Εμπιστευόμαστε τη ζωή μας στην επιστήμη, αλλά αυτή δεν μπορεί καν να προβλέψει τον καιρό. Ένα ταξίδι μέσα από ψευδαισθήσεις ελέγχου και παλιά δελτία καιρού.
ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΤΟΥ ΚΑΙΡΟΥ
Τοντ Χάγιεν
«Πίστεψε στην επιστήμη. Τελεία και παύλα».
Αυτό είναι το μότο του σύγχρονου κόσμου, όπου η λατρεία της επιστήμης έχει αντικαταστήσει σχεδόν κάθε άλλη μορφή πνευματικής ή διανοητικής εξουσίας. Αλλά τι συμβαίνει όταν η ίδια η επιστήμη, που αυτοαποκαλείται παντοδύναμη, σκοντάφτει στην πρόβλεψη κάτι τόσο φαινομενικά απλού όσο... ο καιρός; Σε αυτό το άρθρο, ο Τοντ Χάγιεν μας οδηγεί σε μια διαυγή και προκλητική σκέψη σχετικά με τη σχέση μας με την επιστήμη: γιατί είμαστε τόσο πρόθυμοι να της παραδώσουμε τα κλειδιά της ζωής μας - ακόμα και όταν οι αποτυχίες της είναι καθημερινές, εμφανείς και συστηματικές; Από την αποτυχία να θεραπεύσει τον καρκίνο μέχρι την αποτυχία να σταματήσει απλούς ιούς, ο Χάγιεν αμφισβητεί την τυφλή πίστη στην επιστήμη, ξεκινώντας από μια παιδική ανάμνηση: την απογοήτευση και τη γοητεία ενός παιδιού που ανακαλύπτει ότι η «πρόβλεψη του καιρού» είναι πιο δύσκολη από ό,τι θέλουμε να παραδεχτούμε. Ίσως η αληθινή πρόβλεψη, σήμερα, είναι αυτή της αυξανόμενης ανάγκης για κριτική σκέψη. (fdb)
Και υποτίθεται ότι πρέπει να πιστεύουμε στην επιστήμη χωρίς αμφιβολία. Πρέπει να εμπιστευόμαστε τη ζωή μας στα χέρια της παντοδύναμης επιστήμης, όταν αυτή δεν μπορεί καν να προβλέψει τον καιρό με καμία πραγματική πιθανότητα;
Ούτε μπορεί να θεραπεύσει τον καρκίνο, ο οποίος στον σημερινό κόσμο της εξαιρετικά πολύπλοκης επιστημονικής επίγνωσης μοιάζει με έναν μάλλον απλό βιολογικό μηχανισμό.
Ούτε μπορεί να καταπολεμήσει μερικούς από τους απλούστερους μικροοργανισμούς που επιτίθενται στο ανθρώπινο σώμα (ή έτσι λένε). Τι άλλο δεν μπορεί να κάνει η επιστήμη; Και τι άλλο δεν έχει καταλάβει ακόμα; Έχετε όλη μέρα (ή όλη εβδομάδα) να το ακούσετε; Εγώ όχι. Ας επιστρέψουμε στον καιρό.
Όταν ήμουν δέκα χρονών, με γοήτευε ο καιρός. Την προηγούμενη χρονιά, η οικογένειά μου είχε επιστρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες, αφού είχε ζήσει στο Πουέρτο Ρίκο για τέσσερα χρόνια. Το κλίμα σε αυτό το τροπικό νησί ήταν μάλλον μουντό, οπότε ήμουν ενθουσιασμένος που ζούσα κάπου με ευμετάβλητο καιρό.
Ήμουν τόσο ενθουσιασμένος που έβλεπα χιόνι μετά από τέσσερα χρόνια στέρησης που δεν μπορούσα να δω καθαρά. Παρακολούθησα την πρόγνωση του καιρού με την ίδια προσοχή που ο μπαμπάς Γουόρμπακς παρακολουθούσε τα γραφήματα του χρηματιστηρίου. Σύντομα ανακάλυψα, ωστόσο, ότι ο πιο αξιόπιστος τρόπος για να «προβλέψεις» τον καιρό ήταν να τον ανακοινώσεις όπως ακριβώς συνέβαινε. Ξέρω ότι αυτό δεν είναι «πρόβλεψη», αλλά τουλάχιστον ήταν αρκετά ακριβές.
Σήμερα, μετά από 60 χρόνια τεχνολογικής προόδου, δεν μπορούμε ακόμη να προβλέψουμε τον καιρό με καμία ακρίβεια. Στην πραγματικότητα, νομίζω ότι η κατάσταση είναι χειρότερη από ό,τι ήταν τη δεκαετία του 1960. Νομίζω ότι βασιζόμαστε υπερβολικά στην τεχνολογία, τους αλγόριθμους και τους υπολογιστές που τρέχουν πιο γρήγορα από το φως. Αν όλη αυτή η τεχνολογία και η επιστημονική δημοσιότητα λένε ότι θα βρέξει, τότε, Θεέ μου, θα βρέξει, ακόμα κι αν δεν βρέξει.
Σήμερα το πρωί ξύπνησα με μια πρόγνωση για μηδενική βροχή, αλλά αντίθετα έβρεχε. Είναι αστείο πώς, όταν συμβαίνει, προσαρμόζουν την πρόγνωση. Χθες το βράδυ, ώρες πριν από τη βροχή, έλεγε «μηδενική πιθανότητα βροχόπτωσης». Σήμερα το πρωί, ενώ βρέχει, έλεγε «95% πιθανότητα βροχής» (δεν είμαι σίγουρος τι σημαίνει η πιθανότητα 5%, ίσως απλώς για να καλύψουν τις πλάτες τους). Φαίνεται ότι η μετεωρολογική υπηρεσία έχει καταλήξει στο ίδιο συμπέρασμα στο οποίο κατέληξα κι εγώ όταν ήμουν δέκα χρονών: είναι πιο ακριβές να «προβλέπει κανείς τον καιρό» όταν συμβαίνει.
Όταν ήμουν στο λύκειο (επίσης πριν από αρκετές εκατοντάδες χρόνια), διάβασα ένα βιβλίο για τη Θεωρία του Χάους. (1) Ήταν πιθανώς ένα από τα πρώτα βιβλία για το θέμα, καθώς ήταν πολύ δημοφιλές στους επιστημονικούς κύκλους. (Τώρα μπορείτε να δείτε πόσο σπασίκλας ήμουν. Το να είσαι αντιδημοφιλής και μη ελκυστικός στα 17 έχει τα πλεονεκτήματά του.)
Συντακτικό σημείωμα
Η ανάπτυξη της Θεωρίας του Χάους αποδίδεται στον Έντουαρντ Λόρεντζ, ο οποίος ανακάλυψε τις αρχές της ενώ εργαζόταν στην πρόγνωση καιρού το 1961. Αριθμοί. Αυτό το βιβλίο μου άνοιξε τα μάτια σε πολλά πράγματα και συχνά αναρωτιέμαι γιατί η μετεωρολογία συνέχισε να αποτελεί επιστημονική προσπάθεια αφότου ο Δρ. Λόρεντζ διέψευσε την αλήθεια, ουσιαστικά δηλώνοντας ότι ο καιρός είναι απρόβλεπτος (όπως πάντα θα ήταν). Είναι ο ίδιος άνθρωπος που εφηύρε το Φαινόμενο της Πεταλούδας, υποθέτοντας ότι το φτερούγισμα των φτερών μιας πεταλούδας στην Κίνα θα μπορούσε να επηρεάσει τον καιρό στο Ντε Μόιν. (Όπως όλοι οι καλοί επιστήμονες θα έπρεπε να γνωρίζουν, έχουν διεξάγει πειράματα πάνω σε αυτή τη θεωρία;)
Το Ημερολόγιο του Γέρου ΑγρότηΕίναι αυτό απλώς ένα ακόμη άρθρο που επικρίνει την επιστήμη; Όχι, δεν νομίζω, αν και φαίνεται ότι έχω δεχτεί μια σειρά από προσβολές κατά της επιστήμης τους τελευταίους δύο μήνες. Δεν είναι η επιστήμη που μου δημιουργεί πρόβλημα, αλλά η εμμονή μας με αυτήν και η εξάρτησή μας από αυτήν. Και με αυτή την εμμονή έρχεται η απόρριψη οποιασδήποτε άλλης «αξιολόγησης της φύσης» - όπως η κοινή λογική, η διαίσθηση και, στην περίπτωση της πρόγνωσης καιρού, οι μαλλιαρές κάμπιες και τα αμφίβολα γόνατα.
Αναρωτιέμαι επίσης πόσο «ενημερωμένη κοινή λογική και διαίσθηση» χάνονται λόγω αυτής της 100% εξάρτησης από την τεχνολογία για να μας λέει πράγματα για τη φύση.Δεν αστειευόμουν όταν είπα, «Αν οι υπολογιστές λένε ότι θα βρέξει, τότε, Θεέ μου, θα βρέξει καταρρακτωδώς!»
Φυσικά, δεν έχω καμία απόδειξη ότι κάποιος μετεωρολόγος το έχει πει ποτέ αυτό, αλλά αναρωτιέμαι πόσοι άνθρωποι βασίζονται τόσο πολύ στις μετεωρολογικές προβλέψεις που δεν το προσέχουν καν όταν αυτό που προβλέπουν δεν συμβαίνει. «Η πρόγνωση έλεγε βροχή σήμερα, οπότε ακυρώσαμε το πικνίκ » , απαντά ο φίλος σας. «Έβρεχε;» Και εσείς απαντάτε, «Δεν ξέρω, εσείς;»
Στα μέσα της δεκαετίας του 1960, όταν περνούσα τη «φάση του καιρού», αναρωτιόμουν αν οι θεοί της επιστήμης, επιφορτισμένοι με την πρόβλεψη του καιρού για την επόμενη μέρα ή την επόμενη εβδομάδα, εξέταζαν όντως γραφήματα, μοντέλα, θερμοκρασίες, βαρομετρικές πιέσεις και σχηματισμούς νεφών και στη συνέχεια «έβγαζαν ένα συμπέρασμα» με βάση αντικειμενικές πληροφορίες. Τα συμπεράσματα, ωστόσο, ήταν πιο υποκειμενικά, προϊόν ανθρώπινης ανάλυσης.
Όπως έκαναν κάποτε οι γιατροί όταν κατέστρωναν ένα σχέδιο θεραπείας για τους ασθενείς τους. Κανένας υπολογιστής δεν τους «έλεγε» τι να κάνουν. Κανένας υπολογιστής δεν «προέβλεπε» τον καιρό. Οι άνθρωποι το έκαναν αυτό. Ναι, άνθρωποι με επιστημονική γνώση που τους έκανε πιο πιθανό να προβλέψουν σωστά. Αλλά παρόλα αυτά, άνθρωποι.
Αυτή είναι μια σημαντική παράμετρος. Η χρήση της τεχνολογίας για την επεξεργασία πληροφοριών δεν είναι κακό πράγμα, αρκεί να αποτελεί απλώς μια «βοήθεια». Η απόφαση ή το συμπέρασμα εξακολουθεί να ανήκει στον άνθρωπο, ο οποίος εξετάζει τις πληροφορίες που παρέχει η τεχνολογία και καταλήγει στα δικά του συμπεράσματα. Αναρωτιέμαι αν αυτό το φαινόμενο έχει εξαφανιστεί ή τουλάχιστον εξαφανίζεται.
Φυσικά, υπάρχουν και οι μαλλιαρές κάμπιες. Αυτός ο τρόπος πρόβλεψης του καιρού έχει επίσης επιστημονική βάση. Δεν είμαι σίγουρος πώς καταφέρνει το Αγροτικό Ημερολόγιο να κάνει τις προβλέψεις του, αλλά από την άλλη πλευρά, πιθανότατα βασίζεται περισσότερο στη φύση παρά στους υπολογιστές.
Πρέπει να πω ότι με εκπλήσσει λίγο το γεγονός ότι η πρόγνωση καιρού δεν είναι η απλούστερη επιστημονική διαδικασία στις μέρες μας, δεδομένου ότι μεγάλο μέρος του καιρού είναι ούτως ή άλλως τεχνητό. Έτσι, ίσως να νομίζετε ότι είναι εξίσου εύκολο να μας πείτε τι θα συμβεί στην ατμόσφαιρα όσο και να μας πείτε τι θα φάμε αύριο, αν ο σεφ έχει μια συνταγή να ακολουθήσει. «Σκεφτόμαστε να σας μαγειρέψουμε μια ωραία χιονοθύελλα αύριο! Εσείς τι λέτε;!» Φυσικά, η μετεωρολογική μηχανική πιθανότατα προορίζεται για μεγάλα γεγονότα, όπως εκατομμύρια στρέμματα δασικής πυρκαγιάς ή μεγάλος αριθμός σπιτιών που πλημμυρίζουν, αφήνοντας τους κατοίκους τους άστεγους. Δεν θα θέλαμε να σπαταλήσουμε πολύτιμους και ακριβούς πόρους δημιουργώντας ωραίο καιρό για τον αγώνα μπέιζμπολ του Jimmy's Little League. Απολύτως όχι.
