Συνέχεια από Δευτέρα 18. Μαΐου 2026
Κατοχή και Εξορκισμός στην Αμερική της δεκαετίας του 1990
MALACHI MARTIN
Ο θείος Ponto και ο Μανιταροσουπάς
Ο Mark εξαπέλυσε μια σειρά ερωτήσεων.
«Πότε αρχίσατε να δουλεύετε πάνω στον Jamsie;»
«Είχε επιλεγεί πριν γεννηθεί».
«Πότε κατάλαβε ότι τον κυνηγούσατε;»
«Το ήξερε πολύ πριν μάθει ότι το ήξερε».
«Πώς αποκτήσατε πρόσβαση σε αυτόν;»
«Το ήθελε. Εκείνους που θα μπορούσαν να του είχαν διδάξει το αντίθετο, τους διαφθείραμε. Αλλά εκείνος διάλεξε να δεχθεί την είσοδο. Μόνο ένας μας αντιστάθηκε».
«Ποιος;»
«Δεν τον γνώρισε ποτέ».
«Ποιος;»
«Ο πατέρας του πατέρα του. Του είχε δοθεί αυτός ο ρόλος από...» Η φωνή έσβησε σε εκείνη την ίδια μετανιωμένη νότα λύπης.
«Από ποιον;» επέμεινε ο Mark. Καμία απάντηση.
«Από ποιον;» επανέλαβε ο Mark την ερώτηση, και πρόσθεσε: «Ή να σου πω εγώ από ποιον;»
«Από εκείνο το Πρόσωπο που είναι πέρα από τη δική μας αντίληψη. Από Εκείνον που διεκδικεί κάθε λατρεία. Από Εκείνον που ποτέ δεν έλαβε και ποτέ δεν θα λάβει τη λατρεία μας...»
«Εσείς κάνατε τον Jamsie να δει το “αστεία φτιαγμένο πρόσωπο”;»
«Όχι. Ο προστάτης του. Εμείς ποτέ δεν θα τον τρομάζαμε ώστε να φύγει μακριά. Είμαστε πιο ισχυροί από αυτό. Ήταν ο προστάτης του που προσπαθούσε να τον προειδοποιήσει».
Τώρα ο τόνος είχε αλλάξει. Μια νέα προκλητική επιθετικότητα είχε μπει μέσα του. Ο Mark την άκουσε και χλώμιασε. Είχε τολμήσει υπερβολικά. Η φωνή συνέχισε τριζάτα. Ήταν σαν ο κάτοχος εκείνης της φωνής να έβλεπε την αμηχανία του Mark. Ένα χαλάζι από αιχμηρές ερωτήσεις έπεσε στα αυτιά του, και ο νους του άρχισε να λυγίζει κάτω από το βάρος των εικόνων που προκαλούσαν.
«Νομίζεις πως μας ξέφυγες, Τρωγλοδύτη της Μανιταρόσουπας; Νομίζεις πως καμία από αυτές τις βρόμικες πόρνες δεν σε άλλαξε; Πόσες φορές τις επιθύμησες; Θυμάσαι το σπίτι στο Harlem και τη δεκαεπτάχρονη; Θυμάσαι όταν σου έσπρωξε το μουνί της μπροστά σου και είδες τις μαύρες τρίχες να γυαλίζουν πάνω σε εκείνους τους μελαψούς μηρούς; Θυμάσαι τη στύση σου; Χα! Χα! Παπά! Γαμημένε παπά! Μικρέ φλεγόμενε πούτσε! Χα! Χα! Οι προσευχές σου τότε δεν ωφέλησαν σε τίποτε. Και η Παρθένος σου με την κατάλευκη σύλληψή της δεν ωφέλησε σε τίποτε. Ή μήπως θυμήθηκες να δέσεις το κομποσχοίνι γύρω του και να το κρατήσεις κάτω; Θυμήσου! Θυμάσαι; Θυμάσαι τα υγρά σου όνειρα; Εμείς τα θυμόμαστε. Έτσι είναι. Κι εσύ τα θυμάσαι! Δεν νομίζεις πως ένα κομμάτι σου ανήκει ήδη σε εμάς; Παπάαααααα!»
Ο Mark ηττήθηκε προσωρινά. Παραπάτησε προς τα πίσω. Και τότε είδε τον Jamsie: και τα δύο μάτια ανοιχτά, το στόμα του σχισμένο σε ένα πλατύ χαμόγελο που φανέρωνε όλα τα δόντια. Άκουγε και γελούσε. Ο Mark έλαβε το μήνυμα. Ο Ponto και ο «ανώτερός» του έφευγαν. Ο νεαρός ιερέας χτύπησε τον Mark στον ώμο και έδειξε προς το παράθυρο. Λεπτά μολύβια ηλιακού φωτός έμπαιναν από έξω. Μια ακόμη φωτεινή και ζεστή μέρα είχε αρχίσει.
Ο Mark αναστέναξε βαθιά. Άλλο μισάωρο, σκέφτηκε, και θα είχε καθηλώσει τον «ανώτερο». «Εντάξει. Το κλείνουμε προς το παρόν, μέχρι απόψε». Είχε ανακτήσει την ατάραχη άνεσή του. «Συναντιόμαστε στις 10:00 μ.μ. ακριβώς. Ξεκουραστείτε. Απόψε είναι η νύχτα».
Έπειτα έκαναν ό,τι είχαν κάνει κάθε μέρα πριν από αυτήν. Ο Mark απήγγειλε το Anima Christi. Ύστερα ανέβηκε επάνω και τέλεσε τη Θεία Λειτουργία του. Οι τέσσερις βοηθοί έπαιρναν σειρά παραμένοντας κοντά στον Jamsie. Περίπου μία ώρα αργότερα, εκείνος ξύπνησε χωρίς καμία ανάμνηση όσων είχαν συμβεί την προηγούμενη νύχτα.
Την τελευταία νύχτα του εξορκισμού ο Mark είχε ένα σχέδιο για να επισπεύσει τα γεγονότα, αν ο Ponto καθυστερούσε πολύ να εμφανιστεί. Είχε έναν άσο κρυμμένο στο μανίκι του. Υπήρχε κάποιος κίνδυνος στο να παίξει αυτό το χαρτί· και με αυτό που σκόπευε να κάνει εξέθετε σε κινδύνους τόσο τον εαυτό του όσο και τον Jamsie.
Αλλά η εναλλακτική ήταν σχεδόν εξίσου σκληρή και απαγορευτική. Ο Jamsie γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμος στην απόφασή του να υποβληθεί στην τελετή του εξορκισμού, να αντισταθεί, να επιβιώσει. Θα μπορούσε να καταρρεύσει ολοκληρωτικά οποιαδήποτε στιγμή. Θα μπορούσε, πράγματι, να πέσει σε κωματώδη κατάσταση ως προοίμιο ενός σύντομου θανάτου —ο Mark είχε γνωρίσει τέτοιες περιπτώσεις— ή θα μπορούσε να αναδυθεί σε κατάσταση πλήρους σοκ. Και στις δύο καταστάσεις, ο Jamsie θα ήταν απρόσιτος.
Και ο ίδιος ο Mark θα έμενε για πάντα με μια βασανιστική αμφιβολία για την τύχη του Jamsie. Δεν θα υπήρχε τρόπος να γνωρίζει αν είχε γίνει ένας από τους τελείως κατεχόμενους, άτρωτος σε κάθε άγγιγμα θεραπείας, απομονωμένος από κάθε σωτήρια παρέμβαση, δεμένος, μουμιοποιημένος και κλειδωμένος με ασφάλεια από την κακή δύναμη που τον κατείχε τέλεια. Ή αν είχε τρελαθεί με την αυστηρά ψυχολογική έννοια της λέξης. Σε οποιαδήποτε τέτοια κατάσταση, θα ήταν αδύνατο να γνωρίζει πόσο αντιλαμβανόταν τον άλλο κόσμο, ή αν μπορούσε να προσευχηθεί και να ασκήσει την πίστη του και έτσι να συνεργαστεί με τη χάρη του Θεού για την τελική σωτηρία.
Ο Mark επιθυμούσε θερμά να αποφύγει τον αμφίβολο και επικίνδυνο χαρακτήρα μιας τέτοιας έκβασης στην υπόθεση του Jamsie Z.
Το κρυφό χαρτί του Mark βρισκόταν σε ένα γεγονός που είχε προκύψει κατά τις συνηθισμένες του έρευνες για τον Jamsie και το γενικό του υπόβαθρο.
Ο Jamsie είχε βαπτιστεί στο σπίτι από τη γιαγιά του, πάνω από τον νεροχύτη της κουζίνας. Είχε γεννηθεί σε πολύ εξασθενημένη κατάσταση. Ο γιατρός που παρευρισκόταν είχε απελπιστεί για την επιβίωσή του, και η πολύ ευσεβής Αρμένισσα γιαγιά του τον είχε βαπτίσει, επειδή φοβόταν ότι ο ιερέας θα έφτανε πολύ αργά. Από όσα μπόρεσε να μάθει ο Mark, υπήρχε εύλογη αμφιβολία ότι το βάπτισμα του Jamsie ήταν έγκυρο.
Η γιαγιά του Jamsie ήξερε πολύ λίγα αγγλικά και ασφαλώς δεν γνώριζε τα λόγια του βαπτίσματος στα αγγλικά. Εκείνη ήταν που είχε χύσει νερό πάνω στο κεφάλι του βρέφους. Αλλά, όπως φαινόταν, η Ιρλανδή μαία που βοηθούσε τη Lydia, τη μητέρα του Jamsie, στον τοκετό, είχε προφέρει τα λόγια του Βαπτίσματος.
Αν ήταν έτσι, τότε το Βάπτισμα ήταν πράγματι άκυρο. Το ίδιο πρόσωπο που χύνει το νερό πρέπει να προφέρει και τα λόγια. Διαφορετικά κανένα Βάπτισμα αυτού του είδους δεν είναι έγκυρο. Το βρέφος δεν είναι βαπτισμένο, δεν έχει γίνει χριστιανός.
Για να δημιουργηθεί ακόμη μεγαλύτερη αμφιβολία, ο εφημέριος, που τελικά είχε φτάσει πολύ αργότερα, δεν μπήκε καν στον κόπο να διορθώσει την αμφιβολία και να βαπτίσει τον Jamsie υπό όρο. Ένα τέτοιο «υπό όρο Βάπτισμα» συνήθως τελείται σε τέτοιες περιπτώσεις. Αλλά, για οποιονδήποτε λόγο, προφανώς αυτό δεν είχε γίνει.
Τώρα ο Mark σκόπευε να βαπτίσει τον Jamsie. Ενστικτωδώς, ως εξορκιστής, ο Mark ήξερε ότι η «απόρριψη» του Κακού Πνεύματος που συνεπάγεται το Βάπτισμα ενός ενηλίκου ήταν κάτι που ένα απλό «οικείο» πνεύμα δεν μπορούσε να χειριστεί. Ο «ανώτερος» θα έπρεπε να παρέμβει με νέο τρόπο, για να προστατεύσει το κοινό συμφέρον τόσο του «οικείου» όσο και του «ανωτέρου».
Και τότε σκοπός του Mark ήταν να επιτεθεί στον ιδιαίτερο δεσμό ανάμεσα στο «ανώτερο» πνεύμα και το «οικείο» του πνεύμα. Μόλις αυτό γινόταν, ο Mark δεν θα χρειαζόταν πια να ασχολείται έμμεσα· θα είχε τον «ανώτερο» στο φανερό —όχι προσωρινά όπως στις προηγούμενες συνεδρίες, αλλά ως το «υπεύθυνο μέρος», θα λέγαμε. Από εκεί και πέρα ο Mark θα μπορούσε να χειριστεί τα πράγματα όπως σε έναν πιο «κανονικό» εξορκισμό.
Έτσι, αφού πέρασε μία ώρα περιμένοντας να έρθει ο Ponto, ο Mark έβαλε τον Jamsie να ξαπλώσει στο ράντζο, όπου οι βοηθοί τον έδεσαν ασφαλώς. Τώρα προχώρησε στο Βάπτισμα, με τον Jamsie να απαντά σε όλα τα ερωτήματα που τίθενται σε έναν ενήλικο που πρόκειται να βαπτιστεί, να απαγγέλλει το Σύμβολο της Πίστεως και να κάνει άλλες ομολογίες πίστης.
Αυτό συνεχίστηκε για λίγο με σχετική ηρεμία, ώσπου ο Jamsie διέκοψε στη μέση μιας φράσης. Η φωνή του άλλαξε, και είπε γρήγορα στον Mark: «Επιστρέφει. Είναι σε φοβερή κατάσταση».
Ο θείος Ponto ήταν προφανώς μαζί με τον Jamsie. Το σχέδιο του Mark είχε λειτουργήσει μέχρι εκείνο το σημείο. Εκείνος και οι βοηθοί του άκουγαν το ένα άκρο —του Jamsie— μιας αλλόκοτης συνομιλίας και προσπαθούσαν να μαντέψουν τι λεγόταν στο άλλο άκρο —του θείου Ponto.
«Δεν θα σε έχω στη ζωή μου». Ο Jamsie κοιτούσε προς την πόρτα του δωματίου. Έμεινε σιωπηλός για μερικά δευτερόλεπτα. Ύστερα μίλησε με σφήγκινο τόνο. «Το τι συμβαίνει στον Δία και τι θα μπορούσα να κάνω με πολλά χρήματα —ένα εκατομμύριο δολάρια— είναι όλα ανοησίες. Θέλω να με αφήσουν...»
Τώρα ο Jamsie κοιτούσε το ταβάνι, τώρα το παράθυρο, τώρα πάλι προς την πόρτα. «Αυτό δεν θα βοηθήσει σε...» Το πρόσωπό του κοκκίνισε από θυμό. «Αλλά γιατί να φοβάμαι να πεθάνω; Κι άλλοι χρειάστηκε να φύγουν».
