Δευτέρα, 22 Μαΐου 2017

Βίντεο ἐκδήλωσης μέ θέμα «Ὁ χαρισματοῦχος Ἅγιος Πορφύριος», Κατερίνη 30-4-2017


Ὑπό τήν αἰγίδα τῆς Ἰερᾶς Μητροπόλεως Κίτρους, Κατερίνης καί Πλαταμῶνος, η Ενωμένη Ρωμηοσύνη συνδιοργάνωσε μέ τήν Γ. Ε. Χ. Α. Κατερίνης, τόν Ἱεραποστολικό Σύλλογο «ΚΥΡΙΑΚΗ», τήν Ἕνωση Θεολόγων Ν. Πιερίας ἐκδήλωση τιμῆς καί σεβασμοῦ στόν Ἅγιο Πορφύριο. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 30 Απριλίου 2017 στό Πνευματικό Κέντρο τοῦ Δήμου Κατερίνης «ΕΚΑΒΗ».
Ὁμιλητής εἶναι ὁ πρωτοπρ. π. Λάμπρος Φωτόπουλος (θεολόγος, δρ. νομικῆς). Ἀποδώθηκαν ὕμνοι ἀπό τήν ἀκολουθία τοῦ Ἁγίου, ἀπό τήν χορωδία «Βυζαντινοί Μελωδοί» τῆς Γ. Ε. Χ. Α. Κατερίνης.

Γι αυτό εξαφανίστηκε ο Ερντογάν; – Η Ελλάδα μετατρέπεται σε μια απέραντη ΝΑΤΟϊκή βάση


Ήρθε αίτημα από τις ΗΠΑ για χρήση λιμανιών, αεροδρομίων και βάση στη Μακεδονία

 Η Μόσχα ανακοίνωσε συνομιλίες με Αθήνα για τον «Turkish Stream»

Ραγδαίες εξελίξεις και κυρίως πολεμικές κρύβονται πίσω από την περίεργη εξαφάνιση του Ρ.Τ.Ερντογάν.

Οι ΗΠΑ μετατρέπουν την Ελλάδα σε μια απέραντη ΝΑΤΟϊκή βάση ενώ ο Ρώσος πρωθυπουργός Ντμίτρι Μεντβέντεφ αποκάλυψε ότι η ρωσική κυβέρνηση είναι σε συνομιλίες με Ελλάδα και Βουλγαρία για την διασύνδεση του αγωγού «Turkish Stream» μετά την περάτωση των έργων στην Τουρκία τα οποία έχουν  ξεκινήσει.

Ο N.Mεντβέντεφ επίσης παρατήρησε επίσης προσερχόμενος στην διάσκεψη των χωρών του Ευξείνου Πόντου ότι οι Γενίτσαροι του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπή επανήλθαν στην χώρα, βλέποντας με μεγάλη έκπληξη (κεντρική φωτογραφία)  τους Τούρκους σκοπούς ντυμένους όπως στην ομώνυμη σειρά της τουρκικής τηλεόρασης.

Την ίδια στιγμή οι ΗΠΑ αναζητούν την δημιουργία βάσης του ΝΑΤΟ στην Μακεδονία μας με σκοπό να ελέγξουν τα Βαλκάνια ( ΠΓΔΜ, Αλβανία κτλπ) αλλά στην ουσία θέλουν να ελέγξουν ολόκληρη την περιοχή της διαδρομής του αγωγού.

Ήδη έφθασε έγγραφο σε όλα τα Γενικά Επιτελεία που περιγράφει μια σειρά από αμερικανικές απαιτήσεις που αφορούν την χρήση των στρατιωτικών υποδομών του ΠΝ-ΠΑ-ΣΞ σε διάφορα σημεία της χώρας.

«Η Ρωσία  βρίσκεται σε συνομιλίες με την Ελλάδα και τη Βουλγαρία στο σημείο εισόδου του αγωγού «Turkish Stream» στην Ευρώπη για να είναι δυνατόν να συνδεθούν και άλλες χώρες, ωστόσο, η εφαρμογή των σχεδίων  εξαρτάται από τις αποφάσεις των ευρωπαϊκών χωρών και της ΕΕ», είπε ο Ρώσος πρωθυπουργός Ντμίτρι Μεντβέντεφ.

Υπενθύμισε ο ίδιος ότι ήδη το υποθαλάσσιο τμήμα του αγωγού, του οποίου το μήκος είναι λίγο λιγότερο από χίλια χιλιόμετρα υλοποιείται με γοργούς ρυθμούς.

Μετά από αυτό, θα αρχίσουν οι εργασίες για το χερσαίο τμήμα  μήκους 200 χιλιομέτρων στο έδαφος της Τουρκίας. Σύμφωνα με τον Μεντβέντεφ, συνολικά έχει προγραμματιστεί η κατασκευή δύο σωλήνων του αγωγού φυσικού αερίου, ένας εκ των οποίων είναι εξ ολοκλήρου προσανατολισμένος προς την αγορά της Τουρκίας, ενώ ο δεύτερος έχει σχεδιαστεί για να παρέχει  φυσικό αέριο στις ευρωπαϊκές χώρες.

«Και τώρα είμαστε σε  διαπραγματεύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη με μια σειρά από ευρωπαϊκές χώρες, για να καθοριστεί  το σημείο εισόδου προς την Ευρώπη, και υπάρχουν διάφορες προτάσεις.

Οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη αφορούν την Ελλάδα και την Βουλγαρία  και ως εκ τούτου, μπορεί να υπάρχουν πολλά και διαφορετικά σενάρια», είπε ο Μεντβέντεφ στους δημοσιογράφους.

 «Πρώτα απ ‘όλα κατά τη λήψη αποφάσεων σχετικών  με το θέμα,  οι οικονομικοί παράγοντες πρέπει να αναλυθούν, επειδή ο αγωγός, όπως έχουμε επανειλημμένα μιλήσει δεν είναι ένα πολιτικό σχέδιο, αλλά  ένα καθαρά οικονομικό σχέδιο, που πρέπει να συνδεθεί με ευρωπαϊκές χώρες», τόνισε ο ίδιος .

«Την ίδια στιγμή, για άλλη μια φορά θα ήθελα να τονίσω ότι, τελικά, η εφαρμογή αυτών των σχεδίων στο έδαφος της Ευρωπαϊκής ηπείρου, εξαρτάται από την ίδια την  Ευρωπαϊκή Ένωση και  από τις αποφάσεις που θα ληφθούν από τα ευρωπαϊκά κράτη.

Δεν θέλουμε να πιέσουμε .

Πιστεύουμε ότι αυτό είναι ένα ενδιαφέρον επωφελές έργο, και σύμφωνα με αυτό θα πρέπει να ληφθούν όλες οι αναγκαίες αποφάσεις»,  δήλωσε ο Ρώσος πρωθυπουργός.

Υπάρχει τώρα μήπως  κανένας Έλληνας που πιστεύει ότι η ελληνική κυβέρνηση θα περατώσει τις συνομιλίες με την Ρωσία για την διασύνδεση του αγωγού σε ελληνικό έδαφος ενώ υπάρχει ξαφνικά  τόσο μεγάλη «αμερικανική αγάπη» ;

Ειδικά μετά το στήσιμο του Α.Τσίπρα στον Πούτιν για έξι ολόκληρα λεπτά στο Πεκίνο .

πηγη

national-pride.