Και φυσικά, αυτά τα σημαντικά γεγονότα που απαιτούν χειραγώγηση του καιρού δεν είναι κάτι που θα ήθελαν να προβλέψουν, για να ενημερώσουν τους πάντες για τις δυνατότητές τους. Επιπλέον, αυτό θα κατέστρεφε το στοιχείο του αιφνιδιασμού, το οποίο είναι αρκετά σημαντικό, νομίζω.
Μην μου λέτε λοιπόν πόσο σπουδαία είναι η επιστήμη μέχρι να μπορέσει να χειριστεί μερικά από αυτά τα πραγματικά απλά πράγματα, όπως την πρόβλεψη του καιρού, τη θεραπεία του καρκίνου ή το να κάνει τα σκυλιά να ζήσουν μέχρι τα 80. Ας λύσει πρώτα η επιστήμη μερικά από τα πραγματικά σημαντικά πράγματα. Τότε, και μόνο τότε, μπορώ να αρχίσω να τη βλέπω τόσο υπέροχη όσο φαίνεται να πιστεύουν όλοι τώρα.
Ένα κριτικό ταξίδι στις πνευματικές ρίζες της σύγχρονης κρίσης πέρα από τον καταναλωτισμό, την τεχνολογία και την κοινωνική αποσύνθεση.
από τον Τοντ Χάγεν
Ο Τοντ Χάγιεν αναλογίζεται τις βαθύτερες αιτίες της δυσφορίας του σύγχρονου πολιτισμού, υποστηρίζοντας ότι η πραγματική παρακμή δεν είναι απλώς οικονομική, πολιτική ή πολιτιστική, αλλά πάνω απ' όλα πνευματική. Η απομάκρυνση από αυτό που είναι αυθεντικά ανθρώπινο, η οποία αντικαταστάθηκε από την αποδοτικότητα των μηχανών, την κατανάλωση και την τυποποίηση, έχει σταδιακά αδειάσει τις σχέσεις, την εργασία και το ίδιο το νόημα της ύπαρξης. Το αποτέλεσμα είναι μια ανάλυση που καλεί τον αναγνώστη να αμφισβητήσει όχι τόσο τι έχουμε χάσει υλικά, αλλά τι έχουμε πάψει να αναγνωρίζουμε ως ουσιώδες: την αξία της ψυχής, της ανθρώπινης παρουσίας και της σύνδεσης με την πραγματικότητα . (NR)
Η ανθρωπότητα καταρρέει. Μέσα σε λίγες γενιές, μόλις έναν αιώνα, έχουμε γίνει μάρτυρες μιας απότομης πτώσης στην ποιότητα της κοινής μας ζωής. Αυτό που κάποτε ήταν ένας κόσμος δεξιοτεχνίας, σύνδεσης και γαλήνιας ηθικής συνοχής έχει δώσει τη θέση του σε μια μηχανοκίνητη ομοιομορφία, ηθική εκτροπή, υποβάθμιση του περιβάλλοντος, εκτεταμένο εθισμό και ένα διάχυτο πνευματικό κενό.
Τα συμπτώματα είναι παντού: τα ναρκωτικά εισβάλλουν στις κοινότητες, τα απόβλητα ασφυκτιούν το τοπίο, η ηθική αντιμετωπίζεται σαν ένα γραφικό κειμήλιο, οι οικογένειες διαλύονται και οι σχέσεις περιορίζονται σε συναλλαγές.Πολλοί διαισθάνονται την παρακμή αλλά δυσκολεύονται να εντοπίσουν τη ρίζα της. Η αιτία, τελικά, είναι απλή αλλά βαθιά: έχουμε σταματήσει να εκτιμούμε αυτό που είναι πραγματικό. Έχουμε ανταλλάξει μια συνειδητή σύνδεση με την ψυχή με απλά υλικά αγαθά.
Δεν πρόκειται απλώς για νοσταλγία για ένα εξιδανικευμένο παρελθόν. Για μεγάλο μέρος της ανθρώπινης ιστορίας, η καθημερινή ζωή διαποτίζεται από την ανθρώπινη παρουσία και δράση. Το ξύλινο άλογο ενός παιδιού δεν παραγγέλθηκε από μια αποθήκη, αλλά σκαλίστηκε στο χέρι, ίσως από έναν γονέα ή έναν τεχνίτη του χωριού. Τα σπίτια χτίστηκαν χάρη στα έμπειρα χέρια χτίστων, ξυλουργών και λιθοξόων, οι οποίοι έφεραν χρόνια πρακτικής εμπειρίας και προσωπικής φροντίδας στην εργασία τους.
Αυτές οι δημιουργίες μετέφεραν κάτι ιδιαίτερα ισχυρό: την ενέργεια της εστιασμένης προσοχής, την αγάπη για τη δεξιοτεχνία και το αίσθημα συμμετοχής σε μια ευρύτερη ιστορία. Ακόμα και τα πρωτόγονα καταφύγια - οι αχυρένιες καλύβες των πρώιμων κοινοτήτων - χτίστηκαν στο πλαίσιο της συγγένειας, της αμοιβαίας εξάρτησης και μιας βαθιάς σύνδεσης με τον ζωντανό κόσμο. Η ψυχή έλαμπε ορατά μέσα από τη δημιουργική διαδικασία.
Στην πραγματικότητα, όλα τα υλικά αντικείμενα στο σύμπαν του Θεού διαθέτουν ψυχή: αποτελούν μέρος ενός ενιαίου, ζωντανού, ενοποιημένου πλέγματος. Ωστόσο, οι άνθρωποι έχουν πρόσβαση και αναγνωρίζουν αυτήν την ψυχή πιο εύκολα μέσω της άμεσης επαφής με τη φύση, ιδιαίτερα με άλλα ζωντανά όντα, αλλά και με τον ευρύτερο φυσικό κόσμο των φυτών, των ηλιοβασιλέματος, των ποταμών, ακόμη και των αρχαίων βράχων. Στον κόσμο μας, τα χειροποίητα αντικείμενα από αυτά τα φυσικά υλικά φέρουν μια ιδιαίτερα ισχυρή ψυχική απήχηση.
Αυτά τα χειροποίητα αντικείμενα λειτουργούν ως γέφυρες, φέροντας το αποτύπωμα τόσο της θεϊκής δημιουργίας όσο και της ανθρώπινης ψυχής.
Η τεχνολογία έχει επιταχύνει μια διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και πάνω από εκατό χρόνια. Οι μηχανές κυριαρχούν πλέον στην παραγωγή. Η αποτελεσματικότητα και η κλίμακα έχουν θριαμβεύσει, φέρνοντας αφθονία και ομοιομορφία. Ενώ αυτά τα αντικείμενα δεν είναι άψυχα, συχνά στερούνται της οικείας ανθρώπινης πινελιάς που καθιστά τη θεϊκή παρουσία πιο άμεσα προσβάσιμη. Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν παρατηρούν πλέον τη διαφορά, κι όμως κάτι ζωτικό έχει χαθεί.
Μια καρέκλα μαζικής παραγωγής μπορεί να λειτουργεί πανομοιότυπα με μια χειροποίητη κουνιστή καρέκλα, αλλά φέρει μαζί της λιγότερη από την ανθρώπινη καρδιά και τέχνη που μας επιτρέπει να αντιληφθούμε την βαθύτερη ενέργεια. Καθόμαστε σε αυτήν χωρίς την ανεπαίσθητη, ασυνείδητη τροφή που προέρχεται από τη γνώση ότι μια άλλη ψυχή έχει αφιερωθεί συνειδητά στη δημιουργία της. Η άυλη καρδιά μας, ο βαθύτερος εαυτός μας, παραμένει εν μέρει λιμοκτονημένος για αυτήν.
Αυτή η υλιστική μετατόπιση αντανακλά ένα βαθύτερο φιλοσοφικό σφάλμα. Έχουμε ασπαστεί μια κοσμοθεωρία που βλέπει το σύμπαν ως ένα αυθαίρετο προϊόν τυφλής αιτίας και αποτελέσματος. Χωρίς πίστη στη σκόπιμη δημιουργία - είτε παρουσιάζεται ως Θεός, είτε ως ένας ουσιαστικός κόσμος, είτε ως μια σκόπιμη νοημοσύνη - η ζωή περιορίζεται σε απλή βιολογία: σώματα που καταναλώνουν πόρους, ανταγωνίζονται και αναπαράγονται μέχρι τον θάνατο. Το νόημα, ο σκοπός και η υπέρβαση γίνονται ψευδαισθήσεις ή, στην καλύτερη περίπτωση, εξελικτικά υποπροϊόντα. Σε έναν τέτοιο κόσμο, τα απτά και μετρήσιμα έχουν φυσικά προτεραιότητα. Τα χρήματα, τα υλικά αγαθά, η κοινωνική θέση και η ευχαρίστηση γίνονται οι παράμετροι μιας επιτυχημένης ζωής. Οι αόρατες διαστάσεις - η αγάπη, η αφοσίωση, η συμπόνια, η ομορφιά, το ηθικό θάρρος - χάνουν τη σημασία τους.
Οι συνέπειες καταρρακτωδώς καταρρέουν. Αν η ζωή είναι θεμελιωδώς υλική, τότε η οικογένεια και οι σχέσεις χάνουν την ιερή τους αξία. Γίνονται προαιρετικές ρυθμίσεις, που αποτιμώνται μόνο στο βαθμό που παρέχουν παρηγοριά ή ευχαρίστηση. Ωστόσο, ακριβώς σε αυτούς τους δεσμούς βρίσκεται η αληθινή ουσία της ψυχής: στις αόρατες πραγματικότητες της δέσμευσης, της φροντίδας, της δεκτικότητας και του κοινού πόνου.
Όταν δίνουμε προτεραιότητα στο φυσικό έναντι του σχεσιακού, διαβρώνουμε τα ίδια τα θεμέλια του νοήματος. Μια ζωή προσανατολισμένη στο καλό, στη φροντίδα των άλλων και στην ανακούφιση του πόνου φαίνεται άνευ νοήματος όταν το υπέρτατο αγαθό είναι η υλική απόκτηση. Χωρίς πίστη σε κάτι μεγαλύτερο από τον φυσικό κόσμο (όπως ο Θεός, ένα ουσιαστικό σύμπαν ή ένας ανώτερος σκοπός), οι άνθρωποι παύουν να αισθάνονται ένα βαθύ κίνητρο να είναι ηθικοί ή ηθικοί. Γιατί να θυσιάζονται για τους άλλους, τους ξένους ή τις μελλοντικές γενιές, αν τελικά τίποτα δεν έχει σημασία πέρα από τον φυσικό εαυτό και τις ορέξεις του;
Όσο περισσότερο απομακρυνόμαστε από μια συνειδητή σχέση με τη δημιουργία και τη σύνδεση που εμπνέεται από την ψυχή, τόσο πιο κατακερματισμένοι γινόμαστε. Η κοινότητα διαλύεται στον υλιστικό ναρκισσισμό. Η εργασία χάνει την αξιοπρέπειά της ως επάγγελμα και γίνεται απλή αγγαρεία. Η τέχνη, η αρχιτεκτονική και τα καθημερινά αντικείμενα γίνονται ολοένα και πιο άσχημα και μιας χρήσης. Περιβάλλουμε τον εαυτό μας με αντικείμενα που δυσκολεύουν να νιώσουμε την ψυχή μας και αναρωτιόμαστε γιατί νιώθουμε κενοί.
Η πεινασμένη ψυχή αρχίζει να εκφράζει την εγκατάλειψή της μέσα από τη σκιά: εξάρτηση, απελπισία, σκληρότητα και μηδενισμό. Όπως μας υπενθυμίζει η σκέψη του Γιουνγκ, το ασυνείδητο δεν εξαφανίζεται, αλλά εκρήγνυται.