Ο Mark και οι άλλοι συνέχισαν να ακούν σιωπηλοί. Προφανώς ο Ponto βρισκόταν σε κακή κατάσταση.
Ο Jamsie ξέσπασε: «Ο Mark λέει ότι ο Ιησούς είπε πως είσαι ένας καταραμένος ψεύτης και...» Διακοπτόμενος, ο Jamsie κοίταξε προς τη γωνία και συνοφρυώθηκε. «Θα μιλήσω για ό,τι μου καπνίσει, και άκου...»
Τότε συνέβη κάτι απότομο και εντελώς απροσδόκητο. Τα μάτια του Jamsie μεγάλωσαν· το λευκό των ματιών του έλαμψε. Το πρόσωπό του φάνηκε να βουλιάζει, να χάνει κάποια ουσιαστική δύναμη. Μαζεύτηκε πίσω στον καναπέ, μέσα στον εαυτό του.
Ο Mark βρέθηκε αμέσως στο πλευρό του και έβαλε το χέρι του μέσα στο χέρι του Jamsie. Ήταν ένα προσυμφωνημένο σήμα ανάμεσα στους δυο τους. Ο Jamsie πρόλαβε να πιέσει ελαφρά τα δάχτυλα του Mark, και ύστερα άρχισε να κλαίει και να αναλύεται σε λυγμούς.
«Δεν έχει νόημα». Τα δάχτυλά του άφησαν το χέρι του Mark. «Δεν έχει νόημα. Τελείωσα. Επέστρεψε. Είναι όλοι πίσω».
Ο Mark πήρε τον σταυρό και άρχισε αμέσως. Όταν το έκανε, ο Jamsie φάνηκε να κοιμάται ξαφνικά, με το σαγόνι του να κρεμά, σάλιο να τρέχει στο πιγούνι του.
«Multus!»
«Τρωγλοδύτη της Μανιταρόσουπας!» Οι λέξεις προφέρθηκαν με βελούδινη απαλότητα, αλλά παγωμένα ψυχρές.
«Multus! Απάντησέ μας. Είσαι εσύ και κανείς άλλος;»
«Τρωγλοδύτη της Μανιταρόσουπας, γελοίο μικρό πυγμαίο. Έχουμε το σημάδι μας πάνω σου. Όλα αυτά τα μαγικά κόλπα δεν θα κρατήσουν ούτε εσένα ούτε εκείνον που ανήκει...»
«Multus! Απάντησέ μας!» Ο Mark είχε το πνεύμα εκεί που το ήθελε. «Το “οικείο” πνεύμα του Jamsie είναι ο Ponto. Γιατί λες ότι ανήκει σε εσάς; Ποιοι είναι λοιπόν οι “εμείς”;»
«Εσείς οι βρομεροί κυκλοφορείτε μέσα σε σώματα από γλίτσα και λάσπη και βούρκο. Λέτε ένα, δύο, τρία, τετρακόσια, επτά εκατομμύρια, ένα τρισεκατομμύριο. Χα! Χα-Χα!»
«Multus! Είναι ο θείος Ponto εσύ; Είσαι εσύ ο θείος Ponto;»
«Είμαστε πνεύματα. Δεν υπάρχει ένα, δύο, τρία, τέσσερα, εκατό, επτά εκατομμύρια, ένα τρισεκατομμύριο. Είμαστε γένη και είδη. Είμαστε πνεύματα! Δυνάμεις. Κυριότητες. Κέντρα. Νόες. Θελήματα. Δυνάμεις. Επιθυμίες».
«Απάντησε στο όνομα της Εκκλησίας. Απάντησε στις ερωτήσεις της εξουσίας του Ιησού. Είσαι ο θείος Ponto;»
«Ναι! Χα! Χα! Όχι! Χα! Χα!» Το γέλιο πάγωσε το αίμα στις φλέβες των ακροατών. Ήταν ένας κυλιόμενος χλευασμός περιφρόνησης, χωρίς καμία χαρά μέσα του, χωρίς κανένα χιούμορ. Ύστερα: «Ο Ponto είναι εμείς χωρίς τη νοημοσύνη του Διεκδικητή». Υπήρχε μια παγίδα έτοιμη να κλείσει πάνω στον Mark. Αλλά ο Mark ήξερε καλύτερα από το να ρωτήσει ποιος ήταν ο Διεκδικητής. Διεκδικητής, Κύριος, Πρίγκιπας, Ηγέτης — όλα κατέληγαν σε ένα ον: την υπέρτατη νοημοσύνη του κακού, που είχε οδηγήσει και οδηγεί όλες τις νοημοσύνες σε εξέγερση εναντίον της αλήθειας του Θεού. Ο Mark δεν ένιωσε ποτέ σε όλη του τη ζωή ότι ήθελε μια άμεση πάλη με εκείνη την προσωπικότητα. Βαθύ ένστικτο των δικών του ορίων τον συγκρατούσε από ένα τέτοιο βήμα.
Αντί γι’ αυτό, ο Mark συνέχισε την επείγουσα αναζήτησή του για να αποκαλύψει τη σχέση ανάμεσα στον θείο Ponto και τη Σκιά.
«Αλλά ο θείος Ponto χρησιμοποιεί τη δική του νοημοσύνη για δικό του λογαριασμό».
«Ποτέ». Η οριστικότητα εκείνης της λέξης τους χτύπησε όλους.
«Η νοημοσύνη του Ponto είναι υποταγμένη σε εσένα».
«Πάντοτε». Η απάντηση ήταν ένα πέτρινο χτύπημα. Επιτακτική. Κοφτή.
«Και η βούληση του Ponto;»
«Όσοι αποδέχθηκαν, όσοι αποδέχονται τον Διεκδικητή, έχουν τη βούλησή του. Μόνο τη βούλησή του. Μόνο τη βούληση. Μόνο τη βούληση. Τη βούληση του Βασιλείου. Τη βούληση της βούλησης της βούλησης της βούλησης της βούλησης...» Η φωνή έσβησε, από έναν κοφτό, δεσποτικό τόνο σε ένα μυξοκλαψιάρικο, ψιθυριστό φύσημα, και χάθηκε.
Ο Mark διέκρινε μέσα της την ξαφνική εισβολή του φόβου. Ο νεαρός βοηθός ιερέας έπιασε κι αυτός εκείνη τη νότα φόβου και, σαν με κραυγή νίκης, έσκυψε μπροστά με ξαφνική έξαρση: «Χτύπα τους δυνατά, Mark!»
Ο Mark στράφηκε απότομα προς το μέρος του, με τα μάτια να φλέγονται. «Κλείσε το στόμα σου!»
«Αυτό είναι σωστό!» ακούστηκε ο επιτηδευμένος τόνος. «Αυτό είναι απολύτως σωστό! Αλλά η διαμάχη μας είναι μαζί σου, ιερέα! Έχουμε χρόνια για να ασχοληθούμε με αυτή τη μικρή παρθένα και να δείξουμε...»
Ο Mark τον διέκοψε. «Θα μιλάς όταν ερωτάσαι. Μόνο τότε. Και θα μας πεις στο όνομα του Ιησού», βρόντηξε ο Mark, με την ενόχλησή του για το λάθος του νεαρού ιερέα να γεμίζει τη φωνή του και να διοχετεύεται προς το πνεύμα, «θα μας πεις: ο Jay Beedem έχει συγκατατεθεί στη δύναμή σας;»
Έπεσε απόλυτη σιωπή. Ακουγόταν μόνο η αναπνοή του Jamsie. Ο Mark δεν είχε γνωρίσει ποτέ τον Beedem, αλλά εκείνος εμφανιζόταν με παράξενο τρόπο στην ιστορία του Jamsie, και η όσφρηση του Mark είχε πιάσει εκεί μια παράξενη οσμή, ακόμη και από απόσταση. Χρειαζόταν να μάθει αν υπήρχε κάποια ουσιαστική σύνδεση του Beedem με τον Ponto ή με τον «ανώτερό» του, που επηρέαζε τον Jamsie.
«Ο Jay Beedem», επέμεινε ο Mark. «Θα μας πεις πότε...»
«Όχι». Ήταν συνοπτικό και οριστικό. «Δεν θα σου πούμε τίποτε, ιερέα». Πάλι σιωπή.
«Με την εξουσία της Εκκλησίας και στο όνομα του Ιησού, εσύ...»
«Εκείνη η Εκκλησία και εκείνο το Πρόσωπο δεν έχουν καμία εξουσία πάνω στον Jay Beedem. Είναι δικός μας. Δικός μας. Δικός μας. Δικός μας. Το Βασίλειο. Δικός μας».
Ο Mark πήρε βαθιά ανάσα. Αυτό δεν ήταν καινούργιο γι’ αυτόν, αλλά πάντοτε του προκαλούσε ένα αίσθημα βύθισης το να ανακαλύπτει ότι κάποιος προστατευόταν από ολοκληρωτικό κακό, προστατευόταν ακόμη και από το άγγιγμα της χάρης. Ήξερε καλύτερα από το να συνεχίσει το θέμα. Μια φορά στο παρελθόν, περίπου δέκα χρόνια πριν, είχε δοκιμάσει. Και η επίθεση που ακολούθησε είχε διακόψει τον εξορκισμό —τον οποίο κάποιος άλλος χρειάστηκε να αρχίσει από την αρχή και να τελειώσει— και είχε αφήσει τον Mark κυριολεκτικά άλαλο και κουφό για περίπου πέντε εβδομάδες. Κάτι ζωτικό είχε σχεδόν πεθάνει μέσα στον Mark εκείνη τη φορά. Είχε προκαλέσει το Κακό Πνεύμα στο δικό του ασφαλές έδαφος.
Άλλαξε πορεία.
«Το αστεία φτιαγμένο πρόσωπό σου: ποιος ήταν ο σκοπός του;»
«Το αστεία φτιαγμένο πρόσωπο δεν ήταν δικό μας έργο. Δεν τρομάζουμε εκείνους που ερευνούμε».
«Ποιο αποτέλεσμα προκλήθηκε δείχνοντας στον Jamsie εκείνο το πρόσωπο;»
«Με αυτό, ο προστάτης του θέλησε να τον εξοικειώσει με το πρόσωπο που παίρνουν όλοι όσοι ανήκουν σε εμάς...»
«Ήταν αυτό», διέκοψε σχεδόν άθελά του ο Mark, «που σταμάτησε τον Jamsie στη δεξαμενή; Εκείνο το πρόσωπο;» Δεν υπήρξε άμεση απάντηση.
Ο Mark πήρε την πιο αμυδρή ένδειξη ότι κάτι παράξενο συνέβαινε στους άλλους μέσα στο δωμάτιο. Έριξε ένα ερωτηματικό βλέμμα στον νεαρό ιερέα του· το πρόσωπό του ήταν γεμάτο σταγόνες ιδρώτα. Ο Mark σταμάτησε.
Τότε και οι τέσσερις βοηθοί πέταξαν τα χέρια τους στα αυτιά τους, με τα πρόσωπά τους συσπασμένα από πόνο.
«Mark, για την αγάπη του Θεού, κάν’ τους να σταματήσουν αυτό το σφύριγμα!» φώναζε ο γιατρός με όλη τη δύναμη της φωνής του. «Θα μας αναισθητοποιήσει».
Εκείνος και οι άλλοι τρεις άρχισαν να βογγούν από πόνο· έπειτα και οι τέσσερις φώναζαν και ούρλιαζαν, με τα κεφάλια και τα σώματά τους να στρέφονται εδώ κι εκεί, οπισθοχωρώντας μακριά από το ράντζο όπου ο Mark στεκόταν δίπλα στο αδρανές σώμα του Jamsie.
Ο Mark έκανε ένα βήμα προς το μέρος τους, αλλά αποσύρθηκε γρήγορα. Δοκίμασε ξανά, και πάλι αποσύρθηκε. Κάθε φορά που πατούσε έξω από έναν ορισμένο αόρατο κύκλο γύρω από το ράντζο, τα αυτιά του δέχονταν επίθεση από το πιο φρικτό και εκκωφαντικό χαλάζι ήχου υψηλών ντεσιμπέλ.
Καθώς οι τέσσερις βοηθοί του σφαδάζοντας αποσύρονταν αργά, κοίταζαν τον Mark, ικετεύοντας για βοήθεια. Εκείνος έκανε ζωηρές χειρονομίες προς αυτούς, δείχνοντάς τους ότι έπρεπε να συνεχίσουν να οπισθοχωρούν. Το έκαναν, ώσπου τελικά, σε απόσταση περίπου ενός ποδιού από τον πίσω τοίχο κοντά στην πόρτα του δωματίου, και οι τέσσερις σταμάτησαν ξαφνικά να συστρέφονται από την αγωνία. Τα πρόσωπά τους έχασαν τις γραμμές του πόνου και της συγκεντρωμένης προσπάθειας.
Κοίταξαν τελικά τον Mark σαν να βρίσκονταν απέναντί του σε τεράστια απόσταση, ξαφνικά γεμάτη σιωπή και ομίχλη. Ενώ ο Mark μπορούσε να τους βλέπει καθαρά, δεν μπορούσε να τους ακούσει καθόλου. Από τη δική τους πλευρά, μπορούσαν μόνο να ακούν τον Mark και να βλέπουν τα χείλη του να κινούνται και τα χέρια του να χειρονομούν με παραμορφωμένο τρόπο. Ήταν σαν να κοιτούσαν μέσα από παγωμένο γυαλί σε ένα ηλιόλουστο δωμάτιο· έβλεπαν τα πάντα, αλλά ακαθόριστα.
Ριζωμένοι στην απέναντι πλευρά του δωματίου, με τα σώματά τους ακουμπισμένα στον τοίχο, οι τέσσερις βοηθοί του είδαν μέσα από αυτό το παράξενο μέσο την τελική διευθέτηση του εξορκισμού του Jamsie από τον Mark. Για αυτούς ήταν ένα θέατρο σκιών φρίκης.
