Κοσμική Λειτουργία 1 Το Σύμπαν κατά τον Μάξιμο τον Ομολογητή

Κοσμική Λειτουργία 1

Το Σύμπαν κατά τον Μάξιμο τον Ομολογητή

Hans Urs von Balthasar

Μετάφραση του Brian E. Daley, S.J.

Εκδόσεις: COMMUNIO IGNATIUS PRESS SAN FRANCISCO

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Πρόλογος του μεταφραστή

Πρόλογος στη δεύτερη έκδοση —1961—

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Ο ελεύθερος νους
a. Άνοιγμα της παράδοσης
b. Ανάμεσα στον αυτοκράτορα και τον πάπα
Ανατολή και Δύση
a. Θρησκεία και Αποκάλυψη
b. Σχολαστικισμός και μυστικισμός
Η σύνθεση
a. Περιεχόμενα και επίπεδα
b. Ο Χριστός και η σύνθεση
Χρονολογία της ζωής και του έργου του

II. ΘΕΟΣ

Η σκοτεινή ακτινοβολία
a. Η διαλεκτική της υπερβατικότητας
b. Η διαλεκτική της αναλογίας
Θεία αγνωσία
Μια τρισύμνητη ενότητα
a. Η μαραμένη εικόνα
b. Κρυμμένη γονιμότητα
Μεταμορφώσεις του Ενός
a. Στοιχεία της παράδοσης
b. Ο αριθμός και αυτό που είναι πέραν αυτού

III. ΙΔΕΕΣ
Ιδέες στον Θεό: Κριτική του Ψευδο-Διονυσίου
a. Η οντολογική προσέγγιση
b. Η επιστημολογική προσέγγιση
Ιδέες και ο κόσμος: Κριτική του Ωριγενισμού
a. Διόρθωση του μύθου
b. Η αλήθεια του μύθου

IV. ΟΙ ΣΥΝΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

Είναι και κίνηση
a. «Ο αιώνας»
b. Έκταση
c. Πραγμάτωση και χάρη
d. Ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση
Γενικότητα και ιδιαιτερότητα
a. Το είναι εν κινήσει
b. Η ουσία εν κινήσει
c. Μια ισορροπία αντίθετων κινήσεων
Υποκείμενο και αντικείμενο
Νους και ύλη
a. Ο μακρόκοσμος
b. Ο μικρόκοσμος

V. ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΜΑΡΤΙΑ
Ιστορία και Παρουσία
Παράδεισος και ελευθερία
Παθητικότητα και φθορά
Η ύπαρξη ως αντίφαση
Η διαλεκτική του πάθους
Η σεξουαλική σύνθεση

VI. Ο ΧΡΙΣΤΟΣ Η ΣΥΝΘΕΣΗ
Θέτοντας το ερώτημα
Η ορολογία
Το συνθετικό πρόσωπο
a. Παραλληλίες στη δημιουργία
b. Από τον Λεόντιο στον Μάξιμο
c. Η ελεύθερη σύνθεση
d. Χριστολογία της ουσίας και χριστολογία του είναι
e. Πέρα από την Αντιόχεια και την Αλεξάνδρεια
Η θεραπεία ως διατήρηση
a. Η ανταλλαγή των ιδιοτήτων
b. Το νόημα της διδασκαλίας των δύο θελήσεων
c. Το δράμα της λύτρωσης
Οι συνθέσεις της λύτρωσης

VII. ΟΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΕΣΕΙΣ
Χριστιανική πραγμάτωση
Η σύνθεση των τριών δυνάμεων
Η σύνθεση των τριών νόμων
a. Η φύση και η Γραφή θεμελιωμένες στον Χριστό
b. Σχέση ανάμεσα στον φυσικό και τον βιβλικό νόμο
c. Τα ουσιώδη σημεία έντασης
d. Η θεωρία της φύσης
e. Ο γραφικός νόμος
f. Η σύνθεση του Χριστού
Η σύνθεση των τριών πράξεων λατρείας
a. Εκκλησιαστική και μυστηριακή λατρεία
b. Η λατρεία του νου και του πνεύματος
c. Η λατρεία της αγάπης
Η σύνθεση των τριών πράξεων
a. Πράξη και θεωρία
b. Η αγάπη ως ενότητα
Τώρα και αιωνιότητα
a. Οι Εκατοντάδες περί γνώσεως
b. Κίνηση και στάση
c. Αποκατάσταση
Παράρτημα: Το πρόβλημα των σχολίων στον Ψευδο-Διονύσιο
Βιβλιογραφία
Σημειώσεις

Πρόλογος του μεταφραστή (της αγγλικής έκδοσης)

Η δημοσίευση μιας μετάφρασης ενός μακρού και δύσκολου βιβλίου, ηλικίας σήμερα σχεδόν εξήντα ετών, το οποίο πραγματεύεται έναν ακόμη δυσκολότερο, ακόμη σχετικά σκοτεινό Έλληνα θεολόγο του έβδομου αιώνα, μπορεί να φαίνεται ότι απαιτεί κάποια δικαιολόγηση. Ωστόσο, για αναγνώστες έστω και λίγο εξοικειωμένους με τη σκέψη είτε του Μαξίμου του Ομολογητή είτε του Hans Urs von Balthasar, μια τέτοια δικαιολόγηση ασφαλώς θα είναι περιττή: η Κοσμική Λειτουργία: Το Σύμπαν κατά τον Μάξιμο τον Ομολογητή του von Balthasar αξίζει να θεωρείται κλασικό έργο, τόσο λόγω του ίδιου του λογοτεχνικού της χαρακτήρα, ως έργου που συνδυάζει την ιστορική ερμηνεία με τη δημιουργική επιχειρηματολογία κατά τρόπο σπάνια συναντώμενο σήμερα, όσο και λόγω της κρίσιμης σημασίας της για την ανάπτυξη της σύγχρονης επιστημονικής αποτίμησης του Μαξίμου, καθώς και για την ωρίμανση της ίδιας της θεολογίας του von Balthasar.

Αν και οι μεγάλοι θεολόγοι της πρώτης Εκκλησίας άσκησαν ισχυρή επίδραση στη σκέψη του von Balthasar σε όλη τη διάρκεια της ζωής του, η άμεση επιστημονική ενασχόλησή του μαζί τους περιορίστηκε κυρίως στην πρώιμη σταδιοδρομία του. Η διδακτορική διατριβή του von Balthasar, η οποία είχε σε μεγάλο βαθμό ολοκληρωθεί πριν από την είσοδό του στην Κοινωνία του Ιησού το 1929, ήταν μια ευρεία μελέτη της εσχατολογίας της γερμανικής ρομαντικής λογοτεχνίας και φιλοσοφίας του 18ου και 19ου αιώνα, η οποία αργότερα δημοσιεύθηκε σε τρεις τόμους με τον τίτλο Die Apokalypse der deutschen Seele —1937-1939.
Το 1934, ωστόσο, ο von Balthasar στάλθηκε στη θεολογική σχολή των Ιησουιτών στη Lyon / Fourvière, για να σπουδάσει θεολογία ως προετοιμασία για τη χειροτονία του σε ιερέα. Εκεί, ιδιαίτερα μέσω της επίδρασης του Henri de Lubac, ήρθε σε επαφή με την αναβίωση των πατερικών σπουδών που βρισκόταν τότε σε εξέλιξη, ένα κίνημα που επρόκειτο να ασκήσει ισχυρή διαμορφωτική επίδραση στην καθολική θεολογία, πνευματικότητα και λατρεία κατά τις δεκαετίες μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, και να αποτελέσει μία από τις αποφασιστικές δυνάμεις που προετοίμασαν τον δρόμο για τη Β΄ Βατικανή Σύνοδο.
Για τον de Lubac και τους νεότερους συγχρόνους του, η μελέτη των Πατέρων προσέφερε μια νέα προσέγγιση στο μυστήριο της χριστιανικής σωτηρίας, όπως αυτό περιέχεται στον λόγο της Γραφής και στη ζωντανή παράδοση της Εκκλησίας: έναν δρόμο σε μεγάλο βαθμό ελεύθερο από τα άκαμπτα διανοητικά όρια του σχολαστικισμού των θεολογικών εγχειριδίων του 20ού αιώνα, περισσότερο συνειδητά ριζωμένο στο βιβλικό κήρυγμα και στη λειτουργική πράξη, και πιο αισιόδοξο ως προς τις δυνατότητες μιας άμεσης, βιωματικής ένωσης του ανθρώπινου υποκειμένου με τον άπειρο Θεό.
Για ορισμένους από τους Γάλλους και Γερμανούς συγχρόνους του von Balthasar, ιδίως για μερικούς από τους νεαρούς Ιησουίτες αδελφούς του, όπως ο Jean Daniélou, ο Claude Mondésert, ο Alois Grillmeier και ο Heinrich Bacht, η καθολική εκ νέου ανακάλυψη της πατερικής γραμματείας στα τέλη της δεκαετίας του 1930 οδήγησε σε επιστημονικές σταδιοδρομίες που θα έθεταν νέα όρια για την κειμενική και ιστορική έρευνα σχετικά με την πρώτη Εκκλησία. Αλλά ακόμη και για εκείνους των οποίων το μεταγενέστερο έργο θα ήταν περισσότερο συστηματικής ή δογματικής θεολογίας, όπως ο Karl Rahner, ο Otto Semmelroth και ο ίδιος ο von Balthasar, η σοβαρή μελέτη των Πατέρων υπήρξε αποφασιστική δύναμη, η οποία απελευθέρωσε τη σκέψη τους, ήδη από τα πρώτα στάδια της σταδιοδρομίας τους, προς νέους τρόπους σύλληψης και διατύπωσης της καρδιάς της καθολικής παράδοσης.
Σχεδόν αμέσως μετά την ολοκλήρωση των θεολογικών του σπουδών στη Fourvière, ο von Balthasar άρχισε να δημοσιεύει μια σειρά βιβλίων και άρθρων για τους Πατέρες της Εκκλησίας, τα οποία περιλάμβαναν κριτικές κειμενικές μελέτες και γερμανικές μεταφράσεις, καθώς και δοκίμια φιλοσοφικής και θεολογικής ερμηνείας. Το επίκεντρο του ενδιαφέροντός του δεν ήταν τόσο οι κλασικές αντιπαραθέσεις και τα στάδια της πρώιμης ανάπτυξης του χριστιανικού δόγματος, όσο η πατερική γραμματεία με πιο ρητά πνευματικό ή μυστικό χαρακτήρα, ιδιαίτερα η πλατωνίζουσα παράδοση του Ωριγένη και των διανοητικών του κληρονόμων.

Το πρώτο έργο που δημοσίευσε σε αυτό το πεδίο ήταν ένα δίπτυχο άρθρο στα γαλλικά, το 1936 και το 1937, ενώ ήταν ακόμη φοιτητής στη Fourvière, σχετικά με την έννοια του μυστηρίου στον Ωριγένη·¹ αυτό εμφανίστηκε είκοσι χρόνια αργότερα, με κάποια επεξεργασία, ως Parole et mystère chez Origène —Paris, 1957.

Το 1938 εμφανίστηκε το Origenes: Geist und Feuer:² μια εκτενής ανθολογία χωρίων από τον Ωριγένη, την οποία ο von Balthasar όχι μόνο είχε μεταφράσει, αλλά και είχε οργανώσει θεματικά με τρόπο που αποσκοπούσε να αναδείξει τη συστηματική υποδομή της σκέψης του Ωριγένη. Το επόμενο έτος, ο von Balthasar έστρεψε την προσοχή του στον πιο αμφιλεγόμενο μαθητή του Ωριγένη, τον ασκητικό συγγραφέα και θεωρητικό θεολόγο του ύστερου 4ου αιώνα, Ευάγριο Ποντικό, σε δύο άρθρα —το ένα σημαντική συζήτηση βασικών ζητημάτων αυθεντικότητας και έκτασης των ασκητικών έργων στο ευαγριανό σώμα,³ το άλλο μια συντομότερη πραγμάτευση της πνευματικής θεολογίας του Ευαγρίου.⁴
Το 1939, επίσης, ο von Balthasar δημοσίευσε ένα άρθρο στα γαλλικά για τη θρησκευτική φιλοσοφία του Γρηγορίου Νύσσης,⁵ το οποίο επρόκειτο να γίνει το τρίτο και τελικό μέρος του βιβλίου του για τη φιλοσοφία του Γρηγορίου, Présence et pensée, που δημοσιεύθηκε τρία χρόνια αργότερα.⁶ Την ίδια χρονιά εμφανίστηκε και η γερμανική του μετάφραση αποσπασμάτων από το υπόμνημα του Γρηγορίου Νύσσης στο Άσμα Ασμάτων, με τον τίτλο Der versiegelte Quell.⁷
Τέλος, το 1939 είδε τη δημοσίευση ενός σημαντικού πρώιμου άρθρου του von Balthasar, “Patristik, Scholastik und Wir” —«Οι Πατέρες, οι Σχολαστικοί και εμείς»—, στο οποίο επιχείρησε να χαρακτηρίσει αυτό που έβλεπε τόσο ως υπόσχεση όσο και ως κίνδυνο του πρώιμου χριστιανικού πλατωνισμού, και να το αντιπαραβάλει με τις υποκείμενες προϋποθέσεις των σχολαστικών και νεότερων αντιλήψεων για την πραγματικότητα και την αξία της κτιστής τάξης.⁸
Κατά το επόμενο έτος, ως πρώτος καρπός της μελέτης του έργου του Μαξίμου του Ομολογητή, ο von Balthasar δημοσίευσε ένα πρωτοποριακό άρθρο για την πατρότητα του αρχαιότερου υπομνήματος στα έργα του Ψευδο-Διονυσίου του Αρεοπαγίτη: εδώ έδειξε, μέσω επίπονης ανάλυσης του σωζόμενου κειμένου, ότι το μεγαλύτερο μέρος αυτού του σημαντικού υπομνήματος, το οποίο στα χειρόγραφα αποδίδεται άλλοτε στον Μάξιμο και άλλοτε στον λόγιο του 6ου αιώνα Ιωάννη Σκυθοπόλεως, είναι στην πραγματικότητα έργο του προγενέστερου συγγραφέα και ότι ο ρόλος του Μαξίμου ήταν κυρίως εκείνος του εκδότη και συμπληρωτή.⁹

Το παρόν βιβλίο εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 1941, με τον τίτλο Kosmische Liturgie: Höhe und Krise des griechischen Weltbildes bei Maximus Confessor —Κοσμική Λειτουργία: Ακμή και κρίση της ελληνικής εικόνας του κόσμου στον Μάξιμο τον Ομολογητή.¹⁰ Η ίδια η μετάφραση του von Balthasar των διακοσίων Κεφαλαίων περί γνώσεως του Μαξίμου¹¹ εμφανίστηκε χωριστά την ίδια χρονιά: μια μετάφραση που παρουσίαζε αυτό το αινιγματικό έργο ως συνέχεια και συνάμα κριτική της ωριγενιστικής παράδοσης της θεωρητικής θεολογίας, αναδιατάσσοντας τη σειρά των κειμένων του Μαξίμου και περιλαμβάνοντας παραλληλισμούς αντλημένους από τον Ωριγένη και τον Ευάγριο.
Μακράν το πιο φιλόδοξο έργο του von Balthasar πάνω στην πατερική θεολογία, η Kosmische Liturgie σηματοδότησε επίσης το τέλος αυτής της πρώιμης περιόδου της δραστηριότητας του von Balthasar ως ερμηνευτή της αρχαίας θεολογίας. Δύο συντομότερες συλλογές μεταφρασμένων πατερικών κειμένων επρόκειτο να εμφανιστούν στα δύο επόμενα χρόνια: μια ανθολογία αποσπασμάτων από τον Αυγουστίνο το 1942¹² και μια άλλη αντλημένη από τον Ειρηναίο το 1943,¹³ καθεμιά με σύντομη εισαγωγή.
Το δεύτερο μέρος του μεταγενέστερου συστηματικού του έργου Herrlichkeit —Η Δόξα του Κυρίου— θα περιλάμβανε κεφάλαια για τον Ειρηναίο, τον Αυγουστίνο και τον Ψευδο-Διονύσιο, μαζί με πολλούς μεταγενέστερους στοχαστές, στο πλαίσιο της πολύ ευρύτερης θεολογικής στόχευσης εκείνου του έργου.¹⁴ Αλλά τίποτε στο έργο του von Balthasar δεν θα συγκρινόταν ξανά με το βάθος, την πληρότητα και την πρωτοτυπία της ανάλυσης και της ερμηνείας που δόθηκε σε έναν πρώιμο χριστιανό θεολόγο στην Kosmische Liturgie.

Συνεχίζεται

Η «Ανθρωπολογική στροφή» στην Θεολογία κατά τον Κάρλ Ράνερ (2)

  Συνέχεια απο : Σάββατο 9 Μαίου 2026

Η «Ανθρωπολογική στροφή» στην Θεολογία κατά τον Κάρλ Ράνερ.

Του Alfredo Marranzini.