Στην ουσία, αυτή η διάγνωση ευθυγραμμίζεται με μια βαθιά πνευματική αρχή, η οποία συχνά συνοψίζεται ως εξής: Τίποτα πραγματικό δεν μπορεί να απειληθεί. Τίποτα μη πραγματικό δεν υπάρχει. Αυτή είναι μια βασική διδασκαλία του A Course in Miracles (ACIM), ενός πνευματικού κειμένου που δημοσιεύτηκε το 1976. Υπαγορεύτηκε στην ψυχολόγο Helen Schucman, η οποία ισχυρίστηκε ότι το έλαβε ως εσωτερική φωνή από τον Ιησού. Η φράση συνοψίζει την κεντρική ιδέα του Course: μόνο αυτό που προέρχεται από τον Θεό/αγάπη/πνεύμα είναι πραγματικά πραγματικό και αιώνιο. όλα τα άλλα (φόβος, εγώ, ο υλικός κόσμος) είναι ψευδαίσθηση.[ΑΥΤΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΠΑΡΜΕΝΙΔΗΣ ΦΙΛΕ. Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΘΕΟΣ ΤΟΥ ΧΑΙΝΤΕΓΚΕΡ. ΤΟ ΣΩΣΙΒΙΟ ΣΤΟ ΟΠΟΙΟ ΑΡΠΑΧΤΗΚΕ ΣΤΑ ΤΕΛΗ ΤΟΥ ΧΑΜΕΝΟΣ ΣΤΟΝ ΜΗΔΕΝΙΣΜΟ ΠΟΥ ΕΥΝΟΗΣΕ. ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ ΜΑΣ ΔΙΝΕΤΑΙ ΚΑΙ ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΜΕΙΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΝΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΕ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΥΘΕΝΤΙΑ ΤΟΥ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΥ.]
Το υλιστικό εγχείρημα, παρά τις λαμπρές επιτυχίες του, βασίζεται στο μη πραγματικό: στην ψευδαίσθηση ότι το νόημα είναι δευτερεύον, ότι η ψυχή είναι μια δεισιδαιμονία και ότι η αγάπη και ο σκοπός είναι απλώς υποπροϊόντα της ύλης. Αυτά τα μη πραγματικά θεμέλια δεν μπορούν να στηρίξουν έναν ακμάζοντα πολιτισμό. Απειλούνται από το ίδιο τους το κενό και, με τη σειρά τους, απειλούν εμάς.[ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΟΥ ΠΛΩΤΙΝΟΥ ΚΑΙ Ο ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΠΟΙΟ ΑΡΝΗΘΗΚΕ ΚΑΘΕ ΝΟΗΜΑ ΣΤΗΝ ΥΛΗ. ΚΑΘΟΤΙ ΕΑΝ ΤΟ ΑΠΟΚΤΗΣΕΙ ΘΑ ΤΟ ΟΙΚΕΙΟΠΟΙΗΘΕΙ ΑΝΤΙΚΑΘΙΣΤΩΝΤΑΣ ΤΟ ΟΛΟΝ.]
Η αντιστροφή αυτής της έκλειψης δεν απαιτεί την απόρριψη της τεχνολογίας ή την επιστροφή σε προ-μοντέρνες δυσκολίες. Απαιτεί μια επανεκτίμηση των αξιών. Πρέπει να ανακαλύψουμε συνειδητά την παρουσία της ψυχής σε όλα τα πράγματα, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή σε εκείνα τα κανάλια - τη φύση και την ανθρώπινη εφευρετικότητα - μέσω των οποίων αντιλαμβανόμαστε πιο εύκολα τη ζωντανή παρουσία του Θεού.[ΜΕ ΤΑ ΠΡΕΠΕΙ ΠΕΘΑΙΝΕΙ Η ΨΥΧΗ. ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΟΜΕΝΟ ΚΛΕΙΔΙ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗΣ. Η ΗΘΙΚΗ ΤΟΥ ΚΑΝΤ. Ο ΣΚΟΠΟΣ ΑΓΙΑΖΕΙ ΤΑ ΜΕΣΑ.]
Όλα ξεκινούν με μικρές χειρονομίες: επιλέγοντας χειροποίητα προϊόντα όποτε είναι δυνατόν, περνώντας χρόνο στη φύση, επενδύοντας βαθιά στην οικογένεια και την κοινότητα, κατευθύνοντας τον σκοπό μας προς την προσφορά και την προσωπική ανάπτυξη και ανακαλύπτοντας ξανά την ιερότητα της δημιουργίας. Συνεχίζεται μέσω της πολιτιστικής ανανέωσης: υποστηρίζοντας καλλιτέχνες, τεχνίτες και κατασκευαστές που ενσταλάζουν την παρουσία στο έργο τους· εκπαιδεύοντας για σοφία και όχι απλώς για χρησιμότητα· και καλλιεργώντας την εσωτερική ζωή μέσω της στοχασμού, των ονείρων, των σχέσεων και της ηθικής πρακτικής.
Η ανθρωπότητα δεν αποσυντίθεται αποκλειστικά λόγω εξωτερικών αιτιών. Αποσυντίθεται όταν ξεχνάμε ποιοι είμαστε: ενσαρκωμένες ψυχές που πλοηγούνται σε έναν ουσιαστικό κόσμο, όχι απλοί καταναλωτές σε ένα κενό που δημιουργήθηκε από μηχανές. Μια καρέκλα μαζικής παραγωγής μπορεί να κουνιέται με τον ίδιο τρόπο, αλλά μια χειροποίητη φέρει πιο εύκολα το ζωντανό αποτύπωμα μιας άλλης καρδιάς και, μέσω αυτής, του θείου.
Μόνο ό,τι πραγματικά αντέχει μπορεί να θρέψει τη φύση. Η επιλογή που αντιμετωπίζουμε είναι η εξής: θα εκτιμήσουμε την πραγματικότητα ή θα συνεχίσουμε να χτίζουμε τον κόσμο μας πάνω στο μη πραγματικό; Η ψυχή της ανθρωπότητας κρέμεται από μια κλωστή.
Η ΑΞΙΑ ΕΙΝΑΙ ΗΔΗ Η ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΡΕΤΗΣ. Η ΑΡΕΤΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΩΣ ΣΧΕΣΗ. Η ΓΝΩΣΤΗ ΕΝΟΤΗΣ ΨΥΧΗΣ ΚΑΙ ΣΩΜΑΤΟΣ. ΤΙ ΕΧΑΣΕ Η ΑΡΕΤΗ ΓΙΑ ΝΑ ΜΕΙΩΘΕΙ ΣΕ ΑΞΙΑ ΣΕ ΚΑΤΙ ΤΟΣΟ ΕΥΘΡΑΥΣΤΟ, ΕΠΙΝΟΗΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΥΠΟΚΡΙΣΙΑΣ, ΤΟΥ ΜΑΝΙΧΑΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΛΑΧΙΣΤΟΥ; ΕΧΑΣΕ ΤΟΝ ΛΟΓΟ ΤΟΝ ΟΠΟΙΟ ΥΠΟΚΑΤΕΣΤΗΣΕ ΜΕ ΤΗΝ ΣΧΕΣΗ. Ο ΛΟΓΟΣ ΥΠΕΡΒΑΙΝΕΙ ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΤΗΝ ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ. ΑΠΟ ΤΟΝ ΛΟΓΟ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΕΝΩΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙΘΕΤΩΝ. ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΑΝΕΞΗΓΗΤΟ ΤΟΥ ΒΙΤΓΚΕΝΣΤΑΙΝ, ΤΟ ΑΡΡΗΤΟ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΑΡΑ, Ο ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΘΕΟΣ ΤΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΒΑΡΛΑΑΜ. Ο ΛΟΓΟΣ ΤΟ ΑΡΡΗΤΟ; ΚΑΙ ΡΗΤΟ ΤΟ ΠΑΡΑΛΟΓΟ Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΑΝΑΛΟΓΩΣ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΤΡΙΑΔΟΣ;
Συναισθήματα, ένστικτο και οι απάτες της αντίληψης
«Μπορούμε πραγματικά να εμπιστευτούμε τα συναισθήματά μας;»
Όταν εμπιστεύεσαι το ένστικτό σου, απαιτείται επίγνωση, αμφιβολία και υπομονή πριν πάρεις μια απόφαση.
από τον Τοντ Χάγεν
Οι αισθήσεις μας καθοδηγούν καθημερινά, συχνά πριν καν παρέμβει η λογική. Αλλά πόσο αξιόπιστες είναι; Ο Τοντ Χάγιεν εξερευνά τη λεπτή γραμμή μεταξύ της αυθεντικής διαίσθησης, των ασυνείδητων συναισθημάτων και της ψυχολογικής εξαρτημένης μάθησης, δείχνοντας πώς αυτό που αντιλαμβανόμαστε μπορεί να είναι ταυτόχρονα μια πολύτιμη πυξίδα και μια απάτη. Μια πρόσκληση να αναλογιστούμε τη σχέση μεταξύ ενστίκτου και επίγνωσης, θυμούμενοι ότι δεν αξίζει να ακολουθήσουμε όλα τα συναισθήματα, αλλά κανένα από τα δύο δεν πρέπει να αγνοηθεί. (NR)
Φυσικά , αρκεί να γνωρίζουμε την πραγματική τους προέλευση. Και ακόμα κι αν δεν την γνωρίζουμε, μερικές φορές μπορούμε να τα εμπιστευτούμε, άλλες όχι. Τα συναισθήματα είναι παράξενα πράγματα. Μπορούν να προκύψουν από το πουθενά ή μπορούν να συνδεθούν στενά με περιστάσεις, όπως το κύμα ακραίου φόβου όταν μια αρκούδα πηδάει ξαφνικά πίσω από ένα δέντρο. Μπορούν επίσης να είναι μυστηριώδη «ένστικτα». Συνήθως έχουμε κάποια επίγνωση των ασυνείδητων υποβάθρων τους. Αισθανόμαστε αν ένα συναίσθημα είναι ένα ισχυρό ένστικτο, κάτι ενοχλητικό ή απλώς θετικό, όπως: «Μου άρεσε αυτό το αγόρι. Υπήρχε κάτι πάνω του που με έκανε να νιώθω άνετα και με ενέπνεε εμπιστοσύνη».
Αλλά... και είναι ένα μεγάλο «αλλά», ξέρουμε ότι πρέπει να είμαστε προσεκτικοί. Ο άντρας ή η κοπέλα που μας κάνει να χάνουμε τα λογικά μας στο πρώτο ραντεβού αξίζει μια βαθύτερη ανάλυση. Όλοι έχουμε πέσει σε αυτή την παγίδα, έτσι δεν είναι; Είναι μια βαθιά, σκοτεινή άβυσσος, από την οποία συνήθως είναι πολύ δύσκολο να ξεφύγει κανείς. Έχετε αναρωτηθεί ποτέ γιατί, στο παρελθόν, οι σχέσεις φαινόταν να διαρκούν για πάντα; Υπήρχαν πολλοί κοινωνικοί και πολιτισμικοί λόγοι, αλλά ένας από τους κύριους ήταν απλώς η υπέρβαση του συνδρόμου «κατακλυσμού από πάθος», κάνοντας συνειδητό αυτό που ήταν σε μεγάλο βαθμό ασυνείδητο.
Ποιο είναι λοιπόν το πρόβλημα; Αν οι εντυπώσεις μας για τα πράγματα και τους ανθρώπους βασίζονται σε υπερβολικό βαθμό σε συναισθήματα, ειδικά όταν δεν γνωρίζουμε την προέλευσή τους, μπορεί να μπλέξουμε σε σοβαρά προβλήματα. Τις περισσότερες φορές, μάλιστα, δεν έχει σημασία πώς νιώθουμε για τους άλλους. Βλέπουμε έναν ηθοποιό που μας αρέσει ή συναντάμε κάποιον στο σούπερ μάρκετ που μας αντιπαθεί αμέσως. Οι ηθοποιοί δεν έχουν μεγάλη σημασία στην καθημερινότητά μας. η τέχνη τους βασίζεται εξ ολοκλήρου στη δημιουργία εντυπώσεων βασισμένων σε αβάσιμα συναισθήματα.
Οι περισσότεροι άγνωστοι που συναντάμε δεν έχουν και τόση σημασία. Αλλά άνθρωποι όπως ο δικηγόρος μας, ο γιατρός μας ή ο σύντροφός μας έχουν. Με εξαίρεση τους τελευταίους, συνήθως έχουμε μια αντικειμενική βάση για τις αξιολογήσεις μας: Ποια είναι τα προσόντα τους; Ποια είναι η φήμη τους; Έχουν κρατική άδεια; (Καθαρίζω τον λαιμό μου σε αυτό.) Μπορεί να έχουμε ακόμα ένα προαίσθημα, το οποίο παραμένει σημαντικό δεδομένου του ρόλου που παίζουν στη ζωή μας, αλλά ας μετριάσουμε τη συναισθηματική μας αντίδραση με τουλάχιστον μια αντικειμενική αξιολόγηση.