Είδαν τη μορφή του Mark να στρέφεται μερικώς μακριά τους, για να αντικρίσει το σώμα του Jamsie στο ράντζο. Είδαν τον Mark να υψώνει τον σταυρό. Είδαν τα χείλη του να κινούνται και στην αρχή δεν άκουσαν τίποτε. Ύστερα, σαν από μεγάλη απόσταση και μέσα από έναν χαμηλό, βουερό θόρυβο, σαν συνεχής κατολίσθηση από χαλίκια στην πλαγιά ενός βουνού, άρχισαν να ακούν τη φωνή του.
«...θα γίνει όπως προστάζουμε, επειδή στο όνομα του Ιησού σε προστάζουμε να μας απαντήσεις. Ήταν το πρόσωπο που σταμάτησε τον Jamsie από την αυτοκτονία;»
Μια άλλη φωνή, εκείνη με τις επιτηδευμένες λέξεις, διέσπασε τον ήχο με έναν λαρυγγικό τόνο, αιχμηρό, αποφασιστικό, ψυχρό, εχθρικό.
«Σε ενδιαφέρει εκείνο το αστεία φτιαγμένο πρόσωπο, ιερέα; Θα ήθελες να το δεις κι εσύ ο ίδιος;»
«Απάντησε στην ερώτησή μας», ήταν η αντεπίθεση του Mark σε εκείνη την πρόσκληση περιέργειας. «Απάντησέ την!»
«Ναι. Ναααααααααι». Η φωνή έτριβε τους ήχους απρόθυμα. «Ήταν εκείνο το πρόσωπο. Είμαστε πάντοτε παρόντες όταν κατώτεροι πρόκειται να κάνουν φόνο».
«Έτσι, κάθε φορά που ήσασταν παρόντες, ο προστάτης του Jamsie προσπαθούσε να τον αφήσει να δει εκείνο το πρόσωπο;» Δεν υπήρξε απάντηση σε αυτό.
Ο Mark πέρασε σε άλλο σημείο.
«Γιατί επιτρέψατε στον Jamsie να δει τη... τη... τη Σκιά;» Ο Mark σκόνταψε σε εκείνη τη λέξη και έπειτα ξαναβρήκε την αυτοκυριαρχία του. Υπήρξαν στιγμές στη δική του ζωή, όταν επρόκειτο να πάρει κάποια σημαντική απόφαση, και τώρα συνειδητοποιούσε με ένα μικρό ρίγος ότι υπήρχε παρούσα κάποιο είδος σκιάς. Πάντοτε το απέδιδε σε κάτι άλλο. Αλλά τώρα οι θύμησες, σαν λεπτές κλωστές, τον αναστάτωναν. Εκείνες οι στιγμές ανήκαν στις ζωηρές, εύθυμες μέρες του, τις μέρες των «σεναρίων» του, όταν τα πάντα έπρεπε να έχουν μια λογική και περιγράψιμη αιτία, και όλα ήταν πολύ απλά.
«Δεν το κάναμε εμείς. Όχιοχιοχιοχιοχιοχι». Η λέξη ήταν ένας γδούπος λύπης και μετάνοιας και φρικτού πόνου. Ο Mark το ένιωσε. Συνέχισε, πιέζοντας τις ερωτήσεις του, κρατώντας ακόμη τον σταυρό ψηλά.
«Γιατί υπήρχε κοινή όψη ανάμεσα στη Σκιά και στον θείο Ponto και στον Jay Beedem και στον προαγωγό και σε πολλούς άλλους; Γιατί υπήρχε κοινή όψη;»
Ο Mark μπορούσε να δει μια αλλαγή στον Jamsie που οι τέσσερις βοηθοί του δεν μπορούσαν να δουν μέσα από την ομίχλη που τους κρατούσε χωρισμένους. Ο Jamsie ήταν τώρα ολότελα ξύπνιος, αλλά τα μάτια του δεν ήταν στραμμένα στον Mark. Κοιτούσαν προς τα πάνω, αριστερά του. Ο Mark πρόσεξε να το σημειώσει αυτό, αλλά συνέχισε να κοιτάζει σταθερά τον Jamsie. Επανέλαβε την ερώτησή του. Πλησίαζε περισσότερο.
«Γιατί η κοινή όψη; Είναι κι αυτό άλλο ένα μέρος της κακής σας βλακείας;»
«Πέρα από τον έλεγχό μας». Οι λέξεις βγήκαν με δυσκολία. «Κι εμείς... πρέπει να υποταχθούμε... στα υλικά πράγματα, κι εμείς... δεσμευμένοι... Πρόσωπο άξιο περιφρόνησης κρατά... κρατά... κρατά... κρατά...» Η φωνή άρχισε να γίνεται συγκεχυμένη. «Κρααααααααα-τάαααααααα...τάτάτάτάτάτάτάτάτάτά...» Η φωνή έσβησε σε ένα θυμωμένο βούισμα, ώσπου δεν υπήρχε πια κανένας ήχος.
«Γιατί η κοινή όψη;» Ο Mark συνέχισε να κοιτάζει επίμονα τον Jamsie, αναζητώντας στις αντιδράσεις του οποιονδήποτε υπαινιγμό ή στοιχείο.
Ακόμη καθηλωμένοι στον απέναντι τοίχο, οι βοηθοί του Mark καταλήφθηκαν ξαφνικά από φρίκη. Φώναζαν και ούρλιαζαν για να προειδοποιήσουν τον Mark. Εκείνος δεν μπορούσε να τους ακούσει, αλλά συνέχισε να κοιτάζει τον Jamsie.
Στην αρχή αυτό που είδαν φαινόταν ασαφές, ένα ογκώδες σχήμα, που υψωνόταν πίσω από τον Mark, πολύ σαν γάτα που στέκεται στραβά στα πίσω της πόδια, με τα μπροστινά της πόδια σηκωμένα, τα νύχια ανοιχτά και απλωμένα, τα αυτιά κολλημένα στο κεφάλι της, το στόμα ανοιχτό για να συρίξει.
Άκουγαν το παραμορφωμένο βουητό της φωνής του Mark καθώς συνέχιζε τον εξορκισμό. Δεν μπορούσαν να κάνουν τίποτε άλλο παρά να παρακολουθούν και να προσεύχονται.
«Τι βάζετε μέσα σε εκείνους τους ανθρώπους ώστε να αποκτούν εκείνη την όψη;»
Και η φωνή βγήκε τραχιά, με αργό, σταθερό τόνο: «Υπακοή στο Βασίλειο. Δίνουν τη βούλησή τους. Εμείς γεμίζουμε την ψυχή. Αυτό που είναι μέσα κοιτάζει προς τα έξω, θέλοντας και μη...»
Ο Jamsie, ακόμη δεμένος, είχε σηκώσει το κεφάλι του από το κρεβάτι για να κοιτάξει την απειλητική μορφή πίσω από τον Mark. Εκείνη λικνιζόταν συνεχώς μπρος-πίσω, στρεφόμενη από αριστερά προς τα δεξιά σαν να αναζητούσε κάτι. Αλλά για τον Jamsie έμοιαζε λιγότερο με γάτα και περισσότερο με άνθρωπο τυλιγμένο σε βαριά, μαύρα ρούχα. Ο Mark, προσηλωμένος να παρακολουθεί τον Jamsie, δεν ακολούθησε την κατεύθυνση του βλέμματός του.
«Πρέπει να βγεις». Ο Mark άρχισε το τελικό του σφυροκόπημα εναντίον του πνεύματος. «Πρέπει να φανερώσεις τον εαυτό σου και να αφήσεις αυτόν τον άνθρωπο. Στο όνομα του Ιησού!»
Οι βοηθοί, όλοι ακόμη κρατημένοι σε απόσταση, μπορούσαν να δουν και τα δύο πρόσωπα —του Jamsie και της σκοτεινής μορφής— να συστρέφονται εκείνη τη στιγμή.
«Και όχι μόνο εσύ, αλλά και ο κατώτερός σου και δούλος σου, ο θείος σου Ponto. Αυτός και όλοι όσοι πηγαίνουν μαζί του. Έξω! Λέω! Έξω όλοι σας».
Οι βοηθοί του Mark βρίσκονταν τώρα σε απόλυτο πανικό. Το μόνο που μπορούσαν να δουν ήταν η απειλή εναντίον του Mark από πίσω του. Προσπάθησαν να κινηθούν προς τα εμπρός, ενάντια στην βασανιστική βροχή του ήχου.
«Δεν θα ησυχάσουμε ποτέ ώσπου να εκδικηθούμε εσένα», έλεγε η φωνή, «θα αφήσουμε αυτόν τον άθλιο σβώλο βούρκου νεκρό όταν φύγουμε».
«Η ζωή και ο θάνατος δεν είναι δικά σας για να τα δίνετε ή να τα παίρνετε. Ανήκουν στον Ιησού».
Ο Jamsie άρχισε εκείνη τη στιγμή να ουρλιάζει, με άγρια υστερία στη φωνή του.
Τα αυτιά του Mark γέμισαν από εκείνη την κραυγή· κρατούσε τον σταυρό και προσευχόταν δυνατά, χρησιμοποιώντας μόνο δύο λέξεις: «Ιησού! Έλεος! Ιησού! Έλεος! Ιησού! Έλεος! Ιησού! Έλεος! Ιησού!»
Τότε τα αυτιά του χτυπήθηκαν από τις αγωνιώδεις κραυγές των τεσσάρων βοηθών: είχαν εγκαταλείψει το καταφύγιο-φυλακή τους στον απέναντι τοίχο, είχαν εισχωρήσει στον χώρο ανάμεσα στον τοίχο και στο ράντζο όπου ο Mark στεκόταν δίπλα στον Jamsie, και πάλι συστρέφονταν κάτω από την επίδραση του βασανιστηρίου που μαχαίρωνε τα τύμπανα των αυτιών τους.
Αλλά ακόμη και μέσα στον θόρυβο των φωνών του Jamsie και των κραυγών των βοηθών του, που βάθαιναν από τη δική του προσευχητική, ψαλμωδική φωνή, ο Mark άκουσε έναν ήχο που τον καθησύχασε και του έδωσε ελπίδα.
Ήταν το κροτάλισμα της κατολίσθησης από χαλίκια, που στην πραγματικότητα δεν είχε πάψει ποτέ, αλλά τώρα γινόταν πιο καθορισμένο. Ήταν μια οχλοβοή από άναρθρες φωνές και ακατανόητες συλλαβές, όλες ανακατεμένες μεταξύ τους και σχίζοντας η μία την άλλη σε θραύσματα, διακόπτοντας, κατακερματίζοντας και αλλάζοντας η μία την άλλη, ένα αδιάκριτο συνονθύλευμα λύπης, μετάνοιας, κακού προαισθήματος, αγωνίας. Επέμενε σε κύματα που ανέβαιναν και κατέβαιναν, έπειτα άρχισε να υψώνεται όλο και περισσότερο προς ένα κρεσέντο.
Ο Mark πήρε το σύνθημά του: ήταν η σύγχυση της ήττας και της άτακτης φυγής. Εκσφενδόνισε σε όλα αυτά τα λόγια της δύναμής του.
«Στο όνομα του Ιησού! Πρέπει να φύγετε! Ακάθαρτοι! Δεν υπάρχει χώρος για εσάς! Καμία κατοικία μέσα σε αυτόν τον άνθρωπο. Διότι ο Ιησούς διέταξε: Φύγετε! Και φεύγετε! Φύγετε! Φύγετε!»
Ο Mark θυμάται καθαρά ότι σταμάτησε σε αυτό το σημείο. Σκέφτηκε γρήγορα. Ως τώρα το κατέχον κακό πνεύμα θα έπρεπε να έχει εξασθενήσει αρκετά και η λαβή του Ponto πάνω στον Jamsie να έχει αραιώσει αρκετά, ώστε ο Jamsie να κάνει τη μοιραία και υπέρτατα σημαντική επιλογή του.
Ο Mark έσκυψε κοντά στο αυτί του Jamsie, μιλώντας με απαλό, σταθερό τόνο. Θυμάται σχεδόν λέξη προς λέξη· ήταν η επιλογή που ερχόταν πάντοτε με κάποιον τρόπο.
«Jamsie! Jamsie! Jamsie! Άκουσέ με: Τώρα! Πρέπει να επιλέξεις! Πρέπει να κάνεις μια επιλογή! Είτε κάνεις ένα βήμα εμπιστοσύνης. Ανανεώνεις την πίστη σου. Τυφλά, πρόσεξέ με, τυφλά. Ή τώρα παραδίδεσαι στον Ponto και σε όλους τους φίλους του Ponto. Jamsie! Σε όλους τους, Jamsie! Στο όνομα του Ιησού, επίλεξε! Τώρα επίλεξε, Jamsie!»
Με τη σειρά του, ο Jamsie θυμάται ότι εκείνη τη στιγμή ξύπνησε μέσα στη σύγχυση γύρω του. Σταδιακά, σαν μέσα σε ομίχλη που αραίωνε, άρχισε να διακρίνει αμυδρές μορφές εκτός από τη Σκιά πίσω από τον Mark, και είδε τεθλασμένες χειρονομίες, το ταβάνι και τους τοίχους του δωματίου· ένιωσε την πίεση των ιμάντων πάνω στο στήθος, στη μέση και στα πόδια του. Το στόμα του ήταν στεγνό, θυμάται, αλλά ανέπνεε εύκολα.