Το καλοκαίρι του 1937, προσκαλεσμένος να δώσει, στις πανεπιστημιακές εβδομάδες του Salisburgo, δέκα πέντε μαθήματα στο θεμέλιο μίας φιλοσοφίας της θρησκείας, ο Ράνερ είχε την ευκαιρία να μελετήσει την θέση του ανθρώπου απέναντι στην αποκάλυψη και να συνθέσει τα συμπεράσματα του σε έναν τόμο με τον τίτλο: «Ακροατές του Λόγου». Και σ’αυτό του το έργο θέλει να είναι πιστός στην θωμιστική σκέψη και προσεκτικός στις προκλήσεις της συγχρόνου φιλοσοφίας. Μάλιστα, θα σημειώσει αργότερα: «Και στην μοντέρνα φιλοσοφία υπάρχει μία σειρά από κλασσικούς (Καρτέσιος, Λάϊμπνιτς, Κάντ, Φίχτε, Σέλλινγκ, Χέγκελ, Σοπενάουερ, Νίτσε, Κίρκεγκαρντ. Κ.τ.λ.) η σκέψη των οποίων, προερχόμενη από το πνευματικό ρήγμα της μοντέρνας εποχής, είναι μίας τέτοιας πρωτοτυπίας, ζωτικότητος και βάθους, ώστε μία επαφή μ’αυτή θα μπορούσε να είναι αναγκαία και να ωφελήσει μία φιλοσοφία ζωντανή και σύγχρονη. Αυτό δεν απαιτεί από τον Χριστιανό φιλόσοφο την αποδοχή οποιουδήποτε λάθους, αλλά θα τον υποχρέωνε να οικοδομήσει το σύστημα του με νέο και πρωτότυπο τρόπο, να ξεπεράσει κάθε στερεότυπο φορμαλισμό και κάθε βερμπαλισμό, να ξαναδεί τα προβλήματα που είναι διαχρονικώς νέα και να μάθει να μεταφράζει την γλώσσα μίας φιλοσοφίας σε εκείνη των άλλων».

Στο Ακροατές του Λόγου, ο Ράνερ, λαμβάνοντας υπ’όψιν ξεχωριστές δραστηριότητες της ανθρώπινης υπάρξεως, την γνώση και την βούληση, δεν προτίθεται να εξαντλήσει την ανάλυση της ζωής μας πάνω στην γή σε όλο της το εύρος και το βάθος. Αντίθετα από κάθε μορφή υπαρξισμού δεν αποδέχεται μία απλή ύπαρξη η οποία μπορεί να διαχωριστεί από την ουσία, ούτε μία βασική οντολογία η οποία καταργεί την γενική οντολογία. Στην ανθρωπολογία του, παρότι ξεκινά κατά κάποιο τρόπο από την εννοιολόγηση του ανθρώπου εκ μέρους του Μάξ Σέλερ, την αναπτύσσει με ανεξαρτησία και εφαρμόζει σε όλη τους την δυναμικότητα φιλοσοφικές αρχές του Θωμισμού. Αντιμετωπίζει όπως και πολλοί άλλοι το αποφασιστικό ερώτημα της υπαρξιστικής ανθρωπολογίας, αλλά δίνει μία λύση εντελώς διαφορετική: στο ενυπάρχον (immanent) άνοιγμα του ανθρώπου που υποστηρίζεται από τον Χάϊντεγκερ, αντιθέτει το δικό του άνοιγμα στο προσωπικό άπειρο. Στον παραλογισμό τού Είναι του Nicolai Hartmann αντικαθιστά την λογικότητα τού Είναι. Ενάντια σε κάθε τύπο αντιϊστορικής νοησιαρχίας θεωρεί αναντικατάστατη την ιστορικότητα σαν χαρακτηριστικό φαινόμενο του ανθρωπίνου πνεύματος και κάθε του πράξεως.
Αυτό το όραμα (θεωρία), ανοιχτό και στην πέραν του σχολαστικισμού σκέψη, καθιστά τον Ράνερ, ικανό να εντυπώσει στην Θεολογία την «ανθρωπολογική στροφή», η οποία δεν έχει ένα καθαρώς φιλοσοφικό κριτήριο, αλλά στηρίζεται στην αποκεκαλυμένη αλήθεια, στο κεντρικό μήνυμα του Ιησού, του Λόγου του Θεού, ο οποίος προσλαμβάνοντας το σώμα μας, θέλησε να μοιραστεί την μοίρα μας και την ιστορίας μας για να μας φανερώσει το Είναι μας.
 

Η ΣΤΡΟΦΗ ΚΑΘΕΑΥΤΗ.
 

Ανθρωπολογικές νύξεις βρίσκονται σπαρμένες σχεδόν σε όλα τα θεολογικά δοκίμια του Ράνερ, αλλά μία οργανική σχεδόν σύνθεση της αντιλήψεως του της «ανθρωπολογικής στροφής» βρίσκουμε στην διάλεξη του στο Σικάγο στις 31 Μαρτίου του 1966 και σε μία συμμετοχή του στον IV τόμο του Mysterium Salutis.
Για τον Ράνερ, η ανθρωπολογική τοποθέτηση της θεολογίας σημαίνει αρνητικώς, την απόρριψη της τακτικής να θεωρείται ο άνθρωπος σαν ένα θεολογικό θέμα, δίπλα σε τόσα άλλα, την διαβεβαίωση της δυνατότητος προσδιορισμών γύρω από τον Θεό που δεν είναι ταυτοχρόνως και προσδιορισμοί για τον άνθρωπο και αντιστρόφως, ή θα μπορούσαμε να πούμε «αυτοί οι προσδιορισμοί συνδέονται με το θέμα αλλά όχι με την γνώση του θέματος»
Η ανθρωπολογική τοποθέτηση σημαίνει θετικώς πώς αντιμετωπίζοντας κάθε θεολογικό επιχείρημα, σπουδάζονται μαζί οι αναγκαίες συνθήκες που είναι απαραίτητες για την γνώση του μέσα στο θεολογικό υποκείμενο, και αποδεικνύεται πώς υπάρχουν αυτές οι προαπαιτούμενες συνθήκες για την γνώση αυτού του υποκειμένου και  φανερώνεται πώς και γιατί αυτές εμπλέκουν ήδη καθεαυτές κάτι με το αντικείμενο και εντυπώνουν κάτι πάνω στο αντικείμενο, στον τρόπο, στην μέθοδο και στα όρια της γνώσης του.
Γενικώς, η ανθρωπολογικό-υπερβατική διατύπωση ενός θέματος δεν προϋποθέτει πώς το υλικό περιεχόμενο του αντικειμένου που ανακοινώνεται μπορεί να αντληθεί συμπερασματικά και ικανοποιητικά από τις υπερβατικές και υποκειμενικές συνθήκες της γνώσης του, ούτε πώς ένα τέτοιο περιεχόμενο, του οποίου αποκτούμε την εμπειρία μόνον εκ των υστέρων, είναι άνευ σημασίας για την ύπαρξη του υποκειμένου και για την αλήθεια της γνώσης του, ούτε πώς είναι μόνον υλικό αδιάφορο, στο οποίο το υποκείμενο αποκτά την εμπειρία της απροϋποθετης και αναγκαίας δικής του φύσεως.
Αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο για την Θεολογική προβληματική και για την εφαρμογή της υπερβατικής μεθόδου στην Θεολογία. Έτσι είναι πολύ σημαντικό να κατανοηθεί ο άνθρωπος σαν ένα όν το οποίο κατευθύνεται, λόγω της υπερφυσικής του ιστορικής καταστάσεως, προς ένα Απόλυτο φορέα Σωτηρίας, και να υπολογισθεί πώς ο άνθρωπος πρέπει να συναντήσει τον Ιησού της Ναζαρέτ, όμως όλα αυτά δεν μπορούν να συναχθούν υπερβατολογικά. Διότι στην Θεολογία το εκ των προτέρων (a’priori) του υποκειμένου και το εκ των υστέρων (a’posteriori) του ιστορικού αντικειμένου βρίσκονται σε μία μοναδική και ιδιαίτερη σχέση.
Η τελευταία συνθήκη a’priori(εκ των προτέρων, απροϋπόθετη) της Θεολογικής γνώσεως μέσα στο υποκείμενο δηλαδή ή άκτιστη Χάρις, που είναι ο ίδιος ο Θεός, ο οποίος έχει επικοινωνήσει μαζί μας ελεύθερα, συνιστά το πραγματικό περιεχόμενο και το αντικειμενικό θεμέλιο της γνώσεως που γνωρίζεται εκ των υστέρων αλλά και αυτής της ίδιας της ιστορίας.

Συνεχίζεται

Αμέθυστος.

Η νέα Εκκλησία του Karl Rahner 10 ( Η εκκλησιολογία)

Συνέχεια από Παρασκευή 15. Μαΐου 2026

Η νέα Εκκλησία του Karl Rahner 10
Ο θεολόγος που δίδαξε την παράδοση στον κόσμο

Του Stefano Fontana, Εκδόσεις Fede & Cultura 2017

Rahner και άγιος Θωμάς Ακινάτης

Αφού εκθέσαμε σε γενικές γραμμές τη σκέψη του Karl Rahner και αναδείξαμε τις επιπτώσεις της στην εκκλησιαστική ζωή και στην πίστη, ας επιστρέψουμε, από περιέργεια, στις απαρχές της πορείας του. Αναφέρομαι στο βιβλίο Geist in Welt, καρπό της διδακτορικής του διατριβής, η οποία δεν έγινε δεκτή από τον καθηγητή του. Μπορεί να φαίνεται παράξενο, αλλά αυτό το αρχικό κείμενο του ραχνερισμού αφορά τον άγιο Θωμά Ακινάτη. Πρόκειται όμως για έναν άγιο Θωμά συμφιλιωμένο με τη νεότερη φιλοσοφία και ιδίως με τον Kant, όπως ήταν στην κατεύθυνση του Καθολικού Πανεπιστημίου της Louvain και κυρίως στη σχολή του Mons. Maréchal.

Δεν μπαίνω εδώ σε υπερβολικές τεχνικές λεπτομέρειες. Ας σκεφτεί κανείς όμως ότι ο Rahner αρνείται τη simplex apprehensio, δηλαδή την άμεση και ενορατική γνώση του όντος —ens— από τον νου μας. Επεξεργάζεται εκ νέου την conversio ad phantasmata του αγίου Θωμά, μετατρέποντάς την σε απόδειξη ότι στη νοητική γνώση των πραγμάτων υπάρχουν υποκειμενικά a priori στοιχεία.

Πάνω σε αυτή τη βάση επινοεί ότι ο νους γνωρίζει επεξεργαζόμενος ένα Vorurteil, δηλαδή μια a priori προ-κρίση. Υποστηρίζει επίσης, καντιανά, ότι το είναι συλλαμβάνεται στην κρίση· και επειδή, πάντοτε καντιανά, η κρίση έχει και μια a priori συνιστώσα, το είναι καταλήγει να συμπίπτει με το σκέπτεσθαι, πράγμα που είναι το σημείο χωρίς επιστροφή της νεότερης φιλοσοφίας.

Κατά τον Rahner, η μεταφυσική δεν είναι η μελέτη του όντος ως όντος, αλλά η διερεύνηση των a priori όρων της εμφάνισης κάθε είναι στη συνείδηση· έτσι η ουσία του ανθρώπου είναι απόλυτο άνοιγμα προς κάθε είναι και, επομένως, ερωτηματικότητα: το είναι συμπίπτει με το να μπορεί να γνωσθεί. Για εκείνον, είναι και γνωρίζειν συγκροτούν μια αρχέγονη ενότητα.

Το 1974 ο πατήρ Cornelio Fabro δημοσίευσε το βιβλίο La svolta antropologica di Karl Rahner, όπου ανέδειξε το θεμελιώδες σφάλμα του Rahner, το οποίο, κατά τη γνώμη του, τοποθετούνταν «στο τέλος της χαϊντεγγεριανής παραβολής που διαλύει το είναι μέσα στο καθαρό απρόσωπο συμβαίνειν».

Ο Karl Rahner στην ενορία

Αν κανείς συχνάζει σε κάποια ενορία του Βελγίου, της Γερμανίας ή της Αυστρίας, αντιλαμβάνεται με σαφήνεια πού οδηγεί η θεολογία του Rahner: στη διάλυση της Εκκλησίας μέσα στον κόσμο. Αλλά πλέον το πράγμα αρχίζει να γίνεται φανερό και στις ενορίες της Lombardia και του Veneto. Η νέα Εκκλησία του Karl Rahner είναι πια παρούσα σχεδόν παντού. Ο Rahner έχει από καιρό εισέλθει στην ενορία. Ο μετασχηματισμός βρίσκεται σε προχωρημένη φάση. Τα Χριστούγεννα του 2016 ακόμη και στον καθεδρικό ναό της Napoli έγινε η «pizza solidale»: ο κόσμος εισέρχεται στην Εκκλησία και η Εκκλησία γίνεται κόσμος. Στο τέλος, αυτό είναι η ουσία της ραχνεριανής σκέψης.

Ο μετασχηματισμός που βρίσκεται σε εξέλιξη και η έλευση της νέας Εκκλησίας συνέβησαν, τελικά, με σιωπηλό τρόπο. Οι αντιθέσεις υπήρξαν και εξακολουθούν να υπάρχουν. Πιθανότατα θα γνωρίσουμε οξείες φάσεις, τις οποίες οι ποντιφικάτες μέχρι τον Benedetto XVI προσπάθησαν να συγκρατήσουν. Ωστόσο το μεγαλύτερο μέρος του χριστιανικού λαού δεν αντιλαμβάνεται τη μετάβαση. Ένα μέρος του συνεχίζει όπως πριν, μέχρι όμως να γίνει κατανοητό τι συμβαίνει· ένα άλλο μέρος ανανεώνεται παθητικά σύμφωνα με τους νέους κανόνες. Οι λόγοι είναι δύο ειδών, και οι δύο ραχνεριανής σφραγίδας.

Ο πρώτος είναι ότι η αλλαγή ανατίθεται στην πράξη. Όχι ότι λείπει η διδασκαλία της νέας πορείας· η νέα ραχνεριανή Σχολαστική είναι εκεί για να το μαρτυρήσει, μαζί με τους καταλόγους των κυριότερων καθολικών εκδοτικών οίκων. Αλλά ασφαλώς κανένας μέσος πιστός δεν έχει διαβάσει το Tu sei il silenzio του Karl Rahner. Όμως κάθε μέσος πιστός κλήθηκε να κάνει χειρονομίες, προσκλήθηκε να καλλιεργήσει αμφιβολίες, βρέθηκε μπροστά σε ποιμαντικές επιλογές ή επιλογές λειτουργικής μεταρρύθμισης που ήταν έκφραση της νέας πορείας.

Για παράδειγμα, μετά τη δολοφονία του πατρός Harmel, οι μουσουλμάνοι θέλησαν να συμμετάσχουν στην ευχαριστία της επόμενης Κυριακής στις καθολικές εκκλησίες. Το ότι επετράπη αυτό, το ότι αφέθηκε να μιλήσουν ιμάμηδες από τον άμβωνα κατά τη διάρκεια της λειτουργίας, το ότι τους διανεμήθηκε η ευχαριστία, αντιπροσώπευσε ένα βήμα προς τα εμπρός για τη νέα Εκκλησία του Rahner, πιο αποφασιστικό από τη δημοσίευση χιλίων θεολογικών κειμένων που κανένας πιστός δεν θα διάβαζε ποτέ. Πολλές χειρονομίες που έγιναν μέσα σε αυτό το έτος 2017, επέτειο της λουθηρανικής Μεταρρύθμισης, παρήγαγαν και θα παραγάγουν το ίδιο αποτέλεσμα.

Ο δεύτερος λόγος είναι ότι η ραχνεριανή προοπτική συμφιλιώνει την Εκκλησία με τον κόσμο, αφαιρεί τα εμπόδια, μας επιτρέπει να μην έχουμε πια εχθρούς, να βολευτούμε μέσα στον κόσμο σαν στο ίδιο μας το σπίτι και όχι σαν σε εξορία, όπως αντίθετα λέει το Salve Regina. Είναι λοιπόν γλυκιά στον ουρανίσκο. Η Εκκλησία μπορεί να καυχιέται για τις επιτυχίες της, αλλά στην πραγματικότητα πρόκειται για τις επιτυχίες του κόσμου.

Βγαίνει κανείς στις εφημερίδες, γεμίζει πλατείες, αποσπά χειροκροτήματα, ασκεί κριτική στην Εκκλησία από μέσα πριν ακόμη αυτή δεχθεί κριτική από έξω· δεν λέγεται πλέον «όχι» σε τίποτε, αποφεύγεται η απολογητική, ενώ οι άλλοι δεν αποφεύγουν τη δυσφήμηση· θα ήταν κανείς έτοιμος να γίνει άθεος μόνο και μόνο για να ικανοποιήσει τους αθέους, ενώ υπάρχει μια αθεϊστική λογοτεχνία στραμμένη εναντίον της Εκκλησίας· τα κηρύγματα καθησυχάζουν ότι ο Χριστός μάς έχει ήδη σώσει όλους και ότι για να σωθεί κανείς αρκεί να έχει ένα βλέμμα όχι αφηρημένο πάνω στον κόσμο· οι οικουμενικές πρωτοβουλίες εξαλείφουν τις διαφορές τη μία μετά την άλλη· για τις καθολικές εφημερίδες πλέον όλοι είναι καθολικοί, από τη Laura Pausini μέχρι τον Eugenio Scalfari.