Αντιμετωπίζουμε μια παράδοξη κατάσταση με τους πολιτικούς. Είναι (ή έτσι πιστεύουν πολλοί) σημαντικοί, ωστόσο η εικόνα και η παρουσίασή τους προσανατολίζονται αποκλειστικά στη δημιουργία «εντύπωσης» στους ψηφοφόρους όταν επιλέγουν μεταξύ διαφόρων επιλογών. Τις περισσότερες φορές, θέλουν αυτή η αίσθηση να υπερισχύσει οποιωνδήποτε αντικειμενικών δεδομένων. Καταβάλλουν μεγάλη προσπάθεια σε αυτή την κοροϊδία. Διανοητικά, πολλοί μπορεί να συμφωνήσουν ότι είναι ένα παιχνίδι, αλλά οι περισσότεροι συνεχίζουν να πέφτουν στην παγίδα.
Το βλέπω συχνά και με διασημότητες. Οι άνθρωποι λατρεύουν τους αστέρες του κινηματογράφου ή τους αθλητές, ανεξάρτητα από το αν είναι αξιοπρεπείς άνθρωποι. Γρήγορα αποκτούν την ιδιότητα του ειδώλου. Οι αθλητές, τουλάχιστον, πρέπει να διαθέτουν εξαιρετικές σωματικές ικανότητες. Και, παραδόξως, οι περισσότεροι εντελώς ατάλανται ηθοποιοί σπάνια γίνονται διασημότητες. Το να μισεί κανείς αυτούς τους τύπους ανθρώπων (ηθοποιούς και αθλητές) είναι λιγότερο συνηθισμένο, αλλά όταν κάποιος έχει προδιάθεση για μίσος για οποιονδήποτε λόγο, αυτό εκδηλώνεται αβίαστα.
Μαντέψτε ποιον θα χρησιμοποιήσω ως παράδειγμα αυτού του είδους μίσους; Τον Ντόναλντ Τζ. Τραμπ, φυσικά. Είναι πιθανώς ο πιο μισητός άνθρωπος της σύγχρονης εποχής μετά τον Αδόλφο Χίτλερ (θα μπορούσαμε να αναφέρουμε άλλους όπως τον Ιωσήφ Στάλιν, τον Πολ Ποτ ή τον Σαντάμ Χουσεΐν, αλλά ο Τραμπ είναι ο πιο πρόσφατος). Ήταν γραφτό να τον μισούν; Απολύτως, αν και όχι εντελώς. Μπορεί να είναι αρκετά αξιοκαταφρόνητος κατά καιρούς, γεγονός που τον καθιστά εύκολο να τον αντιπαθήσει κανείς. Προσθέστε λίγη δημοσιότητα στο μείγμα και έχετε έναν από τους πιο εύπεπτους στόχους που μπορείτε να φανταστείτε για την προβολή μίσους. Καταρχάς, ο Τραμπ δεν έχει μια συμβατικά συμπαθητική προσωπικότητα. Φαίνεται αλαζόνας, παρορμητικός, ματαιόδοξος και αντικοινωνικός, χωρίς συναισθηματική σταθερότητα — χαρακτηριστικά όπως η αγένεια, η μεγαλομανία και η έλλειψη ενσυναίσθησης που πολλοί βρίσκουν δυσάρεστα. Είναι ειλικρινής, ανατρεπτικός και συχνά χυδαίος με τρόπο που παραβιάζει τους παραδοσιακούς πολιτικούς κανόνες. Σίγουρα δεν είναι ελκυστικός για το ευρύ κοινό.
Ωστόσο, μερικά από αυτά τα θρασύτατα χαρακτηριστικά είναι ακριβώς αυτό που λατρεύουν οι υποστηρικτές του. Η αντισυμβατική, σαφής προσέγγισή του -το να λέει τα πράγματα όπως έχουν χωρίς φίλτρα, να απορρίπτει την πολιτική ορθότητα και να πολεμά το κατεστημένο- έχει ισχυρή απήχηση. Οι υποστηρικτές του εκτιμούν την αυθεντικότητά του, τον πραγματισμό του και την προθυμία του να ανατρέψει το σύστημα αντί να παίζει με βάση τις συμβάσεις. Αυτό που οι επικριτές αποκαλούν αλαζονεία ή εκφοβισμό, οι οπαδοί του το βλέπουν ως δύναμη, αποφασιστικότητα και μια αναζωογονητική ειλικρίνεια. Ποια χαρακτηριστικά, κατά τη γνώμη σας, κάνουν έναν ηγέτη καλύτερο; Δυστυχώς, ίσως τα πιο αντιπαθητικά.
Τι γίνεται με τα «πραγματικά» δυνατά και αδύνατα σημεία του; Οι επικριτές σπάνια εστιάζουν στα θεμελιώδη ελαττώματα του προέδρου. Αντίθετα, επιτίθενται στην προσωπικότητά του: είναι κακός, άσχημος, κοροϊδεύει τους ανθρώπους, έχει περίεργα μαλλιά, είναι χοντρός και έχει άσχημο στόμα.
Τον χαρακτηρίζουν μισογύνη, ρατσιστή και εγκληματία. Οι υπερασπιστές του, ωστόσο, επισημαίνουν ότι πολλές από τις κατηγορίες πηγάζουν από επιλεκτική αγανάκτηση, μια νομική μάχη που θεωρείται πολιτική δίωξη ή μια διαστρεβλωμένη παρουσίαση του έργου του σε θέματα όπως η μεταρρύθμιση της ποινικής δικαιοσύνης (ο Νόμος του Πρώτου Βήματος), οι ζώνες ευκαιρίας για τις μειονοτικές κοινότητες και η ισχυρή υποστήριξη που έλαβε από διάφορες ομάδες κατά τη διάρκεια των εκλογών.
Οι υποστηρικτές του υποστηρίζουν ότι το ειλικρινές του στυλ διαστρεβλώνεται και μετατρέπεται σε «-ισμούς», αγνοώντας τα πολιτικά αποτελέσματα ή το πλαίσιο. Ομολογουμένως, τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, όσοι μισούν τον Τραμπ πιθανότατα έχουν πιο συγκεκριμένους λόγους να τον μισούν, αλλά αυτό δεν ίσχυε στην αρχή της εκστρατείας μίσους. Το σημείο που θίγω σχετικά με τα «συναισθήματα» δεν περιορίζεται στο φαινόμενο Τραμπ.
Πολλοί επικριτές του Τραμπ λατρεύουν προσωπικότητες όπως ο Μπάιντεν, η Χάρις, ο Ομπάμα ή (για τους Καναδούς) ο Κάρνεϊ. Γιατί; Κυρίως για τους ίδιους επιφανειακούς λόγους: προσωπικότητα, εμφάνιση, κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης, παρά για οποιαδήποτε βαθιά γνώση των γεγονότων. Έχουν διδαχθεί να αγαπούν αυτές τις προσωπικότητες και να μισούν τον Τραμπ (και το επιτελείο του). Ενώ η προσωπικότητα και η εμφάνιση παίζουν ρόλο, ο Τύπος υπαγορεύει. Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν βλέπουν πέρα από αυτό.
Έτσι, αντιμετωπίζουν τους πολιτικούς σαν αστέρες του κινηματογράφου ή αθλητές. Το ένστικτό τους λέει ένα πράγμα, η εμφάνιση και η προσωπικότητά τους κάτι άλλο, και ο Τύπος συμπληρώνει την εικόνα.Στη συνέχεια, καταφεύγουν στους θαλάμους ηχούς τους όπου οι προκαταλήψεις τους επιβεβαιώνονται ασταμάτητα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τους φίλους, την οικογένεια, τον σκύλο τους, και ίσως ακόμη και από μία ή δύο γάτες (οι γάτες είναι ως επί το πλείστον αριστερές).
Τα συναισθήματα έχουν σημασία. Ένα ισχυρό ένστικτο μπορεί να μας προστατεύσει ή να μας καθοδηγήσει προς αυτό που μας φαίνεται σωστό. Αλλά όταν πρόκειται για σημαντικές αποφάσεις, ειδικά εκείνες που αφορούν ηγέτες που διαμορφώνουν νόμους, οικονομίες και κοινωνίες, είναι καθήκον μας να εμβαθύνουμε. Αναλύουμε προσεκτικά προηγούμενα, πολιτικές και αποτελέσματα, καθώς και τα δικά μας συναισθήματα. Η επίγνωση της πηγής των συναισθημάτων μας μετατρέπει το ακατέργαστο συναίσθημα σε τεκμηριωμένη κρίση. Χωρίς αυτή την επίγνωση, είμαστε απλώς ένας ακόμη θεατής παγιδευμένος στο θέαμα.
Επανεξετάζοντας αυτήν την έννοια σήμερα, το χάσμα φαίνεται ακόμη πιο έντονο. Η πολιτική που βασίζεται στα συναισθήματα δεν έχει εξαφανιστεί. Αν μη τι άλλο, έχει ενταθεί. Ο Τραμπ παραμένει ένα αλεξικέραυνο, αγαπητό ή μισητό κυρίως για συναισθηματικούς και μιντιακούς λόγους, παρά για ορθολογική ανάλυση (αν και η κατάσταση έχει αλλάξει κάπως από τη σύγκρουση με το Ιράν). Το μάθημα παραμένει έγκυρο: αμφισβητήστε την πηγή των συναισθημάτων σας, ειδικά όταν τα διακυβεύματα είναι τόσο υψηλά. Ας παραμείνουμε όλοι λογικοί, βρίσκοντας μια ισορροπία μεταξύ καρδιάς και λογικής.
Όταν η επιφανειακότητα αντικαθιστά την αναζήτηση νοήματος.
από τον Τοντ Χάγεν
Ο Τοντ Χάγιεν αναλογίζεται αυτό που θεωρεί την πιο ανησυχητική μεταμόρφωση των νέων γενεών: την προοδευτική απώλεια βάθους. Δεν πρόκειται απλώς για μια σύγκρουση μεταξύ νέων και ενηλίκων, αλλά μάλλον για την εξασθενημένη επιθυμία για κατανόηση, αναζήτηση σκοπού και καλλιέργεια μιας εσωτερικής ζωής. Αυτή η ανάλυση μας προσκαλεί να αμφισβητήσουμε τις πολιτισμικές και πνευματικές ρίζες ενός κενού που, σύμφωνα με τον συγγραφέα, διαπερνά πλέον ολόκληρη τη σύγχρονη κοινωνία. (ΣτΣ)
Τι στο καλό συνέβη στους νέους μας; Όχι όλους, όχι ακόμα, αλλά η μάστιγα εξαπλώνεται ραγδαία. Τι λοιμώδης ασθένεια τους έχει πλήξει;
Θα μπορούσα να αναφέρω δώδεκα, αλλά αυτή που με ανησυχεί περισσότερο —και από την οποία πηγάζουν όλες οι άλλες— είναι η απώλεια βάθους. Με αυτό εννοώ τη σιωπηλή εγκατάλειψη κάθε πραγματικής αναζήτησης νοήματος, την εξανέμιση του σκοπού και τον αργό θάνατο του αυθεντικού πάθους.
Είμαι απλώς ένας κινδυνολόγος; Θα μου έλεγαν οι περισσότεροι ότι υπερβάλλω; Πιθανώς.
Παρόμοια πράγματα πιθανότατα έχουν ειπωθεί για τους νέους εδώ και αιώνες: για τη γενιά μου πριν από πενήντα χρόνια, την προηγούμενη, και ούτω καθεξής, πηγαίνοντας πίσω χίλια χρόνια ή και περισσότερο. Ίσως αυτή η τάση προς την πνευματική επιφανειακότητα να ξεκίνησε γενιές πριν.
Υποψιάζομαι ότι η ανθρωπότητα εδώ και καιρό ολισθαίνει σε μια πολύ αργή τροχιά προς το εσωτερικό κενό, αν και η παρακμή δεν ήταν σταθερή ή απότομη μέχρι ίσως τα μέσα του 19ου αιώνα. Έκτοτε, ειδικά με τη διάβρωση της πνευματικής επίγνωσης, έχει επιταχυνθεί δραματικά.
Οι αιτίες είναι σύνθετες και πολυπαραγοντικές. Είναι δύσκολο να κατηγορήσει κανείς μία μόνο πολιτισμική μετατόπιση: την παρακμή της πίστης στον Θεό, την ηθική παρακμή της κοινωνίας ή την έλευση των smartphone και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Νιώθω σαν γέρος ιεροκήρυκας σε άμβωνα, με τη Βίβλο στο χέρι και τη γροθιά υψωμένη στον ουρανό, να κηρύττει φωτιά και θειάφι.
