Όλα πάνε γρήγορα από το κακό στο χειρότερο.

από Gianni Petrosillo - 27/09/2026

Πηγή: Gianni Petrosillo

Πλησιάζουμε τώρα στις επόμενες εκλογές, οι οποίες θα μπορούσαν να είναι νωρίτερα ή αργότερα από τη φυσική λήξη της πενταετούς θητείας, ανάλογα με τους υπολογισμούς των κυβερνητικών κομμάτων σχετικά με το αποτέλεσμα μιας ψηφοφορίας που καθίσταται αβέβαιη, αν και όχι πολύ, κυρίως λόγω της παρουσίας του κόμματος του στρατηγού Βαννάτσι, της μόνης πραγματικής καινοτομίας σε ένα απολιθωμένο τοπίο. Προς το παρόν, το Futuro Nazionale υπολογίζεται μεταξύ 7 και 8%, αλλά ορισμένοι στρατιωτικοί μου έχουν υποδείξει την πιθανότητα να φτάσει ακόμη και το 10%. Θα ήταν σίγουρα μια μεγάλη αναταραχή αν το Futuro Nazionale (Εθνικό Μέτωπο) δεν συμμαχούσε με την κεντροδεξιά, κάτι που μόνο φαινομενικά φαίνεται να είναι το φυσικό του ταίριασμα. Αλλά και πάλι, αυτό το κόμμα θα μπορούσε να είχε δημιουργηθεί ειδικά για να βγάλει από τη μέση τη Μελόνι και την παρέα της, οι οποίοι έχουν κάνει το γαϊτανάκι τους χωρίς μεγάλη απόκλιση από μια πορεία παρακμής που η Ιταλία ακολουθεί εδώ και δεκαετίες. Ή, η ίδρυσή του θα μπορούσε να στοχεύει στην ενίσχυση μιας δυσφημισμένης κεντροδεξιάς, δίνοντας νέα πνοή σε ένα μέτωπο που έχει χάσει την αξιοπιστία του. Θα δούμε. Σίγουρα, θα έπρεπε να είχαν αλλάξει την Ιταλία, σύμφωνα με ορισμένα από τα συνθήματά τους, αλλά άλλαξαν αυτοί, όπως συμβαίνει με όποιον αναλαμβάνει την κυβέρνηση μιας μη ανεξάρτητης χώρας.
Πέρα από αυτές τις σκέψεις και την έλλειψη πραγματικής εναλλακτικής λύσης -επειδή η αριστερά και η δεξιά, ή η κεντροαριστερά και η κεντροδεξιά, είναι απλώς δύο τρόποι για να διαχειριστεί κανείς τα ερείπια ενός έθνους που είναι εγκλωβισμένο στην ΕΕ, η οποία, με τη σειρά της, είναι πλήρως ενταγμένη στη σφαίρα επιρροής των ΗΠΑ, από την οποία δεν μπορείς να ξεφύγεις απλώς τοποθετώντας ένα ψηφοδέλτιο σε μια κάλπη- δεν μπορούμε να περιμένουμε σημαντικές αλλαγές ούτε από τις επόμενες εκλογές, ακόμη και αν αλλάξουν τα πρόσωπα όσων βρίσκονται στην εξουσία.
Άλλωστε, όπως σωστά είπε η Λα Γκράσα πριν από λίγα χρόνια, τα πολιτικά κόμματα είναι ανταγωνιστικές εταιρείες στην πολιτική αγορά, που πωλούν ένα συγκεκριμένο είδος προϊόντος, που διαφημίζεται ως το καλύτερο δυνατό για να προσελκύσει ψηφοφόρους. Στόχος τους, ωστόσο, σίγουρα δεν είναι να επιλύσουν σημαντικά ζητήματα, κάτι που θα απαιτούσε μια εντελώς διαφορετική προσέγγιση, όπως για παράδειγμα, ακριβώς την έξοδο από αυτή την αγορά που υπαγορεύει όρια και επιταγές και αποτρέπει πολύ πιο ριζοσπαστικές αποφάσεις σε μια κατάσταση παγκόσμιας ανισορροπίας.
Δεν υπάρχει, λοιπόν, καμία ψευδαίσθηση πραγματικής μεταμόρφωσης κατά τη μετάβαση από το ένα στρατόπεδο στο άλλο, επειδή πρόκειται για δύο μισά του ίδιου γηπέδου. Θα χρειαζόταν μια πολιτική δύναμη ικανή να βγει από το στάδιο και από την αντιπαράθεση των οπαδών, ώστε να χαράξει νέες πολιτικές διαμορφώσεις. Φυσικά, αυτές οι δημοκρατικές επιχειρήσεις που ονομάζονται κόμματα καταφέρνουν να φέρνουν όλο και λιγότερους πελάτες στα καταστήματά τους, οι οποίοι δεν χωνεύουν πλέον τα χαλασμένα προϊόντα τους παρά τη διαφήμιση, και ακριβώς αυτή η αποχή μας δίνει την αίσθηση μιας αυξανόμενης δυσαρέσκειας χρόνο με το χρόνο. Αλλά προς το παρόν, μέσα από σκαμπανεβάσματα, το παιχνίδι συνεχίζει να ισχύει, ακόμα και όταν ο κόσμος γύρω μας αλλάζει πιο γρήγορα από πριν.
Κάποτε θα μπορούσαμε να πούμε ότι η αριστερά ήταν πολύ χειρότερη από τη δεξιά στην υποτέλειά της απέναντι στους Αμερικανούς. Αυτό είναι αδύνατο, επειδή έχει υπάρξει μια εμφανής εξίσωση προς το χειρότερο προς όλες τις κατευθύνσεις. Έτσι, είτε κερδίσει αυτή η δεξιά είτε η άλλη αριστερά, δεν πρέπει να περιμένουμε τίποτα άλλο παρά δειλές παραλλαγές στο ίδιο θέμα, ενώ η αηδία και μια ολοένα και πιο πενιχρή συναίνεση κατευθύνονται εναλλάξ, και ολοένα και πιο παθητικά, προς τη μία ή την άλλη πλευρά. Όποιο κόμμα κι αν αναδειχθεί στις επόμενες εκλογές, θα είναι πάντα το το κόμμα των Αμερικανών που θα κερδίζει. Επιπλέον, η κεντροδεξιά, η οποία αρχικά έδειξε πολύ διαφορετικές προθέσεις, έχει συμπεριφερθεί ακριβώς όπως η αριστερά. Είμαστε μια χώρα χωρίς κυριαρχία, στρατιωτικά κατεχόμενη από τις ΗΠΑ από το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, και δυστυχώς, ούτε ένας στρατηγός δεν μπορεί να μας σώσει. Μάλιστα, κανείς υποψιάζεται ότι αυτό είναι ένα τέχνασμα από εκείνους που φοβούνται ότι, μετά από μια ακόμη ντροπή για όλα τα κόμματα, χωρίς κάποιον ικανό να συλλάβει την αηδία και τη διαφωνία, το σύστημα θα μπορούσε να διατρέξει πολύ μεγαλύτερους κινδύνους για τη συνοχή και τη σταθερότητα του συστήματος.
Αλλά, πράγματι, οι καιροί έχουν πλέον εισέλθει, έστω και απτά, σε μια διαφορετική φάση. Οι δημοκρατίες είναι ολοένα και λιγότερο ικανές να κρύψουν το πραγματικό, δικτατορικό τους πρόσωπο, και φαντάζομαι ότι, καθώς οι επιπλοκές συνεχίζονται, αν και όλα πρέπει να γίνονται τηρώντας τα προσχήματα, η τάση θα είναι προς την καταπάτηση των ατομικών ελευθεριών και τον περιορισμό των απόψεων. Επειδή υπάρχουν κακοί εκεί έξω που απειλούν τον τρόπο ζωής μας, που θέλουν να μας κάνουν πόλεμο ή ακόμα και να μας εισβάλουν, και ως εκ τούτου δεν μπορούμε πλέον να είμαστε τόσο διακριτικοί.
Ειδικοί νόμοι και καταστάσεις έκτακτης ανάγκης διαφαίνονται στον ορίζοντα, αλλά επειδή είμαστε δημοκρατικοί, κάθε επιβολή θα γίνεται στο όνομα της μεγαλύτερης ελευθερίας. Ωστόσο, δεν γνωρίζουμε πόσο καλά αυτά τα προσχήματα μπορούν να αντέξουν την αναταραχή της νέας γεωπολιτικής, η οποία αποκαλύπτει συνεχώς αναδιαμορφούμενες σχέσεις εξουσίας. Ίσως θα πρέπει να εφεύρουν κάτι άλλο, επειδή η διάδοση του φόβου και η υπερβολική ιδεολογία είναι περισσότερο μια πρώτη μορφή αντίδρασης, και μάλιστα μάλλον ακατέργαστη.
Από μακριά, βλέπουμε ήδη τον πόλεμο να έρχεται και τις άλλες παρενέργειες που φέρνει. Θα μπορούσαν επίσης να υπάρξουν θετικές συνέπειες, από την άποψή μας, οι οποίες αναπόφευκτα συμβαίνουν στους αδύναμους κρίκους της ιστορικής αλυσίδας, αλλά είναι πολύ νωρίς για να τις δούμε. Δεν είμαστε ακόμα τόσο κοντά στον πόλεμο, αλλά να είστε σίγουροι ότι θα φτάσουμε εκεί, επειδή έχουν ήδη ενεργοποιήσει την ψυχολογική τρομοκρατία και τη στρατιωτικοποίηση των μυαλών, η οποία προφανώς προηγείται αυτής των σωμάτων.

