Συνέχεια από Σάββατο 16. Μαΐου 2026
Όμηρος του Διαβόλου (Hostage to the Devil) 36
Κατοχή και Εξορκισμός στην Αμερική της δεκαετίας του 1990
MALACHI MARTIN
Ο θείος Ponto και ο Μανιταροσουπάς
Η μητέρα της κοπέλας άγγιξε τον Mark στο μπράτσο. Βγήκαν από το δωμάτιο. Έξω, η συνομιλία τους ήταν σύντομη.
«Όχι, πάτερ», απάντησε στην ερώτησή του. «Δεν είναι ο προαγωγός της». Τον κοίταξε με μάτια γεμάτα απελπισία. «Νόμιζα πως θα φτάνατε σε εκείνη πριν έρθουν αυτοί».
«Αυτοί;» επανέλαβε ο Mark, με ένα νέο αίσθημα σοκ. Η μητέρα έγνεψε καταφατικά και τον κοίταξε σταθερά. Εκείνος έκανε μια κίνηση να ξαναμπεί μέσα.
«Όχι». Του έβαλε το χέρι απαλά αλλά σταθερά στο μπράτσο. «Όχι. Είστε ακόμη νέος. Δεν ξέρετε με τι έχετε να κάνετε. Δεν μπορείτε να αντιμετωπίσετε κάτι τέτοιο. Ακόμη». Και έπειτα, καθώς ήδη απομακρυνόταν από τον Mark προς την πόρτα του διαμερίσματος: «Σώστε τον εαυτό σας, πάτερ. Εκείνη είναι ήδη στα χέρια τους».
Άνοιξε την πόρτα και ύστερα την έκλεισε ανάμεσά τους, πριν εκείνος προλάβει να κάνει άλλες ερωτήσεις.
«Δεν μπορείτε να το αντιμετωπίσετε».
Δεν ξέχασε ποτέ τα λόγια της γυναίκας. Χρειάστηκαν όμως μερικοί μήνες και πολλές εμπειρίες ώσπου να αρχίσει να καταλαβαίνει ότι είχε βρεθεί περισσότερες από μία φορές αντιμέτωπος με περιπτώσεις κατοχής. Μερικές φορές οι καταστάσεις έμοιαζαν με εκείνη της ετοιμοθάνατης κοπέλας, αλλά όχι πάντοτε.
Στο τέλος του χρόνου ο Mark πήγε ξανά στους ανωτέρους του και ζήτησε να μιλήσει με τον επίσημο εξορκιστή της επισκοπής. Δεν υπήρχε κανείς, του είπαν, τη συγκεκριμένη εκείνη στιγμή. Αλλά, είπε ο αξιωματούχος με τον οποίο μίλησε ο Mark, αν παρουσιάζονταν περιπτώσεις κατοχής, θα καλούσαν τον Mark. Το είπε με εκείνη την αστειευόμενη διάθεση που τόσο συχνά είναι σημάδι ολοκληρωτικής άγνοιας. Άλλωστε, πρόσθεσε ο αξιωματούχος, με όσα είχε περάσει ο Mark, και αν οι υποψίες του ήταν αληθινές, είχε ήδη περισσότερη εμπειρία από οποιονδήποτε άλλον γνώριζαν.
Ο τόνος του αξιωματούχου μπορεί να ήταν ελαφρός, αλλά το αποτέλεσμα της συνομιλίας ήταν σοβαρό. Ο Mark ήταν τώρα ο επίσημος εξορκιστής της επισκοπής του.
Με διαλείμματα κατά διαστήματα στη συνηθισμένη του ρουτίνα και μερικά ταξίδια σε άλλα μέρη της χώρας και στον Καναδά, η διακονία του Mark στη Νέα Υόρκη κράτησε είκοσι τέσσερα χρόνια. Στο διάστημα αυτό ανέπτυξε τη γνώση και την ικανότητά του στην αντιμετώπιση περιπτώσεων κατοχής —πραγματικών και πλαστών· έλεγε πάντοτε ότι από κάθε εκατό που ισχυρίζονταν κάτι τέτοιο, ίσως μία περίπτωση να ήταν γνήσια. Αλλά, το σημαντικότερο, άρχισε να συνειδητοποιεί έναν ολόκληρο κόσμο του πνεύματος, για τον οποίο δεν του είχαν διδάξει τίποτε στη θεολογική σχολή και ο οποίος φαινόταν να ανθεί ως η σκοτεινή κάτω πλευρά της ζωής στην αγαπημένη του Νέα Υόρκη.
Ο Mark εξακολουθούσε να δίνει την εντύπωση μιας εύθυμης αντικειμενικότητας. Τώρα όμως υπήρχε ένα βαθύ υπόστρωμα επίγνωσης και οξυδέρκειας. Και ήταν ανοιχτός και ευαίσθητος στο παραμικρό ίχνος δαιμονικού στοιχείου, ενώ παρέμενε εξαιρετικά δύσπιστος απέναντι σε κάθε ισχυρισμό περί δαιμονικής «προσοχής».