Βεβαίως, με κάποιους απτούς τρόπους, η ανθρωπότητα έχει βελτιωθεί. Δεν ανεχόμαστε πλέον τις συνηθισμένες φρικαλεότητες που κάποτε θεωρούνταν φυσιολογικές: τη συστηματική υποδούλωση των γυναικών, την ανοιχτή αποδοχή της δουλείας, την αβίαστη και αδίστακτη χρήση βασανιστηρίων ως δημόσιο θέαμα ή τη βάναυση μεταχείριση παιδιών και ψυχικά ασθενών.
Το προσδόκιμο ζωής έχει αυξηθεί, ο αλφαβητισμός είναι ευρέως διαδεδομένος και τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα έχουν προοδεύσει σε πολλά μέρη του κόσμου. Ωστόσο, δυσκολεύομαι να συνταιριάξω αυτή την πρόοδο με την βαθύτερη υποβάθμιση που βλέπω.
Ίσως είμαι απλώς ένας αδιόρθωτος απαισιόδοξος. Ή ίσως, μετά την φαινομενική αισιοδοξία που ακολούθησε τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν φαινόταν ότι μπορούσαμε επιτέλους να κάνουμε ειρήνη με αιώνες φρίκης, τα πράγματα αθόρυβα διαλύθηκαν.
Κοιτάξτε γύρω σας σήμερα: το σκάνδαλο Epstein και οι επίμονες σκιές του, αυτό που πολλοί περιγράφουν ως γενοκτονία στη Γάζα, η έκρηξη ισχυρών συνθετικών ναρκωτικών, η εκτεταμένη εμπορία παιδιών, η αχαλίνωτη πορνογραφία που έχει διαστρεβλώσει ολόκληρες γενιές, οι ατελείωτοι πόλεμοι στο εξωτερικό, η ομαλοποίηση των κρατών επιτήρησης και αυτό που φαίνεται να είναι μια απερίσκεπτη, σχεδόν άσκοπη προσπάθεια να βλάψει ή να σκοτώσει μεγάλα τμήματα του παγκόσμιου πληθυσμού μέσω μιας νέας φαρμακευτικής παρέμβασης που επιβλήθηκε με πρωτοφανή καταναγκασμό. Φαίνεται ότι ο διάβολος έχει επιτέλους ανακτήσει τον θρόνο που εποφθαλμιούσε για χιλιετίες.
Αλλά παρεκκλίνω από το θέμα... ή μήπως όχι; Ας επιστρέψουμε στους νέους και την προφανή εγκατάλειψη του σκοπού και την αναζήτηση νοήματος. Στην επαγγελματική μου πρακτική, βλέπω πολλούς ανθρώπους μεταξύ δεκαοκτώ και τριάντα ετών. Οι περισσότεροι εμφανίζουν σημάδια αυτής της ιδιόμορφης ζομποποίησης (κατάστασης «ζόμπι»).
Μην με παρεξηγήσετε: με βάση τα σύγχρονα πρότυπα, πολλοί είναι «επιτυχημένοι». Επιδιώκουν καλοπληρωμένες καριέρες που υπόσχονται υλικά αγαθά, πολυτελή σπίτια, ακριβά αυτοκίνητα και ελκυστικούς συντρόφους. Ωστόσο, κάτω από την επιφάνεια, οι σχέσεις τους είναι συχνά δυσλειτουργικές, τα παιδιά τους φαίνεται να είναι προορισμένα για το ίδιο κενό και η αληθινή ευτυχία είναι σπάνια.
Ναι, οι θεραπευτές βλέπουν κυρίως προβληματικούς ανθρώπους, οπότε δεν μπορώ να ισχυριστώ ότι έχω ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα. Ωστόσο, παρατηρώ το ίδιο μοτίβο στην προσωπική μου ζωή, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στον κινηματογράφο και την τηλεόραση, και στον πολιτισμό γενικότερα. Είναι παντού.
Αυτοί οι νέοι έχουν εμμονή με το να κερδίζουν όσο το δυνατόν περισσότερα χρήματα με τη λιγότερη προσπάθεια, να ντύνονται με τα πιο ακριβά ρούχα που μπορούν να αντέξουν οικονομικά, να αγοράζουν το μεγαλύτερο σπίτι και το πιο φανταχτερό αυτοκίνητο και να εξασφαλίζουν τον πιο σωματικά ελκυστικό σύντροφο που υπάρχει.
Λίγοι δείχνουν ενδιαφέρον για τις βαθύτερες λειτουργίες του κόσμου στον οποίο ζουν, πέρα από βολικούς στόχους στους οποίους μπορούν να εκφράσουν την αγανάκτησή τους (τον Τραμπ, φυσικά, και σχεδόν οτιδήποτε σχετίζεται με αυτόν). Τα χόμπι σπάνια εκτείνονται πέρα από το γυμναστήριο. Η μάθηση ως αυτοσκοπός, τα ταξίδια για αληθινή εξερεύνηση ή μια σοβαρή ενασχόληση με τη θρησκεία ή την πνευματικότητα για εσωτερική ανάπτυξη; Σχεδόν ανύπαρκτη. Η συνειδητή αναζήτηση νοήματος και σκοπού απλά δεν είναι επιλογή, δεν υπάρχει καν στον ορίζοντά τους.
Είναι ευτυχισμένοι; Δεν νομίζω. Κάποιοι πείθουν τον εαυτό τους ότι είναι, αρκεί η ροή της άμεσης υλικής ικανοποίησης να συνεχίζεται. Για σύντομα διαστήματα, η έκκριση ντοπαμίνης προσομοιώνει την ευτυχία. Αλλά το συναίσθημα εξασθενεί γρήγορα, αφήνοντάς τους πιο άδειους από πριν.
Πόσο καιρό μπορεί να επιβιώσει ένας πολιτισμός σε τόσο ρηχό έδαφος; Ο Θαυμαστός Νέος Κόσμος του Άλντους Χάξλεϊ προσφέρει ένα ανατριχιαστικό μοντέλο. Σε αυτή τη δυστοπία, η κοινωνία κατασκευάζει την ευτυχία μέσω του γενετικού προγραμματισμού, του καταναλωτισμού, του περιστασιακού σεξ και, πάνω απ' όλα, του ναρκωτικού σόμα: ενός τέλειου ναρκωτικού που προκαλεί ευφορία χωρίς hangover, σωματική δυσλειτουργία ή ψυχικές αναστατώσεις. Το σόμα δεν μουδιάζει απλώς τον πόνο. Εξαλείφει κάθε ανάγκη για βάθος, στοχασμό ή αγώνα.
Οι πολίτες παραμένουν ήρεμοι και παραγωγικοί ακριβώς επειδή δεν αντιμετωπίζουν ποτέ δυσκολίες, απώλειες ή τα μεγάλα ερωτήματα της ύπαρξης. Η «ευτυχία» που προκύπτει είναι σταθερή και άπειρη, μέχρι που ένας σπάνιος Άγριος έξω από το σύστημα εισάγει πραγματικά συναισθήματα, οπότε η εύθραυστη ψευδαίσθηση ραγίζει.
Στον κόσμο μας, τα σύγχρονα ισοδύναμα του soma (ατελείωτη περιήγηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καταναλωτισμός, φαρμακευτικά προϊόντα και κατασκευασμένη οργή) φαίνεται να λειτουργούν με πολύ παρόμοιο τρόπο: διατηρούν μια ισορροπία ζόμπι πολύ περισσότερο από ό,τι θα περίμενε κανείς, ακριβώς επειδή απογυμνώνουν την ψυχή από οτιδήποτε πραγματικό.
Ωστόσο, υπάρχουν και κάποιες λαμπρές εξαιρέσεις. Δεν έχουν υποταχθεί όλοι οι νέοι πλήρως στην κυρίαρχη ατζέντα. Πολλοί από αυτούς που ασχολούνται σοβαρά με την τέχνη ή τη μουσική λειτουργούν μέσα σε ένα εντελώς διαφορετικό παράδειγμα-πρότυπο, ένα παράδειγμα που δίνει αξία στη δημιουργικότητα, την ομορφιά και την εσωτερική εξερεύνηση έναντι των εξωτερικών παραμέτρων.
Το ίδιο ισχύει συχνά για όσους έλκονται από την ποιοτική δεξιοτεχνία, τη βαθιά φιλοσοφική έρευνα, την γνήσια κοινωνική προσφορά που βασίζεται στη συμπόνια ή οποιαδήποτε πειθαρχημένη πνευματική πορεία που απαιτεί αυτοεξέταση. Και έπειτα, υπάρχουν εκείνες οι σπάνιες ψυχές που, για κάποιο μυστηριώδη λόγο, απλώς δεν έχουν καταπιεί ποτέ το δηλητήριο, ίσως προστατευμένες από την οικογένεια, την ιδιοσυγκρασία ή από μια μυστηριώδη, επίμονη χάρη.
Ωστόσο, η τάση είναι αδιαμφισβήτητη και επιταχύνεται.
Μια κοινωνία που χάνει το βάθος των νέων της καταλήγει να χάνει και το μέλλον της. Χωρίς σκοπό, πάθος και τη θέληση να ασχοληθούμε με το νόημα, ολισθαίνουμε σε μια Χάξλεϊανή στασιμότητα: άνετη, αποτελεσματική και βαθιά άδεια.
Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν αυτή η απώλεια συμβαίνει. Είναι αν αρκετοί από εμάς θυμόμαστε ακόμα τι σημαίνει βάθος και αν μπορούμε να το μεταδώσουμε με αρκετή ένταση ώστε οι μελλοντικές γενιές να αναγνωρίσουν την απουσία του και να αρχίσουν να το αναζητούν ξανά.
Μια ειρωνική σκέψη πάνω στη γνώση, την πληροφορία και τις ψευδαισθήσεις της νεωτερικότητας.
«Η Χαρά του να είσαι ηλίθιος»
Ανάμεσα σε ειδήσεις, απόψεις και υπερπληροφόρηση, ο Τοντ Χάγιεν εξερευνά την περίεργη ευχαρίστηση του να παραμένεις απλός σε έναν κόσμο που απαιτεί να τα γνωρίζουμε όλα.
από τον Τοντ Χάγεν
Ξεκινώντας με ένα απλό πρωινό που περνάει διαβάζοντας άρθρα, βίντεο και διαδικτυακές ειδήσεις, ο Todd Hayen αναπτύσσει έναν προκλητικό στοχασμό πάνω στη σχέση μεταξύ πληροφορίας και επίγνωσης.Με το ειρωνικό και απογοητευμένο ύφος του, ο συγγραφέας εξερευνά το παράδοξο μιας εποχής στην οποία η απεριόριστη πρόσβαση στη γνώση δεν ισοδυναμεί πάντα με μια μεγαλύτερη κατανόηση της πραγματικότητας. Ένας ελαφρύς αλλά και συγκινητικός στοχασμός πάνω στη γνώση, το πνευματικό εγώ και την πιθανή «χαρά του να είσαι ηλίθιος » . (NR)
Χθες , ακολούθησα την καθημερινή μου πρωινή ρουτίνα: έψαξα στο διαδίκτυο για ενδιαφέρουσες ιστορίες και νέα για να χωνέψω. Διάβασα λίγο πού και πού και είδα μερικά βίντεο. Μετά από λίγο, κάθισα να γράψω ένα άρθρο για τη στήλη μου "Shrew Views" στο Substack.
Το θέμα είναι άσχετο: συνήθως είναι κάτι που τράβηξε την προσοχή μου ενώ διάβαζα ειδήσεις ή κάτι που μου είπε κάποιος χθες για το ένα ή το άλλο, όλα αναμεμειγμένα με τις γνώσεις και την εμπειρία που έχω αποκτήσει στην αρχετυπική ψυχολογία. Τίποτα το συγκλονιστικό, βέβαια, αλλά ελπίζω ότι κάποιος θα βρει κάτι ενδιαφέρον για σκέψη, που να ανταποκρίνεται στις δικές του παρατηρήσεις, ίσως λίγο αστείο, διαφωτιστικό ή οτιδήποτε άλλο. Ποιος νοιάζεται πραγματικά;
Θεωρώ τον εαυτό μου και τις ιδέες μου ενδιαφέροντες. Άλλοτε κατατοπιστικές, άλλοτε βαθυστόχαστες και σχεδόν πάντα συνειδητά ειλικρινείς και αυθεντικές. Όχι πάντα «σωστές», να ξέρετε —αυτό προφανώς δεν είναι δυνατό— αλλά πάντα με την πρόθεση να είμαι ειλικρινής. Για να πω την αλήθεια, δεν είμαι σίγουρος γιατί γράφω, ή τουλάχιστον δεν ξέρω γιατί γράφω δημόσια.