Με αυτόν τον τρόπο, μέσω της πράξης και μέσω του ειρηνισμού, ο ραχνερισμός διαδόθηκε στις πολλαπλές του μορφές στη βάση του καθολικού λαού. Εισήλθε στην ενορία και ετοιμάζεται να εισέλθει ακόμη περισσότερο.

Ένα θέμα που προκαλεί κνίδωση στους ραχνεριανούς είναι η διδασκαλία των μη διαπραγματεύσιμων αρχών. Μέσα στη ρευστή οριζοντιότητα της ύπαρξης, πώς μπορεί κανείς να μιλά για μη διαπραγματεύσιμες αρχές; Ο άνθρωπος είναι συστατικά κόσμος και δεν μπορεί να διαπραγματευθεί την παρουσία του στην ιστορία. Άλλωστε ο κόσμος δεν έχει μια τέτοια μεταφυσική τάξη που να δικαιολογεί μη διαπραγματεύσιμες αρχές. Το να απαιτεί κανείς κάτι τέτοιο θα σήμαινε να μετατοπίζει την πίστη από το υπερβατολογικό επίπεδο στο κατηγοριακό επίπεδο. Σαν να μας έδινε η πίστη αντικειμενικούς κανόνες και να σεβόταν μια μεταφυσική σύσταση των πραγμάτων. Και πράγματι η διδασκαλία των μη διαπραγματεύσιμων αρχών έχει σχεδόν εξαφανιστεί από την κυκλοφορία και έχει γίνει επικίνδυνο να μιλά κανείς γι’ αυτήν.

Το πιο αποπροσανατολιστικό ερώτημα, στο τέλος αυτής της μακράς πορείας μας, είναι πώς ήταν δυνατόν μια τόσο ανησυχητική θεολογία από την άποψη της διδασκαλίας της πίστης να είναι πάντοτε όχι μόνο ανεκτή αλλά και ευρέως προωθημένη, και ποτέ να μην έχει υποστεί κυρώσεις. Ίσως όμως και αυτό να είναι ήδη ένα αποτέλεσμα του ραχνερισμού, που δείχνει πόσο βαθιά και πόσο ψηλά έχει διεισδύσει.

Κανένας φόβος για το μέλλον, εννοημένο όχι κατά τον τρόπο του Rahner αλλά σύμφωνα με την ορθή καθολική εσχατολογία. Ο Κύριος προνοεί για την Εκκλησία Του. Ωστόσο ένα μικρό καθήκον ανατίθεται και σε εμάς. Αυτό μπορεί να συνίσταται στο να καλλιεργούμε από τα κάτω την ικανότητα να αναγνωρίζουμε τα στοιχεία του ραχνερισμού στην ενορία, να τα αντιστεκόμαστε στα μικρά πράγματα και να απελευθερώνουμε την καθημερινή μας εκκλησιαστική ζωή από αυτή την τάση.

Όπου επικρατεί ο ραχνερισμός, η Εκκλησία μαραζώνει. Μας το λένε οι στατιστικές και ο αριθμός των εκκλησιών που μετατράπηκαν σε fast food ή σε τζαμιά. Εκεί βρίσκεται πλέον το παλαιό. Σκοπός αυτού του μικρού βιβλίου ήταν να δείξει τους κινδύνους του Rahner στην ενορία και να ευνοήσει αυτή τη νέα συνειδητοποίηση από τα κάτω. Εδώ βρίσκεται το νέο.

Διχασμένοι επίσκοποι; Φταίει η κακή φιλοσοφία
—La Nuova Bussola Quotidiana, 17 Οκτωβρίου 2014—

Πολλοί θα αναρωτήθηκαν πώς είναι δυνατόν, σε ζητήματα τόσο μεγάλης σημασίας για τη διδασκαλία και την καθολική πίστη, οι επίσκοποι και οι καρδινάλιοι να σκέφτονται με τόσο διαφορετικό τρόπο. Πράγματι, αυτές οι ημέρες της Συνόδου το ανέδειξαν με τρόπο μάλιστα υπερβολικά κραυγαλέο. Τα μυστήρια, η αμαρτία, η χάρη, ο γάμος... οι πιστοί μένουν έκπληκτοι διαπιστώνοντας στους διδασκάλους και στους οδηγούς τόσο διαφορετικές γνώμες για αυτά τα πράγματα, που δεν είναι καθόλου περιθωριακής σημασίας.

Θα ήθελα εδώ να αναζητήσω μια εξήγηση σε ένα στοιχείο που μέχρι τώρα δεν αναδύθηκε ιδιαίτερα στη συζήτηση γύρω από τη Σύνοδο. Αναφέρομαι στις φιλοσοφίες αναφοράς που χρησιμοποιούν οι καρδινάλιοι και οι επίσκοποι για να αντιμετωπίσουν τα θεολογικά ζητήματα. Η Fides et Ratio του αγίου Ιωάννη Παύλου Β΄ λέει ότι δεν γίνεται θεολογία χωρίς φιλοσοφία και ότι, αν δεν υιοθετηθεί μια αληθινή φιλοσοφία σύμφωνη με την πίστη, καταλήγει κανείς να υιοθετεί μια άλλη, μη αληθινή και ασύμφωνη με την πίστη. Σε κάθε περίπτωση, κάποια φιλοσοφία υιοθετείται.

Ποια φιλοσοφία έχουν υιοθετήσει οι καρδινάλιοι και οι επίσκοποι που τώρα παρεμβαίνουν πάνω σε αυτά τα προβλήματα στην αίθουσα της Συνόδου και έξω από αυτήν; Ποια φιλοσοφία μελέτησαν και οικειοποιήθηκαν κατά τις σπουδές και τις αναγνώσεις τους; Η φιλοσοφία είναι το εργαλείο που χρησιμοποιεί η θεολογία. Ένα εργαλείο όμως όχι ουδέτερο, δεδομένου ότι επηρεάζει την ίδια τη θεολογία, διότι καθορίζει το αντικείμενό της, τη μέθοδό της και τη γλώσσα της.

Δεν είναι το ίδιο αν ο Θεός νοείται ως το Esse Ipsum του αγίου Θωμά Ακινάτη ή ως ένα «υπαρξιακό υπερβατολογικό», όπως κάνει ο Karl Rahner. Δεν είναι το ίδιο να παραδέχεται κανείς την οντολογική διάσταση της πίστης —τη διάσταση που καθιστά την πίστη ζήτημα σχετικό με το είναι— ή να αναγνωρίζει σε αυτήν μόνο μια φαινομενολογική ή υπαρξιακή διάσταση. Έχοντας πίσω τους διαφορετικά φιλοσοφικά σχήματα, οι επίσκοποι και οι καρδινάλιοι θα αντιμετωπίσουν τα θεολογικά προβλήματα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων της Συνόδου, με διαφορετικό τρόπο.

Ο Karl Rahner έλεγε ότι ο φιλοσοφικός και θεολογικός πλουραλισμός, εκτός από μη αναστρέψιμος, ήταν και ορθός και επιθυμητός. Η Fides et Ratio έλεγε αντιθέτως όχι. Είμαι πεπεισμένος ότι η πλειονότητα των θεολόγων προτίμησε τον Rahner από τη Fides et Ratio. Η σύγχυση των γλωσσών αυτές τις ημέρες της Συνόδου φαίνεται όμως να δικαιώνει τη δεύτερη.

Η καθολική διάσταση της πίστης απαιτεί, κατά τη γνώμη μου, αλλά μου φαίνεται και κατά τη γνώμη της Fides et Ratio, την οντολογική διάσταση. Αν η «νέα κτίση» που γεννιέται από το Βάπτισμα δεν ανήκει σε ένα νέο επίπεδο του είναι, τότε είναι ένα υπαρξιακό ή συναισθηματικό επίχρισμα. Αν, όταν παντρεύονται, οι δύο σύζυγοι δεν δίνουν ζωή σε μια νέα πραγματικότητα, στο επίπεδο του είναι —πραγματικότητα που δεν είναι το άθροισμα 1+1, και πράγματι «θα είναι οι δύο σε μία σάρκα»—, τότε ο γάμος θα μπορεί υπαρξιακά να αναθεωρηθεί, να ξαναγίνει, να ξανατελεστεί, να επαναδιαπραγματευθεί.

Αν υπάρχει μια νέα πραγματικότητα —επαναλαμβάνω: στο επίπεδο του είναι— δεν θα μπορεί πλέον να διαλυθεί. Το μόνο που θα μπορεί να γίνει θα είναι να διαπιστωθεί αν υπάρχει ή όχι· αλλά αν υπάρχει, κανείς δεν μπορεί πλέον να κάνει τίποτε γι’ αυτό. Για να διαπιστωθεί αν υπάρχει, θα πρέπει να γίνει μια διερεύνηση αληθείας και όχι απλώς ποιμαντική ή διοικητική. Αν, αντίθετα, ο γάμος έχει μόνο φαινομενολογικό ή υπαρξιακό χαρακτήρα, τότε δεν υπάρχει καμία πραγματικότητα προς εξακρίβωση και όλα μπορούν να αναθεωρηθούν και να αναδιαμορφωθούν.

Αν το δει κανείς καλά, ολόκληρη η ζωή της πίστης, και όχι μόνο το μυστήριο του γάμου, έχει οντολογική όψη. Η κατάσταση της αμαρτίας δεν είναι μόνο υπαρξιακό ζήτημα, αλλά είναι ο πνευματικός θάνατος του είναι της ψυχής μας. Όποιος ζει θεληματικά σε θανάσιμη αμαρτία είναι πνευματικά —δηλαδή οντολογικά— νεκρός. Αν βλέπουμε τα πράγματα με αυτόν τον τρόπο, πώς θα μπορέσει κανείς, σε αυτή την κατάσταση, να προσέλθει στην κοινωνία;

Το μυστήριο της κοινωνίας μάς εισάγει πραγματικά, οντολογικά, στη θεία ζωή. Δεν είναι τελετή κοινωνικοποίησης, ένα συναισθηματικό-υπαρξιακό τελετουργικό.

Το μυστήριο της εξομολόγησης έχει επίσης οντολογική φύση, επειδή θεραπεύει την ψυχή που είναι βεβαρημένη από την αμαρτία, την κάνει να ξαναζεί. Δεν είναι ψυχοθεραπευτική συνεδρία. Οι χάριτες που λαμβάνουμε στα μυστήρια είναι πραγματική ζωή, θεία ζωή.

Η είσοδος στην Εκκλησία, με το Βάπτισμα, δεν είναι συμμετοχή σε έναν σύλλογο, αλλά πρόσβαση σε μια νέα διάσταση του είναι, μέσα στην οποία υπερβαίνουμε τον εαυτό μας και μετέχουμε στη ζωή της Τριάδας. Όταν ο άγιος Παύλος λέει «δεν ζω πια εγώ, αλλά ζει μέσα μου ο Χριστός», εκφράζει αυτή την οντολογική καινοτομία της «νέας κτίσης».

Αυτό που είπαν ορισμένοι επίσκοποι μέσα στην αίθουσα της Συνόδου και στα μικρόφωνα των δημοσιογράφων έξω από την αίθουσα είναι συνέπεια αυτού που διδάσκεται εδώ και πολύ καιρό σε πολλά σεμινάρια και θεολογικές σχολές. Άλλωστε, ούτε οι επίσκοποι πέφτουν από τον ουρανό· είχαν δασκάλους και εκπαιδεύτηκαν μέσα σε ένα ορισμένο πλαίσιο φιλοσοφικής κουλτούρας. Τώρα, αν αυτές οι φιλοσοφίες που διδάσκονται δεν είναι σύμφωνες με όσα υποδεικνύει η Fides et Ratio, είναι λογικό και συνεπές να εκτρέπεται και η εξέταση των θεμάτων του γάμου, του διαζυγίου και της κοινωνίας από τις προσδοκίες της Fides et Ratio.

Για παράδειγμα: αν ο Θεός είναι ένα «υπαρξιακό υπερβατολογικό», όπως υποστηρίζει ο Karl Rahner, τότε όλοι βρισκόμαστε μέσα σε αυτό: το παντρεμένο ζευγάρι, το ζευγάρι de facto και ακόμη και το ομοφυλοφιλικό ζευγάρι. Δεν υπάρχουν άθεοι, όπως δεν υπάρχουν αμαρτωλοί. Θα υπάρχει μόνο μια πορεία για να περάσει κανείς από το να είναι ανώνυμος χριστιανός στο να είναι επώνυμος χριστιανός· μια πορεία που πρέπει να γίνει μαζί, χωρίς να αποκλείεται ή να καταδικάζεται καμία ιδιαίτερη κατάσταση ζωής, επειδή όλες μπορούν να είναι καλό σημείο εκκίνησης. Πολλοί επίσκοποι εκφράζουν αυτή τη θεολογική οπτική, η οποία όμως αντανακλά μια ιδιαίτερη φιλοσοφία υπαρξιστικού τύπου. Ο Karl Rahner ήταν μαθητής του Heidegger, όχι του αγίου Θωμά. Πόσοι επίσκοποι γνωρίζουν τον Rahner και όχι τον άγιο Θωμά;

Ο μεγάλος φιλόσοφος Cornelio Fabro έθετε το ζήτημα με όρους σχέσης ανάμεσα στην ουσία και την ύπαρξη. Ο Sartre έλεγε ότι η ύπαρξη προηγείται της ουσίας· ο Fabro έλεγε ότι η ουσία προηγείται της ύπαρξης. Και σε αυτή τη Σύνοδο το φιλοσοφικό, και έπειτα και θεολογικό, πρόβλημα είναι αυτό: αν ο γάμος ως μυστήριο είναι ένα οντολογικό δεδομένο που αφορά την ουσία ή αν είναι μόνο ένα υπαρξιακό δεδομένο, αναστρέψιμο κατά βούληση.

Συνεχίζεται

ΕΜΕΙΣ ΔΟΞΑ ΤΩ ΡΑΝΕΡ ΕΧΟΥΜΕ ΤΟΝ ΛΟΥΔΟΒΙΚΟ ΝΑ ΜΑΣ ΕΚΚΟΣΜΙΚΕΥΕΙ. ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΜΟΝΟΙ ΜΑΣ.

ΑΓΙΟΣ ΜΑΞΙΜΟΣ Ο ΟΜΟΛΟΓΗΤΗΣ-ΚΟΣΜΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

HANS URS VON BALTHASAR

ΑΓΙΟΣ ΜΑΞΙΜΟΣ Ο ΟΜΟΛΟΓΗΤΗΣ

ΚΟΣΜΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

Ο Μπαλτάσαρ γεννήθηκε στήν Λουκέρνη τό 1905. Στό έτος 1929 έγινε μοναχός στήν «Συντροφιά τού Χριστού». Υπήρξε μαθητής τών μεγάλων θεολογικών προσωπικοτήτων τής εποχής του, τού Erich Przywara, τού Henri de Lubac, τού Karl Barth. Τιμήθηκε μέ τήν χειροτονία του σέ Καρδινάλιο γιά τήν προσφορά του στήν καθολική θεολογία, αλλά πέθανε πρίν λειτουργήσει, στίς 26 Ιουνίου 1988. Τό βιβλίο του στόν Άγιο Μάξιμο θεωρείται ό,τι καλύτερο έχει γραφτεί περί τού Αγίου. Από αυτό τό κείμενο τρέφονται όλοι οι σημερινοί θεολογούντες οικουμενιστές καί γι αυτό θά προσπαθήσουμε νά τό μεταφέρουμε στήν νεοελληνική. Γιά νά γνωρίσουμε όλοι μας πώς οι πεποιθήσεις μας γύρω από τήν πίστη μας καί τήν παράδοσή μας, όπως τίς διδασκόμαστε στά παν/μια,δέν είναι ορθόδοξες.

   Κεφάλαιο πρώτο
                                                                   ΘΕΟΣ
1. Η σκοτεινή ακτίνα.