Ήταν πηγή κάποιας κατάπληξης για τους στενούς συνεργάτες και ανωτέρους του ότι δεν ακολούθησε την πορεία των περισσότερων εξορκιστών. Λίγα χρόνια ενεργού διακονίας στον εξορκισμό, και οι περισσότεροι χλόμιαζαν, θα έλεγε κανείς: έμοιαζαν να μαραίνονται με διάφορους τρόπους· άλλοι από αρρώστια, άλλοι από πρόωρη γήρανση· άλλοι πάλι επειδή φαίνονταν να έχουν χάσει τη θέληση να ζήσουν.
«Οι περισσότεροι από εμάς σέρνονται κάπου και πεθαίνουν ήσυχα», είπε ο Mark καθώς μιλούσαμε ένα βράδυ. Ήξερα ότι είχε δίκιο.
«Γιατί όχι εσύ, Mark;»
«Λοιπόν, βλέπεις», άρχισε ο Mark αστειευόμενος, «έχω αυτόν τον μεγάλο φίλο εκεί πάνω, και όταν μπλέκομαι σε μια από εκείνες τις υποθέσεις εξορκισμού, έρχεται μαζί μου και μου κρατά το χέρι». Αλλά στο τέλος της φράσης τα μάτια του Mark είχαν χαθεί κάπου πάνω από το κεφάλι μου, και η έκφρασή του δεν ήταν καθόλου αστειευόμενη. Ήταν φωτεινή και καρφωμένη σε κάποιο αντικείμενο ή πρόσωπο που δεν μπορούσα να προσδιορίσω.
Ένας συνάδελφος του Mark, με τον οποίο μίλησα, ήταν στενός του φίλος από τα χρόνια της θεολογικής σχολής. Αντάλλασσαν πάντοτε εκμυστηρεύσεις. Αλλά όλα αυτά είχαν αλλάξει. Μου είπε ότι είχε από καιρό συνειδητοποιήσει πως η εσωτερική ζωή του Mark είχε εισβληθεί από μια διάσταση για την οποία εκείνος γνώριζε πολύ λίγα και την οποία μπορούσε μόνο να εικάσει.
Ο Mark φάνηκε ξαφνικά στον φίλο του πολύ γέρος και βαθιά κουρασμένος. Για τους περισσότερους ιερείς, όπως και για τους περισσότερους λαϊκούς, ο κόσμος του εξορκιστή είναι εντελώς άγνωστος. Το τίμημα που απαιτεί είναι αδύνατο να μεταδοθεί και μπορεί να περάσει απαρατήρητο για χρόνια, ακόμη και από εκείνους που βρίσκονται πιο κοντά στον εξορκιστή.
Αλλά εκείνες τις μέρες ο Mark ήταν ακόμη νέος άνθρωπος. Έχασε το μεγαλύτερο μέρος των μαλλιών του πριν γίνει τριάντα πέντε ετών, αλλά το ίδιο συνέβη και με τους δύο αδελφούς του. Η υγεία του παρέμενε άριστη. Ασκούνταν συχνά και σπάνια φαινόταν να επηρεάζεται δυσμενώς από τη δουλειά του. Για δύο ή τρεις εβδομάδες μετά την πρώτη του επαφή με ένα κακό πνεύμα, έμοιαζε να έχει αποσυρθεί στον εαυτό του και να βρίσκεται σε βαθιά σκέψη. Ύστερα συνήλθε.
Όταν συνάντησε την πρώτη του περίπτωση ενός «οικείου» πνεύματος —το υποκείμενο ήταν ένας προαγωγός που είχε συλληφθεί για πολλαπλό φόνο—, βρέθηκε σε πλήρη σύγχυση, όπως τώρα παραδέχεται. «Το κακό ήταν πολύ δύσκολο να εντοπιστεί», θυμάται. «Και είχα δύο ψυχιάτρους να μου λένε ότι αυτό ήταν κλασική περίπτωση πολλαπλής προσωπικότητας». Παρά τις γνώμες των ψυχιάτρων —οι οποίες, όπως θυμάται ο Mark, φαίνονταν κάπως συγκεχυμένες ούτως ή άλλως— και παρά τη δική του αμηχανία για την περίπτωση, ο Mark αποφάσισε να δοκιμάσει τον εξορκισμό εξαιτίας τεσσάρων βασικών «συμπτωμάτων»: των φυσικών διαταραχών που συνόδευαν την παρουσία του προαγωγού, της σωματικά ανεξέλεγκτης και βίαιης αντίδρασής του στον σταυρό, στο όνομα του Ιησού και στο αγιασμένο νερό.
Ο μόνος τύπος κατοχής που προκαλούσε στον Mark μια παράξενη και ασυνήθιστη ένταση ήταν εκείνος που έφθασε να διακρίνει ως «οι τελείως κατεχόμενοι». Οι συνάδελφοί του μάθαιναν για τέτοιες περιπτώσεις από τον Mark μόνο επειδή, από καιρό σε καιρό, διαισθάνονταν σε αυτόν μια παράξενη ένταση, πολύ ασυνήθιστη για τον Mark. Και καμιά φορά τον ρωτούσαν, νομίζοντας ότι του είχε συμβεί κάποιο ατύχημα, ή ότι βρισκόταν σε κάποιον κίνδυνο, ή ότι ίσως μπορούσαν να βοηθήσουν στην επίλυση κάποιου προβλήματος.