Ξεκίνησα να το κάνω ακριβώς στην αρχή της τρέλας του Covid, και φαινόταν ότι σε μια μικρή ομάδα ανθρώπων άρεσε (είναι η σωστή λέξη;) αυτό που έγραφα, οπότε συνέχισα. Μέχρι σήμερα, έχω γράψει πάνω από 500 άρθρα και δεν έχω καμία πρόθεση να σταματήσω, παρόλο που το έχω σκεφτεί σοβαρά κατά καιρούς.
Δεν είμαι ιδιαίτερα έξυπνος άνθρωπος (όπως πολλοί από εσάς σίγουρα θα συμφωνήσετε). Και μερικές φορές νομίζω ότι είμαι αρκετά ηλίθιος. Αλλά νομίζω ότι έχω καλές προθέσεις. Και νομίζω ότι αυτό μετράει για κάτι. Για να το επαναλάβω, δεν είμαι και πολύ έξυπνος, σίγουρα όχι σε σύγκριση με πολλούς από τους ανθρώπους που έχω γνωρίσει σε αυτό το παράξενο ταξίδι που ξεκίνησε το 2020.
Με εκπλήσσει συνεχώς η ποσότητα των σχετικών πληροφοριών που υπάρχουν: τόσοι πολλοί άνθρωποι φαίνεται να γνωρίζουν σχεδόν τα πάντα για ένα δεδομένο θέμα. Και όχι μόνο γνωρίζουν ό,τι γνωρίζουν, αλλά είναι επίσης απίστευτα επιδέξιοι στο να συνδυάζουν αυτή τη γνώση με τέτοιο τρόπο ώστε οι απόψεις, οι ιδέες και τα διανοητικά τους συμπεράσματα να είναι εκπληκτικά σχετικά.
Είναι εξαιρετικοί άνθρωποι: Τους θαυμάζω και τρέφω βαθύ θαυμασμό γι' αυτούς. Δεν είμαι ένας από αυτούς.
Ίσως εσύ, διαβάζοντας αυτά τα λόγια, να είσαι ένας από αυτούς τους ανθρώπους. Ίσως όχι. Ίσως να είσαι περισσότερο σαν εμένα. Απλώς ένας άνθρωπος που ζει σε αυτόν τον πλανήτη σε αυτή την παράξενη εποχή, προσπαθώντας να κατανοήσει αυτό που βιώνεται. Ίσως να είσαι τρομοκρατημένος, ίσως όχι. Ίσως να είσαι πολύ λυπημένος και καταθλιμμένος, ή ίσως να μπορείς να βρεις χαρά στη ζωή σου ανεξάρτητα από αυτό που βλέπεις. Ίσως να μην το βλέπεις καν. Ίσως να είσαι ηλίθιος σαν εμένα, ίσως όχι. Ό,τι κι αν είναι, δεν έχει και τόση σημασία. Το πιθανότερο είναι ότι καλείσαι να κάνεις ό,τι κι αν κάνεις. Ό,τι κι αν είναι, είτε σημαντικό είτε ασήμαντο, το κάνεις. Οπότε, τουλάχιστον για εσένα, έχει σημασία.
Αλλά ίσως διαφωνείτε. Έχει όντως σημασία για εσάς; Στην ψυχοθεραπευτική μου πρακτική, βλέπω πολλούς ανθρώπους κάθε μέρα που μου λένε ότι αυτό που κάνουν στη ζωή δεν τους έχει σημασία. Αναρωτιούνται γιατί βρίσκονται εδώ και τι κάνουν. Αναρωτιούνται αν πραγματικά έχουν σημασία. Αν τους ρωτήσω τι πιστεύουν ότι είναι καλεσμένοι(έχουν τήν κλήση) να κάνουν στη ζωή, με κοιτάζουν με κενό βλέμμα. «Τι; Τι εννοείς;» Αν δεχθείς μιά κλήση, ποιος σε καλεί;
Πιστεύω ακράδαντα ότι το κάλεσμά μας μπορεί να κρυφτεί αποτελεσματικά, και αν δεν καταβάλουμε την προσπάθεια να το ανακαλύψουμε, μπορεί να μην το δούμε ποτέ. Αλλά ακόμα κι αν είναι κρυμμένο, εφόσον δεν καταστέλλεται παθολογικά, θα έχουμε την τάση να κινούμαστε προς αυτό. Πείτε το διαίσθηση, πείτε το αρχετυπική έλξη που επιτρέπει στη δημιουργικότητα να ξεδιπλωθεί, πείτε το θεϊκή έμπνευση - ό,τι κι αν είναι, συνήθως θα σπάσει την ακαταστασία και θα μας οδηγήσει μπροστά.
Από την προσωπική μου εμπειρία, οι περισσότεροι άνθρωποι κάνουν ό,τι μπορούν για να αγνοήσουν αυτή την εσωτερική παρόρμηση.Δίνουν μεγαλύτερη προσοχή στις επιθυμίες της σάρκας, ικανοποιώντας τις αισθήσεις. Ενδιαφέρονται για την προστασία του σώματος και για την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ασφάλειά τους. Είναι πιο πιθανό να ακούσουν και να εμπιστευτούν εξωτερικές δυνάμεις που υπόσχονται να τους προστατεύσουν από βλάβες. Το πραγματικό εσωτερικό τους κάλεσμα αγνοείται.
Τι σχέση έχουν, λοιπόν, όλα αυτά με τη χαρά του να είσαι ηλίθιος; Το αν είσαι έξυπνος ή ανόητος δεν έχει καμία σχέση με αυτό. Αυτό που έχουμε την καλοσύνη να κάνουμε είναι αυτό που μετράει. Το να είσαι «ηλίθιος» στα μάτια του κόσμου μπορεί να είναι ένα από τα τελευταία καταφύγια της ελεύθερης ψυχής.
Οι πιο έξυπνοι —αυτοί με διαπιστευτήρια, αυτοί με τόνους δεδομένων, αυτοί που μπορούν να αναφέρουν κάθε μελέτη και αντιμετώπισή της— συχνά καταλήγουν να παραλύουν από την ίδια τους την πολυπλοκότητα. Βλέπουν κάθε οπτική γωνία μέχρι να μην δουν τίποτα. Εν τω μεταξύ, οι απλοί συνεχίζουν επειδή κάτι μέσα τους τους λέει ότι έχει σημασία, ακόμα κι αν δεν μπορούν να αναφέρουν ούτε μία επιστημονική εργασία που να έχει αξιολογηθεί από ομότιμους για να το αποδείξουν.
Έχω αρχίσει να υποψιάζομαι ότι το πραγματικό χάσμα στην εποχή μας δεν είναι μεταξύ των ενημερωμένων και των αδαών, αλλά μεταξύ εκείνων που εξακολουθούν να ακούν την εσωτερική τους φωνή και εκείνων που την έχουν ανταλλάξει με μια πιο δυνατή, πιο ορατή και εξωτερικά επικυρωμένη φωνή. Οι πρώτοι μπορεί να φαίνονται ανόητοι στους δεύτερους.
Γράφουν σύντομα άρθρα αντί για μπεστ σέλερ, λένε την αλήθεια στο τραπέζι αντί για τη σκηνή του TED, απορρίπτουν την επίθεση, τη μάσκα, την αφήγηση — όχι επειδή έχουν έναν φάκελο 400 σελίδων, αλλά επειδή κάτι μέσα τους απλώς λέει όχι. Αυτή η σιωπηλή άρνηση είναι, με τον δικό της τρόπο, φωτεινή.
Έτσι συνεχίζω να γράφω. Όχι επειδή είμαι ιδιοφυΐα, αλλά επειδή νιώθω ότι έχω την κλήση να το κάνω.Οι λέξεις έρχονται αδέξια και ατελείς, κι όμως φτάνουν. Και κάθε φορά που κάποιος μου γράφει λέγοντας: «Αυτό ακριβώς ένιωθα αλλά δεν μπορούσα να εκφράσω με λόγια», θυμάμαι: η αυθεντικότητα έχει τη δική της νοημοσύνη. Μπορεί να διαπεράσει τον θόρυβο εκεί που το IQ από μόνο του δεν θα μπορούσε ποτέ.
Ίσως η βαθύτερη χαρά του να είσαι ηλίθιος είναι η ανακάλυψη ότι η αγάπη, το θάρρος και η πεισματική πίστη σε αυτό που νιώθουμε ότι είναι αλήθεια είναι πιο έξυπνα από όσο θα έπρεπε να είμαστε. Σε έναν κόσμο που έχει σχεδιαστεί για να μας κάνει να νιώθουμε ανεπαρκείς, το να δείχνουμε τον εαυτό μας όπως είμαστε, ακατάλληλοι και μερικές φορές αποπροσανατολισμένοι, είναι μια σιωπηλή πράξη επανάστασης.
«Δεν μπορείς να έχεις και το βαρέλι γεμάτο και τη γυναίκα μεθυσμένη»
Μεταξύ διακηρυγμένων ελευθεριών και απορριπτόμενων συνεπειών: μια σκέψη πάνω στις ασυνέπειες της σύγχρονης κουλτούρας.
του Todd HayenΞεκινώντας από μια παλιά λαϊκή παροιμία, ο Τοντ Χέινεν εξερευνά μία από τις πιο εμφανείς αντιφάσεις της εποχής μας: την αξίωση να απολαμβάνει κανείς δικαιώματα, οφέλη και ελευθερίες χωρίς να αποδέχεται το κόστος και τις συνέπειές τους. Μέσα από τη συζήτηση με μια ακραία φιλελεύθερη συνομιλήτριά του και μέσω μιας κριτικής στις πολιτισμικές μεταβολές των τελευταίων δεκαετιών, ο συγγραφέας διερωτάται για τη σημερινή σημασία όρων όπως «φιλελεύθερος» και για τα παράδοξα μιας κοινωνίας που φαίνεται να θέλει να συμβιβάσει ασύμβατες επιθυμίες, χωρίς να παραιτείται από τίποτε. (Σ.τ.Σ.)
Όταν ήμουν παιδί, άκουγα συχνά αυτή τη φράση από τους ενήλικες γύρω μου. Για μένα σήμαινε ουσιαστικά ότι δεν μπορείς να αποκτήσεις κάτι που επιθυμείς χωρίς να αποδεχθείς τις συνέπειές του. Επισήμως, πρόκειται για μια κοινή παροιμία που σημαίνει ότι δεν μπορεί κανείς να απολαμβάνει ταυτόχρονα δύο αμοιβαία αποκλειόμενα πλεονεκτήματα ή επιλογές: πρέπει να επιλέξει το ένα ή το άλλο. Η επίσημη αυτή ερμηνεία δεν ταιριάζει στο πλαίσιο του παρόντος άρθρου με την ίδια σαφήνεια που ταιριάζει η παιδική μου αντίληψη. Σε λίγο θα καταλάβετε τι εννοώ.
Πρόσφατα είχα μια μακρά συζήτηση με έναν ακραίο φιλελεύθερο. Χρησιμοποιώ τη λέξη «τύπος», γιατί πλέον δεν ξέρω τι ακριβώς σημαίνει «φιλελεύθερος». Ο όρος έχει διαστρεβλωθεί και επαναπροσδιοριστεί τόσες φορές, ώστε έχει χάσει κάθε αναγνωρίσιμη μορφή. Αναγκαστήκαμε να επινοήσουμε μια νέα ετικέτα – «woke» – για να περιγράψουμε εκείνους που παλαιότερα ονομάζονταν φιλελεύθεροι και οι οποίοι πλέον έχουν προχωρήσει πολύ πέρα από τα όρια της λογικής.
Αυτό που με εντυπωσίασε περισσότερο κατά τη διάρκεια της συζήτησης ήταν ότι πολλοί από αυτούς τους ανθρώπους (υποθέτοντας ότι το συγκεκριμένο άτομο αντιπροσώπευε και πολλούς άλλους) φαίνεται να αδυνατούν να κατανοήσουν μια στοιχειώδη αλήθεια: δύο αντιφατικές ιδέες δεν μπορούν να συνυπάρχουν στην ίδια πραγματικότητα. Δεν μπορούν να έχουν και το βαρέλι γεμάτο και τη γυναίκα μεθυσμένη. Πρέπει να επιλέξουν. Συνήθως όμως δεν το κάνουν.
