπε να χωριστούν από εκείνα όπου φοιτούσαν τα κορίτσια. Οι Ταλιμπάν, στην αναμφισβήτητη σεξοφοβία τους, απαιτούσαν τα κτίρια να βρίσκονται σε μεγάλη απόσταση μεταξύ τους, αλλά, παγιδευμένοι στη δίνη του αγώνα κατά των Δυτικών και του ISIS, δεν είχαν τα μέσα ή τον χρόνο να χτίσουν αυτά τα κτίρια σε κατάλληλη απόσταση. Είχαν άλλες προτεραιότητες, και αυτό είναι κατανοητό. Αυτό, παρεμπιπτόντως, συνέβη επίσης, αν και με ελαφρώς διαφορετική μορφή, στην Ιταλία, όπου υπήρχαν μαθήματα στα οποία συμμετείχαν μόνο άνδρες μαθητές και, αντίθετα, άλλα μόνο μαθήτριες.

Αυτός ο άκαμπτος διαχωρισμός, αν και σε λιγότερο καταναγκαστική μορφή, υπήρχε και στην Ιταλία, τουλάχιστον μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1950, όταν το κίνημα των χίπις (η «Μεγάλη Ολλανδία» των Νέσκενς και Κρόιφ) μας απελευθέρωσε από αυτή την ανοησία. Οι μικτές τάξεις αποτελούσαν την εξαίρεση. Ήσουν εσύ, ο μαθητής, αυτός που αποφάσιζε σε ποιο μάθημα προτιμούσες να παρακολουθήσεις; Όχι, ήταν οι γονείς σου. Κάπως όπως, παρατραβώντας λίγο το θέμα, στην Πακιστανική κοινωνία ακόμα και σήμερα εξακολουθούν να είναι οι γονείς, η οικογένεια, που επιλέγουν τη μέλλουσα νύφη.

Δεν μπορείς να καταλάβεις την αφγανική κουλτούρα —ή, αν προτιμάς, την αφγανο-ταλιμπάν ή οποιαδήποτε άλλη κουλτούρα— αν παραμένεις εδραιωμένος στη δική σου, ξεχνώντας το δικαίωμα αυτοδιάθεσης των λαών που κατοχυρώνεται στο Ελσίνκι σε μια Συνθήκη που υπογράφηκε από σχεδόν κάθε κράτος στον κόσμο. Δηλαδή, ένας λαός μπορεί να εξελιχθεί ή όχι, ανάλογα με την ιστορία του, τις παραδόσεις του, τα έθιμά του. Ο Ζαΐφ, ένας από τους στενότερους συνεργάτες του Μουλά Ομάρ, σημείωσε στο βιβλίο του «Η ζωή μου με τους Ταλιμπάν »: «Ποτέ δεν απαιτήσαμε από τους Δυτικούς να ντύνονται με ισλαμικό τρόπο».

Περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, η προσέγγιση του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου φαίνεται να αποτελεί μια προσπάθεια διαχωρισμού των φερόμενων εγκλημάτων που διέπραξαν οι Αφγανοί Ταλιμπάν, οι οποίοι τελικά υπερασπίζονταν το δικό τους παράνομα κατεχόμενο έδαφος, από τα πραγματικά εγκλήματα που διέπραξαν τα κράτη κατοχής, με επικεφαλής τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτό δηλώνεται σαφώς από τον Shaharzad Akbar, πρώην πρόεδρο της Ανεξάρτητης Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Αφγανιστάν και νυν ερευνητή στο Wolfson College της Οξφόρδης. Είναι μια προσπάθεια να λερωθούν όλοι με το ίδιο πινέλο, κρύβοντας τα εγκλήματα, συμπεριλαμβανομένων των βασανιστηρίων, των Αμερικανών κατακτητών σε ένα ενιαίο μεγάλο δοχείο. Ακόμα και σήμερα, στο Γκουαντάναμο, πρώην μαχητές Ταλιμπάν αντιμετωπίζονται με τον χειρότερο δυνατό τρόπο, που αγγίζει τα όρια, και ίσως ξεπερνά, τα βασανιστήρια. Τους στερείται η ιδιότητα του μαχητή και θεωρούνται εγκληματίες του κοινού δικαίου. Αυτό συμβαίνει στο Γκουαντάναμο, παραδόξως κουβανικό έδαφος, επειδή τα βασανιστήρια απαγορεύονται επίσημα στις Ηνωμένες Πολιτείες, με μια πολύ αμερικανική υποκρισία. Ο Akbar δήλωσε περαιτέρω: "...είναι ανησυχητικό να ακούμε ότι ο εκφοβισμός, οι απειλές και οι επιθέσεις των ΗΠΑ κατά του Δικαστηρίου επηρεάζουν τις αποφάσεις σχετικά με τις έρευνες." Ο Ακμπάρ εξήγησε περαιτέρω ότι οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών του Αφγανιστάν «έχουν επανειλημμένα καλέσει το ΔΠΔ να διερευνήσει πλήρως όλους τους ισχυρισμούς εντός της εντολής του», συμπεριλαμβανομένων εκείνων κατά των αμερικανικών δυνάμεων, και χαρακτήρισε τη συμπεριφορά της Ουάσιγκτον προς το Δικαστήριο καθ' όλη τη διάρκεια της έρευνας «σοκαριστική και ντροπιαστική». Με λίγα λόγια, ο νταής της Ουάσιγκτον, ένας διαταραγμένος ογδοντάχρονος άνδρας, επίσης ύποπτος για παιδοφιλία, θέλει να υποτάξει το ΔΠΔ στη θέλησή του. Άλλωστε, οι Ηνωμένες Πολιτείες, όπως η Ρωσία, η Ουκρανία και το Ισραήλ, δεν έχουν αναγνωρίσει ποτέ την εξουσία και τη νομιμότητα του ΔΠΔ. Και ακόμη και όταν αυτό μπορούσε να επιβληθεί κατά των «εγκληματιών πολέμου», στερώντας τους την ελεύθερη κυκλοφορία πέρα ​​από τα σύνορα των δικών τους κρατών, οι υπηρέτες των Γιάνκηδων το φροντίζουν. Αυτή είναι η περίπτωση, για παράδειγμα, του Νετανιάχου, ο οποίος δεν θα μπορούσε να πατήσει το πόδι του σε ιταλικό έδαφος, αλλά ο Ματέο Σαλβίνι έσπευσε να ισχυριστεί ότι, αν συνέβαινε αυτό, θα καλωσόριζε με χαρά τον εγκληματία πολέμου στη Ρώμη.

Ο Συνταγματάρχης Μουαμάρ Καντάφι είχε δίκιο όταν δήλωσε σε μια συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών ότι δεν ήταν αλήθεια ότι όλα τα κράτη είναι ίσα, αλλά ότι κάποια είναι πιο ίσα από άλλα. Οι εκπρόσωποι του Συμβουλίου Ασφαλείας με δικαίωμα βέτο (οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία, η Μεγάλη Βρετανία, η Γαλλία και η Κίνα) μπορούν να παραβιάσουν κάθε αρχή αυτού που κάποτε ονομαζόταν «διεθνές δίκαιο», χλευάζοντας τον ΟΗΕ και ακόμη και τις ανθρωπιστικές του οργανώσεις (δείτε τι συμβαίνει στην Παλαιστίνη, όπου το Ισραήλ πυροβολεί τον Ερυθρό Σταυρό και την Ερυθρά Ημισέληνο, κάτι που δεν συνέβη καν στον τελευταίο Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν ακόμη και η Γερμανία του Χίτλερ σεβόταν την ουδετερότητα αυτών των οργανισμών). Ο Καντάφι τόλμησε επίσης να δηλώσει ότι η επιθετικότητα του 2001 κατά του Αφγανιστάν έπρεπε να επανεξεταστεί. Και πράγματι, ο Καντάφι δολοφονήθηκε, με τον συγκλονιστικό τρόπο που γνωρίζουμε, από Γάλλους στρατιώτες που ήθελαν να υπονομεύσουν την προνομιακή σχέση της Ιταλίας με τον Συνταγματάρχη και την ίδια την Ιταλία, η οποία, υπό την κυβέρνηση Μπερλουσκόνι, υποτάχθηκε, ενάντια στα δικά της συμφέροντα, στους Γιάνκηδες. Ο Πρωθυπουργός εκείνη την εποχή ήταν ο Μπερλουσκόνι, ο οποίος πέθανε το 2023, αλλά ο Μπερλουσκονισμός συνεχίζει να μαίνεται στην Ιταλία χάρη στους μπράβους του, από την Μελόνι μέχρι τον Ταγιάνι. Κανείς δεν ξέρει καν πού είναι θαμμένος ο Καντάφι, ή αν θάφτηκε, ή μάλλον αν το σώμα του δόθηκε ως τροφή στις ύαινες της ερήμου. Η δικαιοσύνη έχει αποδοθεί.

Τι σημαίνει όμως το εντελώς αρνητικό ρεπορτάζ του Euronews για τους «νέους Ταλιμπάν»; Ότι, παρά το καταστροφικό προηγούμενο, υπάρχουν κάποιοι στις Ηνωμένες Πολιτείες, και ίσως ακόμη και στην Ευρώπη, που θέλουν να επιτεθούν ξανά στο Αφγανιστάν, παρόλο που τα έθιμα αυτού του λαού απέχουν πλέον πολύ από εκείνα της εποχής του Μουλά Ομάρ.