α) Υπερβατική διαλεκτική.
Σκότους ακτίς, «η ακτίνα πού ξεπετιέται από τά σκότη» : Η εικόνα συνθέτει τήν θεολογία τού Αρεοπαγίτη καί μαζί,εκείνη τού Ομολογητού. Μιά θεολογία η οποία αποτελεί τό τελικό σημείο μιάς παραδόσεως η οποία απλώνεται σχεδόν μέχρις εκεί πού δέν φτάνει τό μάτι καί η οποία αποτελείται από στοχαστές Έλληνες,Εβραίους καί Χριστιανούς, καί οι οποίοι όλοι τους ύμνησαν τήν Θεία υπερβατικότητα. Εάν στόν Πλάτωνα καί στόν Αριστοτέλη η πιό λαμπρή κορυφή τού είναι είχε τόν θρόνο της μέσα σέ ένα αστραφτερό φώς, παρότι εκστατικά χωρίς πρόσβαση,απρόσιτο, πολύ γρήγορα ένα πυκνό δίκτυο από ανατολικά νέφη συγκεντρώνεται γύρω από τήν κορυφή τού Ολύμπου, η οποία φαίνεται νά υψώνεται όλο καί πιό απότομη μέχρις ότου χαθεί τελικώς ολοκληρωτικώς στό άρρητο. Ο θεός όλο καί πιό υπερβατικός,τής Ιουδαϊκής αποκαλυπτικής, ο θεός τού Φίλωνος, υψωμένος πέρα από τίς θείες «δυνάμεις»,τούς λόγους, τών αγγέλων, πέρα από τό μεγαλείο, τήν πρόνοια τήν αγαθότητα, η άβυσσος «αγνωσίας» τών γνωστικών, ο «υπερούσιος πατήρ» τού Ωριγένη, η υπερ-οντική αγαθότητης τού Πλωτίνου, ο Θεός τού Γρηγορίου Νύσσης, αιωνίως απρόσιτος στήν αγάπη, καί ασύλληπτος στήν θεωρία : όλα αυτά χρειάστηκαν σάν σκαλοπάτια προετοιμασίας στήν«Μυστική θεολογία τού Αρεοπαγίτη, ο οποίος στήν ιδέα τής υπερβατικότητος δίνει τήν τελευταία καί πιό έγκυρη έκφραση.
Αυτή όμως η υπερβατικότης δέν φτάνει στήν κατάσταση μιάς ήσυχης κυριότητος παρά μόνον μέ μία συνθήκη : ότι, επηρεάζοντάς την καί στηρίζοντάς την δέν βεβαιώνεται απέναντι στήν υπερβατικότητα, εκείνη η άλλη συνθήκη τής πλήρους ενυπάρξεως. Η στοά καί πρίν από αυτή ο Ηράκλειτος καί ο Παρμενίδης, προετοιμάζουν αυτή τήν σκέψη τής ενυπάρξεως. Ενώ όμως γιά τούς τελευταίους δύο προσωκρατικούς η υπερβατικότης καί η ενύπαρξη καταλήγουν νά συμπίπτουν, δεδομένου ότι ή ο κόσμος καταβροχθίζει τόν θεό (Ηράκλειτος), ή ο θεός διαλύει στόν εαυτό του τόν κόσμο (Παρμενίδης), καί γιά τον στωικό ο ενυπάρχων λόγος στόν κόσμο δέν είναι πλέον ικανός νά συγκεντρωθεί σέ μιά απόλυτη υπερβατική θεότητα, νά πού στόν Φίλωνα, κι ακόμη περισσότερο στούς χριστιανούς απολογητές,αρχίζει νά εμφανίζεται η αληθινή διαλεκτική υπερβατικότητος καί ενυπάρξεως. Στήν θέση τής αρχαίας αντιφάσεως τής Ελληνικής φιλοσοφίας η οποία, ή μέ τόν Πλάτωνα, είχε φτάσει νά συλλάβει τόν κόσμο σάν μιά απλή σκιά, υποβαθμισμένη σέ σχέση μέ τήν αυθεντική υπερβατική ιδέα, ή , όπως στόν Αριστοτέλη ή στή στοά,δέν είδαν τίποτε άλλο στήν ιδέα παρά τήν οριακή έννοια ενός κόσμου στόν οποίο η θεότης ήταν ενυπάρχουσα στήν απόλυτη σημασία της, στήν θέση τέλος τών τραγικών γνωστικών συστημάτων, τά οποία κατενόησαν τόν θεό καί τόν κόσμο μόνο σέ μιά ριζική αντινομία, παρότι έκαναν τά πάντα γιά νά τήν μετριάσουν μέ άπειρα ενδιάμεσα επίπεδα, στήν θέση όλων αυτών στό ξεκίνημα τής χριστιανικής εποχής,αρχίζει νά επιβάλλεται η πεποίθηση πως υπερβατικότης καί ενύπαρξις δέν μπορούν παρά νά αλληλοσυμπληρώνονται.
Ο θεός ασυγκρίτως ανώτερος από τόν κόσμο, ο θεός ο οποίος διαθέτει τήν απόλυτα κυρίαρχη δύναμη καί πληρότητα τού είναι,ακριβώς επειδή παντοδύναμος, πρέπει νά είναι εσωτερικός, ουσιώδης, σέ όλο εκέινο τό οποίο φιλοδοξεί κατά κάποιο τρόπο νά διαθέτει τό όνομα τού «είναι». Μέσα στό πλαίσιο λοιπόν τής αποκαλύψεως ωριμάζει τελικώς η υπέρτατη γνώση σύμφωνα μέ τήν οποία δέν αποκλείονται μεταξύ τους η απολυτότης τού θεού καί η σχετικότης καί τό πεπερασμένο τού κόσμου. Αυτός ο τρόπος κατανοήσεως τής ενότητος ανάμεσα στόν θεό καί στόν κόσμο έχει τήν πηγή του στόν Φίλωνα, στήν σύνθεση πού αυτός,βασισμένος στήν βίβλο, επιτυγχάνει ανάμεσα στόν πλατωνισμό καί στήν στοά,παρότι αυτή η σύνθεση κινδύνευε συνεχώς νά γλιστρήση πρός τό ένα ή πρός τό άλλο μέρος τών συστατικών τής συνθέσεως. Από τήν στιγμή όμως πού συνελήφθη η ιδέα,οι ενδιάμεσες οντότητες τών γνωστικών, αποκτούν μιά νέα θετική λειτουργία.
Δέν είναι απαραίτητο τώρα πλέον να είναι απλές γέφυρες ανάμεσα σε δύο αντινομικούς πόλους, ίσως δέ και εχθρικούς, αλλά μπορούν να συμβολίσουν τους τρόπους με τους οποίους ο Θεός είναι πλησίον, ενυπάρχων
Τα παλιά σχήματα βεβαίως συνέχισαν να επιβιώνουν ακόμη για καιρό. Αυξήθηκαν μάλιστα με τον κακό δημιουργό των Γνωστικών και με το σχήμα του κόσμου που σχημάτισε ο Κλήμης, αποκτούν έναν χώρο, άδικο, στον ωριγένη, ο οποίος υποτάσσει με την σειρά τα Θεία πρόσωπα στο σχήμα των απορροών και ακόμη μια φορά, ερμηνεύει γνωστικά τον κόσμο του σώματος σαν μία πτώση του υπερβατικού. Αντηχούν στην άσκηση και στον σπιριτουλιστικό μυστικισμό του μοναχισμού και δέν είναι στο απυρόβλητο ούτε η μεγάλη μυστική επιστήμη των Καππαδοκών. Αλλ’όμως παρά αυτές τις θλιβερές παραφωνίες, είχε ήδη συντελεστεί η μεγάλη ειρήνη ανάμεσα στον Θεό και στον κόσμο,καί φαίνεται καθαρά απο το μεγαλειώδες όραμα του Είναι του Πλωτίνου, το οποίο είναι δυνατόν να γίνει πλήρως κατανοητό μόνον σε ένα Χριστιανικό πλαίσιο και το οποίο διαμαρτύρεται με ξεκάθαρες πολεμικές εκφράσεις εναντίον της γνωστικής συκοφάντησης του κόσμου.
Παρότι όμως στην θεωρία του Πλωτίνου το κακό παραμένει δεμένο με την ύλη, ο Αρεοπαγίτης κατόρθωσε να κάνει το επόμενο βήμα,επεκτείνοντας την Θεία ειρήνη (την καταλλαγή όπως την ονομάζει ο Φλωρόφσκι) και στον υλικό κόσμο. Σ’αυτόν η συμφιλίωση ανάμεσα στον πλατωνισμό και στην Στοά είναι πλήρης, ανάμεσα στην διαίσθηση του υπεργήϊνου και στην θεωρία ενός κόσμου που ολοκληρώνεται σε κόσμο αυθεντικό, ακριβώς μέσα στην ποικιλία, στην μή-ταυτότητα, στην αντιθετικότητα και στην σχετικότητα που τον χαρακτηρίζουν. Ο Θεός απείρως αποσυρμένος απο το πάν, είναι ακριβώς γι’αυτό, κοντινός και εσωτερικός σε καθένα απο τα δημιουργήματα του, για να τα προστατεύει, να τα σώζει και να τα πληρώνει έτσι όπως είναι, ξεχωριστά και όχι Θεία.
Δέν είναι λοιπόν μόνον η αποφατική θεολογία, την οποία εξάλλου αναπτύσσει και σφραγίζει με ακραία συνέπεια, δέν είναι μόνον αυτή η καθοριστική δημιουργία του μεγάλου αγνώστου, αλλά τού οφείλουμε και την αλάνθαστη αναγνώριση πώς αυτό τον αποφατισμό τον στήριξε σε μία κατάφαση, την οποία στοχάστηκε εξαντλητικά με έναν τρόπο εξίσου συνεπή: ο Θεός που δέν έχει όνομα, και γι’αυτό ακριβώς διαθέτει όλα τα ονόματα των έργων του. Μεγαλύτερος απο έναν θεό που καθορίζεται μόνον απο το ότι είναι απολύτως άλλος ή είναι απολύτως αλλιώς, απο τον κόσμο, είναι εκείνος που φανερώνει αυτή του την ετερότητα, δίνοντας και σ’αυτό που είναι άλλο απο αυτόν, ένα θετικό Είναι, μία βεβαιωμένη συμπάγεια και επομένως, πέρα απο την άβυσσο που παραμένει, μία αληθινή ομοιότητα με τον εαυτό του.
Συνεχίζεται

Σχόλιο: Aυτός είναι ο αρχηγός, ο Δάσκαλος της νεορθοδοξίας και της Μεταπατερικότητος. Μία αντίθετη ερμηνεία του Αρεοπαγίτικου έργου απο την ερμηνεία του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά. Βρήκαμε την πηγή της ανομίας! Η Δύση λοιπόν ονόμασε το Είναι ή το όν των αρχαίων φιλοσόφων Θεό, το ταύτισε με τον αληθινό Θεό και στην συνέχεια στην θέση τού Θεού έβαλε το ΕΓΩ.Ξαφνικά το Είναι περίσσεψε, έμεινε ορφανό και το υιοθέτησε ο Χάϊντεγκερ, χωρίς τις ταυτότητες του, τον Θεό και το Εγώ, αλλά και χωρίς τον άνθρωπο, τον νοητό κόσμο, τον Νού, στον οποίο το Είναι κατοικούσε στην αρχαιότητα. Ο Γιανναράς και η προτεσταντική Θεολογία με την στήριξη του Hegel κάλυψαν το κενό με το πρόσωπο. Αλλά το πρόσωπο χωρίς το υποκείμενο παραπαίει και καταλήγει προσωπικότης και χαρακτήρας όπως και έγινε. Μία προσωπολατρεία,χειρότερη απο την Μεταφυσική που προσπάθησε να καταργήσει η επινόηση, διά της αναλογίας, του ανθρωπίνου προσώπου.

Αμέθυστος.

SPIRITUS CREATOR (2) ΠΕΡΙ ΕΚΚΛΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

 Συνέχεια από: Τετάρτη 13 Μαίου 2026

Θεολογικά δοκίμια ΙΙΙ, ΠΝΕΥΜΑ

του Hans Urs Von Balthasar.

    

 Το Άγιο Πνεύμα απο το ένα μέρος, είναι οπωσδήποτε το πνεύμα το οποίο ενεργεί, είναι ενεργό, ανάμεσα στον Χριστό και την Εκκλησία. Αλλά απο το άλλο μέρος Αυτό είναι το Άγιο Πνεύμα που

πέμπεται απο την ενότητα
Χριστός Εκκλησία

(όπως απο την αιώνια ενότητα
τού Πατρός με τον Υιό)

και επομένως είναι άνοιγμα το οποίο η ένωση αγάπης ανάμεσα στην Νύμφη και τον Νυμφίο δοκιμάζει πρός το νέο, πρός τον Υιό, πρός τον κόσμο τής δημιουργίας, και σήμερα ακριβώς 

προς τον "εκκοσμικευμένο"  μή-Χριστιανικό κόσμο.

 Το Βατικανό ΙΙ κατεύθυνε με διακεκριμένο τρόπο τον στοχασμό του πρός αυτό το άνοιγμα, και παρότρυνε τους Χριστιανούς να πράξουν παρομοίως.

Ακριβώς σ'αυτό τό σημείο η μετά-συνοδική περίοδος είναι ένας χρόνος που ανήκει στο σύμβολο τού Αγίου Πνεύματος.

  Ήδη στην αδιαίρετη Καθολικότητά του, το γεγονός  

να είναι ανοιχτό κάθε όν στο μέλλον και σε όσα θα προστεθούν σ'αυτό έχει κάτι κοινό με το πνεύμα. Γι'αυτό σε μία εικόνα τού κόσμου απλά υλιστική,  θα μπορούσαμε να πούμε προηγούμενοι, το αυθεντικό μέλλον είναι αδύνατον. Μας δίδεται στο μάξιμο μιά επαρκής αιτιότης με μία καθορισμένη διαδρομή, η οποία είναι αδύνατον να υπολογισθεί από πριν. Και η γνώση, όλο και περισσότερο ακριβής αυτής της κανονικότητος, αποτελεί όλο το περιεχόμενο τής επιστήμης του κόσμου, καθώς ο σχεδιασμός "φιλο-σοφία", σ'αυτή την περίπτωση είναι πολύ υψηλός και δυσθεώρητος. Ο Josef Pieper παρατήρησε δικαίως ότι στον υλιστικό μαρξισμό η σημασία της έννοιας της ελπίδος παραποιείται, καθώς "στην θέση μιας περιγραφής και ερμηνείας αυτού που οφείλουμε να ελπίζουμε "μπαίνει μπρός" ο προγραμματισμός τής πράξης, της μετάλλαξης και της παραγωγής". Αυτό που εδώ, σε αντίφαση με έναν νόμο του Είναι, κλείνει, μένει ανοιχτό απο μία εικόνα του κόσμου η οποία ανήκει στο πνεύμα. Αλλά το πνεύμα είναι αδιαχώριστο απο την ελευθερία. Όπου ένας άνθρωπος εισάγει κάτι σαν την ενότητα, έναν προκαταβολικό αντικατοπτρισμό τής καθοριστικότητος, στο αποσπασματικό έργο που είναι η θνητή του ύπαρξη, εκεί αυτός γνωρίζει, με μία ενέργεια ελεύθερης επιλογής, ότι αποφάσισε γι'αυτή την πραγματικότητα η οποία ήδη αχνοφαίνεται, και ότι ετέθη κάτω απο το νόμο ενός συγκεκριμένου ιδεαλισμού, όσο αόριστος και δυσκολοπραγματοποιήσιμος τού φαντάζει ακόμη στο καθαυτό είναι του.

          Θα πρέπει χωρίς άλλο να συμπεράνουμε απο τον Σίλλερ, τον Σέλλινγκ και τον Έγελο ότι ήδη στα φυσικά όντα είναι παρόν κάτι απο αυτή την πνευματικότητα : διότι πράγματι δέν υπάρχει τίποτε πιό μυστηριώδες, πιό αναποκωδικοποιήσιμο απο το "αντικειμενικό πνεύμα" το οποίο κυριαρχεί στην προσπάθεια της πανίδος, στο ένστικτο του ζώου και το οποίο άπειρες φορές υπερβαίνει την σφαίρα τής συνειδητότητος τού ίδιου του Είναι. Αυτό είναι που εκτινάσσει πρός σκοπούς οι οποίοι είναι καλοί γι'αυτό το ίδιο, σαν είδος και σαν στοιχείο ενός κοσμικού στοιχείου.

          Η στιγμή του παιχνιδιού και της ομορφιάς σαν "ελευθερία αποκαλυπτόμενη", σαν απόσταση ελεύθερη και αναίτια απο τις αλυσίδες τού καθαρού καθορισμού είναι αδιαχώριστη απο αυτή την σκοπιμότητα. Υπάρχει μία "ηδονή" στην έκθεση στο σκοτεινό και πολιορκητικό κάλεσμα τού είναι, στο να του θέσεις στην διάθεση του τις δυνατότητές σου και τα όργανά σου. Παρ'όλα αυτά παραμένουν καλέσματα μέσα στο πλαίσιο ενός κλειστού κύκλου, εκεί ανήκει ο Έρως, αλλά ισοδύναμα και το κάλεσμα στον θάνατο: να ξεραθείς και να πέσεις σαν τα φύλλα, να συμμαχήσεις με τον θάνατο που πλησιάζει, για να δώσεις χώρο στο άγνωστο μέλλον, το οποίο αναδύεται απο πίσω!

          Άλλο πράγμα υφίσταται για τον άνθρωπο, ο οποίος είναι ταυτοχρόνως άτομο και πρόσωπο και για τον οποίο επομένως ο ανοιχτός χώρος γίνεται ένα περιβάλλον με περισσότερες προοπτικές απο πολλές πλευρές. Να λοιπόν πρώτα απ'όλα ο ξεχωριστός άνθρωπος (ο μόνος) ο οποίος σαν άτομο ενός είδους, ειναι θνητός και σε μία καθορισμένη σφαίρα πρέπει όπως το άτομο του ζώου, να εγκαταλειφθεί στο περιεκτικό αγαθό του γένους. Αυτή η προσφορά, η υπέρβαση, υφίσταται για όλες τις υλιστικές-βιολογικές ανθρωπολογίες, γίνεται η μοναδική ή τουλάχιστον η κεντρική. Αυτός ο ξεχωριστός όμως άνθρωπος είναι επίσης ένα πρόσωπο, και σαν τέτοιο δέν μπορεί να βρεί στην θνητότητα την τελειωτική ολοκλήρωση του εαυτού του παρά μόνον προτρέχοντας προκαταβολικώς όπως το μνημονεύσαμε, μία ολοκλήρωση την οποία δέν έχει επινοήσει, στην οποία αυτός ο ίδιος προσωπικώς ακριβώς στην ελάχιστη υπόθεση πρέπει να αποτελεί μέρος του αγαθού τής ολοκληρώσεως που έχει κατακτήσει το είδος, αλλά σε ένα πιό βαθύ όραμα, και η οποία μπορεί να πληρωθεί μόνον με την απόκτηση του απόλυτου Αγαθού, το οποίο ονομάζουμε Θεό.

