Πέμπτη 1 Οκτωβρίου 2026

Εγκατεστημένοι, απαιτητικοί και ριζωμένοι: τρεις στρατοί σε πόλεμο

από τον Roberto Pecchioli - 01/10/2026

Εγκατεστημένοι, απαιτητικοί και ριζωμένοι: τρεις στρατοί σε πόλεμο


Πηγή: Αιρετικά

Τα αποτελέσματα των πρόσφατων εκλογών στη Γερμανία και τη Σουηδία, σε συνδυασμό με την επιτυχία του ισλαμοσοσιαλιστή Ζόχραν Μαμντάνι στη Νέα Υόρκη και τις αναταραχές στην κοινή γνώμη στη Μεγάλη Βρετανία, τη Γαλλία και την Ισπανία, ανοίγουν το δρόμο για ένα σενάριο βαθιάς πόλωσης. Ο άξονας αριστεράς-δεξιάς δίνει τη θέση του στην ανατοποθέτηση της δυτικής κοινωνίας σε τρία ολοένα και πιο απομακρυσμένα και ακοινώνητα μέρη. Στη Νέα Υόρκη και το Βερολίνο, όπου το μητροπολιτικό εκλογικό σώμα, που αποτελείται από πληθυσμούς όλων των προελεύσεων, χωρίς κοινά χαρακτηριστικά, ξεριζωμένες ατομικιστικές μονάδες, έχει προ πολλού γυρίσει την πλάτη στις δυνάμεις της ταυτότητας και στους μετριοπαθείς όλων των αποχρώσεων, γινόμαστε μάρτυρες αποδείξεων του επικίνδυνου δεσμού μεταξύ της ριζοσπαστικής αριστεράς και των μεταναστευτικών μαζών. Στο Βερολίνο, όπως και στα γαλλικά προάστια και τα βρετανικά αστικά συγκροτήματα, προχωρά η φαινομενικά πιο αφύσικη συμμαχία: αυτή μεταξύ του ισλαμισμού, των μεταναστών που έχουν αποκτήσει την υπηκοότητα και ενός τμήματος της αριστεράς. Το κοινό έδαφος είναι οι πολιτικές στέγασης των τεράστιων αστικών περιφερειών και η απαίτηση για δημόσια πρόνοια. Ακολουθώντας τα βήματα του Μαμντάνι, το Αριστερό Κόμμα του Βερολίνου , με επικεφαλής μια νεαρή γυναίκα τουρκικής καταγωγής, η οποία επίσης πραγματοποίησε συγκεντρώσεις στη μητρική της γλώσσα, κέρδισε τις εκλογές στο ζήτημα της στέγασης, υποσχόμενο απαλλοτρίωση εις βάρος εταιρειών ακινήτων που κατέχουν έως και 200.000 κατοικίες. Σχεδόν όλες οι μη ευρωπαϊκές κοινότητες μεταναστών με γερμανική υπηκοότητα ψήφισαν το Αριστερό Κόμμα . Στις περιοχές της πρώην ΛΔΓ—η Γερμανία ήταν ακόμα γερμανική— το Alternative fuer Deutschland (AfD) θριάμβευσε, και οι δυνάμεις του κατεστημένου—Χριστιανοδημοκράτες, Σοσιαλδημοκράτες, Φιλελεύθεροι και εν μέρει οι Πράσινοι—κατέρρεαν. Στη Σουηδία, το εκλογικό αποτέλεσμα, το οποίο χάρισε τη νίκη με οριακή διαφορά στο ετερόκλητο αρχιπέλαγος των αριστερών κομμάτων (εν αναμονή ερευνών για πιθανή απάτη), καθορίστηκε από την μαζική κινητοποίηση των «νέων Σουηδών», κυρίως Μουσουλμάνων. Και εδώ, με τη χρήση των μητρικών τους γλωσσών, καθώς και με την προπαγάνδα των θρησκευτικών ηγετών. Είναι εύκολο να προβλέψουμε την ίδια μοίρα στη Γαλλία, όπου η La France Insoumise έχει γίνει το σημείο συσπείρωσης για τις μεγάλες κοινότητες βορειοαφρικανικής καταγωγής. Το Εθνικό ΣυναγερμόΤο κόμμα της Marine Le Pen προηγείται μεταξύ των εργαζομένων, στις αγροτικές και προαστιακές περιοχές, καθώς και στον πληθυσμό γαλλικής καταγωγής. Ενδιάμεσα, στη Γαλλία όπως και στη Γερμανία, τη Μεγάλη Βρετανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, μια πλούσια μεσαία τάξη είναι ισχυρή αλλά φθίνουσα. Στην Ιταλία, τα σημάδια αυτής της νέας πόλωσης φάνηκαν στις δημοτικές εκλογές της Βενετίας με ψηφοδέλτια από το Μπαγκλαντές και στη συγχώνευση μεταξύ ριζοσπαστικής αριστεράς και ισλαμικής μετανάστευσης στην Μπολόνια μετά τον θάνατο ενός Ιταλού Μαροκινού πολίτη που συνελήφθη από την αστυνομία. Το χάσμα αριστεράς-δεξιάς, που ξεπεράστηκε από τη σύγκρουση μεταξύ υψηλών και κατώτερων τάξεων, κέντρου και περιφέρειας, ιθαγενών και μεταναστών, ελίτ και απλών πολιτών, επιδεινώνεται από το νέο φαινόμενο της διαίρεσης της κοινωνίας σε τρία στρατόπεδα.