Όλα πάνε γρήγορα από το κακό στο χειρότερο.

Η υποβάθμιση της αγάπης

από τον Martino Mora - 27 Σεπτεμβρίου 2026

Πηγή: Μαρτίνο Μόρα

«Η μεγάλη φιλοδοξία των γυναικών είναι να εμπνέουν την αγάπη» (Μολιέρος).
Αυτή η αθάνατη ρήση του μεγάλου Γάλλου θεατρικού συγγραφέα είναι εξίσου αληθινή σήμερα όσο και τότε
. Μια γρήγορη ματιά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επιβεβαιώνεται αμέσως.
Αλλά ενώ η φιλοδοξία, επειδή είναι καθολική, δεν αλλάζει, το είδος της αγάπης αλλάζει. Σε μια χυδαία, αμερικανική και υλιστική εποχή, ακόμη και ο έρωτας δεν μπορεί παρά να γίνει χυδαίος.
Οδηγούμενη από τη μόδα του οργιαστικού-εμπορικού συστήματος στο οποίο βυθιζόμαστε, η αγάπη που πολλές δυτικές γυναίκες (όχι όλες, προφανώς) φαίνεται να θέλουν να εμπνεύσουν, με τα ρούχα και τη στάση τους, φαίνεται πολύ πιο κοντά σε αυτήν του πορνείου παρά σε αυτήν των Προβηγκιανών τροβαδούρων, ή ακόμα και στην κάθε άλλο παρά αφελή αγάπη του ίδιου του Μολιέρου.
Το θλιβερό, ακόμη και άθλιο, είναι ότι η κυρίαρχη ιδεολογία -την οποία, για λόγους απλότητας, θα την ονομάσουμε «φεμινιστική»- αντί να υπερασπίζεται τις γυναίκες από το χονδρικό ξεπούλημα ενός πλήρως εμπορευματοποιημένου πορνοφιλικού κόσμου, ωθεί μονομερώς (ακόμα και όταν οι ίδιες οι φεμινίστριες, με τέλεια ψευδή συνείδηση, αυτοαποκαλούνται «αντικαπιταλιστικές») να τρομοκρατήσει κάθε κριτική της εμπορικής και μοντέρνας αντικειμενοποίησης του σώματος, ερμηνεύοντας ψευδώς την απελευθέρωση των γυναικών ως «ζωικότητα», χονδροειδότητα, εκτεθειμένα εκατοστά δέρματος, απουσία κανόνων και γούστου.
Η γκροτέσκα κορύφωση αυτού, μέχρι στιγμής αξεπέραστη, επιτεύχθηκε με το θέαμα της Σουζάνα Καμούσο με μίνι φούστα.
«Σεξισμός», «πατριαρχία», «Μεσαίωνας» και άλλες ηλίθιες εκφράσεις που χρησιμοποιούνται σαν υστερικό μάντρα, αντηχούν μόλις οι γυναίκες αναγνωριστούν ως έχουσες αξιοπρέπεια ανώτερη από αυτήν μιας μερίδας βοδινού κρέατος που εκτίθεται στο χασάπη.
Το γεγονός ότι αυτή η επίδειξη χασάπη αντιπαραβάλλεται με την μπούρκα ως τη μόνη εναλλακτική της (βλ. επίσης το πρόσφατο στάδιο στην Ποντίδα) καταδεικνύει ότι βρισκόμαστε πραγματικά στον πάτο.
Είναι σαφές ότι αυτή η πολυδιαφημισμένη γυναικεία «χειραφέτηση» είναι μια ψευδής χειραφέτηση, επειδή είναι ζωοποιημένη και επομένως αποπνευματικοποιημένη. Αντιστοιχεί στην υποβαθμισμένη και εξευτελιστική -επειδή είναι καθαρά καταναλωτική- αντίληψη του έρωτα του προηγμένου καπιταλισμού («το αστικό πνεύμα στην πιο αγνή του μορφή», όπως έγραψε ο Ντελ Νότσε) και της σεξουαλικής επανάστασης μετά το 1968, η οποία είναι από μόνη της αδιανόητη εκτός της εύπορης κοινωνίας.
Μόνο σε έναν εφιαλτικό κόσμο υπάρχει η γυναικεία εναλλακτική λύση μεταξύ της μπούρκα και της επίδειξης μιας μερίδας βοδινού κρέατος.
Ο φεμινισμός, και η πολιτικά ορθή, βασισμένη στα δικαιώματα σκέψη γενικότερα, αποτελούν επομένως την ιδεολογία του απόλυτου καπιταλισμού, επειδή αντιστοιχούν απόλυτα στο καταναλωτικό και σπάταλο πνεύμα του. Δεν είναι τυχαίο ότι προήλθαν από την αγγλοσφαιρική πλουτοκρατία και εξαπλώθηκαν ακούραστα από εκεί. Δεδομένου ότι η κυριαρχία του χρήματος είναι δεξιά, η κουλτούρα που εκφράζει είναι αναμφισβήτητα αριστερή. Η δεξιά του χρήματος, η αριστερά των δεξιών. Με άλλα λόγια, το πνεύμα του καπιταλισμού.
Έχει υποβαθμίσει ακόμη και την αγάπη.
Τα αποτελέσματα είναι σαφή. Σε δημογραφικό επίπεδο, άδειες κούνιες. σε κοινωνικό επίπεδο, η διάλυση κάθε διαρκούς οικογενειακού δεσμού, εξ ου και ο απόλυτος ατομισμός. σε πνευματικό επίπεδο, η μηδενιστική ανατροπή της ιεραρχίας των αξιών.
Η διαφυγή από την καταναλωτική αντικειμενοποίηση του καπιταλισμού και η διαφυγή από την ψευδή πανσεξουαλική-δεξιά χειραφέτηση είναι επομένως μια ενιαία μάχη.