Τους τελευταίους δύο αιώνες, το Αφγανιστάν έχει γίνει αντικείμενο πόθου των μεγάλων δυνάμεων: της Μεγάλης Βρετανίας, της Ρωσίας και των Ηνωμένων Πολιτειών. Αυτό δεν οφείλεται τόσο σε ιδεολογικούς λόγους (οι Αμερικανοί ενδιαφέρονταν πρωτίστως για αυτό, αλλά μόνο μετά την εμφάνιση του κινήματος των Ταλιμπάν), αλλά επειδή το Αφγανιστάν κατέχει στρατηγική γεωγραφική θέση στην Κεντρική Ασία (βλ. Chaos Asia του Ahmed Rashid, του Πακιστανού δημοσιογράφου που είναι ίσως ο μεγαλύτερος ειδικός στην κατάσταση στην περιοχή). Το Αφγανιστάν συνορεύει με το Πακιστάν στα νότια και ανατολικά, με το Ιράν στα δυτικά και με το Τουρκμενιστάν, το Ουζμπεκιστάν και το Τατζικιστάν στα βόρεια. Η ανάληψη του ελέγχου του Αφγανιστάν σημαίνει επομένως τον έλεγχο και τη διαμόρφωση των πολιτικών πολλών χωρών σε αυτήν την περιοχή. Αλλά το σημερινό ενδιαφέρον, ας πούμε, για το Αφγανιστάν έχει πολύ πιο στέρεα, και θα έλεγα ακόμη πιο λογικά, κίνητρα από τα ιδεολογικά και γεωπολιτικά του παρελθόντος. Πράγματι, έχει ανακαλυφθεί ότι το υπέδαφος του Αφγανιστάν είναι πλούσιο σε εκείνες τις «σπάνιες γαίες» των οποίων η κατοχή είναι κρίσιμη σήμερα και βρίσκεται στη ρίζα διαφόρων συγκρούσεων, για παράδειγμα αυτής μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Μεταξύ των «σπάνιων γαιών» είναι το λίθιο, απαραίτητο για ολόκληρη την ψηφιακή διαδικασία. Η Κίνα, η μόνη μεγάλη χώρα που, παρά το γεγονός ότι είναι γείτονας, δεν έχει επιτεθεί στο Αφγανιστάν, το έχει συνειδητοποιήσει αυτό. Για να εξάγει λίθιο, το Αφγανιστάν απαιτεί μια τεχνολογία που δεν διαθέτει, κινεζική τεχνολογία, καθώς η Κίνα δεν έχει το ίδιο υπέδαφος και επαρκή αποθέματα λιθίου. Η σύμπτωση συμφερόντων είναι επομένως εμφανής, μακριά από τη σύγχυση σχετικά με το αν υπάρχουν εστιατόρια που λειτουργούν εξ ολοκλήρου από γυναίκες στο Αφγανιστάν σήμερα. Με λίγα λόγια, η Κίνα, η οποία δεν διεξάγει πολέμους, αλλά μόνο οικονομικούς, ή το πολύ υβριδικούς, όπως αυτός, ήταν η πρώτη που έφτασε. Η σημασία αυτού του τεράστιου, και ακόμη όχι πλήρως εξερευνημένου, κόσμου αναγνωρίστηκε από τον Αμερικανό πρόεδρο Ρίτσαρντ Νίξον, ο οποίος ήταν ο πρώτος που ξεκίνησε ένα είδος «Δρόμου του Μεταξιού». Αλλά ο Νίξον είχε άσχημο πρόσωπο, δεν ήταν, σε αντίθεση με τον Τζον Φιτζέραλντ Κένεντι, «όμορφος και ευγενικός», δεν είχε μια σέξι σύζυγο και καταποντίστηκε από ένα γελοίο σκάνδαλο, το Γουότεργκεϊτ (αργότερα το 1972). Η πολιτική σκυτάλη πέρασε στη συνέχεια στον Κένεντι (τον Νοέμβριο του 1960, ο Κένεντι κέρδισε τις εκλογές με μία από τις μικρότερες διαφορές στην ιστορία των ΗΠΑ μετά το Ιστορικό Ντιμπέιτ της 26ης Σεπτεμβρίου 1960) και, μετά τη σύντομη προεδρία του, στον Τζόνσον, ο οποίος συνέχισε τον καταστροφικό πόλεμο στο Βιετνάμ, την πρώτη αμερικανική ήττα μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στη συνέχεια ήρθε ο ίσως ακόμη πιο οξύς πόλεμος εναντίον των Ταλιμπάν του Μουλά Ομάρ, πιο οξύς επειδή οι Βιετναμέζοι είχαν τη Ρωσία στο πλευρό τους, ενώ οι Ταλιμπάν κανέναν. Στην πραγματικότητα, είχαν ολόκληρη τη λεγόμενη «διεθνή κοινότητα» εναντίον τους, εξαιρουμένων των χωρών της Νότιας Αμερικής. Αυτό αποδεικνύει ότι όταν ένας λαός επιθυμεί πραγματικά την ανεξαρτησία του, αργά ή γρήγορα αυτή επιτυγχάνεται, ή τουλάχιστον διατηρείται. Όπως συμβαίνει με το Ιράν σήμερα. Ας προσθέσουμε ότι ο Κένεντι είχε αμφιλεγόμενες σχέσεις με την ιταλοαμερικανική μαφία (Με τον Σαμ Τζιανκάνα, ο οποίος ήταν επίσης ύποπτος για τη δολοφονία της Μέριλιν Μονρόε. Μια σκοτεινή υπόθεση που δεν έχει ποτέ αποκαλυφθεί η αλήθεια). Εν ολίγοις, ο Κένεντι παρέμεινε ένα πολικός αστέρας που καθοδηγούσε τον δυτικό κόσμο, και λόγω των αμφιλεγόμενων συνθηκών της δολοφονίας του. Όσο για τον Ρίτσαρντ Νίξον, παρέμεινε πάντα και για πάντα «Νίξον ο δήμιος», όπως ήταν γραμμένο στην άσφαλτο των μεγάλων ιταλικών πόλεων. Ήταν η νίκη του φαινομένου επί του είναι, στην οποία όλοι εμπλεκόμαστε σήμερα.

I due pesi su Afghanistan e Usa

Οι πανικοβλημένοι

Χάρη στις πηγές της Wall Street Journal και της κυβέρνησης της Ουάσινγκτον, έχουμε μια ιδέα για το τι επρόκειτο να κάνει ο επικεφαλής της CIA, Τζον Ράτκλιφ, στη Μόσχα: να προειδοποιήσει τη Ρωσία να μην επιτεθεί σε χώρες του ΝΑΤΟ. Ορισμένοι ειδικοί έχουν υποθέσει ότι ένα αδύναμο βαλτικό έθνος όπως η Εσθονία, το οποίο εδώ και καιρό κάνει προκλητικές δηλώσεις κατά της Μόσχας, θα μπορούσε να γίνει στόχος μιας περιορισμένης επίθεσης, αλλά αυτό λέγεται χωρίς κανένα αποδεικτικό στοιχείο. Το γεγονός παραμένει ότι, εδώ και χρόνια, Δυτικοί αξιωματούχοι έχουν κάνει εμφατικές δηλώσεις ισχυριζόμενοι ότι η Ρωσία ήθελε με κάποιο τρόπο να εισβάλει ή να κατακτήσει τμήματα της Ευρώπης εκτός του ουκρανικού εδάφους, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει συμβεί καμία τέτοια ενέργεια, ούτε έχουν υπάρξει στοιχεία για μια τέτοια πρόθεση. Αλλά η πραγματική ανησυχία είναι ότι αυτό θα μπορούσε να συμβεί τώρα, επειδή αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου που έδωσαν συνέντευξη στην WSJ εξηγούν: «Η έλλειψη βασικών δυτικών πυρομαχικών, λόγω του κόστους του πολέμου με το Ιράν, θα μπορούσε να επηρεάσει τις αποφάσεις του Πούτιν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν μειώσει τα αποθέματά τους σε ορισμένα όπλα λόγω των μεταφορών στην Ουκρανία μετά τη ρωσική εισβολή του 2022, καθώς και λόγω της σύγκρουσης με το Ιράν».

Αρκεί να σκύψει κανείς κάτω από το μανδύα της ρητορικής εξουσίας και να διαβάσει το υποκείμενο νόημα για να καταλάβει ότι η αποστολή του Ράτκλιφ δεν ήταν τόσο να προειδοποιήσει τη Ρωσία όσο να την παρακαλέσει να μην εκθέσει το ΝΑΤΟ σε μια επίδειξη της δικής του αδυναμίας. Και δεν είναι τόσο η Εσθονία ή κάποιος άλλος νάνος της Βαλτικής που ανησυχεί τον Λευκό Οίκο, αλλά μάλλον η ίδια η Ουκρανία, η οποία τώρα κατακλύζεται από ρωσικά πυρά και πιθανότατα εκτίθεται σε θανατηφόρες επιθέσεις σε όλα τα μέτωπα, και στη συστηματική καταστροφή λιμανιών, ιδίως της Οδησσού, η οποία στερεί από το καθεστώς του Κιέβου πολλά από τα όπλα του, καθώς και τις υπόλοιπες εξαγωγές του. Το ΝΑΤΟ μπορεί να κάνει λίγα για να το αποτρέψει αυτό. Μπορεί να φλυαρεί όσο θέλει, αλλά φοβάται ότι θα αντιμετωπίσει την τελική ήττα, ενώ πρέπει να αντιμετωπίσει την de facto ήττα στο Ιράν.

Για να σας δώσω μια ιδέα για την κατάσταση, ορίστε ένα βίντεο από το Kherson Relo, όπου οι πράκτορες της Συμμαχίας συναρμολογούσαν drones και αποθήκευαν όπλα, έφυγε από τη θέση.

                      

Η έκρηξη ήταν τεράστιων διαστάσεων. Φαίνεται σαν να γυρίστηκε σε αργή κίνηση, αλλά δεν ήταν: είναι απλώς η εντύπωση που δημιουργεί το μέγεθος της έκρηξης. Σε λίγες μέρες, τα drones της Ουκρανίας θα είναι μετρημένα για τις ηρωικές της ενέργειες εναντίον λεωφορείων στο Ντονμπάς. Και αυτό που βλέπουμε είναι ακόμα πολύ λίγο: μια ακόμη, ακόμη πιο μαζική επιχείρηση βομβαρδισμού εναντίον θέσεων διοίκησης, κέντρων παραγωγής και ενεργειακών κέντρων διαφαίνεται στον ορίζοντα. Το λυκόφως των Θεών πρόκειται να χτυπήσει την πόρτα του Λευκού Οίκου, όπως κάνει και στις πόρτες των ασβεστωμένων σπιτιών των Ευρωπαίων ηγετών.

Συνοψίζοντας: οι πόροι της CIA και των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών έχουν κονιορτοποιηθεί στον Περσικό Κόλπο. Τα αιτήματα για εμπλοκή άλλων συμμάχων πέφτουν στο κενό. Η ολοκλήρωση ενός ακόμη «Drang nach Osten*» υπό την ηγεσία της Δύσης, που επιτυγχάνεται με τη σφαγή της Ουκρανίας, είναι επικείμενη και η Ουάσιγκτον το γνωρίζει. Πανικός κυριεύει τις δυτικές ελίτ, οι οποίες εκδίδουν αξιολύπητες προειδοποιήσεις και προσποιούνται ότι έχουν την κατάσταση στα χέρια τους αντί για την κλασική χούφτα που τους έχει απομείνει. Έτσι, στέλνουν απεσταλμένους υψηλού επιπέδου με την ελπίδα ότι το κοινό, ριζικά εξαπατημένο εδώ και χρόνια, θα το εκλάβει αυτό ως ένδειξη δύναμης.

Gli impanicati | il Simplicissimus

"Το Drang nach Osten ήταν το όνομα μιας γερμανικής εθνικιστικής πρόθεσης του 19ου αιώνα να επεκτείνει τη Γερμανία σε σλαβικά εδάφη της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.

