Δευτέρα 6 Ιουλίου 2026

"Η Αγία Τριάδα στη Δυτική Χριστιανοσύνη" του Γεωργίου Σίσκου

 

Παρουσίαση του βιβλίου του Γεωργίου Σίσκου Η Αγία Τριάδα στη Δυτική Χριστιανοσύνη Νεοσχολαστικισμός και Οντολογία της σχέσης Περισσότερα για το βιβλίο δείτε εδώ: https://armosbooks.gr/ Για το βιβλίο μιλούν: Κωνσταντίνος Χρήστου, Καθηγητής, Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού ΑΠΘ Παναγιώτης Υφαντής, Καθηγητής, Τμήμα Θεολογίας ΑΠΘ Γιώργος Ζωγραφίδης, Καθηγητής, Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής ΑΠΘ και ο συγγραφέας του βιβλίου Γεώργιος Σίσκος

Η ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΣΥΝΗ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΑΓΙΑ ΤΡΙΑΔΑ. ΔΕΝ ΥΦΙΣΤΑΤΑΙ ΤΟΥ ΦΙΛΙΟΚΒΕ ΕΝΕΚΕΝ. Ο ΘΕΟΣ ΤΗΣ ΕΧΕΙ ΔΥΟ ΑΡΧΕΣ (ΑΓΙΟΣ. ΓΡ. ΠΑΛΑΜΑΣ). ΕΧΟΥΜΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟ ΘΕΟ. Ο ΟΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΓΝΩΣΤΙΚΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΜΑΝΙΧΑΙΣΜΟΥ. 

ΚΑΛΛΙΣΤΟΣ ΑΓΓΕΛΙΚΟΥΔΗΣ - Α ΜΕΡΟΣ (5)

  Συνέχεια από:Σάββατο 4 Ιουλίου 2026                                             

                                                      O Doctor Angelicus συναντά

τον Κάλλιστο Αγγελικούδη

Ο Κάλλιστος Αγγελικούδης αναλύει και σχολιάζει
το κατά των Ελλήνων βιβλίο του Θωμά Ακινάτη

258. « Ενυπάρχουν ιδιαιτέρως » λέει « χαρά και ευφροσύνη στον Θεό ». Κι ακόμα˙ «ευφραίνεται ιδιαιτέρως στον εαυτό του ( εν εαυτώ ) ο Θεός, χαίρεται δε και στον εαυτό του και στους άλλους ». Κι αν ισχύουν αυτά, είναι φανερό ότι διαφέρει κατά κάποιον λόγο η ευφροσύνη απ’ τη χαρά. Αλλά λέει πάλι, έχοντας ξεχάσει τα λόγια του, ο ίδιος, ότι « λέει ο φιλόσοφος στο Η΄ των Ηθικών, πως χαίρεται πάντα με μιάν και απλή ευφροσύνη ο Θεός » ( Αριστοτέλους…). Κι αυτό είναι κάποιου που ταυτίζει τη χαρά με την ευφροσύνη˙ και δεν συμφωνούν αυτά που λέει πιο πάνω μ’ αυτά που λέει παρακάτω. 
259. Γιατί το να χαίρεται με μιάν και απλή ευφροσύνη ο Θεός και το να ευφραίνεται μεν μόνο στον εαυτό του, να χαίρεται δε και στον εαυτό του και στους άλλους, δεν είναι σύμφωνες, αλλ’ ασύμφωνες προτάσεις, γι’ αυτό και ολοφάνερα ψέμμα. Κι είναι κι αυτό επομένως ψέμμα, ότι «είναι από μιά και την ίδια δύναμη κάθε θεία ενέργεια »˙ γιατί ενώ το να ευφραίνεται και το να χαίρεται είναι ενέργειες, όπως έχει προαναφερθή, του Θεού – και λέει κι ο Θωμάς· κατ’ εξοχήν ευφραίνεται και χαίρεται στον εαυτό του με τη θέλησή του ο Θεός – ενώ είναι λοιπόν ενέργειες του Θεού, δεν είναι από μια και την ίδια δύναμη. Γιατί λέει κι ο ίδιος, ότι ευφραίνεται ιδιαιτέρως στον εαυτό του ο Θεός, χαίρεται δε στον εαυτό του και στους άλλους. Είναι ψέμμα άρα το να λες πως « είναι κάθε θεία ενέργεια από μιά και την ίδια δύναμη ». 

260. Κι ακόμα· « υπάρχει » λέει « αγάπη στον Θεό σύμφωνα με την ενέργεια της θέλησής του ». Είναι φανερό λοιπόν, πως η αγάπη στον Θεό, που είναι δύναμη στον Θεό καθ’ αυτή – αγαπά ενεργώντας ο Θεός […] , η δύναμη που οδηγεί στην ενέργεια κι η αγάπη που οδηγείται προς τα αγαπητά – , είναι ενέργεια, όπως λέει κι ο Θωμάς· « το νοείν είναι ενέργεια του νοούντος, που υπάρχει σ’ αυτόν ». Και το δημιουργείν είναι πρώτη ενέργεια, γιατί δεν προϋποθέτει η ίδια καμμιάν άλλη, αλλά την προϋποθέτουν αυτήν όλες, καθόσον πολλές· όπως διακηρύσσει ( αποφαίνεται ) κι ο Μέγας Βασίλειος, ότι είναι άπειρες μεν για το μέγεθος, ανεξερεύνητες δε για το πλήθος οι θείες ενέργειες ( Περί Αγίου Πνεύματος ).

261. Όπως είναι λοιπόν το νοείν και το δημιουργείν ενέργειες του Θεού, έτσι είναι βέβαια και το αγαπάν ενέργεια. Άν αγαπά ( φιλεί ) λοιπόν ο Θεός, σύμφωνα και με τον Θωμά, κατ’ εξοχήν τις νοερές ουσίες, είναι δε το να αγαπά ( φιλείν ) ενέργεια, πώς λέει πάλι, αντιτιθέμενος στα δικά του και ψευδόμενος, ότι « είναι από μιά και την ίδια δύναμη κάθε θεία ενέργεια »; κι όχι μόνο δεν είναι από μιά και την ίδια δύναμη, αφού επιδέχονται το περισσότερο και λιγότερο ( το μάλλον και ήττον ), αλλά όντας πολλές και άπειρες, όπως έχει ειπωθή, δεν είναι η θεία ουσία, που είναι μιά και απλή και ασύνθετη. « Ο Θεός θέλει » λέει « με μιάν ενέργεια και τη δική του αγαθότητα και τα άλλα, επειδή η ενέργειά του είναι η ουσία του». Και αποδείχθηκε ήδη πως είναι και τα δυό αυτά αιρετικά.
262. Γιατί αν και είναι μιά η ενέργεια του να θέλη στον Θεό, όμως δεν θα ονομασθή, λογω που επιδέχεται το περισσότερο και λιγότερο, απλώς μιά. Γιατί αν δεν αγαπά ( φιλή ) με μιαν αγάπη ( φιλία ) τα πάντα ο Θεός, αλλ’ αγαπά ( φιλεί ) περισσότερο απ’ όλα τις νοερές δυνάμεις, σύμφωνα με τον Θωμά, πώς θα αγαπήση ( φιλήση ) με μιάν ενέργεια και τη δική του αγαθότητα και τα άλλα ; το δε « η ενέργεια του Θεού είναι η ουσία του » αποδείχθηκε ήδη, πως είναι της ελληνικής κακοδοξίας και του Θωμά. « Είναι αναγκαίο να είναι θέλων ο Θεός » λέει. Κι ακόμα· « αρμόζει κατ’ εξοχήν σ’ αυτόν που πρωταρχικά ( πρώτως ) κινεί, δηλαδή στον Θεό, να έχη θέληση ». Κι ακόμα· « αρμόζει κατ’ εξοχήν σ’ αυτόν που πρωταρχικά ( πρώτως ) ποιεί να ποιή με τη θέληση ».

263. Ακόμα· « υπάρχει άρα θέληση στον Θεό, και τη θέληση αυτή του Θεού τη μαρτυρά και η θεία Γραφή · γιατί λέγεται στους Ψαλμούς ‘ πάντα όσα ηθέλησεν ο Κύριος εποίησε ’ ( Ψαλμ. ρλδ΄6 ). Και στην προς Ρωμαίους· ‘ τω θελήματι αυτού τίς ανθέστηκε; ’ » ( Ρωμ. θ΄19 ). Και λέει με σαλεμμένη πάλι τη διάνοια· « είναι νοών ο Θεός σύμφωνα με την ιδιαίτερή του ουσία, ώστε και θέλων. Είναι άρα η θέληση του Θεού η ίδια η ουσία του ». Αλλά λέει φράζοντας το απύλωτό του στόμα η Εκκλησία του Θεού· « είναι άλλο ο θέλων και άλλο η θέληση » ( Γρηγορίου Θεολόγου, Λόγος 29, Περί Υιού ). Αν είναι λοιπόν ο θέλων Θεός και η θέλησή του η ίδια η ουσία του, θα συναποτελεσθή ολοφάνερα από δυό διαφορετικά η ουσία του, του απλού και ασύνθετου και αμέριστου, πράγμα που ξεπερνά κάθε ασέβεια.
264. Η νοητική ενέργεια του Θεού είναι, λέει, η ουσία του. Και πάλι· νοεί ο Θεός σύμφωνα με την ιδιαίτερή του ουσία. Δεν κατανοεί πάλι, ότι, όπως είναι ακριβώς άλλο αυτός που θέλει και διαφορετικό η θέληση, γιατί το μεν είναι αυτός που κινεί, το δε όπως η κίνηση, όπως λένε οι θεόσοφοι, έτσι είναι διαφορετικό αυτός που νοεί και άλλο η νόηση· και καταντά αναγκαστικά στα προηγούμενα ασεβήματα. Και πάλι· « δεν θέλει με διαφορετική και διαφορετική ενέργεια της θελήσεως, αλλά με μιά και την ίδια και τον εαυτό του και τα άλλα ο Θεός ». Κι ακόμα· « απομένει λοιπόν να θέλη μαζί και με την ίδια ενέργεια τής θελήσεως και τον εαυτό του και τα άλλα ο Θεός. ». Κι ακόμα· « δεν υπάρχει παρά ένα είναι στον Θεό· δεν θα υπάρχη άρα εκεί παρά ένα θέλειν ».
265. Προστρέχει πάλι στην ελληνική πλάνη. Γιατί το είναι του Θεού είναι η ουσία του, η οποία, όντας μιά, έχει πολλές οπωσδήποτε θελήσεις. Γιατί όλα, λέει, όσα ηθέλησε εποίησε. Κι αν όλα, είναι φανερό, ότι ( είναι ) πολλά· καθώς είναι δε πολλά και διαφορετικά τα θελητά, είναι αναγκαστικά πολλές και διαφορετικές και οι θελήσεις. Πώς είναι λοιπόν αυτές, οι πολλές και διαφορετικές, ουσία απλή και μονοειδής και ασύνθετη ; ολοφάνερη ανοησία και βλασφημία και σμήνος κακοδοξιών. Παραδίδει η Γραφή τον Θεό να έχη ποιήσει τα πάντα σύμφωνα με την τάξη της δικής του σοφίας, κατά το πάντα εν σοφία εποίησας στους Ψαλμούς και το εξέχεε ο Θεός την σοφίαν αυτού επί πάντα τα έργα αυτού στον Εκκλησιαστή ( Σοφία Σειράχ α΄9 ).
266. Κι αν εκχέεται η σοφία του Θεού, δεν λέγεται όμως πως εκχέεται η ουσία του. Είναι διαφορετικό άρα η θεία ουσία, απ’ τη σοφία σ’ αυτήν, όπως λέει κι ο Χρυσορρήμων· « η σοφία εκ της ουσίας, κι όχι η ουσία εκ της σοφίας » ( Περί ακαταλήπτου ). Ετσι θα πής βέβαια στη συνέχεια πως είναι διαφορετικά οπωσδήποτε όλα συλλήβδην όσα εκ φύσεως υπάρχουν ( πεφυκότα ) στον Θεό απ’ τη θεία ουσία · γιατί η θέληση έρχεται απ’ αυτόν που θέλει, κι όχι αυτός που θέλει απ’ τη θέληση· κι η αγαθότητα απ’ τον αγαθό, κι όχι βέβαια ο αγαθός απ’ την αγαθότητα· κι αυτόν τον τρόπο έχουν κι όλα τα άλλα τα άπειρα στη θεία ουσία. Και γι’ αυτό είναι διαφορετικά απ’ τη θεία ουσία, όπως έχουμε πή.
267. Είναι δε αιτία μεγάλης πλάνης και κακοδοξίας το να νομίζης πως είναι θεία ουσία όλα όσα υπάρχουν στη θεία ουσία, και χαρακτηριστικό των Ελλήνων και του Αριστοτέλη και του Θωμά. Το οποίο καθιστά κοντά στα άλλα κακά ή την κτίση αμέθεκτη στον Θεό ή να μετέχη και να κοινωνή με τη θεία ουσία· αλλά δεν θέλει ούτε βέβαια κι ο Θωμάς να είναι αμέθεκτη η κτίση και μάλιστα η λογική στον Θεό· του απομένει λοιπόν να νομίζη πως είναι μεθεκτή η θεία ουσία, το οποίο ξεπερνά ακριβώς κάθε κακοδοξία και αίρεση. « Ο άνθρωπος » λέει « αποκλίνει προς το να θέλη με την κρίση του λόγου, κι όχι με την ορμή της φύσης, όπως ακριβώς τα άλογα. Υπάρχει άρα το αυτεξούσιο στον Θεό ». Συνήγαγε το αυτεξούσιο στον Θεό από ανοίκειες ( ανάρμοστες ) προτάσεις· γιατί το να συλλογίζεσαι από τα κάτω και αντιληπτά με τις αισθήσεις το υπερουράνιο και που ξεπερνά κάθε νόηση απειράκις απείρως, προξενεί μεγάλη αμάθεια, σύμφωνα με τους θεοφόρους, των θείων και άγνοια και πολλές αιρέσεις.
268. Καθ’ ον χρόνον παριστάνει ολοφάνερα, απ’ όσα λέει κι ο ίδιος, να είναι διαφορετικό η θεία φύση απ’ τη θέλησή της, αν δεν αποκλίνη βέβαια με την ορμή της φύσης, αλλά με την κρίση του λόγου προς το να θέλη ο Θεός. Και λέει ακόμα· « ανήκει μεν η θέληση, σύμφωνα με τον φιλόσοφο, στο Γ΄ των Ηθικών, στο τέλος, η δε αίρεση στα προς το τέλος· επειδή θέλει λοιπόν, όπως ακριβώς ένα τέλος, τον εαυτό του ο Θεός, τα δε άλλα ως προς το τέλος, συνεπάγεται να έχη στην μεν παράθεση προς τον εαυτό του θέληση μόνο, στη δε προς τα άλλα αίρεση ». Πού είναι τώρα, αυτό ακριβώς που έλεγε προηγουμένως, ότι θέλει με μιάν ενέργεια και τη δική του αγαθότητα και τα άλλα ο Θεός ;
269. Γιατί αν είναι η θέληση μεν του τέλους, η δε αίρεση των προς το τέλος και θέλει, όπως ακριβώς ένα τέλος, τον εαυτό του ο Θεός, θέλει δε τα άλλα ως προς το τέλος, και συνεπάγεται να έχη στη μέν παράθεση προς τον εαυτό του θέληση μόνο, στη δε προς τα άλλα αίρεση, είναι φανερό, ότι είναι διαφορετικό η θεία θέληση απ’ τη θεία αίρεση. Δεν θέλει άρα με μιάν ενέργεια και τη δική του αγαθότητα και τα άλλα ο Θεός, αλλά με διαφορετικές . Κι αν είναι άλλο η θέληση και διαφορετικό η αίρεση, και είναι φυσικά ( πεφύκασιν ) στη θεία ουσία, είναι άλλο απ’ αυτά η θεία ουσία, που είναι απλή και ασύνθετη. Κι ακόμα· « υπάρχει ιδιαιτέρως τέχνη στον Θεό, και γι’ αυτό λέγεται στη Σοφία· ‘ η πάντων τεχνίτις εδίδαξέ με σοφία ’ » ( Σοφία Σολ. Ζ΄21 ).


Συνεχίζεται

ΓΙΑ ΝΑ ΤΕΛΕΙΩΝΟΥΜΕ ΜΕ ΤΗΝ ΡΩΣΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ Η ΟΠΟΙΑ ΚΑΤΕΛΑΒΕ ΤΟΝ ΣΗΜΕΡΙΝΟ ΚΛΗΡΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΑΝ/ΚΟ ΚΟΣΜΟ ΚΑΙ ΝΑ ΕΛΕΥΘΕΡΩΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΧΜΑΛΩΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΣΤΙΣ ΑΚΤΙΣΤΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΤΑΥΤΙΖΟΥΜΕ ΜΕ ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ,ΑΚΟΛΟΥΘΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΑΚΙΝΑΤΗ 
ΑΣ ΔΟΥΜΕ ΟΤΙ Η ΑΓΑΠΗ ΕΙΝΑΙ ΑΚΤΙΣΤΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΥΤΕ Η ΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ, ΟΥΤΕ ΥΠΟΣΤΑΣΗ, ΟΥΤΕ Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ.  

" Όπως είναι λοιπόν το νοείν και το δημιουργείν ενέργειες του Θεού, έτσι είναι βέβαια και το αγαπάν ενέργεια."

266. Κι αν εκχέεται η σοφία του Θεού, δεν λέγεται όμως πως εκχέεται η ουσία του. Είναι διαφορετικό άρα η θεία ουσία, απ’ τη σοφία σ’ αυτήν, όπως λέει κι ο Χρυσορρήμων· « η σοφία εκ της ουσίας, κι όχι η ουσία εκ της σοφίας » ( Περί ακαταλήπτου ). Ετσι θα πής βέβαια στη συνέχεια πως είναι διαφορετικά οπωσδήποτε όλα συλλήβδην όσα εκ φύσεως υπάρχουν ( πεφυκότα ) στον Θεό απ’ τη θεία ουσία · γιατί η θέληση έρχεται απ’ αυτόν που θέλει, κι όχι αυτός που θέλει απ’ τη θέληση· κι η αγαθότητα απ’ τον αγαθό, κι όχι βέβαια ο αγαθός απ’ την αγαθότητα· κι αυτόν τον τρόπο έχουν κι όλα τα άλλα τα άπειρα στη θεία ουσία. Και γι’ αυτό είναι διαφορετικά απ’ τη θεία ουσία, όπως έχουμε πή.
267. Είναι δε αιτία μεγάλης πλάνης και κακοδοξίας το να νομίζης πως είναι θεία ουσία όλα όσα υπάρχουν στη θεία ουσία"

ΠΕΡΙ ΑΓΑΠΟΛΟΓΙΑΣ-ΘΩΜΑΣ ΑΚΙΝΑΤΗΣ-ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΣ (4)

  Συνέχεια από:  Σάββατο 4 Ιουλίου 2026

ΘΩΜΑΣ ΑΚΙΝΑΤΗΣ-ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΣ.
ΤΟΥ Jean-Pierre Torrell.
Κεφάλαιο VII : Ας μιλήσουμε για το Άγιο Πνεύμα!
Η ΖΩΗ ΣΤΟ ΠΝΕΥΜΑ.

Μέχρις εδώ ο Ακινάτης περιορίσθηκε στην περιγραφή των "φυσικών" αποτελεσμάτων τού Πνεύματος τά οποία εργάζονται στην κτίση, την σωματική ή την άψυχη. Μόνον σ' ένα δεύτερο κεφάλαιο επεξεργάζεται την λογική κτίση και περιγράφει μ' έναν μεγάλο πλούτο λεπτομερειών και μία αφθονία αγιογραφικών χωρίων, όπως το συνηθίζει, αυτό που αποδίδεται στο Άγιο Πνεύμα στις σχέσεις μας με τον Θεό. Με ένα λεξιλόγιο που μας είναι πλέον οικείο μπορούμε να δηλώσουμε πώς, αφού είδαμε αυτό που απορρέει από την απέραντη παρουσία του Θεού στον Κόσμο, φτάνουμε τώρα σ' ένα νέο τρόπο παρουσίας του Θεού στον κόσμο, φτάνουμε τώρα σ' έναν νέο τρόπο παρουσίας, που είναι κατά την Χάρη! «Επειδή το Άγιο Πνεύμα προοδεύει σαν αγάπη, μία αγάπη με την οποία ο Θεός αγαπά τον εαυτό του...και δεδομένου ότι αγαπώντας τον Θεό αφομοιωνόμαστε σ'αυτή την αγάπη, λέμε πώς το Άγιο Πνεύμα μάς δόθηκε από τον Θεό! Γι' αυτό ο Απόστολος βεβαιώνει: "ὅτι ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ ἐκκέχυται ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν διὰ Πνεύματος ἁγίου τοῦ δοθέντος ἡμῖν"(Ρωμ 5,5)»(SCG IV 21, n. 3575).

            Ακόμη μία φορά δέν μπορούμε παρά να παρατηρήσουμε την σταθερότητα με την οποία ο Ακινάτης επιστρέφει στο σημείο της εκκινήσεως του: Είναι η πρόοδος του πνεύματος σαν Αγάπη που θεμελιώνει αντικειμενικώς τις αναλογίες που είναι έτοιμος να αναπτύξει. 
Και διευκρινίζει ακόμη περισσότερο: «ότι είναι απαραίτητο να γνωρίζουμε πώς, όλο αυτό που έρχεται σε μας από τον Θεό, αναφέρεται σ'αυτόν σαν παραδειγματικό του ποιητικό αίτιο. Και τό ότι ο Θεός είναι ποιητικό αίτιο είναι αυτονόητο, διότι τίποτε από όσα υπάρχουν δέν έρχεται στο Είναι παρά μόνον μέσω τής δυνάμεως του. Παραδειγματικό αίτιο είναι εξίσου αυτονόητο, διότι κάθε τελειότης αντικατοπτρίζει μία κάποια μίμηση της ουσίας του. Αυτό ισχύει όμως εξίσου για τα τρία πρόσωπα. Επομένως θα είναι διά της αναλογίας που ο "λόγος" της σοφίας αποδίδεται στον Υιό, δεδομένου ότι αυτός είναι αντιπροσωπευτικός με ιδιαίτερο τρόπο. Εξίσου, η αγάπη με την οποία αγαπούμε τον Θεό είναι αντιπροσωπευτική ειδικώς του Αγίου Πνεύματος. Γι'αυτό λέμε πώς το έλεος κατοικεί σ' εμάς ιδιαιτέρως μέσω του Αγίου Πνεύματος, παρότι είναι ένα κοινό αποτέλεσμα στον Πατέρα, στον Υιό και στο Άγιο Πνεύμα»(SCG IV 21, n. 3576).
Μας θυμίζει λοιπόν πρώτα απ'όλα πώς η Θεία πράξη δέν περιορίζεται στην δημιουργία αυτού που καλεί στην ύπαρξη. Αυτή είναι επίσης που συντηρεί όλα τα πράγματα στο Είναι. Και αυτό εικάζεται οπωσδήποτε από το γεγονός πώς ο Θεός είναι παρών παντού όπως ακριβώς ο πράττων είναι παρών στο αποτέλεσμά του.
 Το πρώτο αποτέλεσμα της παρουσίας μέσα μας του δώρου του Θεού που είναι η αγάπη συνίσταται λοιπόν στην παρουσία του ίδιου του δωρίσαντος, τού Αγίου Πνεύματος και με αυτό, ολοκλήρου της Αγίας Τριάδος η οποία έρχεται να κατοικήσει στην ψυχή του δικαίου. Οπουδήποτε και αν συναντήσουμε το δόγμα της Χάριτος ή του Αγίου Πνεύματος, μας εκπλήσσει η αμεσότητα με την οποία φθάνουμε, με τον Ακινάτη, στην αλήθεια, ταυτόχρονα στοιχειώδη και υπέρτατη, την οποία οι Μυστικοί όλων των χρόνων τοποθέτησαν στο αποκορύφωμα της εμπειρίας των. Ο Ακινάτης όμως δέν σταματά εδώ και υπογραμμίζει με δύναμη την συμπληρωματική αλήθεια:
            «Είναι φανερό πώς ο Θεός αγαπά πάνω απ' όλα αυτούς τους οποίους έκανε φίλους του μέσω τού Αγίου Πνεύματος. Διότι μόνον μία τόσο μεγάλη αγάπη μπορούσε να προσφέρει ένα τέτοιο αγαθό... Έτσι λοιπόν, δεδομένου ότι κάθε αγαπώμενο όν κατοικεί σ'αυτόν που το αγαπά, είναι αναγκαίο διά της ενεργείας του Αγίου Πνεύματος όχι μόνον ο Θεός να κατοικεί σε εμάς αλλά και εμείς να κατοικούμε στον Θεό. Από εδώ και οι λόγοι του Αγίου Ιωάννη (1 Ιωάν 4,16):  "ο μένων εν τη αγάπη εν τω Θεώ μένει και ο Θεός εν αυτώ! και εν τούτω γινώσκομεν ότι εν αυτώ μένομεν και αυτός εν ημίν, ότι εκ του πνεύματος αυτού δέδωκεν ημίν"»(SCG IV 21, n. 3577).
Θα πρέπει να'χουμε κατά νού μας το προηγούμενο χωρίο όταν θα μιλήσουμε σε λίγο για την κοινωνία των αγίων και για την "αισθηματική αμοιβαία ενύπαρξη" η οποία ενώνει μεταξύ τους όλα τα μέλη τής Εκκλησίας. Αυτή η τεχνητή λέξη, με την οποία η θεολογία μάς δείχνει την αμοιβαία παρουσία των τριών προσώπων μέσα στην άρρητη ενότητα τής Τριάδος, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να εκφράσει επίσης πώς πραγματοποιεί η Εκκλησιαστική κοινωνία, στο κτιστό της επίπεδο, κάτι από την άφατη ενδοτριαδική μετακίνηση και ανταλλαγή. Στην πραγματικότητα είναι ο ίδιος ο ορισμός της Φιλίας, τον οποίο ξεσηκώνει ο Ακινάτης από τον Αριστοτέλη, τοποθετώντας τον στην υπηρεσία τής δικής του συλλήψεως, επιτρέποντάς του να σκεφτεί αυτό το μυστήριο. Είναι η ίδια καταγραφή τής αγάπης-φιλίας που χρησιμοποιείται ακόμη βαθύτερα για να προσπαθήσει να κατανοήσει καλύτερα όλα όσα συμπεριλαμβάνει αυτός ο τρόπος αντιλήψεως των πραγμάτων.
«Είναι ίδιον τής φιλίας ένας να φανερώνει στον φίλο τα μυστικά του. Επειδή η φιλία δημιουργεί μία συναισθηματική κοινωνία και κάνει τις δύο καρδιές να χτυπούν σαν μία, αυτό που εμπιστευόμαστε στον φίλο μοιάζει να μήν εγκαταλείπει ποτέ την καρδιά μας. Γι'αυτό και ο Κύριος, μπορούσε να πεί στους μαθητές του (Ιωάν 15,15): "ὑμᾶς δὲ εἴρηκα φίλους, ὅτι πάντα ἃ ἤκουσα παρὰ τοῦ πατρός μου ἐγνώρισα ὑμῖν". Γι'αυτό επειδή το Άγιο Πνεύμα μας καθιστά φίλους του Θεού, είναι συμφέρον να του αποδώσουμε την αποκάλυψη των Θείων μυστηρίων στους ανθρώπους. Αυτό εξάλλου δηλώνει και ο Απ. Παύλος (1 Κορ 2,9): "ἃ ὀφθαλμὸς οὐκ εἶδε καὶ οὖς οὐκ ἤκουσε καὶ ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη, ἃ ἡτοίμασεν ὁ Θεὸς τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν. ἡμῖν δὲ ὁ Θεὸς ἀπεκάλυψε διὰ τοῦ Πνεύματος αὐτοῦ". Και επειδή βάσει αυτού που γνωρίζει μπορεί να μιλήσει ο άνθρωπος μπορούμε να αποδώσουμε στο Άγιο Πνεύμα το γεγονός ότι ο άνθρωπος μπορεί να μιλήσει για τα Θεία μυστήρια. Και από εδώ βλέπουμε και την ομολογία του Αγίου Πνεύματος στο Σύμβολο της πίστεως: "Το λαλείσαν διά των προφητών"»(SCG IV 21, n. 3578).
Ανακαλύπτοντας σιγά-σιγά όλα τα οφέλη τα οποία προκύπτουν από την φιλία την οποία διατηρεί ο Θεός μαζί μας μέσω του Αγίου Πνεύματος, περάσαμε έτσι από την φανέρωση της Θείας εσωτερικότητος, στην φανέρωσή της στους πολλούς. Και ο Ακινάτης μπορεί να επικαλεστεί πολλά χωρία της Βίβλου τα οποία αποδίδουν την έμπνευση του Αγίου Πνεύματος. Επιπλέον ένα από τα μεγαλύτερα χαρακτηριστικά τής διδασκαλίας του για την προφητεία συνίσταται στο γεγονός ότι η προφητική αγγελία πρέπει να προηγείται αναγκαίως από μία εσωτερική εμπειρία στην οποία ο προφήτης δέχεται την αποκάλυψη αυτού που πρέπει να αναγγείλει.
Αυτό το τελευταίο δεδομένο εκφράζει ένα είδος γενικού νόμου ο οποίος εφαρμόζεται σε κάθε αγγελία του Λόγου, σε οποιονδήποτε και αν έχει την ευθύνη της. «Ο κήρυκας πρέπει να εγκαταλείψει τον μυστικό του διαλογισμό για να πραγματοποιήσει το κήρυγμα του. Και πράγματι πρέπει να προσλάβει κατ' αρχάς στον διαλογισμό του αυτό που πρέπει να διαδώσει με το κήρυγμα». Αυτή η πρόταση, παρμένη από μία ομιλία, αντικατοπτρίζει μία από τις θεμελιώδεις του Θέσεις και είναι η ίδια που βρίσκουμε σε ένα διάσημο χωρίο της summa του όπου περιγράφει το ιδανικό τού Ιεροκήρυκα δομινικανού καλόγερου.
«Η πρακτική ζωή η οποία απορρέει από την πληρότητα του διαλογισμού, όπως συμβαίνει με την διδασκαλία και το κήρυγμα, προτιμάται από την αποκλειστική θεωρητική ζωή. Όπως είναι ανώτερο να φωτίζεις παρά να λάμπεις μόνον, έτσι είναι προτιμότερο να μεταδώσεις στους άλλους αυτό που απέκτησες στην θεωρία παρά να διαλογίζεσαι μόνον»(ST IIa IIae q. 188 a. 6).
Ήταν σημαντικό λοιπόν να δούμε, πρίν επιστρέψουμε στο Κατά των Ελλήνων, πώς εδώ κι' εκεί βρίσκουμε μία σταθερή κίνηση, η καταγωγή τής οποίας τοποθετείται σε μία εσωτερική κοινωνία ζωής με το Άγιο Πνεύμα. [Είναι τόσο παιδαριώδης αυτή η κοινωνία ζωής που σχεδόν φτάνουμε να ευγνωμονούμε τον Διαφωτισμό του Κάντ, που θέτει σαν σκοπό του την ωριμότητα αυτού τού μικρομέγαλου φαντασιοκόπου, που συνεχίζει να παρασύρει ακόμη τους Δυτικούς με τα αυτονόητα που έχει στις συλλογές του]. Επιστρέφοντας όμως στην δική μας ανάγνωση, είναι ανάγκη να επανέλθουμε στον τρόπο με τον οποίο ο Ακινάτης αναπτύσσει αυτή την επίκληση του στην φιλία και στην εμπειρία της. Έτσι θέλει να προχωρήσει πέρα από τα "καλά λόγια", τις εμπιστευτικές κουβέντες των φίλων και εκφράζεται μ'αυτόν τον τρόπο: «Ανήκει όμως στην φιλία επίσης όχι μόνον να φανερώνει στους φίλους τα μυστικά της, λόγω της συναισθηματικής ενότητος, αλλά αυτή η ενότης απαιτεί επίσης την κοινοποίηση στον φίλο ακόμη και αυτού που κατέχουμε. Καθότι ένας φίλος είναι για έναν άνθρωπο "ένας άλλος εαυτός", είναι λοιπόν αναγκαίο να προνοήσουμε για τον φίλο δίνοντας του όλα όσα κατέχουμε. Από εδώ προκύπτει και αυτός ο ορισμός της φιλίας "Να επιθυμούμε και να πραγματοποιούμε το αγαθό του φίλου"[ΕΔΩ ΨΑΧΟΥΛΕΥΕΤΑΙ ΚΑΙ Ο ΛΑΚΑΝ]. Όπως γράφει και στην 1 Ιωάν 3,17: "ὃς δ᾿ ἂν ἔχῃ τὸν βίον τοῦ κόσμου καὶ θεωρῇ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ χρείαν ἔχοντα καὶ κλείσῃ τὰ σπλάγχνα αὐτοῦ ἀπ᾿ αὐτοῦ, πῶς ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ μένει ἐν αὐτῷ; (Οποίος όμως έχει τα αγαθά του κόσμου που κάμνουν άνετον την ζωήν και βλέπει τον αδελφόν του να έχη ανάγκην, κλείσει δε τα σπλάγχνα του και μείνει αναίσθητος εις την δυστυχίαν εκείνου, πως είναι δυνατόν η αγάπη του Θεού να μένη μέσα του;)". Αυτό όμως συμβαίνει πάνω απ' όλα στον Θεό, για τον οποίο η θέληση σημαίνει ενέργεια. Να λοιπόν γιατί είναι ωφέλιμο να δηλώσουμε πώς όλα τα δώρα του Θεού μάς παραχωρούνται διά του Αγίου Πνεύματος!»(SCG IV 21, n. 3579).
Εδώ βρίσκουμε εκφράσεις οι οποίες ανήκουν στην θεωρία τού Αριστοτέλη, τις οποίες ο Ακινάτης υιοθετεί ευχαρίστως όταν μιλά για την αγάπη του Θεού για μας, και τις οποίες θα ξανασυναντήσουμε στο δόγμα του περί της κοινωνίας των Αγίων (Ηθ. Νικομ. 1166 α, 1159 b 32). Όταν λοιπόν υπολογίζει τα αγαθά του Θεού τα οποία πρέπει να μας κοινωνήσει λόγω της φιλίας του μαζί μας, ο Ακινάτης αναφέρεται πρίν απ' όλα, χωρίς κανένα δισταγμό στην ευτυχία των Θείων καρπών, που ανήκουν στον Θεό λόγω της ίδιας του της φύσεως.
«Προκειμένου ο άνθρωπος να αποκτήσει την ευτυχία είναι αναγκαίο πρίν απ' όλα να αποκτήσει την ομοίωση με τον Θεό μέσω κάποιων πνευματικών ποιοτήτων, με τις οποίες πράττει στην συνέχεια σε συμφωνία μαζί τους, και τελικώς θα αποκτήσει και την ποθούμενη ευτυχία. Έτσι, τα πνευματικά δώρα μάς δίνονται διά της ενέργειας του Αγίου Πνεύματος, επομένως εμείς αποκτούμε την ομοίωση με το Θεό και καθιστάμεθα ικανοί να πράξουμε το αγαθό διά της ενέργειας τού Αγίου Πνεύματος και ένεκεν Αυτού βρίσκουμε ανοιχτή την οδό πρός την Ευτυχία. Ο Απόστολος μας υπενθυμίζει ακριβώς αυτό το τριπλό στάδιο (2 Κορ 1, 21-22): "ὁ δὲ βεβαιῶν ἡμᾶς σὺν ὑμῖν εἰς Χριστὸν καὶ χρίσας ἡμᾶς Θεός, ὁ καί σφραγισάμενος ἡμᾶς καὶ δοὺς τὸν ἀρραβῶνα τοῦ Πνεύματος ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν". Και ακόμη (πρός Εφεσ 1,13): "καὶ ὑμεῖς ἀκούσαντες τὸν λόγον τῆς ἀληθείας, τὸ εὐαγγέλιον τῆς σωτηρίας ὑμῶν, ἐν ᾧ καὶ πιστεύσαντες ἐσφραγίσθητε τῷ πνεύματι τῆς ἐπαγγελίας τῷ ἁγίῳ, ὅς ἐστιν ἀρραβὼν τῆς κληρονομίας ἡμῶν, εἰς ἀπολύτρωσιν τῆς περιποιήσεως, εἰς ἔπαινον τῆς δόξης αὐτοῦ"! Η σφραγίδα μοιάζει να αναφέρεται στην εν-τύπωση της ομοιώσεως, το Χρίσμα στην ικανότητα που προσφέρεται στον άνθρωπο και στην προδιάθεσή του για αγαθές πράξεις ο αρραβών στην ελπίδα η οποία μας κατευθύνει στην ουράνια κληρονομιά, στην τέλεια ευτυχία!»(SCG IV 21, n. 3580).

Συνεχίζεται 

ΣΧΟΛΙΟ:
Γιά νά κατανοήσουμε τόν σκοπό τής αγαπολογίας, όπως καί τήν πρόθεση όσων ανησυχούν γιά τόν τονισμό τής αμαρτίας στήν σύγχρονη θεολογία, άς πούμε ότι ο άνθρωπος, όπως μάς είπε ο Κύριος, μπορεί νά δεί τήν τρίχα στό μάτι τού άλλου αλλά δέν μπορεί νά δεί τό παλούκι στό μάτι τό δικό του. Ας πούμε επίσης ότι αυτός ο νόμος είναι καί η ελπίδα μας νά έλθουμε είς εαυτόν καί νά μετανοήσουμε. Ο Οικουμενισμός όμως θέλοντας νά καταργήσει τήν άφεση τών αμαρτιών γιά νά επιβάλλει τήν ευχαριστιακή εκκλησιολογία, διά τής αγαπολογίας καί τής ανοχής τής διαφορετικότητος, θέλει νά μάς ακυρώσει αυτόν ακριβώς τόν νόμο τής πτώσεως, πού μάς δίνει τήν ελπίδα τής επιστροφής μας στόν Κύριο. ΝΑ ΜΗΝ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΠΛΕΟΝ ΝΑ ΔΟΥΜΕ ΤΗΝ ΤΡΙΧΑ, ΑΚΡΙΒΩΣ, ΣΤΟ ΜΑΤΙ ΤΟΥ ΑΛΛΟΥ. ΑΚΥΡΩΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΜΕΤΑΝΟΙΑ.

 "Οπουδήποτε και αν συναντήσουμε το δόγμα της Χάριτος ή του Αγίου Πνεύματος". Μας θυμίζει λοιπόν πρώτα απ'όλα πώς η Θεία πράξη δέν περιορίζεται στην δημιουργία αυτού που καλεί στην ύπαρξη. Αυτή είναι επίσης που συντηρεί όλα τα πράγματα στο Είναι. Και αυτό εικάζεται οπωσδήποτε από το γεγονός πώς ο Θεός είναι παρών παντού όπως ακριβώς ο πράττων είναι παρών στο αποτέλεσμά του

ΜΙΑ ΑΠΟΛΥΤΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ΤΟΥ ΦΙΛΙΟΚΒΕ ΣΤΟΝ ΛΟΓΟ. ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟ. ΜΙΑ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΗ ΓΡΑΦΗ, ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΜΙΜΟΥΝΤΑΙ ΟΙ ΣΗΜΕΡΙΝΟΙ ΕΝΩΤΙΚΟΙ, Η ΟΠΟΙΑ ΔΕΝ ΑΠΤΕΤΑΙ ΤΗΣ ΣΩΤΗΡΙΑΣ. ΑΛΛΑ ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣ ΒΑΘΟΣ ΤΗΝ ΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΟΥ ΣΤΟΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟ. ΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥ ΚΑΙ ΕΝΣΑΡΚΩΜΕΝΟΥ ΘΕΟΥ, ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΤΡΙΑΔΟΣ.

Εισαγωγή: οι έννοιες της αληθινής και της ψευδούς θεολογίας 2

 Συνέχεια από Σάββατο 4. Ιουλίου 2026


Εισαγωγή: οι έννοιες της αληθινής και της ψευδούς θεολογίας 2
Σειρά μαθημάτων του Stefano Fontana, με θέμα:
Από την ψευδή φιλοσοφία στην ψευδή θεολογία


.....Αν ο άνθρωπος δεν μπορεί να γνωρίσει μια αλήθεια με τις δικές του δυνάμεις, δεν θα μπορέσει ούτε να γνωρίσει ως αληθινές τις αποκαλυμμένες αλήθειες. Ας δούμε τώρα δύο διαφάνειες που μας φωτίζουν ακόμη περισσότερο σχετικά με την αληθινή και την ψευδή φιλοσοφία, διότι η αληθινή φιλοσοφία παράγει τους λόγους αξιοπιστίας της πίστης.

Εδώ λέει ο Gilson, στο βιβλίο Η φιλοσοφία του Μεσαίωνα: ασφαλώς, μια ορισμένη εργασία του λόγου πρέπει να προηγείται της συγκατάθεσης στις αλήθειες της πίστης· και αυτό το είδαμε τώρα......


Αν αρνηθεί κανείς ότι ο λόγος μπορεί να γνωρίσει το αληθές, ο άνθρωπος δεν θα μπορέσει ποτέ να δώσει τη συγκατάθεσή του σε μια αλήθεια της πίστης· δεν δίνει ούτε τη συγκατάθεση στις αλήθειες του λόγου, είναι λογικό. Επομένως, ασφαλώς, μια ορισμένη εργασία του λόγου πρέπει να προηγείται της συγκατάθεσης στις αλήθειες της πίστης. Τα preambula fidei, για παράδειγμα, δηλαδή εκείνες οι αλήθειες του λόγου, όπως η ύπαρξη του Θεού, τις οποίες ο λόγος είναι ικανός να φτάσει μόνος του.

Επομένως, ένα ορισμένο έργο του λόγου πρέπει να προηγείται της πίστης. Αν ο λόγος μου έλεγε ότι δεν μπορεί να υπάρχει Θεός, η πίστη δεν θα μπορούσε να εμβολιαστεί πάνω σε αυτόν τον κορμό, δίνοντάς μας τις αλήθειές της, οι οποίες θα απορρίπτονταν. Παρόλο που αυτές δεν είναι αποδείξιμες —οι αλήθειες της πίστης—, μπορεί να αποδειχθεί ότι υπάρχει λόγος να τις πιστεύουμε.

Να, ο λόγος δίνει λόγους για να τις πιστεύουμε· είναι οι λόγοι αξιοπιστίας της πίστης. Και ο λόγος είναι εκείνος που φροντίζει γι’ αυτό· ο λόγος μόνος του φροντίζει γι’ αυτό. Υπάρχει λοιπόν μια παρέμβαση του λόγου που προηγείται της πίστης.

Ο λόγος προετοιμάζει τα προοίμια της πίστης, δηλαδή εκείνες τις αλήθειες που καθιστούν την πίστη αξιόπιστη. Επαναλαμβάνω: αν ο λόγος αποδείκνυε ότι ο Θεός δεν υπάρχει, τότε η πίστη θα έχανε το κριτήριο της αξιοπιστίας. Υπάρχει λοιπόν μια παρέμβαση του λόγου που προηγείται της πίστης.

Αλλά προσοχή στο τέλος της φράσης: υπάρχει και μία που την ακολουθεί, που προηγείται της πίστης και που την ακολουθεί. Δηλαδή, δεν θα αναπτύξω τώρα αυτό το σημείο, διότι θα το δούμε έπειτα· και η πίστη έχει κάτι να πει στον λόγο, ώστε αυτός να γίνεται αληθινός λόγος και να μπορεί να αναπτύσσει εκείνα τα κριτήρια αξιοπιστίας. Προσοχή, διότι είναι αλήθεια ότι ο λόγος κάνει μόνος του το δικό του έργο, αλλά μέχρι ενός σημείου· αυτό όμως θα το δούμε.

Καταλάβαμε λοιπόν ότι για την πίστη είναι θεμελιώδες το έργο του λόγου στη διατύπωση των κριτηρίων αξιοπιστίας. Δεύτερη διαφάνεια, αυτή πάλι του Antonio Livi. Διότι αυτό είναι ένα αποφασιστικό σημείο· δηλαδή, αν αρνηθεί κανείς ότι ο λόγος παρέχει, ότι είναι ικανός μόνος του να φτάσει στα κριτήρια αξιοπιστίας της πίστης, έχει εκείνο που ο Livi ονομάζει θρησκευτική φιλοσοφία, αλλά όχι αληθινή θεολογία.
Αν, αντιθέτως, θεωρεί κανείς ότι ο λόγος μπορεί να διατυπώσει τα κριτήρια αξιοπιστίας της πίστης, για παράδειγμα την ύπαρξη του Θεού, τότε υπάρχει αληθινή θεολογία. Επομένως το σημείο αυτό γίνεται πραγματικά ένα διακριτικό όριο. Αυτή η φράση του Μονσινιόρ Livi προέρχεται από το γνωστό του βιβλίο Αληθινή και ψευδής θεολογία.

Ο τίτλος αυτής της δικής μας πορείας, αυτής της δικής μας ενότητας, απηχεί κάπως εκείνον τον τίτλο, διότι και εμείς μιλούμε στον δικό μας τίτλο για ψευδή θεολογία. Λοιπόν, διαβάζω: σε αντίθεση με τη θεολογία, η θρησκευτική φιλοσοφία δεν προσλαμβάνει μια θρησκευτική διδασκαλία ως αληθινή ως προς αυτό που δηλώνει, αλλά μόνο ως λειτουργική σε σχέση με κάποιον σκοπό, αδιάφορο αν είναι θεωρητικός, δηλαδή σκοπός της σκέψης, ή απλώς πραγματιστικός, δηλαδή πρακτικός, τον οποίο θέτει ενώπιόν του ο θρησκευτικός στοχαστής.
Υπάρχουν σήμερα πολλοί λεγόμενοι θεολόγοι που γράφουν βιβλία θεολογίας, κάνουν διαλέξεις και κάθονται σε έδρες, ακόμη και σε καθολικά ακαδημαϊκά ιδρύματα· αλλά αυτοί εκφράζουν, όπως πολύ σωστά λέει ο Livi, μια γενική θρησκευτική φιλοσοφία, όχι μια αληθινή θεολογία.


Επομένως, αν η αληθινή θεολογία απαιτεί —δηλαδή, το να προσλάβει κανείς την αληθινή θεολογία απαιτεί— να προσλάβει τις απαιτήσεις ορθολογικής αξιοπιστίας που αυτή η θεολογία φέρει μαζί της, τότε απαιτείται μια σχέση με την αληθινή φιλοσοφία. Αντιθέτως, μια γενική θρησκευτική φιλοσοφία μπορεί να γίνει με οποιαδήποτε φιλοσοφία, διότι δεν αγκαλιάζει τη θεολογία στις εσωτερικές της απαιτήσεις να θεμελιώνεται σε μια recta ratio, όχι σε οποιαδήποτε φιλοσοφία, αλλά στην αληθινή φιλοσοφία.

Ιδού λοιπόν ότι ο Μονσινιόρ Livi, λίγο όπως κάνουμε εμείς σε αυτή την ενότητα, στο βιβλίο του εξετάζει πολλούς θεολόγους, τόσο προτεστάντες όσο και καθολικούς φυσικά, και τους εκθέτει, ας πούμε, στη χλεύη ή στην κριτική δοκιμασία· δηλαδή δείχνει ότι η θεολογία τους δεν είναι αληθινή καθολική θεολογία, αλλά μια γενική θρησκευτική φιλοσοφία.

Λοιπόν, σε αυτό το σημείο έχουμε κάνει τρία σημαντικά βήματα. Στις πρώτες τέσσερις διαφάνειες διευκρινίσαμε τι είναι η αληθινή φιλοσοφία. Έπειτα, με δύο άλλες διαφάνειες, συνδέσαμε την αληθινή φιλοσοφία με την πίστη.
Τρίτο πέρασμα, εκείνο που κάναμε τώρα: διευκρινίσαμε ότι η θεμελιώδης συμβολή της αληθινής φιλοσοφίας στην πίστη και στη θεολογία είναι να παρέχει τα κριτήρια αξιοπιστίας. Γι’ αυτό, αν η θεολογία αρνείται ότι ο λόγος μπορεί να δώσει κριτήρια αξιοπιστίας, έχουμε τη γενικά θρησκευτική φιλοσοφία για την οποία μιλά ο Livi. Αν, αντιθέτως, η θεολογία απαιτεί να παρέχει η recta ratio τα κριτήρια αξιοπιστίας, έχουμε την αληθινή καθολική θεολογία.


Φτάσαμε σε αυτό το σημείο. Τώρα προχωρούμε για να διευκρινίσουμε ακόμη μία πλευρά, ίσως οριστικά σημαντική, που κλείνει τον κύκλο. Αλλά ανάμεσα στις δύο, την πίστη και τον λόγο, υπάρχει μία που καθοδηγεί; Υπάρχει μία που επιτελεί εξέχοντα ρόλο, που έχει πρωτείο έναντι της άλλης, παρόλο που αναγνωρίζει στην άλλη την αυτόνομη φύση της, τη μορφή της, την ουσία της.

Λοιπόν, εφόσον εγώ έχω εμβαθύνει διεξοδικά στην έννοια της χριστιανικής φιλοσοφίας στα βιβλία που σας ανέφερα και στις προηγούμενες σχολές, θεώρησα πως ναι, διότι πιστεύω ότι η χριστιανική φιλοσοφία έχει αυτή την απαίτηση· δηλαδή θεώρησα ότι η πίστη έχει πρωτείο έναντι του λόγου. Πίστεψα επίσης ότι με αυτό το πρωτείο η πίστη δεν μειώνει, δεν υποτιμά τον λόγο, αλλά αντιθέτως τον ενισχύει και τον καθαίρει. Αν, αντιθέτως, ο λόγος δεν αποδέχεται αυτή την υποταγή του στην πίστη, εκλείπει και ως λόγος.

Τώρα λοιπόν θα σας δείξω τις τελευταίες πέντε διαφάνειες και έπειτα κλείνουμε. Ας δούμε πρώτα απ’ όλα μια φράση του Gilson. Να τη.

Λέει ο Gilson: «Είναι ο άγιος Ανσέλμος, ο άγιος Ανσέλμος της Αόστης ή άγιος Ανσέλμος του Canterbury, εκείνος που έδωσε την οριστική διατύπωση του πρωτείου της πίστης έναντι του λόγου». Fides quaerens intellectum ήταν η γνωστή φράση του αγίου Ανσέλμου. «Αν ο λόγος θέλει να είναι πλήρως λογικός, αν θέλει να ικανοποιηθεί ως λόγος —προσοχή, ο λόγος—, η μόνη ασφαλής μέθοδος γι’ αυτόν συνίσταται στο να ερευνά τη λογικότητα της πίστης. Ως τέτοια, η πίστη αρκεί στον εαυτό της, αλλά επιθυμεί να μεταμορφωθεί σε κατανόηση του ίδιου του περιεχομένου της· δεν εξαρτάται από την προφάνεια του λόγου, αλλά αντιθέτως την παράγει».

Αυτό εδώ είναι ενδιαφέρον. Ο Gilson ανατρέπει τη σχέση λόγου-πίστης και λέει: εμείς αρχίσαμε από τον λόγο, έπειτα κάναμε τα περάσματα που είδαμε προηγουμένως για να φτάσουμε στην πίστη. Αντιθέτως, ο Gilson ανατρέπει το ζήτημα και λέει ότι μόνο αν ο λόγος καταλάβει ότι δεν αρκεί στον εαυτό του, αλλά μπορεί να είναι αληθινός λόγος ανοιγόμενος στην πίστη, τότε —εφόσον η πίστη επιθυμεί να κατανοήσει το δικό της περιεχόμενο— όποιος πιστεύει, όποιος πιστεύει θέλει να καταλάβει τι πιστεύει· και έτσι ο λόγος εξαρτάται από αυτή τη βοήθεια που του παρέχει η πίστη, λόγω της ανάγκης που έχει η πίστη να κατανοήσει τον εαυτό της και τις δικές της αλήθειες, και με τη συνείδηση ότι, για να κατανοήσει τον εαυτό της και τις δικές της αλήθειες, έχει ανάγκη και τον λόγο.

Το να πιστεύει κανείς και το να ξέρει ότι πιστεύει δεν είναι το ίδιο πράγμα. Το να ξέρει ότι πιστεύει, το να ξέρει τι πιστεύει, είναι καλύτερο από το απλώς να πιστεύει. Ακριβώς γι’ αυτό η πίστη στρέφεται προς τον λόγο, τον φωτίζει και, ας πούμε έτσι, καθιστά φανερή την αναγκαιότητά του, τον δικαιολογεί, τον νομιμοποιεί.

Ας δούμε μια άλλη γνωστή φράση του Gilson, και αυτή πολύ ενδιαφέρουσα: το περιεχόμενο της χριστιανικής φιλοσοφίας είναι λοιπόν το σώμα των ορθολογικών αληθειών που ανακαλύφθηκαν, εμβαθύνθηκαν και απλώς διαφυλάχθηκαν χάρη στη βοήθεια που η αποκάλυψη προσέφερε στον λόγο.

Ο Gilson λέει ότι η πίστη προσέφερε ορθολογικές βοήθειες στον λόγο, διότι πολλές αλήθειες που ο λόγος ανακάλυψε δεν θα μπορούσε να τις ανακαλύψει παρά μόνο επειδή φωτίστηκε από την αποκάλυψη του Θεού στον χριστιανισμό.

Ορισμένες δεν θα είχαν καν ανακαλυφθεί· για παράδειγμα, η δημιουργία δεν θα είχε ανακαλυφθεί. Κάποιες θα είχαν ίσως ανακαλυφθεί, αλλά δεν θα είχαν εμβαθυνθεί· για παράδειγμα, η έννοια του φυσικού νόμου υπήρχε και στην κλασική φιλοσοφία, αλλά η χριστιανική φιλοσοφία την εμβάθυνε τεράστια. Κάποια αλήθεια θα είχε βεβαίως ιδωθεί και κατακτηθεί, αλλά δεν θα είχε διαφυλαχθεί· για παράδειγμα, η έννοια του ανθρώπινου προσώπου θα μπορούσε να είχε ιδωθεί και από τον Πλάτωνα ή από τον Αριστοτέλη ή από τον Σωκράτη, αλλά όχι να διαφυλαχθεί, δηλαδή να διατηρηθεί στον χρόνο· θα είχε χαθεί από το βλέμμα.

Να λοιπόν, και εδώ γίνεται λόγος για ένα πρωτείο της πίστης. Προηγουμένως, στην προηγούμενη άσκηση, είπαμε ότι η πίστη ζητά, επιθυμεί να γνωρίσει τα δικά της περιεχόμενα και, για να το κάνει αυτό, μεταδίδει τις δικές της αλήθειες στον λόγο, ώστε ο λόγος να δώσει τα εργαλεία για την εμβάθυνση. Από εκεί γεννιέται η θεολογία: από την ανάγκη της πίστης να εμβαθυνθεί και από τον φωτισμό που η πίστη δίνει στον λόγο, ο οποίος γίνεται το εργαλείο αυτής της εμβάθυνσης.

Ας δούμε την επόμενη διαφάνεια, πάλι του Gilson. Να τη.

Ο χριστιανός φιλόσοφος, λοιπόν: η πίστη του τον θέτει στην κατοχή ενός κριτηρίου, ενός κανόνα κρίσεως, μιας αρχής διάκρισης και επιλογής, που του επιτρέπουν να επιστρέψει την ορθολογική αλήθεια στον εαυτό της, ελευθερώνοντάς την από το σφάλμα με το οποίο είναι δεσμευμένη.

Η πίστη καθαίρει τον λόγο· του λέει πότε σφάλλει. Και πότε σφάλλει ο λόγος; Όταν φτάνει σε αλήθειες ασύμβατες με την πίστη. Τότε η πίστη χτυπά το καμπανάκι, το οποίο για τον άθεο δεν χτυπά καθόλου, αλλά για τον χριστιανό φιλόσοφο χτυπά.
Και ο χριστιανός φιλόσοφος καταλαβαίνει ότι εκεί υπάρχει κάποιο σφάλμα του λόγου. Ιδού μια ακόμη μεγάλη βοήθεια που η πίστη δίνει στον λόγο και που μαρτυρεί ότι η πίστη είναι ανώτερη από τον λόγο.


Ας δούμε τη διαφάνεια αριθμός 12, μια πασίγνωστη φράση του Del Noce.

Εμείς ξεκινήσαμε από τον λόγο απόψε, σωστά; Προσοχή λοιπόν τώρα τι λέει ο Del Noce. Αν θεωρήσουμε τη φιλοσοφία αφηρημένα, μπορούμε να μιλήσουμε για αυτονομία των αρχών της και των μεθόδων της. Αυτό κάναμε στις πρώτες τέσσερις διαφάνειες.

Σύμφωνα με τον Del Noce, κάναμε μια αφηρημένη πραγμάτευση, έτσι ώστε ένας ειδωλολάτρης φιλόσοφος να μπορούσε να φτάσει εξίσου με έναν πιστό στη φιλοσοφική αλήθεια. Να, αν ήταν αλήθεια ότι ο λόγος είναι αυτόνομος στις αρχές του και στις μεθόδους του, ακόμη και ένας ειδωλολάτρης ή ένας άθεος θα μπορούσε να φτάσει στο ίδιο συμπέρασμα με έναν χριστιανό. Αυτό αφηρημένα, αφηρημένα.
Αλλά αν θεωρήσουμε τη φιλοσοφία in ordine exercitii, δηλαδή στο υπαρξιακό επίπεδο, στο επίπεδο της συγκεκριμένης διαχείρισης των πραγμάτων, πρέπει να μιλήσουμε για μια χριστιανική κατάσταση της φιλοσοφίας, εσωτερικά ενισχυμένη από την αποκάλυψη.


Είναι ο λόγος που ειπώθηκε προηγουμένως από τον Gilson: δηλαδή ότι χωρίς την αποκάλυψη η φιλοσοφία δεν θα είχε φτάσει σε ορισμένα συμπεράσματα, σε ορισμένες αλήθειες, κ.λπ., κ.λπ.
Η τελευταία φράση του Del Noce, και αυτή πολύ γνωστή, την έχω χρησιμοποιήσει πολλές φορές· ζητώ συγγνώμη από όσους έχουν ήδη ακούσει αυτά τα πράγματα από εμένα, αλλά σας εξήγησα στην αρχή αυτού του μαθήματος τον λόγο.

Ο Garrigou-Lagrange υπήρξε μεγάλος νεοθωμιστής θεολόγος. Έλεγε ότι στη χριστιανική φιλοσοφία η μεταφυσική μπορεί να ενισχυθεί ισχυρά από τη χριστιανική αποκάλυψη. Μπορεί να ενισχυθεί.
Αυτό σημαίνει ότι η μεταφυσική μπορεί να υπάρχει και μόνη της. Έπειτα η αποκάλυψη τη στηρίζει, και ο Garrigou-Lagrange, επαναλαμβάνω, ήταν μεγάλος χριστιανός φιλόσοφος· αλλά σε αυτή τη φράση δεν αποδίδει στην πίστη και στην αποκάλυψη το πρωτείο. Μιλά για μια αυτονομία της μεταφυσικής, δηλαδή της φιλοσοφίας. Έπειτα έρχεται η αποκάλυψη για να τη στηρίξει, να την ενισχύσει, σύμφωνοι· αλλά στο μεταξύ η φυσική, ορθολογική φιλοσοφία, η μεταφυσική, έχει κάνει μόνη της όλο το έργο της.

Δεν είναι όμως έτσι για τον Del Noce —και εγώ συμφωνώ μαζί του—, ο οποίος λέει: η πίστη προϋποθέτει μια μεταφυσική ενσωματωμένη μέσα της, την οποία πρέπει να καταστήσουμε ρητή. Δεν βγαίνει κανείς από την πίστη όταν την πραγματεύεται. Λοιπόν, η πίστη προϋποθέτει μια μεταφυσική, την προϋποθέτει.

Δεν την εμβαθύνει φιλοσοφικά, επειδή είναι πίστη, δεν είναι φιλοσοφία. Τι κάνει λοιπόν; Αναθέτει η πίστη στη φιλοσοφία το καθήκον να καταστήσει ρητή αυτή τη μεταφυσική, δηλαδή αυτή την όραση της πραγματικότητας, την οποία η πίστη έχει μέσα της. Με την προϋπόθεση, όμως, ότι ο φιλοσοφικός λόγος, για να το κάνει αυτό, δεν βγαίνει από τη σχέση με την πίστη. Αυτή είναι η χριστιανική φιλοσοφία.
Η οποία όμως είναι αληθινή φιλοσοφία· μάλιστα, είναι αληθέστερη από μια φιλοσοφία που παραβλέπει την πίστη. Πάλι ο Del Noce λέει ότι το έργο του φιλοσόφου περιορίζεται στο να καταστήσει ρητή τη σύλληψη του πραγματικού που βρίσκεται άρρητα μέσα στην αποκάλυψη. Με λίγα λόγια, η αποκάλυψη έχει φιλοσοφικό περιεχόμενο, έχει φιλοσοφικές απαιτήσεις, έχει επιστημικές απαιτήσεις, δηλαδή σχετικές με τη γνώση, με τις γνώσεις και με τη σχέση τους· και βάσει αυτής της δικής της αποσκευής, την οποία έχει αφ’ εαυτής και την οποία δεν της την έδωσε κανείς —δεν ήταν ο λόγος που της την έδωσε—, την οποία έχει υπεροχικά και αφ’ εαυτής, φωτίζει τον λόγο και του αναθέτει το έργο του, καθιστώντας τον περισσότερο λόγο.

Να, αυτή είναι η αληθινή φιλοσοφία που προσφέρει υπηρεσία στην αληθινή θεολογία. Έξω από αυτόν τον λόγο, από αυτή τη διάταξη, δεν υπάρχει αληθινή φιλοσοφία, αλλά μόνο ψευδής φιλοσοφία, η οποία παράγει αναγκαστικά μια ψευδή θεολογία. Αυτή ήταν η εισαγωγή.

Τώρα, όπως συνήθως, ας πάρουμε μια μικρή παύση με τις πρακτικές οδηγίες της Esther και έπειτα θα κάνουμε λίγη συζήτηση μεταξύ μας. Ευχαριστώ.
Λοιπόν, ευχαριστώ, καθηγητά, όπως πάντα πολύ ωραίο μάθημα. Χαιρετώ όλους όσοι παρακολουθούν και όσους θα παρακολουθήσουν ζωντανά ή σε μαγνητοσκόπηση.

Συνεχίζεται με τη συζήτηση

Η Εταιρεία του Αγίου Πίου Ι΄ θέτει επί τάπητος την Καθολική Παράδοση

από τον Κρις Τζάκσον

                                           Ιερείς και μοναχοί της Αδελφότητας
                                    σε πομπή προς τη Βασιλική του Αγίου Πέτρου


Η Εταιρεία του Αγίου Πίου Ι΄ έστειλε μια ομολογία καθολικής πίστης στον Πάπα Λέοντα ΙΔ΄ και τους καρδινάλιους την παραμονή της Συνόδου, λίγες ημέρες πριν από τις επισκοπικές χειροτονίες που έχουν προγραμματιστεί για την 1η Ιουλίου 2026.
Το έγγραφο είναι εξαιρετικό επειδή δεν φαίνεται να έχει συνταχθεί από μία μόνο παράταξη. Διαβάζεται σαν έγγραφο της Καθολικής Εκκλησίας πριν από τη Σύνοδο.

Το έγγραφο ξεκινά με θεία αποκάλυψη και συνεχίζει με την υπερφυσική τάξη, την Τριάδα, το προπατορικό αμάρτημα, την Ενσάρκωση, τη Λύτρωση, την Μαρία, την Εκκλησία, τον παπισμό, τον ηθικό νόμο, την Κοινωνική Βασιλεία του Χριστού, τα μυστήρια, τη Λειτουργία, τα έσχατα πράγματα και τη σύγχρονη κρίση.


Όλα αυτά είναι ακριβώς αυτά που η Ρώμη θεωρεί αφόρητα.

Η Εταιρεία του Αγίου Πίου Ι΄ δεν ζητά λειτουργικό χώρο. Δεν λέει: «Παρακαλούμε, αφήστε μας την πνευματικότητα που προτιμούμε».
Επιβεβαιώνει ότι η κρίση είναι δογματική. Ισχυρίζεται ότι ο μοντερνισμός, ο αδιαφορισμός, ο φιλελευθερισμός, ο οικουμενισμός, ο κοσμικισμός, η ηθική της κατάστασης, η ψευδής θρησκευτική ελευθερία, ο συνοδισμός και ο λειτουργικός ανθρωποκεντρισμός έχουν εισβάλει στη ζωή της Εκκλησίας.
Υποστηρίζει ότι η πίστη πρέπει να ομολογείται στο σύνολό της, όχι να περιορίζεται σε εκφράσεις κατάλληλες για ομιλίες στα Ηνωμένα Έθνη και διαθρησκευτικές φωτογραφίσεις.


Αυτό είναι το έγκλημα.

Η ομολογία της πίστης υποδηλώνει αυτό που ο Λέων ΙΔ΄ και ο Φραγκίσκος συγχέουν συνεχώς.
Ο Χριστός είναι ο μόνος Λυτρωτής. Η χάρη είναι απαραίτητη. Οι ψευδείς θρησκείες, ως τέτοιες, δεν σώζουν. Η Εκκλησία είναι η μόνη κιβωτός της σωτηρίας. Η Λειτουργία είναι μια εξιλαστήρια θυσία. Η ηθική αταξία δεν μπορεί να ευλογηθεί. Η ποιμαντική πρακτική δεν μπορεί να αντικρούσει το δόγμα. Η Εκκλησία είναι ιεραρχική, όχι κοινοβουλευτική. Το Ματζιστέριο φυλάει την παρακαταθήκη της πίστης. Δεν επινοεί μια νέα θρησκεία με το όνομα της ανάπτυξης.


Η Ρώμη τά ακούει όλα αυτά και προχωρά σε αφορισμό.
Αυτό τα λέει όλα για τους Καθολικούς.


Η Καθολική Πίστη εναντίον της Θρησκείας της Αξιοπρέπειας (τού προσώπου).

Το πιο σημαντικό μέρος αυτής της ομολογίας πίστης μπορεί να θεωρηθεί απόρριψη του σύγχρονου θρησκευτικού ουμανισμού.
Επιβεβαιώνει ότι η ανθρώπινη αξιοπρέπεια δεν μπορεί να επικαλεστείται ενάντια στον νόμο του Θεού, ενάντια στη μεταστροφή ή ενάντια στην υποταγή στην αποκαλυμμένη αλήθεια.
Αυτή η παράγραφος βρίσκεται σχεδόν σε κάθε ομιλία που έχει εκφωνήσει ο Λέων ΙΔ΄ από την εκλογή του.

Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια έχει γίνει το κλειδί της μετασυνοδικής θρησκείας. Ανοίγει όλες τις πόρτες εκτός από αυτήν της μετάνοιας.

Ο Λέων ΙΔ΄ μιλάει για αξιοπρέπεια όσον αφορά τους μετανάστες, αξιοπρέπεια όσον αφορά τους διεθνείς οργανισμούς, αξιοπρέπεια όσον αφορά τις διαθρησκευτικές αντιπροσωπείες, αξιοπρέπεια όσον αφορά τις σύγχρονες πολιτικές συνελεύσεις. Ο Φραγκίσκος είπε το ίδιο για την αδελφότητα, τη συνοδεία, το έλεος και τη συνάντηση.
Το μοτίβο είναι γνωστό: η ανθρώπινη φύση γίνεται κεντρική. Η αμαρτία περνάει σε δεύτερη μοίρα. Η μεταστροφή γίνεται αγένεια. Ο Σταυρός γίνεται σύμβολο αλληλεγγύης και όχι βωμός εξιλασμού.


Η ομολογία της πίστης από την Αδελφότητα αποκαθιστά την τάξη.

Η ανθρωπότητα έχει αξιοπρέπεια επειδή ο Θεός την δημιούργησε και την καλεί σε έναν υπερφυσικό σκοπό. Η αμαρτία πληγώνει αυτήν την αξιοπρέπεια. Η Χάρη την αποκαθιστά και την ανυψώνει.
Κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να τιμηθεί αν αφεθεί σε σφάλμα, φαυλότητα, ψευδή λατρεία ή επανάσταση εναντίον του Θεού.
Μια Εκκλησία που αρνείται να καλέσει τους ανθρώπους έξω από το σκοτάδι δεν σέβεται την αξιοπρέπειά τους, αλλά τους εγκαταλείπει.

Αυτή η αντίθεση αποκαλύπτει ολόκληρο το σύστημα Φραγκίσκου-Λέοντα. Οι τελευταίοι μιλούν σαν η αποστολή της Εκκλησίας να συνοδεύει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, όποια κι αν είναι αυτή και όπου κι αν βρίσκεται.
Η Εταιρεία μιλάει σαν η αποστολή της να οδηγεί τον πεσμένο άνθρωπο στον Χριστό, στα μυστήρια, στην μετάνοια, στην αλήθεια και στην αιώνια ζωή, που είναι η αληθινή αποστολή της Εκκλησίας.
Ο ένας είναι Καθολικός· ο άλλος είναι ο ιερέας του διεθνούς φιλελευθερισμού.

Η Ομολογία της Πίστης απαριθμεί αυτά που προσπάθησαν να αποφύγουν οι Fiducia Supplicans . Η Ομολογία της Πίστης της Εταιρείας επιβεβαιώνει ότι οι ηθικές πράξεις είναι καλές ή κακές ανάλογα με τη συμμόρφωσή τους με τον θείο νόμο. Απορρίπτει την ηθική των καταστάσεων και την ιδέα ότι οι περιστάσεις μπορούν να κάνουν τις εγγενώς κακές πράξεις καλές. Απορρίπτει την αντισύλληψη, την έκτρωση, την ευθανασία, τις μοιχικές ενώσεις, τις αφύσικες ενώσεις και κάθε προσπάθεια παρουσίασης δημόσιων καταστάσεων που αντιβαίνουν στον θείο νόμο ως ατελή αγαθά ή πραγματικότητες που πρέπει να ευλογηθούν. Αυτό είναι το Καθολικό δόγμα χωρίς την λιπαρή πατίνα της διφορούμενης ποιμαντικής γλώσσας. Τώρα, ας το συγκρίνουμε αυτό με αυτά που δήλωσαν ο Φραγκίσκος και ο Φερνάντεζ. Οι Fiducia Supplicans ενημέρωσαν τον κόσμο ότι τα ακανόνιστα ζευγάρια και τα ομόφυλα ζευγάρια μπορούν να λάβουν την ευλογία, επιμένοντας παράλληλα ότι το δόγμα δεν είχε αλλάξει.

Αυτό είναι το μετασυνοδικό τέχνασμα στην πιο αγνή του μορφή. Διατηρώντας την επίσημη απόφαση, αλλά αλλάζοντας το δημόσιο σύμβολο: δηλώνοντας ότι το ζευγάρι δεν είναι ευλογημένο, ενώ ο καθένας μπορεί να δει το ζευγάρι να παρουσιάζεται για την ευλογία, και μάλιστα αποκαλώντας αυτή την ποιμαντική φροντίδα αυθόρμητη και μη λειτουργική· και αποκαλώντας την έλεος.
Το έγγραφο της Εταιρείας απορρίπτει αυτό το τέχνασμα. Και επιβεβαιώνει ότι το αληθινό έλεος καλεί τον αμαρτωλό σε μεταστροφή. Υποστηρίζει ότι αυτή η ποιμαντική πρακτική, η οποία έρχεται σε αντίθεση με το δόγμα, δεν είναι ποιμαντική· και ότι η φιλανθρωπία ονομάζει το κακό επειδή ο στόχος είναι η σωτηρία.

Δεν είναι περίεργο που η Ρώμη θέλει αυτό το έγγραφο να μπει στο ράφι.

Αν η Εταιρεία έχει δίκιο, ολόκληρο το ηθικό έργο των Φραγκισκανών-Φερνάντεζ αποκαλύπτεται ως μια αληθινή μυστηριοποιημένη υπεκφυγή.
Αν η Εταιρεία έχει δίκιο, το νέο ποιμαντικό παράδειγμα δεν είναι έλεος, αλλά δειλία.
Ο Φερνάντεζ ως εκπρόσωπος της Ρώμης είναι προσβολή.
Ο Λέων ΙΔ΄ ανέθεσε στον Καρδινάλιο Βίκτορ Μανουέλ Φερνάντεζ να ασχοληθεί με την Εταιρεία. Αυτή η επιλογή, από μόνη της, είναι σχεδόν παρωδία.


Η Εταιρεία παρουσιάζει μια ομολογία πίστης που βασίζεται στη Σύνοδο του Τρέντο, την Α΄ Βατικανό, τον Πίο Θ΄, τον Λέοντα ΙΓ΄, τον Άγιο Πίο Ι΄, τον Πίο Ι΄, τον Πίο ΙΒ΄, την αντιμοντερνιστική παράδοση, τη Ρωμαϊκή Λειτουργία, τα καθολικά ηθικά απόλυτα και τη Βασιλεία του Χριστού.
Η Ρώμη στέλνει τον άνθρωπο της Fiducia Supplicans , το μεγάλο έγγραφο ευλογίας και σύγχυσης της Φραγκισκανικής εποχής. Η Ρώμη στέλνει τον άνθρωπο του οποίου τα ερωτικά γραπτά έχουν γίνει παγκόσμια ντροπή. Η Ρώμη στέλνει τον ιεράρχη του οποίου η δημόσια φήμη μεταξύ των σοβαρών Καθολικών συνδέεται λιγότερο με τη δογματική σαφήνεια και περισσότερο με την κατάρρευση της ηθικής σοβαρότητας στο ίδιο το αξίωμα που κάποτε ήταν επιφορτισμένο με την υπεράσπιση της πίστης.
Και αυτό η νέα Ιερή Θέση πρέπει να συνομιλήσει με την Παράδοση.


Η Ρώμη δεν σκοπεύει να μεταστραφεί μέσω της Παράδοσης. Η Ρώμη σκοπεύει να αναδιαμορφώσει την Παράδοση μέσω του Τμήματος που ανέπτυξε την ευλογία της ηθικής αταξίας σε ποιμαντική μορφή.

Η Εταιρεία δεν θα μπορούσε να λάβει ένα σαφέστερο μήνυμα ότι το πρόβλημα δεν είναι μια παρεξήγηση, το πρόβλημα είναι η ταυτότητα. Οι άνδρες που διαχειρίζονται τον δογματικό μηχανισμό της μετασυνοδικής Εκκλησίας δεν θέλουν να τους κρίνει το παλιό δόγμα. Θέλουν οι αξιωματούχοι τους να κρίνουν το παλιό δόγμα.

Ο Λέων ΙΔ΄ έχει χρόνο για όλους εκτός από την Παράδοση.
Η Ρώμη του Λέοντα ΙΔ΄ μπορεί να συναντήσει σχεδόν οποιονδήποτε.


Ο Λέων ΙΔ΄ γνώρισε τη Σάρα Μάλαλι., τήν πρώτη γυναίκα «Αρχιεπίσκοπο» του Καντέρμπουρι, προσευχήθηκε μαζί της. Ο συμβολισμός ήταν γκροτέσκος.
Μια γυναίκα που κατέχει ένα ψευδοεπισκοπικό αξίωμα σε μια κοινωνία που γεννήθηκε από σχίσμα και την επιθυμία ενός βασιλιά για εξουσία έγινε δεκτή στο Βατικανό, σε μια ιδιωτική συνάντηση με οικουμενική αξιοπρέπεια.
Σύμφωνα με το καθολικό δόγμα, η αρχιεπισκοπία του Mullally είναι αδύνατη, επειδή οι αγγλικανικές χειροτονίες είναι άκυρες και η χειροτονία μιας γυναίκας είναι παράλογη. Ωστόσο, η Ρώμη αντιμετώπισε το γεγονός ως οικουμενικό ορόσημο.

Ο Λέων ΙΔ΄ συνάντησε τον Bad Bunny στη Μαδρίτη. Μια διασημότητα του «reggaeton» του οποίου ο κόσμος απέχει δημόσια έτη φωτός από την καθολική ηθική πειθαρχία. Κατάφερε να εξασφαλίσει μια ιδιωτική συνάντηση κατά τη διάρκεια μιας παπικής επίσκεψης επειδή, προφανώς, η κουλτούρα των διασημοτήτων είναι μεταξύ των «περιφερειών» που πρέπει να περιποιηθούν.

Ο Γενικός Ανώτερος της Εταιρείας έλαβε από τον Fernández: προειδοποιήσεις, όρους και απαίτηση για απόδειξη πίστης στη Β' Βατικανή.
Είμαστε μάρτυρες της πιο άθλιας κωμωδίας της εποχής μας.


Όλοι έχουν την ευκαιρία να συζητήσουν μέχρι να μπει στο προσκήνιο η αρχαία καθολική πίστη.
Οι Αγγλικανοί δέχονται προσευχές. Οι ποπ σταρ λαμβάνουν στοργή. Οι διαθρησκευτικές αντιπροσωπείες λαμβάνουν έπαινο. Οι μετανάστες λαμβάνουν στοργικές υποκλίσεις. Οι διεθνείς οργανισμοί δέχονται ομιλίες για την αξιοπρέπεια. Οι προοδευτικές καθολικές προσωπικότητες λαμβάνουν άπειρη υπομονή. Οι σεξουαλικοί επαναστάτες λαμβάνουν «διάκριση». Οι Γερμανοί λαμβάνουν χρόνια συζήτησης.

Στην Εταιρεία λένε: αποδεχτείτε τη Β' Βατικανό, αναστείλετε τις επισκοπικές χειροτονίες ή υποστείτε τις συνέπειες. Το  «todos, todos, todos» του Λέοντα ΙΔ' έχει ρήτρες με ψιλά γράμματα. Όλοι είναι ευπρόσδεκτοι εκτός από τους Καθολικούς που θυμούνται τι δίδαξε η Ρώμη ενώπιον της Συνόδου.


Σήμερα, το αληθινό δόγμα είναι η Β' Βατικανό.

Οι παρατηρήσεις του Λέοντα ΙΔ' για την Εταιρεία προσδιόρισαν το τρέχον πρόβλημα. Απορρίπτει ορισμένα θεμελιώδη στοιχεία της Εκκλησίας, ξεκινώντας με διάφορα σημεία από τη Β' Βατικανό.
Και ιδού το πρόβλημα.

Οι τέσσερις νέοι επίσκοποι της Εταιρείας δεν απειλούνται επειδή αρνούνται την Αγία Τριάδα, την Ενσάρκωση, την Πραγματική Παρουσία, τη Λειτουργία ως Θυσία, την αναγκαιότητα της χάριτος, το προπατορικό αμάρτημα, την Κόλαση, το Καθαρτήριο, το δόγμα της Μαρίας, τον παπισμό ή τον ηθικό νόμο.
Απειλούνται επειδή η Εταιρεία απορρίπτει τη Β' Βατικανό.

Αυτή η σύνοδος έχει γίνει το αληθινό πιστεύω του μετασυνοδικού θεσμού: είναι η πύλη, είναι ο όρκος, είναι το σήμα κατατεθέν της ταυτότητάς του.

Στη νέα εκκλησία, οτιδήποτε μπορεί να ειπωθεί, αρκεί να είναι τυλιγμένο σε μια αύρα συνοδείας, συνοδικότητας, αξιοπρέπειας, διαλόγου και ποιμαντικής μέριμνας. Η παλιά ηθική μπορεί να υπονομευθεί σιγά σιγά. Ο Οικουμενισμός μπορεί να μετατραπεί σε θρησκευτικό θέατρο. Η ψεύτικη λατρεία μπορεί να επαινεθεί με τρεμάμενη ευλάβεια. Η ιεραποστολή μπορεί να περιοριστεί σε απλή ανθρωπιστική συνεργασία.

Αλλά δεν μπορεί να ειπωθεί ότι η Β' Βατικανή είναι πρόβλημα.
Τώρα, η ομολογία πίστης της Εταιρείας λέει ακριβώς αυτό.
Προσδιορίζει τα σύγχρονα λάθη που έχουν διεισδύσει στην Εκκλησία υπό την επιρροή της Β' Βατικανού και των μετασυνοδικών μεταρρυθμίσεων.
Δηλώνει ότι η κρίση δεν μπορεί να περιοριστεί σε ζητήματα ευαισθησίας, λειτουργικών προτιμήσεων ή ποιμαντικών επιλογών.
Δηλώνει ότι η κρίση επηρεάζει τα θεμέλια.
Γι' αυτό η Ρώμη είναι θυμωμένη.

Η Εταιρεία αρνείται να παίξει το παιχνίδι των συντηρητικών, προσποιούμενη ότι η Β' Βατικανή Σύνοδος πρέπει να σημαίνει το αντίθετο από αυτό που συνεχίζουν να παρουσιάζουν οι οπαδοί της.
Η Εταιρεία κοιτάζει το δέντρο και το δείχνει, κρίνοντάς το από τον καρπό του.
Η Ρώμη απαντά απειλώντας να εξαλείψει όσους γνωρίζουν ακόμα ποιος είναι ο καρπός.
Ο απειλούμενος αφορισμός αποκαλύπτει την ανατροπή.
Το Βατικανό έχει προειδοποιήσει ότι οι χειροτονίες των επισκόπων την 1η Ιουλίου θα οδηγήσουν σε αφορισμό.
Υπάρχουν επίσης φήμες ότι η Ρώμη μπορεί να προχωρήσει παραπέρα, χαρακτηρίζοντας ολόκληρη τη δομή της Εταιρείας, ακόμη και τους ιερείς και τους πιστούς της, ως σχισματικούς.


Και ιδού η ανατροπή.

Ένας επίσκοπος μπορεί να επαινέσει ένα τζαμί ως ιερό.
Ένας καρδινάλιος μπορεί να καλωσορίσει ένα συνέδριο ΛΟΑΤΚΙ και να επικαλεστεί το Άγιο Πνεύμα κατά τις εργασίες του.
Ένας Πάπας μπορεί να τιμήσει έναν ψευδοαγγλικανό «αρχιεπίσκοπο».
Ένας Νομάρχης του Βατικανού μπορεί να εγκρίνει ευλογίες που κάνουν την ηθική αταξία να φαίνεται ποιμαντικά νόμιμη.
Μια διασημότητα από τον κόσμο του πολιτισμού μπορεί να τραβήξει την προσοχή του Πάπα.
Γερμανοί συνοδικοί επαναστάτες μπορούν να περάσουν χρόνια επιτιθέμενοι στο καθολικό δόγμα, ενώ παραμένουν έγκυροι συνομιλητές.
Η Εταιρεία χειροτονεί επισκόπους για να διατηρήσουν την αρχαία Λειτουργία, το Χρίσμα, την ιερατική χειροτονία, την παραδοσιακή εκπαίδευση, το καθολικό δόγμα και τη μυστηριακή ζωή, ενώ η Ρώμη προετοιμάζει το σφυρί του αφορισμού.
Αυτό δεν είναι πειθαρχία για την υπεράσπιση της πίστης· είναι πειθαρχία για την υπεράσπιση της επανάστασης.


Στην αρχαία καθολική αντίληψη, ο αφορισμός είχε μια φαρμακευτική λειτουργία, προστατεύοντας το ποίμνιο από το λάθος και καλώντας τον αμαρτωλό πίσω στην αλήθεια.
Αντίθετα, η μετασυνοδική χρήση του αφορισμού λειτουργεί όλο και περισσότερο ως εργαλείο για την επιβολή των ορίων που επιβάλλονται από τη Β' Βατικανή.
Χρησιμοποιείται για να πει στους παραδοσιακούς Καθολικούς ότι η επιβίωση έξω από το συνοδικό κλουβί δεν θα γίνει ανεκτή.
Η Ρώμη δεν έχει ηθική αξιοπιστία για αυτή τη συμπεριφορά.
Οι άνδρες που ήταν μάρτυρες του καψίματος του ιερού και στη συνέχεια τιμώρησαν όσους μετέφεραν νερό δεν πρέπει να κάνουν διάλεξη σε κανέναν για εμπρησμό εκκλησιαστικών κτιρίων.

Η ομολογία πίστης της Εταιρείας είναι ισχυρότερη από τους άνδρες που την κρίνουν.

Η πιο ταπεινωτική πτυχή για τη Ρώμη του Λέοντα ΙΔ' είναι ότι το έγγραφο της Εταιρείας είναι ισχυρότερο, σαφέστερο, πιο καθολικό και πιο συνεκτικό από τη συνηθισμένη δημόσια διδασκαλία που προέρχεται από το Βατικανό.
Αν κάποιος διαβάσει την ομολογία πίστης στη Λειτουργία, βλέπει ότι επιβεβαιώνει ότι η παραδοσιακή Ρωμαϊκή Λειτουργία εκφράζει με ασύγκριτη σαφήνεια το δόγμα της Θυσίας, της ιεροσύνης και της Πραγματικής Παρουσίας. Αναφέρει επίσης ότι οι νέες μεταρρυθμίσεις έχουν συσκοτίσει τον θυσιαστικό και εξιλαστικό χαρακτήρα της Λειτουργίας. έχουν ευνοήσει μια δημοκρατική αντίληψη της λατρείας και έχουν φέρει την καθολική λειτουργική έκφραση πιο κοντά στις προτεσταντικές έννοιες.
Κάθε έντιμος Καθολικός γνωρίζει ότι αυτό είναι αλήθεια.
Αν κάποιος διαβάσει την ομολογία της πίστης με βάση τη συνοδικότητα, βλέπει ότι απορρίπτει τον μετασχηματισμό της ιεραρχικής Εκκλησίας σε μια συμβουλευτική, κοινοβουλευτική ή δημοκρατική δομή που υπόκειται σε κοσμικές πιέσεις.
Κάθε Καθολικός που παρατηρεί τη λειτουργία του συνοδικού συστήματος γνωρίζει ότι αυτό ακριβώς έχει συμβεί.
Αν κάποιος διαβάσει την ομολογία της πίστης με βάση τον ηθικό νόμο, βλέπει ότι απορρίπτει την αποσύνδεση μεταξύ δόγματος και ποιμαντικής πρακτικής.
Κάθε Καθολικός που εξετάζει το Amoris Laetitia και το Fiducia Supplicans γνωρίζει ότι αυτό είναι το σημείο καμπής.
Αν κάποιος διαβάσει την ομολογία της πίστης με βάση τον ψευδή οικουμενισμό. Είναι σαφές ότι απορρίπτει τον ατελείωτο διάλογο με ψευδείς θρησκείες και άπιστους ως υποκατάστατο της αρχιερατικής διδασκαλίας.
Κάθε Καθολικός που παρακολουθεί το διαθρησκευτικό τσίρκο γνωρίζει ότι αυτό είναι το δημόσιο πρόσωπο της νέας θρησκείας.

Το ίδιο το έγγραφο δεν είναι ενοχλητικό. είναι η απάντηση του Βατικανού.
Η Καθολική Ομολογία Πίστης έχει παρουσιαστεί στη Ρώμη και η απάντηση της Ρώμης είναι απαραίτητη: αναστείλετε την χειροτονία των επισκόπων σας και αποδεχτείτε τη Σύνοδο που δημιούργησε αυτήν την κρίση.
Δεν πρόκειται για τον Πέτρο που επικυρώνει τους αδελφούς του. είναι μια γραφειοκρατία που προστατεύει τον μύθο της ίδρυσής του.

Το πραγματικό ερώτημα:


Η Εταιρεία επιβεβαιώνει ότι η Παράδοση περιέχει τις θεραπείες για τα βαθύτερα δεινά της Εκκλησίας.
Ο Λέων ΙΔ΄ λέει: Η Β΄ Βατικανή Σύνοδος είναι αδιαπραγμάτευτη.

Αυτές οι δύο δηλώσεις δεν μπορούν να συμβιβαστούν από μια άλλη ομάδα μελέτης.
Αν η Παράδοση είναι ο κανόνας, η Β΄ Βατικανή πρέπει να κριθεί με βάση ό,τι προηγήθηκε. Αν η Β΄ Βατικανή Σύνοδος είναι ο κανόνας, η Παράδοση πρέπει να επανερμηνευθεί, να περιοριστεί, να δικαιολογηθεί και να διαχειριστεί μέχρι να προσαρμοστεί στη νέα τάξη.

Αυτό είναι όλο το νόημα του πολέμου.

Η Ομολογία Πίστης της Εταιρείας αντιμετώπισε το ζήτημα με ασυνήθιστη σαφήνεια.
Δεν ζητά από τον Λέοντα ΙΔ΄ να είναι πιο ήπιος ή να καταλήξει σε έναν καλύτερο λειτουργικό συμβιβασμό.
Δεν ζητά να είναι μία από τις πολλές επιλογές που προετοιμάζονται στο πλαίσιο ενός πλουραλιστικού συνοδικού μενού.
Επιβεβαιώνει ότι η πίστη είναι μία, ότι η Εκκλησία είναι μία, ότι η αλήθεια είναι αμετάβλητη, ότι η Λειτουργία είναι θυσιαστική, ότι ο Χριστός είναι Βασιλιάς, ότι οι ψευδείς θρησκείες δεν σώζουν, ότι η ηθική αταξία δεν μπορεί να ευλογηθεί και ότι το Άγιο Πνεύμα δεν εμπνέει σήμερα αυτό που καταδίκασε χθες.

Η Ρώμη του Λέοντα ΙΔ΄ μπορεί να αποδεχτεί αυτή τη θέση ως Καθολική ή να την καταδικάσει ως σχισματική.

Αν την καταδικάσει, οι Καθολικοί θα πρέπει να είναι σε επιφυλακή: η καταδίκη θα έλεγε λιγότερα για την Εταιρεία και περισσότερα για τους ανθρώπους που την εξέδωσαν. Τα αποστατικά συστήματα αποκαλύπτονται πάντα από αυτό που δεν μπορούν να ανεχθούν.  Αυτό το τρέχον σύστημα μπορεί να ανεχθεί τα πάντα εκτός από την αρχαία Καθολική πίστη που εκφράζεται χωρίς δισταγμό.


Πόλεμος τσιπ: Το Πεκίνο επιτυγχάνει άλλο ένα πλήγμα


Ενώ η Δύση διεξάγει τους πολέμους της, πραγματικούς, μεταφορικούς και καθοδηγούμενους από τα μέσα ενημέρωσης, το Πεκίνο χτυπάει ολοένα και περισσότερο την αυτοεκτίμηση του συστήματος που, σύμφωνα με την αλαζονική νεοφιλελεύθερη αφήγηση, υποτίθεται ότι θα σκότωνε την ιστορία. Πριν από τρεις ημέρες, το Science, ένα από τα πιο αναγνωρισμένα επιστημονικά έντυπα στον κόσμο, δημοσίευσε ένα άρθρο που παρουσίαζε πώς μια ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο του Πεκίνου και την Κινεζική Ακαδημία Επιστημών ανέπτυξε ένα τσιπ μνήμης ικανό να ανακατασκευάσει σύνθετες δομές του εγκεφάλου σε λιγότερο από τρία χιλιοστά του δευτερολέπτου, καθιστώντας το έως και 478 φορές ταχύτερο από έναν επεξεργαστή γραφικών Nvidia A100 για συγκρίσιμες εργασίες. Η έρευνα διευθύνεται από τον Yang Yuchao, καθηγητή στη Σχολή Ολοκληρωμένων Κυκλωμάτων του Πανεπιστημίου του Πεκίνου και διευθυντή του Κέντρου για Τσιπ Εμπνευσμένα από τον Εγκέφαλο. Η ομάδα του συνεργάστηκε με την ερευνητική ομάδα του Song Zhitang στο Ινστιτούτο Μικροσυστημάτων και Πληροφορικής της Σαγκάης της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών. Το βασικό εύρημα της μελέτης είναι το εξής: ένα μόνο υπολογιστικό πέρασμα ενός λεγόμενου « νευρωνικού δυναμικού συστήματος » - υλικού που προσομοιώνει τη χρονική συμπεριφορά των νευρικών κυττάρων - διαρκεί μόλις 2,12 χιλιοστά του δευτερολέπτου στο νέο τσιπ και με περιθώριο σφάλματος 10 έως -7. Αυτή είναι η πρώτη φορά που η διαδικασία πέφτει κάτω από το όριο των δέκα χιλιοστών του δευτερολέπτου, που θεωρείται το όριο για την επεξεργασία νευρωνικών σημάτων σε « πραγματικό χρόνο ».

Για να κατανοήσουμε καλύτερα, είναι χρήσιμο να εξετάσουμε την κλασική αρχιτεκτονική υπολογιστών. Από τη δεκαετία του 1940, σχεδόν όλες οι υπολογιστικές μονάδες, συμπεριλαμβανομένων των GPU της Nvidia, είχαν φυσικά ξεχωριστές μονάδες μνήμης και επεξεργασίας. Τα δεδομένα πρέπει να μεταφέρονται μεταξύ αυτών των δύο μονάδων για κάθε λειτουργία. Για εργασίες όπως οι νευρωνικές προσομοιώσεις, οι οποίες απαιτούν εξαιρετικά μεγάλο αριθμό μικρών υπολογιστικών βημάτων σε γρήγορη διαδοχή, αυτή η μεταφορά δεδομένων γίνεται ένα σημείο συμφόρησης, γνωστό στη βιβλιογραφία ως « σημείο συμφόρησης von Neumann ». Σύμφωνα με τους συγγραφείς, αυτός ακριβώς ο περιορισμός εμπόδισε τα νευρωνικά δυναμικά συστήματα να λειτουργούν σε πραγματικό χρόνο για μισό αιώνα. Το νέο τσιπ βασίζεται σε λεγόμενα memristors αλλαγής φάσης , εξαρτήματα των οποίων η ηλεκτρική αντίσταση αλλάζει καθώς ένα υλικό μεταβαίνει από μια κρυσταλλική σε μια άμορφη κατάσταση, παραμένοντας στη συνέχεια σταθερή. Αυτό επιτρέπει την εκτέλεση αποθήκευσης και επεξεργασίας στο ίδιο φυσικό εξάρτημα , χωρίς την ανάγκη για ξεχωριστή μονάδα επεξεργασίας.

Το πραγματικό κόλπο, ωστόσο, έγκειται στις λεπτομέρειες: οι ερευνητές εκμεταλλεύτηκαν σκόπιμα την «μετατόπιση της αγωγιμότητας », την αργή αλλά φυσικά ακριβή και προβλέψιμη αλλαγή στην ηλεκτρική αγωγιμότητα αυτών των κυττάρων μνήμης με την πάροδο του χρόνου. Στη βιομηχανία τσιπ μνήμης, αυτή η μετατόπιση θεωρείται συνήθως ένα ενοχλητικό φαινόμενο που μπορεί να προκαλέσει σφάλματα δεδομένων και πρέπει να κατασταλεί ενεργά. Αντ' αυτού, η ομάδα την « ελέγξε με ακρίβεια » (όπως το θέτει ο αρχικός τίτλος της μελέτης) και τη χρησιμοποίησε ως υπολογιστικό μηχανισμό: η μετατόπιση αντανακλά τη συνεχή χρονική εξέλιξη που χαρακτηρίζει επίσης τις νευρωνικές διεργασίες στον εγκέφαλο. Έτσι, για να χρησιμοποιήσουμε τα λόγια της περίληψης, μια τεχνική αδυναμία μετατρέπεται σε μια χρησιμοποιήσιμη υπολογιστική ιδιότητα. Το νέο τσιπ θα χρησιμοποιηθεί κυρίως για ενδοεγχειρητική νευροπλοήγηση, στην οποία οι χειρουργοί χρησιμοποιούν ένα μοντέλο πραγματικού χρόνου της ατομικής δομής του εγκεφάλου του ασθενούς κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης, και για την έγκαιρη διάγνωση νευροεκφυλιστικών ασθενειών όπως η νόσος Αλτσχάιμερ και η νόσος Πάρκινσον.

Για όσους δεν είναι εξοικειωμένοι με τις τεχνικές λεπτομέρειες του θέματος, αυτό που συμβαίνει γενικά είναι το εξής: οι Κινέζοι, αντί να επικεντρώνονται σε ολοένα και πιο μικροσκοπικά τσιπ —με άλλα λόγια, στον πόλεμο μέχρι το τελευταίο νανόμετρο— στοχεύουν στην αρχιτεκτονική εξέλιξη και τη λειτουργική λογική, διατηρώντας έτσι χαμηλό το κόστος, την κατανάλωση ενέργειας και αποφεύγοντας τους αμερικανικούς εμπορικούς πολέμους, οι οποίοι φαίνονται ολοένα και πιο αναποτελεσματικοί, αν όχι αξιολύπητοι. Σίγουρα θα δούμε κάποιες συναρπαστικές εξελίξεις σε αυτόν τον τομέα στο εγγύς μέλλον.

ΙΣΡΑΗΛ: Ο ΔΗΜΙΟΣ ΑΡΡΩΣΤΑΙΝΕΙ ΑΠΟ ΤΗΝ(ΑΥΤΟ) ΕΞΟΛΟΘΡΕΥΣΗ ΤΟΥ

Μαουρίτσιο Μπλοντέ

Μάρκο Τοσάτι
Αγαπητοί φίλοι και εχθροί του Stilum Curiae, σας εφιστούμε την προσοχή σε αυτό το άρθρο που δημοσιεύτηκε από τη Lavinia Marchetti στο προφίλ της στο Substack, το οποίο σας προσκαλούμε να επισκεφθείτε. Καλή  ανάγνωση και συμμετοχή

ΙΣΡΑΗΛ: Ο ΔΗΜΙΟΣ ΑΡΡΩΣΤΑΙΝΕΙ ΑΠΟ ΤΗΝ(ΑΥΤΟ) ΕΞΟΛΟΘΡΕΥΣΗ ΤΟΥ
Κλινικό ημερολόγιο μιας κοινότητας που δηλητηριάζει τον εαυτό της ενώ παράλληλα εξοντώνει

Λαβίνια Μαρκέτι


Σε αυτό το άρθρο, θέλω να προσπαθήσω να απαντήσω σε ένα ερώτημα που μέχρι τώρα ήταν δύσκολο, σχεδόν αδύνατο να απαντηθεί: τι συμβαίνει σε μια κοινωνία που διαπράττει γενοκτονία; Γνωρίζουμε, σε ατομικό επίπεδο, τι συμβαίνει στο μυαλό όσων σκοτώνουν: από την ψυχοπάθεια μέχρι την ενοχή του Ντοστογιέφσκι. Είναι πιο δύσκολο, ωστόσο, να γνωρίζουμε αυτά τα δεδομένα μέσα σε μια ολόκληρη κοινωνία. Σίγουρα, κάτι ασυνήθιστο συμβαίνει όταν μια κοινότητα δημοσιεύει, σε μια από τις πιο έγκυρες εφημερίδες της, την αναφορά της δικής της διάλυσης, ενώ την παράγει με τα ίδια της τα χέρια. Αυτή είναι η περίπτωση στις σελίδες επτά και οκτώ της Haaretz, στο τεύχος του Σαββάτου 28 Ιουνίου, όπου ο δημοσιογράφος Tom Levinson συνέγραψε μια έρευνα που το συντακτικό προσωπικό τιτλοφόρησε κατηγορηματικά: «Μια κοινωνία που καταρρέει. Το Ισραήλ υποφέρει από κρίση ψυχικής υγείας λόγω του πολέμου στη Γάζα». Μια κοινωνία που καταρρέει.

Όποιος περιμένει τη συνήθη ρητορική της θυσίας ή μια ψυχρή καταγραφή των απωλειών από τον Τύπο μιας χώρας σε πόλεμο, θα βρει ακριβώς το αντίθετο σε αυτές τις σελίδες. Συναντά μια λίστα με προσωπικότητες του τομέα της υγειονομικής περίθαλψης αναμεμειγμένη με τις φωνές των επικεφαλής γιατρών που ερωτήθηκαν και τις αφηγήσεις άυπνων ασθενών, συντεταγμένων στη φαινομενικά άνυδρη γλώσσα των κλινικών στατιστικών για να πιστοποιήσουν ότι το συλλογικό ισραηλινό σώμα αρρωσταίνει από τη βία που ασκεί. Η έρευνα δεν το δηλώνει με αυτά τα λόγια, αλλά το καθιστά κατανοητό σε όσους, εδώ και χρόνια, έχουν μελετήσει τις εξωτερικές επιπτώσεις που έχει αυτή η κοινωνία στους «εχθρούς» της και στον κόσμο. Τι σημαίνει για έναν πληθυσμό να συντάσσει μια αναφορά για την αυτοκαταστροφή του σε πραγματικό χρόνο, ενώ η δράση που την παράγει συνεχίζεται;

Ο Nadav Wiersch, πρόεδρος ενός συλλόγου βετεράνων πολέμου, ξεκινά την έρευνα με μια σημαντική λεπτομέρεια. Το τηλέφωνό του χτυπάει συνεχώς, και δεν έχει την πολυτέλεια να το αφήσει να χτυπήσει. Μια σύζυγος τον καλεί επειδή ο έφεδρος σύζυγός της έφυγε από το σπίτι και σταμάτησε να απαντάει. Τον βρίσκουν μπερδεμένο, στο δάσος, αποφασισμένο να δώσει ένα τέλος σε όλα. Πριν από τον πόλεμο, ήταν χειριστής γερανού με μια εύτακτη ζωή. Μια επιτροπή του Υπουργείου Άμυνας τον κηρύσσει τώρα εντελώς ακατάλληλο για εργασία, εξαρτημένο και επικίνδυνο για τον εαυτό του και τους γύρω του. Η εφημερίδα αναφέρει ότι κανένας από τους θεραπευτές του δεν γνωρίζει αν θα επιστρέψει ποτέ στην κοινωνία. Αυτή η πρόταση αντιστρέφει τη συνήθη σειρά των πολεμικών αφηγήσεων. Ο βετεράνος δεν είναι πλέον μια φιγούρα επιστροφής, αλλά μάλλον μια μόνιμη εξαφάνιση από έναν κοινό χώρο που συνεχίζει να αυτοαποκαλείται φυσιολογικός, αλλά δεν διατηρεί κανένα ίχνος κανονικότητας.

Όταν ρωτήθηκε από τον Λέβινσον, ο καθηγητής Έιαλ Φρούχτερ, πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου για τη Μετατραυματική Φροντίδα, απορρίπτει κάθε διπλωματική προειδοποίηση. Οι αριθμοί δεν αφήνουν καμία αμφιβολία: το Ισραήλ αντιμετωπίζει μια εθνική κρίση. Πριν από τη γενοκτονία, το τμήμα αποκατάστασης του Υπουργείου Άμυνας περιέθαλπε εξήντα δύο χιλιάδες άτομα με αναπηρία και έντεκα χιλιάδες άτομα για ψυχικές διαταραχές. Σήμερα, οι αριθμοί φτάνουν τις ογδόντα δύο χιλιάδες και τριάντα μία χιλιάδες αντίστοιχα. Η ψυχική συνιστώσα της βλάβης έχει σχεδόν τριπλασιαστεί σε λίγο περισσότερο από ένα χρόνο και αυξάνεται με ταχύτερο ρυθμό από τη σωματική συνιστώσα.

ΤΟ ΣΩΜΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΚΟΙΜΑΙ ΠΛΕΟΝ


Από τον στρατιώτη μέχρι τον πολίτη, η ψυχολογική ταλαιπωρία εκτείνεται σε ολόκληρο τον πληθυσμό και η πρώτη λειτουργία που αποτυγχάνει είναι ο ύπνος. Μια μελέτη της Ιατρικής Σχολής του Εβραϊκού Πανεπιστημίου μέτρησε το ποσοστό των Ισραηλινών με κλινική αϋπνία στο πέντε τοις εκατό πριν από τις 7 Οκτωβρίου. Μέχρι το τέλος του 2025, το ίδιο ποσοστό θα φτάσει το είκοσι οκτώ τοις εκατό. Ο καθηγητής Gil Saltzman, ένας από τους κορυφαίους ψυχιάτρους της χώρας, μεταφράζει τα δεδομένα σε ένα σκηνικό που θυμίζει συνέδριο: από τους διακόσιους ανθρώπους που ρωτήθηκαν ποιοι κοιμήθηκαν επτά ώρες συνεχόμενα το προηγούμενο βράδυ, τρεις σήκωσαν το χέρι τους. Ζούμε, λέει, σε μια κατάσταση μόνιμης αβεβαιότητας. Το τηλέφωνο θα μπορούσε να χτυπήσει σε μια ώρα, πύραυλοι θα μπορούσαν να εκτοξευθούν από το Ιράν, βρισκόμαστε σε κατάσταση επιβίωσης και αυτό έχει συνέπειες. Ο ψυχίατρος Yossi Levi Belz του Πανεπιστημίου Ruppin προσθέτει στη διάγνωση μια έννοια που η κοινωνιολογία κατανοεί καλύτερα από την ατομική κλινική πρακτική: το συλλογικό τραύμα, την κατάσταση στην οποία ο κίνδυνος δεν αφορά πλέον το άτομο που εκτίθεται σε ένα γεγονός, αλλά την κοινωνία στο σύνολό της, συνυφασμένη με τις διαπροσωπικές της σχέσεις και τις κοινωνικές δομές.

Η Ζαχάβα Σόλομον, κορυφαία ερευνήτρια στον τομέα, προσφέρει στόν Λέβινσον ένα όραμα για το μέλλον: η ζημιά που παρατηρούμε σήμερα, λέει, είναι μόνο ένα μικρό μέρος, ακόμη και η κορυφή του παγόβουνου, αυτού που πρόκειται να έρθει. Ακριβώς οι περίοδοι φαινομενικής ηρεμίας, εξηγεί, επιτρέπουν στο συσσωρευμένο περιεχόμενο να εκραγεί αργότερα, και πολλοί βετεράνοι που αποστρατεύτηκαν από την ενεργό υπηρεσία κουβαλούν ένα φορτίο που δεν έχει ακόμη εκραγεί. Είναι ωρολογιακές βόμβες. Η Λέβι-Μπελζ προσθέτει ότι σε αυτόν τον πόλεμο, ο κίνδυνος δεν αφορά μια μειονότητα που είναι εκτεθειμένη στο μέτωπο. Αφορά ολόκληρο τον πολίτη, καθώς ο άμαχος πληθυσμός ανήκει πλέον, στο σύνολό του, στην ομάδα κινδύνου.

Όταν ο κίνδυνος γίνεται μια μόνιμη κατάσταση και όχι ένα απλό μεμονωμένο περιστατικό, το σπίτι παύει να προσφέρει καταφύγιο. Κατά τους πρώτους έξι μήνες της γενοκτονίας, οι κλήσεις σε κέντρα ενδοοικογενειακής βίας αυξήθηκαν σε 4.566, σε σύγκριση με 2.760 την ίδια περίοδο του προηγούμενου έτους. Μια μελέτη του 2024 εκτίμησε τον κίνδυνο σωματικής ή σεξουαλικής βίας σε οκτώ φορές υψηλότερο όταν και οι δύο σύζυγοι υπηρετούν ως εφέδροι. Αυτό το ποσοστό αξίζει να εξεταστεί. Δεν περιγράφει μια εξαίρεση ατόμων που είναι επιρρεπή στη βία, όπως βλέπουμε σε όλες σχεδόν τις κοινωνίες. Στην ουσία, αυτό το ποσοστό περιγράφει τη μετατροπή του οικιακού χώρου σε μια επέκταση του πεδίου της μάχης, όπου η συσσωρευμένη ένταση που βρίσκεται έξω επιστρέφει και απελευθερώνεται σε όσους βρίσκονται πιο κοντά τους.

Έπειτα έρχεται η παλαιότερη θεραπεία: οι ουσίες, ο πιο άμεσος τρόπος διακοπής της αντίληψης. Μια έκθεση του Ισραηλινού Κέντρου για τους Εξαρτήσεις και την Ψυχική Υγεία εκτιμά ότι κατά τη διάρκεια της γενοκτονίας και του πολέμου στο Ιράν, ένας στους τέσσερις Ισραηλινούς έκανε επικίνδυνη χρήση αλκοόλ ή ουσιών, σε σύγκριση με έναν στους επτά πριν από τη σύγκρουση. Μεταξύ εκείνων που εμφάνιζαν σοβαρά συμπτώματα μετά το τραύμα, το ποσοστό αυξάνεται στο πενήντα τέσσερα τοις εκατό, ενώ τα ηρεμιστικά και τα αντικαταθλιπτικά αυξάνονται κατά δεκαέξι και πέντε τοις εκατό και δεκατέσσερις τοις εκατό αντίστοιχα. Τα κέντρα ψυχολογικής υποστήριξης, τα οποία υποδέχτηκαν πέντε χιλιάδες άτομα το 2022, θα υποδεχθούν τριάντα έξι χιλιάδες το 2025. Το κοινωνικό σώμα εμφανίζει όλα τα συμπτώματα ταυτόχρονα, ενώ ο πόλεμος και η γενοκτονία συνεχίζονται.

ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΕΙΨΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ

Ένας πληθυσμός που αρρωσταίνει με αυτόν τον ρυθμό θα απαιτούσε ένα αναλογικό σύστημα υγειονομικής περίθαλψης. Το ακριβώς αντίθετο ισχύει. Η εφημερίδα αναφέρει τους αριθμούς: επτακόσιοι εβδομήντα ασθενείς για κάθε εργαζόμενο ψυχικής υγείας. Στο αποκορύφωμα του πολέμου, ένας Βρετανός κυνηγός κεφαλών φτάνει στο Ισραήλ αναζητώντας ψυχιάτρους. Κανονίζει άδειες εργασίας στο Ηνωμένο Βασίλειο και κανονίζει τις μετακινήσεις. Δέκα ανώτεροι γιατροί φεύγουν για το Μπρίστολ. Σύμφωνα με τον Φρούχτερ, δεκάδες άλλοι ψυχίατροι εγκαταλείπουν τη χώρα κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης και πολλοί, αναφέρει ο Σάλτζμαν, λένε ότι θα πάρουν μια άδεια και δεν θα επιστρέψουν ποτέ. Η φυγή των επαγγελματιών καθώς η ασθένεια εξαπλώνεται σκιαγραφεί μια εικόνα που δεν χρειάζεται περαιτέρω εξήγηση, με τους ενόρκους να εγκαταλείπουν την αίθουσα του δικαστηρίου πριν από την ετυμηγορία.

ΑΥΤΟΙ ΠΟΥ ΠΕΘΑΙΝΟΥΝ ΣΙΩΠΗΛΑ

Το πιο σκοτεινό κεφάλαιο της έρευνας αφορά τις αυτοκτονίες. Το Τμήμα Αποκατάστασης Άμυνας κατέγραψε έξι αυτοκτονίες μεταξύ των βετεράνων το 2024 και δεκατρείς το 2025. Ο Φρούχτερ προβλέπει αύξηση μεταξύ είκοσι και τριάντα τοις εκατό μόλις τελειώσει ο «πόλεμος», επειδή η μείωση συχνά έρχεται αργότερα, όταν οι εντάσεις υποχωρούν. Μια πηγή Άμυνας, την οποία επικαλείται η εφημερίδα, αναγνωρίζει το φαινόμενο, ενώ ταυτόχρονα το κρατά μακριά από τη δημοσιότητα. Το κοινό παραμένει εντελώς ανενημέρωτο για αυτές τις περιπτώσεις. Αυτοί οι άνθρωποι πεθαίνουν σιωπηλά.

Το περασμένο καλοκαίρι, μια ομάδα βετεράνων διαμαρτυρήθηκε μπροστά από το κέντρο αποκατάστασης Petah Tikva, απαιτώντας να σταματήσει η επόμενη αυτοκτονία. Ανάμεσά τους ήταν και ο Or Aflalo, είκοσι τεσσάρων ετών, που επέστρεψε πρόσφατα από τις μάχες στη Λωρίδα της Γάζας. Τον περασμένο Φεβρουάριο, ο Aflalo βρέθηκε νεκρός στο σπίτι του, έχοντας πάρει υπερβολική δόση. Όσοι διαμαρτυρήθηκαν για την επόμενη αυτοκτονία έγιναν η επόμενη αυτοκτονία, και γύρω από αυτούς τους θανάτους, η χώρα απλώνει μια οργανωμένη σιωπή. Πολλοί βετεράνοι, αναφέρει ο Wiersch, αποφεύγουν ακόμη και να αυτοπροσδιορίζονται ως άρρωστοι από φόβο μήπως χάσουν την άδεια οδήγησής τους ή τη δουλειά τους σε μια αμυντική εταιρεία, από φόβο μήπως χαρακτηριστούν προδότες.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΑΘΕΜΕΝΟ ΣΤΗΝ ΨΥΧΗ ΟΣΩΝ ΕΞΟΛΟΘΡΕΥΟΥΝ

Τι συμβαίνει στο μυαλό εκείνων που προκαλούν καταστροφή; Η ψυχιατρική πέρασε δεκαετίες θέτοντας αυτό το ερώτημα τον τελευταίο αιώνα, επειδή αντιφάσκει με την ιδέα ότι το τραύμα ανήκει μόνο σε όσους υφίστανται βία. Μελέτες λένε το αντίθετο. Η πράξη της δολοφονίας προκαλεί βλάβη σε όσους την διαπράττουν, βλάβη που μέρος της κλινικής βιβλιογραφίας, που προέρχεται από βετεράνους του Βιετνάμ, έχει απομονώσει με ακρίβεια. Όσοι σκοτώνουν υποφέρουν από πιο σοβαρά και μακροχρόνια συμπτώματα από εκείνους που απλώς εκτέθηκαν σε κίνδυνο. Το χέρι που τραβάει τη σκανδάλη γίνεται πιο άρρωστο από τον τραυματισμένο ώμο. Παράλληλα με αυτή τη βλάβη βρίσκεται μια δεύτερη, πιο ανεπαίσθητη: η ηθική βλάβη, η εσωτερική κατάρρευση που ακολουθεί την προδοσία αυτού που θεωρούνταν σωστό. Οι Ισραηλινοί βετεράνοι που, γράφει ο Λέβινσον, φοβούνται να αναγνωριστούν για τα ηθικά τους τραύματα και τρέμουν τις κατηγορίες για προδοσία, μιλούν ακριβώς αυτή τη γλώσσα. Γνωρίζουν, σε ένα επίπεδο που η προπαγάνδα δεν μπορεί να φτάσει, ότι έχουν κάνει κάτι που τους έχει βλάψει.

Για να αντιμετωπίσει το ανεπανόρθωτο, το μυαλό διχάζεται. Όσοι επιλέγουν θύματα κατά τη διάρκεια της ημέρας και επιστρέφουν στο να είναι φροντιστικοί γονείς το βράδυ, εφαρμόζουν μια διαίρεση στον εαυτό που η ψυχιατρική παρατήρησε στους γιατρούς των στρατοπέδων θανάτου, και η οποία επιτρέπει στο ίδιο άτομο να διατηρεί ασύμβατους ρόλους χωρίς ο ένας να μολύνει τον άλλον. Αυτό συνοδεύεται από μια εξασθένηση της ικανότητας να αισθάνεται, την ίδια που παρατηρείται σε επιζώντες ακραίων καταστροφικών γεγονότων, όταν η ψυχική συσκευή μειώνει την ευαισθησία της ώστε να μην καταρρεύσει υπό την πίεση αυτού που αντιλαμβάνεται. Μια κοινότητα που εξοντώνει πολίτες και μετά κοιμάται τη νύχτα εφαρμόζει την ίδια διαίρεση σε μαζική κλίμακα. Ο λογαριασμός στη συνέχεια διευθετείται τη νύχτα, όταν ο διχασμένος εαυτός υποχωρεί και εμφανίζεται στο φαρμακείο.

Η απανθρωποποίηση του εχθρού παράγει ένα αποτέλεσμα που όσοι την εφαρμόζουν σχεδόν πάντα αγνοούν. Για να υποβαθμίσει κανείς τον άλλον σε στόχο, απαιτεί να ακρωτηριάσει μέσα του την ικανότητα να αναγνωρίζει στον άλλον έναν συνάνθρωπο. Αυτή η ικανότητα, αφού ακρωτηριαστεί, δεν επιστρέφει κατόπιν εντολής. Όσοι έχουν μάθει να μην βλέπουν την ανθρώπινη φύση του Παλαιστινίου ξεχνούν επίσης πώς να βλέπουν τη δική τους. Το δηλητήριο που παρασκευάζεται για τον αντίπαλο παραμένει στο σώμα εκείνων που το χορηγούν.

Η ΑΥΤΟΑΝΟΣΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ

Ο Ζακ Ντεριντά εφάρμοσε έναν φιλοσοφικό όρο σε όλα αυτά: αυτοανοσία, δανειζόμενος έναν όρο από τη βιολογία και εφαρμόζοντάς τον στις πολιτικές κοινότητες, ένα συλλογικό σώμα που, σε μια προσπάθεια να προστατευτεί από μια απειλή, αναπτύσσει μια αμυντική αντίδραση ικανή να επιτεθεί στο ίδιο το σώμα που υποτίθεται ότι προστατεύει. Η ισραηλινή κοινωνία, αν παρατηρήσει κανείς την ακολουθία δεδομένων που παρουσιάζει ο Λέβινσον χωρίς σχόλια, έχει ακολουθήσει ακριβώς αυτό το μονοπάτι. Ο μηχανισμός που δημιουργήθηκε για να την υπερασπιστεί, η μόνιμη κινητοποίηση ενός στρατού εξαντλημένου από έναν πόλεμο σε πολλαπλά μέτωπα, στρέφεται εναντίον του σώματος που ορκίστηκε να προστατεύσει. Οι άμυνές της έχουν αλλάξει στόχους. Η χώρα που επιδίωξε να ανοσοποιηθεί από τον θάνατο τον παράγει σε τέτοιες ποσότητες που πρέπει να τον απορροφήσει πλήρως, από τα ψυχιατρικά νοσοκομεία που γεμίζει και τα φαρμακεία που αδειάζει από ηρεμιστικά, μέχρι τα νεκροταφεία όπου κατατίθεται. Οι κλήσεις σε κέντρα κατά της βίας διπλασιάζονται και οι αυτοκτονίες βετεράνων αυξάνονται, ενώ το υπουργείο τις κρατά μακριά από τα επίσημα αρχεία. Αυτή η κοινωνία αντιμετωπίζει τη διάλυση των κοινών κανόνων που συνήθως εμποδίζουν τα άτομα να ασκούν βία εναντίον του εαυτού τους ή των αγαπημένων τους προσώπων. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο Παπέ κήρυξε το τέλος του Ισραήλ. Αυτό είναι που η κλασική κοινωνιολογία έχει ονομάσει «ανομία», την κατάσταση κατά την οποία οι κανόνες που καθοδηγούν τη συμπεριφορά χάνουν την επιρροή τους ακριβώς όταν είναι πιο απαραίτητοι.

Η ΑΝΑΦΟΡΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΣΕ ΝΑ ΓΡΑΨΕΙ Ο ΕΙΚΟΣΤΟΣ ΑΙΩΝΑΣ

Η ψυχολογική βλάβη που προκαλείται σε όσους εξοντώνουν είναι ένα αρχαίο φαινόμενο και η ιστορία το καταγράφει στα γερμανικά αστυνομικά τάγματα που πυροβολούσαν Εβραίους στους τάφους της Ανατολικής Ευρώπης. Οι ιστορικοί αναπαρέστησαν, δεκαετίες αργότερα, πώς αυτοί οι απλοί άνδρες έπνιξαν την αηδία τους στο αλκοόλ και, καταβεβλημένοι από εφιάλτες, ζήτησαν μεταφορά. Η ναζιστική διοίκηση αναγνώρισε το πρόβλημα και αναζήτησε μια τεχνική λύση. Η μεταφορά στον θάλαμο αερίων χρησίμευσε επίσης για να γλιτώσει τους δήμιους από στενή επαφή με τα μάτια των θυμάτων. Στην ομιλία του στο Πόζεν το 1943, ο Χάινριχ Χίμλερ επαίνεσε τους αξιωματικούς του που παρέμειναν, κατά την άποψή του, καλοί άνθρωποι εν μέσω της σφαγής και όρισε την εξόντωση ως μια ένδοξη σελίδα που προοριζόταν να παραμείνει για πάντα άγραφη. Το καθεστώς δίδαξε στους αξιωματούχους του να καταπνίγουν τα ερωτήματα σχετικά με το τι προκάλεσαν και αντ' αυτού να καλλιεργούν συμπόνια για το βάρος που οι ίδιοι έπρεπε να επωμιστούν.

Όλα αυτά τα μάθαμε αργά και με δυσκολία, ενάντια σε ένα καθεστώς που έκρυβε την αποσύνθεσή του και την μεταμφίεζε σε δόξα. Το φαινόμενο παρέμενε αδύνατο να μελετηθεί καθώς συνέβαινε. Σήμερα, συμβαίνει μια πλήρης αντιστροφή. Μια εταιρεία που διεξάγει εξόντωση δημοσιεύει την κλινική έκθεση σε πραγματικό χρόνο, σε μια από τις πιο έγκυρες εφημερίδες, με στοιχεία από το δικό της Υπουργείο Άμυνας. Έχουμε, για πρώτη φορά, το ηλεκτροκαρδιογράφημα ενός συλλογικού σώματος που δηλητηριάζει τον εαυτό του την ίδια την πράξη της δολοφονίας.

Αυτή η αντιστροφή αφαιρεί την τελευταία ρητορική διαφυγή. Ήταν δυνατό να ειπωθεί για το Τρίτο Ράιχ ότι ο πληθυσμός δεν γνώριζε. Αυτό δεν θα είναι δυνατό για το Ισραήλ, επειδή το Ισραήλ γράφει για τον εαυτό του σήμερα, όπως κάνει, και γράφεται από έναν εγχώριο τύπο που εξακολουθεί να έχει κάποια περιθώρια ελιγμών, σε αντίθεση με εκείνον τότε. Η αξία της Haaretz έγκειται ακριβώς στο ότι δείχνει την ασθένεια ενώ ο ασθενής την αρνείται.

ΤΡΟΜΟΣ ΑΥΤΟΤΟΞΙΚΟΣ


Η παλιά ανοσολογία είχε ένα όνομα για τον νόμο που εμποδίζει έναν οργανισμό να επιτεθεί στον εαυτό του: horror autotoxicus, η αποστροφή της αυτοδηλητηρίασης. Ένα υγιές σώμα αναγνωρίζει τι του ανήκει και απέχει από την καταστροφή του. Η ασθένεια ξεκινά όταν αυτός ο νόμος αποτυγχάνει και οι άμυνες στρέφονται εναντίον του οργανισμού που υποτίθεται ότι προστατεύουν. Είναι ο ίδιος νόμος που ο Ντεριντά εισάγει στο πολιτικό πεδίο όταν παρατηρεί ότι μια κοινότητα που είναι πρόθυμη να κάνει τα πάντα για να επιβιώσει συχνά καταλήγει να επιτίθεται στην ίδια τη ζωή που σκόπευε να υπερασπιστεί, μετατρέποντας την προστασία στο αντίθετό της.

Η δύναμη που εξαπολύει το Ισραήλ στη Γάζα και τον Λίβανο δεν βρίσκει εξωτερική διέξοδο. Παραμένει εντός του συστήματος που την δημιούργησε και καταφεύγει επίσης στον εκπομπό. Οι αρχαίοι την ονόμασαν «νέμεσις» και την περιέγραψαν ως απόγονο της αλαζονείας. Η κλινική επιστήμη την αποκαλεί αυτοανοσία. Η κοινή ορολογία θα χρησιμοποιούσε τη λέξη κάρμα, αναφερόμενη στον ίδιο νόμο: τη βία που δεν βρίσκει διαφυγή και επιστρέφει στην πηγή της.

Αυτή η αντιληπτική ψυχρότητα, αυτή η αδυναμία συμμετοχής στα βάσανα που συμβαίνουν πέρα ​​από τα σύνορά μας, δεν είναι μια περιθωριακή ψυχολογική λεπτομέρεια. Αντίθετα, παρουσιάζεται ως η συνθήκη χωρίς την οποία καμία γενοκτονία, σε οποιαδήποτε εποχή, δεν θα μπορούσε ποτέ να πραγματοποιηθεί πλήρως από τους δράστες της. Το αλκοόλ και τα αντικαταθλιπτικά χρησιμεύουν στη διατήρηση αυτής της ψυχρότητας. Είναι η ίδια αναισθησία που μας επιτρέπει να παρατηρούμε μια γενοκτονία και να συνεχίζουμε να την αποκαλούμε με άλλο όνομα, να κοιτάμε τα στατιστικά στοιχεία της Γάζας με την ίδια αφηρημένη προσοχή με την οποία διαβάζουμε μια πρόγνωση καιρού.

Η γενοκτονία, αν δεχτούμε αυτήν την κλινική ερμηνεία, είναι η επαγγελματική ασθένεια όσων την εφαρμόζουν. Όσοι ασκούν την εξόντωση προσβάλλονται από τη ζημιά που εξαπλώνουν και την κουβαλούν σπίτι. Το άυπνο κρεβάτι τους φυλάει μέχρι την αυγή και η γεμάτη κλινική τους καλωσορίζει την επόμενη μέρα. Μένει να δούμε ποιος είναι ο σκοπός της παρατήρησης όλων αυτών, και το λέω αυτό χωρίς καμία οίκτο για όσους την προκάλεσαν. Η κατάρρευση δεν χρειάζεται συμπόνια για τον δράστη. Είναι απόδειξη αυτού.


ΝΕΜΕΣΙΣ: ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΓΝΩΣΤΟ ΑΛΛΑ Η ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΑΘΗΝΑΣ ΞΕΚΙΝΗΣΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΔΙΚΗ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΩΝ ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΔΕΝ ΠΕΡΙΣΥΝΕΛΕΞΑΝ ΤΑ ΠΤΩΜΑΤΑ  ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ ΤΗΣ ΝΑΥΜΑΧΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΓΙΝΟΥΣΩΝ, ΛΟΓΩ ΔΥΝΑΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΟΤΑΡΑΧΗΣ. ΜΙΑ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΗΤΑΝ ΚΑΙ Η ΚΑΤΑΔΙΚΗ ΤΟΥ ΣΩΚΡΑΤΗ Ο ΟΠΟΙΟΣ ΑΝΤΙΣΤΑΘΗΚΕ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΔΙΚΗ ΤΟΥΣ.