Αυτό που έβλεπαν στον Mark εκείνες τις στιγμές, όπως εκείνοι —ή μερικοί από αυτούς— έμαθαν τελικά, δεν ήταν νευρική ένταση, αλλά μάλλον μια έντονη επαγρύπνηση και επιφυλακτικότητα, η οποία, όπως ένιωθαν οι φίλοι του, κατευθυνόταν ακόμη και προς τους ίδιους. Εκείνες τις στιγμές έδινε την εντύπωση ακραίας επιφυλακής. Ήταν σφιγμένος στα χείλη, με διαπεραστικό βλέμμα, και κοφτός στη συζήτησή του. Όταν τελικά κατάφερναν να τον κάνουν να μιλήσει και εκείνος τους έδινε κάποια ιδέα για την κατάσταση εκείνων που, όπως είχε διαπιστώσει, ήταν τελείως κατεχόμενοι, έμεναν άναυδοι από την ολοκληρωτικά αρνητική του στάση. Κι αυτό επίσης ήταν πολύ ασυνήθιστο για τον Mark.
Σε όλες τις ερωτήσεις για το γιατί δεν υπήρχε χώρος για έλεος ή ελπίδα σε τέτοιες περιπτώσεις, ο Mark προσπαθούσε να αφηγηθεί μερικές από τις εμπειρίες του με τους τελείως κατεχόμενους. Πάνω απ’ όλα όμως αντανακλούσε την πραγματικότητα της εμπειρίας με ένα βλέμμα τόσο γυμνής και συμπυκνωμένης επίγνωσης, ώστε κανείς δεν μπορούσε να συνεχίσει μαζί του το θέμα.
Στην ηλικία των εξήντα ετών ο Mark ζήτησε σαββατική άδεια. Η υγεία του ήταν ακόμη καλή, αλλά κάτι άλλαζε μέσα του. Τα χρόνια είχαν συσσωρεύσει μέσα του ένα απόθεμα αποστροφών και σιωπών, που στο τέλος ούτε ο ίδιος μπορούσε να αγνοήσει.
Η προτίμησή του για έναν προσωρινό τόπο διαμονής έπεσε στο San Francisco, όπου είχε πολλούς φίλους και γνωστούς. Τον Απρίλιο του 1963 βρισκόταν ήδη εγκατεστημένος εκεί. Του ανατέθηκαν ελάχιστα καθήκοντα στην ενορία όπου έμενε, και περνούσε τον περισσότερο χρόνο του στην ύπαιθρο.
Όμως η συμπόνια του και τα επαγγελματικά του ενδιαφέροντα ξύπνησαν όταν η Lila Wood, μία από τις γνωστές του, του μίλησε εκτενώς μια μέρα για τον Jamsie Z., τον οποίο είχε γνωρίσει πρόσφατα στο ραδιοτηλεοπτικό στούντιο όπου εργαζόταν, και ο οποίος όχι μόνο φαινόταν βαθιά ταραγμένος, αλλά και λίγο πολύ ευγενικά αποφεύγονταν από όλους.
Ο Mark έκανε στη Lila πολλές ερωτήσεις, ώσπου εκείνη του έδωσε μια αρκετά λεπτομερή εικόνα της παράξενης συμπεριφοράς του Jamsie. Ακόμη και από αυτή τη δευτερογενή περιγραφή, ο Mark ήταν σχεδόν βέβαιος ότι στον Jamsie είχε πιθανότατα να αντιμετωπίσει μια περίπτωση «οικείου» πνεύματος.
Εκείνο που στενοχώρησε περισσότερο τον Mark στην πρώτη του μακρά συζήτηση με τον Jamsie ήταν η ισχυρή του εντύπωση ότι, χωρίς είτε ένα θαύμα είτε έναν εξορκισμό, ο Jamsie Z. βρισκόταν στον μεγάλο δρόμο είτε προς την πλήρη κατοχή από το επίμονο «οικείο» του πνεύμα είτε προς την αυτοκτονία, ως τον ευκολότερο τρόπο να απαλλαγεί μια για πάντα από τη δυστυχία του. Ο Mark γνώριζε τα συμπτώματα. Και, το σημαντικότερο, είχε αποκτήσει με τα χρόνια ένα ένστικτο για το κρίσιμο σημείο της κατοχής από «οικείο» πνεύμα. Το ένστικτο αυτό ήταν σαν εκείνο που αναπτύσσουν οι ζωγράφοι για το χρώμα, την απόχρωση και τη χρωματική ένταση. Δεν μπορούσε να διδαχθεί· μπορούσε μόνο να αποκτηθεί με την εμπειρία.
Το πρόσωπο που παρενοχλείται από τις προσεγγίσεις του «οικείου» πνεύματος, στα ακραία στάδια αυτής της παρενόχλησης και λίγο πριν από την τελική έκβαση, αρχίζει γενικά να έχει αμυδρές αντιλήψεις κάποιας ισχυρότερης μορφής ή δύναμης, σαν μια μεγαλύτερη σκιά που ρίχνεται από το μικρότερο «οικείο» πνεύμα ή σαν κάτι που ακολουθεί το «οικείο».