Η αποστολή στη Μόσχα

 Sergio Caruso - 27 Αυγούστου 2026

Πηγή: Σέρτζιο Καρούζο

Το ταξίδι του διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ, στη Μόσχα ίσως αξίζει να ερμηνευτεί πέρα ​​από τα επίσημα θέματα που συζητήθηκαν και τις αναπόφευκτες δημοσιογραφικές εικασίες.
Παρά την έλλειψη επίσημου δελτίου τύπου, τα μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι συζητήθηκαν η Ουκρανία, το ΝΑΤΟ, το Ιράν, οι κόκκινες γραμμές και οι πιθανές προειδοποιήσεις. Ο Τραμπ, προφανώς με στόχο να αυξήσει την περιέργεια για τη συνάντηση, υποβάθμισε τη σημασία του ταξιδιού, αποκαλώντας το σχεδόν ρουτίνα.
Αλλά ένα πράγμα παραμένει δύσκολο να αγνοηθεί: ο διευθυντής της CIA έφτασε στη Μόσχα με ένα C-17 της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ, ένα κάθε άλλο παρά διακριτικό αεροσκάφος του οποίου οι κινήσεις ήταν απολύτως ανιχνεύσιμες από τα τυπικά συστήματα παρακολούθησης.
Φυσικά, δεν μπορεί να ειπωθεί ότι αυτή η ορατότητα κατασκευάστηκε σκόπιμα, αλλά είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι ούτε η Ουάσινγκτον ούτε η Μόσχα γνώριζαν ότι η πτήση θα παρακολουθούνταν. Και το πολιτικό αποτέλεσμα είναι σαφές: ο κόσμος έχει δει ότι, ενώ οι δημόσιες δηλώσεις, οι κυρώσεις και οι αμοιβαίες κατηγορίες συνεχίζονται, εξακολουθεί να υπάρχει ένα άμεσο κανάλι επικοινωνίας στα υψηλότερα επίπεδα μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας.
Υπάρχει ένα άλλο στοιχείο που αξίζει προσοχής. Από τις μέχρι στιγμής διαθέσιμες αναπαραστάσεις, δεν φαίνεται ότι οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες -και επομένως και η ομάδα των λεγόμενων «πρόθυμων» ανθρώπων που εδώ και μήνες διεκδικούν κεντρικό ρόλο στην πολιτική και στρατιωτική διαχείριση της ουκρανικής κρίσης- είχαν ενημερωθεί εκ των προτέρων για το ταξίδι και, πάνω απ' όλα, για την ατζέντα των συνομιλιών. Ακόμη και το Κίεβο προφανώς γνώριζε για την άφιξη μιας αμερικανικής αντιπροσωπείας χωρίς αρχικά να γνωρίζει την παρουσία του Ράτκλιφ.
Εάν επιβεβαιωθεί αυτή η αναπαράσταση, ο πολιτικός παράγοντας δεν είναι δευτερεύων. Ενώ ένα μέρος της Ευρώπης συνεχίζει να συζητά εγγυήσεις ασφαλείας, νέες στρατιωτικές προμήθειες και όρους που θα επιβάλει στη Μόσχα, η Ουάσινγκτον και η Μόσχα επικοινωνούν απευθείας μέσω των δικών τους υπηρεσιών πληροφοριών, επιλέγοντας χρονοδιάγραμμα, συνομιλητές και περιεχόμενο που προφανώς δεν θεωρούν απαραίτητο να μοιραστούν εκ των προτέρων με όλους τους συμμάχους τους.
Αυτή είναι ίσως η πιο σημαντική πτυχή.
Πέρα από τη δυτική αφήγηση που συχνά τείνει να παρουσιάζει τη Μόσχα ως συνομιλητή με τον οποίο δεν υπάρχει τίποτα άλλο να συζητήσουμε, και πέρα ​​από την υποβάθμιση της κατάστασης από τον ίδιο τον Τραμπ, η στρατηγική πραγματικότητα συνεχίζει να επιβάλλει ένα πολύ απλούστερο συμπέρασμα: Η Ουάσινγκτον και η Μόσχα πρέπει να συνομιλήσουν μεταξύ τους.
Είναι οι δύο κορυφαίες πυρηνικές δυνάμεις στον κόσμο, με αντίπαλα συμφέροντα στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Ασία, και ενδέχεται να βρεθούν, άμεσα ή έμμεσα, εμπλεκόμενες στις ίδιες κρίσεις. Σε μια τέτοια κατάσταση, ο διάλογος δεν είναι ούτε πολιτική παραχώρηση ούτε ένδειξη αδυναμίας: είναι ένα θεμελιώδες εργαλείο για την αποφυγή λανθασμένων υπολογισμών, την κατανόηση των κόκκινων γραμμών ο ένας του άλλου και, όταν είναι δυνατόν, την αναζήτηση συμβιβασμού.
Το C-17 που προσγειώθηκε στη Μόσχα μπορεί επομένως να μετέφερε πολύ περισσότερα από ένα απλό μήνυμα από τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες. Πάνω απ 'όλα, μας υπενθύμισε μια πραγματικότητα που πολλές δημόσιες δηλώσεις τείνουν να επισκιάζουν: η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί να είναι αντίπαλοι, αλλά δεν έχουν την πολυτέλεια να σταματήσουν να μιλάνε μεταξύ τους.
Και ίσως το γεγονός ότι οι «πρόθυμοι» Ευρωπαίοι παρέμειναν στο περιθώριο αυτής της μετάβασης θα πρέπει επίσης να ωθήσει σε μια αναστοχασμό σχετικά με το πραγματικό βάρος της Ευρώπης όταν οι δημόσιες δηλώσεις οδηγούν σε στρατηγική διπλωματία μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων.

La missione a Mosca

Ηνωμένο Βασίλειο: Το Έθνος των Ζόμπι Πηγαίνει σε Πόλεμο

από τον Riccardo Paccosi - 27 Αυγούστου 2026

Πηγή: Ρικάρντο Πακόζι

Όσον αφορά την ιστορία που κυριάρχησε στα χθεσινά πρωτοσέλιδα σχετικά με την επίσκεψη του επικεφαλής της CIA, Τζον Ράτκλιφ, στη Μόσχα, αρχίζουν να διαδίδονται διάφορες, ανεπιβεβαίωτες ακόμη, φήμες.
α) πρώτον, φαίνεται ότι οι Αμερικανοί ζήτησαν ρωσική μεσολάβηση σχετικά με την απαγόρευση εισαγωγής σπάνιων γαιών που τους έχει επιβάλει η Κίνα·
β) δεύτερον, φαίνεται ότι ζητήθηκε από τους Ρώσους να σταματήσουν να βοηθούν το Ιράν τουλάχιστον μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές·
γ) τρίτον -και εδώ το θέμα θα αφορούσε έμμεσα και εμάς τους Ιταλούς- φαίνεται ότι ο επικεφαλής της CIA απείλησε τη Ρωσία να μην τολμήσει να επιτεθεί άμεσα στο ΝΑΤΟ: κάτι που, δεδομένων των πολύ πρόσφατων εξελίξεων, ισοδυναμεί με το να πει να μην τολμήσει να επιτεθεί στη Μεγάλη Βρετανία·
δ) για να συμπληρωθεί αυτή η λίστα με τα "φαίνεται ότι", υπάρχει τελικά η φήμη ότι οι Ρώσοι ηγέτες της FSB τον απέρριψαν, με αποτέλεσμα ο Ράτκλιφ να επιστρέψει στην Ουάσιγκτον με άδεια χέρια.
Σήμερα το πρωί, μάθαμε ότι ο νέος Βρετανός πρωθυπουργός, Άντι Μπέρναμ, ετοιμάζει μια ενημερωτική εκστρατεία για να προειδοποιήσει και να πειθαρχήσει τον πληθυσμό ενόψει του επικείμενου πολέμου.
Η Μεγάλη Βρετανία είναι μια χώρα σε οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική κατάρρευση: ένα έθνος ζόμπι, σύμφωνα με τον ορισμό του Εμάνουελ Τοντ.
Θα καταλάβει, λοιπόν, ο βρετανικός λαός ότι οι ίδιοι ηγέτες που υποστήριξαν την κοινωνική καταστροφή πιέζουν τώρα για έναν πόλεμο που προκλήθηκε εντελώς μονομερώς, εναντίον μιας χώρας που δεν αποτελούσε απειλή για το Ηνωμένο Βασίλειο πριν από δώδεκα χρόνια;
Είναι δύσκολο να το πούμε, ειδικά επειδή αυτό το ερώτημα εγείρει αμέσως ένα άλλο: σε μια κοινωνία που κατακλύζεται από απεριόριστη μετανάστευση και αποτελείται από τμήματα της κοινωνίας που είναι ακόμη και γλωσσικά ξένα μεταξύ τους, μπορούμε να πούμε ότι ένας λαός εξακολουθεί να υπάρχει;

UK: la nazione-zombie che va alla guerra

Η ΠΑΡΑΚΜΗ ΚΑΙ Η ΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΡΩΜΑΪΚΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ 8 MALACHI MARTIN

Συνέχεια από Παρασκευή 21. Αυγούστου 2026

Η ΠΑΡΑΚΜΗ ΚΑΙ Η ΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΡΩΜΑΪΚΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ 8

MALACHI MARTIN

G.P. Putnam's Sons, New York 1981

Η ΝΕΑ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ

Η προβολή της μεγάλης αξίωσης

Μέσα στην αποπνικτική θερινή ζέστη του 452 μ.Χ., μια συνάντηση στη νότια όχθη του ποταμού Πάδου, στη βόρεια Ιταλία, καθορίζει τη μοίρα της Ευρώπης για τα επόμενα 1.500 χρόνια. Ο Αττίλας, βασιλιάς των Ούννων και αυτοκράτορας όλων των Σκυθών, συναντάται με τον Λέοντα Α΄, τον «Λέοντα τον Μέγα», επίσκοπο Ρώμης. Εκείνο που διακυβεύεται άμεσα είναι η ίδια η πόλη της Ρώμης, η ζωή ή ο θάνατός της. Και πέρα από αυτήν, η συνέχιση της ύπαρξης ενός δυτικού πολιτισμού.

Ο Λέων, καθισμένος επάνω σε ένα μουλάρι, πλησιάζει τη νότια όχθη. Γενειοφόρος, σκυθρωπός, φορά τα λευκά άμφια ενός επισκόπου· στο κεφάλι του έχει μια απλή μίτρα και στα χέρια του κρατά μια ράβδο. Μπροστά του βαδίζει ένας κληρικός ντυμένος στα μαύρα, κρατώντας έναν σταυρό, πλαισιωμένος από δύο άλλους με θυμιατήρια. Πίσω του προχωρούν δύο σειρές μοναχών, ντυμένων στα καστανά και στα λευκά, ψάλλοντας ψαλμούς. Είναι αργά το απόγευμα. Αυτό είναι το υπέρτατο τόλμημα του Λέοντος, το τόλμημα μιας μεγάλης πίστης που στηρίζεται σε μεγάλο θάρρος.

Ο Λέων, με καταγωγή από την Τοσκάνη, γεννημένος στη Ρώμη, ήρθε με τη συγκατάθεση του Ρωμαίου αυτοκράτορα Ουαλεντινιανού ως ύστατη ελπίδα. Ο Ουαλεντινιανός, πολιορκημένος και ο ίδιος εκεί, στην Κωνσταντινούπολη, δεν μπορεί να υπερασπιστεί τη Ρώμη. «Κάνε ό,τι μπορείς. Ο Θεός να σας βοηθήσει όλους», ήταν η εντολή του Ουαλεντινιανού.