          Απο το άλλο μέρος στέκεται η ανθρωπότης στο σύνολό της, της οποίας το άνοιγμα  μπορεί να καθορισθεί με μεγάλη δυσκολία. Διότι πράγματι απο το ένα μέρος αυτή συνίσταται απο άτομα χωρίς άλλο θνητά, για τα οποία η αγωνία, η μιζέρια τού θανάτου, καθότι είναι πρόσωπα, είναι επίσης και μία πρωτάκουστη διάκριση : ένας ορίζοντας ο οποίος προσδίδει στην αξία τής στιγμής μία άπειρη εντατικοποίηση, μία βαρύτητα, την οποία το είδος, το οποίο δέν "πεθαίνει" καθαυτό, με όλους του τους σκοπούς δέν μπορεί να κατακτήσει, εκτός και αν αυτό διατηρεί πάντοτε παρόντα τον θάνατο όλων των ατόμων του στην επίτευξη των σκοπών του. Συνεχώς κάποιος πεθαίνει, συνεχώς το είναι του ανθρώπου χτυπά σ'αυτό το όριο πέραν του οποίου μπορούμε μόνον να ελπίζουμε κάποια ικανοποίηση και κάποια εκπλήρωση για το πρόσωπο. Το είδος δέν μπορεί να παραδώσει τα άτομα στην μοίρα τους στον θάνατο για να ασχοληθεί με τα προσωπικά τους πεπραγμένα, το είδος, στο μέσον της ζωής τους είναι όχι μόνον περικυκλωμένο, αλλά διάτρητο απο τον θάνατο, η θάλασσα του και το κύμα του σπάνε αιωνίως στις όχθες της αιωνιότητος. Και παρ'όλα αυτά η ανθρωπότης σ'αυτό καί λόγω αυτού, έχει ένα άνοιγμα πρός το χρονικό μέλλον. Και αυτό επίσης είναι άλλη μια φορά διαλεκτικό σε υψηλότατο βαθμό. Αυτό φανερώνει τρείς όψεις: Πρώτα απ'όλα η ανθρωπότης είναι ένα κοσμικό φαινόμενο κατασκευασμένο μέσα στην δομή η οποία είναι κοσμικώς διαδεδομένη και γενική τού όχι-ακόμη και χωρίς καμμία ελπίδα να διέλθει απο μόνη της δια μέσου αυτής της δομής, Για παράδειγμα να υψωθεί στην σφαίρα της δικής της αθανασίας-κάτι που θα σήμαινε υπερχρονικότητα, ολόκληρη η βιολογική εικόνα του ανθρώπου το απαγορεύει. Τι θα γινόταν με τους μυριάδες νεκρούς στην περίπτωση αυτής της τελειωτικής εξυψώσεως πάνω απο τον θάνατο;

          Αλλ'όμως η ανθρωπότης κατέχει, χάρη στην συγκέντρωση των ανακαλύψεων και των πνευματικών κατορθωμάτων των ξεχωριστών γενεών και ανθρώπων, μία μνήμη η οποία επιτρέπει κάτι σαν την πρόοδο του είδους, στην οποία πρόοδο πρέπει να τεθεί το παράδοξο πρόβλημα εάν αυτή η πρόοδος διαθέτει μία αναγνωρίσιμη κατεύθυνση η οποία μπορεί να αξιολογηθεί και έναν τελικό σκοπό.

          Και κατά τρίτον, αυτό γίνεται τόσο πιό προβληματικό όσο οι αληθινές και ιδιαίτερες προσωπικές αξίες μιάς ξεχωριστής ζωής δέν μεταδίδονται ή πολύ ατελώς. Υψηλότατες ηθικές αποφάσεις ενός προσώπου μπορούνε να πραγματοποιηθούν χωρίς κανένα θόρυβο και να παραμείνουν χωρίς καμμία ιστορική σημασία. Τότε θα πρέπει να υποθέσουμε ότι αυτές οι αξίες τοποθετούνται σε μία αποθήκη που υπερβαίνει την ιστορία, για να επιστρέψουν απο εκεί, μ'έναν αφανή τρόπο, για το πλεονέκτημα της προόδου, ή μήπως μόνον για την κατάσταση τής ολοκληρώσεως του είδους: αλλά ποιός θά θελε να το αποδείξει; στο πεδίο όμως αυτού που αναγνωρίζεται, συμβαίνει να μπορεί να μεταδοθεί εύκολα στον θησαυρό τής ιστορίας η τεχνολογία και η επιστήμη, ενώ αυτό που δέν είναι ή σχεδόν δέν είναι δεκτικό παραδόσεως: η ιδιαίτερη ηθική αξία της προσωπικότητος, εξαφανίζεται πάντοτε με αυτούς που πεθαίνουν, στον ακυβέρνητο χώρο της αιωνιότητος;!

Συνεχίζεται

Αμέθυστος. 

Ταΐζοντας τους δαίμονές σου 6

Συνέχεια από Πέμπτη 14. Μαΐου 2026

Ταΐζοντας τους δαίμονές σου 6
Αρχαία σοφία για την επίλυση της εσωτερικής σύγκρουσης

Tsultrim Allione

Μέρος 2

Κεφάλαιο 4
ΠΩΣ ΝΑ ΤΡΕΦΕΙΣ ΤΟΥΣ ΔΑΙΜΟΝΕΣ ΣΟΥ (συνέχεια)

ΒΗΜΑ 2: ΠΡΟΣΩΠΟΠΟΙΗΣΕ ΤΟΝ ΔΑΙΜΟΝΑ ΚΑΙ ΡΩΤΗΣΕ ΤΟΝ ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ

Ο ουρανίσκος του μίσους αποχωρεί·
η οργή, μόλις τραφεί, είναι νεκρή·
η πείνα είναι που την παχαίνει.
—Emily Dickinson

Όταν εμμονικά ασχολούμαστε με ζητήματα φαγητού, λαχταρούμε τον τέλειο σύντροφο ή ποθούμε ένα τσιγάρο, δίνουμε δύναμη στους δαίμονές μας, επειδή δεν προσέχουμε πραγματικά την ανάγκη που βρίσκεται κάτω από την επιθυμία. Όταν προσέχουμε πραγματικά και αναγνωρίζουμε τη βαθιά κλήση που βρίσκεται κάτω από τη λαχτάρα, μπορούμε να μάθουμε να τρέφουμε τις αληθινές ανάγκες του δαίμονα και όχι απλώς να τον ικανοποιούμε ή να τον πολεμούμε. Αφού ικανοποιηθεί, αποχωρεί.

Στο δεύτερο βήμα καλείς τον δαίμονα να μετακινηθεί από το να είναι απλώς μια συλλογή αισθήσεων, χρωμάτων και υφών που έχεις εντοπίσει μέσα στο σώμα σου, στο να γίνει μια ζωντανή οντότητα που κάθεται ακριβώς μπροστά σου. Η προσωποποίηση του δαίμονα δίνει μορφή σε κάτι που συχνά είναι δύσκολο να γίνει αντιληπτό και σου επιτρέπει να επικοινωνήσεις με τον δαίμονα.

Ενθάρρυνε την αίσθηση που έχεις εντοπίσει στο σώμα σου να εμφανιστεί μπροστά σου προσωποποιημένη με κάποιον τρόπο. Θα μπορούσε να είναι ζώο, άνθρωπος, τέρας ή οποιοδήποτε άλλο ον που ενσαρκώνει τις ποιότητες που έχεις εντοπίσει. Μην προσπαθήσεις να ελέγξεις ή να αποφασίσεις πώς θα μοιάζει· άφησε τον ασυνείδητο νου σου να παραγάγει την εικόνα.

Η προσωποποίηση περιλαμβάνει τη φαντασία, καθώς μετασχηματίζεις μια αίσθηση συναισθήματος σε ένα ον. Αν εμφανιστεί κάτι που μοιάζει ανόητο, όπως ένα κλισέ ή ένας χαρακτήρας κινουμένων σχεδίων, μην το απορρίψεις και μην προσπαθήσεις να το αλλάξεις· δούλεψε με όποια μορφή εμφανιστεί, χωρίς να την επεξεργαστείς. Ωστόσο, είναι βοηθητικό αν ο δαίμονας έχει πρόσωπο, μάτια και άκρα, επειδή αυτό θα σε βοηθήσει να επικοινωνήσεις μαζί του. Αν ο δαίμονας εμφανιστεί ως δέντρο ή ως άψυχο αντικείμενο, όπως μια πέτρα, ρώτησέ τον: «Πώς θα έμοιαζες αν ήσουν έμψυχο ον;» Έπειτα δες τι εμφανίζεται, ίσως ένα ροζιασμένο δέντρο που γίνεται μια σκυφτή ηλικιωμένη γυναίκα με πρησμένες αρθρώσεις. Εμπιστεύσου την εικόνα που εμφανίζεται.

Προσωποποίηση του Δαίμονα

Ακολουθούν μερικές ερωτήσεις που μπορείς να θέσεις στον εαυτό σου για να αποκτήσεις μια πιο καθαρή αίσθηση του δαίμονά σου:

Τι μέγεθος έχει;
Έχει χέρια και πόδια; Αν ναι, πώς είναι;
Τι χρώμα έχει;
Πώς είναι η επιφάνεια του σώματός του;
Έχει ηλικία ο δαίμονας;
Έχει φύλο;
Ποια είναι η συναισθηματική του κατάσταση;
Πώς αισθάνομαι κοιτάζοντάς τον;

Κοίταξέ τον στα μάτια και πρόσεξε την έκφραση μέσα στα μάτια του. Αυτό είναι σημαντικό για να τον φέρεις στη ζωή και να δημιουργήσεις μια αισθητή σύνδεση.
Τέλος, κοίταξε τον δαίμονα άλλη μία φορά και δες αν μπορείς τώρα να προσέξεις κάτι που δεν είχες δει πριν.
Για παράδειγμα, ο πόνος που βιώνω στον αριστερό μου ώμο είναι ένας δαίμονας του στρες που παίρνει τη μορφή ενός κόκκινου, εύθραυστου, λεπτού αρσενικού. Τα πόδια του είναι σκελετωμένα. Τα μάτια του είναι πολύ έντονα και διαπεραστικά, και φαίνονται εξοργισμένα. Μοιάζει ανυπόμονος μαζί μου. Τα μαλλιά του πετάγονται ίσια προς τα πάνω και είναι πολύ άκαμπτα και εύθραυστα. Είναι κρύος, παρόλο που είναι κόκκινος, και είναι λίγο μεγαλύτερος από εμένα. Είναι μεσήλικας και έντονος.
Η ακρίβεια στην προσωποποίηση του δαίμονα είναι σημαντική, επειδή αυτές οι εικόνες είναι επικοινωνίες από τον ασυνείδητο νου μας. Αν παρατηρήσεις τον δαίμονα προσεκτικά, θα σου δώσει πολύ περισσότερες πληροφορίες από κάτι αόριστο όπως «ο δαίμονας του φόβου μου». Ο νους σου μπορεί να προσπαθήσει να αναλύσει τον δαίμονα, ή μπορεί να εμφανιστεί μια σειρά διαφορετικών εικόνων, αλλά μείνε στον πρώτο δαίμονα που εμφανίζεται. Μην αμφιβάλλεις για τον εαυτό σου· συνήθως είναι καλύτερο να ακολουθήσεις την αρχική εικόνα.

Ρωτώντας τον Δαίμονα τι Χρειάζεται

Το επόμενο μέρος αυτού του δεύτερου βήματος είναι να επικοινωνήσεις άμεσα με τον δαίμονα, θέτοντας τρεις ερωτήσεις, καθεμία από τις οποίες σε φέρνει πιο κοντά στην κατανόηση εκείνου που θα ικανοποιήσει τον δαίμονά σου. Αυτή είναι η ευκαιρία σου να εμπλακείς άμεσα με τον δαίμονα, και μόλις θέσεις τις ερωτήσεις θα αλλάξεις θέση με τον δαίμονα. Οι τρεις ερωτήσεις πρέπει να ειπωθούν δυνατά με τη σειρά που παρατίθενται, επειδή σε οδηγούν σταδιακά προς το είδος του νέκταρος με το οποίο θα ταΐσεις τον δαίμονα:
Τι θέλεις από εμένα;
Τι χρειάζεσαι από εμένα;
Πώς θα αισθανθείς αν πάρεις αυτό που χρειάζεσαι;
Έπειτα, όπως είπα, μόλις θέσεις αυτές τις ερωτήσεις, μην περιμένεις απάντηση· άλλαξε θέση με τον δαίμονα. Πρέπει να γίνεις ο δαίμονας για να γνωρίσεις τις απαντήσεις.

ΒΗΜΑ 3: ΓΙΝΕ Ο ΔΑΙΜΟΝΑΣ

Με τα μάτια σου ακόμη κλειστά, μετακινήσου στο κάθισμα που έχεις τοποθετήσει μπροστά σου, αντικρίζοντας το αρχικό σου κάθισμα, και φαντάσου τον εαυτό σου ως τον δαίμονα. Πάρε μία ή δύο βαθιές ανάσες και νιώσε τον εαυτό σου να γίνεται αυτός ο δαίμονας. Ανακάλεσε ζωντανά το ον που είχε προσωποποιηθεί μπροστά σου και φαντάσου ότι βρίσκεσαι «στη θέση του δαίμονα». Πάρε μια στιγμή για να προσαρμοστείς στη νέα σου ταυτότητα, πριν απαντήσεις στις τρεις ερωτήσεις, φανταζόμενος τον συνηθισμένο εαυτό σου μπροστά σου.
Συχνά νομίζουμε ότι ξέρουμε τι πρέπει να αισθάνεται ο δαίμονας όταν τον κοιτάζουμε, αλλά όταν γινόμαστε ο δαίμονας, αισθανόμαστε πολύ διαφορετικά. Ένας δαίμονας που φαινόταν απειλητικός μπορεί στην πραγματικότητα να φοβάται και απλώς να φέρεται έτσι για να προστατεύσει τον εαυτό του. Αυτό το βήμα μπορεί να είναι ένα από τα πιο απροσδόκητα μέρη της διαδικασίας· γι’ αυτό κάνε την προσπάθεια να αλλάξεις θέση, ακόμη κι αν φαίνεται ανόητο ή αδέξιο.
Έπειτα απάντησε στις τρεις ερωτήσεις δυνατά, σε πρώτο πρόσωπο, από την οπτική του δαίμονα, ως εξής:

Αυτό που θέλω από εσένα είναι...
Αυτό που χρειάζομαι από εσένα είναι...
Όταν ικανοποιηθεί η ανάγκη μου, θα αισθανθώ...

Ο κόκκινος, αγκαθωτός δαίμονας του στρες που ανέφερα παραπάνω θα μπορούσε να απαντήσει στην πρώτη ερώτηση έτσι: «Θέλω να βιαστείς και να κάνεις περισσότερα, ώστε να γίνεις πιο επιτυχημένος».
Είναι πολύ σημαντικό αυτές οι ερωτήσεις να κάνουν τη διάκριση ανάμεσα στις επιθυμίες και στις ανάγκες, επειδή πολλοί δαίμονες θα θέλουν τη ζωτική σου δύναμη, ή καθετί καλό στη ζωή σου, ή να σε ελέγχουν· όμως αυτό δεν είναι εκείνο που χρειάζονται. Συχνά αυτό που χρειάζονται είναι κρυμμένο κάτω από αυτό που λένε ότι θέλουν· γι’ αυτό θέτουμε τη δεύτερη ερώτηση, ερευνώντας λίγο βαθύτερα. Ο δαίμονας του αλκοολισμού μπορεί να θέλει αλκοόλ, αλλά να χρειάζεται κάτι εντελώς διαφορετικό, όπως ασφάλεια ή χαλάρωση. Μέχρι να φθάσουμε στην ανάγκη που βρίσκεται κάτω από την επιθυμία, η επιθυμία θα συνεχιστεί.
Στην ερώτηση «Τι χρειάζεσαι;» ο δαίμονας του στρες μπορεί να απαντήσει: «Αυτό που πραγματικά χρειάζομαι είναι να αισθανθώ ασφαλής».
Αφού μάθεις ότι κάτω από την επιθυμία του δαίμονα του στρες να βιάζεται και να κάνει περισσότερα βρίσκεται η ανάγκη να αισθανθεί ασφαλής, πρέπει ακόμη να ανακαλύψεις πώς θα αισθανθεί ο δαίμονας αν πάρει αυτό που χρειάζεται. Αυτό θα σου πει με τι πρέπει να ταΐσεις τον δαίμονα. Έτσι, όταν ερωτηθεί: «Πώς θα αισθανθείς αν πάρεις αυτό που χρειάζεσαι;», ο δαίμονας του στρες μπορεί να απαντήσει: «Θα αισθανθώ ότι μπορώ να αφεθώ και επιτέλους να χαλαρώσω». Τώρα ξέρεις ότι πρέπει να ταΐσεις αυτόν τον δαίμονα με χαλάρωση.