Πιο μακριά από το κρεβάτι, δεν μπορούσε να δει τίποτε παρά μόνο σαν θολό γκριζόμαυρο φόντο —η πιο κοντινή σύγκριση που μπορεί να δώσει ο Jamsie για να περιγράψει εκείνο το θολό φόντο είναι αυτό που είδε όταν κάποτε δοκίμασε τα πολύ δυνατά γυαλιά ενός φίλου του που ήταν σχεδόν τυφλός. Όλα θόλωναν μαζί και έμοιαζαν να σκοτεινιάζουν.
Πιο κοντά, μπορούσε να δει τις μορφές των βοηθών καθώς κρατούσαν τα αυτιά τους και πάλευαν με εκείνον τον εκκωφαντικό σφυριχτό θόρυβο. Ένας παραπατούσε. Δύο είχαν πέσει στο πάτωμα. Ένας στεκόταν όρθιος, κινούμενος αργά και αγωνιωδώς προς το μέρος του.
Ακόμη πιο κοντά του, μπορούσε να δει δύο ή τρεις μεμονωμένες μορφές, μαζί με πλήθος σχημάτων και μορφωμάτων. Ο Ponto ήταν εκεί, αλλά σε κάποια άπειρη απόσταση. Ο Jamsie δεν μπορούσε να το καταλάβει αυτό: ο Ponto ήταν κοντά, κι όμως μακριά. Έμοιαζε να έχει συμπιεστεί ολόκληρος, σαν το σώμα του να μην είχε κόκαλα και κάποιος να το είχε πιάσει σε έναν αόρατο στίφτη ρούχων, στενεύοντας την περίμετρό του, απλώνοντας τα άκρα του, πετάγοντας τα μάτια του έξω. Και το βλέμμα του δεν ήταν πια απλώς επίμονο και άτακτο. Για πρώτη φορά ήταν μοχθηρό, ένιωσε ο Jamsie, μοχθηρό, πικρό, γεμάτο μίσος, απελπισμένο όλα μαζί.
Η αγωνία του Ponto φαινόταν να πολλαπλασιάζεται από ένα ολόκληρο ποτάμι μορφών και σχημάτων —κορμούς χωρίς κεφάλια, κεφάλια χωρίς σώματα, χέρια και πόδια χωρίς κορμό, δάχτυλα χωρίς χέρια, δάχτυλα ποδιών χωρίς πόδια, κοιλιές χωρίς σώμα, γεννητικά όργανα που αιωρούνταν ελεύθερα, μακριές πλεξούδες γκρίζων και κίτρινων μαλλιών— όλα να συστρέφονται και να ελίσσονται σπασμωδικά, άσκοπα γύρω από τον Ponto σε τεθλασμένα ίχνη.
Πιο κοντά του απ’ όλα, εκτός από τον Mark, ο Jamsie είδε τη Σκιά. Υψωνόταν από πάνω του με υπεράνθρωπο ανάστημα. Δεν ήταν ούτε μαύρη ούτε γκρίζα ούτε λευκή, αλλά ένα απροσδιόριστο κράμα μεταβαλλόμενων σκοτεινών αποχρώσεων, πολύ σαν τον καπνό από βρεγμένα κάρβουνα —ποτέ ακίνητο ή ήρεμο, αλλά ταραγμένο και κυματιστό με ακανόνιστο τρόπο. Το κεφάλι, οι ώμοι, τα χέρια, το στόμα, τα μάτια, τα πόδια ήταν αρκετά καθαρά ώστε να γίνονται αντιληπτά, αλλά όχι αρκετά καθαρά ώστε να περιγραφούν.
Τότε ο Jamsie άκουσε τη φωνή του Mark, απαλή, σταθερή, αποφασιστική.
«Jamsie! Τώρα είναι η στιγμή να επιλέξεις. Θυμήσου! Σου το είπα. Εσύ! Εσύ επιλέγεις. Πρέπει να επιλέξεις. Με τη δική σου ελεύθερη βούληση».
Με κάποιον τρόπο, η φωνή του Mark έφθανε στον Jamsie, παρά τον θόρυβο και τις αποσπαστικές περιστροφές και τα πυρετικά τινάγματα όλων εκείνων των μορφών.
«Διάλεξε! Διάλεξε! Δική σου είναι η επιλογή. Τώρα!» Οι αταλάντευτες συλλαβές του Mark γαντζώθηκαν στις μνήμες του Jamsie.
Ο Jamsie δεν μπορούσε να δει το πρόσωπο του Mark, καθώς ο Mark έσκυβε για να μιλήσει στο αυτί του, αλλά τα χαρακτηριστικά της Σκιάς ήταν καθαρά. Ένα καλειδοσκόπιο εκφράσεων περνούσε πάνω από εκείνο το πρόσωπο. Ο Jamsie άρχισε αδύναμα να θυμάται. Πού είχε δει αυτή την έκφραση; Εκείνη την έκφραση; Την επόμενη; Την τελευταία; Όλες φαίνονταν διαφορετικές, κι όμως όλες φαίνονταν ίδιες. Τότε ο Jamsie συνειδητοποίησε ότι οι διάφορες μεταβαλλόμενες εκφράσεις επαναλαμβάνονταν ξανά και ξανά, έρχονταν, έσβηναν και επέστρεφαν σαν καρουζέλ ρυθμισμένο πάνω στον θόρυβο, τις φωνές και τις κραυγές.
«Διάλεξε! Διάλεξε!»
Ήταν πάλι η φωνή του Mark. Ο Jamsie γύρισε. Προσπάθησε να διακρίνει το πρόσωπο του Mark. Δεν μπορούσε. Από το μέτωπο ως το πιγούνι, ο Mark έμοιαζε να μην έχει πρόσωπο. Κι όμως εξακολουθούσε να ακούει τη φωνή του Mark.
Έπειτα η μνήμη του άρχισε να καθαρίζει. Οι εκφράσεις έγιναν πιο γνώριμες. Ναι... ναι... εκείνη ήταν του πατέρα του, του Ara... κι εκείνη του θείου Ponto... του προαγωγού... του Jay Beedem... του Jay Beedem;
«Διάλεξε! Jamsie! Διάλεξε!»
Ύστερα, ανάμεσα στα μεταβαλλόμενα πρόσωπα, ο Jamsie άρχισε να βλέπει και τα άλλα «αστεία φτιαγμένα» πρόσωπα που είχε δει όλα τα χρόνια, πίσω ως την παιδική του ηλικία: 1960, 1958, 1957, 1949, 1942, 1941, 1940, 1939, 1938, 1937, 1933. Και άρχισε να βλέπει ότι ο φόβος του όλα αυτά τα χρόνια ήταν μια μορφή γοητείας· ότι ακόμη και όταν έτρεχε να ξεφύγει από τα «αστεία φτιαγμένα πρόσωπα», τα προσκαλούσε· ότι ήθελε να τον βρουν!
Μέσα στον βαθύτερο εαυτό του άρχισε μια άλλη κίνηση, πέρα από τη βούλησή του. Η επιθυμία να απαλλαγεί από εκείνη τη γοητεία. Αλλά υπήρχε ακόμη ο αγωνιώδης φόβος και η αμφιβολία. «Αν σταματούσα να κοιτάζω εκείνο το καρουζέλ», περιγράφει σήμερα ο Jamsie τα συναισθήματά του σε εκείνο το σημείο του εξορκισμού, «ένιωθα ότι θα έπαυα να υπάρχω. Θα πέθαινα, θα πέθαινα, θα πέθαινα, κάτι τέτοιο».
Τότε το μαγνητισμένο του βλέμμα κλονίστηκε και ξέφυγε για μια στιγμή από το καρουζέλ των προσώπων προς το πρόσωπο του Mark.
Ο Mark δεν ήταν πια άπροσωπος για τον Jamsie. Δεν είχε τα χαρακτηριστικά που ο Jamsie γνώριζε ως χαρακτηριστικά του Mark. Κι όμως ο Jamsie ήξερε ότι ανήκαν γνήσια στον Mark. Άλλη μια απορία για τον Jamsie.
Κοίταξε εξεταστικά τον Mark, καρφώνοντας το βλέμμα στα μάτια, στη μύτη και στο στόμα. Τα χρώματα του προσώπου του άρχισαν να λάμπουν και να τρεμοπαίζουν σε παλιό χρυσάφι, σε θαμπωμένο ασήμι, ξεθωριασμένο γαλάζιο και καφέ και κίτρινο. Ο Jamsie μισοφοβόταν μήπως βρει πάνω στον Mark κάποια φάση του «αστεία φτιαγμένου προσώπου», αλλά δεν υπήρχε καμία. Και δεν είχε φόβο ή τρόμο. Ένα άλλο συναίσθημα, άλλες σκέψεις έρχονταν στον Jamsie.
Η φωνή του Mark έφτασε ξανά σε αυτόν. «Πρέπει να επιλέξεις, Jamsie».
Ο Jamsie έριξε πάλι μια ματιά στη Σκιά. Σε όλο τον όγκο της και σε κάθε κυματιστή καμπύλη του μεταβαλλόμενου προσώπου και της μορφής της υπήρχε τώρα μια ορισμένη συστολή, σαν να μαζευόταν φοβισμένη. Ο Jamsie διάβασε εκεί δισταγμό, ακόμη κι ενώ εξακολουθούσε να γοητεύεται από τις μεταβολές.
Ο Jamsie άρχισε να κοιτάζει πότε τη Σκιά πότε πάλι τον Mark, ύστερα τη Σκιά, στην αρχή αργά, έπειτα γρήγορα. Και το επίμονο «Διάλεξε. Κάνε την επιλογή σου, Jamsie!» του Mark ερχόταν σε αυτόν ξανά και ξανά.
Ξαφνικά κατάλαβε. Ήταν ελεύθερος. Κανείς δεν θα τον ανάγκαζε. Κανείς δεν μπορούσε. Ήταν ελεύθερος — να συνεχίσει να βυθίζεται στις μεταβαλλόμενες φρίκες της Σκιάς ή να κοιτάξει τον Mark και να κάνει την αντίθετη επιλογή.
Άρχισε να κοιτάζει σταθερά τον Mark· και μέσα σε εκείνο το βλέμμα ήξερε ότι επέλεγε.
Δεν υπήρχαν λόγια στα χείλη του. Δεν είχε καμία πρόταση στον εγκέφαλό του, καμία έννοια στον νου του σχετικά με εκείνη την επιλογή. Επέλεγε, απλώς επειδή επέλεγε να επιλέξει· και, επιλέγοντας έτσι, επέλεγε ελεύθερα.
Και καθώς η ώθηση της επιλογής του δυνάμωνε μέσα του, άρχισε να αναγνωρίζει τις νέες γραμμές και αποχρώσεις στο πρόσωπο του Mark: όλα τα γνωρίσματα καλοσύνης και χαράς και ελευθερίας και υποδοχής που είχε ποτέ γνωρίσει σε άλλους —η Lydia και ο Ara των παλιών χρόνων, η Lila Wood, η παλιά εικόνα στο σπίτι στη Νέα Υόρκη— όλα ήταν εκεί σαν τόσα πλαίσια, σαν καθρέφτες που αντανακλούσαν μια απέραντη ομορφιά και χαρά και ειρήνη και ακλόνητη αιωνιότητα.
Σιγά σιγά τα χαρακτηριστικά του Mark έγιναν καθαρά, τα στερεά χαρακτηριστικά του Mark, τεντωμένα και σαν γρανίτης, τα μάτια του κλειστά, το χέρι του ακόμη υψωμένο κρατώντας τον σταυρό. Η Σκιά απομακρυνόταν σαν καπνός από τσιγάρο που διαλύεται στον αέρα. Και μαζί της όλος ο θόρυβος και η οχλοβοή έσβηναν αδύναμα μέσα στη σιωπή.
Πάνω από το πρόσωπο του Mark υπήρχε ένα λεπτό πέπλο οδύνης, τεντωμένο σφιχτά σαν γάζα. Ο Jamsie ένιωσε να τον τσιμπά η συμπόνια. Ο Mark του είχε πει: «Αν απαλλαγούμε από τον Εχθρό, Jamsie, εγώ θα είμαι ο τελευταίος που θα νιώσει το χτύπημα της ουράς του».
Ο Mark είχε τότε χάσει από τα μάτια του τον Jamsie. Βρισκόταν στον δικό του μόχθο, στη δική του αγωνία, στη δική του πληρωμή πόνου.
Ήταν ο νεαρός βοηθός που περιέγραψε την αλλαγή στον Jamsie. Δεν υπήρχε πια ίχνος πάλης. Μια μεγάλη γαλήνη γέμισε τα χαρακτηριστικά του Jamsie. Η φωνή του Mark ακόμη αντηχούσε, παρόλο που ο θόρυβος είχε σβήσει. Ο Mark επαναλάμβανε πάλι τις δύο λέξεις: «Ιησού! Έλεος!»
Ο νεαρός ιερέας ήξερε ότι ο Jamsie ήταν επιτέλους ελεύθερος. Ξεκούμπωσε τους ιμάντες που κρατούσαν τον Jamsie δεμένο στο ράντζο.
«Mark!» φώναξε ο Jamsie στον εξορκιστή καθώς σηκωνόταν από το ράντζο. «Πάτερ Mark! Είμαι ελεύθερος!» Ο Jamsie άγγιξε τον Mark στο μπράτσο. «Πάτερ Mark!» Πήρε το χέρι του Mark και ένιωσε το παγωμένο ψύχος εκείνων των δαχτύλων. Στάθηκε για λίγες στιγμές περιμένοντας.
Τότε, τελικά, ο Mark κατέβασε το τεντωμένο χέρι που κρατούσε τον σταυρό. Τα μάτια του έχασαν το γυάλινο βλέμμα· ανοιγόκλεισε τα βλέφαρα και ο Jamsie είδε το βλέμμα της αναγνώρισης να επιστρέφει στα μάτια του Mark. Και ο Mark είδε στα μάτια και στο πρόσωπο του Jamsie μια έκφραση ειρήνης και ζωηρής ελπίδας, που δεν είχε υπάρξει ποτέ εκεί από τότε που γνώριζε τον Jamsie.
