Πηγή: Φαμπρίτσιο Πετσάνι
Το νεοφιλελεύθερο μοντέλο, τα χρηματοοικονομικά και η μεγιστοποίηση του κέρδους που έχουν εδραιωθεί ως η υπέρτατη τάξη έχουν καταλήξει να υπονομεύουν την ισορροπία των δημοκρατιών με τη δημιουργία χωρών χωρίς πλούτο και πλούτου χωρίς χώρες, με αποσταθεροποιητικές συνέπειες στις διαδικασίες παραγωγής και την αναδιανομή του εισοδήματος. Η κατάσταση υψηλού χρέους των δυτικών δημοκρατιών σήμερα, που αναζητούν τρομερά μια χαμένη ταυτότητα, επηρεάζει τρομερά την ισορροπία του συστήματος, θέτοντας σε κίνδυνο την ολοένα και πιο απειλούμενη ισορροπία του.
Σήμερα, ο φιλελευθερισμός και η χρηματοπιστωτική παγκοσμιοποίηση έχουν καταλήξει να εντοπίζουν τις παραγωγικές δραστηριότητες εκεί που το κόστος είναι το χαμηλότερο, όχι προς το συμφέρον των εθνών αλλά των ίδιων των εταιρειών, ανεξάρτητα από τις επιπτώσεις στη σταθερότητα της δημοκρατίας σε αυτές τις χώρες. Η δόμηση των παραγωγικών διαδικασιών έχει διαχωρίσει το κεφάλαιο από την εργασία, αλλά και το κεφάλαιο από τα μεμονωμένα κράτη, επειδή η μετεγκατάσταση της εργασίας επιτρέπει επίσης τη μετεγκατάσταση των φόρων και τον νομαδισμό τους σε αναζήτηση καλύτερων συνθηκών. Έτσι, ο πλούτος συσσωρεύεται σε περιοχές πέρα από τον δημοσιονομικό έλεγχο, σε φορολογικούς παραδείσους που φαίνονται ανέγγιχτοι επειδή το κεφάλαιο αυτό ανήκει στα κέντρα εξουσίας. Τα μειωμένα έσοδα όχι μόνο έχουν αντίκτυπο στους λιγότερους διαθέσιμους πόρους για τη μείωση του δημόσιου χρέους, το οποίο επίσης αυξάνεται ως συνάρτηση των συνεχώς μεταβαλλόμενων επιτοκίων, και για τη μείωση των αυξανόμενων κοινωνικών συγκρούσεων, αλλά ωθούν επίσης στη συνεχή αναζήτηση πιο βολικών τοποθεσιών παραγωγής, καθιστώντας έτσι την εργασία όμηρο του κεφαλαίου.
Η χρηματοοικονομική εργαλειοποίηση, η οπορτουνιστική ακαδημαϊκή νομιμοποίησή της χάρη στα Βραβεία Νόμπελ, που απονεμήθηκαν ακατάλληλα στην ορθολογική χρηματοοικονομική, η απελευθέρωση των χρηματιστηρίων και η έλλειψη ελέγχου των χρηματοοικονομικών πράξεων, ιδίως των εξωχρηματιστηριακών συναλλαγών (OTC), οι οποίες είναι πράξεις εκτός των χρηματιστηρίων και δεν είναι ποσοτικοποιήσιμες, έχουν συστηματικά ευνοήσει τη φοροδιαφυγή και τη συγκέντρωση των ροών πλούτου στους τόπους που ευνοούν τον πολλαπλασιασμό τους εκτός των απαραίτητων ελέγχων.
Με αυτόν τον τρόπο, έχουν δημιουργηθεί χρηματοοικονομικά δοχεία, όπως χρηματοοικονομικά κεφάλαια που ελέγχουν άπειρες μάζες χρηματοοικονομικού πλούτου και είναι ικανά να επηρεάσουν τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων των μεμονωμένων κρατών, αποφεύγοντας έτσι εκείνες τις ομοιότητες δημοκρατίας που μάταια συνεχίζουμε να επικαλούμαστε, υποθέτοντας, όπως γράφει ο Νόαμ Τσόμσκι, μορφές παρόμοιες με εικονικές γερουσίες πάνω από τα πολιτειακά συστήματα.
Αυτό δημιουργεί άνιση ανάπτυξη και φτωχοποίηση, που σημαίνει ότι η αξία δημιουργείται αλλά κατανέμεται άνισα σε σχέση με την κατανομή της παραγωγής. Η ικανότητα συσσώρευσης και διατήρησης αξίας δεν συνδέεται με την ικανότητα παραγωγής, αλλά μάλλον με την ικανότητα κατάληψης των κόμβων συγκέντρωσης αξίας, οι οποίοι μερικές φορές βρίσκονται ανάντη (σχεδιασμός και σχεδιασμός) και μερικές φορές κατάντη (διανομή και πωλήσεις), αλλά πάντα στη δραστηριότητα οργάνωσης και ελέγχου της αλυσίδας.
Η υιοθέτηση αυτού του μοντέλου παραγωγής και αυτή η χρηματιστικοποίηση της πραγματικής οικονομίας ανοίγει ξανά πλήρως τους όρους της σχέσης κεφαλαίου-εργατικής δύναμης με μια θέση πλεονεκτήματος για το κεφάλαιο.
Στην καρδιά του κοινωνικού δράματος που καταστρέφει την εποχή μας βρίσκεται η έλλειψη ευκαιριών εργασίας για τους νέους, αλλά γενικότερα για όλους όσους βλέπουν την ελπίδα τους για ένα καλύτερο μέλλον να εξασθενεί προοδευτικά. Οι προτεινόμενες θεραπείες είναι απλώς προσωρινές λύσεις που καταδεικνύουν τύφλωση και αδυναμία κατανόησης της ιστορίας. Αυτό το πολιτισμικό μοντέλο αντιλαμβάνεται ότι λειτουργεί μόνο ως κόστος και ως παραγωγικός παράγοντας που πρέπει να ελαχιστοποιηθεί και να συμπιεστεί μέχρι να πεταχτεί.
Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα πολιτισμικό μοντέλο που έχει βασιστεί ακατάλληλα σε ένα αρπακτικό χρηματοοικονομικό μοντέλο που στοχεύει στη μεγιστοποίηση του πλούτου ως απώτερο στόχο, δημιουργώντας συστηματικά παράνομη συμπεριφορά που έχει φτάσει στην παρακμή της τόσο από οικονομικο-χρηματοοικονομική άποψη όσο και από την άποψη των εγκαταλελειμμένων ηθικών και κοινωνικών αξιών.
Η πραγματική πρόκληση που αντιμετωπίζουμε είναι να αναγνωρίσουμε ότι έχουμε αναπτύξει ένα κοινωνικοπολιτισμικό μοντέλο που καταστρέφει τα κοινωνικά συστήματα και στερεί από τη δημοκρατία τις αρχαίες αξίες της, που θυμούνται στα λόγια αλλά ξεχνιούνται εντελώς στην πράξη.