Ύστερα από την αδιαμφισβήτητη εμπειρία του Jamsie Z. στη δεξαμενή, ο Mark γνώριζε αρκετά πράγματα: δεν υπήρχε καμία αμφιβολία στο μυαλό του ότι ο Ponto ήταν απολύτως πραγματικός· δεν υπήρχε καμία αμφιβολία ότι ο ίδιος, ο Mark, θα έκανε μοιραίο λάθος αν παρασυρόταν από την αλλόκοτη και συχνά απίστευτη κατάσταση του Jamsie ή αν απέρριπτε τις οργές και τις παραξενιές του ως «ψυχοπαθή» συμπεριφορά· και δεν υπήρχε καμία αμφιβολία ότι ο Jamsie είχε φθάσει στο κρίσιμο σημείο.
Ο εξορκισμός που αφορούσε τον Jamsie Z. και τον θείο Ponto δεν είχε πολλά από τα βίαια, κοπρολογικά και πορνογραφικά στοιχεία που συνοδεύουν άλλους τύπους και άλλες περιπτώσεις κατοχής. Ο αγώνας βρισκόταν σε διαφορετικό επίπεδο, αφορούσε διαφορετικό είδος πνεύματος και σχετιζόταν με μια κατοχή της οποίας η ένταση είχε επιτευχθεί στο μεγαλύτερο μέρος μιας ζωής.
Ο Mark είχε μάθει από την εμπειρία ότι ο βαθμός νοημοσύνης και γνώσης που γενικά φαίνεται να χαρακτηρίζει τα «οικεία» πνεύματα είναι πολύ χαμηλός, μερικές φορές πλησιάζοντας το επίπεδο ηλίθιων παιδιών. Τα «οικεία» πνεύματα φαίνεται να διαθέτουν μόνο μια μικρή ποσότητα πραγματολογικής γνώσης και πολύ μικρή δύναμη πρόβλεψης ή προαίσθησης. Φαίνονται να δεσμεύονται από σιδερένιους κανόνες και να εξαρτώνται αυστηρά από μια «ανώτερη» νοημοσύνη, για την οποία μιλούν συχνά και στην οποία ο Ponto, για παράδειγμα, έπρεπε να προσφεύγει σε κάθε κρίση.
Το «οικείο» πνεύμα δίνει την εντύπωση μιας αδύναμης αντανάκλασης στον καθρέφτη, θα λέγαμε, ενός μεγαλύτερου πνεύματος. Τόσο μεγάλη φαίνεται αυτή η εξάρτηση του «οικείου», ώστε ποτέ δεν εμπλέκεται άμεσα με τον εξορκιστή.
Αυτό το ιδιαίτερο γνώρισμα του «οικείου» πνεύματος περιέπλεκε ιδιαίτερα τις προσπάθειες του Mark. Σήμαινε ότι εργαζόταν δι’ αντιπροσώπου ή σε δεύτερο επίπεδο. Ο Jamsie ήταν ο μόνος που μπορούσε να ακούει και να βλέπει τον θείο Ponto, και ο Jamsie έπρεπε να τα εκφράζει όλα με λόγια για τον Mark. Ο Ponto μπορούσε να ακούει και να βλέπει τον Mark, αλλά μόνο όταν αναλάμβανε ο «ανώτερος» του Ponto ο Mark ερχόταν σε άμεση επαφή με το κακό πνεύμα.
Κατά την επιλογή αποσπασμάτων από τον εξορκισμό του Jamsie Z., η επιλογή έπεσε κυρίως σε εκείνες τις ανταλλαγές που αναδεικνύουν δύο σημεία: πρώτον, τη διαδικασία της κατοχής του Jamsie· και δεύτερον, τις εξαιρετικά περίπλοκες σχέσεις που υπονοεί αυτό το είδος κατοχής — τη σχέση του Ponto ως «οικείου» πνεύματος προς τον Jamsie ως κατεχόμενο, από τη μία πλευρά, και τη σχέση τόσο του Jamsie όσο και του Ponto προς το «ανώτερο» πνεύμα, από την άλλη.
Η προηγούμενη εμπειρία του Mark από κατοχές από «οικεία» πνεύματα του είχε διδάξει μία βασική διαφορά ανάμεσα στον εξορκισμό ενός «οικείου» πνεύματος και στον εξορκισμό άλλων ειδών κακού πνεύματος. Άλλοι τύποι κατεχομένων βρίσκονται σχεδόν ολοκληρωτικά στερημένοι από την ελευθερία τους. Σώζονται αποκλειστικά από μια εισροή χάρης, διοχετευμένη μέσω των διακονιών του εξορκιστή. Το θύμα όμως του «οικείου» πνεύματος είναι σχεδόν κατεχόμενο από το «οικείο», μέχρι να δώσει την τελική συγκατάθεσή του στο «οικείο» και σε ένα «μοίρασμα» του εαυτού του.