Τα πάντα στη ζωή του Λέοντος τον είχαν προετοιμάσει για αυτή τη στιγμή. Γεννήθηκε το 396 από παλαιά λατινική οικογένεια. Μορφώθηκε στη Ρώμη, στο Μιλάνο και στην Κωνσταντινούπολη. Μιλούσε με ευχέρεια λατινικά και ελληνικά. Έγινε ιερέας στα είκοσι δύο του χρόνια. Επίσκοπος στα τριάντα πέντε. Πάπας στα σαράντα τέσσερα. Από την ηλικία των είκοσι τριών ετών ήταν απορροφημένος από τις κρατικές υποθέσεις που αφορούσαν τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, την Εκκλησία και τους νέους λαούς που ορμούσαν επάνω στην αυτοκρατορία από τον ψυχρό Βορρά. Ο Λέων είναι λίγο ψηλότερος από το μέτριο ανάστημα, με τους στρογγυλεμένους ώμους του κληρικού, καστανά μαλλιά, μαύρα μάτια, ψηλό μέτωπο, γαμψή μύτη και καλοσχηματισμένο στόμα. Για τον Λέοντα λένε: εκείνο που αρέσει περισσότερο στους ανθρώπους είναι τα λόγια του και εκείνο που σέβονται περισσότερο είναι τα μάτια του. Εκείνα τα μαύρα, τοσκανικά μάτια σε ατενίζουν σταθερά, χωρίς ποτέ να τρεμοπαίζουν, κοιτάζοντας μέσα σου και βλέποντας πέρα από εσένα.

Ο Λέων είχε υποστηρίξει με έμφαση και επανειλημμένα το πρωτείο του επισκόπου Ρώμης απέναντι σε όλους τους άλλους χριστιανούς επισκόπους. Δεν υπήρχε εδώ κάτι ιδιαίτερα καινούργιο, εκτός ίσως από τα δύο επιρρήματα. Αλλά είχε διακηρύξει και κάτι περισσότερο: την εξουσία του Ρωμαίου επισκόπου επάνω σε όλους τους κοσμικούς άρχοντες. Και αυτό σήμαινε την προβολή μιας τεράστιας νέας αξίωσης. Ο Λέων είχε υποστηρίξει ότι η χριστιανική πίστη και πράξη δεν σημαίνουν απλώς την ελπίδα της αθανασίας στη μέλλουσα ζωή, αλλά και τάξη και σοφία σε αυτή τη ζωή.

Με τον καιρό, η αξίωση του Λέοντος θα γινόταν τόσο κεντρική στην παπική πολιτική, ώστε, στα μάτια των περισσότερων θνητών, η μέριμνα για τα εγκόσμια θα επισκίαζε σχεδόν ολοκληρωτικά την πνευματική. Μόλις όμως διατυπώθηκε αυτή η αξίωση, βρέθηκε αντιμέτωπη με μια θανάσιμη απειλή. Μπορεί ο Λέων, με τη δύναμη της πίστης του, να σώσει τη Ρώμη από ένα λουτρό αίματος; Είναι άοπλος. Η Ρώμη δεν διαθέτει στρατεύματα. Μπορεί η αστήρικτη από οποιαδήποτε άλλη δύναμη πίστη του Λέοντος να τη σώσει από αυτόν τον Ασιάτη;

Η βόρεια όχθη του Πάδου είναι παραταγμένη με Ούννους: μικρόσωμοι άνδρες με κρανία που στα μάτια των Ευρωπαίων φαίνονται παράξενα σχηματισμένα, με στενή μέση, πλατιούς ώμους, μακριά χέρια και μεγάλο στήθος· πρόσωπα επίπεδα, αγένεια, κίτρινα. Ο καθένας τους είναι ένας όγκος από γούνες, από τον οποίο προεξέχουν τόξα, βέλη και εγχειρίδια (στιλέτα), καβάλα σε μικρά, νευρικά άλογα με μακρύ τρίχωμα· και το δόρυ καθενός φέρει ένα ανθρώπινο κεφάλι που σαπίζει. Ο ουρανός πίσω τους είναι κόκκινος από τα φλογισμένα λάβαρά τους. Ο Αττίλας κάθεται επάνω στο άλογό του, περιστοιχισμένος από τη σωματοφυλακή του, και παρακολουθεί τους Ρωμαίους να πλησιάζουν. Σε ένα σύνθημα σταματούν όλοι, εκτός από τον Λέοντα, ο οποίος συνεχίζει μόνος. Ωθεί το μουλάρι του μέσα στα ρηχά, νωχελικά νερά. Οι σωματοφύλακες του Αττίλα πιάνουν τα τόξα και τα δόρατά τους, αναζητώντας την παραμικρή ένδειξη κινδύνου.

Ο Αττίλας προχωρεί μέσα στον ποταμό από τη βόρεια όχθη. Οι δύο άνδρες παρατηρούν ο ένας τον άλλον· ο Λέων έχει τώρα σταματήσει, ενώ ο Αττίλας προχωρεί αργά. Η απόσταση μικραίνει. Ο Λέων βλέπει τώρα τον Αττίλα ως έναν κάπως ηλικιωμένο άνδρα, με κυρτωμένη πλάτη, λοξά μάτια που κινούνται ανήσυχα εδώ κι εκεί, πρόσωπο αυλακωμένο από ρυτίδες και στόμα με λεπτά χείλη. Βλέπει τον φθαρμένο χιτώνα του Αττίλα, κεντημένο με πολύτιμους λίθους, τον μαύρο γούνινο σκούφο κατεβασμένο μέχρι τα φρύδια, το μακρύ κυρτό τόξο και τη χρωματιστή φαρέτρα με τα βέλη, το πολεμικό τσεκούρι περασμένο στη ζώνη.

Ο Αττίλας έχει μια επιβλητική, ήρεμη και πρωτόγονη αξιοπρέπεια. Η απόσταση μικραίνει. Τα βλέμματά τους συναντιούνται. Ο Αττίλας εκτοξεύει απότομα μια ερώτηση:

«Το όνομά σου;»
«Λέων».

Αυτή η ερώτηση και η απάντηση είναι σχεδόν όλα όσα η ιστορία έχει διαφυλάξει με κάποια βεβαιότητα από τα λόγια που αντάλλαξαν ο Αττίλας και ο Λέων. Οι παρευρισκόμενοι ακούν την ερώτηση του Αττίλα να προφέρεται σε βαριά, έρρινα λατινικά. Βλέπουν τα μάτια του να λάμπουν προκλητικά. Ο Λέων σηκώνει το κεφάλι και καρφώνει το βλέμμα του στα μάτια του Αττίλα. Οι άνθρωποι βλέπουν το δεξί του χέρι να υψώνεται για μια στιγμή στον χριστιανικό λατινικό χαιρετισμό: η παλάμη στραμμένη προς τον Αττίλα, ο δείκτης και ο μέσος όρθιοι και ενωμένοι, ο παράμεσος λυγισμένος και χωρισμένος από αυτούς, ο αντίχειρας ενωμένος με το μικρό δάχτυλο. Μιλά. Ο Αττίλας ακούει, έπειτα πλησιάζει έφιππος τον κληρικό και μαζί επιστρέφουν στη νότια όχθη. Η υπόλοιπη συνομιλία τους δεν έχει διασωθεί. Κατά τις στιγμές αυτές, ο Λέων βρίσκεται μόνος με τον Αττίλα και με την ιστορία.

Από τη χρονική απόσταση που μας χωρίζει από εκείνη την εποχή, η επίσκεψη του Λέοντος στον Αττίλα φαίνεται τόσο απλή. Στην πραγματικότητα, ήταν σαν να είχε περάσει ο πρόεδρος Lyndon Johnson πεζός μέσα από την αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη μεταξύ Βόρειου και Νότιου Βιετνάμ, αναζητώντας τον πρόεδρο Ho Chi Minh κατά τη γιορτή του Τετ, τον Ιανουάριο του 1968· ή σαν να είχε αντιμετωπίσει προσωπικά ο Πίος ΙΒ΄ τον Αδόλφο Χίτλερ στην Καγκελαρία του Ράιχ, κοντά στη Wilhelmstrasse του Βερολίνου, στην αρχή της άνοιξης του 1942, συνοδευόμενος από έναν σταυροφόρο, θυμιατοφόρους και δέκα καρδιναλίους που έψαλλαν. Σύμφωνα με κάθε ανθρώπινο υπολογισμό, επρόκειτο για πράξη παραφροσύνης.

Οι Ούννοι είχαν εμφανιστεί από το πουθενά σαν γεράκια που αναζητούν λεία και σαν νεκροφάγα όρνεα: πρώτα στα σύνορα της Κίνας, έπειτα στην Κασπία Θάλασσα, κατόπιν στα Βαλκάνια και σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ορμούσαν πάντοτε ακάθεκτοι προς τα εμπρός, προχωρώντας προς τον ορίζοντα, οι άνδρες επάνω σε μικρά αλλά ανθεκτικά άλογα, οι γυναίκες και τα παιδιά μέσα σε άμαξες, φεύγοντας αδιάκοπα από τις παρυφές της μεγάλης ερήμου, όπου, όπως έλεγαν οι άνθρωποι, είχαν γεννηθεί από δαίμονες. Οι Ούννοι όμως έτρεχαν για να ξεφύγουν από δαίμονες: από την άμμο και τον άνεμο. Οι θεοί τους κατοικούσαν επάνω από τα σύννεφα και ένας αρχαίος θρύλος παρακινούσε τους Ούννους να αναζητήσουν τη γη τους.

Ξανά και ξανά έβρισκαν μια καινούργια περιοχή με βοσκοτόπια και εγκαθίσταντο εκεί, μόνο και μόνο για να δουν τις ευλύγιστες, κιτρινοκάστανες σπείρες του τέρατος της άμμου να κατεβαίνουν επάνω τους μέσα σε θύελλες που ούρλιαζαν και φούσκωναν, εξαναγκάζοντάς τους να προχωρούν ακόμη πιο πέρα. Μια σαρωτική ερήμωση τους καταδίωκε από την Ασία, έρποντας και ερευνώντας ανελέητα τη γη για να τους βρει. Ο Ούννος αισθανόταν πάντοτε πίσω του τους δαίμονες να τον καταδιώκουν, άλλοτε προς τα ανατολικά, μέχρι την Κίνα, και άλλοτε προς τα δυτικά, μέχρι την Ευρώπη, οπουδήποτε κι αν αναζητούσε τη γη των ονείρων του. Οι Ούννοι διάβαζαν το μέλλον στους κυματιστούς αμμόλοφους, όπως οι Ρωμαίοι το διάβαζαν στα σπλάχνα από κότες και πετεινούς. Αισθάνονταν τη βούληση του Βασιλιά-Πουλιού στους καυτούς κόκκους της άμμου που κεντούσαν τα μάτια τους. Έτσι, μέχρι το 374, είχαν διαβεί τον Βόλγα και είχαν προελάσει μέχρι τον Δούναβη.