Σε μια ασθένεια όπως ο καρκίνος, ο δαίμονας μπορεί να πει: «Θέλω τη ζωτική σου δύναμη, ολόκληρη». Και, απαντώντας στο «Τι χρειάζεσαι;», ο δαίμονας μπορεί να πει: «Χρειάζομαι δύναμη». Και αν στην ερώτηση «Πώς θα αισθανθείς αν πάρεις αυτό που χρειάζεσαι;» —σε αυτή την περίπτωση, δύναμη— ο δαίμονας απαντήσει: «Θα αισθανθώ ισχυρός», τότε ξέρεις ότι πρέπει να ταΐσεις τον δαίμονα με δύναμη. Βεβαιώσου ότι η απάντηση στην τρίτη ερώτηση είναι ένα συναίσθημα. Για παράδειγμα, ο δαίμονας του καρκίνου θα μπορούσε να είχε πει: «Θα αισθανθώ τεράστιος». Αλλά το «τεράστιος» δεν είναι συναίσθημα· πρέπει να ξέρεις πώς θα αισθανθεί όταν πάρει αυτό που χρειάζεται. Το συναίσθημα πίσω από το «τεράστιος» μπορεί να είναι ένα αίσθημα δύναμης, όπως εδώ.

Μπορεί να νομίζουμε ότι το να ταΐσουμε με δύναμη έναν δαίμονα όπως ο καρκίνος θα τον κάνει μόνο να μεγαλώσει, αλλά το παράδοξο είναι ότι, απευθυνόμενοι άμεσα στην υποκείμενη ανάγκη του δαίμονα, μειώνουμε τη δύναμή του. Αυτό είναι το αντίθετο ορισμένων εναλλακτικών προσεγγίσεων στον καρκίνο, στις οποίες οραματίζεσαι τον καρκίνο να δέχεται επίθεση και να καταστρέφεται από στρατιές λευκών αιμοσφαιρίων. Η ιδέα είναι ότι, αν η ανάγκη του δαίμονα αντιμετωπιστεί και ικανοποιηθεί μέσω του νέκταρος, τότε ο καρκίνος στο σώμα μειώνεται.
Ο εθισμός στα τσιγάρα μπορεί να θέλει ένα τσιγάρο και να χρειάζεται ασφάλεια, και αν πάρει ασφάλεια θα αισθανθεί γαλήνιος. Έτσι, το νέκταρ θα είναι ένα αίσθημα ειρήνης. Ταΐζοντας τον δαίμονα με το συναισθηματικό αίσθημα που βρίσκεται κάτω από την επιθυμία για την ουσία, αντιμετωπίζουμε το κεντρικό ζήτημα αντί μόνο τα συμπτώματα. Και αν ο δαίμονας του στρες που θέλει επιτυχία χρειάζεται τελικά να αισθανθεί χαλαρός, τότε το να τον ταΐσεις με ένα αίσθημα χαλάρωσης θα βάλει τέλος στην καταναγκαστική του δραστηριότητα.

ΒΗΜΑ 4: ΤΑΪΣΕ ΤΟΝ ΔΑΙΜΟΝΑ ΚΑΙ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕ ΤΟΝ ΣΥΜΜΑΧΟ

Αυτό το βήμα έχει δύο φάσεις: το τάισμα του δαίμονα και τη συνάντηση με τον σύμμαχο. Αν αισθανθείς ολοκληρωμένος αφού ταΐσεις τον δαίμονα μέχρι πλήρους ικανοποίησης, μπορείς, αν θέλεις, να περάσεις απευθείας από το τάισμα του δαίμονα στο πέμπτο βήμα. Δεν είναι απαραίτητο να συναντήσεις τον σύμμαχο για να ωφεληθείς από την πρακτική των πέντε βημάτων. Ωστόσο, η συνάντηση με τον σύμμαχο μπορεί να είναι ένα εξαιρετικά ανταποδοτικό μέρος της διαδικασίας.

Ταΐζοντας τον Δαίμονα

Τώρα έχουμε φτάσει στην κρίσιμη στιγμή κατά την οποία πραγματικά ταΐζουμε τον δαίμονα. Επίστρεψε στην αρχική σου θέση και στάσου απέναντι στον δαίμονα. Πάρε μια στιγμή για να εγκατασταθείς ξανά μέσα στο δικό σου σώμα, πριν οραματιστείς πάλι τον δαίμονα μπροστά σου.
Παρατηρητής αυτής της διαδικασίας. Έπειτα άρχισε να φαντάζεσαι το σώμα σου να λιώνει και να γίνεται ένα νέκταρ που αποτελείται από οτιδήποτε σου είπε ο δαίμονας ότι τελικά θα αισθανθεί αν πάρει αυτό που χρειάζεται. Καθώς η φαντασία σου δίνει μορφή στο νέκταρ, άφησε την προσκόλλησή σου στο σώμα σου και φαντάσου τη συνείδησή σου να το εγκαταλείπει.
Στην παραδοσιακή πρακτική του Chöd, η συνείδησή σου φεύγει από την κορυφή του κεφαλιού σου και ενώνεται με μια οραματισμένη μορφή της άγριας μητέρας της σοφίας Troma, μιας κυανομέλαινης χορεύουσας θεάς που επιβλέπει τον μετασχηματισμό του σώματος σε νέκταρ. Μπορείς να το φανταστείς αυτό, ή μπορείς απλώς να φέρεις την επίγνωσή σου στην εμπειρία του σώματός σου καθώς γίνεται νέκταρ.
Σε κάθε περίπτωση, επίτρεψε στο σώμα σου να διαλυθεί. Μπορεί να διαπιστώσεις ότι διαλύεσαι πρώτα από τα πόδια, καταλήγοντας σταδιακά στο κεφάλι. Μπορεί να διαλύεσαι και από τα δύο άκρα προς την καρδιά σου. Ή μπορεί να διαλυθείς ολόκληρος σε μία στιγμή, αυθόρμητα.
Το νέκταρ είναι συνήθως υγρό, αλλά μπορεί επίσης να είναι μια αέρια ουσία ή οτιδήποτε αναδυθεί από τη φαντασία σου. Μερικοί άνθρωποι οραματίζονται το νέκταρ τους ως ατμό ή καπνό, ενώ άλλοι μπορεί να φανταστούν κάτι σαν κρέμα —ή ακόμη και παγωτό! Πρόσεξε το χρώμα του, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο προσφέρεται. Έρχεται μέσα σε ένα δοχείο από το οποίο θα πιει ή στο οποίο θα λουστεί ο δαίμονας, ή είναι απλώς ένας ποταμός ή ρεύμα υγρού που κυλά προς τον δαίμονα;
Αυτό το νέκταρ είναι μια απόσταξη εκείνου που περιγράφει ο δαίμονας απαντώντας στην τρίτη ερώτηση, δηλαδή του αισθήματος που θα έχει όταν πάρει αυτό που χρειάζεται. Για παράδειγμα, ο δαίμονας μπορεί να είπε ότι θα αισθανθεί δυνατός, ή αγαπημένος, ή αποδεκτός όταν πάρει αυτό που χρειάζεται. Επομένως η ουσία ή η ποιότητα του νέκταρος πρέπει να είναι ακριβώς αυτό: δύναμη, αγάπη ή αποδοχή.
Άφησε τη φαντασία σου ελεύθερη να δει πώς θα απορροφηθεί το νέκταρ από τον δαίμονα. Δες τον δαίμονα να πίνει την προσφορά του νέκταρός σου από το στόμα του ή από τους πόρους του δέρματός του, ή να την εισπνέει, ή να την προσλαμβάνει με κάποιον άλλον τρόπο. Ό,τι κι αν φανταστείς, προσπάθησε να το δεις καθαρά και με λεπτομέρεια.
Συνέχισε να οραματίζεσαι το νέκταρ να ρέει μέσα στον δαίμονα και φαντάσου ότι υπάρχει άπειρη παροχή αυτού του νέκταρος και ότι το προσφέρεις με αίσθημα απεριόριστης γενναιοδωρίας. Καθώς ταΐζεις τον δαίμονά σου, παρατήρησέ τον προσεκτικά, γιατί είναι πιθανό να αρχίσει να αλλάζει. Μοιάζει διαφορετικός με κάποιον τρόπο; Μεταμορφώνεται σε ένα εντελώς νέο ον;
Τι συμβαίνει όταν ο δαίμονας ικανοποιηθεί πλήρως; Τη στιγμή του απόλυτου κορεσμού, η εμφάνισή του συνήθως αλλάζει σημαντικά. Μπορεί να γίνει κάτι εντελώς νέο ή να εξαφανιστεί μέσα σε καπνό ή ομίχλη. Δεν υπάρχει κάτι που «υποτίθεται» ότι πρέπει να κάνει· επομένως απλώς παρατήρησε τι συμβαίνει. Άφησε τη διαδικασία να ξεδιπλωθεί χωρίς να προσπαθείς να δημιουργήσεις ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα. Ό,τι κι αν αναπτυχθεί, θα αναδυθεί αυθόρμητα όταν ο δαίμονας τραφεί μέχρι την πλήρη ικανοποίησή του.
Είναι πολύ σημαντικό ο δαίμονας να τραφεί μέχρι πλήρους ικανοποίησης. Η προσφορά σου δεν πρέπει να είναι μερική ή υπό όρους. Αν ο δαίμονάς σου φαίνεται ακόρεστος, φαντάσου πώς θα εμφανιζόταν αν ήταν εντελώς ικανοποιημένος.
Κάποτε πέρασα τα πέντε βήματα με μια γυναίκα από το Los Angeles, η οποία είχε ιστορικό σωματικής και λεκτικής κακοποίησης. Το είχε εσωτερικεύσει αυτό ως έναν δαίμονα αυτοαπέχθειας. Όταν της μίλησα για το τέταρτο βήμα, είπε: «Κοίτα, δεν πιστεύω ότι αυτό θα λειτουργήσει για μένα. Έχω μέσα μου μια μισητή φωνή που δεν με αφήνει ποτέ ήσυχη, ούτε για ένα λεπτό». Ήταν δακρυσμένη, νιώθοντας απελπισμένη.
Όταν έφτασε στο τέταρτο βήμα, με τα μάτια κλειστά, ξαφνικά άρχισε να γελά. Όταν τελείωσε η πρακτική και τη συζητούσαμε, είπε: «Δεν το πιστεύω. Αφού τον τάισα, ο εσωτερικός μου δαίμονας-μισητής γύρισε και βγήκε από το δωμάτιο, κλείνοντας την πόρτα πίσω του. Όταν κοίταξα την πόρτα, υπήρχε μια πινακίδα κρεμασμένη πάνω της που έγραφε: “Πήγα για ψάρεμα”». Δεν μπορούσε να σταματήσει να γελά, και για πρώτη φορά μετά από χρόνια ένιωσε ελεύθερη από τον δαίμονα της αυτοαπέχθειάς της.

Συνάντηση με τον Σύμμαχο

Ίσως θυμάσαι, από την ιστορία της Machig και των πνευμάτων του νερού στο πρώτο κεφάλαιο, ότι όταν η Machig πρόσφερε τον εαυτό της ως τροφή στους επιτιθέμενους nagas, εκείνοι μεταμορφώθηκαν σε συμμάχους και υποσχέθηκαν να προστατεύουν την ίδια και τους ακολούθους της. Το ίδιο ισχύει και για εμάς: όταν προσφέρουμε τον εαυτό μας ως νέκταρ στον δαίμονα, η αρνητική του ενέργεια μεταμορφώνεται σε θετική δύναμη.
Τώρα, καθώς ο δαίμονας λύνεται μέσω του κορεσμού, έχουμε την ευκαιρία να συναντήσουμε αυτή τη δύναμη σε προσωποποιημένη μορφή και να δούμε ακριβώς πώς αυτή η μεταμορφωμένη ενέργεια θα μπορούσε να γίνει μια θετική και προστατευτική παρουσία στη ζωή μας.
Ένας ικανοποιημένος δαίμονας μπορεί να μετατραπεί σε μια καλοπροαίρετη μορφή, η οποία μπορεί να είναι ο σύμμαχος. Αυτός ο σύμμαχος μπορεί να είναι ζώο, πουλί, άνθρωπος, μυθικός θεός ή bodhisattva, παιδί ή οικείο πρόσωπο. Αν υπάρχει μια μορφή παρούσα αφού ο δαίμονας έχει ικανοποιηθεί πλήρως, ρώτησέ την αν είναι ο σύμμαχος. Αν δεν είναι, μπορείς να αφήσεις εκείνο το ον εκεί και να προσκαλέσεις έναν σύμμαχο να εμφανιστεί δίπλα του.
Ο δαίμονας μπορεί να έχει μετατραπεί σε καπνό, να έχει λιώσει σε μια λιμνούλα ή απλώς να έχει διαλυθεί. Αν ο δαίμονας έχει εξαφανιστεί και δεν υπάρχει καμία μορφή παρούσα, μπορείς ακόμη να συναντήσεις τον σύμμαχο προσκαλώντας έναν σύμμαχο να εμφανιστεί μπροστά σου. Όποια μορφή κι αν πάρει ο σύμμαχος, πρόσεξε τις λεπτομέρειες της εμφάνισής του. Προσπάθησε να δεις το βλέμμα στα μάτια του, το μέγεθός του, το χρώμα του και τι φορά. Αν είναι άψυχο αντικείμενο ή φυτό, κάλεσέ το να γίνει προσωποποιημένο ον.
Πάλι μιλώντας δυνατά, ρώτησε τον σύμμαχο μία ή όλες από τις ακόλουθες ερωτήσεις:
Πώς θα με βοηθήσεις;
Πώς θα με προστατεύσεις;
Ποια υπόσχεση ή δέσμευση μου δίνεις;
Πώς μπορώ να έχω πρόσβαση σε εσένα;
Έπειτα άλλαξε αμέσως θέση και γίνε ο σύμμαχος, όπως έκανες στο τρίτο βήμα, όταν έγινες ο δαίμονας. Αφού γίνεις ο σύμμαχος, πάρε μια στιγμή για να κατοικήσεις πλήρως αυτό το σώμα. Πρόσεξε πώς αισθάνεται κανείς όταν είναι αυτός ο προστατευτικός φύλακας. Έπειτα, μιλώντας ως ο σύμμαχος, απάντησε στις παραπάνω ερωτήσεις. Προσπάθησε να είσαι όσο το δυνατόν πιο συγκεκριμένος:
Θα σε βοηθήσω με το να...
Θα σε προστατεύσω με το να...
Υπόσχομαι ότι θα...
Μπορείς να έχεις πρόσβαση σε εμένα με το να...