Ακόμη και τότε, η απώλεια ελέγχου πάνω στον εσωτερικό εαυτό δεν φαίνεται τόσο βαθιά ώστε η επαφή με τον εξορκιστή να είναι πρακτικά αδύνατη, όπως συχνά συμβαίνει σε άλλους τύπους κατοχής, όπου το κακό πνεύμα «κρύβεται» πίσω από την ταυτότητα του θύματος και απαντά αντί για το θύμα. Σε αυτόν τον τύπο κατοχής, είναι σχεδόν σαν το «ανώτερο» πνεύμα να «κρύβεται» πίσω από το «οικείο».
Εφόσον λοιπόν το θύμα είναι σχετικά ελεύθερο και δεν έχει αποκοπεί από την επαφή με τον εξορκιστή, πρέπει να είναι ενεργό στον ίδιο του τον εξορκισμό. Στην πραγματικότητα, πρέπει να είναι η τελική πηγή της δικής του απελευθέρωσης, αποδεχόμενο τη θεραπεία και τη σωτηρία από τον Θεό. Και, με αυτή την έννοια, ο εξορκιζόμενος σε μια τέτοια περίπτωση είναι εκείνος που καθιστά δυνατό στον εξορκιστή να ολοκληρώσει το έργο του.
Ο Mark αφιέρωσε αρκετό χρόνο εξηγώντας στον Jamsie αυτή την ιδιαιτερότητα του επικείμενου εξορκισμού του. Ο Jamsie, όπως πολλοί άλλοι, δεν είχε ποτέ στοχαστεί πάνω στην ελευθερία του. Η ελεύθερη βούληση ήταν γι’ αυτόν απλώς ένας αόριστος και αφηρημένος όρος. Χρειάστηκε μεγάλη προσπάθεια εξήγησης από τον Mark για να καταλάβει ο Jamsie ότι έπρεπε να ασκήσει μια επιλογή. Αυτή ήταν η βασική επιλογή της ελεύθερης βούλησης. Ο Mark μπορούσε μόνο να υποδείξει στον Jamsie πότε έπρεπε να καταβάλει μια τεράστια προσπάθεια της βούλησης. Μόνο ο Mark θα ήταν σε θέση να γνωρίζει την ακριβή στιγμή κατά την οποία ο Jamsie θα μπορούσε να κάνει αποτελεσματικότερα αυτή την επιλογή.
Μια ιδιομορφία αυτού του εξορκισμού είχε να κάνει με ένα τέχνασμα του Ponto, που είχε την ίδια κακόβουλη ποιότητα με πολλές από τις γελοιότητες που είχαν καταβάλει τόσο πολύ τον Jamsie. Ο εξορκισμός μπορούσε να πραγματοποιείται μόνο αφού έδυε ο ήλιος. Στην πραγματικότητα, δεν ήταν πάντοτε δυνατό να αρχίσει αμέσως με τη δύση· ο Ponto μπορεί να μην ανταποκρινόταν ή να μην εμφανιζόταν για αρκετή ώρα. Και δεν ήταν δυνατό να συνεχιστεί ο εξορκισμός μετά την ανατολή του ήλιου. Ο Mark δεν το θεωρούσε αυτό χαρακτηριστικό αυτού του τύπου κατοχής· ήταν απλώς ένα σημάδι κακίας από την πλευρά του θείου Ponto και του «ανωτέρου» του. Η νύχτα κρατούσε για τον Jamsie τρόμους από τους οποίους ήταν ελεύθερος κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αυτό ήταν πλεονέκτημα για τον Ponto και τον «ανώτερό» του.
Από την άλλη πλευρά, κατά τις ώρες του φωτός, ο Mark είχε άφθονο χρόνο να συμβουλευτεί τον ψυχίατρο που είχε ασχοληθεί με τον Jamsie. Επίσης φρόντισε να εξεταστεί ο Jamsie πλήρως από γιατρό της δικής του επιλογής.
Ο ψυχίατρος παρέμεινε στην ακλόνητη εκτίμησή του ότι ο Jamsie δεν έπασχε από κάτι σαν παράνοια ή σχιζοφρένεια. Και τελικά, κατά τη διάρκεια του ίδιου του εξορκισμού, ο Mark διαπίστωσε ότι ο θείος Ponto, τον οποίο ο Jamsie έβλεπε και άκουγε, τον πληροφορούσε με ακρίβεια για πράγματα που ο Jamsie ούτε μπορούσε να γνωρίζει ούτε να μαντέψει.
Κάθε συνεδρία του εξορκισμού λάμβανε χώρα σε ένα υπόγειο δωμάτιο της ενοριακής κατοικίας, όπου ουσιαστικά δεν υπήρχε καμία πιθανότητα διακοπής από τον έξω κόσμο. Ο Jamsie καθόταν σε μια καρέκλα κουζίνας μπροστά σε ένα τραπέζι, εκτός από το τελευταίο μέρος του εξορκισμού. Οι βοηθοί ήταν τέσσερις: ένας νεότερος ιερέας τον οποίο ο Mark είχε επιστρατεύσει στην υπηρεσία του, δύο νεαροί φίλοι του που εργάζονταν μαζί σε ένα δικηγορικό γραφείο, και ένας τοπικός γιατρός του οποίου την κρίση ο Mark ένιωθε ότι μπορούσε να εμπιστευθεί.