Δεν διέθεταν νόμους ικανούς να οικοδομήσουν μια κοινωνία και δεν σκόπευαν να χτίσουν τίποτε. Σκότωναν ανελέητα, έκαιγαν αδιάκοπα, βίαζαν ως κάτι αυτονόητο, δεν έπαιρναν αιχμαλώτους, διατηρούσαν λίγους δούλους, είχαν ακόρεστη απληστία για πλούτη και μισούσαν καθετί σταθερό. Τρέφονταν με κατσικίσιο τυρί και ωμό κρέας, το οποίο μετέφεραν ανάμεσα στους μηρούς τους και στα πλευρά των αλόγων τους, και έπιναν κρασί από κεχρί και κριθάρι. Η θρησκεία τους ήταν ανιμιστική και απλή: μέσα στον αέρα, στο νερό, στη γη και στη φωτιά παραμόνευαν δαίμονες και θεοί, οι οποίοι έπρεπε να χορτάσουν με αίμα.

Ο Αττίλας, γιος του Μουντζούκ, ανήγαγε την καταγωγή του, μέσα από τριάντα πέντε γενεές, στον Σόνγκαρ, τον Βασιλιά-Πουλί, ο οποίος εξουσίαζε όλα τα ιπτάμενα πλάσματα. Γεννήθηκε το 395, από ανάμεικτη μογγολική και ουννική καταγωγή, κάπου στις πεδιάδες του Δούναβη. Στην ηλικία των έξι ετών ήταν ήδη τολμηρός ιππέας και σύντομα άρχισε να κυνηγά και να σκοτώνει. Στα δώδεκά του χρόνια δόθηκε ως όμηρος στα χέρια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, επειδή ο θείος του Ρούας, ηγεμόνας της αυτοκρατορίας που εκτεινόταν από τις Άλπεις μέχρι την Κασπία Θάλασσα, ήθελε να κερδίσει χρόνο και να αποκοιμίσει τον αυτοκράτορα της Κωνσταντινούπολης με μια ψευδή αίσθηση ασφάλειας. Επέστρεψε στον λαό του πριν συμπληρώσει το εικοστό έτος της ηλικίας του. Υπήρξε κάποτε πρεσβευτής στην αυτοκρατορική αυλή της Κωνσταντινούπολης. Ταξίδεψε ευρύτατα στην Ευρώπη και στην Ασία. Ήταν σχεδόν μοναδικός μεταξύ των ομοφύλων του ως προς τη γνώση της ελληνικής και της λατινικής, εκτός από την ουννική γλώσσα. Το 434, σε ηλικία τριάντα εννέα ετών, έγινε βασιλιάς όλων των Ούννων. Το 445, αφού σκότωσε τον αδελφό του Βλέδα, ήταν πλέον αυτοκράτορας όλων των Σκυθών και κληρονόμος μιας αυτοκρατορίας που εκτεινόταν από τις Άλπεις και τη Βαλτική στα δυτικά μέχρι τον Βόλγα και την Κασπία Θάλασσα στα ανατολικά, μιας περιοχής που κάλυπτε περίπου τη σημερινή σοβιετική Ανατολική Ευρώπη και τη νοτιοδυτική Ρωσία. Πριν από τον μυστηριώδη θάνατό του το 453, είχε επεκτείνει αυτή την αυτοκρατορία μέχρι το Σινικό Τείχος· είχε συντρίψει Έλληνες και Λατίνους στην Τουρκία, στην Ελλάδα, στη Γερμανία, στη Γαλλία και στην Ιταλία· είχε αποσπάσει από δύο απρόθυμες αυτοκρατορίες χρήματα για την εξαγορά της ειρήνης, τα οποία ίσως ξεπερνούσαν τα 2 εκατομμύρια δολάρια, καθώς και ετήσιο φόρο υποτέλειας 2.100 λιβρών χρυσού· είχε συγκεντρώσει έναν πελώριο θησαυρό με λεηλασίες· είχε κερδίσει το όνομα «Μάστιγα του Θεού» —το χορτάρι δεν ξαναφύτρωνε ποτέ εκεί όπου είχε πατήσει το άλογό του, έλεγαν οι άνθρωποι— και είχε απειλήσει τόσο την Κωνσταντινούπολη όσο και τη Ρώμη.

Δεν γνωρίζουμε την ορθή μορφή του ονόματός του. Τα αυτιά των Δυτικών το απέδωσαν ως Attila, Atli ή Etzel. Ήταν η ουννική ονομασία του Βόλγα. Ακόμη και το όνομα της φυλής του είναι ασαφές: τα κινεζικά χρονικά την αναφέρουν ως hioung nu· οι Λατίνοι άκουσαν τον σύντομο έρρινο φθόγγο hioung και τον εκλατίνισαν ως hunnus. Γνωρίζουμε ότι ο Αττίλας ήταν εξίσου αιμοδιψής, άπληστος, αδίστακτος και ασυνείδητος με οποιονδήποτε Λατίνο ή Έλληνα αυτοκράτορα πριν ή μετά από αυτόν. Γνωρίζουμε επίσης ένα γνώρισμα του χαρακτήρα του που ενδέχεται να αποτελεί το κλειδί της μοίρας του: τη δεισιδαιμονία του, την οποία συμμερίζονταν όλοι οι Ούννοι. Αφού κατέκλυσε τη Ρενς με αίμα, φωτιά και αγριότητα, η φαινομενικά ακατανίκητη ορδή του τράπηκε σε φυγή εξαιτίας κάποιου δυνατού ήχου που προερχόταν από τον καθεδρικό ναό. Σε μια άλλη περίπτωση, ο Αττίλας δεν θέλησε να προσβάλει τον επίσκοπο της Τρουά, επειδή εκείνος ονομαζόταν Lupus: ο λύκος αποτελούσε για τους Ούννους ένα θανάσιμο τοτεμικό σύμβολο, και «λύκος» ήταν η σημασία του ονόματος αυτού του επισκόπου.

Ο Αττίλας είχε αυταρχικό χαρακτήρα. Όταν ένας απεσταλμένος του αυτοκράτορα Θεοδοσίου τού είπε ότι ο αυτοκράτορας προσευχόταν για την ευημερία του, ο Αττίλας απάντησε: «Είθε να συμβεί στους Ρωμαίους ό,τι εύχονται για μένα!». Όταν μια άλλη αντιπροσωπεία, η οποία είχε έρθει για να συζητήσει για την ειρήνη και τον πόλεμο, τον ρώτησε αν έπρεπε να επιστρέψει με μια οριστική απάντηση στις απαιτήσεις του, εκείνος αποκρίθηκε κοφτά με μία μόνο λατινική συλλαβή: «Όχι». Όταν οι Ρωμαίοι, σε μια συνάντηση για τη σύναψη ανακωχής στις όχθες του ποταμού Μοράβα το 434, του πρόσφεραν ως τίμημα για την ειρήνη 350 λίβρες χρυσού —περίπου 2 εκατομμύρια δολάρια σήμερα—, εκείνος απάντησε αδιάφορα: «Κάντε τες 700», και τις πήρε. Σε έναν αυτοκρατορικό απεσταλμένο που άρχισε τον λόγο του με τις λέξεις: «Ο κύριός μου, ο αυτοκράτορας, τήρησε τις υποσχέσεις του και……», ο Αττίλας ούρλιαξε: «Αυτό είναι ψέμα!». Όταν του είπαν ότι η Ορλεάνη δεν θα μπορούσε να αντισταθεί πέρα από τις 23 Ιουνίου, απάντησε: «Εκείνη την ημέρα θα φθάσω». Την παραμονή της επίθεσής του εναντίον της Ρώμης και της Κωνσταντινούπολης έστειλε αγγελιαφόρους και στις δύο πόλεις, οι οποίοι μετέφεραν το ίδιο μήνυμα: «Ο κύριός μου, ο οποίος είναι και δικός σας κύριος, σας διατάζει να του ετοιμάσετε το παλάτι του!».

Ο Αττίλας έτρεφε μια φιλοδοξία θεμελιωμένη στην καταγωγή του από τον Βασιλιά-Πουλί, ενισχυμένη από την αδιάκοπη φυγή των Ούννων από τους δαίμονες του ανέμου και της άμμου και τροφοδοτούμενη από το φλογερό μίσος του για τη Ρώμη. Όλοι οι Ούννοι πολεμιστές που υπηρετούσαν τη Ρώμη ως μισθοφόροι θα επέστρεφαν στον λαό τους, είχε ορκιστεί. Η Ρώμη και η Κωνσταντινούπολη θα καταστρέφονταν. Το Σινικό Τείχος θα κατεδαφιζόταν και η Κινεζική Αυτοκρατορία θα καταλαμβανόταν. Η Ινδία και η Περσία θα σαρώνονταν. Ο Βασιλιάς-Πουλί θα βασίλευε από τη Θάλασσα της Κίνας μέχρι τον Ατλαντικό. Οι Ούννοι θα έβρισκαν τη γη που αναζητούσαν και θα εγκαθίσταντο σε κωμοπόλεις και πόλεις χτισμένες από πέτρα και ξύλο. Θα ζούσαν από τα λάφυρα των εθνών, θα κυριαρχούσαν επάνω σε όλους στο όνομα των αρχαίων θεών τους και θα επέβαλλαν τον νόμο των Ούννων σε όλους τους ανθρώπους. Είχε όμως δώσει έναν ιδιαίτερο όρκο να καταστρέψει τη Ρώμη. Αυτή ήταν το αντικείμενο του άσβεστου μίσους του. Ο Εδέκων, ο νυχτερινός σωματοφύλακάς του, άκουγε συχνά τον Αττίλα να προφέρει βραχνά και μέσα από σφιγμένα δόντια το όνομα της Ρώμης στα όνειρά του.

Αυτός ήταν ο άνθρωπος και αυτές οι ορδές του που είχαν εμφανιστεί στις όχθες του Ρήνου το 451. Σε γρήγορη διαδοχή είχε καταλάβει τη Βορμς, το Βίντις, το Σπάιερ, το Μάιντς, τη Βασιλεία, το Στρασβούργο, το Κολμάρ, την Μπεζανσόν, την Τρουά, το Αρράς, το Μετς, τη Ρενς, τη Λαν και το Σαιν-Κεντέν. Στην Ορλεάνη είχε ανακοπεί και εξαναγκαστεί να υποχωρήσει. Είχε χάσει μια μάχη στα Καταλαυνικά Πεδία, κοντά στο Σαλόν. Επέστρεψε στο Έτσελμπουργκ, το οχυρό του, και αναδιοργάνωσε τις δυνάμεις του. Με μια γρήγορη αλλαγή μεθόδων, αντικατέστησε τα γούνινα ενδύματα των πολεμιστών του με πανοπλίες. Προσέλαβε Ρωμαίους ειδικούς στη στρατηγική και εκπαιδευτές. Οι άτακτες ορδές που ορμούσαν με μεγάλη ταχύτητα εκπαιδεύτηκαν και πειθάρχησαν στους στρατιωτικούς σχηματισμούς και στις πολεμικές τακτικές. Οι Ούννοι έμαθαν να χρησιμοποιούν πολιορκητικές μηχανές: κλίμακες εφόδου, βαλλίστρες, καταπέλτες και όναγρους. Αποφάσισε να βαδίσει εναντίον της Ρώμης. Εισέβαλε στην Ιταλία.

Μέχρι το 452 είχε καταλάβει την Ακυληία, την Πάδοβα, τη Βερόνα, το Μπέργκαμο, την Μπρέσια, την Κρεμόνα και τη Μάντοβα. Τώρα είχε στρατοπεδεύσει βόρεια του Πάδου και ήταν έτοιμος για το τελευταίο σκέλος της προς Νότον κατάκτησής του, μέχρι τη Ρώμη. Κανένας στρατός ικανός να τον σταματήσει δεν βρισκόταν ανάμεσα σε εκείνον και στη Ρώμη. Τα μόνα πράγματα που στέκονταν μπροστά του ήταν ένας επίσκοπος με κυρτωμένους ώμους επάνω σε ένα μουλάρι και μια χορωδία φαλακρών κληρικών.

Ο Αττίλας δεν απειλούσε μόνο την αρχαία αυτοκρατορική πόλη. Εκείνο που διακυβευόταν ήταν η χαλαρή συνένωση των λαών που είχαν πλέον εγκατασταθεί σε ολόκληρη την Ευρώπη και αποτελούσαν τη βάση του μελλοντικού πολιτισμού της και του μεγαλείου που επρόκειτο να επιτύχει η Δύση κατά τα επόμενα 1.500 χρόνια. Οι Βησιγότθοι στην Ισπανία και στη νότια Γαλλία, οι Φράγκοι στη βόρεια Γαλλία, οι Λομβαρδοί στη βόρεια Ιταλία, οι Σάξονες και οι Θουρίγγιοι στη Γερμανία —όλοι αυτοί, μαζί με τους γηγενείς πληθυσμούς— θα είχαν περιέλθει κάτω από τη μάστιγα της ουννικής κυριαρχίας, με αποτέλεσμα να εκμηδενιστούν όλα όσα είχε κληρονομήσει η Δύση από το παρελθόν της.

Διακυβεύονταν ακόμη περισσότερα: ο Χριστιανισμός είχε γίνει κέντρο ενότητας και εστία αναζωπυρωμένων ελπίδων για τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, η οποία ήδη διαλυόταν. Η χριστιανική πίστη είχε εμφανιστεί ως ιστορικό γεγονός και προσέφερε την εναλλακτική δυνατότητα της ελπίδας, τόσο απέναντι στα νεκρά έργα των εξαντλημένων θρησκειών όσο και απέναντι στην αναπόφευκτη θνητή πραγματικότητα του θανάτου. Η Ρώμη και η ανατολική Μεσόγειος είναι διάσπαρτες με θραύσματα επιτύμβιων επιγραφών που αντιπροσωπεύουν κάθε λατρεία γνωστή στους ανθρώπους της εποχής του Λέοντος: του Μίθρα, του Σάραπη, της Ίσιδας, του Όσιρη, του Ζωροάστρη, των ελληνικών μυστηρίων, των ανατολικών τελετουργιών, των ρωμαϊκών θεών και του ελληνικού πανθέου. Ωστόσο, το κοινό μήνυμα που μετέφεραν όλες αυτές οι λατρείες διατυπώθηκε συνοπτικά και συγκινητικά από τον Οράτιο στους περίφημους στίχους του προς τον Τορκουάτο. Στρέφοντας τα μάτια του από τη θεωρία της άνοιξης προς την ανθρώπινη κατάσταση, έγραψε στον φίλο του:

Μην ελπίζεις στην αθανασία·
αυτό είναι το μήνυμα του έτους που παρέρχεται
και της ώρας που αρπάζει τις ευτυχισμένες ημέρες μας.
Οι γοργοί μήνες ανανεώνουν τους ουρανούς και τη γη.
Εμείς όμως, όταν πεθάνουμε,
όπως πέθανε ο πατέρας μας Αινείας,
όπως πέθαναν ο θείος Τύλλος και ο Άγκος,
δεν είμαστε παρά σκόνη και σκιές.

Τορκουάτε, όταν κάποτε πεθάνεις
και ο κάτω κόσμος σε διεκδικήσει,
τίποτε —ούτε η οικογένειά σου,
ούτε τα κατορθώματά σου,
ούτε η ευσέβειά σου—
τίποτε δεν θα σε επαναφέρει στη ζωή.

Αντίθετα, η χριστιανική πίστη προσέφερε την ελπίδα και την εγγύηση της αιώνιας ζωής μετά τον θάνατο. Το επιτάφιο ενός ανθρώπου ονόματι Πετρολανός, το οποίο βρέθηκε στον Αβεντίνο λόφο με θέα προς τον λόφο του Βατικανού, συνοψίζει αυτή την ελπίδα και αυτή την πίστη σε πέντε απλές λέξεις: Petrolanus, Deum videre cupiens, vidit («Ο Πετρολανός, ο οποίος επιθυμούσε να δει τον Θεό, τώρα Τον βλέπει»).

Συνεχίζεται

ΑΓΙΟΣ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΣ ΦΑΝΟΥΡΙΟΣ Ο ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΟΣ

ΑΓΙΟΣ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΣ ΦΑΝΟΥΡΙΟΣ Ο ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΟΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ.΄ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

Κάποιοι άγιοι της Εκκλησίας μας απολαμβάνουν ιδιαίτερης τιμής από τους πιστούς. Θεωρούνται δημοφιλείς, διότι τους αισθάνεται ο λαός κοντά του και αρωγούς στα προβλήματά του. Ένας από τους πλέον δημοφιλείς αγίους είναι και ο άγιος Φανούριος ο Μεγαλομάρτυς και Θαυματουργός.

Ο άγιος αυτός ήταν εντελώς άγνωστος στην Εκκλησία μας. Κανένα συναξάρι δεν τον ανέφερε και καμιά τιμή δεν του απένειμε ο πιστός λαός. Αυτά ως τα χρόνια της τουρκοκρατίας, όταν οι Αγαρηνοί είχαν καταλάβει το νησί της Ρόδου. Επιχειρώντας να την οχυρώσουν, επισκευάζοντας τα παλιά τείχη, κατεδάφιζαν παλιά οικοδομήματα στα νότια της πόλεως, για να χρησιμοποιήσουν τις πέτρες για τις ανοικοδόμηση του φρουρίου. Είχαν αγγαρεύει τους Χριστιανούς της νήσου για την επίπονη αυτή εργασία. Μεταξύ των ερειπίων βρήκαν ένα όμορφο παμπάλαιο ναό, και πλήθος ιερών εικόνων, οι οποίες είχαν σβήσει από τα χρόνια. Αλλά η σκαπάνη ενός εργάτη έπεσε σε μια θαυμάσια διατηρημένη εικόνα, η οποία εικόνιζε έναν όμορφο στρατιωτικό άγιο, ο οποίος επιγράφονταν ως «Ο Άγιος Φανούριος». Γύρω από το εικονιζόμενο πρόσωπο είχε παραστάσεις από τη ζωή και το μαρτύριό του.

Η Εκκλησία και οι ειδικοί μελέτησαν την Ιερή Εικόνα και αποφάνθηκαν ότι πρόκειται για στρατιωτικό άγιο – Μάρτυρα της Εκκλησίας μας, των πρώτων χριστιανικών χρόνων και από τις παραστάσεις συνέθεσαν το συναξάρι του.

Ο Φανούριος υπηρετούσε στο ρωμαϊκό στρατό και ήταν αξιωματούχος. Είχε προσηλυτισθεί στην χριστιανική πίστη και έγινε ένθερμος Χριστιανός. Την εποχή εκείνη το ρωμαϊκό κράτος δίωκε με πρωτοφανή μανία τους Χριστιανούς, διότι δεν ήθελαν να τιμούν και να λατρεύουν τους «θεούς» της αυτοκρατορίας. Οι πολίτες είχαν βεβαίως το δικαίωμα να λατρεύουν όποιους «θεούς» ήθελαν, με την προϋπόθεση, ότι θα τιμούν και τους «θεούς» - «προστάτες» της αυτοκρατορίας. Για να διαπιστώσουν ότι σέβονταν (και) τους αυτοκρατορικούς «θεούς», καλούνταν να κάνουν δημόσια θυσία σ’ αυτούς, ενώπιον επιτετραμμένων κρατικών υπαλλήλων. Όποιοι αρνούνταν να θυσιάσουν θεωρούνταν εχθροί της αυτοκρατορίας και τους επιβάλλονταν βαρύτατες ποινές, έως και θάνατος. Φυσικά εκείνοι που αρνούνταν κυρίως να θυσιάσουν στους ψεύτικους «θεούς» ήταν οι Χριστιανοί, διότι γι’ αυτούς ο Θεός ένας είναι και πως «οι θεοί των εθνών (είναι) δαιμόνια» (Ψαλμ.95,5). Γι’ αυτό και υφίσταντο για δυόμισι αιώνες απηνείς διωγμούς και απερίγραπτα μαρτύρια. Περισσότεροι από έντεκα εκατομμύρια Μάρτυρες έχασαν τη ζωή τους αυτή την ηρωική περίοδο.

Ένα από αυτούς, που δεν δέχτηκε να κάμει δημόσια θυσία στους δαιμονικούς «θεούς», ήταν ο Φανούριος. Μετά την άρνησή του συνελήφθη και οδηγήθηκε στον αρμόδιο δικαστή για να απολογηθεί. Στάθηκε με θάρρος και παρρησία μπροστά του και ομολόγησε την πίστη του στον αληθινό Τριαδικό Θεό, που μας αποκάλυψε ο σαρκωμένος Υιός Του, ο Κύριος Ιησούς Χριστός. Παράλληλα στηλίτευσε την παγανιστική πίστη στα άψυχα είδωλα ως ανοησία και το χειρότερο: ως λατρεία των δαιμόνων, μέσω των ειδωλολατρικών «θεών».

Μετά από αυτό ο δικαστής τον παρέδωσε στους δημίους – βασανιστές για να τον «συνετίσουν» και να τον συνεφέρουν από την «πλάνη» και «δεισιδαιμονία» του Χριστιανισμού, διότι έτσι θεωρούσαν τη νέα πίστη. Η Εικόνα δείχνει να τον πετροβολούν στο κεφάλι, εκείνος να υπομένει με καρτερία και ανεξικακία το μαρτύριο, δοξολογώντας τον Κύριο.

Στη συνέχεια άρχισαν να τον κτυπούν με ρόπαλα και μαστίγια σε όλο του το σώμα. Τον έριξαν καταγής ημίγυμνο και τον ποδοπατούσαν. Εκείνος και πάλι αντιμετώπιζε με ηρωισμό και χωρίς διαμαρτυρίες το νέο μαρτύριο. Η Εικόνα τον
παρουσιάζει γαλήνιο και ήρεμο να υπομένει τη φρικτή δοκιμασία. Μετά τον έριξαν στη φυλακή, όπου όμως κάποιοι άγριοι φρουροί του ξέσκιζαν το σώμα με σιδερένια νύχια. Αυτό ήταν ένα από τα συνηθισμένα βασανιστήρια κατά των Χριστιανών, διότι ήταν το πλέον επώδυνο, αφού στις βαθιές πληγές έριχναν καυτό λάδι ή αλάτι, ή τις έκαιγαν με αναμμένους πυρσούς. Οι πόνοι που προκαλούσε ήταν ανυπόφοροι. Έτσι πίστευαν ότι μπορούσαν να κάμψουν την επιμονή των Χριστιανών να αρνούνται τους «θεούς» του κράτους και να ομολογούν το Χριστό, ως τον μόνο αληθινό Θεό.