Αφού ο σύμμαχος έχει διατυπώσει πώς θα σε υπηρετεί και θα σε προστατεύει, και πώς μπορείς να τον επικαλείσαι, επίστρεψε στην αρχική σου θέση. Πάρε μια στιγμή για να εγκατασταθείς ξανά στον εαυτό σου και δες τον σύμμαχο μπροστά σου. Έπειτα φαντάσου ότι λαμβάνεις τη βοήθεια και τη δέσμευση που ο σύμμαχος έχει υποσχεθεί. Νιώσε αυτή την υποστηρικτική ενέργεια να μπαίνει μέσα σου και να ενεργεί. Επίτρεψε στον εαυτό σου να λουστεί για λίγο μέσα στο ρεύμα της θετικής ενέργειας που έρχεται από τον σύμμαχο.
Τέλος, φαντάσου τον ίδιο τον σύμμαχο να λιώνει μέσα σου, και νιώσε τη βαθιά θρεπτική του ουσία να ενσωματώνεται σε εσένα. Πρόσεξε πώς αισθάνεσαι όταν ο σύμμαχος έχει διαλυθεί μέσα σου. Συνειδητοποίησε ότι ο σύμμαχος είναι στην πραγματικότητα ένα αχώριστο μέρος σου, και έπειτα άφησε τον εαυτό σου να διαλυθεί μέσα στην κενότητα, πράγμα που σε οδηγεί φυσικά στο πέμπτο και τελευταίο βήμα.
Όσο πιο έντονος και τρομερός ήταν ο δαίμονας, τόσο μεγαλύτερη είναι η δύναμη του συμμάχου, διότι η ένταση του δαίμονα είναι εκείνη που γίνεται η πηγή δύναμης του συμμάχου. Για να μεταφέρουμε τη δύναμη του συμμάχου στην καθημερινή μας ζωή, χρειάζεται να τον επικαλούμαστε. Μερικές φορές αρκεί απλώς να κρατάμε στον νου μας την εικόνα ή τα λόγια του συμμάχου. Μπορείς επίσης να κρατήσεις μια αναπαράστασή του σε ένα μέρος όπου θα τη βλέπεις συχνά.
Αν η μορφή που αρχικά παρέμεινε στο τέλος του ταΐσματος του δαίμονα δεν ήταν ο σύμμαχος, εκείνη η μορφή θα εξακολουθεί να είναι παρούσα δίπλα στον σύμμαχο. Έτσι, αφού ρωτήσεις τον σύμμαχο και λάβεις την ενέργειά του, ενσωμάτωσε μέσα σου τόσο τον σύμμαχο όσο και την άλλη μορφή και προχώρησε στο πέμπτο βήμα. Κάποτε είδα ένα μικρό παιδί στο τέλος του τέταρτου βήματος, αλλά αυτό το κοριτσάκι μου είπε ότι δεν ήταν ο σύμμαχος. Λίγες στιγμές αργότερα, μια ψηλή μορφή σαν μαύρη Παναγία εμφανίστηκε δίπλα της: αυτή ήταν ο σύμμαχος. Έτσι, ενώ διαλεγόμουν με τη μορφή που έμοιαζε με Παναγία, το μικρό παιδί περίμενε. Έπειτα τις διέλυσα και τις δύο μέσα μου και πέρασα στο πέμπτο βήμα.
Ένα παράδειγμα της δύναμης του συμμάχου προέρχεται από τη Frances, μια πενηντατριάχρονη ψυχοθεραπεύτρια και γιατρό. Δούλευε με ένα αίσθημα στο στήθος της που την τρόμαζε για αρκετά μεγάλο διάστημα. Ένιωθε σαν ένα χωνί μέσα στο στήθος της να αποστράγγιζε τη ζωτική της ενέργεια. Ο δαίμονας που είδε όταν έκανε το δεύτερο βήμα ήταν πολύ μεγάλος και μαύρος, ένα λυκόμορφο πλάσμα που στεκόταν στα πίσω πόδια του. Είχε τεράστιο ρύγχος, κοφτερά δόντια και κόκκινα μάτια, καρφωμένα επάνω της. Η γούνα του έτριζε από ηλεκτρισμό και κάθε τόσο εξέπεμπε μια βροχή από λευκούς σπινθήρες, και είχε μακριά νύχια σαν ξυράφια.
Όταν η Frances ταυτίστηκε με τον δαίμονα, ένιωσε τεράστια και πανίσχυρη, ενώ ο συνηθισμένος εαυτός της φαινόταν πολύ μικρός. Ο δαίμονας ήθελε ο συνηθισμένος εαυτός της να τον υπηρετεί, να κάνει μόνο ό,τι εκείνος ήθελε να κάνει. Αν το πετύχαινε αυτό, είπε ο δαίμονας, θα ένιωθε δυνατός: μεγάλος και ισχυρός.
Η Frances έλιωσε το σώμα της σε ένα νέκταρ δύναμης και ισχύος και το πρόσφερε στον λυκόμορφο δαίμονα. Εκείνος έπινε και έπινε, και καθώς έπινε, η γούνα του γινόταν όλο και πιο ανοιχτόχρωμη, ώσπου έγινε σχεδόν λευκή. Τα μάτια του έγιναν γαλάζια. Τελικά έμοιαζε με ένα τεράστιο χάσκι, που την κοιτούσε πιστά. Είπε ότι ήταν ο σύμμαχός της.
Όταν ρώτησε τον σύμμαχο πώς θα την υπηρετούσε, εκείνος απάντησε ότι ήθελε να της δώσει τη σοφία του, στην οποία μπορούσε να έχει πρόσβαση κοιτάζοντας μέσα στα μάτια του. Η Frances συγκινήθηκε βαθιά από την προφανή αφοσίωσή του σε αυτήν, καθώς εκείνος ξάπλωσε, ακουμπώντας το κεφάλι του στο γόνατό της.
Αφού αναπαύθηκε στον ανοιχτό χώρο στο τέλος των πέντε βημάτων, η Frances διαπίστωσε ότι το αίσθημα σαν χωνί στο στήθος της είχε εξαφανιστεί. Ο γαλανομάτης σύμμαχος-χάσκι τη συνόδευε παντού από εκείνη την ημέρα και μετά, και όταν επέστρεψε στη δουλειά της ένιωσε προστατευμένη. Το τεράστιο, λευκό χάσκι εξακολουθεί να τη συνοδεύει μέχρι σήμερα. Όταν νιώθει μοναξιά ή ανασφάλεια, εκείνος ξαπλώνει στο πλευρό της. Και όταν κοιτάζει μέσα στα γαλάζια μάτια του, είναι σαν να κοιτάζει μέσα στον ουρανό· μόνο που αυτά της αντανακλούν πίσω σοφία.
Ο σύμμαχος μπορεί να υπηρετεί έναν υποστηρικτικό ρόλο για πολύ καιρό αφότου έχει τελειώσει η συνεδρία κατά την οποία τάισες τον δαίμονά σου. Μάθε να χρησιμοποιείς τον σύμμαχο, ίσως ζωγραφίζοντάς τον και κρατώντας την εικόνα του αναρτημένη σε ένα μέρος όπου τη βλέπεις συχνά. Επίσης, φρόντισε να ρωτήσεις πώς μπορείς να έχεις πρόσβαση στον σύμμαχο. Μια γυναίκα που χρειαζόταν να είναι πιο γειωμένη έλαβε από τον σύμμαχό της την οδηγία να τον επικαλείται αγγίζοντας τις ξύλινες χάντρες που φορούσε πάντοτε στον καρπό της. Μερικοί άνθρωποι αγοράζουν ένα λούτρινο ζώο ή ένα άγαλμα για να τους θυμίζει τον σύμμαχό τους. Τέτοιες υπενθυμίσεις των εσωτερικών σου πόρων μπορούν να είναι πολύ βοηθητικές.
Αφού συναντήσεις τον σύμμαχο, μπορείς να επιλέξεις να έχεις πρόσβαση σε αυτόν σε ξεχωριστή συνεδρία αφιερωμένη στη δημιουργία διαλόγου με τον σύμμαχο. Αφού πάρεις τις εννέα αναπνοές χαλάρωσης, κάλεσε τον σύμμαχο να εμφανιστεί. Έπειτα μπορείς να του θέσεις μια ερώτηση. Άλλαξε θέση, απάντησε, γύρισε στην αρχική σου θέση και κάνε άλλη μια ερώτηση, μέχρι να νιώσεις ικανοποιημένος. Αυτό σου επιτρέπει να εισέλθεις σε βαθύτερη σχέση με τον σύμμαχό σου.

ΒΗΜΑ 5: ΑΝΑΠΑΥΣΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΙΓΝΩΣΗ

Όταν έχεις τελειώσει το τάισμα του δαίμονα μέχρι πλήρους ικανοποίησης και ο σύμμαχος έχει ενσωματωθεί, εσύ και ο σύμμαχος διαλύεστε μέσα στην κενότητα. Έπειτα απλώς αναπαύεσαι στην επίγνωση που είναι παρούσα. Όταν ο νους κάνει ένα διάλειμμα, έστω και για λίγα δευτερόλεπτα, ένα είδος χαλαρής επίγνωσης αντικαθιστά τη συνηθισμένη ροή των σκέψεων. Χρειάζεται να το επιτρέψουμε αυτό και να μη γεμίσουμε αυτόν τον χώρο με τίποτε άλλο· απλώς άφησέ τον να είναι.
Δεν υπάρχει «εγώ» και δεν υπάρχει «δαίμονας»· εδώ έχουμε υπερβεί τον εαυτό και τις προσκολλήσεις του. Μπορεί να το βιώσεις αυτό ως χαλάρωση ή γαλήνη, αλλά μην προσπαθήσεις να το εξαναγκάσεις ή να το ονομάσεις. Απλώς άφησε τον εαυτό σου να είναι άνετα. Μπορείς να παρατείνεις αυτή τη διαλογιστική κατάσταση όσο θέλεις, ίσως επιστρέφοντας μερικές φορές στην αίσθηση και στην άμεση επίγνωση που πρωτοαναδύθηκε καθώς διαλύθηκες μέσα στην κενότητα. Αλλά μην το κάνεις βεβιασμένα· απλώς αναπαύσου σε μια χαλαρή κατάσταση και τελείωσε όταν ο νους σου κινηθεί προς κάτι άλλο.
Αν και, κατά μία έννοια, «δεν συμβαίνει τίποτε», στην πραγματικότητα αυτό το πέμπτο βήμα είναι η σημαντικότερη στιγμή στη διαδικασία του ταΐσματος των δαιμόνων σου.

Υπάρχουν δύο κύρια οφέλη που απορρέουν από την πρακτική του ταΐσματος των δαιμόνων σου. Το ένα είναι η μεταμόρφωση των δαιμόνων μας σε συμμάχους, ώστε να μπορούμε να μετακινηθούμε από την κυριαρχία της εσωτερικής και εξωτερικής πάλης στην πρόσβαση στην ενέργεια που είναι δεμένη μέσα στη σύγκρουση. Το άλλο είναι ένας πιο λεπτός αλλά ακόμη σημαντικότερος καρπός της πρακτικής. Πρόκειται για το άνοιγμα που αναδύεται στο πέμπτο βήμα, ένα παράθυρο προς μια κατάσταση ελεύθερη από την υποσυνείδητη φλυαρία, τις συναισθηματικές αποσπάσεις και τις πολλές προσκολλήσεις που συνθέτουν την καθημερινή μας ζωή. Δεν είναι ανόμοιο με αυτό που συμβαίνει αφού έχεις κάνει σκληρή σωματική εργασία και σωριάζεσαι στο έδαφος εξαντλημένος· μόνο που εδώ πρόκειται για νοητικό σωριάσμα, όχι για σωματικό.
Μερικοί άνθρωποι το περιγράφουν ως ειρήνη, άλλοι ως χαλάρωση, και άλλοι ως μια μεγάλη απεραντοσύνη. Μου αρέσει να το αποκαλώ «το κενό», ή τον χώρο ανάμεσα στις σκέψεις. Συνήθως, όταν βιώνουμε το κενό, έχουμε την τάση να θέλουμε να το γεμίσουμε αμέσως, περίπου όπως όταν επιστρέφουμε σε ένα άδειο σπίτι και τείνουμε να ανοίγουμε την τηλεόραση, να κάνουμε ένα τηλεφώνημα ή να μπαίνουμε στο διαδίκτυο. Νιώθουμε άβολα με τον άδειο χώρο.
Στο πέμπτο βήμα, αντί να γεμίσεις αυτόν τον χώρο, αναπαύεσαι μέσα του. Ακόμη κι αν αυτή η ανοιχτή επίγνωση συμβεί μόνο για μια στιγμή, είναι η αρχή της γνώσης της αληθινής μας φύσης. Καθώς εξοικειώνεσαι με αυτή τη μη αναφορική κατάσταση, αρχίζεις να απομακρύνεσαι από τη συνηθισμένη προσκόλληση. Συνήθως είμαστε τόσο παγιδευμένοι στις δυσκολίες και στις σκέψεις μας, ώστε δεν βιώνουμε αυτή την κατάσταση· επομένως η ανάπαυση μέσα της είναι σαν να αφήνουμε τον εαυτό μας να επιπλέει στον ωκεανό και να λικνίζεται από αυτόν, αντί να παραδινόμαστε στους φόβους μας ότι θα πνιγούμε και να παλεύουμε εναντίον του.
Σε αυτό το κεφάλαιο είδαμε πώς να εκτελούμε τα πέντε βήματα μέσω των οποίων ταΐζεις τον δαίμονά σου, βρίσκεις τον σύμμαχό σου και αναπαύεσαι στην επίγνωση. Όταν χρησιμοποιείς τα πέντε βήματα, προσπάθησε να μην παραλείψεις τίποτε. Κάθε βήμα συνεισφέρει με τον δικό του σημαντικό τρόπο στη διαδικασία, από τις αναπνοές χαλάρωσης στην αρχή μέχρι τον διαλογισμό στο τέλος.
Το να ακολουθήσεις προσεκτικά τα πέντε βήματα θα σου φέρει πολύ καλύτερα αποτελέσματα απ’ ό,τι αν παραλείψεις ορισμένα μέρη. Για παράδειγμα, αν υποθέσεις ότι ξέρεις τι χρειάζεται ο δαίμονας, αντί να αλλάξεις πραγματικά θέση με αυτόν και να βιώσεις την οπτική του δαίμονα, χάνεις την εμπειρία του να γίνεις ο δαίμονας.

Τώρα ας δούμε ένα παράδειγμα μιας πρακτικής πέντε βημάτων, μαζί με ορισμένες πρόσθετες κατευθυντήριες γραμμές και προτάσεις.

Συνεχίζεται

ΕΝΑ ΚΑΛΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΕΡΕΝΝΙΑΛΙΣΜΟΥ. ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΦΑΝΤΑΣΙΑΣ Η ΟΠΟΙΑ ΟΠΩΣ ΘΑ ΔΟΥΜΕ ΣΑΡΚΩΝΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΟΛΟΓΙΑ Ή ΣΤΗΝ ΕΚΚΟΣΜΙΚΕΥΣΗ.

Πλουτοκρατία (μέρος τρίτο)

  Roberto Pecchioli - 22 Μαΐου 2026

Πηγή: EreticaMente

Η πλουτοκρατική εξουσία υποστηρίζεται από ένα δίκτυο τεχνοκρατικών δομών και από συμμαχίες μεταξύ μεγάλων ιδιωτικών ομάδων που συναντώνται σε μυστικούς κύκλους για να αποφασίσουν την κοινή μοίρα πίσω από τις πλάτες του λαού. Ο χρηματοπιστωτικός καπιταλισμός δημιουργεί ένα παγκόσμιο σύστημα ιδιωτικού ελέγχου ικανό να κυριαρχήσει στην πολιτική και την οικονομία. Το κύριο όργανό του είναι το κεντρικό τραπεζικό σύστημα, που βασίζεται σε μυστικές συμφωνίες. Η πλουτοκρατία λειτουργεί μέσω ελίτ οργανισμών όπως η Ομάδα Μπίλντερμπεργκ, το Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων, η Τριμερής Επιτροπή και το Βασιλικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων. Ένα άλλο στοιχείο της ιδιωτικοποιημένης εξουσίας είναι τα ιδρύματα δισεκατομμυριούχων «φιλανθρώπων», δηλαδή φίλων της ανθρωπότητας - οι λέξεις προς τα πίσω. Τα πιο σημαντικά είναι τα Ιδρύματα Ροκφέλερ, Φορντ και Κάρνεγκι, η Ανοιχτή Κοινωνία του Τζορτζ Σόρος και του Μπιλ Γκέιτς. Κάθε ένα από αυτά χρηματοδοτεί ένα εκτεταμένο δίκτυο άλλων ενώσεων, ΜΚΟ και μη κυβερνητικών οργανώσεων, τη ραχοκοκαλιά της ιδιωτικής εξουσίας. Οι Ροκφέλερ ήταν οι κύριοι χρηματοδότες των αμβλώσεων και των μαλθουσιανών πολιτικών που στόχευαν στη μείωση του πληθυσμού. Ο Μπιλ Γκέιτς είναι ένας από τους κυρίαρχους του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης, καθώς και ένας μεγάλος υποστηρικτής των τεχνητών τροφίμων, της επανάστασης των τροφίμων.

Η πλουτοκρατία βρίσκεται στη ρίζα των γιγαντιαίων ψεμάτων που διαδίδονται για να διαμορφώσουν την κοινή γνώμη. Ο επιστημονισμός και η δύναμη των λεγόμενων ειδικών χτίστηκαν μέσω του ελέγχου της εκπαίδευσης και της γνώσης της λειτουργίας του νου. Αυτή η δύναμη πολλαπλασιάζεται τώρα από συστήματα που καθοδηγούνται από τεχνητή νοημοσύνη. Οι πολιτικές για τον πληθυσμό δεν είναι άτρωτες στον έλεγχο. Η έκθεση της Λέσχης της Ρώμης του 1972 - που χρηματοδοτήθηκε από τους Ροκφέλερ - σχεδίασε το πλαίσιο για τον κοινωνικό έλεγχο. Σε μια δημοσίευση, αναφέρει ότι «αναζητώντας έναν νέο εχθρό που θα μας ενώσει, καταλήξαμε στην ιδέα ότι η ρύπανση, η απειλή της υπερθέρμανσης του πλανήτη, η λειψυδρία, η πείνα και τα παρόμοια θα ήταν κατάλληλα. Όλοι αυτοί οι κίνδυνοι προκαλούνται από την ανθρώπινη παρέμβαση και μπορούν να ξεπεραστούν μόνο με την αλλαγή στάσεων και συμπεριφοράς. Ο πραγματικός εχθρός, επομένως, είναι η ίδια η ανθρωπότητα».

 Ανατριχιαστικό.

Ένας από τους βασικούς στοχαστές της πλουτοκρατίας, ο Γάλλος Ζακ Αταλί, έγραψε ότι ο άνθρωπος υπηρετεί όσο διατηρεί την αποτελεσματικότητα, την ικανότητα για εργασία και την επιθυμία για κατανάλωση. «Μόλις περάσεις τα εξήντα πέντε, ζεις περισσότερο από όσο παράγεις, και αυτό κοστίζει ακριβά στην κοινωνία. Από την άποψη της κοινωνίας (δηλαδή, της πλουτοκρατίας, σημείωση του συντάκτη), είναι καλύτερο για την ανθρώπινη μηχανή να σταματήσει ξαφνικά παρά να επιδεινωθεί προοδευτικά. Τα δύο τρίτα των δαπανών για την υγειονομική περίθαλψη συγκεντρώνονται στους τελευταίους μήνες της ζωής». Ποιος ξέρει τι σκέφτεται τώρα που είναι πάνω από ογδόντα; Ακόμα και οι τρέλες των φύλων έχουν την προέλευσή τους στο τεχνο-πλουτοκρατικό σχέδιο: «Όλοι θα μπορούν να συνέλθουν αντιγράφοντας τη δική τους συνείδηση, ενώ δύο γονείς θα μπορούν να δημιουργήσουν έναν κλώνο ενός ατόμου της επιλογής τους. Οι άνθρωποι θα μπορούν να γίνουν διαφορετικοί από αυτό που είναι, και για να βιώσουν κάθε μορφή σεξουαλικότητας, οι άνθρωποι θα φιλοδοξούν να περάσουν από το ένα φύλο στο άλλο».