Ο εξορκισμός του Jamsie κράτησε πάνω από πέντε ημέρες.
Ο Mark άρχιζε πάντοτε κάθε συνεδρία με το Salve Regina, μια προσευχή προς την Παναγία, και την τελείωνε με το Anima Christi, μια προσευχή προς τον Ιησού. Μόνο στις δύο τελευταίες συνεδρίες υπήρξαν βίαιες αντιρρήσεις, διοχετευμένες μέσω του Jamsie, προς αυτές τις προσευχές.
Οι τρεις πρώτες συνεδρίες του εξορκισμού ήταν γεμάτες από άσχετες αγορεύσεις του θείου Ponto —όλες διατυπωμένες με λόγια από τον Jamsie. Ο Mark περίμενε την κατάλληλη στιγμή και ήταν βέβαιος ότι μπορούσε να περιμένει. Ήξερε ότι αργά ή γρήγορα ο θείος Ponto θα κατέρρεε και ο «ανώτερός» του θα αναγκαζόταν να παρέμβει.
Αυτό συνέβη στην τέταρτη συνεδρία.
Ήταν 4:15 π.μ., μόλις μία ώρα πριν από την ανατολή του ήλιου. Ο Mark είχε αρχίσει την τέταρτη συνεδρία λίγο μετά τα μεσάνυχτα. Επί τέσσερις ώρες είχε κατακλύσει τον Ponto με ερωτήσεις μέσω του Jamsie, αλλά ο Ponto τις απέφευγε με φλυαρίες και ανοησίες.
Σε αυτή την προχωρημένη στιγμή της συνεδρίας, ο Mark είδε τον Jamsie να ισιώνει στην καρέκλα και να κοιτάζει προς τη μία πλευρά. Για τον Mark ήταν φανερό: ο Jamsie έβλεπε τώρα κάτι περισσότερο από τον Ponto. Αυτό ήταν το πρώτο ρήγμα, το πρώτο σημάδι αδυναμίας, η πρώτη ένδειξη ότι ο «ανώτερος» του Ponto ίσως ερχόταν σε βοήθειά του. Ίσως τελικά ο βομβαρδισμός του Mark με ερωτήσεις να μην είχε πέσει τόσο έξω.
Ο νους του Mark έτρεξε πίσω στις πιο πρόσφατες ερωτήσεις και στα σφυροκοπήματά του προς τον θείο Ponto. Μπορούσε να σκεφτεί μόνο ένα πράγμα που ίσως είχε προκαλέσει την εμφάνιση του «ανωτέρου» του θείου Ponto. Ως απάντηση σε έναν καταιγισμό ανόητων παρατηρήσεων από την πλευρά του Ponto, ο Mark είχε πει με τόνο απόλυτης περιφρόνησης: «Φτάσαμε τώρα στο τέλος της νοημοσύνης σου. Δεν έχεις πια καμία άμυνα και καμία εξήγηση για το γιατί αυτή η ανθρώπινη ψυχή θα έπρεπε να “εξοικειωθεί” από εσένα. Επαναλαμβάνεις τον εαυτό σου. Είσαι ένα τίποτε, και χειρότερος από τίποτε, μπροστά στη δύναμη του Ιησού. Στο όνομά Του σου λέω: πρέπει να φύγεις και να αφήσεις αυτό το πρόσωπο, και να γυρίσεις πίσω σε εκείνον που σε έστειλε. Εσύ και εκείνος είστε νικημένοι από τον Ιησού».
«Είναι η Σκιά, πάτερ», είπε ο Jamsie, κοιτάζοντας επίμονα, σχεδόν μαγνητισμένος. Τα μάτια της αξιοθρήνητης νεαρής πόρνης, σχεδόν τριάντα χρόνια πριν, που κοίταζαν τον άνδρα στις σκιές στα πόδια του κρεβατιού της, φάνηκαν για μια στιγμή να κοιτούν μέσα από το πρόσωπο του Jamsie, τόσο όμοιο ήταν το βλέμμα.
Ο Mark συνέχισε αμείλικτα. «Είσαι εντελώς στο έλεος του Ιησού, εσύ και όλοι όσοι συνδέονται μαζί σου. Ο Jamsie, όμως, προστατεύεται. Δεν έχεις κανέναν μεγαλύτερο, κανέναν να αναπληρώσει τη βλακεία σου».
Έριξε μια ματιά στον Jamsie: «Τι είναι, Jamsie; Πες μου! Γρήγορα!»
Ο Mark φοβόταν μήπως ο Jamsie ακινητοποιηθεί από τον τρόμο ή από κάποια δύναμη που ο Ponto κρατούσε πάνω του ή —όπως είχε συμβεί σε άλλες τέτοιες περιπτώσεις— μήπως ο Jamsie λιποθυμήσει πριν προλάβει να δώσει στον Mark το αναγκαίο στοιχείο.
«Λέει ανοησίες, πάτερ», απάντησε με δυσκολία ο Jamsie.