Στην επόμενη παράσταση εικονίζεται να ρίχνεται και πάλι στη φυλακή για να μπορέσει να σκεφτεί τη δεινή θέση του και να καμφθεί. Κατόπιν εικονίζεται να προσπαθεί ο δικαστής να τον κάνει να αλλάξει γνώμη τάζοντάς του αξιώματα και τιμές. Όμως ο άγιος έμεινε εδραίος στην πίστη του. Γι’ αυτό και ακολουθούν νέα χειρότερα μαρτύρια. Τον έδεσαν χειροπόδαρα σε κατακόρυφο ξύλο και ένας δήμιος του έκαιγε τα πλευρά. Ο Μάρτυρας και πάλι έμεινε σταθερός στην απόφασή του, ατάραχος και γαλήνιος. Αυτό εξαγρίωνε περισσότερο τους βασανιστές του και γι’ αυτό τον υπέβαλαν σε πιο επώδυνα μαρτύρια. Τον έδεσαν ημίγυμνο σε τροχό με καρφιά. Καθώς γύριζε ο τροχός, ξέσκιζε τις σάρκες του μάρτυρα. Αλλά και αυτό το μαρτύριο δεν τον λύγισε.

Στην επόμενη παράσταση εικονίζεται να τον ρίχνουν σε βαθύ λάκκο με άγρια θηρία, για να τον κατασπαράξουν. Αλλά εκείνα δεν τον πείραξαν! Τον οδήγησαν ξανά στον ειδωλολατρικό βωμό, να τον βάλουν με το ζόρι να θυσιάσει, αλλά εκείνος αρνήθηκε. Του έδωσαν αναμμένα κάρβουνα από το βωμό να κρατήσει στα χέρια του. Εκείνος προτίμησε το φρικτό πόνο του εγκαύματος, παρά να υποκύψει.

Ο δικαστής και οι δήμιοι ένοιωσαν απογοήτευση από τον ηρωισμό του Μάρτυρα και καταισχύνη. Γι’ αυτό έβγαλε την τελεσίδικη απόφασή του: θάνατος δια της πυράς! Στη δωδέκατη παράσταση εικονίζεται ο Μάρτυρας να βρίσκεται δεμένος μέσα σε θεόρατες φλόγες να κατατρώγουν το βασανισμένο νεανικό κορμί του. Να έχει υψωμένα τα χέρια στον ουρανό και να υμνεί τον αληθινό Τριαδικό Θεό, που τον αξίωσε να δώσει τη ζωή του για την αγάπη τη δική Του και να γραφεί το όνομά του στο «Βιβλίο της Ζωής»! Η μνήμη του εορτάζεται στις 27 Αυγούστου.

Πατερικός: ΑΓΙΟΣ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΣ ΦΑΝΟΥΡΙΟΣ Ο ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΟΣ

Η άνομη συμφωνία των μοντερνιστών επαναστατών

του Catholicus

Πώς μπορούμε να εξηγήσουμε την οργή της μοντερνιστικής συνοδικής ιεραρχίας εναντίον των παραδοσιακών Καθολικών, και ιδιαίτερα εναντίον των ιερέων και των πιστών της Ιερατικής Εταιρείας του Αγίου Πίου Ι΄; Οι τελευταίοι απορρίπτονται από τον εκάστοτε Πάπα και από όλους τους ιερούς τόπους αυτού που κάποτε ήταν η Αγία Ρωμαϊκή Εκκλησία; Πρόσφατα, ακόμη και από το Ιερό της Λούρδης στη Γαλλία.

Φιλία μεταξύ των λαών, παγκόσμια ειρήνη, συμπερίληψη όλων και όλων, άθεοι, ιστορικοί εχθροί της Εκκλησίας των δύο χιλιάδων ετών, σκληραγωγημένοι, αμετανόητοι αμαρτωλοί (από τους οποίους δεν ζητείται τίποτα, πόσο μάλλον μετάνοια και αλλαγή ζωής!), οπαδοί κάθε είδους θρησκευτικής αίρεσης, ακόμη και σαμάνοι και οπαδοί της λατρείας της Πατσαμάμα: «Να πάω να ζητήσω από κάποιον να ασπαστεί τον Καθολικισμό; Όχι, όχι, όχι», είπε σταθερά ο Πάπας Φραγκίσκος (sic!).

Αλλά τότε ποιος είναι ο πραγματικός σκοπός, ο πραγματικός στόχος όλης αυτής της διαφημιστικής εκστρατείας; Όλης αυτής της συμπεριληπτικής και ειρηνιστικής φάρσας;
Με απλή σκέψη, με τη βοήθεια της ορθής διάκρισης των πνευμάτων, ένα δώρο του Αγίου Πνεύματος, η απάντηση θα μπορούσε να είναι ένας αδυσώπητος αγώνας ενάντια στην αληθινή Εκκλησία του Χριστού, την προσυνοδική Καθολική Εκκλησία, και ενάντια σε όλους όσους εξακολουθούν να ακολουθούν τις διδασκαλίες, το δόγμα, τη λειτουργία και τον ποιμαντικό ευαγγελισμό της - πρώτα και κύρια την μισητή Εταιρεία του Αγίου Πίου Ι΄, τον Αρχιεπίσκοπο Κάρλο Μαρία Βιγκάνο και τους άλλους ιερείς που διώχθηκαν και αφορίστηκαν επειδή δήλωσαν ανοιχτά ότι είναι Καθολικοί, φίλοι της Εταιρείας και εχθροί της συνοδικής-συνοδικής κατήχησης, δικαίως θεωρούμενοι αιρετικοί και αποστάτες.

Στη ρίζα όλης αυτής της εχθρότητας, αυτής της ανεξήγητης και ανεξήγητης αντικαθολικής στρατηγικής, θα μπορούσε επομένως να υπάρχει μια υπερφυσική συμφωνία του τύπου που απεικονίζεται παρακάτω, που συνάπτεται μεταξύ της υψηλής πρώην Καθολικής ιεραρχίας και του ίδιου του διαβόλου.

Ο άγγελος του φωτός, ο οποίος με δική του επιλογή έχει γίνει ο πρίγκιπας του σκότους, μιλάει:

- Να εξαλείψουμε την έννοια της αμαρτίας, με ψευδή ευσπλαχνία, αρνούμενοι να υιοθετήσουμε «διχαστικές» συμπεριφορές, συνοδεύοντας τους αδύναμους και φροντίζοντας τους «τραυματισμένους» ανθρώπους, αρνούμενοι να επιβάλουμε εντολές και αρχές (που περιορίζουν την ανθρώπινη ελευθερία και αξιοπρέπεια).

- Να καλωσορίσουμε όλους, εφόσον παραμένουν στις αμαρτίες τους, στην εγωιστική τους συμπεριφορά (Amoris Laetitia). Να επαναβαπτίσουμε τις σεξουαλικές διαστροφές ως διαφορετικές μορφές αγάπης, με πλήρη δικαιώματα πολίτη στην κοινωνία, διδάσκοντάς τες στα παιδιά από πολύ μικρή ηλικία (εκπαίδευση στην ποικιλομορφία, την ανοχή, την απαγόρευση των διακρίσεων).

- Να αρνηθούμε το παρελθόν της Καθολικής Εκκλησίας , παρουσιάζοντάς την ως καταχραστή της θρησκευτικής ελευθερίας (Dignitatis Humanae).

- Να απορρίψουμε την ιεραποστολική δραστηριότητα της μεταστροφής όλων των λαών, παρουσιάζοντάς την ως καταναγκαστικό προσηλυτισμό.

- Να δοθεί ίση αξιοπρέπεια σε όλες τις θρησκείες (Nostra Aetate), αποκηρύσσοντας δημόσια την Καθολική θρησκεία ως τη μόνη αληθινή, τον μόνο δρόμο προς τη σωτηρία (Unitatis Redintegratio) και εξαλείφοντας όλα τα σημάδια του Καθολικισμού στην κοινωνία, ώστε να μην προσβάλλονται άλλες θρησκείες (σταυροί στα σχολεία, αγάλματα της «Γυναίκας» και των λεγόμενων αγίων, σκηνές γέννησης, χριστουγεννιάτικα θεατρικά έργα, δημόσια κομποσχοίνια κ.λπ.).

- Να απορριφθεί η αμετάβλητη «depositum fidei» , επιβεβαιώνοντας ότι είναι αβέβαιο τι πραγματικά είπε «Αυτός που πέθανε στον σταυρό» (Πατέρας Sosa Abascal), και υποστηρίζοντας ότι η Αποκάλυψη δεν έχει ορθολογικό χαρακτήρα, έγκυρη πάντα και παντού για όλους (depositum fidei), αλλά είναι μια υποκειμενική, συναισθηματική εμπειρία που μπορεί να έχει ο καθένας, ανεξάρτητα από τη θρησκεία (Dei Verbum, όλες οι θρησκείες οδηγούν στη σωτηρία· η «υποταγή» του Lumen Gentium).

- Να χτιστούν νέες εκκλησίες που δεν έχουν πλέον τίποτα ιερό, που δεν ανυψώνουν πλέον την ψυχή στον Ουρανό, που δεν ξεχωρίζουν πλέον από άλλα κτίρια, καταργώντας τα καμπαναριά.

- Σταματήστε να φοράτε θρησκευτικά ρούχα που σας κάνουν αναγνωρίσιμους στους ανθρώπους, ισχυριζόμενοι ότι θέλετε να είστε ισότιμοι με τους απλούς ανθρώπους, όχι πλέον διχαστικοί.

- Σταματήστε να γονατίζετε ενώπιον της Θείας Ευχαριστίας, στον Ιησού και την Μαρία (πόσο οδυνηρό είναι για μένα να προφέρω αυτά τα ονόματα!), μην τους ευλαβείτε ούτε τους λατρεύετε, δημόσια ή κατ' ιδίαν, μείνετε περήφανοι μπροστά τους· βεβαιωθείτε ότι «Εκείνη» δεν θεωρείται πλέον η Άμωμη Σύλληψη, η «tota pulchra», αλλά απλώς μια άλλη γυναίκα, ίση με όλες τις άλλες γυναίκες («Μαρία, μία από εμάς», όπως το έθεσε ο Ντον Τονίνο Μπέλο), χωρίς να έχει απομείνει τίποτα ιερό.

- Υποβιβάστε τον Υιό της στο επίπεδο οποιουδήποτε προφήτη, ίσως κατώτερου από τον Μωάμεθ, αρνούμενου να αναγνωρίσει τη θεότητά του, τη θεϊκή του υιότητα, τα θαύματά του, την ανάσταση και την ανάληψή του στους Ουρανούς (τον Χριστό της ιστορίας και τον Χριστό της πίστης, για τον οποίο μιλάει ο Καρδινάλιος Ραβάσι) .