Εκλογή μετά από εκλογές, στη Γαλλία, τη Γερμανία, τη Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο, οι κάλπες σκιαγραφούν την εικόνα μιας Ευρώπης της οποίας ο πληθυσμός είναι χωρισμένος σε τρία αντίθετα κοινωνικά μπλοκ. Η πρώτη ομάδα μπορεί να οριστεί ως οι «καθιερωμένοι» ή εγκατεστημένοι, οι πλούσιοι, το κατεστημένο, οι δημόσιοι υπάλληλοι, οι πλούσιοι συνταξιούχοι, οι επαγγελματίες που συνδέονται με τον δημόσιο τομέα και οι ασφαλείς τάξεις που δεν αντιμετωπίζουν ούτε τον ανταγωνισμό της ελεύθερης αγοράς ούτε την άμεση πίεση από τους μετανάστες. Ψηφίζουν συντριπτικά καθιερωμένα κόμματα, δεξιά, κεντρώα και αριστερά, είτε πρόκειται για τον Μακρόν, τον Μερτς, είτε για οποιοδήποτε άλλο προϊόν του μέχρι τώρα κυρίαρχου σοσιαλδημοκρατικού-λαϊκού-φιλελεύθερου μπλοκ. Η δεύτερη ομάδα είναι οι «απαιτητές», πολίτες ξένης καταγωγής και όσοι βασίζονται στον απέραντο κόσμο της κοινωνικής βοήθειας: η κινητήρια δύναμη της νέας αριστεράς. Η τρίτη κατηγορία είναι οι «ριζωμένοι» ή οι στερημένοι: οι ιθαγενείς των φτωχών μεσαίων και κατώτερων τάξεων, των οποίων η ψήφος είναι συντριπτικά στρεβλωμένη προς τα κυρίαρχα και πατριωτικά κινήματα.

Τα περιγράμματα κάθε ομάδας και οι αναλογίες τους ποικίλλουν ανάλογα με τη χώρα, την ιστορία της και τα κοινωνικοπολιτισμικά της χαρακτηριστικά, αλλά το χάσμα γίνεται εμφανές παντού. Ο αριθμός των «απαλλοτριωμένων» αυξάνεται, εκείνων που έχουν χάσει από την παγκοσμιοποίηση και τις νέες τεχνολογίες, απογοητευμένων από τον ραγδαίο μετασχηματισμό του ανθρώπινου, πολιτιστικού και αξιακού τοπίου. Στερημένοι από το πρώην έθνος τους, την ταυτότητά τους και την ελπίδα βελτίωσης, δίνουν φτερά σε κόμματα που υποστηρίζουν την επιστροφή των εθνικών κρατών. Οι άρχουσες τάξεις τους αποκαλούν περιφρονητικά λαϊκιστές και ολοένα και πιο εξτρεμιστές: ένα μονοπώλιο στις λέξεις.