Η υποβάθμιση της αγάπης

Όντως σφάλλει ο π. Νίκ. Λουδοβίκος για το γνωμικό θέλημα

 

0:00 Είναι το γνωμικό θέλημα προπτωτικό;

1:57. Το θέλημα είναι λογική όρεξις - το αγαθό - ο θείος φωτισμός - Το φυσικό θέλημα στην προπτωτική κατάσταση - ο άνθρωπος δεν μπορεί να φτάσει στην γνώση από μόνος του - μόνον ο Θεός μπορεί να εκπληρώσει το ανθρώπινο φυσικό θέλημα 

5:58 το φυσικό θέλημα είναι προσωπικό - το πρόσωπο είναι εξατομίκευση της λογικής φύσεως - πώς προκύπτει το γνωμικό θέλημα - το γνωμικό θέλημα είναι εφάμαρτο 

7:55 Γιατί το γνωμικό θέλημα δεν είναι προπτωτικό - Πώς η Εύα απόκτησε πρώτη γνωμικό θέλημα και έπεσε 

9:04 Γιατί ο Χριστός δεν είχε γνωμικό θέλημα επειδή έχει απόλυτη γνώση των όντων 

12:00 Αποβολή του γνωμικού θελήματος για διόρθωση και φωτισμό του νου - Προπαρασκευή ο νόμος του Μωυσέως και η ελληνική φιλοσοφία 

13:04 Πώς σχηματίζεται το γνωμικό θέλημα - Εκκοπή του θελήματος - Περιεχόμενο του φυσικού θελήματος - 17: 26 Πώς γίνεται η εκκοπή του θελήματος - επιφαινόμενο αγαθό και οδύνη

Πηγή: https://www.youtube.com/watch?v=CGl_yPjSyyA

Ορατός πόλεμος κατά τής πλάνης τού Μητροπολίτου Ιωάννη Ζηζιούλα.

 ΠΡΟΟΙΜΙΟ: Β΄ Κορινθίους στ΄ 16 – ζ΄ 1

τίς δὲ συμφώνησις Χριστῷ πρὸς Βελίαλ; ἢ τίς μερὶς πιστῷ μετὰ ἀπίστου;
Β Κορ. 6,16 τίς δὲ συγκατάθεσις ναῷ Θεοῦ μετὰ εἰδώλων;

Ἀδελφοί, ὑμεῖς ἐστε ναὸς Θεοῦ ζῶντος, καθὼς εἶπεν ὁ Θεὸς ὅτι «ἐνοικήσω ἐν αὐτοῖς καὶ ἐμπεριπατήσω, καὶ ἔσομαι αὐτῶν Θεός, καὶ αὐτοὶ ἔσονταί μοι λαός. Διὸ ἐξέλθατε ἐκ μέσου αὐτῶν καὶ ἀφορίσθητε, λέγει Κύριος, καὶ ἀκαθάρτου μὴ ἅπτεσθε, κἀγὼ εἰσδέξομαι ὑμᾶς, καὶ ἔσομαι ὑμῖν εἰς πατέρα, καὶ ὑμεῖς ἔσεσθέ μοι εἰς υἱοὺς καὶ θυγατέρας, λέγει Κύριος παντοκράτωρ». Ταύτας οὖν ἔχοντες τὰς ἐπαγγελίας, ἀγαπητοί, καθαρίσωμεν ἑαυτοὺς ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύματος, ἐπιτελοῦντες ἁγιωσύνην ἐν φόβῳ Θεοῦ.