- Διώξτε ανελέητα όσους αρνούνται να σας ακολουθήσουν σε αυτό το μονοπάτι, να αποδεχτούν αυτή τη νέα «ποιμαντική φροντίδα», επιμένοντας να παραμένουν προσκολλημένοι στο παρελθόν της Εκκλησίας· Παρουσιάστε τους στον λαό ως διχαστικούς, φονταμενταλιστές, εχθρούς της παγκόσμιας ειρήνης και της ενότητας μεταξύ των λαών· υποβάλλετέ τους σε δημόσια περιφρόνηση, προσκαλώντας όλους σε χλευασμό και οργή, τόσο σωματική όσο και ηθική. Αν επιμείνουν στη στάση τους, παραδώστε τους στον «κοσμικό βραχίονα» ως θρησκευτικούς φανατικούς, για να τιμωρηθούν αυστηρά και παραδειγματικά και να φιμωθούν για πάντα. Ας είναι οι μόνοι εχθροί της νέας Εκκλησίας, που θα εξοριστούν.

Όταν κάνετε όλα αυτά, όταν ο Καθολικισμός θα έχει εξαφανιστεί από προσώπου γης, αντικατασταθεί από μια ενιαία παγκόσμια θρησκεία (παράλληλα με μια ενιαία παγκόσμια κυβέρνηση), τότε εγώ, ο Εωσφόρος, θα έρθω ανάμεσά σας και θα είμαι ο νέος σας Κύριος, ο νέος σας οδηγός: δεν θα υπάρχει πλέον διαίρεση μεταξύ καλού και κακού (όπως έκανε ο Υιός Εκείνου), ούτε πια ο ένας εναντίον του άλλου, αλλά όλοι θα είναι ευπρόσδεκτοι, και εγώ θα βασιλεύω πάνω σε όλους (το Κοινωνικό Βασίλειο του Σατανά).

Σε αυτό το σημείο, ο δικηγόρος Πέρι Μέισον, γνωστός για την πάντα αποκάλυψη των πραγματικών ενόχων, θα μπορούσε να εισέλθει στη σκηνή. Θα μπορούσε να καλέσει στο εδώλιο τους λεγόμενους «συνοδικούς συντηρητικούς», καθώς και άλλους μάρτυρες που είχαν πληγεί από ανίατη μοντερνιστική παπολατρία.
Όπως πάντα, θα τους στρίμωχνε στη γωνία, ρωτώντας επίμονα: «Είναι αλήθεια ή όχι ότι οι μοντερνιστικές, συνοδικές και μετασυνοδικές καθολικές ιεραρχίες έχουν κάνει όλα αυτά, όλα τα παραπάνω, τα τελευταία εβδομήντα χρόνια περίπου;» Μετά από αυτό, μετά την αναπόφευκτη καταφατική απάντηση από τους ερωτηθέντες, ο αήττητος δικηγόρος θα μπορούσε να καταλήξει, όπως πάντα, με τη διάσημη φράση:  Δεν έχω άλλες ερωτήσεις, Κύριε Πρόεδρε. Η απάντηση που μόλις ακούσαμε θεωρεί τους υπεύθυνους για τη συνοδική και μετασυνοδική επανάσταση υπόλογους», και η δίκη σίγουρα θα ολοκληρωνόταν με την καταδίκη των συνοδικών-συνεδριακών ιεραρχιών.

                            

                       

                                        Ο Αήττητος Δικηγόρος Πέρι Μέισον

Μεταφορικά μιλώντας, ο Χριστός ο Κριτής σίγουρα θα μεριμνήσει για την αμετάκλητη καταδίκη όσων είναι υπεύθυνοι για την αυτοκαταστροφή της Καθολικής Εκκλησίας και για την παραπλάνηση των πιστών της προς την κόλαση, στον χρόνο και με τους τρόπους που μόνο Αυτός γνωρίζει.

                       

                                             Χριστός ο Κριτής (Giotto)

Il patto scellerato dei rivoluzionati modernisti - Articolo di Catholicus

Ο Άγιος Φανούριος και το θαύμα με τους τρεις διακόνους από την Κρήτη

Άρθρο της Ελένης Παπασταματάκη

Πάντα η Θεία Χάρις φωτίζει τους αληθινούς δούλους του Κυρίου, ώστε να κρατούν ασφαλισμένη την Ορθοδοξία, έστω και αν οι εξωτερικές συνθήκες είναι ενάντιες

Ο Άγιος Φανούριος ο Μεγαλομάρτυς, ο αθλητής ο γενναίος, είναι από τους πιο αγαπημένους και λαοφιλείς αγίους.

Στον βίο του Αγίου διαβάζουμε για ένα μεγάλο θαύμα του. Ένα θαύμα που φανερώνει εκτός από τα μεγαλεία και τα θαυμαστά της πίστης μας, πως ο Θεός δια των Αγίων του προστατεύει, όσους μένουν αμετακίνητοι στα θέματα της Αγίας Ορθοδοξίας μας. Και πως πάντα η Θεία Χάρις φωτίζει τους ανθρώπους να βρίσκουν τρόπους, ώστε να κρατούν ασφαλισμένη την Ορθοδοξία, έστω και αν οι εξωτερικές συνθήκες είναι ενάντιες.

Τον καιρό της Ενετοκρατίας στην Κρήτη (1204-1669) οι Λατίνοι οι δόλιοι και φθονεροί ζητούσαν να αφανίσουν την Ορθόδοξη πίστη από τους Κρητικούς. Προσπαθούσαν με κάθε τρόπο να παρασύρουν τους κατοίκους στην ψευδοπίστη τους, τον μιαρότατο παπισμό. Σκέφτηκαν λοιπόν οι Λατίνοι να μην χειροτονούνται ιερείς και ούτε επέτρεπαν Ορθόδοξο επίσκοπο να έχει το νησί, παρά είχαν τον δικό τους παπικό αρχιεπίσκοπο.
Γι’ αυτόν το λόγο οι Κρητικοί αναγκάζονταν να μεταβούν στα Κύθηρα για να χειροτονηθούν ιερείς από τον Ορθόδοξο αρχιερέα που βρίσκονταν εκεί.

Έτσι σε αυτά τα μαύρα χρόνια ξεκίνησαν τρεις διάκονοι για τα Κύθηρα και αφού χειροτονήθηκαν ιερείς επέστρεφαν έχοντας πολύ χαρά. Όμως η χαρά τους γρήγορα χάθηκε, καθώς έπεσαν στα χέρια Αγαρηνών που τους μετέφεραν με τη βία στην Ρόδο. Εκεί πουλήθηκαν σε χωριστούς αφέντες και οι νεοχειροτονημένοι ιερείς θρηνούσαν για τη συμφορά που τους βρήκε.

Όμως ο καλός Θεός τους έδωσε στην καρδιά ελπίδα να πιαστούν. Έμαθαν ότι στη Ρόδο υπήρχε η θαυματουργή εικόνα του Αγίου Φανουρίου και στήριξαν σε αυτόν τις ελπίδες τους. Ζήτησαν ο καθένας χωριστά από τον Αγαρηνό αφέντη του, να του επιτρέψει να μεταβεί στην εκκλησία για να προσκυνήσει την εικόνα του Αγίου.

Και έτσι έφτασαν και οι τρεις από θεία παραχώρηση την ίδια ώρα στην εκκλησία, όπου βρίσκονταν η θαυματουργή εικόνα του Αγίου. Γονάτισαν και με όλη τη δύναμη της ψυχής τους παρακαλούσαν τον Άγιο Φανούριο να τους απαλλάξει από την σκλαβιά των Αγαρηνών.

Αφού έφυγαν οι ιερείς έχοντας την ελπίδα τους στον Άγιο, εκείνος παρουσιάστηκε τη νύχτα και στους τρεις αφέντες, διατάζοντάς τους να τους ελευθερώσουν, αλλιώς θα τους τιμωρούσε. Οι Αγαρηνοί νομίζοντας ότι ήταν μάγια όσα είδαν, διέταξαν να βασανίσουν σκληρότερα τους τρεις άντρες και να τους αλυσοδέσουν. Το επόμενο βράδυ εμφανίστηκε πάλι ο Άγιος και έλυσε τους ιερείς από τα δεσμά, ενώ τιμώρησε και τους Αγαρηνούς, καθώς το πρωί ξύπνησαν τυφλοί και παράλυτοι. Όμως ακόμα δεν απελευθέρωναν τους τρεις ιερείς που κρατούσαν.

Την τρίτη νύχτα εμφανίστηκε και πάλι ο Άγιος Φανούριος στους Αγαρηνούς και τους ανακοίνωσε, πως αν δεν έστελναν στο ναό του οι τρεις άρχοντες γραπτώς τη συγκατάθεσή τους για την απελευθέρωση των τριών ιερέων δεν θα ξαναέβρισκαν την υγειά τους. Οι Αγαρηνοί φοβισμένοι έκαναν όπως τους παρήγγειλε ο Άγιος και έστειλαν ο καθένας την δήλωση της απελευθέρωσης των τριών ιερέων. Και ω του θαύματος! Προτού ακόμα επιστρέψει η αντιπροσωπεία των Αγαρηνών πίσω στους τυφλούς και παράλυτους άρχοντες, αυτοί είχαν ήδη θεραπευτεί! Θαύμασαν τότε για τη δύναμη του Αγίου και αμέσως ελευθέρωσαν τους ιερείς και μάλιστα τους έδωσαν όλα τα έξοδα του ταξιδιού για να επιστρέψουν στην πατρίδα τους.

Οι ιερείς προτού αναχωρήσουν κατέφυγαν στην εκκλησία και γεμάτοι ευγνωμοσύνη ευχαρίστησαν τον Άγιο για την απελευθέρωσή τους. Αντέγραψαν ακόμα πιστά την εικόνα του Αγίου Φανουρίου, που είχε βρεθεί με θαυμαστό τρόπο εκεί στη Ρόδο και την πήραν μαζί τους στην Κρήτη. Εκεί στην Κρήτη κάθε χρόνο γιόρταζαν την μνήμη του Αγίου και τιμούσαν την αγία εικόνα του με δοξολογίες και λιτανείες.

Ο Άγιος Φανούριος όχι μόνο έσωσε τους τρεις ιερείς από τους Αγαρηνούς, αλλά διαφύλαξε την Ορθοδοξία στην Λατινοκρατούμενη Κρήτη, ώστε να υπάρχουν παπάδες Ορθόδοξοι να ποιμαίνουν ορθόδοξα το ποίμνιο. Με τις πρεσβείες του θαυματουργού Αγίου Φανουρίου να διαφυλαχτεί και πάλι η Ορθοδοξία στην Κολυμπαροκρατούμενη και Φαναριοκρατούμενη Κρήτη. Αμήν!
Πηγή
Μέγας Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Τόμος Η΄- Μήν Αύγουστος, ΑΘΗΝΑΙ 1994

https://katanixi.gr

Πατερικός: Ο Άγιος Φανούριος και το θαύμα με τους τρεις διακόνους από την Κρήτη