Στη Γαλλία, η Μαρίν Λεπέν και οι όμοιοί της αποτελούν σχεδόν το 40% των προθέσεων ψήφου. Στη Γερμανία, το AfD είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: παρά τις σφοδρές προσπάθειες ποινικοποίησης και τους πολυάριθμους νομικούς περιορισμούς, το κόμμα είναι το κορυφαίο κόμμα της χώρας. Το Μεταρρυθμιστικό Κόμμα του Νάιτζελ Φάρατζ στο Ηνωμένο Βασίλειο έχει παρόμοια πορεία. Εν τω μεταξύ, ο αριθμός των «εγκατεστημένων» ψηφοφόρων μειώνεται - τα πλούσια και ασφαλή κοινωνικά στρώματα που νοσταλγούν τις ευημερούσες, ήρεμες δεκαετίες του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα. Ένα αίσθημα νοσταλγίας χωρίς προοπτικές σε μια εποχή δημόσιου χρέους, αυξανόμενου πληθωρισμού, ενεργειακής κρίσης, απειλής πολέμου, επισφαλούς απασχόλησης και κατάρρευσης κοινωνικών δαπανών. Οι επιλογές των Σοσιαλδημοκρατών, των Φιλελευθέρων και των Χριστιανοδημοκρατών χάνουν τη δυναμική τους, συγκεντρώνοντας την υποστήριξη των βασικών τάξεων σε πολιτικούς όπως ο Μακρόν, προσωπικότητες που μεταφέρουν μια απατηλή αίσθηση ασφάλειας σε όσους δεν ζητούν τίποτα άλλο.

Το κύμα διαδηλωτών, δυσαρεστημένων και αγανακτισμένων ψηφοφόρων προχωρά εν μέσω του εξισλαμισμού πολλών ευρωπαϊκών πόλεων, προσφέροντας στην παλιά αριστερά την ευκαιρία να ανακτήσει την εξουσία. Οι τρεις ομάδες είναι ουσιαστικά απρόσβλητες. Είναι απίθανο ένα μέλος των διαδηλωτών να υποστηρίξει έναν υποψήφιο από τις τάξεις του κατεστημένου, πόσο μάλλον έναν που υποστηρίζεται από το κατεστημένο, το οποίο, με τη σειρά του, δεν μπορεί να ψηφίσει εκείνους που δικαίως θεωρούν υπαρξιακούς εχθρούς. Στη Γερμανία και τη Σουηδία, οι πολίτες μη ιθαγενούς καταγωγής ψήφισαν υποψηφίους με βάση την ταυτότητά τους μόνο σε ποσοστό 4%. Με ξεχωριστές τοπικές αποχρώσεις, το φαινόμενο είναι καταδικασμένο να επαναληφθεί.

Στην Ιταλία και την Ισπανία, η επιρροή της ευρείας αριστεράς είναι μεγαλύτερη μεταξύ των συνταξιούχων, των γραφειοκρατών, των εκπαιδευτικών και των «ιθαγενών» πολιτών που ζουν με επιδοτήσεις και δημόσια επιδόματα. Στη χώρα μας, η Forza Italia, το υπολειμματικό κέντρο, και ένα μέρος του Δημοκρατικού Κόμματος (PD) συγκλίνουν προς το συμφέρον του «κατεστημένου». Μια κατακερματισμένη κοινωνία είναι, σε κάποιο βαθμό, ένα φυσιολογικό γεγονός. Ωστόσο, υπό τις τρέχουσες συνθήκες, οι βαθιές προσδοκίες καθεμίας από τις τρεις ομάδες απαιτούν την ήττα ή ακόμη και την εξαφάνιση των άλλων. Οι στόχοι των αγανακτισμένων «απαιτητών» μπορούν να επιτευχθούν μόνο μέσω της καταστροφής της παλιάς εθνικής κοινότητας, του προμαχώνα του «κατεστημένου», του οποίου η επιβίωση απαιτεί την εξουδετέρωση του αντίπαλου στρατοπέδου. Το «κατεστημένο» εξακολουθεί να μετράει πολύ, αλλά ο αριθμός του μειώνεται και δεν αντιπροσωπεύει τίποτα περισσότερο από μια προσπάθεια διατήρησης των καταρρέουσων ισορροπιών δυνάμεων και δομών. Επομένως, η πιθανότητα κάποιας μορφής εμφυλίου πολέμου, ή μάλλον, εσωτερικού πολέμου, να καταστεί αναπόφευκτη είναι πραγματική, καθώς οι αντίπαλες παρατάξεις δεν έχουν τίποτα κοινό. Ο συμβιβασμός ή η συμφιλίωση είναι δύσκολος μεταξύ εκείνων που επιθυμούν να διατηρήσουν τη χώρα όπως ήταν και εκείνων που είναι αποφασισμένοι να τη μετατρέψουν σε κάτι εντελώς διαφορετικό. Το ζήτημα της μετανάστευσης είναι κρίσιμο. Το μεγάλο χάσμα τα επόμενα χρόνια θα μπορούσε να είναι μεταξύ μετανάστευσης και επαναμετανάστευσης. Εάν επικρατήσει η πρώτη, οι «απαιτητές» θα έχουν επιτύχει τον στόχο τους και θα οικοδομήσουν μια νέα δύναμη, συμπεριλαμβανομένης της δικής τους κάστας «καθιερωμένων» ανθρώπων. Εάν επικρατήσει η επαναμετανάστευση, οι εδραιωμένοι θα επιβληθούν. Και στις δύο περιπτώσεις, η διαδικασία θα είναι τραυματική.