Δεν μπορεί κανείς να πιστεύει ότι μια χώρα πρέπει να διαθέτει ασφαλή σύνορα και ταυτόχρονα ότι οποιοσδήποτε το επιθυμεί θα πρέπει να μπορεί να εισέρχεται χωρίς καμία νόμιμη διαδικασία. Ένα σύνορο είτε είναι κλειστό (ή ελεγχόμενο) είτε είναι ανοιχτό. Και τα δύο δεν μπορούν να ισχύουν ταυτόχρονα.
Δεν μπορεί κανείς να υπερασπίζεται τα δικαιώματα των γυναικών και συγχρόνως να υποστηρίζει έναν πολιτισμό ή μια ιδεολογία (όπως η αυστηρή εφαρμογή της Σαρίας) που συστηματικά στερεί από τις γυναίκες θεμελιώδη δικαιώματα.
Δεν μπορεί κανείς να πιστεύει ότι μια γυναίκα έχει απόλυτο δικαίωμα στην άμβλωση και αμέσως μετά να επιμένει ότι πρέπει να τιμωρείται εάν καταναλώνει αλκοόλ ή κάνει χρήση ναρκωτικών κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Αυτές θα έπρεπε να είναι προφανείς αντιφάσεις, και όμως για πολλούς ανθρώπους δεν είναι. Καθώς η συζήτησή μας προχωρούσε, άρχισα να αισθάνομαι σύγχυση. Όταν αγγίξαμε το θέμα των τρανς ζητημάτων, ρώτησα: «Πιστεύεις λοιπόν ότι θα πρέπει να επιτρέπεται σε ένα παιδί έντεκα ετών να υποβάλλεται σε χειρουργική αφαίρεση των γεννητικών του οργάνων;»
«Ω, όχι», απάντησε εκείνη, «δεν το πιστεύω αυτό!»
Αργότερα, όταν μίλησε με πάθος για την ανάγκη δίκαιης αναδιανομής του πλούτου, τη ρώτησα: «Άρα είσαι νεομαρξίστρια;» «Ω, όχι», αναφώνησε, «ούτε αυτό το πιστεύω!»
Το ίδιο μοτίβο επαναλαμβανόταν κάθε φορά που συναντούσαμε διαφορετικές απόψεις πάνω σε κάποιο θέμα. Αποδεχόταν με ενθουσιασμό τον πρώτο ισχυρισμό (να έχει την τούρτα), αλλά απέρριπτε κατηγορηματικά τις λογικές συνέπειες του δεύτερου (να τη φάει).
Αυτό αποτελεί σοβαρό πρόβλημα. Με αυτού του είδους τη λογική είναι αδύνατον να καταλήξει κανείς σε ένα πραγματικό συμπέρασμα. Αν κρατήσεις την τούρτα, δεν μπορείς να τη φας, και τελικά δεν σου μένει τίποτα. Σκέφτηκα πολύ πάνω σε αυτό και συνειδητοποίησα ότι είναι ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους αυτοί οι «τύποι» ανθρώπων είναι τόσο αδιόρθωτοι και τόσο αδύνατο να πεισθούν με επιχειρήματα. Το γεγονός ότι δεν μπορείς να έχεις και το βαρέλι γεμάτο και τη γυναίκα μεθυσμένη είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο ένας σώφρων άνθρωπος καταλήγει τελικά να επιλέγει τη μία ή την άλλη θέση. Ή, όπως συμβαίνει συχνότερα στη δική μου περίπτωση, επιλέγει να μην επιλέξει καμία από τις δύο. Υπάρχουν πολλά ζητήματα στα οποία οι συνέπειες οποιασδήποτε επιλογής, είτε της μιας είτε της άλλης πλευράς, μου φαίνονται τόσο τρομακτικές, ώστε αρνούμαι κατηγορηματικά να πάρω θέση. Δεδομένου ότι δεν είμαι υπεύθυνος για τις αποφάσεις των άλλων, μου είναι εύκολο να σηκώνω τους ώμους και να μουρμουρίζω διστακτικά (το λογοπαίγνιο είναι σκόπιμο): «Δεν ξέρω, δεν έχω ακόμη αποφασίσει».
Ας πάρουμε για παράδειγμα τη συζήτηση για την προσελήνωση. Όταν ακούω κάποιον να υποστηρίζει ότι πράγματι προσγειωθήκαμε στη Σελήνη, πιάνω τον εαυτό μου να συμφωνεί. Όταν ακούω την αντίθετη άποψη, συμφωνώ επίσης με πολλά σημεία. Δεν μπορώ να ταχθώ οριστικά υπέρ της μιας ή της άλλης πλευράς, επειδή και οι δύο θέσεις συνεπάγονται δυσάρεστες προεκτάσεις, ενώ τίποτε στη ζωή μου δεν εξαρτάται από την απόφασή μου. Επομένως, παραμένω αναποφάσιστος.
Ο τυπικός ακραίος φιλελεύθερος, ωστόσο, συνήθως προσκολλάται άκαμπτα στην επίσημη αφήγηση («Ναι, ασφαλώς και προσεδαφιστήκαμε στη Σελήνη»), ακόμη και μπροστά σε συντριπτικά αντίθετα στοιχεία, όπως φωτογραφικές ανωμαλίες, η εξαφάνιση των αρχικών δεδομένων τηλεμετρίας ή οι τεχνολογικοί περιορισμοί της εποχής, τους οποίους πολλοί ειδικοί εξακολουθούν να δυσκολεύονται να εξηγήσουν. Ίσως ακόμη να παραδέχονται σιωπηρά ορισμένα από αυτά τα σημεία, εάν πιεστούν (εφόσον βέβαια τα ακούσουν, πράγμα που οι περισσότεροι δεν κάνουν), αλλά αρνούνται να επιτρέψουν σε αυτά να θέσουν υπό αμφισβήτηση τη βασική τους πεποίθηση. Δεν μπορείς να έχεις και το βαρέλι γεμάτο και τη γυναίκα μεθυσμένη.
Επιτρέψτε μου να δώσω ένα παράδειγμα για το οποίο έχω πολύ πιο ξεκάθαρη άποψη: την κατάρρευση των πύργων του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου στις 11 Σεπτεμβρίου. Είμαι βέβαιος ότι τα κτίρια εκείνα κατεδαφίστηκαν μέσω ελεγχόμενης κατεδάφισης ή με κάτι παρόμοιο.
Ο πύργος των 22 ορόφων καταρρέει σε 10 δευτερόλεπτα.
Η επιστήμη και η φυσική είναι απολύτως σαφείς.
Οι περισσότεροι φιλελεύθεροι απορρίπτουν κατηγορηματικά αυτή τη θέση, επειδή αντιφάσκει με την επίσημη εκδοχή της τρομοκρατικής επίθεσης. Κι όμως, όταν τους επισημαίνονται οι θεμελιώδεις νόμοι της φυσικής – δηλαδή ότι ένα κτίριο με χαλύβδινο σκελετό δεν μπορεί να καταρρεύσει με ταχύτητα σχεδόν ίση με εκείνη της ελεύθερης πτώσης πάνω στο ίδιο του το αποτύπωμα, χωρίς να έχουν απομακρυνθεί οι φέροντες στύλοι – μερικές φορές, έστω και απρόθυμα, συμφωνούν με τους νόμους της φυσικής… αλλά εξακολουθούν να μην αποδέχονται το προφανές συμπέρασμα.
Δεν μπορούν να ισχύουν και τα δύο.
Ένας από τους κυριότερους παράγοντες για τη λήψη μιας σαφούς απόφασης είναι η αναγνώριση αυτής της θεμελιώδους αλήθειας: δύο αντίθετες ιδέες δεν μπορούν να συνυπάρχουν στην ίδια πραγματικότητα. Αντιμέτωποι με αυτό, οι περισσότεροι κριτικά σκεπτόμενοι άνθρωποι αναγκάζονται να επιλέξουν. Ποια αρχή είναι σημαντικότερη για εσένα;
Στο ζήτημα των συνόρων, θεωρώ ότι ένα ελεγχόμενο σύνορο είναι σημαντικότερο από ένα ανοιχτό σύνορο. Επομένως, αποδέχομαι αυτή την επιλογή – μαζί με την αναγκαία εφαρμογή της – ακόμη κι αν θεωρώ ορισμένες πλευρές της σκληρές. (Βεβαίως, εάν η εφαρμογή του νόμου καταλήξει σε εγκληματικές πράξεις, τότε το ζήτημα πρέπει να αντιμετωπισθεί αναλόγως.)
Εν ολίγοις, η «υπερφιλελεύθερη» συζήτησή μου κατέληξε άσχημα, όπως συνήθως συμβαίνει. Και εξακολουθώ να αναρωτιέμαι ποια ψυχοτρόπος ουσία περιείχαν εκείνα τα εμβόλια mRNA. Δεν δίνω ιδιαίτερη βαρύτητα στον ισχυρισμό ότι «οι φιλελεύθεροι ήταν πάντοτε έτσι». Όχι, δεν ήταν. Ίσως πλησίαζαν κατά καιρούς, αλλά ποτέ σε αυτό το ακραίο επίπεδο. Τα επιχειρήματά μου έπεφταν πάνω τους σαν σφαίρα που ερχόταν από το διάστημα.
Σε τέτοιες καταστάσεις, μου έρχεται πάντοτε στον νου ένα ντοκιμαντέρ που είχα δει πριν από χρόνια σχετικά με την αποπρογραμματισμό μελών μιας αίρεσης. Παρά τα πολυάριθμα λογικά και αντικειμενικά στοιχεία που τους παρουσιάζονταν, εκείνοι προσκολλούνταν πεισματικά στην αρχική αφήγηση της αίρεσης. Μόνο ύστερα από πολύ προσεκτική και υπομονετική εργασία κάποιοι από αυτούς τελικά υποχώρησαν.
Περιττό να πω ότι δεν έχω χρόνο για τέτοια πράγματα. Ούτε είμαι θεραπευτής αυτού του ανθρώπου. Αλλά, αλήθεια, είναι σαν να μιλάς με μέλος μιας αίρεσης. Και ίσως αυτό ακριβώς να είναι. Todd Hayen
Ο Τοντ Χέινεν, διδάκτωρ, είναι αδειοδοτημένος ψυχοθεραπευτής που ασκεί το επάγγελμά του στο Τορόντο του Οντάριο, στον Καναδά. Είναι διδάκτωρ ψυχοθεραπείας βάθους και κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στις Σπουδές Συνείδησης. Ειδικεύεται στη Γιουνγκιανή και αρχετυπική ψυχολογία.
Μια σκέψη πάνω στο ανθρώπινο θάρρος σε μια εποχή που κυριαρχείται από αβεβαιότητα και φόβο.