Οἱ ψιθυριστὲς καὶ οἱ ἰσχνόφωνοι


Tοῦ Καθηγουμένου τῆς Ι.Μ Δοχειαρίου Ἁγίου Ὅρους Γέροντoς Γρηγορίου
Ἐνθυμοῦμαι τοὺς σεισμοὺς τοῦ ᾽57-᾽58 στὰ νησιὰ τοῦ Ἀρχιπελάγους. Πεντέμιση ἡ ὥρα τὸ πουρνό-πουρνὸ ἦρθε ἀνήκουστος θόρυβος. Οἱ μεγάλοι ἔλεγαν «Χριστὸς ἀνέστη». Ἔτσι ἔμαθαν νὰ προϋπαντοῦν τὸν σεισμό. Τὰ μοσχάρια μούγκριζαν ἄναρθρα καὶ σπαρακτικά. Ὅλοι ἀφήσαμε τὴν στρωμνή μας καὶ βγήκαμε στοὺς δρόμους. Χωρὶς νὰ τὸ καλοσκεφτοῦμε, ἄρχισε νὰ σείεται ἡ γῆ καὶ νὰ φουσκώνη ἡ θάλασσα. Φόβος καὶ τρόμος ἦρθε στὴν καρδιά μας καὶ σὲ μᾶς τὰ μικρὰ παιδιά. Ἤρξατο νὰ σείεται ἡ γῆ ὅπως τῆς καλαμιᾶς τὰ φύλλα. Χωρὶς νὰ λέγη κανένας τὴν λέξη σεισμός, μᾶς ἀπομάκρυναν ἀπὸ τὰ κτίσματα. Ράγισε ἡ γῆ, ράγισαν τοιχοποιΐες παλιὲς καὶ νέες πιὸ πολύ, καὶ ὅλοι περιμέναμε τὸ ἀποβησόμενο. Κι ἡ γιαγιὰ θυμήθηκε τὸν σεισμὸ τοῦ ᾽32 καὶ ἄρχισε νὰ λέγη τὸν στίχο «Ὁ ἐπιβλέπων ἐπὶ τὴν γῆν καὶ ποιῶν αὐτὴν τρέμειν».
Αὐτὸν τὸν καιρὸ ὅμως ἔρχονται στ᾽ αὐτιά μας ψιθυρισμοί, κλαυθμυρισμοί, ἀναστεναγμοί, ἀνήκουστες κραυγές, λαχταρισμοὶ ἀπροσδιόριστοι, ὄχι ἀπὸ τὰ σπλάγχνα τῆς γῆς, ἀλλὰ ἀπὸ....
τὰ ἀνθρώπινα σπλάγχνα. «Τί θὰ ἀπογίνουμε; Σὲ ποιά κατάσταση βρισκόμαστε καὶ ποῦ θὰ φτάσουμε;» Καὶ τὰ γλέντια ἀκόμη τῶν ἀνθρώπων κλαυθμυρισμὸ καὶ πόνο ἐκφράζουνε.
Μετὰ τὸ πέσιμο τοῦ χάρτινου πύργου τοῦ Μάρξ, τοῦ Λένιν, τοῦ Στάλιν καὶ τῶν λοιπῶν, ἦρθε δύο χρονιὲς στὸ μοναστήρι μου στὴν γιορτὴ τοῦ ἁγίου Παντελεήμονος ὁ ἐπίσκοπος Λένινγκραντ Ἀντώνιος. Γλυκύς, εὐπροσήγορος, ἅγιος. Τοῦ λέγω ἐμπιστευτικά:
− Πῶς αἰσθάνεστε τώρα;
− Ἀβεβαιότητα. Δὲν ξέρουμε τὶ θὰ ξημερώση ἡ ἄλλη μέρα.
Αὐτὴν τὴν ἀβεβαιότητα ζῆ σήμερα ὁ λαός μας. Νὰ παντρευτῆ ὁ νέος φοβᾶται. Νὰ κάνη παιδιὰ τὸ νέο ζευγάρι φοβᾶται. Ἡ γιαγιὰ φοβᾶται νὰ κρύψη πιὰ στὶς δίπλες τῆς βελέντζας τὸ δίλεπτο. Καὶ ὁ χειράνακτας μαζεύει τὰ χέρια του, σκύβει τὸ κεφάλι του καὶ λέγει: «Γιὰ ποιόν νὰ δουλέψω; Γιὰ τὸ κράτος, ποὺ κατήντησε μία κόφα χωρὶς πάτο; Γιὰ τὴν οἰκογένειά μου; Ὅσο καὶ νὰ δουλέψω, δὲν φτάνει τὸ ψωμὶ ποὺ θὰ πάω, γιὰ νὰ φάη. Γιὰ νὰ κάνω ἐλεημοσύνες στὰ πλάσματα καὶ στὰ κλάσματα, τοὺς μουσουλμάνους; (Μάθαμε ἀπ᾽ τὸ Εὐαγγέλιο, ἐκεῖνος ποὺ δὲν εἶναι βαπτισμένος δὲν εἶναι παιδὶ τοῦ Θεοῦ· εἶναι πλάσμα καὶ κλάσμα.) Νὰ δημιουργήσω περιουσία; Ὁ Σύριζας θὰ μοῦ τὴν φάη. Δὲν βλέπεις, παπᾶ, ποὺ ὅ,τι κατέχεις δὲν τὸ κατέχεις; Καὶ τὶς μικρὲς κληρονομιὲς τῶν γονέων μας μᾶς τὶς παίρνουν, μᾶς τὶς καταπίνουν, καὶ μᾶς ἀφήνουν μόνον τὴν ἀναπνοή.»
Αὐτὸ εἶναι τὸ πιὸ τρομερὸ βουητὸ καὶ ἀπὸ τὸν σεισμὸ τῆς γῆς. Πάλι ὅλα τὰ σκιάζει ἡ φοβέρα καὶ τὰ πλακώνει ἡ σκλαβιά. Δὲν ἔχουν καλοπεράσει ἑκατὸν πενῆντα χρόνια ἀπὸ τὴν ἀπελευθέρωση καὶ ἡ Ἑλλάδα ἔγινε ἡ παραδουλεύτρα τῆς Εὐρώπης.
− Γιατί, καλέ μου ξάδελφε, δὲν φυτεύετε ἀμπέλια;
− Μᾶς ἀπαγορεύουν. Μετρημένα πρέπει νὰ εἶναι τὰ κλήματα ποὺ θὰ φυτέψουμε στὶς πλαγιὲς τῶν βουνῶν τοῦ νησιοῦ μας, ἀλλιῶς κινδυνεύουμε ἀπὸ προστίματα ποὺ ἐπιβάλλει τὸ κράτος καθ᾽ ὑπαγόρευσιν τῶν κρατούντων.
Ποῦ εἶσαι μωρὲ ἐσὺ ποὺ ὑποσχέθηκες ὅτι δὲν θὰ ὑπογράψης συμφωνίες καὶ συμφωνητικά; Στὸ καλοστρωμένο τραπέζι τρῶς καὶ στὸ μαλακὸ στρῶμα κοιμᾶσαι. Δὲν ξυπνᾶς;
Ἔχουμε ὅμως καὶ τοὺς ἰσχνόφωνους. Ποτὲ ἄλλοτε ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος δὲν εἶχε τόσους θεολόγους κληρικούς. Καὶ ποτὲ ἄλλοτε ἡ Ἑλλάδα δὲν εἶχε τόση ἐπανάσταση ἐναντίον τοῦ Θεοῦ. Κατ᾽ ἀρχήν, οἱ κηρύττοντες λένε ἄλλα λόγια, βρὲ παιδιά, γιὰ ν᾽ ἀγαπιώμαστε.
Νοσηλευόμενος στὸ νοσοκομεῖο τοῦ Εὐαγγελισμοῦ, ἦρθε στὸν πανηγυρίζοντα ναὸ ἱεροκήρυκας τῆς μεγάλης πόλης. Τὰ μεγάφωνα ἦταν γυρισμένα πρὸς τὸ νοσηλευτικὸ ἵδρυμα. Καὶ αὐτὸς ἀπήγγειλε λόγο χωρὶς νοῦ καὶ γνώση. Λὲς καὶ εἶχε ἀκροατήριο ἀπὸ κάτω ἀνθρώπων ποὺ παιζογλεντοῦνε. Τὸν ἄκουσα καλὰ ἀπὸ τοῦ πόνου τὸ κρεβάτι καὶ εἶπα: «Ἔχει συναίσθηση σὲ ποιοὺς ἀπευθύνει αὐτὸ τὸ κήρυγμα ἀπόψε;».
Ἐντελῶς ἀπροετοίμαστοι λαλοῦσι, τάχατες τὸν λόγο τοῦ Θεοῦ. Δὲν ἀγγίζουν τὸν πόνο τοῦ κόσμου, δὲν ἀγγίζουν τὸ ρημαδιὸ τῆς νεότητας. Δὲν βλέπουν ὅτι τὸ ἀκροατήριό τους εἶναι μόνον ἄσπρα μαλλιά; Δὲν θωροῦν τοὺς νέους ποὺ μπουλούκια-μπουλούκια μπαίνουν καὶ βγαίνουν ἀπὸ τὰ κέντρα; Ἡ ἐποχή μας δὲν εἶναι νὰ ψάξουμε τὸ ἕνα· εἶναι νὰ ψάξουμε τὰ ἐνενήντα ἐννιά. Τὸ κήρυγμα τῆς Κυριακῆς καὶ τῆς ἑορτῆς πρέπει νὰ τὸ ἑτοιμάζης μία ὁλόκληρη ἑβδομάδα, μὲ προσευχή, μὲ νηστεία καὶ ὄχι μὲ βόλτες στὰ ἐκκλησιαστικὰ μαγαζιά. Ἔχεις χρόνο. Κάνε τον χρῆμα καὶ δῶσ᾽ τονε στὸν λαὸ τοῦ Θεοῦ. Στάσου ὄχι πλάι στὸν λαό, ἀλλὰ μέσα στὸν λαό. Μὴ πλαγιάζης, χωρὶς νὰ ἔχης τὴν ἀγωνία τῶν Ἁγίων, τῶν Ἀποστόλων καὶ τῶν Διδασκάλων. Ἐφιάλτης νὰ σοῦ γίνη τὶ θὰ συναντήσης αὔριο καὶ τὶ θὰ μπορέσης νὰ προσφέρης.
Ἔλεγε ἕνας παλιὸς ἱεράρχης τῆς Ἐκκλησίας: «Ὅλα τὰ ἀντιμετώπισα μὲ τὴν θεία Λειτουργία». Ἀλλὰ ποιά Λειτουργία; Ποὺ ἔχει τὸ ρολόι πάνω στὴν ἁγία Τράπεζα, νὰ μὴ χάση λεπτὸ ἀπὸ τὴν ἀπόλυση; Ἢ ἔχει τὸ ρολόι στὸ χέρι, γιὰ νὰ μετρήση τὸν χρόνο τοῦ κηρύγματός του; Ἀδόκιμα καὶ ἀνόσια πράγματα μᾶς ἔκαναν ἰσχνόφωνους καὶ ἔναντι τοῦ Θεοῦ καὶ ἔναντι τῶν ἀνθρώπων. Κοιμηθήκατε, ὑπνώσατε καὶ δὲν ξυπνήσατε. Δὲν φοβᾶστε τὴν ἐρημιὰ τοῦ κόσμου. Μετρᾶτε τὶς γριὲς καὶ τοὺς γέρους ποὺ ἔρχονται κοντά σας, χωρὶς νὰ θυμᾶστε τὴν παλιὰ παροιμία: «Ἡ ἀλεποῦ ὅταν γήρασε, πῆγε στὸ μοναστήρι νὰ γίνη καλογριά». Μετρῆστε ὅμως καὶ τὰ ἀρνόριφα ποὺ χάνονται. Ἀναλογιστῆτε ὅτι ὁ διάβολος μᾶς παίρνει τὰ παιδιὰ μέσα ἀπ᾽ τὴν ἀγκαλιά μας.
Ρώτησα τὸν μακαριστὸ π. Ἐπιφάνιο Θεοδωρόπουλο:
− Γιατί στοὺς ἐσχάτους χρόνους λέγουν οἱ πατέρες θὰ κυκλώνουν τὸ θυσιαστήριο μουλάρια;
− Τὰ μουλάρια −μοῦ ἀπήντησε− δὲν γεννᾶνε. Ἔτσι καὶ οἱ πνευματικοὶ ταγοὶ δὲν θὰ γεννᾶνε πνευματικὰ παιδιά.
Ὤχ ἀποτισιὰ καὶ ξεραΐλα! Ἀνάστα Ἱερεμία καὶ κλάψε μαζί μας γιὰ τὸν χαμὸ τῆς νέας Σιών…