Η πορεία της πλουτοκρατίας είναι αιώνια. Αρκετά γεγονότα του 20ού αιώνα άνοιξαν το δρόμο για την κυριαρχία της: το 1971, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Νίξον κήρυξε το τέλος της μετατρεψιμότητας του δολαρίου σε χρυσό, ενός από τους πυλώνες της χρηματοπιστωτικής αρχιτεκτονικής που σχεδιάστηκε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο (η Συμφωνία του Μπρέτον Γουντς). Εκείνη η ημέρα σηματοδότησε τη γέννηση της πρωτοκαθεδρίας του απείρως εκτυπώσιμου χρήματος, σε αντίθεση με τον πραγματικό κόσμο της παραγωγικής οικονομίας και της εργασίας. Το 1989, η πτώση της Σοβιετικής Ένωσης αφαίρεσε το κομμουνιστικό εμπόδιο, οδηγώντας στην επακόλουθη επίθεση στην κυριαρχία, τα νομίσματα και τις οικονομίες των κρατών. Το 1999, οι ΗΠΑ κατάργησαν τον νόμο Glass-Steagall, που θεσπίστηκε τη δεκαετία του 1930 για να αντιμετωπίσει την κερδοσκοπία που είχε πυροδοτήσει τη Μεγάλη Ύφεση. Όλα τα είδη χρηματοοικονομικού τζόγου είχαν πλήρη ελευθερία κινήσεων, ενώ η Ομοσπονδιακή Τράπεζα - η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ - απελευθέρωσε τα παράγωγα, συμβόλαια που «προέρχονται» από ένα άλλο περιουσιακό στοιχείο, το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο. Δεν αγοράζετε ένα πραγματικό προϊόν. συνάπτετε μια συμφωνία που συνδέεται με τη μελλοντική του τιμή. Η συνέπεια ήταν η κρίση του 2008, στην οποία οι μεγάλες τράπεζες που εμπλέκονταν διασώθηκαν από το κράτος - δηλαδή, από τους Αμερικανούς φορολογούμενους - καθώς ήταν «πολύ μεγάλες για να αποτύχουν».

Γεννήθηκαν τα όπλα της εξάπλωσης και των αξιολογήσεων. Το πρώτο είναι η κακόβουλη αύξηση των επιτοκίων των κρατικών ομολόγων, στόχος της κερδοσκοπίας. Το δεύτερο είναι η «επιταγή» που απονέμεται σε οικονομικές και χρηματοπιστωτικές οντότητες και κράτη από ιδιωτικές εταιρείες. Τα άλλα όπλα είναι τα ολοένα και μεγαλύτερα ολιγοπώλια, ο αποδεκατισμός των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, η αυξανόμενη ανισορροπία μεταξύ πλουσίων και φτωχών και το τέλος του κράτους πρόνοιας. Έννοιες όπως η συνεργασία, ο αλτρουισμός, η αλληλεγγύη, η δικαιοσύνη, ο σεβασμός των ατόμων και το κοινό καλό εξαφανίζονται. Στον αρχαίο κόσμο, η τυραννία ήταν συχνά άγρια, αλλά φυσικά περιορισμένη επειδή τα κράτη ήταν μικρά και οι καθολικές σχέσεις αδύνατες. Σήμερα, ο δρόμος προς την καθολική τυραννία είναι ανοιχτός. Δεν υπάρχει πλέον καμία αντίσταση, ούτε φυσική ούτε ηθική: τα πνεύματα είναι διχασμένα και οι λαοί υποδουλώνονται. Η πλουτοκρατία αγοράζει τα αγαθά και τα περιουσιακά στοιχεία των ατόμων και των επιχειρήσεων σε εκβιαστικές τιμές. Στους ανέργους - τόσο τους μισθωτούς όσο και τους αυτοαπασχολούμενους - προσφέρει θέσεις εργασίας ως οδηγοί διανομέων, διανομείς πρόχειρου φαγητού, εργαζόμενοι σε αποθήκες και συσκευαστές προϊόντων που πωλούνται στο διαδίκτυο. Το σύστημα επιβάλλει υψηλό επίπεδο ανεργίας για να διατηρήσει την οικονομική «σταθερότητα». Ο επίσημος δείκτης ονομάζεται NAIRU (Μη Επιταχυνόμενος Πληθωριστικός Ρυθμός Ανεργίας).

Οι κυβερνήσεις διανέμουν ελεημοσύνες (βασικό εισόδημα, εφάπαξ πληρωμές σε κατεστραμμένες επιχειρήσεις) μαζί με νέα ενστικτώδη «δικαιώματα» στις μάζες που έχουν υποβιβαστεί σε ζόμπι. Η βουλιμική πλουτοκρατία δεν εγκαταλείπει τα συνθήματα τής οικονομικής της κατήχησης: άπειρη οικονομική ανάπτυξη σε έναν πεπερασμένο κόσμο, οικονομική ελεφαντίαση, παγκοσμιοποίηση και ανθρωπολογία, η εξάπλωση μιας ανεστραμμένης αντιθρησκείας που εξυμνεί τα ελαττώματα, τα βασικά ένστικτα και απαγορεύει τη γονιμότητα. Μερικές δυναστείες - Rothschild, Rockefeller, Morgan, Warburg, Goldman, Sachs - ελέγχουν τις χρηματοπιστωτικές αγορές και την πραγματική οικονομία. Οι τέσσερις μεγαλύτερες τράπεζες (Bank of America, JP Morgan Chase, Citigroup και Wells Fargo) κατέχουν τους πετρελαϊκούς γίγαντες (Exxon Mobil, Royal Dutch/Shell, BP και Chevron Texaco) μαζί με την Deutsche Bank, την BNP και την Barclays. Θεματοφύλακας της ολιγαρχίας είναι η US Trust Corporation, που ανήκει στην Bank of America. Το διοικητικό συμβούλιο περιλαμβάνει εκπροσώπους των συνηθισμένων υπόπτων: Rothschild, JP Morgan Chase, Exxon Mobil, Citigroup, Morgan Stanley. Οι βασιλείς της πλουτοκρατίας.

Το ογδόντα τοις εκατό της Ομοσπονδιακής Τράπεζας (Federal Reserve) κατέχεται από οκτώ οικονομικές δυναστείες. Ένας από τους ιδρυτές των Ηνωμένων Πολιτειών, ο Τόμας Τζέφερσον, έγραψε ότι «αν ο αμερικανικός λαός επιτρέψει στις ιδιωτικές τράπεζες να ελέγχουν την έκδοση χρήματος, πρώτα μέσω του πληθωρισμού και στη συνέχεια μέσω του αποπληθωρισμού, οι τράπεζες και οι εταιρείες που θα αναπτυχθούν γύρω τους θα στερήσουν από τον λαό κάθε περιουσία». Αυτό έχει γίνει φυσιολογικό σε μια κοινωνία που κυριαρχείται από την ιδεολογία της προόδου, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την εμμονή με την ανάπτυξη, τις εμπορικές αξίες και την υποταγή στην αξιωματική αρχή του συμφέροντος. Ένας από τους πλουτοκρατικούς θησαυρούς είναι η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS), η οποία κατέχει μέρος των αποθεματικών ογδόντα κεντρικών τραπεζών, του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και άλλων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Ένα από τα κρίσιμα υπομόχλια της πλουτοκρατικής εξουσίας, που ενισχύεται από τη νευροεπιστήμη και την τεχνολογία, είναι η ικανότητα δημιουργίας νέων αναγκών που με την πάροδο του χρόνου γίνονται εξαρτήσεις. Ναρκωτικά, η ιατρικοποίηση της ζωής, το αλκοόλ, το σεξ, ο τζόγος, τα ψυχαναγκαστικά ψώνια, η πορνογραφία, η τεχνολογία και τώρα η Τεχνητή Νοημοσύνη. Κανένα από αυτά τα φαινόμενα δεν αναπτύχθηκε ανεξάρτητα: όλα δημιουργήθηκαν από πλουτοκράτες με σκοπό τον έλεγχο, την κυριαρχία και την υποβάθμιση της ανθρωπότητας στη δουλεία του ενστίκτου.

Η πλουτοκρατία έχει επιβάλει τον αμφιλεγόμενο νόμο του Say: δεν είναι η ζήτηση που καθορίζει την προσφορά, αλλά το αντίθετο. Η συνεχής προσφορά προϊόντων, υπηρεσιών, τρόπων ζωής και συνηθειών έχει οδηγήσει στην πρωτοκαθεδρία της κατανάλωσης, η οποία έχει γίνει εθιστική και αυτοκαταστροφική. Ωστόσο, η οικονομία ιστορικά ήταν ο αγώνας της ανθρωπότητας ενάντια στην έλλειψη πόρων. Ασχολείται με το κοινό καλό, μια έννοια που περιλαμβάνει την υλική ευημερία που επιτυγχάνεται μέσω της εργασίας και την ικανότητα παραγωγής αγαθών και υπηρεσιών. Αυτός είναι ο «καλός» πλούτος, ενώ στο πλουτοκρατικό σύστημα επιβάλλονται η φτώχεια και η ανασφάλεια. Αυτό που είναι νέο είναι η κυριαρχία μέσω της Τεχνητής Νοημοσύνης. Μια τεράστια δύναμη εργάζεται που επηρεάζει τα πάντα, συμπεριλαμβανομένου του ανθρώπινου προσώπου. Η ιδιωτική πλουτοκρατία κατέχει τις τεχνολογίες που ονομάζουμε Τεχνητή Νοημοσύνη. Διακυβεύονται η αξιοπρέπεια και η ελευθερία, ακόμη και η επιβίωση του είδους Homo sapiens.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιος θα τον ελέγχει όταν εκατομμύρια, ακόμη και δισεκατομμύρια άνθρωποι θα γίνουν περιττοί. Αυτό δεν είναι φαντασία. Είναι μια πραγματικότητα για την οποία κάποιοι προτιμούν να μην μιλούν. Ο κόσμος του χθες δεν ήταν δίκαιος, αλλά είχε τη δική του λογική. Ακόμα και η εκμετάλλευση αναγνώριζε μια θεμελιώδη αλήθεια: οι άνθρωποι ήταν απαραίτητοι. Κακώς αμειβόμενοι, υποβλημένοι σε μια δύσκολη ζωή, παγιδευμένοι στη ρουτίνα, εξακολουθούσαν να καταλαμβάνουν μια θέση στο σύστημα. Η κοινωνία δεν μπορούσε να κηρύξει τους περισσότερους ανθρώπους περιττούς. Η τεχνητή νοημοσύνη και η ρομποτική τεχνολογία εγκαινιάζουν μια διαφορετική εποχή, έναν συνολικό μετασχηματισμό της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής τάξης, της οποίας η λογική είναι η ανθρώπινη υποκατάσταση. Η παλιά εξουσία κατείχε εργοστάσια, τράπεζες, γη, λιμάνια και πιστώσεις. Η νέα εξουσία κατέχει μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, δεδομένα, τσιπ, ενέργεια, αποθήκες δεδομένων, ρομπότ, πλατφόρμες, συστήματα πληρωμών και ψηφιακή ταυτότητα. Η κυριαρχία της δεν θα προέλθει από τον πλούτο, αλλά από τις δομές που διέπουν την καθημερινή ζωή: θα αποφασίσει ποιος θα έχει πρόσβαση στην εργασία, την υγειονομική περίθαλψη, την πίστωση, την εκπαίδευση, τις μεταφορές και την πληροφόρηση. Στη ζωή, τελικά. Ο παλιός καπιταλισμός χρειαζόταν εργάτες. Ο νέος απαιτεί αυτοματοποιημένες υποδομές και έναν αραιό, τεχνολογικά διαχειριζόμενο πληθυσμό. Επί αιώνες, οι μάζες ήταν αντικείμενο εκμετάλλευσης επειδή ήταν απαραίτητες· σε μια αυτοματοποιημένη κοινωνία, μεγάλο μέρος της ανθρωπότητας θα αποτελεί πλεόνασμα που θα απορριφθεί.

Η διαχείριση της υπερβολής περιλαμβάνει ελάχιστες επιδοτήσεις, ψηφιακό έλεγχο, διαρκές χρέος, αποξενωτική ψυχαγωγία, επισφαλή κατάσταση, κακή υγειονομική περίθαλψη, υποβαθμισμένες περιοχές, ναρκωτικά, χαοτική μετανάστευση, πολέμους, μείωση των ποσοστών γεννήσεων, ευθανασία, αμβλώσεις, προκλητή πείνα και επιλεκτική καταστολή. Η άμεση εξάλειψη δεν είναι ακόμη απαραίτητη: αρκεί η ζωή να γίνει αφόρητη. Τι συμβαίνει στη συνέχεια; Η πλουτοκρατία δεν ενδιαφέρεται για το κοινό καλό. Δεν έχει πατρίδα, οικογένεια, μνήμη, θρησκεία, συμπόνια, αίσθημα δικαιοσύνης. Το σενάριο είναι ανησυχητικό: τα κράτη δεν αντιδρούν, τα πολιτικά κόμματα επαναλαμβάνουν παλιά συνθήματα, τα μέσα ενημέρωσης αποσπούν την προσοχή, ο πολιτισμός παραμένει σιωπηλός. Οι περισσότεροι άνθρωποι παραμένουν κολλημένοι στις οθόνες των κινητών τους τηλεφώνων. Ένας παράφρων πολιτισμός καθιστά τους ανθρώπους απαρχαιωμένους. Δεν είναι πλέον μέλη μιας οικογένειας, μιας κοινότητας, ενός έθνους, μιας ιστορίας, μιας πνευματικής παράδοσης, αλλά μάλλον δεδομένα, κόστη και απόβλητα που πρέπει να απορριφθούν. Όσοι βρίσκονται στην εξουσία αρχίζουν να αναρωτιούνται πόσους ανθρώπους πρέπει να εξαλείψουν. Οι ολιγαρχίες δεν αισθάνονται ηθικούς, πνευματικούς ή κοινοτικούς δεσμούς. Χωρίς ηθική και πνευματική απάντηση, το μέλλον θα είναι ένα μέλλον υποτέλειας βασισμένης στην επιτήρηση, ενός ελάχιστου εισοδήματος και μιας πλήρους συγκέντρωσης πλούτου. Μιας θριαμβευτικής πλουτοκρατίας.

Plutocrazia (terza parte)

ΟΣΟΙ ΕΙΝΑΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ ΒΛΕΠΟΥΝ ΚΑΘΑΡΑ ΣΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΟΣ ΤΟΝ ΠΛΟΥΣΙΟ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ. 

Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑΓΜΕΝΗ ΣΕ ΕΚΚΛΗΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΕΝ ΥΦΙΣΤΑΤΑΙ ΠΛΕΟΝ. ΕΙΝΑΙ ΘΕΡΑΠΑΙΝΙΔΑ ΤΟΥ ΠΛΟΥΤΟΥ.

ΤΟ ΜΥΑΛΟ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΩΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΡΓΑΖΕΤΑΙ ΜΕ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΠΑΛΑΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΔΕΝ ΙΣΧΥΟΥΝ ΠΛΕΟΝ. 

ΤΟ ΝΕΟ ΑΝΤΙΚΑΤΕΣΤΗΣΕ ΠΛΗΡΩΣ ΤΟΝ ΠΑΛΑΙΟ ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑ ΥΠΟΚΑΤΕΣΤΗΣΕ ΤΟΝ ΚΑΙΝΟ ΑΝΘΡΩΠΟ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ. 

Η ΝΕΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΕΡΓΑΖΕΤΑΙ ΑΝΕΜΠΟΔΙΣΤΑ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΝΕΟΥ. ΕΚΤΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑΣ ΤΗΣ Β' ΒΑΤΙΚΑΝΕΙΑΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΕΝΟΣ ΝΕΟΥ ΙΕΡΑΤΕΙΟΥ ΠΡΟΣΤΕΘΗΚΕ ΚΑΙ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ SOBORNOST ΕΠΙΝΟΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΡΩΣΙΚΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΟΦΙΟΛΟΓΙΑΣ Η ΟΠΟΙΑ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΟΡΟΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΛΛΙΣΤΟΥ ΓΟΥΕΑΡ ΚΑΙ ΤΟΥ ΛΟΥΔΟΒΙΚΟΥ ΕΠΙΒΑΛΛΟΥΝ ΜΙΑ ΜΟΡΦΗ ΠΑΝΘΡΗΣΚΕΙΑΣ ΤΟΝ ΠΕΡΕΝΝΙΑΛΙΣΜΟ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΗΝ ΕΝΩΣΗ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΩΝ.

 ΕΡΓΑΣΤΗΚΕ ΑΠΟΔΟΤΙΚΑ ΓΙΑ ΠΟΛΛΑ ΧΡΟΝΙΑ Η ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΣΥΝΑΞΗ. 

ΤΟ ΝΕΟ ΕΙΔΟΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΤΕΛΕΙ ΥΠΟ ΜΕΡΙΚΗ ΔΑΙΜΟΝΙΚΗ ΚΑΤΑΛΗΨΗ.