Ο Jamsie άρχισε να παίρνει κοφτές ανάσες, σαν να είχε γίνει πια δύσκολη γι’ αυτόν η αναπνοή. Ύστερα άρχισε να ζαρώνει και να μαζεύεται μέσα στον εαυτό του. Τα χέρια του πήγαν στον λαιμό του, σαν να ήθελαν να στηρίξουν το κεφάλι του. Το πρόσωπό του κοκκίνισε. Ο γιατρός κοίταξε τον Mark, αλλά δεν έκανε ακόμη καμία κίνηση. Οι δύο νεαροί βοηθοί αναδεύτηκαν, έτοιμοι να πηδήξουν να βοηθήσουν τον Jamsie. Ο Mark τούς ησύχασε με μια χειρονομία και ύστερα συνέχισε.
«Πιστεύουμε ότι είναι καλύτερα ο Jamsie να πεθάνει με την ευλογία της Εκκλησίας παρά να ζει σε μια τέτοια κατάσταση».
«Όχι! Όχι!» Ήταν ο Jamsie, επαναλαμβάνοντας για τον Mark αυτά που έλεγε ο Ponto, αλλά με μεγάλη δυσκολία. «Δεν μπορώ να αποτύχω. Πρέπει να έχω το σπίτι μου. Δεν θα επιτρέψουν σε εκείνο το Πρόσωπο...» Ο Jamsie διέκοψε και άρχισε να πνίγεται και να βήχει σαν να του ερχόταν εμετός.
Ο Mark συνέχισε. «Πιστεύουμε ότι ο Ιησούς, ο Κύριος όλων των πραγμάτων, έρχεται να σε εκδιώξει, εσένα το τιποτένιο και βρόμικο ον· να σε εκδιώξει και να σε στείλει πίσω, ανυπεράσπιστο και βλακώδες, εκεί απ’ όπου ήρθες. Στον Ιησού δεν μπορεί κανείς να αντισταθεί».
Ο Mark σταμάτησε. Τα μάτια του Jamsie είχαν κλείσει. Τα χέρια του έπεσαν στα πλευρά του με μια χειρονομία ανημπόριας. Άρχισε να γλιστρά από την καρέκλα προς το πάτωμα.
«Γρήγορα!» είπε ο Mark στους βοηθούς. «Βάλτε τον στο ράντζο».
Καθώς γλιστρούσε από την καρέκλα, το σώμα του Jamsie σφηνώθηκε ανάμεσα στην καρέκλα και το τραπέζι, χωρίς να ακουμπά εντελώς στο πάτωμα. Οι γροθιές του ήταν σφιγμένες και κρατημένες σφιχτά στον λαιμό του, το κεφάλι του είχε βυθιστεί στο στήθος του, οι ώμοι του ήταν κυρτωμένοι, τα γόνατά του λυγισμένα, τα δάχτυλα των ποδιών του απλωμένα ίσια και άκαμπτα. Ήταν μια στρεβλωμένη μάζα από σκληρές γωνίες και αδέξιες καμπύλες.
Στην αρχή οι βοηθοί και ο Mark νόμισαν ότι ο Jamsie είχε απλώς σφηνωθεί σε δύσκολη γωνία ανάμεσα στην καρέκλα και το τραπέζι. Αλλά ύστερα από μια στιγμή προσπάθειας και εξέτασης, κατάλαβαν ότι δεν μπορούσαν να μετακινήσουν το σώμα του. Ήταν βαρύτερο από οτιδήποτε μπορούσαν να σηκώσουν. Μετακίνησαν την καρέκλα και το τραπέζι. Ο Jamsie έπεσε βαριά στο έδαφος, σαν να τον τραβούσε ένας αόρατος μαγνήτης. Σε όλη αυτή τη διάρκεια τα μάτια του ήταν ανοιχτά και κοιτούσαν χωρίς να βλέπουν.
Ιδρωμένοι και ανήμποροι, οι βοηθοί κοίταξαν προς τον Mark.
Εκείνος ύψωσε τον σταυρό και είπε με δυνατή φωνή: «Σε διατάζω, Ponto, σε διατάζω στο όνομα του Ιησού! Άφησε αυτό το πλάσμα του Θεού. Σταμάτα να τον καθηλώνεις στο έδαφος. Άφησέ τον, σε διατάζω!»
Το σώμα του Jamsie χαλάρωσε ξαφνικά. Το κεφάλι του έγειρε στο πλάι, τα μάτια του γύρισαν προς τα πάνω ώσπου φαίνονταν μόνο τα λευκά, οι παλάμες του άνοιξαν, και τα χέρια του κύλησαν άψυχα στα πλευρά του.
Γρήγορα οι βοηθοί τον σήκωσαν και τον ξάπλωσαν στο ράντζο.
«Δέστε τον», είπε ο Mark. Ύστερα προς τον γιατρό: «Ρίξε μια ματιά, Tom. Απλώς βεβαιώσου, εντάξει;»
Ο γιατρός έλεγξε τον σφυγμό του Jamsie και κοίταξε τον Mark με προαίσθημα κακού. «Πρόσεχε, Mark. Είναι πολύ χαμηλά. Δεν έχω τρόπο να ξέρω πόσο χαμηλά χωρίς πιο διεξοδικό έλεγχο. Πρόσεχε».