Ο Β. Χαραλάμπους περί επιμονής και εμμονής

geroniosif1.jpg

Η ΕΠΙΜΟΝΗ ΓΙΑ ΑΝΑΣΚΕΥΗ ΚΑΚΟΔΟΞΙΩΝ ΚΑΙ ΑΤΟΠΩΝ, ΔΕΝ AΠΟΤΕΛΕΙ ΕΜΜΟΝΗ

Του Β. Χαραλάμπους, θεολόγου
Πρωτίστως θεωρώ σωστό να αναφέρω ότι η προτροπή να μην ασχολούμαστε με τις κακοδοξίες και τα άτοπα που είπε ο π. Ιωσήφ Βατοπαιδινός, προβάλλοντας ως λόγο τη δυσκολία που περνά η Εκκλησία μετά τη Σύνοδο της Κρήτης, είναι φρόνιμο να απευθυνθούν στον Ηγούμενο Εφραίμ τόσο για τη στάση του στην Κόρινθο, όσο και κατά την επίσκεψη του στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, γεγονός τόσο ανεπαίσθητο σε όσους ιδιοτελώς τους στηρίζουν. Και για τις δύο περιπτώσεις πρέπει να τηρηθεί ομολογιακή στάση.
Κατ’ αρχή θα πρέπει να τονίσω ότι δεν είναι σωστό να μακραίνει ένα διάλογος για θέματα που είναι τόσο ξεκάθαρα. Θα πάρω απλά αφορμή από αυτά που ανάφερε ο κ. Εμμανουήλ Δημήτριος, για να απαντήσω γενικά και όχι στον ίδιο. Αυτά που είπε ο π. Ιωσήφ Βατοπαιδινός, για την ανωτερότητα του νου έναντι της Θείας Χάριτος, αποτελούν ξεκάθαρη αιρετική πλάνη. Ας ρωτήσει όποιος αμφιβάλλει τον Επισκοπό του. Πιθανό να αντιληφθεί και την αιτία της σιωπής για τέτοια κακοδοξία.
Ίσως είναι χρήσιμο να αναφέρω ότι όταν γράφηκε το κείμενο για ανασκευή της κακοδοξίας περί ανωτερότητας του νου έναντι της Θείας Χάριτος, για πρώτη φορά δεν αναφερόταν ποιος δίδαξε την αιρετική διδασκαλία και προβλήθηκε από πλήθος ιστολογίων (με την έστω μικρή πιθανότητα ανασκευής). Αντιλαμβάνεται κανείς και τους ανάλογους σχολιασμούς. Μόλις όμως σε νέο κείμενο έγινε αναφορά στην πηγή της κακοδοξίας αυτής, επικράτησε σιωπή μεγίστη. Ποιος ήταν ο λόγος; Μα φυσικά γιατί ο διδάξας ήταν ο π. Ιωσήφ Βατοπαιδινός.
Φυσικά για την άλλη κακοδοξία του για τις εκτρώσεις δεν ήταν αρκετή η σιωπή, γι’ αυτό κατέφυγαν στην αμφισβήτηση του ηχητικού ντοκουμέντου, αναφέροντας ότι επιστημονικώς υπάρχει η δυνατότητα να γίνει τέλεια απομίμηση της φωνής κάποιου, γεγονός που έγινε αφορμή απαξιωτικών ύβρεων (άθλιοι συκοφάντες κλπ).
Είναι εις γνώση του Οικουμενικού Πατριαρχείου, της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Κύπρου και αρκετών Ιεραρχών τα σχετικά με τις κακοδοξίες και τα άτοπα του π. Ιωσήφ Βατοπαιδινού. Και εις το Άγιο Όρος κάποιοι γνωρίζουν.
Όσο αφορά τις αναφορές περί τεχνολόγων και όχι θεολόγων και άλλα παρόμοια, δεν θα απαντήσω σε αυτά που αφορούν το πρόσωπό μου, αλλά μόνο στο βαθμό που αυτά σκυλεύουν την ουσία των κειμένων μου. Δεν είναι πάντως σωστό για κάποιον που ανασκευάζει ξεκάθαρη αίρεση να του αποδίδονται τόσα απαξιωτικά. Είναι αίρεση ξεκάθαρη και δεν είναι σωστό επειδή την είπε ο π. Ιωσήφ Βατοπαιδινός, να γίνεται τόση προσπάθεια δικαιολόγησής της. Γενικά ομιλώ, δεν αναφέρομαι στον κ. Εμμανουήλ Δημήτριο.
Έχω παρατηρήσει ότι οι πλείστοι που σχολιάζουν κείμενα που αφορούν άτοπα του π. Ιωσήφ Βατοπαιδινού, θεωρούν υποχρέωσή τους να γίνουν εκ των προτέρων απολογητές ακόμα και κακοδοξιών του. Δηλαδή εκ των προτέρων γνωρίζομε ότι σχολιαστές αφορμούνται, όχι από το τι είπε ο π. Ιωσήφ Βατοπαιδινός, αλλά πως πρέπει να δικαιολογήσουν αυτά που είπε. Ότι κι αν είπε. Αυτό καθιστά την προσπάθειά τους μονομερή και επιλήψιμη. 

Όσο αφορά την εμμονή, για την οποία πολλάκις μου έχουν καταλογίσει, όσοι τον στηρίζουν αδιακρίτως, θα ρωτήσω ποιος έχει επιμονή, εμείς που ανασκευάζομε ή όσοι με πείσμα επιμένουν να αναρτούν άτοπά του, με πρώτιστη την ιστοσελίδα vatopedi.gr;

ΤΟ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΙΚΟ ΣΥΜΠΑΝ (6)


Η ιεραρχική δομή του κόσμου σύμφωνα με τον ψευδο-Διονύσιο Αρεοπαγίτη.
του Rene Roques.
         