Η αντανάκλαση όσων κρύβονται πίσω από το ψευδώνυμο Boni Castellane του Προυστ είναι παρόμοια. Τα οικονομικά επιχειρήματα -αν και σημαντικά για την οικοδόμηση συναίνεσης- δίνουν τη θέση τους στη μεταναστευτική δομή, τον ακρογωνιαίο λίθο των «απαιτητών». Η ριζοσπαστική αριστερά φαίνεται να έχει ανακαλύψει ξανά τον εννοιολογικό χάρτη που χάθηκε μετά την καταστροφή του 1989. Εκτός από την εκπροσώπηση εθνοτικών και σεξουαλικών μειονοτήτων, προσπαθεί να συμμαχήσει με τον Ισλαμισμό. Εν αναμονή της ίδρυσης θρησκευτικών ή εθνοθρησκευτικών κομμάτων, ο Ισλαμισμός αποικίζει επιδέξια κινήματα όπως η France Insoumise , το Βρετανικό Εργατικό Κόμμα ή οι Ισπανικοί Podemos , παρέχοντας ψήφους και ηγεσία. Η συμμαχία φαίνεται καρποφόρα, αλλά θα καταλήξει να διχάσει την παραδοσιακή αριστερά, όπου το Εγκατεστημένο Κόμμα συμβάλλει σημαντικά όσον αφορά το εισόδημα, τα συμφέροντα και τη μεταρρυθμιστική μετριοπάθεια. Αυτό είναι ήδη εμφανές στη δυναμική του Αμερικανικού Δημοκρατικού Κόμματος.

Η άλλη έκρηξη αφορά το πολιτισμικό χάσμα μεταξύ της μητρόπολης και των προαστιακών, περιφερειακών και αγροτικών περιοχών. Ο Castellane παρατηρεί ότι η μητρόπολη είναι η «γενέτειρα της μετα-κοινωνίας, νοούμενη ως ένα σύμπλεγμα εθνοτικών κοινοτήτων, ο καταναλωτισμός ως τρόπος ζωής, η πολιτιστική δυναμική και οι διακριτές υπηρεσίες για κάθε μητροπολιτική πολιτιστική θέση». «Μεταξύ των τόπων που έχουν γίνει απάνθρωποι χώροι χωρίς κοινό πεπρωμένο και των υπόλοιπων εδαφών, η σύγκρουση είναι αναπόφευκτη. Θα δούμε αν η τεχνολογική επανάσταση και η αυξανόμενη πολιτική, πολιτιστική και οικονομική τιμωρία των μη μητροπολιτικών περιοχών θα προκαλέσουν αντίδραση από τους εδραιωμένους που δέχονται επίθεση, και ποια θα είναι η θέση των «εγκατεστημένων»

Δεν υπάρχουν σχόλια: