Η προεδρία των λειτουργιών από λαϊκούς και η έμφαση στα συμμετοχικά σώματα συγκαταλέγονται στις προτάσεις της Τελικής Έκθεσης της Επιτροπής Κανονικού Δικαίου, η οποία δημοσιεύθηκε από τη Γενική Γραμματεία της Συνόδου.
Στόχος είναι η αναδιατύπωση του κανονικού δικαίου για την εδραίωση των «επιτευγμάτων» που έχουν ήδη επιτευχθεί στην πράξη.
Στις 30 Σεπτεμβρίου, η Γενική Γραμματεία της Συνόδου δημοσίευσε την Τελική Έκθεση της Επιτροπής Κανονικού Δικαίου, η οποία περιέχει αρκετές προτάσεις για την αναθεώρηση του Κώδικα Κανονικού Δικαίου μετά τις ανησυχίες που προέκυψαν από το έργο της μακράς συνοδικής φάσης για τη «νέα συνοδικότητα», η οποία ξεκίνησε το 2021 και ολοκληρώθηκε το 2024.
Προς το παρόν, αυτές οι αλλαγές δεν απαιτούν την καθιέρωση νέων διακονιών, αλλά απλώς επιβεβαιώνουν τις υπάρχουσες μορφές συμμετοχής των λαϊκών και ενισχύουν εκείνες που προβλέπονται ήδη στον ισχύοντα Κώδικα.
Η Έκθεση ελπίζει επίσης ότι θα πραγματοποιηθεί στο εγγύς μέλλον μια ολοκληρωμένη αναθεώρηση των Λατινικών και Ανατολικών Κωδίκων Κανονικού Δικαίου. Τίποτα λιγότερο.
Οι νέες διατάξεις αφορούν, για παράδειγμα, τη δυνατότητα των λαϊκών να ασκούν τη διακονία του Λόγου, να προΐστανται σε λειτουργικές προσευχές, να τελούν βαπτίσεις, να βοηθούν σε γάμους, να διανέμουν τη Θεία Κοινωνία, να ασκούν αποστολή με ανάθεση (το σχήμα ενός «επισκοπικού αντιπροσώπου»), να είναι υποχρεωτική η σύσταση και η σύγκληση των επισκοπικών και ενοριακών ποιμαντικών συμβουλίων, να διεξάγονται υποχρεωτικά και τακτικά οι επισκοπικές σύνοδοι και τα επαρχιακά συμβούλια και να είναι δημόσια, διαφανής και πιστοποιημένη η οικονομική διαχείριση.
Αυτή η τελευταία έμφαση στα συμμετοχικά σώματα βασίζεται στη νέα παράγραφο που πρόκειται να προστεθεί στον κανόνα 212: «Οι ποιμένες έχουν το καθήκον να ακούν τη γνώμη των πιστών σε θέματα που αφορούν το καλό της Εκκλησίας, ενεργοποιώντας μεθόδους κοινοτικής διάκρισης».
Ενώ επιβεβαιώνεται ότι η εξουσία του επισκόπου παραμένει ανέγγιχτη, προβλέπεται επίσης ότι τα λαϊκά μέλη στα επισκοπικά συμβούλια έχουν πλειοψηφία και ότι για ορισμένες αποφάσεις ο επίσκοπος πρέπει να έχει τη συγκατάθεση του πρεσβυτερίου συμβουλίου.
Η νέα συνοδικότητα, επομένως, προχωρά. Ο Καρδινάλιος Γκρεχ , κηρύσσοντας τη λήξη της Συνόδου, πρόσθεσε ότι η συνοδικότητα θα συνεχιστεί σε μια φάση εφαρμογής όσων προέκυψαν από τις συνοδικές συνελεύσεις για να εισρεύσουν στη Μεγάλη Οικουμενική Συνέλευση του 2028.
Στόχος είναι η αναδιατύπωση του κανονικού δικαίου για την εδραίωση των «επιτευγμάτων» που έχουν ήδη επιτευχθεί στην πράξη.
Στις 30 Σεπτεμβρίου, η Γενική Γραμματεία της Συνόδου δημοσίευσε την Τελική Έκθεση της Επιτροπής Κανονικού Δικαίου, η οποία περιέχει αρκετές προτάσεις για την αναθεώρηση του Κώδικα Κανονικού Δικαίου μετά τις ανησυχίες που προέκυψαν από το έργο της μακράς συνοδικής φάσης για τη «νέα συνοδικότητα», η οποία ξεκίνησε το 2021 και ολοκληρώθηκε το 2024.
Προς το παρόν, αυτές οι αλλαγές δεν απαιτούν την καθιέρωση νέων διακονιών, αλλά απλώς επιβεβαιώνουν τις υπάρχουσες μορφές συμμετοχής των λαϊκών και ενισχύουν εκείνες που προβλέπονται ήδη στον ισχύοντα Κώδικα.
Η Έκθεση ελπίζει επίσης ότι θα πραγματοποιηθεί στο εγγύς μέλλον μια ολοκληρωμένη αναθεώρηση των Λατινικών και Ανατολικών Κωδίκων Κανονικού Δικαίου. Τίποτα λιγότερο.
Οι νέες διατάξεις αφορούν, για παράδειγμα, τη δυνατότητα των λαϊκών να ασκούν τη διακονία του Λόγου, να προΐστανται σε λειτουργικές προσευχές, να τελούν βαπτίσεις, να βοηθούν σε γάμους, να διανέμουν τη Θεία Κοινωνία, να ασκούν αποστολή με ανάθεση (το σχήμα ενός «επισκοπικού αντιπροσώπου»), να είναι υποχρεωτική η σύσταση και η σύγκληση των επισκοπικών και ενοριακών ποιμαντικών συμβουλίων, να διεξάγονται υποχρεωτικά και τακτικά οι επισκοπικές σύνοδοι και τα επαρχιακά συμβούλια και να είναι δημόσια, διαφανής και πιστοποιημένη η οικονομική διαχείριση.
Αυτή η τελευταία έμφαση στα συμμετοχικά σώματα βασίζεται στη νέα παράγραφο που πρόκειται να προστεθεί στον κανόνα 212: «Οι ποιμένες έχουν το καθήκον να ακούν τη γνώμη των πιστών σε θέματα που αφορούν το καλό της Εκκλησίας, ενεργοποιώντας μεθόδους κοινοτικής διάκρισης».
Ενώ επιβεβαιώνεται ότι η εξουσία του επισκόπου παραμένει ανέγγιχτη, προβλέπεται επίσης ότι τα λαϊκά μέλη στα επισκοπικά συμβούλια έχουν πλειοψηφία και ότι για ορισμένες αποφάσεις ο επίσκοπος πρέπει να έχει τη συγκατάθεση του πρεσβυτερίου συμβουλίου.
Η νέα συνοδικότητα, επομένως, προχωρά. Ο Καρδινάλιος Γκρεχ , κηρύσσοντας τη λήξη της Συνόδου, πρόσθεσε ότι η συνοδικότητα θα συνεχιστεί σε μια φάση εφαρμογής όσων προέκυψαν από τις συνοδικές συνελεύσεις για να εισρεύσουν στη Μεγάλη Οικουμενική Συνέλευση του 2028.
Προχωρά, αλλά πώς;
Αφενός, συνεχίζεται με έναν άναρχο και περιπετειώδη τρόπο· αφετέρου, συνεχίζεται, τείνοντας προς τη νομική εδραίωση σε έναν νέο Κώδικα Κανονικού Δικαίου. Οι δύο προσεγγίσεις δεν έρχονται σε σύγκρουση, όπως θα μπορούσε κανείς να σκεφτεί, λαμβάνοντας υπόψη τη φύση της νέας συνοδικότητας: ακούγοντας διάφορες ανάγκες βάσης που δεν αφομοιώνονται σε ένα καθορισμένο θεολογικό πλαίσιο, και μια πρακτική που εφαρμόζει προοδευτικά ορισμένες από αυτές τις ελαφρύτερες και πιο αποδεκτές πτυχές, και στη συνέχεια προχωρά σε εκείνες με πιο επαναστατικό αντίκτυπο.
Με έναν «άναρχο και περιπετειώδη» τρόπο, όπως είπαμε.
Στο όνομα της συνοδικότητας, ο Επίσκοπος της Αμβέρσας ανακοινώνει ότι θα χειροτονήσει έγγαμους ιερείς έως το 2028. Η Ισπανική Επισκοπική Διάσκεψη ξεκίνησε επίσημα μια διαδικασία εφαρμογής της νέας συνοδικότητας, με απρόβλεπτα αποτελέσματα και χωρίς να περιμένει την Έκθεση της Επιτροπής Κανονικού Δικαίου, την οποία εξετάζουμε.
Στο διεθνές συμπόσιο « Διαμόρφωση της Συνοδικότητας στην Ευρώπη: Από το Όραμα στον Οδικό Χάρτη », που πραγματοποιήθηκε στην Αυστρία από τις 14 έως τις 17 Σεπτεμβρίου, ειπώθηκε ότι οι τοπικές Εκκλησίες δεν πρέπει να περιμένουν τη Ρώμη.
Οι Γερμανοί επίσκοποι αναμένουν τις αποφάσεις της Αγίας Έδρας σχετικά με τη «Συνοδική Διάσκεψη» (με ίσο αριθμό ιερέων και λαϊκών), η οποία υποτίθεται ότι θα κυβερνά ολόκληρη την Εκκλησία στη Γερμανία και η οποία βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε αναμονή .
Ο Καρδινάλιος Βάλτερ Μπράντμυλερ ερμήνευσε το «θα δούμε» του Λέοντα ΙΔ΄ ως επιθυμία να σταματήσει η διαδικασία, αλλά μπορεί επίσης να ερμηνευτεί και αντίστροφα, ως αναμονή της κατάλληλης στιγμής για να την προωθήσουν.
Επίσης, σχετικά με το θέμα της συνοδικότητας, οι Γερμανοί επίσκοποι είχαν ζητήσει μια άδεια που θα επέτρεπε στους λαϊκούς να κηρύττουν κατά τη διάρκεια της Λειτουργίας, αλλά δεν τους χορηγήθηκε από τη Ρώμη, και πολλοί από αυτούς έχουν δηλώσει ότι θα προχωρήσουν ούτως ή άλλως, όπως ο Επίσκοπος Πέτερ Κόλγκραφ του Μάιντς.
Αυτή είναι η νέα συνοδικότητα: μια συνεχής έκρηξη βημάτων προς τα εμπρός, νέες πρακτικές, περιπετειώδεις πρωταγωνιστές, αλλαγές που αποφασίστηκαν πριν καν μελετηθούν επαρκώς, δημιουργικές ποιμαντικές εφευρέσεις και διαδικασίες που προβλέπουν τη νομική τους διαμόρφωση. Αυτό θα φτάσει, αργά ή γρήγορα, αλλά πάντα θα αργεί, όπως οι μεταρρυθμίσεις που προτείνει τώρα η Επιτροπή Κανονικού Δικαίου, οι οποίες είναι πολύ δειλές σε σύγκριση με τα επίπεδα που επιτυγχάνονται με την συνοδική διαδικασία στην πράξη.
Ο νέος Νομάρχης της Διεύθυνσης Νομοθετικών Κειμένων , Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας Άντονι Ραντάτσο , σε πρόσφατη συνέντευξή του στο Vox canonicaΕίπε ότι η συνοδικότητα δεν είναι ένας τρόπος υπονόμευσης της κανονικής παράδοσης και δεν αποτελεί μια νέα πραγματικότητα στην Εκκλησία.
Με έναν «άναρχο και περιπετειώδη» τρόπο, όπως είπαμε.
Στο όνομα της συνοδικότητας, ο Επίσκοπος της Αμβέρσας ανακοινώνει ότι θα χειροτονήσει έγγαμους ιερείς έως το 2028. Η Ισπανική Επισκοπική Διάσκεψη ξεκίνησε επίσημα μια διαδικασία εφαρμογής της νέας συνοδικότητας, με απρόβλεπτα αποτελέσματα και χωρίς να περιμένει την Έκθεση της Επιτροπής Κανονικού Δικαίου, την οποία εξετάζουμε.
Στο διεθνές συμπόσιο « Διαμόρφωση της Συνοδικότητας στην Ευρώπη: Από το Όραμα στον Οδικό Χάρτη », που πραγματοποιήθηκε στην Αυστρία από τις 14 έως τις 17 Σεπτεμβρίου, ειπώθηκε ότι οι τοπικές Εκκλησίες δεν πρέπει να περιμένουν τη Ρώμη.
Οι Γερμανοί επίσκοποι αναμένουν τις αποφάσεις της Αγίας Έδρας σχετικά με τη «Συνοδική Διάσκεψη» (με ίσο αριθμό ιερέων και λαϊκών), η οποία υποτίθεται ότι θα κυβερνά ολόκληρη την Εκκλησία στη Γερμανία και η οποία βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε αναμονή .
Ο Καρδινάλιος Βάλτερ Μπράντμυλερ ερμήνευσε το «θα δούμε» του Λέοντα ΙΔ΄ ως επιθυμία να σταματήσει η διαδικασία, αλλά μπορεί επίσης να ερμηνευτεί και αντίστροφα, ως αναμονή της κατάλληλης στιγμής για να την προωθήσουν.
Επίσης, σχετικά με το θέμα της συνοδικότητας, οι Γερμανοί επίσκοποι είχαν ζητήσει μια άδεια που θα επέτρεπε στους λαϊκούς να κηρύττουν κατά τη διάρκεια της Λειτουργίας, αλλά δεν τους χορηγήθηκε από τη Ρώμη, και πολλοί από αυτούς έχουν δηλώσει ότι θα προχωρήσουν ούτως ή άλλως, όπως ο Επίσκοπος Πέτερ Κόλγκραφ του Μάιντς.
Αυτή είναι η νέα συνοδικότητα: μια συνεχής έκρηξη βημάτων προς τα εμπρός, νέες πρακτικές, περιπετειώδεις πρωταγωνιστές, αλλαγές που αποφασίστηκαν πριν καν μελετηθούν επαρκώς, δημιουργικές ποιμαντικές εφευρέσεις και διαδικασίες που προβλέπουν τη νομική τους διαμόρφωση. Αυτό θα φτάσει, αργά ή γρήγορα, αλλά πάντα θα αργεί, όπως οι μεταρρυθμίσεις που προτείνει τώρα η Επιτροπή Κανονικού Δικαίου, οι οποίες είναι πολύ δειλές σε σύγκριση με τα επίπεδα που επιτυγχάνονται με την συνοδική διαδικασία στην πράξη.
Ο νέος Νομάρχης της Διεύθυνσης Νομοθετικών Κειμένων , Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας Άντονι Ραντάτσο , σε πρόσφατη συνέντευξή του στο Vox canonicaΕίπε ότι η συνοδικότητα δεν είναι ένας τρόπος υπονόμευσης της κανονικής παράδοσης και δεν αποτελεί μια νέα πραγματικότητα στην Εκκλησία.
Εμπιστευόμαστε την πρώτη του ελπίδα, αλλά έχουμε κάποιες αμφιβολίες για τη δεύτερη εκτίμησή του.
Η καινοτομία, κατά τη γνώμη μας, είναι ότι η πρακτική της νέας συνοδικότητας τείνει συστηματικά να προβλέπει την εξέλιξη του δόγματος, το οποίο πρέπει να προσαρμοστεί βιαστικά σε αυτό, τροφοδοτώντας ένα ευρύ αίσθημα ανοίγματος στο νέο, μαζί με ένα αντίστοιχο πνεύμα αντίθετο προς το παλιό.
Αυτό το πνεύμα προχωρά, ωστόσο, επειδή πιστεύει ότι είναι σύμφωνο με τις απαιτήσεις μιας απροσδιόριστης συμμετοχής που εκφράζεται από τα «σημεία των καιρών» και χωρίς μια σαφή ιδέα για το πού να πάει, επειδή του λείπει το δόγμα που θα μπορούσε να φωτίσει το μονοπάτι αντί να προκύψει από αυτό.
Η καινοτομία, κατά τη γνώμη μας, είναι ότι η πρακτική της νέας συνοδικότητας τείνει συστηματικά να προβλέπει την εξέλιξη του δόγματος, το οποίο πρέπει να προσαρμοστεί βιαστικά σε αυτό, τροφοδοτώντας ένα ευρύ αίσθημα ανοίγματος στο νέο, μαζί με ένα αντίστοιχο πνεύμα αντίθετο προς το παλιό.
Αυτό το πνεύμα προχωρά, ωστόσο, επειδή πιστεύει ότι είναι σύμφωνο με τις απαιτήσεις μιας απροσδιόριστης συμμετοχής που εκφράζεται από τα «σημεία των καιρών» και χωρίς μια σαφή ιδέα για το πού να πάει, επειδή του λείπει το δόγμα που θα μπορούσε να φωτίσει το μονοπάτι αντί να προκύψει από αυτό.
ΕΓΚΑΤΕΛΕΙΨΑΝ ΤΗΝ ΣΩΤΗΡΙΑ ΟΠΩΣ ΚΑΙ Η ΝΕΟΡΘΟΔΟΞΙΑ. ΤΙ ΝΟΗΜΑ ΕΧΕΙ Η ΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ;