 3. Ο Κόσμος του Διονυσίου.
          α) Ο Κόσμος και τα παράγωγά του.
    
    
  Η πιό διαυγής διδασκαλία τής έρευνάς μας είναι ότι η ιδέα τού κόσμου εμπλουτίστηκε απο μία μεγάλη παράδοση, τόσο εθνική όσο και Χριστιανική, για να φθάσει σε μία κοινή κοσμολογία στην οποία συνεισέφεραν σχεδόν όλα τα συστήματα! Δέν είναι εύκολο να ξεχωρίσουμε την ανάπτυξη ούτε την στιγμή καθενός απο αυτά τα συμβαλλόμενα. Εξ'άλλου το ζήτημα είναι δευτερεύον για την κατανόηση της σκέψης τού Διονυσίου. Γι'αυτόν το ουσιώδες δέν είναι να εξηγήσει τον καθαυτό αισθητό κόσμο, ένα πράγμα στο οποίο είχαν αφιερωθεί όλοι οι αρχαίοι φιλόσοφοι και ο ίδιος ο Βασίλειος. Το αισθητό σύμπαν θα υπολογισθεί σαν μία σφαίρα συμβουλών που μπορεί και πρέπει να οδηγήσει την ανθρώπινη νοημοσύνη στον νοητό κόσμο, ο οποίος συνίσταται απο την ζωή της Εκκλησίας, απο τις αγγελικές ουσίες και απο την Θεότητα. Η φυσιολογία η οποία συγκρατούσε ακόμη τους τελευταίους νεοπλατωνικούς, βλέπει να μειώνεται ο χώρος της υπέρ τής θεωρίας και τής Θεολογίας. Ο Διονύσιος δέν θέλει να είναι ούτε ένας μαθηματικός ούτε ένας αστρονόμος ούτε ένας μουσικός. Αφιερώνεται αποκλειστικά στην παρουσίαση ενός πνευματικού σύμπαντος, το σύμπαν στο οποίο οι αγιασμένοι νόες μπορούν να ενωθούν με τον Θεό. Αλλά αυτό το σύμπαν δέν είναι ολοκληρωτικώς ελευθερωμένο απο την κοσμολογία και ορίζεται επίσης αναφερόμενο και στις κυρίαρχες κοσμολογικές ιδέες.
          Συμφώνως πρός την Ιουδαιο-Χριστιανική αποκάλυψη, ο Διονύσιος βεβαιώνει ένα μοναδικό Δημιουργό. Η Θεία αγαθότης δημιουργεί το πάν. Δέν υπάρχουν άλλες δημιουργικές αιτίες εκτός του Θεού, ούτε άλλοι δημιουργοί ούτε δευτερεύουσες Θεότητες οι οποίες θα κυβερνούσαν τον υλικό κόσμο ή τον κόσμο των νοητών. Τα θεία ονόματα δοξάζουν τον ήλιο και την σελήνη "αυτά τα δύο άστρα τα οποία η Γραφή ονομάζει μεγάλα, τα οποία ορίζουν για μας τις μέρες και τις νύχτες, και μετρούν τους μήνες και τα χρόνια, και περιορίζουν τις κυκλικές κινήσεις του χρόνου και όλων αυτών που υπόκεινται στον χρόνο" Το αισθητό σύμπαν στρέφεται πρός τον ήλιο για να δεχθεί "κίνηση, ακτινοβολία, θέρμη και συντήρηση". Και παρ'όλα αυτά, αυτός ο ήλιος δέν είναι Θεός, ούτε δημιουργός, ούτε κυβερνήτης του αισθητού κόσμου". Η μοναδική πρόνοια τού Δημιουργού Θεού δέν μειώνεται ούτε απο το δόγμα τών αγγέλων τών εθνών. Ένας μοναδικός Θεός δημιουργεί και κυβερνά το πάν.
          Αυτή όμως η κοσμολογική λειτουργικότης δέν εξαντλεί την ιδέα του Διονυσίου τής δημιουργίας: αυτή συνεπιφέρει μία νέα σημασία η οποία αγκαλιάζει την ενέργεια! (Περί Ιεραρχίας Εκκλησιαστικής 392 Β, η τού είναι Θείως ημάς αρρητάτη δημιουργία), τήν οργάνωση της Χριστιανικής διαμάχης, τήν καθίδρυση των τελετουργικών μυστηρίων, την κάθαρση των νόων. Με άλλα λόγια, η δημιουργία συγκεντρώνει τις ιδιότητες τού Δημιουργού και τού Σωτήρος. Και αυτή η συνάντηση τής κοσμολογίας και τής σωτηριολογίας εκβάλλει απο το Διονυσιακό σύμπαν την αρχική αντίθεση η οποία κυριαρχεί στον κόσμο της Γνώσης, του Μαρκίωνος και του Μάνη!
          Ο συσχετισμός των δύο κόσμων, του πνευματικού και του αισθητού, εμφανίζεται ιδιαιτέρως στο γεγονός ότι ο αισθητός κόσμος πρέπει να εμφανίσει τα Θεία μυστήρια. Αυτός ο κανόνας επαληθεύεται με τους συμβολισμούς τής Γραφής και των μυστηρίων. Και για να μήν ξεφύγουμε απο τον όρο και την ιδέα με τα οποία ασχολούμαστε, η Συμβολική Θεολογία εξηγούσε, για παράδειγμα, αυτό που σημαίνουν, εφαρμοσμένες στον Θεό, οι μεταφορές που ανιχνεύονται στον κόσμο και ιδιαιτέρως στους γυναικείους κόσμους!
          Το ουσιώδες όμως παραμένει το πνευματικό σύμπαν των νοητών. Εδώ ο δεσμός που ενώνει τον Δημιουργό-Σωτήρα στα δημιουργήματά του είναι πιό δυνατός απο την εξωτερική σχέση της πραγματικότητος η οποία συμβολίζεται με το σύμβολό του ή απο εκείνη του χειροτέχνη με το έργο του! Ο Θεός ασχολείται άμεσα και προσωπικά με την τάξη και το κάλλος των νοητών, σε τέτοιο βαθμό που η αταξία τους και η έλλειψη αρμονίας είναι γι'αυτόν ύβρις. Ο ρόλος του σαν Λυτρωτής και Σωτηρ υπήρξε η επαναπροώθηση τής αταξίας στην τάξη και της ασχήμιας στο κάλλος! Παρομοίως η μεταστροφή η οποία ωθεί τα νοητά πρός το Ένα γεννά σ'αυτά ομορφιά και κάλλος (κοσμείται, ειδοποιείται). Το λεξιλόγιο παραμένει κοσμολογικό αλλά για να μήν το παρεξηγούμε, η σημασία του είναι ήδη φορτωμένη με τα πιό υψηλά ηθικά και θρησκευτικά νοήματα!
          Όπως στους στωϊκούς, ο όρος διακόσμησις (ή διάκοσμος) δείχνει στον Διονύσιο την οργάνωση, την τακτοποιημένη σύνθεση, την οποία θέλησε ο Θεός. Αλλά ενώ ο Στωϊκισμός υποτάσσει γενικώς αυτή την οργάνωση, η οποία είναι πάντοτε μεταβλητή και πρόσκαιρη, στον κόσμο, ο οποίος είναι αιώνιος, ο Διονύσιος δέν θα μπορούσε να διατηρήσει μία παρόμοια οργάνωση. Μοιάζει μάλιστα κατά κάποιο τρόπο, η λογική τού συστήματός του να πρέπει να ακολουθήσει την αντίστροφη υποταγή. Απο το ένα μέρος, λοιπόν ο κόσμος για τον Διονύσιο, εδημιουργήθη στον χρόνο και απο το άλλο η διακόσμησις δείχνει τόσο την τάξη των νοητών, όσο και εκείνη της Εκκλησιαστικής ιεραρχίας. Είναι πέραν πάσης αμφιβολίας όμως επίσης αληθινό, ότι η Εκκλησιαστική ιεραρχία και η τάξις της είναι λιγότερο αρχαία του κόσμου μας. Μόνο που το Αγγελικό σύμπαν προηγείται. Η οργάνωσή του είναι τόσο αρχαία και τόσο σταθερή όσο και η αγγελική κατάσταση, επομένως πιό αρχαία και πιό σταθερή του κόσμου. Επι πλέον η Εκκλησιαστική Ιεραρχία η ίδια παρουσιάζει μία σταθερότητα και μία αξιοπρέπεια που δέν θα μπορούσαν να εξισωθούν ούτε με τις πιό υψηλές κοσμικές αξίες, το νόημα τής οποίας είναι ακριβώς να μας εισάγει στο σύμπαν της "νέας ζωής" και της Θεοποιήσεως.
          Επανατοποθετημένη πάντοτε στον κόσμο των θεοποιημένων νοητών η διακόσμησις του Διονυσίου, μπορεί να κατανοηθεί με δύο σημασίες οι οποίες σχετίζονται. Με μία ομαδική σημασία δείχνει αυτή την τάξη των νοητών ή ένα σύνολο τριών τάξεων. Με μία αφηρημένη έννοια σημαίνει την οργάνωση η οποία προΐσταται σε μία τάξη ή σε ένα σύνολο τάξεων. Σ'αυτές τις νοηματοδοτήσεις η διακόσμησις πλησιάζει πολύ στην έννοια τής τάξης και έτσι μπορεί να δείξει τόσο την ιδέα τής τάξης, όσο και την συγκεκριμένη οργάνωση των ιεραρχιών. Και πράγματι οι δύο όροι χρησιμοποιούνται πολύ συχνά αδιαφοροποίητα! Μερικές φορές πλησιάζουν μεταξύ τους και σχηματίζουν έναν πλεονασμό: αί των νοερών ερώτων τάξεις τε και διακοσμήσεις.