Ο Πετεινός και η Χελώνα
Ο Mark εξαπέλυσε μια σειρά ερωτήσεων.
«Πότε αρχίσατε να δουλεύετε πάνω στον Jamsie;»
«Είχε επιλεγεί πριν γεννηθεί».
«Πότε κατάλαβε ότι τον κυνηγούσατε;»
«Το ήξερε πολύ πριν μάθει ότι το ήξερε».
«Πώς αποκτήσατε πρόσβαση σε αυτόν;»
«Το ήθελε. Εκείνους που θα μπορούσαν να του είχαν διδάξει το αντίθετο, τους διαφθείραμε. Αλλά εκείνος διάλεξε να δεχθεί την είσοδο. Μόνο ένας μας αντιστάθηκε».
«Ποιος;»
«Δεν τον γνώρισε ποτέ».
«Ποιος;»
«Ο πατέρας του πατέρα του. Του είχε δοθεί αυτός ο ρόλος από...» Η φωνή έσβησε σε εκείνη την ίδια μετανιωμένη νότα λύπης.
«Από ποιον;» επέμεινε ο Mark. Καμία απάντηση.
«Από ποιον;» επανέλαβε ο Mark την ερώτηση, και πρόσθεσε: «Ή να σου πω εγώ από ποιον;»
«Από εκείνο το Πρόσωπο που είναι πέρα από τη δική μας αντίληψη. Από Εκείνον που διεκδικεί κάθε λατρεία. Από Εκείνον που ποτέ δεν έλαβε και ποτέ δεν θα λάβει τη λατρεία μας...»
«Εσείς κάνατε τον Jamsie να δει το “αστεία φτιαγμένο πρόσωπο”;»
«Όχι. Ο προστάτης του. Εμείς ποτέ δεν θα τον τρομάζαμε ώστε να φύγει μακριά. Είμαστε πιο ισχυροί από αυτό. Ήταν ο προστάτης του που προσπαθούσε να τον προειδοποιήσει».
Τώρα ο τόνος είχε αλλάξει. Μια νέα προκλητική επιθετικότητα είχε μπει μέσα του. Ο Mark την άκουσε και χλώμιασε. Είχε τολμήσει υπερβολικά. Η φωνή συνέχισε τριζάτα. Ήταν σαν ο κάτοχος εκείνης της φωνής να έβλεπε την αμηχανία του Mark. Ένα χαλάζι από αιχμηρές ερωτήσεις έπεσε στα αυτιά του, και ο νους του άρχισε να λυγίζει κάτω από το βάρος των εικόνων που προκαλούσαν.
«Νομίζεις πως μας ξέφυγες, Τρωγλοδύτη της Μανιταρόσουπας; Νομίζεις πως καμία από αυτές τις βρόμικες πόρνες δεν σε άλλαξε; Πόσες φορές τις επιθύμησες; Θυμάσαι το σπίτι στο Harlem και τη δεκαεπτάχρονη; Θυμάσαι όταν σου έσπρωξε το μουνί της μπροστά σου και είδες τις μαύρες τρίχες να γυαλίζουν πάνω σε εκείνους τους μελαψούς μηρούς; Θυμάσαι τη στύση σου; Χα! Χα! Παπά! Γαμημένε παπά! Μικρέ φλεγόμενε πούτσε! Χα! Χα! Οι προσευχές σου τότε δεν ωφέλησαν σε τίποτε. Και η Παρθένος σου με την κατάλευκη σύλληψή της δεν ωφέλησε σε τίποτε. Ή μήπως θυμήθηκες να δέσεις το κομποσχοίνι γύρω του και να το κρατήσεις κάτω; Θυμήσου! Θυμάσαι; Θυμάσαι τα υγρά σου όνειρα; Εμείς τα θυμόμαστε. Έτσι είναι. Κι εσύ τα θυμάσαι! Δεν νομίζεις πως ένα κομμάτι σου ανήκει ήδη σε εμάς; Παπάαααααα!»
Ο Mark ηττήθηκε προσωρινά. Παραπάτησε προς τα πίσω. Και τότε είδε τον Jamsie: και τα δύο μάτια ανοιχτά, το στόμα του σχισμένο σε ένα πλατύ χαμόγελο που φανέρωνε όλα τα δόντια. Άκουγε και γελούσε. Ο Mark έλαβε το μήνυμα. Ο Ponto και ο «ανώτερός» του έφευγαν. Ο νεαρός ιερέας χτύπησε τον Mark στον ώμο και έδειξε προς το παράθυρο. Λεπτά μολύβια ηλιακού φωτός έμπαιναν από έξω. Μια ακόμη φωτεινή και ζεστή μέρα είχε αρχίσει.
Ο Mark αναστέναξε βαθιά. Άλλο μισάωρο, σκέφτηκε, και θα είχε καθηλώσει τον «ανώτερο». «Εντάξει. Το κλείνουμε προς το παρόν, μέχρι απόψε». Είχε ανακτήσει την ατάραχη άνεσή του. «Συναντιόμαστε στις 10:00 μ.μ. ακριβώς. Ξεκουραστείτε. Απόψε είναι η νύχτα».
Έπειτα έκαναν ό,τι είχαν κάνει κάθε μέρα πριν από αυτήν. Ο Mark απήγγειλε το Anima Christi. Ύστερα ανέβηκε επάνω και τέλεσε τη Θεία Λειτουργία του. Οι τέσσερις βοηθοί έπαιρναν σειρά παραμένοντας κοντά στον Jamsie. Περίπου μία ώρα αργότερα, εκείνος ξύπνησε χωρίς καμία ανάμνηση όσων είχαν συμβεί την προηγούμενη νύχτα.
Την τελευταία νύχτα του εξορκισμού ο Mark είχε ένα σχέδιο για να επισπεύσει τα γεγονότα, αν ο Ponto καθυστερούσε πολύ να εμφανιστεί. Είχε έναν άσο κρυμμένο στο μανίκι του. Υπήρχε κάποιος κίνδυνος στο να παίξει αυτό το χαρτί· και με αυτό που σκόπευε να κάνει εξέθετε σε κινδύνους τόσο τον εαυτό του όσο και τον Jamsie.
Αλλά η εναλλακτική ήταν σχεδόν εξίσου σκληρή και απαγορευτική. Ο Jamsie γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμος στην απόφασή του να υποβληθεί στην τελετή του εξορκισμού, να αντισταθεί, να επιβιώσει. Θα μπορούσε να καταρρεύσει ολοκληρωτικά οποιαδήποτε στιγμή. Θα μπορούσε, πράγματι, να πέσει σε κωματώδη κατάσταση ως προοίμιο ενός σύντομου θανάτου —ο Mark είχε γνωρίσει τέτοιες περιπτώσεις— ή θα μπορούσε να αναδυθεί σε κατάσταση πλήρους σοκ. Και στις δύο καταστάσεις, ο Jamsie θα ήταν απρόσιτος.
Και ο ίδιος ο Mark θα έμενε για πάντα με μια βασανιστική αμφιβολία για την τύχη του Jamsie. Δεν θα υπήρχε τρόπος να γνωρίζει αν είχε γίνει ένας από τους τελείως κατεχόμενους, άτρωτος σε κάθε άγγιγμα θεραπείας, απομονωμένος από κάθε σωτήρια παρέμβαση, δεμένος, μουμιοποιημένος και κλειδωμένος με ασφάλεια από την κακή δύναμη που τον κατείχε τέλεια. Ή αν είχε τρελαθεί με την αυστηρά ψυχολογική έννοια της λέξης. Σε οποιαδήποτε τέτοια κατάσταση, θα ήταν αδύνατο να γνωρίζει πόσο αντιλαμβανόταν τον άλλο κόσμο, ή αν μπορούσε να προσευχηθεί και να ασκήσει την πίστη του και έτσι να συνεργαστεί με τη χάρη του Θεού για την τελική σωτηρία.
Ο Mark επιθυμούσε θερμά να αποφύγει τον αμφίβολο και επικίνδυνο χαρακτήρα μιας τέτοιας έκβασης στην υπόθεση του Jamsie Z.
Το κρυφό χαρτί του Mark βρισκόταν σε ένα γεγονός που είχε προκύψει κατά τις συνηθισμένες του έρευνες για τον Jamsie και το γενικό του υπόβαθρο.
Ο Jamsie είχε βαπτιστεί στο σπίτι από τη γιαγιά του, πάνω από τον νεροχύτη της κουζίνας. Είχε γεννηθεί σε πολύ εξασθενημένη κατάσταση. Ο γιατρός που παρευρισκόταν είχε απελπιστεί για την επιβίωσή του, και η πολύ ευσεβής Αρμένισσα γιαγιά του τον είχε βαπτίσει, επειδή φοβόταν ότι ο ιερέας θα έφτανε πολύ αργά. Από όσα μπόρεσε να μάθει ο Mark, υπήρχε εύλογη αμφιβολία ότι το βάπτισμα του Jamsie ήταν έγκυρο.
Η γιαγιά του Jamsie ήξερε πολύ λίγα αγγλικά και ασφαλώς δεν γνώριζε τα λόγια του βαπτίσματος στα αγγλικά. Εκείνη ήταν που είχε χύσει νερό πάνω στο κεφάλι του βρέφους. Αλλά, όπως φαινόταν, η Ιρλανδή μαία που βοηθούσε τη Lydia, τη μητέρα του Jamsie, στον τοκετό, είχε προφέρει τα λόγια του Βαπτίσματος.
Αν ήταν έτσι, τότε το Βάπτισμα ήταν πράγματι άκυρο. Το ίδιο πρόσωπο που χύνει το νερό πρέπει να προφέρει και τα λόγια. Διαφορετικά κανένα Βάπτισμα αυτού του είδους δεν είναι έγκυρο. Το βρέφος δεν είναι βαπτισμένο, δεν έχει γίνει χριστιανός.
Για να δημιουργηθεί ακόμη μεγαλύτερη αμφιβολία, ο εφημέριος, που τελικά είχε φτάσει πολύ αργότερα, δεν μπήκε καν στον κόπο να διορθώσει την αμφιβολία και να βαπτίσει τον Jamsie υπό όρο. Ένα τέτοιο «υπό όρο Βάπτισμα» συνήθως τελείται σε τέτοιες περιπτώσεις. Αλλά, για οποιονδήποτε λόγο, προφανώς αυτό δεν είχε γίνει.
Τώρα ο Mark σκόπευε να βαπτίσει τον Jamsie. Ενστικτωδώς, ως εξορκιστής, ο Mark ήξερε ότι η «απόρριψη» του Κακού Πνεύματος που συνεπάγεται το Βάπτισμα ενός ενηλίκου ήταν κάτι που ένα απλό «οικείο» πνεύμα δεν μπορούσε να χειριστεί. Ο «ανώτερος» θα έπρεπε να παρέμβει με νέο τρόπο, για να προστατεύσει το κοινό συμφέρον τόσο του «οικείου» όσο και του «ανωτέρου».
Και τότε σκοπός του Mark ήταν να επιτεθεί στον ιδιαίτερο δεσμό ανάμεσα στο «ανώτερο» πνεύμα και το «οικείο» του πνεύμα. Μόλις αυτό γινόταν, ο Mark δεν θα χρειαζόταν πια να ασχολείται έμμεσα· θα είχε τον «ανώτερο» στο φανερό —όχι προσωρινά όπως στις προηγούμενες συνεδρίες, αλλά ως το «υπεύθυνο μέρος», θα λέγαμε. Από εκεί και πέρα ο Mark θα μπορούσε να χειριστεί τα πράγματα όπως σε έναν πιο «κανονικό» εξορκισμό.
Έτσι, αφού πέρασε μία ώρα περιμένοντας να έρθει ο Ponto, ο Mark έβαλε τον Jamsie να ξαπλώσει στο ράντζο, όπου οι βοηθοί τον έδεσαν ασφαλώς. Τώρα προχώρησε στο Βάπτισμα, με τον Jamsie να απαντά σε όλα τα ερωτήματα που τίθενται σε έναν ενήλικο που πρόκειται να βαπτιστεί, να απαγγέλλει το Σύμβολο της Πίστεως και να κάνει άλλες ομολογίες πίστης.
Αυτό συνεχίστηκε για λίγο με σχετική ηρεμία, ώσπου ο Jamsie διέκοψε στη μέση μιας φράσης. Η φωνή του άλλαξε, και είπε γρήγορα στον Mark: «Επιστρέφει. Είναι σε φοβερή κατάσταση».
Ο θείος Ponto ήταν προφανώς μαζί με τον Jamsie. Το σχέδιο του Mark είχε λειτουργήσει μέχρι εκείνο το σημείο. Εκείνος και οι βοηθοί του άκουγαν το ένα άκρο —του Jamsie— μιας αλλόκοτης συνομιλίας και προσπαθούσαν να μαντέψουν τι λεγόταν στο άλλο άκρο —του θείου Ponto.
«Δεν θα σε έχω στη ζωή μου». Ο Jamsie κοιτούσε προς την πόρτα του δωματίου. Έμεινε σιωπηλός για μερικά δευτερόλεπτα. Ύστερα μίλησε με σφήγκινο τόνο. «Το τι συμβαίνει στον Δία και τι θα μπορούσα να κάνω με πολλά χρήματα —ένα εκατομμύριο δολάρια— είναι όλα ανοησίες. Θέλω να με αφήσουν...»
Τώρα ο Jamsie κοιτούσε το ταβάνι, τώρα το παράθυρο, τώρα πάλι προς την πόρτα. «Αυτό δεν θα βοηθήσει σε...» Το πρόσωπό του κοκκίνισε από θυμό. «Αλλά γιατί να φοβάμαι να πεθάνω; Κι άλλοι χρειάστηκε να φύγουν».