«Οι Ελεύθεροι και οι Γενναίοι» Από την ελευθερία που κατακτήθηκε με κόπο στην ασφάλεια που ανυψώθηκε σε απόλυτη αξία: τι χάσαμε στην πορεία; από τον Τοντ Χάγεν
Ο Τοντ Χάγιεν αμφισβητεί την εξαφάνιση μιας μορφής που για αιώνες ενσάρκωσε την παλλόμενη καρδιά του δυτικού πολιτισμού: τον ελεύθερο και θαρραλέο άνθρωπο. Από τους Αμερικανούς επαναστάτες μέχρι τους πρωτοπόρους της Δύσης, από τους εθελοντές στους μεγάλους πολέμους μέχρι τους κατασκευαστές της Διώρυγας του Παναμά, ολόκληρες γενιές έχουν αντιμετωπίσει τεράστιους κινδύνους στο όνομα της ελευθερίας, της περιπέτειας, της τιμής ή ενός ιδανικού. Σήμερα, σε μια κοινωνία που επικεντρώνεται ολοένα και περισσότερο στην ασφάλεια, τον έλεγχο και την εξάλειψη κάθε κινδύνου, ο συγγραφέας διερωτάται τι έχει απογίνει αυτό το πνεύμα που είναι ικανό να αψηφά τον φόβο και να αποδέχεται το τίμημα της ελευθερίας. Ένα προκλητικό δοκίμιο που προκαλεί αναστοχασμό πάνω στη σχέση μεταξύ θάρρους, θυσίας και του μέλλοντος των σύγχρονων κοινωνιών. (NR)Πάτρικ Χένρι «Δώστε μου ελευθερία ή δώστε μου θάνατο!» Δεύτερη Συνέλευση της Βιρτζίνια 1775Τι απέγιναν αυτοί (οι ελεύθεροι και οι γενναίοι); Τι απέγιναν οι στάσεις που ώθησαν τον Πάτρικ Χένρι, στη Συνέλευση της Βιρτζίνια το 1775, να πει «Δώστε μου ελευθερία ή δώστε μου θάνατο»; Τι απέγινε ο πατριωτικός ζήλος και η εξαιρετική αποφασιστικότητα να αντιμετωπίσουν τα βάσανα και τον θάνατο που ώθησαν περισσότερους από δύο εκατομμύρια νέους άνδρες να καταταγούν εθελοντικά για τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, και μάλιστα πέντε φορές περισσότερους από εκείνους που προσφέρθηκαν εθελοντικά για τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο; Τι απέγινε η ικανότητα να νικάμε τον φόβο και να παρασυρόμαστε από τον ενθουσιασμό για την περιπέτεια και την προοπτική της ανυπολόγιστης επιτυχίας, την ικανότητα που οδήγησε εκατοντάδες χιλιάδες άνδρες και γυναίκες στα άγρια και επικίνδυνα σύνορα της αμερικανικής Δύσης; Τι απέγινε το πνεύμα που ενέπνεε όσους αντιμετώπιζαν ακραίες αντιξοότητες, κινδύνους για τη ζωή και την άκρα τους, οδηγώντας πάνω από 50.000 άτυχους άνδρες και γυναίκες (κυρίως άνδρες) στις ζούγκλες της Κεντρικής Αμερικής για να κατασκευάσουν τη Διώρυγα του Παναμά; Ένα πνεύμα που τελικά σκότωσε πάνω από 5.000 από αυτούς λόγω ατυχημάτων και ασθενειών κάθε είδους, συμπεριλαμβανομένης της ελονοσίας και της δυσεντερίας;
Τι συνέβη;
Ναι, αυτό ισχύει και για εμάς τους άντρες (συμπεριλαμβανομένου και εμού!). Σίγουρα, οι γυναίκες μπορούν επίσης να είναι γενναίες —οποιοσδήποτε βιολογικός σεξουαλικός προσανατολισμός μπορεί να ενεργοποιήσει το αρχέτυπο του πολεμιστή— αλλά πιο συχνά, οι άνδρες, με την έννοια του φύλου, εμπίπτουν σε αυτόν τον αρχετυπικό αστερισμό. Θάρρος: μια ακαταμάχητη παρόρμηση να προστατεύσετε αυτούς που αγαπάτε, μια κριτική και λογική αξιολόγηση μιας δύσκολης κατάστασης και η δύναμη και η ισχύς, ή τουλάχιστον η πιθανή δύναμη και ισχύς, έτοιμη να επιβάλει οτιδήποτε είναι απαραίτητο για να προστατεύσει τον σύντροφό σας και την οικογένειά σας, την κοινότητά σας και το έθνος σας.
Εμείς οι άντρες φαίνεται να έχουμε χάσει πολλά από όλα αυτά. Μήπως έχουμε γίνει ένα σωρό αδερφές;
Ο Δρ. Μαρκ ΜακΝτόναλντ, ένας εξέχων γιατρός με εξειδίκευση στην ψυχιατρική, δεν μασάει τα λόγια του όταν περιγράφει την ψυχολογική κατάσταση ανδρών και γυναικών κατά τη διάρκεια αυτής της κρίσης:
Βασικά, έχουμε άντρες χωρίς κότσια, και έχουμε και θεατρικές γυναίκες, που δεν μπορούν πλέον να ελέγξουν τα συναισθήματά τους επειδή δεν έχουν μείνει άντρες για να τις κρατήσουν υπό έλεγχο.
Σεξιστικό; Κάποιοι μπορεί να το πιστεύουν, αλλά τα McDonald's δεν ρίχνουν όλη την ευθύνη σε ένα μόνο φύλο, ούτε αποκλειστικά στα ανδρικά ή γυναικεία αρχέτυπα. Η ευθύνη, σε αυτή την περίπτωση, κατανέμεται αρκετά ομοιόμορφα. Τι σημαίνει αυτό;
Με απλά λόγια, σημαίνει ότι έχουμε δημιουργήσει μια κουλτούρα που έχει σημειώσει μεγάλη επιτυχία στον ευνουχισμό των ανδρών: το ριζοσπαστικό φεμινιστικό κίνημα, καθώς και η γενική έλλειψη ευκαιριών για τους άνδρες να εκφράσουν την «αρρενωπότητά» τους με υγιή τρόπο, έχουν συμβάλει σε μεγάλο βαθμό στο πρόβλημα. Η «τοξική αρρενωπότητα» είναι μια φράση και έννοια που έχει κατακλύσει τον κόσμο και συμβάλλει σημαντικά στη σύγχυση που βιώνουν οι άνδρες καθώς προσπαθούν να καταλάβουν τι σημαίνει να είσαι «αληθινός άντρας» στη σημερινή, συντριπτικά «αντι-ανδρική» κουλτούρα.
«Ω, καημένα», ίσως σκεφτείτε μερικοί από εσάς. «Οι άντρες, με την βαθιά ριζωμένη πατριαρχική ιστορία τους να κακοποιούν τις γυναίκες και να τις αντιμετωπίζουν ως κατώτερες συντρόφους στις σχέσεις, αξίζουν ένα καλό μάθημα!» Σίγουρα υπάρχει κάποια αλήθεια σε αυτό, αλλά δύο λάθη δεν κάνουν ένα σωστό. Δεν μπορείς να ορίσεις μια ουσιώδη πτυχή του να είσαι «άνθρωπος» χωρίς να προκαλέσεις παράπλευρες απώλειες, σε κάθε τομέα.
Τι σχέση έχει, λοιπόν, το να είσαι «αληθινός άντρας» με το θάρρος; Αρκετά, στην πραγματικότητα. Η αντιμετώπιση των αντιξοοτήτων και του κινδύνου, κυρίως για την προστασία των πιο αδύναμων, είναι ένα θεμελιώδες χαρακτηριστικό του αρχέτυπο του άνδρα πολεμιστή, ή ακόμα και του βασιλιά, αν θέλουμε να είμαστε πιο ακριβείς. Ιστορικά και παραδοσιακά, ο άνθρωπος ήταν ο προστάτης, αυτός που σωματικά και μερικές φορές και διανοητικά (η νοημοσύνη εκδηλώνεται στη λογική σκέψη και την κριτική σκέψη) προστάτευε τα αρσενικά αρχέτυπα (αρχέτυπα στα οποία έχουν πρόσβαση τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες).
Αυτά τα χαρακτηριστικά είναι κυρίως προστατευτικά και προβάλλονται προς τα έξω ως δύναμη και αποφασιστικότητα. Αυτό συχνά σταθεροποιεί τους πιο συναισθηματικούς θηλυκούς αρχετυπικούς παράγοντες, οι οποίοι συνήθως ενεργοποιούνται από τις γυναίκες στις σχέσεις.
Ως ψυχοθεραπευτής, και μάλιστα αρχετυπικός ψυχολόγος, παρατηρώ αυτές τις αρχετυπικές δυνάμεις και επιρροές να εκδηλώνονται στους ασθενείς μου σε καθημερινή βάση. Τα περισσότερα από τα προβλήματα που αντιμετωπίζω στη θεραπεία ζευγαριών πηγάζουν από μια ανισορροπία ή δυσλειτουργία σε αυτές τις αρσενικές και θηλυκές ενέργειες. Και εδώ, ο «άνδρας» σε ένα ζευγάρι μπορεί να ενεργοποιήσει τόσο αρσενικά όσο και θηλυκά αρχέτυπα, εκτός από τα θηλυκά. Το πρόβλημα προκύπτει όταν τα ενεργοποιημένα αρχέτυπα είναι ακατάλληλα, ανισόρροπα και δημιουργούν ένα απροσδόκητο, ανεπιθύμητο ή δυσμενές αποτέλεσμα. Οι περισσότερες από αυτές τις επιρροές λειτουργούν σε ασυνείδητο επίπεδο, επομένως πολύ σπάνια χειραγωγούνται συνειδητά.
Μόνο μετά τη γνωριμία μου με τον Δρ. McDonald συνέδεσα μερικά πολύ σημαντικά σημεία. Ο McDonald έγραψε και δημοσίευσε πρόσφατα ένα βιβλίο με τίτλο Ηνωμένες Πολιτείες του Φόβου. Ο υπότιτλος του βιβλίου, «Πώς η Αμερική έγινε θύμα μιας μαζικής παραληρηματικής ψύχωσης», ορίζει το κύριο θέμα του.
Ο McDonald δεν διστάζει να αναφερθεί σε αυτό που πιστεύει ότι αποτελεί θεμελιώδη αιτία αυτής της μαζικής ψύχωσης. Πιστεύει ότι οι γυναίκες (τα θηλυκά αρχέτυπα που καθοδηγούν τη γυναικεία συμπεριφορά) χρειάζονται έναν δυνατό, αρρενωπό άνδρα για να περιορίσει τη συναισθηματικότητά τους (που προκαλείται από την αχαλίνωτη έκφραση των θηλυκών αρχέτυπων τους). Ο McDonald, σε μια συνέντευξη με τον Jerm Warfare, δήλωσε:
«Πιστεύετε ότι οι άντρες που φορούν μάσκες κάνουν τις γυναίκες να αισθάνονται πιο ασφαλείς; Απλώς δείχνει ότι δεν έχουν κότσια. Έχω μιλήσει με γυναίκες αστυνομικούς που βλέπουν άντρες με καμουφλάζ, με τατουάζ, να κυκλοφορούν σε βαν με θήκες για όπλα, φορώντας μάσκες. Μου λένε: "Αυτό δεν με κάνει να νιώθω ασφαλής. Με τρομάζει. Αν φοβούνται τόσο πολύ έναν ιό, πώς θα αντιδράσουν σε μια πραγματική απειλή; Τι θα συμβεί όταν μια αρκούδα βγει από το δάσος; Τι θα συμβεί όταν ένας βιαστής προσπαθήσει να μου επιτεθεί; Τι θα συμβεί όταν τα παιδιά μου απαχθούν από αυτόν τον άντρα στο πάρκο; Τι θα κάνουν; Με μάσκες, θα πουν: "Σε παρακαλώ σταμάτα. Σε παρακαλώ. Σε παρακαλώ;" Δεν θα θέσουν σε κίνδυνο τη ζωή τους. Δεν θα θέσουν σε κίνδυνο ούτε το στόμα τους».
Σκληρά λόγια, αδελφοί μου. Σκληρά λόγια, αλλά πιστεύω ότι έχουν απόλυτο δίκιο. Είναι αυτή η μόνη αιτία της κατάρρευσης που βλέπουμε, σε εκείνους που αδυνατούν να αντισταθούν σε αυτή την τυραννία και να πουν «αρκετά, κάντε πίσω!»; Όχι, προφανώς όχι, αλλά, κατά τη γνώμη μου, αντιπροσωπεύει ένα σημαντικό μέρος του προβλήματος. Ο πολιτισμός μας, τουλάχιστον στη Δύση, σχεδιάστηκε για να το κάνει αυτό να συμβεί. Έχουμε γίνει ολοένα και πιο εξαρτημένοι από την κυβέρνηση για να μας φροντίσει, χάνοντας έτσι την προσωπική μας ορμή να αναπτύξουμε χαρακτήρα και δύναμη. Εξαρτόμαστε από την κυβέρνηση και τις αρχές για να σκέφτονται για εμάς και να μας λένε τι είναι καλύτερο για εμάς - εν ολίγοις, να μας ανατρέφουν ως γονείς. Υπακούμε, παραμένουμε παιδιά και τελικά, υποφέρουμε. Οι γενναίοι προσκολλώνται σε ό,τι τους κάνει ελεύθερους και είναι πρόθυμοι να αγωνιστούν γι' αυτό. Η ελευθερία είναι ένα θεόσταλτο δικαίωμα, που δεν παρέχεται από καμία άλλη αρχή. Τα υγιή αρσενικά αρχέτυπα του πολεμιστή και του βασιλιά έχουν στο πλευρό τους το συμβολικό σπαθί που αντιπροσωπεύει τη δύναμή τους πάνω στις αντιξοότητες και τον κίνδυνο.
Έρχεται μια στιγμή που ο πολεμιστής πρέπει να τραβήξει το σπαθί του από τη θήκη του λίγα εκατοστά, για να επιτρέψει στον ήλιο να αντανακλάσει στην γυαλισμένη επιφάνειά του, θαμπώνοντας τα μάτια ενός πιθανού εχθρού και κάνοντάς τον να καταλάβει με ποιον έχει να κάνει.
Και μετά έρχεται η στιγμή να βγάλεις πλήρως το σπαθί από τη θήκη του και να χτυπήσεις αυτό που πραγματικά απειλεί τον πολεμιστή και αυτούς που αγαπά.
Το Ημερολόγιο του Γέρου Αγρότη