Συνεχίζεται
Αμέθυστος. 

PAUL FRIEDLȀNDER ΠΛΑΤΩΝ (66)

Συνέχεια από Δευτέρα,8 Μαΐου 2017
                                      
                                       PAUL FRIEDLȀNDER
                                                ΠΛΑΤΩΝ
                                         ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΤΟΜΟΣ
                                 ΤΑ  ΠΛΑΤΩΝΙΚΑ  ΚΕΙΜΕΝΑ
                                           Πρώτη περίοδος
ΔΕΥΤΕΡΗ ΟΜΑΔΑ – Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΠΡΩΙΜΩΝ ΔΙΑΛΟΓΩΝ
                                         14.  ΕΥΘΥΔΗΜΟΣ
                                                ( συνέχεια )

  
Αυτό που επισημάνθηκε λοιπόν ήδη στο πρώτο εριστικό μέρος, αυτό και ολοκληρώνεται στο τέλος τού δεύτερου: αυτο-αναιρέθηκε η Εριστική (Eristik), ή, όπως το λέει ειρωνικά στον εξοργισμένο Κτήσιππο ο Σωκράτης: δεν έχουν μιλήσει ακόμα σοβαρά οι δυό εριστικοί – σαν να μπορούσαν να μιλήσουν καν σοβαρά! Οδήγησε το πρώτο σωκρατικό μέρος μέχρι το σημείο, όπου και εμφανίζεται ως κυρίαρχη δύναμη η Σοφία (Sophia). Είναι λοιπόν ακριβώς αντίθετα τα δυό ‘συμπεράσματα’. Και ξεκινά τώρα εκεί ακριβώς όπου κατέληξε ο πρώτος, ο δεύτερος σωκρατικός διάλογος: στην παρότρυνση, ότι πρέπει να «φιλοσοφή» κανείς. Πρέπει να συνυπολογίσουμε όμως και το δεύτερο εριστικό μέρος, για να συνειδητοποιήσουμε, το πόσο ‘πληρούται’ τώρα με περιεχόμενο, καθώς αναλαμβάνεται εκ νέου, αυτή η απλή θέση: Αναδύθηκε (ό,τι και νά ’ναι αυτό) ο «λόγος τού όντος», βεβαιώθηκε η θέση τού λάθους και άρα και της αλήθειας, παρουσιάστηκε ως η αντίθετη εικόνα τής εδώ νοούμενης φιλοσοφίας η Εριστική, η οποία και αυτο-διαλύθηκε για όποιον μπορεί και κοιτάει πιο διεισδυτικά. Απαιτείται λοιπόν τώρα απ’ την καινούργια γνώση και στη βάση τής προηγούμενης ‘απαγωγής’, πως πρέπει να είναι προσανατολισμένη στο πραγματικό όφελος η γνώση, εξασφαλίζοντας γι’ αυτό την αληθινή χρήση, πέρα κι απ’ την απλή κτήση τών πραγμάτων. Πρέπει να συμπίπτουν λοιπόν η ‘παραγωγή’ και η σωστή χρήση τού ‘παραγομένου’ σ’ αυτήν (289 Β). Και δοκιμάζονται τώρα οι διάφορες τέχνες, όπου και αποδεικνύεται, ότι γνωρίζουν μόνο να φτιάχνουν, όχι όμως και να χρησιμοποιούν η καθεμιά τους. Ξεκινώντας απ’ τους χειρώνακτες και τους τεχνίτες, και δίνοντας μετά ένα γερό χτύπημα στην «ποίηση λόγου» από ρήτορες του είδους τού Λύσία, κι ανεβαίνοντας μετά σε περιοχές, όπου και πρέπει να βρεθή πραγματικά το ζητούμενο. Αναφαίνονται εδώ η γεωμετρία, η αστρονομία και η αριθμητική, και χρησιμοποιώντας τα συμπεράσματά τους, πάνω απ’ αυτές η διαλεκτική· όπου και υποδηλώνεται το επιστημονικό σύστημα της «Πολιτείας». Ενώ εξαίρεται σε μια δεύτερη εκεί δίπλα γραμμή, πάνω απ’ τη στρατηγεία η πολιτική. Βρίσκονται η μια κοντά στην άλλη η διαλεκτική κι η πολιτική – όπως στις μεγαλύτερες αργότερα διαστάσεις τού διαλογικού ‘ζεύγους’ «Σοφιστής» και «Πολιτικός» - , περιμένοντας την ένωσή τους, που θα αναβρεθή στην εικόνα τού σοφού ηγεμόνα. Διακόπτεται όμως εδώ η συζήτηση, ή ‘ξεχειλίζει’ μάλλον με την πιο μεγάλη διεισδυτικότητα στον ‘εξωτερικό’ διάλογο ανάμεσα στον Σωκράτη και τον Κρίτωνα: όπου και αναδύεται – ενώ παραμένει σκόπιμα ασαφές το ‘πώς’ – η «βασιλική τέχνη», στην οποίαν και υπονοείται προφανώς εκείνη η αιτούμενη ενότητα. Πρέπει να διασαφηνισθή ωστόσο, πώς πραγματοποιείται άραγες αυτή η τέχνη. Η οποία και πρέπει να επενεργή ένα «Καλό». «Καλό» είναι όμως – όπως αποδείχθηκε στο πρώτο σωκρατικό μέρος – μόνον η σοφία ή η γνώση, η οποία και αξιώνει κατ’ αρχάς όλα τα άλλα «καλά». Είναι άρα αυτό το Καλό, η σοφία και η γνώση, το οποίο και πρέπει να επενεργή η βασιλική τέχνη; Καθώς δεν θεωρείται όμως τώρα πια σε σχέση με άλλα ‘καλά’, αλλά ως προς το τί σημαίνει για τη δική μου ευδαιμονία (Eudämonie) η γνώση, αποδεικνύεται ότι επενεργεί μόνο γνώση ξανά, κι αυτό στο άπειρο, και στο κενό δηλ. φαινομενικά. Κι αυτό που φαινόταν κατακτημένο ύψος προηγουμένως, γίνεται τώρα βαθμίδα, με την οποίαν και ανεβαίνουμε ψηλότερα. Δεν είναι τίποτα η γνώση, αν δεν μπορή να φανερώση και το αντικείμενό της κανείς. Κι αν θά ’θελε κανείς να πη, πως υπάρχει για να καταστήση «καλούς» τούς ανθρώπους, τότε θα συνίστατο κι η ‘καλοσύνη’ αυτών τών ανθρώπων στο να κάνουν καλούς και άλλους, και θα προέκυπτε πάλι η ίδια επ’ άπειρον ανακύκλωση. Τελειώνουμε λοιπόν στην απορία (Aporie), στην οποία και μας μετέθεσε με πολύ μεγαλύτερον κόπο ο «Χαρμίδης»: ο οποίος και μίλησε επίσης για μια «γνώση τών γνώσεων», που αποδείχθηκε κενή, μέχρι που επισημάνθηκε το «καλό» και το «κακό» ως αντικείμενο της γνώσης, οπότε και αυτο-αναλύθηκε η γνώση τών γνώσεων, ή φάνηκε μάλλον να μεταβάλλεται στη γνώση τού καλού. ‘Ζωντανεύει’ κι εδώ λοιπόν η «γνώση τού καλού», ως μια κενή ακόμα λέξη βεβαίως, μέχρι να μας δείξη η «Ιδέα τού Καλού» τη διέξοδο από κάθε απορία, και να εμποδίση έτσι κάθε πορεία στο κενό. Και τελειώνει εδώ κι αυτό που ονομάσαμε ως ‘γραμμή’ απ’ τον «Λύση» και τον «Χαρμίδη» στον «Ευθύδημο». Δεν είναι δε καθόλου συμπτωματικό, ότι αναδύεται ξανά στο μέσον τής «Πολιτείας» (VI 505 B), εκεί ακριβώς όπου και ‘θεωρείται’ το Αγαθόν (Agathon), αυτή η ‘γραμμή’.