Μαθήματα Χριστιανικής Δογματικής

E. ΠΕΡΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ, ΣΩΤΗΡΙΑΣ, ΧΡΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΚΛΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Στην Λειτουργία του Μ. Βασιλείου είναι σαφές ότι είναι μόνον ο Πατήρ, ο οποίος δέχεται την ευχή της αναφοράς. Του Χρυσοστόμου - όπως οι Λειτουργιολόγοι έχουν επισημάνει - μετά τον Δ΄ αιώνα υπέστη κάποια αλλαγή η αναφορά και προστέθηκε η φράση: "Συ, (δηλαδή ο Πατήρ) και ο Μονογενής Σου Υιός και το Πνεύμα Σου το Άγιον". Μπαίνει ολόκληρη η Αγία Τριάδα. Αλλά η αρχική ευχαριστιακή αναφορά είναι προσευχή προς τον Πατέρα. Γι' αυτό και είναι μέγιστο λάθος αυτό που κάνουν οι κληρικοί και στο Ευχαριστήσωμεν τω Κυρίω στρέφονται προς την εικόνα του Χριστού. Είναι τεράστιο δογματικό λάθος. Το Ευχαριστήσωμεν τω Κυρίω είναι η έναρξη της Ευχαριστίας. Το ευχαριστήσωμεν δεν είναι να πούμε "ευχαριστώ", έτσι εθιμοτυπικά, είναι να αρχίσουμε εκείνη την ώρα την ευχή που λέει: "Άξιον και δίκαιον". Από κει και πέρα αρχίζει η Ευχαριστία, η οποία όμως, όπως φαίνεται από την ευχή της αναφοράς, απευθύνεται στον Πατέρα.

https://amethystosbooks.blogspot.com/2010/07/blog-post_426.html

Ο Ζηζιούλας αναπτύσσει αυτή την επιχειρηματολογία στηριζόμενος στην εξής θεολογική βάση:

Η Λειτουργική Προσευχή απευθύνεται στον Πατέρα: Σημειώνει ότι στη Θεία Λειτουργία όλες οι βασικές ευχές (και κυρίως η Αναφορά) δεν απευθύνονται στον Χριστό, αλλά προς τον Θεό Πατέρα, διά του Υιού, εν Αγίω Πνεύματι. 
Η διαφωνία για την απομόνωση της εικόνας του Χριστού: Διαφωνεί με τη νοοτροπία πολλών κληρικών και πιστών που «ατομικοποιούν» τον Χριστό στην προσευχή τους. Εξηγεί ότι ο Χριστός δεν μπορεί ποτέ να νοηθεί ή να προσεγγιστεί ως μία απομονωμένη μονάδα, διότι όπου είναι ο Χριστός, είναι πάντοτε παρών ο Πατήρ και το Άγιο Πνεύμα (Τριαδική θεολογία). 
Ο Χριστός ως «Εικών του Πατρός»: Όταν προσευχόμαστε μπροστά στην εικόνα του Χριστού, η προσευχή μας, κατά την πατερική παράδοση, διαπερνά τον Υιό και αναφέρεται στο «αρχέτυπο», που είναι ο Πατήρ. Επομένως, το να εγκλωβίζεται η προσευχή του ιερέα στενά και αποκλειστικά στην ανθρώπινη μορφή του Χριστού, αγνοώντας την Τριαδική σχέση και την αναφορά προς τον Πατέρα, αποτελεί για τον Ζηζιούλα θεολογικό ατόπημα και αλλοίωση της ορθής εκκλησιολογικής και λειτουργικής συνείδησης. 

ΔΥΣΤΥΧΩΣ ΔΟΞΑΖΕΤΑΙ Ο ΠΛΑΝΟΣ ΑΥΤΟΣ ΣΑΝ ΙΣΑΞΙΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΡ. ΠΑΛΑΜΑ.

Ακολουθούν μερικά αποσπάσματα από ένα άρθρο του μητροπολίτου Περγάμου κ. Ιωάννου Ζηζιούλα, στο περιοδικό της Ιεράς Μητροπόλεως Περιστερίου «Διάβαση» και στο 54ο τεύχος του (των μηνών Μαρτίου – Απριλίου 2005), με θέμα «Ο επίσκοπος ως προεστώς της Θείας Ευχαριστίας».

«1. Η επισκοπική προεδρεία της Θείας Ευχαριστίας είναι το κύριο και κατ’ εξοχήν έργο του Επισκόπου. Από την ιδιότητα του αυτή «πηγάζει όλη η εξουσία του Επισκόπου, όχι μόνον η αγιαστική αλλά και η λεγόμενη διοικητική». Έτσι ο Επίσκοπος «έχει ως κύριον έργον του πρωταρχικόν να ηγείται της Θείας Ευχαριστίας, όλα τα άλλα έργα του είναι δευτερεύοντα» (σ. 5).
2. Ο Επίσκοπος, συνεπώς, «όταν διοικεί, δεν ασκεί διοίκησιν, αλλά προεκτείνει σε όλους τους τομείς της ζωής της Εκκλησίας τη χάρη και την ευλογία της Θείας Ευχαριστίας, της οποίας προΐσταται». «Όλα στην Εκκλησία γίνονται με την ευλογία του Επισκόπου», εφ’ όσον ο Επίσκοπος «είναι προεστώς της Θείας Ευχαριστίας» (σ. 6).
3. Ο Επίσκοπος εικονίζει, ως προεστώς της Εκκλησίας, «τον Βασιλέα Χριστόν όπως θα έλθει στη Βασιλεία του», με λαμπρότητα και ακτινοβολία!
4. Η Θεία Λειτουργία είναι εντελώς αδιανόητος χωρίς την έννοια του εικονισμού. Αλλά όταν λέμε ότι ο Επίσκοπος στη Θεία Ευχαριστία είναι εικών του Χριστού, «δεν μπορούμε να το κατανοήσουμε αυτό, διότι χάσαμε πλέον τη γλώσσα της εικόνος της εκκλησιαστικής ζωής» (σ. 7).
5. Πάντως, εφ’ όσον «ο Επίσκοπος είναι εικών του Χριστού, δεν μπορούμε να παρακάμψουμε την εικόνα του και να πάμε απευθείας στο πρωτότυπο … Με άλλα λόγια, δεν μπορούμε να προσευχόμαστε στον Χριστό (σημείωση: απ’ ευθείας), αλλά πρέπει να παρεμβάλλεται η εικόνα του Επισκόπου» (σ. 7). «Υπάρχουν βέβαια ακόμη πολλοί που βλέπουν στο πρόσωπο του Επισκόπου τον ίδιο τον Χριστό, αλλά ο αριθμός τους μειώνεται διαρκώς και χάνεται η εικονολογική αντίληψη των δρωμένων της Θείας Ευχαριστίας» (σ. 8).
6. «Εάν η επικοινωνία μας με τον Θεό παρακάμπτει τον άνθρωπο (Επίσκοπο), τότε η επικοινωνία αυτή πραγματοποιείται μέσω της φαντασίας» (σ. 9).
7. «Το μνημόσυνο του Επισκόπου κατά τη Θεία Λειτουργία αποτελεί το πλέον καίριο στοιχείο, που αναδεικνύει τη Θεία Ευχαριστία επισκοποκεντρικό γεγονός στην ζωή της Εκκλησίας» (σ. 10).
8. «Το γεγονός ότι ο ιερεύς, όταν πρόκειται να τελέσει τη Θεία Ευχαριστία, λαμβάνει καιρόν … και από τον θρόνο του Επισκόπου, έστω και αν είναι κενός, δείχνει ότι και όταν ακόμη δεν λειτουργεί ο Επίσκοπος, αυτός είναι το κέντρο της Θείας Ευχαριστίας» (σ. 10).»

ΕΟΡΤΑΣΘΗΚΕ ΛΟΙΠΟΝ Η ΠΡΩΤΗ ΣΥΝΟΔΟΣ ΣΤΗΝ ΝΙΚΑΙΑ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΣΚΕΠΗ ΤΗΣ ΜΕΤΕΝΣΑΡΚΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΣΤΟ ΖΗΖΙΟΥΛΑ.

Αόρατος Πόλεμος 1 Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης

Αόρατος Πόλεμος 1

Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης

Ἀπόδοση στὴ νέα Ἑλληνική: Ἱερομόναχος Βενέδικτος
Ἔκδοση Συνοδείας Σπυρίδωνος Ἱερομονάχου,
Νέα Σκήτη,

Αγιον Ὄρος

Προοίμιο

Άκου (λαέ του) Ισραήλ. Εσείς πορεύεσθε σήμερα σε πόλεμο εναντίον των εχθρών σας. Μη λιποψυχήσετε, μη φοβηθείτε τους, μην πτοηθείτε, μη διασκορπισθείτε ενώπιον αυτών, [ἄκουε,᾿Ισραήλ· ὑμεῖς πορεύεσθε σήμερον εἰς τὸν πόλεμον ἐπὶ τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν, μὴ ἐκλυέσθω ἡ καρδία ὑμῶν, μὴ φοβεῖσθε μηδὲ θραύεσθε μηδὲ ἐκκλίνετε ἀπὸ προσώπου αὐτῶν] Δευτ. κ΄ 3

ΠΡΟΟΙΜΙΟ

Καὶ δικαιότατη καὶ πρεπουσα εἶναι ἡ ἐπωνυμία, ποὺ παίρνει τὸ παρόν ψυχωφελέστατο βιβλίο. Γιατὶ ἂν καὶ πολλὰ ἀπὸ τὰ ἱερὰ καὶ θεόπνευστα βιβλία τῆς Παλαιᾶς καὶ Νέας Διαθήκης, ὠνομάσθηκαν ἀμέσως ἀπὸ αὐτὰ τὰ ἴδια πράγματα, ποὺ διδάσκουν (ἔτσι, γιὰ παράδειγμα, ἡ Γένεσις τοῦ Μωϋσῆ ὠνομάστηκε, ἐπειδὴ ἀναφέρει γιὰ τὴν ἀπὸ τὸ μή όν γέννηση καὶ Δημιουργία του παντός. Η Έξοδος, γιατί φανερώνει την έξοδο από την Αίγυπτο των υιών του Ισραήλ. Το Λευιτικό, γιατί περιέχει τις ιεροπραξίες της λευιτικής φυλής. Οι τέσσερις Βασιλείες, γιατί διηγούνται τις πράξεις και τον βίο των βασιλέων. Καὶ τὰ τέσσερα Εὐαγγέλια, γιατὶ λογογραφοῦν τὰ καλὰ καὶ σωτηριώδη μηνύματα τῶν ἀνθρώπων. Ποιὸς δὲν βλέπει, ότι καὶ αὐτὸ ἐδῶ τὸ βιβλίο ὠνομάσθηκε κατάλληλα Ἀόρατος Πόλεμος, ἀπὸ αὐτὴν ἀμέσως τὴν ὕλη καὶ τὶς ὑποθέσεις, μὲ τὶς ὁποῖες ἀσχολεῖται;

Γιατὶ διδάσκει αὐτή, ὄχι γιὰ κάποιον ἀισθητό καὶ ὁρατὸ πόλεμο, ὄχι γιὰ ἐχθροὺς σωματικοὺς καὶ ὀφαλμοφανεῖς, ἀλλὰ γιὰ τὸν νοητό καί ἀόρατο πόλεμο, τὸν ὁποῖο αναλαμβάνει κάθε χριστιανός, ἀμέσως ἀπὸ τὴν ὥρα ποὺ θὰ βαπτισθῇ καὶ ὑποσχεθῇ ἀπέναντι στὸν Θεό, νὰ πολεμάῃ σὲ αὐτὸν μέχρι νὰ πεθάνῃ, γιὰ χάρι τοῦ θείου αὐτοῦ ὀνόματος. Γι᾿ αὐτὸ καὶ σχετικὰ μὲ αὐτὸν τὸν πόλεμο, παραβολικὰ γράφτηκε στοὺς Ἀριθμούς. Γι᾿ αὐτὸ λέγεται στὸ βιβλίο ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΥΡΙΟΥ [διὰ τοῦτο λέγεται ἐν βιβλίῳ· πόλεμος τοῦ Κυρίου] (Ἀριθ. κα΄. 14), καὶ διδάσκει γιὰ ἐχθροὺς ἀσώματους καὶ ἀφανεῖς, οἱ ὁποῖοι εἶναι τὰ διάφορα πάθη, οἱ θελήσεις τῆς σάρκας καὶ οἱ πονηροὶ και μισάνθρωποι δαίμονες, οἱ ὁποῖοι δὲν σταματᾶνε ἡμέρα καὶ νύκτα νὰ μᾶς πολεμᾶνε. Ὅπως εἶπε ὁ μακάριος Παῦλος «δὲν είναι η πάλη μας ενάντια σε σάρκα και αίμα, ἀλλὰ μὲ τίς ἀρχὲς, με τίς εξουσίες, με τους κοσμοκράτορες του σκότους αυτού του αιώνα, με τὰ πονηρὰ πνεύματα ποὺ βρίσκονται ἀνάμεσα στὴ γῆ καὶ στὸν οὐρανό» [ὅτι οὐκ ἔστιν ἡμῖν ἡ πάλη πρὸς αἷμα καὶ σάρκα, ἀλλὰ πρὸς τὰς ἀρχάς, πρὸς τὰς ἐξουσίας, πρὸς τοὺς κοσμοκράτορας τοῦ σκότους τοῦ αἰῶνος τούτου, πρὸς τὰ πνευματικὰ τῆς πονηρίας ἐν τοῖς ἐπουρανίοις] (Ἐφεσ. ς΄. 12).

Καὶ στρατιῶτες μέν, ποὺ πολεμοῦν σὲ αὐτὸ τὸν πόλεμο, εἶναι ὅλοι οἱ χριστιανοί, ὅπως μαθαίνουμε ἀπὸ αὐτὸ τὸ βιβλίο. Ἀρχιστράτηγος τους δέ, παρουσιάζεται ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, συντροφευμένος μὲ ὅλους τοὺς χιλιάρχους καὶ ἑκατοντάρχους του, δηλαδὴ μὲ ὅλα τὰ τάγματα τῶν Ἀγγέλων καὶ τῶν Ἁγίων. Πεδίο ἀγώνα καὶ πολεμήστρα καί τόπος, μέσα στὸν ὁποῖο αὐτὸς ὁ πόλεμος γίνεται, εἶναι αυτή ἡ ἴδια μας ἡ καρδιὰ καὶ ὅλος ὁ ἐσωτερικὸς ἄνθρωπος. Καὶ χρόνος τοῦ πολέμου εἶναι ὅλη μας ἡ ζωή.

Ποιά πάλι εἶναι τὰ ὅπλα, μὲ τὰ ὁποῖα ἐξοπλίζει τοὺς στρατιῶτες του ὁ Ἀόρατος αὐτὸς Πόλεμος; Ἀκοῦστε· ἡ περικεφαλαία τους καὶ τὸ σκουτάρι, εἶναι ἡ τέλεια απιστία καὶ ἀπελπισία τοῦ ἑαυτοῦ τους. Ο θυρεός τους καὶ τὸ σιδερένιο πουκάμισο εἶναι, τὸ θάρρος πρὸς τὸν Θεὸ καὶ ἡ βέβαιη ἐλπίδα. Ὁ θώρακας καὶ τὸ περιστήθιό τους εἶναι, ἡ μελέτη τῶν παθῶν τοῦ Κυρίου. Ἡ ζώνη τους εἶναι, ἡ ἀποχὴ ἀπὸ τὰ σαρκικὰ πάθη. Τὰ ὑποδήματά τους, εἶναι ἡ ταπείνωσις καὶ ἡ ἐπίγνωσις τῆς ἀσθένειάς τους. Ἡ ἀσπίδα, δηλαδὴ τὸ καλκάνι τους, εἶναι ἡ ὑπομονὴ στοὺς πειρασμοὺς καὶ ἡ ἀπομάκρυνσις τῆς ἀμέλειας. Ἡ μάχαιρα, ποὺ κρατᾶνε ἀπὸ τὸ ἕνα χέρι, εἶναι ἡ ἱερὰ προσευχή, τόσο ἡ νοερὰ καὶ προφορική, ὅσο καὶ αὐτὴ ποὺ γίνεται μὲ τὴν μελέτη. Καί, τρίλογχο κοντάρι, ποὺ κρατοῦνε ἀπὸ τὸ ἄλλο χέρι, εἶναι τὸ νὰ μὴ κάνουν συγκατάθεσι στὸ πάθος, ποὺ τοὺς πολεμεῖ, νὰ τὸ διώχνουν μὲ ὀργὴ καὶ νὰ τὸ μισοῦν καὶ νὰ τὸ συχαίνωνται ἀπὸ τὴν καρδιά τους. Σιτηρέσιο δε και τροφές τους, ἀπὸ τίς ὁποίες δυναμώνουν ἐναντίον τῶν ἐχθρῶν, εἶναι ἡ συνεχὴς μετάληψις τῆς θείας Κοινωνίας, τόσο τῆς θείας μυσταγωγίας τοῦ θυσιαστηρίου, ὅσο καὶ τῆς νοερᾶς. Καὶ ἀέρας φωτεινὸς καὶ ἀνέφελος, μέσα ἀπὸ τὸν ὁποῖο βλέπουν ἀπὸ μακριὰ τοὺς ἐχθρούς, εἶναι ἡ παντοτινὴ γύμνασις τοῦ νοῦ στὸ νὰ γνωρίζῃ σωστὰ τὰ πράγματα καὶ ἡ παντοτεινὴ γύμνασις τῆς θελήσεως, στὸ νὰ θέλῃ μόνον νὰ εὐαρεστῇ τὸ Θεό, καὶ ἡ εἰρήνη τῆς καρδιᾶς καὶ ἡ ἡσυχία.

Ἐδῶ, ἐδῶ σὲ αὐτὸν τὸν Ἀόρατο Πόλεμο, ἢ νὰ ποῦμε καλύτερα, σὲ αὐτὸν τὸν Πόλεμο τοῦ Κυρίου, μαθαίνουν οἱ στρατιῶτες τοῦ Χριστοῦ τὶς διαφόρες ἀπάτες, τὶς κάθε εἴδους μηχανοραφίες, τὰ δυσνόητα στρατηγήματα καὶ τὶς τέχνες, ποὺ μεταχειρίζονται ἐναντίον τους οἱ νοητοὶ ἐχθροὶ, δια μέσου των αισθήσεων, μέσα ἀπὸ τὴν φαντασία, μέσα ἀπὸ τὴν στέρησι τῆς εὐλαβείας καὶ μάλιστα, μέσα ἀπὸ τὶς τέσσερες προσβολές, ποὺ φέρνουν τὸν καιρὸ τοῦ θανάτου, τῆς ἀπιστίας, λέω, τῆς ἀπογνώσεως, τῆς κενοδοξίας καὶ τῆς μεταμορφώσεώς τους σὲ φωτεινοὺς Ἀγγέλους. Καὶ στὴ συνέχεια, ἐδῶ μελετᾶνε καὶ αὐτοί, πῶς νὰ λύνουν καὶ νὰ ἀντιπολεμοῦν, αὐτὲς τὶς μηχανὲς τῶν ἐχθρῶν. Καὶ ἐδῶ διδάσκονται, ποιά τάξι καὶ ποιό νόμο πρέπει νὰ κρατοῦν καὶ πόσο ανδρειωμένα νὰ πολεμοῦν. Καὶ γιὰ νὰ πῶ μὲ συντομία, ἀπὸ τὸ βιβλίο αὐτὸ κάθε ἄνθρωπος ποὺ ἀγαπᾷ τὴν σωτηρία του, μαθαίνει πῶς νὰ νικήσῃ τοὺς ἀόρατους ἐχθρούς του, γιὰ νὰ ἀποκτήσῃ κούρση καὶ θησαυρούς, δηλαδὴ ἀρετὲς θεῖες καὶ ἀληθινὲς καὶ γιὰ νὰ πάρει βραβεῖο καὶ στεφάνι ἁμαράντινο, τὸ ὁποῖο εἶναι ἡ ἕνωση μὲ τὸ Θεὸ καὶ στὸ τωρινὸ αἰῶνα καὶ στὸ μέλλοντα.

Δεχθεῖτε λοιπὸν αὐτὸ τὸ βιβλίο, φιλόχριστοι ἀναγνῶστες, μὲ χαρὰ καὶ εὐνοϊκὰ καὶ μάθετε ἀπὸ αὐτὸ τὴν τέχνη τοῦ Ἀόρατου Πολέμου. Φροντίστε ὄχι μόνο νὰ πολεμῆτε ἁπλά, ἀλλὰ νὰ πολεμῆτε καὶ νόμιμα καὶ ὅπως πρέπει, γιὰ νὰ στεφανωθῆτε. Ἐπειδή, κατὰ τὸν Ἀπόστολο «ἐὰν καὶ ἀθλῆται κανείς, δὲν στεφανώνεται, ἂν δὲν ἀθλήσῃ νόμιμα» (Β´ Τιμόθ. β΄. 5)». Ἐξοπλισθῆτε μὲ τὰ ὅπλα ποὺ σᾶς διδάσκει, γιὰ νὰ θανατώσετε μὲ αὐτὰ τοὺς νοητοὺς καὶ ἀόρατους ἐχθρούς σας, οἱ ὁποῖοι εἶναι τὰ πάθη ποὺ φθείρουν τὴν ψυχὴ καὶ οἱ δαίμονες ποὺ εἶναι οἱ δημιουργοὶ και ενεργοί αὐτῶν τῶν παθῶν. «Ντυθῆτε τὴν πανοπλία τοῦ Θεοῦ γιὰ νὰ μπορέσετε νὰ ἀντισταθῆτε στὰ τεχνάσματα τοῦ διαβόλου» [ἐνδύσασθε τὴν πανοπλίαν τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸ δύνασθαι ὑμᾶς στῆναι πρὸς τὰς μεθοδείας τοῦ διαβόλου] (Ἐφεσ. ς΄. 11). Νὰ θυμᾶστε ὅτι ὑποσχεθήκατε στὸ ἅγιο βάπτισμα, να αποτάσσεσθε καὶ να πολεμᾶτε τὸν σατανᾶ καὶ ὅλα τὰ ἔργα του καὶ όλη τη λατρεία του καὶ όλη την πομπή του, τὰ ὁποῖα εἶναι οι φιληδονίες, οι φιλοδοξίες καὶ οι φιλαργυρίες καὶ τὰ ὑπόλοιπα πάθη. Ὁπότε καὶ νὰ ἀγωνίζεστε, ὅσο μπορεῖτε, γιὰ νὰ τον κατατροπώσετε, γιὰ νὰ τὸν ντροπιάσετε καὶ γιὰ νὰ τὸν νικήσητε μὲ ὅλη τὴν τελειότητα. Ποιές δὲ εἶναι οι πληρωμές καὶ οι μισθοί, ποὺ ἔχετε νὰ λάβετε γιὰ αὐτὴ τὴ νίκη σας; Πολλοί καὶ μεγάλοι. Καὶ ἀκοῦστε αὐτὸ αὐτολεξεί ἀπὸ τὸ ἴδιο τὸ στόμα τοῦ Κυρίου, ὁποὺ μᾶς τὸ ὑπόσχεται στὴν Ἱερὴ Ἀποκάλυψι. «Σὲ ὅποιον νικήσει θὰ τοῦ δώσω νὰ φάῃ τὸν καρπὸ ἀπὸ τὸ δένδρο τῆς ζωῆς, ποὺ βρίσκεται στο μέσον τοῦ παράδεισου τοῦ Θεοῦ» [Τῷ νικῶντι δώσω αὐτῷ φαγεῖν ἐκ τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς, ὅ ἐστιν ἐν τῷ παραδείσῳ τοῦ Θεοῦ μου] (κεφ. β΄. 7). «Τὸν νικητὴ δὲν θὰ τὸν πειράξη ὁ δεύτερος θάνατος» [Ο νικῶν οὐ μὴ ἀδικηθῇ ἐκ τοῦ θανάτου τοῦ δευτέρου] (Ἀποκ. β΄. 11). «Σὲ ὅποιον νικήσῃ θὰ τοῦ δώσω να φάει ἀπὸ τὸ κρυμμένο μάννα» [Τῷ νικῶντι δώσω αὐτῷ τοῦ μάννα τοῦ κεκρυμμένου] (Ἀποκ. β΄. 17). «Στὸ νικητὴ… θὰ τοῦ δώσω τὴν ἐξουσία πάνω στα έθνη… κι ἀκόμη θὰ τοῦ δώσω τὸ ἄστρο τὸ πρωινό» [Καὶ ὁ νικῶν… δώσω αὐτῷ ἐξουσίαν ἐπὶ τῶν ἐθνῶν… καὶ δώσω αὐτῷ τὸν ἀστέρα τὸν πρωϊνόν] (Ἀποκ. β΄. 28). «Ο νικητής θα περιβληθεί μὲ λευκὰ ροῦχα… καὶ θὰ ομολογήσω το όνομα του μπροστὰ στὸν Πατέρα μου καὶ τοὺς ἀγγέλους του» [Ο νικῶν οὕτως περιβαλεῖται ἐν ἱματίοις λευκοῖς… καὶ ὁμολογήσω τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐνώπιον τοῦ πατρός μου καὶ ἐνώπιον τῶν ἀγγέλων αὐτοῦ] (Ἀποκ. γ΄. 5). «Τὸν νικητὴ θὰ τὸν κάνω στῦλο στὸ ναὸ τοῦ Θεοῦ μου» (Ἀποκ. γ΄. 12). «Τὸν νικητὴ θὰ τὸν βάλω νὰ καθίσῃ μαζί μου στὸν θρόνο μου» [Ο νικῶν, δώσω αὐτῷ καθίσαι μετ᾿ ἐμοῦ ἐν τῷ θρόνῳ μου] (Ἀποκ. γ΄. 21). «Ὁ νικητὴς θὰ τὰ κληρονομήσῃ ὅλα, κι ἐγὼ θὰ εἶμαι Θεός του κι αὐτὸς θα είναι παιδί μου» [ὁ νικῶν, ἔσται αὐτῷ ταῦτα, καὶ ἔσομαι αὐτῷ Θεὸς καὶ αὐτὸς ἔσται μοι υἱός] (Ἀποκ. κα΄. 7).

Βλέπετε ἀξιώματα; βλέπετε μισθούς; βλέπετε τὸ ὀκταπλάσιο αὐτὸ στεφάνι, τὸ ὁποῖο εἶναι αμαράντινο και γεμάτο με ἄνθη, πολλὰ περισσότερα στεφάνια θὰ σᾶς πλέξουν ἀδελφοί, ἂν νικήσετε τὸν διάβολο; Σὲ αὐτὸ λοιπὸν μαθητεύετε, στὸ νὰ ἀγωνίζεστε καὶ νὰ ἐγκρατεύεστε «γιὰ νὰ μὴ λάβει κανένας τὸ στεφάνι σας» [ἵνα μηδεὶς λάβῃ τὸν στέφανόν σου] (Ἀποκαλ. γ΄. 11). Γιατὶ, εἶναι ἀλήθεια, ὅτι εἶναι ντροπὴ μεγάλη, ἐκεῖνοι μὲν ποὺ ἀγωνίζονται στοὺς σωματικοὺς καὶ ἐξωτερικοὺς ἀγῶνες καὶ στὰ πένταθλα νὰ ἐγκρατεύωνται ἀπὸ ὅλα, γιὰ νὰ πάρουν ἕνα φθαρτὸ στεφάνι ἀπὸ ἀγριελιά, ἢ σέλινο ἢ ἀπὸ κλαδὶ κουκουναριᾶς, ἢ φοινικιᾶς ἢ δάφνης ἢ μυρσίνης ἢ κάποιου ἄλλου φυτοῦ. Εσεῖς δέ ποὺ ἔχετε νὰ πάρετε τέτοιο ἄφθαρτο στεφάνι, νὰ περνᾶτε μὲ ἀμέλεια καὶ ἀδιαφορία τὴν ζωή σας. Καὶ ἂς σᾶς πείσῃ σὲ αὐτὸ ὁ Παύλος ποὺ λέει «Δὲν γνωρίζετε ὅτι οἱ δρομεῖς ὅλοι τρέχουν στὸ στάδιο, ἕνας ὅμως λαμβάνει τὸ βραβεῖο; Έτσι τρέχετε, ὥστε νὰ κατακτήσετε τὸ βραβεῖο. Κάθε αγωνιζόμενος, πάντα εγκρατεύεται. Εκεῖνοι γιὰ νὰ λάβουν ἕνα φθαρτό στεφάνι, ἐνῷ ἐσεῖς ἀφθαρτο» [Οὐκ οἴδατε ὅτι οἱ ἐν σταδίῳ τρέχοντες πάντες μὲν τρέχουσιν, εἷς δὲ λαμβάνει τὸ βραβεῖον; οὕτω τρέχετε, ἵνα καταλάβητε. πᾶς δὲ ὁ ἀγωνιζόμενος πάντα ἐγκρατεύεται, ἐκεῖνοι μὲν οὖν ἵνα φθαρτὸν στέφανον λάβωσιν, ἡμεῖς δὲ ἄφθαρτον] (Α´ Κορινθ. θ΄. 24-25).

Αὐτὴς λοιπὸν τὴς νίκης καὶ τῶν λαμπρών αὐτῶν στεφανιῶν απολαυόντες, θυμηθῆτε, ἀδελφοί μου, νὰ δεηθῆτε στὸν Κύριο καὶ γιὰ τὴν συγχώρεσι τῶν ἁμαρτιῶν ἐκείνου, ποὺ ἔγινε συνεργός σας σε αυτό το καλό, μέσα ἀπὸ τὸ βιβλίο αὐτῆς τῆς ἐκδόσεως. Πριν ἀπὸ ὅλα, ὅμως, θυμηθῆτε νὰ σηκώσετε τὰ μάτια στὸν οὐρανό, καὶ νὰ εὐχαριστήσετε καὶ νὰ δοξάσετε τὸν Πρωτουργό καὶ Αὐτουργό αὐτῆς τῆς νίκης σας, Θεὸ καὶ Ἀρχιστράτηγό σας Ἰησοῦ Χριστό, λέγοντας ὁ καθένας πρὸς αὐτὸν ἐκεῖνο ποὺ εἶπε ὁ Ζοροβάβελ «Ἀπὸ ἐσένα προέρχεται ἡ νίκη…. Καὶ ἡ δόξα εἶναι δική σου, καὶ ἐγὼ δικός σου δούλος» [παρὰ σοῦ νίκη, καὶ παρὰ σοῦ ἡ σοφία, καὶ σὴ ἡ δόξα καὶ ἐγὼ σὸς οἰκέτης] (Α´ Εσδρ. δ΄. 59). Καὶ αὐτὸ τοῦ Προφήτη Δαβὶδ «Σὲ σένα ἀνήκει, Κύριε, ἡ μεγαλωσύνη, καὶ ἡ δύναμις, καὶ τὸ καύχημα, καὶ ἡ νίκη, καὶ ἡ ἐξομολόγησις, καὶ ἡ ἰσχύς» [σοί, Κύριε, ἡ μεγαλωσύνη καὶ ἡ δύναμις καὶ τὸ καύχημα καὶ ἡ νίκη καὶ ἡ ἰσχύς] (Α´ Παραλειπ. κθ΄. 11). Νῦν, και εἷς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.