Ο Mark και οι άλλοι συνέχισαν να ακούν σιωπηλοί. Προφανώς ο Ponto βρισκόταν σε κακή κατάσταση.
Ο Jamsie ξέσπασε: «Ο Mark λέει ότι ο Ιησούς είπε πως είσαι ένας καταραμένος ψεύτης και...» Διακοπτόμενος, ο Jamsie κοίταξε προς τη γωνία και συνοφρυώθηκε. «Θα μιλήσω για ό,τι μου καπνίσει, και άκου...»
Τότε συνέβη κάτι απότομο και εντελώς απροσδόκητο. Τα μάτια του Jamsie μεγάλωσαν· το λευκό των ματιών του έλαμψε. Το πρόσωπό του φάνηκε να βουλιάζει, να χάνει κάποια ουσιαστική δύναμη. Μαζεύτηκε πίσω στον καναπέ, μέσα στον εαυτό του.
Ο Mark βρέθηκε αμέσως στο πλευρό του και έβαλε το χέρι του μέσα στο χέρι του Jamsie. Ήταν ένα προσυμφωνημένο σήμα ανάμεσα στους δυο τους. Ο Jamsie πρόλαβε να πιέσει ελαφρά τα δάχτυλα του Mark, και ύστερα άρχισε να κλαίει και να αναλύεται σε λυγμούς.
«Δεν έχει νόημα». Τα δάχτυλά του άφησαν το χέρι του Mark. «Δεν έχει νόημα. Τελείωσα. Επέστρεψε. Είναι όλοι πίσω».
Ο Mark πήρε τον σταυρό και άρχισε αμέσως. Όταν το έκανε, ο Jamsie φάνηκε να κοιμάται ξαφνικά, με το σαγόνι του να κρεμά, σάλιο να τρέχει στο πιγούνι του.
«Multus!»
«Τρωγλοδύτη της Μανιταρόσουπας!» Οι λέξεις προφέρθηκαν με βελούδινη απαλότητα, αλλά παγωμένα ψυχρές.
«Multus! Απάντησέ μας. Είσαι εσύ και κανείς άλλος;»
«Τρωγλοδύτη της Μανιταρόσουπας, γελοίο μικρό πυγμαίο. Έχουμε το σημάδι μας πάνω σου. Όλα αυτά τα μαγικά κόλπα δεν θα κρατήσουν ούτε εσένα ούτε εκείνον που ανήκει...»
«Multus! Απάντησέ μας!» Ο Mark είχε το πνεύμα εκεί που το ήθελε. «Το “οικείο” πνεύμα του Jamsie είναι ο Ponto. Γιατί λες ότι ανήκει σε εσάς; Ποιοι είναι λοιπόν οι “εμείς”;»
«Εσείς οι βρομεροί κυκλοφορείτε μέσα σε σώματα από γλίτσα και λάσπη και βούρκο. Λέτε ένα, δύο, τρία, τετρακόσια, επτά εκατομμύρια, ένα τρισεκατομμύριο. Χα! Χα-Χα!»
«Multus! Είναι ο θείος Ponto εσύ; Είσαι εσύ ο θείος Ponto;»
«Είμαστε πνεύματα. Δεν υπάρχει ένα, δύο, τρία, τέσσερα, εκατό, επτά εκατομμύρια, ένα τρισεκατομμύριο. Είμαστε γένη και είδη. Είμαστε πνεύματα! Δυνάμεις. Κυριότητες. Κέντρα. Νόες. Θελήματα. Δυνάμεις. Επιθυμίες».
«Απάντησε στο όνομα της Εκκλησίας. Απάντησε στις ερωτήσεις της εξουσίας του Ιησού. Είσαι ο θείος Ponto;»
«Ναι! Χα! Χα! Όχι! Χα! Χα!» Το γέλιο πάγωσε το αίμα στις φλέβες των ακροατών. Ήταν ένας κυλιόμενος χλευασμός περιφρόνησης, χωρίς καμία χαρά μέσα του, χωρίς κανένα χιούμορ. Ύστερα: «Ο Ponto είναι εμείς χωρίς τη νοημοσύνη του Διεκδικητή». Υπήρχε μια παγίδα έτοιμη να κλείσει πάνω στον Mark. Αλλά ο Mark ήξερε καλύτερα από το να ρωτήσει ποιος ήταν ο Διεκδικητής. Διεκδικητής, Κύριος, Πρίγκιπας, Ηγέτης — όλα κατέληγαν σε ένα ον: την υπέρτατη νοημοσύνη του κακού, που είχε οδηγήσει και οδηγεί όλες τις νοημοσύνες σε εξέγερση εναντίον της αλήθειας του Θεού. Ο Mark δεν ένιωσε ποτέ σε όλη του τη ζωή ότι ήθελε μια άμεση πάλη με εκείνη την προσωπικότητα. Βαθύ ένστικτο των δικών του ορίων τον συγκρατούσε από ένα τέτοιο βήμα.
Αντί γι’ αυτό, ο Mark συνέχισε την επείγουσα αναζήτησή του για να αποκαλύψει τη σχέση ανάμεσα στον θείο Ponto και τη Σκιά.
«Αλλά ο θείος Ponto χρησιμοποιεί τη δική του νοημοσύνη για δικό του λογαριασμό».
«Ποτέ». Η οριστικότητα εκείνης της λέξης τους χτύπησε όλους.
«Η νοημοσύνη του Ponto είναι υποταγμένη σε εσένα».
«Πάντοτε». Η απάντηση ήταν ένα πέτρινο χτύπημα. Επιτακτική. Κοφτή.
«Και η βούληση του Ponto;»
«Όσοι αποδέχθηκαν, όσοι αποδέχονται τον Διεκδικητή, έχουν τη βούλησή του. Μόνο τη βούλησή του. Μόνο τη βούληση. Μόνο τη βούληση. Τη βούληση του Βασιλείου. Τη βούληση της βούλησης της βούλησης της βούλησης της βούλησης...» Η φωνή έσβησε, από έναν κοφτό, δεσποτικό τόνο σε ένα μυξοκλαψιάρικο, ψιθυριστό φύσημα, και χάθηκε.
Ο Mark διέκρινε μέσα της την ξαφνική εισβολή του φόβου. Ο νεαρός βοηθός ιερέας έπιασε κι αυτός εκείνη τη νότα φόβου και, σαν με κραυγή νίκης, έσκυψε μπροστά με ξαφνική έξαρση: «Χτύπα τους δυνατά, Mark!»
Ο Mark στράφηκε απότομα προς το μέρος του, με τα μάτια να φλέγονται. «Κλείσε το στόμα σου!»
«Αυτό είναι σωστό!» ακούστηκε ο επιτηδευμένος τόνος. «Αυτό είναι απολύτως σωστό! Αλλά η διαμάχη μας είναι μαζί σου, ιερέα! Έχουμε χρόνια για να ασχοληθούμε με αυτή τη μικρή παρθένα και να δείξουμε...»
Ο Mark τον διέκοψε. «Θα μιλάς όταν ερωτάσαι. Μόνο τότε. Και θα μας πεις στο όνομα του Ιησού», βρόντηξε ο Mark, με την ενόχλησή του για το λάθος του νεαρού ιερέα να γεμίζει τη φωνή του και να διοχετεύεται προς το πνεύμα, «θα μας πεις: ο Jay Beedem έχει συγκατατεθεί στη δύναμή σας;»
Έπεσε απόλυτη σιωπή. Ακουγόταν μόνο η αναπνοή του Jamsie. Ο Mark δεν είχε γνωρίσει ποτέ τον Beedem, αλλά εκείνος εμφανιζόταν με παράξενο τρόπο στην ιστορία του Jamsie, και η όσφρηση του Mark είχε πιάσει εκεί μια παράξενη οσμή, ακόμη και από απόσταση. Χρειαζόταν να μάθει αν υπήρχε κάποια ουσιαστική σύνδεση του Beedem με τον Ponto ή με τον «ανώτερό» του, που επηρέαζε τον Jamsie.
«Ο Jay Beedem», επέμεινε ο Mark. «Θα μας πεις πότε...»
«Όχι». Ήταν συνοπτικό και οριστικό. «Δεν θα σου πούμε τίποτε, ιερέα». Πάλι σιωπή.
«Με την εξουσία της Εκκλησίας και στο όνομα του Ιησού, εσύ...»
«Εκείνη η Εκκλησία και εκείνο το Πρόσωπο δεν έχουν καμία εξουσία πάνω στον Jay Beedem. Είναι δικός μας. Δικός μας. Δικός μας. Δικός μας. Το Βασίλειο. Δικός μας».
Ο Mark πήρε βαθιά ανάσα. Αυτό δεν ήταν καινούργιο γι’ αυτόν, αλλά πάντοτε του προκαλούσε ένα αίσθημα βύθισης το να ανακαλύπτει ότι κάποιος προστατευόταν από ολοκληρωτικό κακό, προστατευόταν ακόμη και από το άγγιγμα της χάρης. Ήξερε καλύτερα από το να συνεχίσει το θέμα. Μια φορά στο παρελθόν, περίπου δέκα χρόνια πριν, είχε δοκιμάσει. Και η επίθεση που ακολούθησε είχε διακόψει τον εξορκισμό —τον οποίο κάποιος άλλος χρειάστηκε να αρχίσει από την αρχή και να τελειώσει— και είχε αφήσει τον Mark κυριολεκτικά άλαλο και κουφό για περίπου πέντε εβδομάδες. Κάτι ζωτικό είχε σχεδόν πεθάνει μέσα στον Mark εκείνη τη φορά. Είχε προκαλέσει το Κακό Πνεύμα στο δικό του ασφαλές έδαφος.
Άλλαξε πορεία.
«Το αστεία φτιαγμένο πρόσωπό σου: ποιος ήταν ο σκοπός του;»
«Το αστεία φτιαγμένο πρόσωπο δεν ήταν δικό μας έργο. Δεν τρομάζουμε εκείνους που ερευνούμε».
«Ποιο αποτέλεσμα προκλήθηκε δείχνοντας στον Jamsie εκείνο το πρόσωπο;»
«Με αυτό, ο προστάτης του θέλησε να τον εξοικειώσει με το πρόσωπο που παίρνουν όλοι όσοι ανήκουν σε εμάς...»
«Ήταν αυτό», διέκοψε σχεδόν άθελά του ο Mark, «που σταμάτησε τον Jamsie στη δεξαμενή; Εκείνο το πρόσωπο;» Δεν υπήρξε άμεση απάντηση.
Ο Mark πήρε την πιο αμυδρή ένδειξη ότι κάτι παράξενο συνέβαινε στους άλλους μέσα στο δωμάτιο. Έριξε ένα ερωτηματικό βλέμμα στον νεαρό ιερέα του· το πρόσωπό του ήταν γεμάτο σταγόνες ιδρώτα. Ο Mark σταμάτησε.
Τότε και οι τέσσερις βοηθοί πέταξαν τα χέρια τους στα αυτιά τους, με τα πρόσωπά τους συσπασμένα από πόνο.
«Mark, για την αγάπη του Θεού, κάν’ τους να σταματήσουν αυτό το σφύριγμα!» φώναζε ο γιατρός με όλη τη δύναμη της φωνής του. «Θα μας αναισθητοποιήσει».
Εκείνος και οι άλλοι τρεις άρχισαν να βογγούν από πόνο· έπειτα και οι τέσσερις φώναζαν και ούρλιαζαν, με τα κεφάλια και τα σώματά τους να στρέφονται εδώ κι εκεί, οπισθοχωρώντας μακριά από το ράντζο όπου ο Mark στεκόταν δίπλα στο αδρανές σώμα του Jamsie.
Ο Mark έκανε ένα βήμα προς το μέρος τους, αλλά αποσύρθηκε γρήγορα. Δοκίμασε ξανά, και πάλι αποσύρθηκε. Κάθε φορά που πατούσε έξω από έναν ορισμένο αόρατο κύκλο γύρω από το ράντζο, τα αυτιά του δέχονταν επίθεση από το πιο φρικτό και εκκωφαντικό χαλάζι ήχου υψηλών ντεσιμπέλ.
Καθώς οι τέσσερις βοηθοί του σφαδάζοντας αποσύρονταν αργά, κοίταζαν τον Mark, ικετεύοντας για βοήθεια. Εκείνος έκανε ζωηρές χειρονομίες προς αυτούς, δείχνοντάς τους ότι έπρεπε να συνεχίσουν να οπισθοχωρούν. Το έκαναν, ώσπου τελικά, σε απόσταση περίπου ενός ποδιού από τον πίσω τοίχο κοντά στην πόρτα του δωματίου, και οι τέσσερις σταμάτησαν ξαφνικά να συστρέφονται από την αγωνία. Τα πρόσωπά τους έχασαν τις γραμμές του πόνου και της συγκεντρωμένης προσπάθειας.
Κοίταξαν τελικά τον Mark σαν να βρίσκονταν απέναντί του σε τεράστια απόσταση, ξαφνικά γεμάτη σιωπή και ομίχλη. Ενώ ο Mark μπορούσε να τους βλέπει καθαρά, δεν μπορούσε να τους ακούσει καθόλου. Από τη δική τους πλευρά, μπορούσαν μόνο να ακούν τον Mark και να βλέπουν τα χείλη του να κινούνται και τα χέρια του να χειρονομούν με παραμορφωμένο τρόπο. Ήταν σαν να κοιτούσαν μέσα από παγωμένο γυαλί σε ένα ηλιόλουστο δωμάτιο· έβλεπαν τα πάντα, αλλά ακαθόριστα.
Ριζωμένοι στην απέναντι πλευρά του δωματίου, με τα σώματά τους ακουμπισμένα στον τοίχο, οι τέσσερις βοηθοί του είδαν μέσα από αυτό το παράξενο μέσο την τελική διευθέτηση του εξορκισμού του Jamsie από τον Mark. Για αυτούς ήταν ένα θέατρο σκιών φρίκης.
Είδαν τη μορφή του Mark να στρέφεται μερικώς μακριά τους, για να αντικρίσει το σώμα του Jamsie στο ράντζο. Είδαν τον Mark να υψώνει τον σταυρό. Είδαν τα χείλη του να κινούνται και στην αρχή δεν άκουσαν τίποτε. Ύστερα, σαν από μεγάλη απόσταση και μέσα από έναν χαμηλό, βουερό θόρυβο, σαν συνεχής κατολίσθηση από χαλίκια στην πλαγιά ενός βουνού, άρχισαν να ακούν τη φωνή του.
«...θα γίνει όπως προστάζουμε, επειδή στο όνομα του Ιησού σε προστάζουμε να μας απαντήσεις. Ήταν το πρόσωπο που σταμάτησε τον Jamsie από την αυτοκτονία;»
Μια άλλη φωνή, εκείνη με τις επιτηδευμένες λέξεις, διέσπασε τον ήχο με έναν λαρυγγικό τόνο, αιχμηρό, αποφασιστικό, ψυχρό, εχθρικό.
«Σε ενδιαφέρει εκείνο το αστεία φτιαγμένο πρόσωπο, ιερέα; Θα ήθελες να το δεις κι εσύ ο ίδιος;»
«Απάντησε στην ερώτησή μας», ήταν η αντεπίθεση του Mark σε εκείνη την πρόσκληση περιέργειας. «Απάντησέ την!»
«Ναι. Ναααααααααι». Η φωνή έτριβε τους ήχους απρόθυμα. «Ήταν εκείνο το πρόσωπο. Είμαστε πάντοτε παρόντες όταν κατώτεροι πρόκειται να κάνουν φόνο».
«Έτσι, κάθε φορά που ήσασταν παρόντες, ο προστάτης του Jamsie προσπαθούσε να τον αφήσει να δει εκείνο το πρόσωπο;» Δεν υπήρξε απάντηση σε αυτό.
Ο Mark πέρασε σε άλλο σημείο.
«Γιατί επιτρέψατε στον Jamsie να δει τη... τη... τη Σκιά;» Ο Mark σκόνταψε σε εκείνη τη λέξη και έπειτα ξαναβρήκε την αυτοκυριαρχία του. Υπήρξαν στιγμές στη δική του ζωή, όταν επρόκειτο να πάρει κάποια σημαντική απόφαση, και τώρα συνειδητοποιούσε με ένα μικρό ρίγος ότι υπήρχε παρούσα κάποιο είδος σκιάς. Πάντοτε το απέδιδε σε κάτι άλλο. Αλλά τώρα οι θύμησες, σαν λεπτές κλωστές, τον αναστάτωναν. Εκείνες οι στιγμές ανήκαν στις ζωηρές, εύθυμες μέρες του, τις μέρες των «σεναρίων» του, όταν τα πάντα έπρεπε να έχουν μια λογική και περιγράψιμη αιτία, και όλα ήταν πολύ απλά.
«Δεν το κάναμε εμείς. Όχιοχιοχιοχιοχιοχι». Η λέξη ήταν ένας γδούπος λύπης και μετάνοιας και φρικτού πόνου. Ο Mark το ένιωσε. Συνέχισε, πιέζοντας τις ερωτήσεις του, κρατώντας ακόμη τον σταυρό ψηλά.
«Γιατί υπήρχε κοινή όψη ανάμεσα στη Σκιά και στον θείο Ponto και στον Jay Beedem και στον προαγωγό και σε πολλούς άλλους; Γιατί υπήρχε κοινή όψη;»
Ο Mark μπορούσε να δει μια αλλαγή στον Jamsie που οι τέσσερις βοηθοί του δεν μπορούσαν να δουν μέσα από την ομίχλη που τους κρατούσε χωρισμένους. Ο Jamsie ήταν τώρα ολότελα ξύπνιος, αλλά τα μάτια του δεν ήταν στραμμένα στον Mark. Κοιτούσαν προς τα πάνω, αριστερά του. Ο Mark πρόσεξε να το σημειώσει αυτό, αλλά συνέχισε να κοιτάζει σταθερά τον Jamsie. Επανέλαβε την ερώτησή του. Πλησίαζε περισσότερο.
«Γιατί η κοινή όψη; Είναι κι αυτό άλλο ένα μέρος της κακής σας βλακείας;»
«Πέρα από τον έλεγχό μας». Οι λέξεις βγήκαν με δυσκολία. «Κι εμείς... πρέπει να υποταχθούμε... στα υλικά πράγματα, κι εμείς... δεσμευμένοι... Πρόσωπο άξιο περιφρόνησης κρατά... κρατά... κρατά... κρατά...» Η φωνή άρχισε να γίνεται συγκεχυμένη. «Κρααααααααα-τάαααααααα...τάτάτάτάτάτάτάτάτάτά...» Η φωνή έσβησε σε ένα θυμωμένο βούισμα, ώσπου δεν υπήρχε πια κανένας ήχος.
«Γιατί η κοινή όψη;» Ο Mark συνέχισε να κοιτάζει επίμονα τον Jamsie, αναζητώντας στις αντιδράσεις του οποιονδήποτε υπαινιγμό ή στοιχείο.
Ακόμη καθηλωμένοι στον απέναντι τοίχο, οι βοηθοί του Mark καταλήφθηκαν ξαφνικά από φρίκη. Φώναζαν και ούρλιαζαν για να προειδοποιήσουν τον Mark. Εκείνος δεν μπορούσε να τους ακούσει, αλλά συνέχισε να κοιτάζει τον Jamsie.
Στην αρχή αυτό που είδαν φαινόταν ασαφές, ένα ογκώδες σχήμα, που υψωνόταν πίσω από τον Mark, πολύ σαν γάτα που στέκεται στραβά στα πίσω της πόδια, με τα μπροστινά της πόδια σηκωμένα, τα νύχια ανοιχτά και απλωμένα, τα αυτιά κολλημένα στο κεφάλι της, το στόμα ανοιχτό για να συρίξει.
Άκουγαν το παραμορφωμένο βουητό της φωνής του Mark καθώς συνέχιζε τον εξορκισμό. Δεν μπορούσαν να κάνουν τίποτε άλλο παρά να παρακολουθούν και να προσεύχονται.
«Τι βάζετε μέσα σε εκείνους τους ανθρώπους ώστε να αποκτούν εκείνη την όψη;»
Και η φωνή βγήκε τραχιά, με αργό, σταθερό τόνο: «Υπακοή στο Βασίλειο. Δίνουν τη βούλησή τους. Εμείς γεμίζουμε την ψυχή. Αυτό που είναι μέσα κοιτάζει προς τα έξω, θέλοντας και μη...»
Ο Jamsie, ακόμη δεμένος, είχε σηκώσει το κεφάλι του από το κρεβάτι για να κοιτάξει την απειλητική μορφή πίσω από τον Mark. Εκείνη λικνιζόταν συνεχώς μπρος-πίσω, στρεφόμενη από αριστερά προς τα δεξιά σαν να αναζητούσε κάτι. Αλλά για τον Jamsie έμοιαζε λιγότερο με γάτα και περισσότερο με άνθρωπο τυλιγμένο σε βαριά, μαύρα ρούχα. Ο Mark, προσηλωμένος να παρακολουθεί τον Jamsie, δεν ακολούθησε την κατεύθυνση του βλέμματός του.
«Πρέπει να βγεις». Ο Mark άρχισε το τελικό του σφυροκόπημα εναντίον του πνεύματος. «Πρέπει να φανερώσεις τον εαυτό σου και να αφήσεις αυτόν τον άνθρωπο. Στο όνομα του Ιησού!»
Οι βοηθοί, όλοι ακόμη κρατημένοι σε απόσταση, μπορούσαν να δουν και τα δύο πρόσωπα —του Jamsie και της σκοτεινής μορφής— να συστρέφονται εκείνη τη στιγμή.
«Και όχι μόνο εσύ, αλλά και ο κατώτερός σου και δούλος σου, ο θείος σου Ponto. Αυτός και όλοι όσοι πηγαίνουν μαζί του. Έξω! Λέω! Έξω όλοι σας».
Οι βοηθοί του Mark βρίσκονταν τώρα σε απόλυτο πανικό. Το μόνο που μπορούσαν να δουν ήταν η απειλή εναντίον του Mark από πίσω του. Προσπάθησαν να κινηθούν προς τα εμπρός, ενάντια στην βασανιστική βροχή του ήχου.
«Δεν θα ησυχάσουμε ποτέ ώσπου να εκδικηθούμε εσένα», έλεγε η φωνή, «θα αφήσουμε αυτόν τον άθλιο σβώλο βούρκου νεκρό όταν φύγουμε».
«Η ζωή και ο θάνατος δεν είναι δικά σας για να τα δίνετε ή να τα παίρνετε. Ανήκουν στον Ιησού».
Ο Jamsie άρχισε εκείνη τη στιγμή να ουρλιάζει, με άγρια υστερία στη φωνή του.
Τα αυτιά του Mark γέμισαν από εκείνη την κραυγή· κρατούσε τον σταυρό και προσευχόταν δυνατά, χρησιμοποιώντας μόνο δύο λέξεις: «Ιησού! Έλεος! Ιησού! Έλεος! Ιησού! Έλεος! Ιησού! Έλεος! Ιησού!»
Τότε τα αυτιά του χτυπήθηκαν από τις αγωνιώδεις κραυγές των τεσσάρων βοηθών: είχαν εγκαταλείψει το καταφύγιο-φυλακή τους στον απέναντι τοίχο, είχαν εισχωρήσει στον χώρο ανάμεσα στον τοίχο και στο ράντζο όπου ο Mark στεκόταν δίπλα στον Jamsie, και πάλι συστρέφονταν κάτω από την επίδραση του βασανιστηρίου που μαχαίρωνε τα τύμπανα των αυτιών τους.
Αλλά ακόμη και μέσα στον θόρυβο των φωνών του Jamsie και των κραυγών των βοηθών του, που βάθαιναν από τη δική του προσευχητική, ψαλμωδική φωνή, ο Mark άκουσε έναν ήχο που τον καθησύχασε και του έδωσε ελπίδα.
Ήταν το κροτάλισμα της κατολίσθησης από χαλίκια, που στην πραγματικότητα δεν είχε πάψει ποτέ, αλλά τώρα γινόταν πιο καθορισμένο. Ήταν μια οχλοβοή από άναρθρες φωνές και ακατανόητες συλλαβές, όλες ανακατεμένες μεταξύ τους και σχίζοντας η μία την άλλη σε θραύσματα, διακόπτοντας, κατακερματίζοντας και αλλάζοντας η μία την άλλη, ένα αδιάκριτο συνονθύλευμα λύπης, μετάνοιας, κακού προαισθήματος, αγωνίας. Επέμενε σε κύματα που ανέβαιναν και κατέβαιναν, έπειτα άρχισε να υψώνεται όλο και περισσότερο προς ένα κρεσέντο.
Ο Mark πήρε το σύνθημά του: ήταν η σύγχυση της ήττας και της άτακτης φυγής. Εκσφενδόνισε σε όλα αυτά τα λόγια της δύναμής του.
«Στο όνομα του Ιησού! Πρέπει να φύγετε! Ακάθαρτοι! Δεν υπάρχει χώρος για εσάς! Καμία κατοικία μέσα σε αυτόν τον άνθρωπο. Διότι ο Ιησούς διέταξε: Φύγετε! Και φεύγετε! Φύγετε! Φύγετε!»
Ο Mark θυμάται καθαρά ότι σταμάτησε σε αυτό το σημείο. Σκέφτηκε γρήγορα. Ως τώρα το κατέχον κακό πνεύμα θα έπρεπε να έχει εξασθενήσει αρκετά και η λαβή του Ponto πάνω στον Jamsie να έχει αραιώσει αρκετά, ώστε ο Jamsie να κάνει τη μοιραία και υπέρτατα σημαντική επιλογή του.
Ο Mark έσκυψε κοντά στο αυτί του Jamsie, μιλώντας με απαλό, σταθερό τόνο. Θυμάται σχεδόν λέξη προς λέξη· ήταν η επιλογή που ερχόταν πάντοτε με κάποιον τρόπο.
«Jamsie! Jamsie! Jamsie! Άκουσέ με: Τώρα! Πρέπει να επιλέξεις! Πρέπει να κάνεις μια επιλογή! Είτε κάνεις ένα βήμα εμπιστοσύνης. Ανανεώνεις την πίστη σου. Τυφλά, πρόσεξέ με, τυφλά. Ή τώρα παραδίδεσαι στον Ponto και σε όλους τους φίλους του Ponto. Jamsie! Σε όλους τους, Jamsie! Στο όνομα του Ιησού, επίλεξε! Τώρα επίλεξε, Jamsie!»
Με τη σειρά του, ο Jamsie θυμάται ότι εκείνη τη στιγμή ξύπνησε μέσα στη σύγχυση γύρω του. Σταδιακά, σαν μέσα σε ομίχλη που αραίωνε, άρχισε να διακρίνει αμυδρές μορφές εκτός από τη Σκιά πίσω από τον Mark, και είδε τεθλασμένες χειρονομίες, το ταβάνι και τους τοίχους του δωματίου· ένιωσε την πίεση των ιμάντων πάνω στο στήθος, στη μέση και στα πόδια του. Το στόμα του ήταν στεγνό, θυμάται, αλλά ανέπνεε εύκολα.
Πιο μακριά από το κρεβάτι, δεν μπορούσε να δει τίποτε παρά μόνο σαν θολό γκριζόμαυρο φόντο —η πιο κοντινή σύγκριση που μπορεί να δώσει ο Jamsie για να περιγράψει εκείνο το θολό φόντο είναι αυτό που είδε όταν κάποτε δοκίμασε τα πολύ δυνατά γυαλιά ενός φίλου του που ήταν σχεδόν τυφλός. Όλα θόλωναν μαζί και έμοιαζαν να σκοτεινιάζουν.
Πιο κοντά, μπορούσε να δει τις μορφές των βοηθών καθώς κρατούσαν τα αυτιά τους και πάλευαν με εκείνον τον εκκωφαντικό σφυριχτό θόρυβο. Ένας παραπατούσε. Δύο είχαν πέσει στο πάτωμα. Ένας στεκόταν όρθιος, κινούμενος αργά και αγωνιωδώς προς το μέρος του.
Ακόμη πιο κοντά του, μπορούσε να δει δύο ή τρεις μεμονωμένες μορφές, μαζί με πλήθος σχημάτων και μορφωμάτων. Ο Ponto ήταν εκεί, αλλά σε κάποια άπειρη απόσταση. Ο Jamsie δεν μπορούσε να το καταλάβει αυτό: ο Ponto ήταν κοντά, κι όμως μακριά. Έμοιαζε να έχει συμπιεστεί ολόκληρος, σαν το σώμα του να μην είχε κόκαλα και κάποιος να το είχε πιάσει σε έναν αόρατο στίφτη ρούχων, στενεύοντας την περίμετρό του, απλώνοντας τα άκρα του, πετάγοντας τα μάτια του έξω. Και το βλέμμα του δεν ήταν πια απλώς επίμονο και άτακτο. Για πρώτη φορά ήταν μοχθηρό, ένιωσε ο Jamsie, μοχθηρό, πικρό, γεμάτο μίσος, απελπισμένο όλα μαζί.
Η αγωνία του Ponto φαινόταν να πολλαπλασιάζεται από ένα ολόκληρο ποτάμι μορφών και σχημάτων —κορμούς χωρίς κεφάλια, κεφάλια χωρίς σώματα, χέρια και πόδια χωρίς κορμό, δάχτυλα χωρίς χέρια, δάχτυλα ποδιών χωρίς πόδια, κοιλιές χωρίς σώμα, γεννητικά όργανα που αιωρούνταν ελεύθερα, μακριές πλεξούδες γκρίζων και κίτρινων μαλλιών— όλα να συστρέφονται και να ελίσσονται σπασμωδικά, άσκοπα γύρω από τον Ponto σε τεθλασμένα ίχνη.
Πιο κοντά του απ’ όλα, εκτός από τον Mark, ο Jamsie είδε τη Σκιά. Υψωνόταν από πάνω του με υπεράνθρωπο ανάστημα. Δεν ήταν ούτε μαύρη ούτε γκρίζα ούτε λευκή, αλλά ένα απροσδιόριστο κράμα μεταβαλλόμενων σκοτεινών αποχρώσεων, πολύ σαν τον καπνό από βρεγμένα κάρβουνα —ποτέ ακίνητο ή ήρεμο, αλλά ταραγμένο και κυματιστό με ακανόνιστο τρόπο. Το κεφάλι, οι ώμοι, τα χέρια, το στόμα, τα μάτια, τα πόδια ήταν αρκετά καθαρά ώστε να γίνονται αντιληπτά, αλλά όχι αρκετά καθαρά ώστε να περιγραφούν.
Τότε ο Jamsie άκουσε τη φωνή του Mark, απαλή, σταθερή, αποφασιστική.
«Jamsie! Τώρα είναι η στιγμή να επιλέξεις. Θυμήσου! Σου το είπα. Εσύ! Εσύ επιλέγεις. Πρέπει να επιλέξεις. Με τη δική σου ελεύθερη βούληση».
Με κάποιον τρόπο, η φωνή του Mark έφθανε στον Jamsie, παρά τον θόρυβο και τις αποσπαστικές περιστροφές και τα πυρετικά τινάγματα όλων εκείνων των μορφών.
«Διάλεξε! Διάλεξε! Δική σου είναι η επιλογή. Τώρα!» Οι αταλάντευτες συλλαβές του Mark γαντζώθηκαν στις μνήμες του Jamsie.
Ο Jamsie δεν μπορούσε να δει το πρόσωπο του Mark, καθώς ο Mark έσκυβε για να μιλήσει στο αυτί του, αλλά τα χαρακτηριστικά της Σκιάς ήταν καθαρά. Ένα καλειδοσκόπιο εκφράσεων περνούσε πάνω από εκείνο το πρόσωπο. Ο Jamsie άρχισε αδύναμα να θυμάται. Πού είχε δει αυτή την έκφραση; Εκείνη την έκφραση; Την επόμενη; Την τελευταία; Όλες φαίνονταν διαφορετικές, κι όμως όλες φαίνονταν ίδιες. Τότε ο Jamsie συνειδητοποίησε ότι οι διάφορες μεταβαλλόμενες εκφράσεις επαναλαμβάνονταν ξανά και ξανά, έρχονταν, έσβηναν και επέστρεφαν σαν καρουζέλ ρυθμισμένο πάνω στον θόρυβο, τις φωνές και τις κραυγές.
«Διάλεξε! Διάλεξε!»
Ήταν πάλι η φωνή του Mark. Ο Jamsie γύρισε. Προσπάθησε να διακρίνει το πρόσωπο του Mark. Δεν μπορούσε. Από το μέτωπο ως το πιγούνι, ο Mark έμοιαζε να μην έχει πρόσωπο. Κι όμως εξακολουθούσε να ακούει τη φωνή του Mark.
Έπειτα η μνήμη του άρχισε να καθαρίζει. Οι εκφράσεις έγιναν πιο γνώριμες. Ναι... ναι... εκείνη ήταν του πατέρα του, του Ara... κι εκείνη του θείου Ponto... του προαγωγού... του Jay Beedem... του Jay Beedem;
«Διάλεξε! Jamsie! Διάλεξε!»
Ύστερα, ανάμεσα στα μεταβαλλόμενα πρόσωπα, ο Jamsie άρχισε να βλέπει και τα άλλα «αστεία φτιαγμένα» πρόσωπα που είχε δει όλα τα χρόνια, πίσω ως την παιδική του ηλικία: 1960, 1958, 1957, 1949, 1942, 1941, 1940, 1939, 1938, 1937, 1933. Και άρχισε να βλέπει ότι ο φόβος του όλα αυτά τα χρόνια ήταν μια μορφή γοητείας· ότι ακόμη και όταν έτρεχε να ξεφύγει από τα «αστεία φτιαγμένα πρόσωπα», τα προσκαλούσε· ότι ήθελε να τον βρουν!
Μέσα στον βαθύτερο εαυτό του άρχισε μια άλλη κίνηση, πέρα από τη βούλησή του. Η επιθυμία να απαλλαγεί από εκείνη τη γοητεία. Αλλά υπήρχε ακόμη ο αγωνιώδης φόβος και η αμφιβολία. «Αν σταματούσα να κοιτάζω εκείνο το καρουζέλ», περιγράφει σήμερα ο Jamsie τα συναισθήματά του σε εκείνο το σημείο του εξορκισμού, «ένιωθα ότι θα έπαυα να υπάρχω. Θα πέθαινα, θα πέθαινα, θα πέθαινα, κάτι τέτοιο».
Τότε το μαγνητισμένο του βλέμμα κλονίστηκε και ξέφυγε για μια στιγμή από το καρουζέλ των προσώπων προς το πρόσωπο του Mark.
Ο Mark δεν ήταν πια άπροσωπος για τον Jamsie. Δεν είχε τα χαρακτηριστικά που ο Jamsie γνώριζε ως χαρακτηριστικά του Mark. Κι όμως ο Jamsie ήξερε ότι ανήκαν γνήσια στον Mark. Άλλη μια απορία για τον Jamsie.
Κοίταξε εξεταστικά τον Mark, καρφώνοντας το βλέμμα στα μάτια, στη μύτη και στο στόμα. Τα χρώματα του προσώπου του άρχισαν να λάμπουν και να τρεμοπαίζουν σε παλιό χρυσάφι, σε θαμπωμένο ασήμι, ξεθωριασμένο γαλάζιο και καφέ και κίτρινο. Ο Jamsie μισοφοβόταν μήπως βρει πάνω στον Mark κάποια φάση του «αστεία φτιαγμένου προσώπου», αλλά δεν υπήρχε καμία. Και δεν είχε φόβο ή τρόμο. Ένα άλλο συναίσθημα, άλλες σκέψεις έρχονταν στον Jamsie.
Η φωνή του Mark έφτασε ξανά σε αυτόν. «Πρέπει να επιλέξεις, Jamsie».
Ο Jamsie έριξε πάλι μια ματιά στη Σκιά. Σε όλο τον όγκο της και σε κάθε κυματιστή καμπύλη του μεταβαλλόμενου προσώπου και της μορφής της υπήρχε τώρα μια ορισμένη συστολή, σαν να μαζευόταν φοβισμένη. Ο Jamsie διάβασε εκεί δισταγμό, ακόμη κι ενώ εξακολουθούσε να γοητεύεται από τις μεταβολές.
Ο Jamsie άρχισε να κοιτάζει πότε τη Σκιά πότε πάλι τον Mark, ύστερα τη Σκιά, στην αρχή αργά, έπειτα γρήγορα. Και το επίμονο «Διάλεξε. Κάνε την επιλογή σου, Jamsie!» του Mark ερχόταν σε αυτόν ξανά και ξανά.
Ξαφνικά κατάλαβε. Ήταν ελεύθερος. Κανείς δεν θα τον ανάγκαζε. Κανείς δεν μπορούσε. Ήταν ελεύθερος — να συνεχίσει να βυθίζεται στις μεταβαλλόμενες φρίκες της Σκιάς ή να κοιτάξει τον Mark και να κάνει την αντίθετη επιλογή.
Άρχισε να κοιτάζει σταθερά τον Mark· και μέσα σε εκείνο το βλέμμα ήξερε ότι επέλεγε.
Δεν υπήρχαν λόγια στα χείλη του. Δεν είχε καμία πρόταση στον εγκέφαλό του, καμία έννοια στον νου του σχετικά με εκείνη την επιλογή. Επέλεγε, απλώς επειδή επέλεγε να επιλέξει· και, επιλέγοντας έτσι, επέλεγε ελεύθερα.
Και καθώς η ώθηση της επιλογής του δυνάμωνε μέσα του, άρχισε να αναγνωρίζει τις νέες γραμμές και αποχρώσεις στο πρόσωπο του Mark: όλα τα γνωρίσματα καλοσύνης και χαράς και ελευθερίας και υποδοχής που είχε ποτέ γνωρίσει σε άλλους —η Lydia και ο Ara των παλιών χρόνων, η Lila Wood, η παλιά εικόνα στο σπίτι στη Νέα Υόρκη— όλα ήταν εκεί σαν τόσα πλαίσια, σαν καθρέφτες που αντανακλούσαν μια απέραντη ομορφιά και χαρά και ειρήνη και ακλόνητη αιωνιότητα.
Σιγά σιγά τα χαρακτηριστικά του Mark έγιναν καθαρά, τα στερεά χαρακτηριστικά του Mark, τεντωμένα και σαν γρανίτης, τα μάτια του κλειστά, το χέρι του ακόμη υψωμένο κρατώντας τον σταυρό. Η Σκιά απομακρυνόταν σαν καπνός από τσιγάρο που διαλύεται στον αέρα. Και μαζί της όλος ο θόρυβος και η οχλοβοή έσβηναν αδύναμα μέσα στη σιωπή.
Πάνω από το πρόσωπο του Mark υπήρχε ένα λεπτό πέπλο οδύνης, τεντωμένο σφιχτά σαν γάζα. Ο Jamsie ένιωσε να τον τσιμπά η συμπόνια. Ο Mark του είχε πει: «Αν απαλλαγούμε από τον Εχθρό, Jamsie, εγώ θα είμαι ο τελευταίος που θα νιώσει το χτύπημα της ουράς του».
Ο Mark είχε τότε χάσει από τα μάτια του τον Jamsie. Βρισκόταν στον δικό του μόχθο, στη δική του αγωνία, στη δική του πληρωμή πόνου.
Ήταν ο νεαρός βοηθός που περιέγραψε την αλλαγή στον Jamsie. Δεν υπήρχε πια ίχνος πάλης. Μια μεγάλη γαλήνη γέμισε τα χαρακτηριστικά του Jamsie. Η φωνή του Mark ακόμη αντηχούσε, παρόλο που ο θόρυβος είχε σβήσει. Ο Mark επαναλάμβανε πάλι τις δύο λέξεις: «Ιησού! Έλεος!»
Ο νεαρός ιερέας ήξερε ότι ο Jamsie ήταν επιτέλους ελεύθερος. Ξεκούμπωσε τους ιμάντες που κρατούσαν τον Jamsie δεμένο στο ράντζο.
«Mark!» φώναξε ο Jamsie στον εξορκιστή καθώς σηκωνόταν από το ράντζο. «Πάτερ Mark! Είμαι ελεύθερος!» Ο Jamsie άγγιξε τον Mark στο μπράτσο. «Πάτερ Mark!» Πήρε το χέρι του Mark και ένιωσε το παγωμένο ψύχος εκείνων των δαχτύλων. Στάθηκε για λίγες στιγμές περιμένοντας.
Τότε, τελικά, ο Mark κατέβασε το τεντωμένο χέρι που κρατούσε τον σταυρό. Τα μάτια του έχασαν το γυάλινο βλέμμα· ανοιγόκλεισε τα βλέφαρα και ο Jamsie είδε το βλέμμα της αναγνώρισης να επιστρέφει στα μάτια του Mark. Και ο Mark είδε στα μάτια και στο πρόσωπο του Jamsie μια έκφραση ειρήνης και ζωηρής ελπίδας, που δεν είχε υπάρξει ποτέ εκεί από τότε που γνώριζε τον Jamsie.
Ο Πετεινός και η Χελώνα