    Tρίτο εριστικό μέρος. – Οι τρεις εριστικοί ‘διάλογοι’ περικλείουν τούς δυό σωκρατικούς ανάμεσά τους. Πρόκειται για μιαν ειρωνία (Ironie) τού Πλάτωνα, την ίδιαν ειρωνία που τοποθετεί και τον Σωκράτη μέσα στον ‘χώρο’ τού διαλόγου – ανάμεσα στους δυό σοφιστές κι όχι απέναντί τους - , την ίδιαν επίσης που αφήνει να καταλήξη στην απορία ο σωκρατικός διάλογος. Η Εριστική πέθανε, και τέθηκε στη θέση της η βασιλική τέχνη. Η οποία το έπραξε όμως αυτό τόσο ειρωνικά και απαρατήρητα, ώστε να μη γνωρίζη η πεθαμένη, το πόσο πεθαμένη είναι, αλλά να εξακολουθή να κινείται σαν φάντασμα. Και είναι και η εξής μια γνήσια πλατωνική ειρωνία: υπάρχουν ανάμεσα στα σοφίσματα (Sophismen) του τελευταίου εριστικού μέρους, που γίνονται όλο και πιο κενά, μερικά που διαθέτουν – πέρα απ’ τη δυνατότητα αντίληψης των ίδιων των κυρίων τους – ένα ‘δεύτερο’ νόημα, ώστε να οδηγούν περαιτέρω τη θετική συζήτηση του όλου διαλόγου.
    «Πρέπει να σου διδάξω εκείνη τη γνώση, την οποίαν εσείς τόσο καιρό δεν γνωρίζετε, ή πρέπει να σου αποδείξω, ότι τη διαθέτεις;» - έτσι ξεκινά την τελευταία σειρά σοφισμάτων ο Ευθύδημος. Ακούγονται λοιπόν πάλι οι αντινομίες (Antinomien) τού πρώτου εριστικού μέρους. Διαλέγει το δεύτερο ο Σωκράτης, κι αποδεικνύει ο σοφιστής, ότι κάτι γνωρίζει ο Σωκράτης, ότι τα γνωρίζει όλα και τα γνωρίζει πάντοτε, τα έχει γνωρίσει και θα τα γνωρίση. Επιχειρεί μάταια μερικές φορές να επαναφέρη τη συζήτηση στο συγκεκριμένο ο Σωκράτης. Αλλά δεν του επιτρέπεται. Είναι όμως ακριβώς αυτές οι ανεπιθύμητες για τον σοφιστή προσθήκες σημαντικές, σημαντικότατες για τον αναγνώστη, όταν απαντά π.χ. ο Σωκράτης (295 Β) στο ερώτημα, αν γνωρίζη «με κάτι» (μ’ ένα εργαλείο) αυτό που γνωρίζει (επίστασαί τω): «Ναι, με την ψυχή (με το όργανο της ψυχής)». Όσο περισσότερο ‘εξοργίζει’ αυτόν που ρωτά αυτή η ‘προσθήκη’ πέρα απ’ το απλό Ναι, τόσο σαφέστερα ‘υπαινίττεται’ εδώ μια συνάφεια, που θα την παραστήση διεξοδικά ο «Θεαίτητος» (184 C κ.ε.): με την ψυχή αισθανόμαστε μέσα απ’ τον δρόμο τών αισθητηρίων οργάνων (διά τούτων οίον οργάνων)· όμως σκεφτόμαστε με την ψυχή και μόνο. Και στρέφεται έτσι με τη μια λέξη τού Σωκράτη, για μια στιγμή σε μιαν κατεύθυνση η συζήτηση, που δεν την επιθυμούν οι Εριστικοί. Αλλά τούς ‘αφήνει’ ο Πλάτων, αυτούς ακριβώς τούς Εριστικούς, με κείνην την ιδιαίτερα ειρωνική ‘διαφάνεια’ την οποίαν και αντιληφθήκαμε στην αρχή ακόμα τών εριστικών αγώνων, να υφαίνουν δίχως να το θέλουν και να το γνωρίζουν το ίδιο υφάδι.
    Ακούσαμε ήδη πρωτύτερα προσεχτικά (294 Α), πως: «Αν γνωρίζης ένα, τα γνωρίζεις όλα». Δεν έχει αυτό ακριβώς ένα εντελώς διαφορετικό νόημα, απ’ ό,τι νομίζει ο Διονυσόδωρος, για τον πλατωνικό Σωκράτη, αν σκεφθούμε «το Αγαθό», που παρέχει τη δύναμη της γνώσης σ’ αυτόν που γνωρίζει, και την πραγματικότητα του Είναι στα αντικείμενα (Πολιτεία 508 Ε); Και προχωράμε και παραπέρα (296 C κ.ε.): Γνώριζες ως παιδί, κατά τη γέννηση, και πριν να γεννηθής, πριν να γίνουν ο ουρανός κι η γη. Και θα γνωρίζης πάντα και θα τα γνωρίζης όλα, - αν το θέλω. Αν παραβλέψουμε το ασυνάρτητο και τη μεγαλομανία τών τελευταίων λέξεων, δεν παίρνει ένα εντελώς ιδιαίτερο νόημα όλο το υπόλοιπο, αν εννοήσουμε την ψυχή, που γνωρίζει το Ένα, το οποίο και υποδηλώθηκε ακριβώς προηγουμένως, κι αν προσβλέψουμε και στον «Μένωνα» (85 D κ.ε.), όπου και θεμελιώνει η διδασκαλία για το πυθαγόρειο θεώρημα τη συνέπεια, πως διέθετε πάντοτε αυτήν τη γνώση εκείνο το αγόρι, και δεν την παρέλαβε σ’ αυτήν κατ’ αρχάς την ζωή. Πριν καν να γίνη άνθρωπος (να υπάρξη ως άνθρωπος…), γνώριζε η ψυχή του. Αν υπήρχε λοιπόν πάντοτε η πραγματικότητα των πραγμάτων που υπάρχουν (η αλήθεια τών όντων) στην ψυχή, τότε είναι και η ψυχή αθάνατη. Δεν τα «εννοεί» σίγουρα όλα αυτά ο Διονυσόδωρος, αλλ’ υπάρχουν και παρά τη θέλησή του όλα αυτά ή σχεδόν όλα στα λόγια του. Κι όποιον θα ήθελε ακόμα εδώ να αμφιβάλη, αυτόν θά ’πρεπε να τον πείση το σόφισμα των ‘καθρεφτιζομένων ξιφομαχιών’ που πάντα εντυπωσίαζε, με την αναμφισβήτητη σχέση του προς αυτό που ονομάζουμε «πλατωνική διδασκαλία τών Ιδεών» (300 Ε κ.ε.). Και ρωτά ο σοφιστής, αν είναι κάτι διαφορετικό απ’ το Ωραίο τα ωραία πράγματα. Και ΄κρίνει’ ο Σωκράτης, πως είναι οπωσδήποτε κάτι διαφορετικό απ’ «το ίδιο το Ωραίο», προσθέτοντας, πως ‘παρίσταται’ (είναι παρούσα…) σε κάθε ωραίο πράγμα η ωραιότητα (πάρεστιν). Όπου και παρεξηγεί βέβαια κατ’ αρχάς, με γελοίο τρόπο, σωματικά ο άλλος την παρουσία, θέτοντας όμως κατόπιν (χωρίς να σημαίνη πως το έχει κι ο ίδιος προσέξει) το εντελώς σοβαρό ερώτημα, με ποιον τρόπο γίνεται άραγες Ένα κάτι Άλλο, με το να είναι ένα Άλλο παρόν στο Ένα. Θα έπρεπε να αναγνωρίσουν εδώ ένα γνήσιο πρόβλημα αυτοί, στους οποίους και αφορά. Η προβληματική τού πώς είναι δυνατή η «παρουσία» τού Καθ’ αυτό ωραίου στο ωραίο αντικείμενο, ή η «μετοχή» αντίθετα του ωραίου αντικειμένου στο Καθ’ αυτό ωραίο αναπτύσσεται βέβαια στον «Παρμενίδη», και γνωρίζουμε απ’ τον Αριστοτέλη, το πόσο πολύ συζητήθηκε. Την είχε ‘αγγίξει’ όμως ήδη ο «Μεγάλος Ιππίας» («Ιππίας μείζων»…), και δεν έχει αμφιβάλλει κανείς ακόμα, ότι σ’ αυτήν ‘στοχεύει’ τώρα και ο «Ευθύδημος». Κι αν βρίσκη κανείς ως συνήθως, μιαν πολεμική (Polemik) ενάντια στον Αντισθένη εδώ, τότε σημαίνει αυτό, είτε είναι σωστό είτε λάθος, μιαν ‘έξοδο’ απ’ την κλειστή σφαίρα τού διαλόγου σε μιαν πραγματικότητα πέρα απ’ αυτόν, που μπορεί όμως μόνο τότε να φανή κάπως σημαντική, όταν έχη κατανοήσει κανείς τον διάλογο. Πρέπει να εξηγηθή δηλ. αυτό απ’ τον ίδιον κατ’ αρχάς τον διάλογο. Και προκύπτει τότε, ότι ‘αγγίζει’ ένα πολύ πιο σοβαρό πρόβλημα απ’ όσο το διαισθάνεται ο σοφιστής. Βλέπει πως έχει φτάσει στο πιο δύσκολο σημείο ο Σωκράτης, βρισκόμαστε στην Απόφαση, στο Είδος (Eidos) και στη σχέση του προς το αντικείμενο της πραγματικότητάς μας. Τί νόημα θα είχε όμως, αν βρισκόταν μεμονωμένο εδώ αυτό το πρόβλημα; Αποκτά νόημα, ως το ‘εξωτερικότερο’ σημείο εκείνου τού συλλογιστικού ‘ρεύματος’, που εξακολουθεί να κυλά κάτω απ’ το επίπεδο του πραγματικού διαλόγου, και στο οποίο αναφερθήκαμε επανειλημμένα. Αποκτά έτσι η ‘βασιλική τέχνη’, που το γνωστικό της αντικείμενο είχε μείνει στην απορία στο τέλος τού δεύτερου σωκρατικού μέρους, εκεί που κανείς πια δεν το περιμένει, στο τρίτο σοφιστικό μέρος, τη σχέση της προς την ψυχή (Psyche) και το Είδος.
     Διάλογος-πλαίσιο. Με το ότι διηγείται ο Σωκράτης τον διάλογο, έχει ο Πλάτων τη δυνατότητα να ‘εμβαπτίση’ το σύνολο σ’ εκείνο το εναλασσόμενο παιχνίδι τών ειρωνιών, για το οποίο μιλήσαμε και προηγουμένως. Δεν διηγείται όμως μόνον όπως στον «Λύσι» ή τον «Χαρμίδη» ο Σωκράτης, αλλά μιλά μαζί του ο Κρίτων, που είναι κι ο ίδιος, και μαζί του τα πρόσωπα που αντικαθρεφτίζει, σημαντικά για το σύνολο, αντιπροσωπεύοντας μάλιστα εκείνην την κοινωνική τάξη ανθρώπων, που η ύπαρξή τους καθιστούσε αναγκαία την ‘αγωνιστική’ αντιπαράθεση της σωκρατικής διαλεκτικής με τη σοφιστική Εριστική. O Kρίτων ανήκει στους ‘ευμενείς’ κεφαλαιοκράτες, όπως τούς γνωρίζουμε π.χ. απ’ τον «Θρασύμαχο» (304 C). Ο γυιός του Κριτόβουλος έχει φτάσει στην ηλικία, όπου ο πατέρας του πιστεύει πως πρέπει να του δώση μιαν διαπαιδαγώγηση, όπως εκείνοι οι πατεράδες στην αρχή τού «Λάχη», και είναι κι εδώ όπως κι εκεί ο Σωκράτης ο κατάλληλος άνθρωπος για να τον συμβουλευθή. Στην παρουσία μάλιστα του Σωκράτη, φαίνεται στον Κρίτωνα εντελώς ‘τρελλό’ να κάνη κανείς ό,τι το δυνατόν για τους γυιούς του, παραμελώντας την ίδια στιγμή τη διαπαιδαγώγησή τους. Και εξηγεί βέβαια σωστά την οξεία ειρωνία τού Σωκράτη, καταλαβαίνοντας ότι δεν μπορεί να μάθη τίποτα κανείς κοντά σε κείνους τούς ‘ξιφομάχους’. Χωρίς να αντιλαμβάνεται ωστόσο, ότι θα ήταν ο ίδιος ο Σωκράτης ο κατάλληλος παιδαγωγός, που το είχε ‘παρατηρήσει’ όμως ο Νικίας στον «Λάχη». Γεμίζει μάλιστα με αμφιβολίες μπροστά σε κείνους που ‘απαιτούν’ το αξίωμα του παιδαγωγού, αν θα πρέπη καν να εμπιστευθή τον γυιό του σε κάποιον απ’ αυτούς. Στο οποίο τον ενισχύει και ένας Κάποιος, ένας απ’ αυτούς τούς ‘κραταιούς’ δικαστικούς ρήτορες, για τον οποίον και αφηγείται, χωρίς να τον ονομάση, πως άκουσε κι ο ίδιος τον εριστικό του διάλογο και ‘κατάλαβε’ σαφώς, πως δεν αξίζει τίποτα η «φιλοσοφία». Για το ποιος εννοείται εδώ, αναρωτήθηκαν με περιέργεια πολλοί απ’ τους ερμηνευτές, που αποφάσισαν οι περισσότεροι για τον Ισοκράτη, άλλοι για τον Αντισθένη ή τον Αντίφωνα ή και για κάποιον άλλον ακόμα. Αλλά ακόμα κι αν εννοούσε κάποιον συγκεκριμένον εδώ ο Πλάτων κι όχι έναν γενικόν ‘τύπο’ (Typus), λησμονήσαμε το πιο σημαντικό εδώ ερώτημα, για τον ρόλο αυτού τού Κάποιου στον ίδιον τον διάλογο. Ένας Κάποιος που ‘αντιλαμβάνεται’ να μην έχη αξία κάθε «φιλοσοφία», ‘όλη’ η «φιλοσοφία», την ώρα που δεν γνωρίζει απλώς ο Κρίτων, πού θα μπορέση να βρη τη σωστή. Αντιπροσωπεύει τούς πολλούς ο Κρίτων, που δεν μπορούν να ξεχωρίσουν ανάμεσα στην Εριστική και τη Διαλεκτική, και απαξιώνουν και τον Σωκράτη, επειδή είναι τόσο αξιοκαταφρόνητος ο Ευθύδημος. Είναι ‘υπεύθυνοι’ όμως, αυτός κι οι όμοιοί του – και μπορούμε να σκεφτούμε και τον Άνυτο του ‘Μένωνα» -, με την ‘αυθεντία’ τους για τη σύγχυση, στην οποία και πέφτει θύμα ο Σωκράτης, και την οποίαν και προορίζεται να διαφωτίση ο διάλογός μας. Γι’ αυτό και πρέπει να ‘αποκρουσθούν’ εντέλει αυτοί οι πρακτικά έμπειροι της πολιτικής ζωής. Και συμβαίνει αυτό με τον Πλάτωνα, τον ‘θεωρό τών τάξεων’, που δεν τους καταστρέφει, αλλά τούς υποδεικνύει τη θέση τους: Είναι οι ‘Μισοί’ στην πραγματικότητα εκείνοι οι άνθρωποι μεγάλης επιρροής, που βρίσκονται ανάμεσα στη φιλοσοφία και την πολιτική, και καταλαμβάνουν έτσι την τρίτη θέση, ‘κάτω’ απ’ τους καθαρούς τύπους τού φιλοσόφου και του πολιτικού, αν και απαιτούν να είναι πρώτοι. Και μας θυμίζει έτσι άλλη μια φορά τη ‘βασιλική τέχνη’ αυτή η ‘ταξιθεσία’, στην οποία βασιλική τέχνη και κορυφώθηκε η συζήτηση ανάμεσα στον Σωκράτη και τον Κλεινία.
    
( τέλος κεφαλαίου – συνεχίζεται με το επόμενο κεφάλαιο, «Κρατύλος» ) 

ΑΝΤΙΦΑΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΗ (36)

Συνέχεια από: Τρίτη 25 Απριλίου 2017

ΑΝΤΙΦΑΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΗ ΣΤΟΥΣ ΑΡΧΑΙΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΜΟΝΤΕΡΝΟΥΣ.
Του Enrico Berti.

Γιατί ο αρνητής πρέπει να δεχθεί αυτός ο ίδιος την α.τ.μ.α; Διότι για να μπορέσει να αρνηθεί, πρέπει κάτι να πεί, πρέπει να νοηματοδοτήσει κάτι στον εαυτό του και στον άλλο, διαφορετικά θα ήταν σαν να μήν έλεγε τίποτα! Αλλά να νοηματοδοτήσεις κάτι σημαίνει να εννοήσεις κάτι συγκεκριμένο και συγκεκριμένο είναι αυτό που διακρίνεται απο όλο το υπόλοιπο δηλαδή αυτό που δέν είναι η άρνησή του. Να πούμε κάτι συγκεκριμένο εξισούται λοιπόν με το να δεχθούμε ότι ένα πράγμα δέν είναι η άρνησή του, να δεχθούμε δηλαδή την α.τ.μ.α. Ο Αριστοτέλης εκθέτει πολύ καλά το επιχείρημα του ώς ακολούθως: "Αρχή για την αντιμετώπιση όλων αυτών των επιχειρημάτων-πρώτον μέν ούν δήλον ώς τούτο γι'αυτό αληθές, ότι σημαίνει το όνομα το είναι ή μή είναι τοδί, ώστ'ούκ άν πάν, ούτως και ούχ ούτως έχοι-επί πλέον εις το άνθρωπος σημαίνει εν, έστω τούτο το ζώον δίπουν. Και δηλώνοντας ότι έχει μία μόνον σημασία-λέγω δέ το έν σημαίνειν τούτο, ει τούτ'έστιν άνθρωπος, κάθε φορά που υπάρχει κάτι που είναι άνθρωπος, τουτ'έσται το ανθρώπω είναι. "Εδώ όπως βλέπουμε επιμένει να μας φανερώσει ότι εάν η σημασία σημαίνει κάτι Ένα, αυτό σημαίνει έναν καθορισμένο τρόπο τού είναι και όχι το αντίθετό του, κάτι που προϋποθέτει λοιπόν την ά.τ.μ.α. Εάν στην συνέχεια ισχυριστεί ότι μία λέξη έχει πολλές σημασίες, ο λόγος δέν αλλάζει, αρκεί και αυτές να είναι καθορισμένες. Σ'αυτή την περίπτωση αρκεί να θέσουμε ένα διαφορετικό όνομα για κάθε σημασία. Εάν όμως δέν θα είναι καθορισμένα τότε δέν θα σημαίνουν τίποτε και δέν θα υπάρχει πλέον συζήτηση! Ουδέν γάρ ενδέχεται νοείν μή νοούντα εν. Εάν όμως είναι δυνατόν να σκεφθούμε κάτι, θέτουμε ένα όνομα το οποίο είναι ένα σ'αυτό το πράγμα" (Μετ. 1006 α 28-b11).
          Εδώ ο Αριστοτέλης επιμένει, όπως βλέπουμε,στην ενότητα, δηλαδή στον καθορισμό της σημασίας τών ονομάτων και επομένως των συζητήσεων. Δεν διαφέρει σε τίποτε εάν το ένα και το αυτό όνομα έχει μόνον μία σημασία ή έχει πολλές, αρκεί να είναι καθορισμένες. Σε κάθε περίπτωση λοιπόν, η συνθήκη τής σημασίας είναι ο καθορισμός αλλά ο καθορισμός εξασφαλίζεται απο την α.τ.μ.α Μπορούμε να πούμε λοιπόν ότι αυτό είναι το υπέρτατο κριτήριο τής σημασίας όλων των συζητήσεων. Όποιος δέν σέβεται την α.τ.μ.α δέν εννοεί πλέον τίποτε, κάτι που είναι σαν να λέμε ότι δέν συζητά, δέν επικοινωνεί, δέν λέει τίοποτα, ούτε αληθινό ούτε λανθασμένο, ούτε στον εαυτό του ούτε στους άλλους, δηλαδή ούτε κάν σκέπτεται!
          Ήδη αυτές οι πρώτες διατυπώσεις, ανεξαρτήτως των αναπτύξεων, πολλές φορές πολύ σύνθετων, που λαμβάνει η υπεράσπιση της α.τ.μ.α στο IV βιβλίο τής Μεταφυσικής, δείχνουν την αδυναμία τής αρνήσεως της α.τ.μ.α. Όλες αυτές εξάλλου επιβεβαιώνονται απο εκείνη την οποία μπορούμε να θεωρήσουμε σαν την πραγματική αναίρεση της αρνήσεως της α.τ.μ.α, η οποία συνίσταται στην φανέρωση πώς, ακόμη και εκείνοι που λένε πώς την αρνούνται, στην πραγματικότητα, στην πρακτική τους συμπεριφορά, δείχνουν να την δέχονται. Εάν δηλαδή θέλουν να πάνε στα Μέγαρα, πηγαίνουν και μένουν σπίτι τους ήσυχοι, σαν να εξισώνονται τα δύο πράγματα. Η επίσης προσέχουν μήπως πέσουν σε ένα πηγάδι ή σε έναν γκρεμό, και δέν πέφτουν κατευθείαν μέσα, σαν να εξισώνονται τα δύο πράγματα! Όπως επίσης εάν διψούν, πίνουν και εάν θέλουν να συναντήσουν έναν άνθρωπο, τον ψάχνουν, φανερώνοντας μ'αυτό ότι καθένα απο αυτά τα πράγματα δέν ισούται με το αντίθετό του. Γενικώς όλοι είναι πεπεισμένοι ότι τα πράγματα έχουν τοιουτοτρόπως, τουλάχιστον όσον αφορά το καλύτερο και το χειρότερο.
          Γίνεται κατανοητό λοιπόν πώς όλες οι αρνήσεις και οι απορρίψεις της α.τ.μ.α οι οποίες έχουν διατυπωθεί στην ιστορία της φιλοσοφίας, πρίν και μετά τον Αριστοτέλη, πρέπει να υπολογισθούν με μία ιδιαιτέρως ξεχωριστή σημασία, δηλαδή ή ότι είναι απορρίψεις υπονοούμενες μόνον, προορισμένες να αναιρεθούν ή να αφαιρεθούν όταν εκφραστούν ή αναφέρονται σε μία ιδιαίτερη σημασία τής ίδιας της αρχής, όπως θα δούμε ότι είναι η περίπτωση του Χέγκελ και της διαλεκτικής που αναφέρεται σ'αυτόν. Η τέλος είναι απορρίψεις μερικές, όπως είναι η περίπτωση των "παρααξιακών" λογικών οι οποίες αναπτύχθηκαν τελευταίως. Αυτές οι τελευταίες, φαίνεται να δέχονται την δυνατότητα της αντιφάσεως περισσότερο στο επίπεδο της τυπικής-άλγεβρας, παρά στην πραγματικότητα, η οποία ενδιαφέρει αντιθέτως την φιλοσοφία.
          Η αριστοτελική απόδειξη της μή-αναιρέσεως της αρχής τ.μ.α προσφέρει για πρώτη φορά την απόδειξη μίας αλήθειας η οποία είχε ήδη φανεί αυτονόητη όχι μόνον στους φιλοσόφους αλλά και σε κάθε άνθρωπο. Ότι δηλαδή η πραγματικότης δέν δέχεται αντιφάσεις, με την ακριβή σημασία της ά.τ.μ.α και ότι οποιαδήποτε συζήτηση αποκαλύπτεται αντιφατική πρέπει γι'αυτόν τον λόγο να υπολογισθεί σαν να μήν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, ότι είναι δηλαδή ψευδής.
          2. Πέραν των αρνητικών λειτουργιών τίς οποίες εκθέσαμε δηλαδή την εξασφάλιση του νοήματος και της ακρίβειας στις συζητήσεις, δηλαδή την δυνατότητα να συσταθεί και να αντικατοπτριστεί η πραγματικότης, η α.τ.μ.α, ή καλύτερα εκείνο το παράρτημα ή συμπλήρωμα αυτής, το οποίο είναι γνωστό σαν ο νόμος της του τρίτου ή μέσου αποκλείσεως, ο αποκλεισμός του τρίτου(το οποίο θα σημειώνουμε σαν α.τ.τ.α), ασκεί σε μερικές περιπτώσεις μία ακόμη και πιό θετική λειτουργία, όσον αφορά δηλαδή την εξασφάλιση της αλήθειας μίας συζητήσεως. Θα το δούμε στην συνέχεια!

Συνεχίζεται
Αμέθυστος. 
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...