Ο Mark έγνεψε καταφατικά. Ήξερε ότι βρισκόταν κοντά σε ένα ρήγμα στην αντίσταση του Ponto. Τους έκανε νόημα όλους να σταθούν πιο πίσω. Πήρε το φιαλίδιο με τον αγιασμό από τον νεαρό ιερέα και, υψώνοντας το χέρι του, στάθηκε απέναντι στον Jamsie, όπως εκείνος ήταν ξαπλωμένος στο ράντζο.
Ο Mark ράντισε τον Jamsie με αγιασμό με τρεις αποφασιστικές κινήσεις — έμοιαζε κάθε φορά με άνθρωπο που πετά χειροβομβίδα. Και κάθε φορά πρόφερε γρήγορα διαδοχικά τα λόγια της πιο βαριάς του μομφής. Απευθυνόταν στον «ανώτερο».
«Ύπουλε Δειλέ. Βρόμικε Προδότη. Νικημένε Στασιαστή. Βγες από πίσω από τον άθλιο δευτερεύοντά σου, τον κόλακά σου. Βγες. Και ντροπιάσου άλλη μια φορά. Νικήσου άλλη μια φορά από τον Ιησού. Ρίξου μέσα στον Λάκκο».
Όπως τον είδαν εκείνη τη στιγμή οι βοηθοί του, ο Mark είχε αλλάξει εντελώς. Ως τότε είχε μιλήσει ήσυχα, προσεκτικά, με κάθε λέξη και έκφραση να βγαίνει από μέσα του ύστερα από βαριά παύση. Τώρα φαινόταν ξαφνικά να είναι ένα πόδι ψηλότερος. Συγχρόνως έμοιαζε συσπειρωμένος. Το πρόσωπό του ήταν σκληρό· το στόμα του μόλις άνοιγε καθώς μιλούσε· και στην ηχογράφηση υπάρχει μια ξαφνική, απροσδόκητη αίσθηση επίθεσης και άγριου μίσους και περιφρόνησης στη φωνή του Mark.
Ως απάντηση στον Mark, από τον Jamsie ακούστηκε ένα αργό και πολύ αδύναμο βογγητό. Σταδιακά άρχισε να αποκτά ταχύτητα και ένταση, ανεβαίνοντας σε οξύτητα και βαθαίνοντας σε αντήχηση. Το σώμα του Jamsie τρανταζόταν και δονούνταν κάτω από τους δερμάτινους ιμάντες που τον κρατούσαν δεμένο στο ράντζο.
«Ή μήπως είσαι κι εσύ δευτερεύων του Ιησού;» συνέχισε ο Mark με τον ίδιο θανατηφόρο τόνο. «Ένας αληθινός δευτερεύων του θριάμβου Του; Προδότη και Πατέρα του Ψεύδους, υποσχετή μάταιων νικών; Είσαι κι εσύ συντριμμένος από...»
Ο Mark δεν πρόλαβε να συνεχίσει. Οι χλευασμοί του είχαν βρει στόχο. Από το ανοιχτό στόμα του Jamsie όλοι όσοι βρίσκονταν στο δωμάτιο μπορούσαν τώρα να ακούσουν μακρινές και επιτηδευμένες λέξεις, η καθεμιά ξεφλουδισμένη από κάποιο όξινο λαρύγγι, γλειμμένη από μια περιφρονητική γλώσσα και ριγμένη αργά και σκόπιμα στα αυτιά τους σαν αιχμηρά βέλη χλεύης. Όλοι ένιωσαν αυτή τη χλεύη. Και όλοι φοβήθηκαν.
«Σβώλε λάσπης. Μικρό κουτάβι γαμημένων ζώων. Ομιλούν θηρίο. Προσεύχεσαι με τη μία άκρη και αφοδεύεις με την άλλη. Εξαρτάσαι από έλεος. Ζητάς συγχώρηση...»
Η περιφρόνηση ήταν σαν καυστικό οξύ για όσους άκουγαν.
«...μυρίζεις σαν κοπρώνας. Σαπίζεις σε ζουμερό πτώμα. Σώπα! Αποσύρσου! Άφησε αυτό το ζώο σε εμάς, τους Υψι-ι-ι-ι-ι-ι-στους...» Η μία συλλαβή της τελευταίας λέξης τεντώθηκε σε μια μακρά νότα που είχε την ποιότητα ενός θρηνητικού μετανιώματος. Ο Mark το σημείωσε και πήρε τη μόνη διέξοδο: επίθεση.
«Δήλωσε ποιος είσαι, στο όνομα του Ιησού!» Μια μεγάλη παύση. Το πρόσωπο του Jamsie ήταν άχρωμο, τραβηγμένο. Ο νεαρός ιερέας ήταν έτοιμος να πει κάτι, όταν εκείνη η φωνή μίλησε ξανά.
«Δεν υποκύψαμε ποτέ σε καμία δύναμη. Και ποτέ δεν θα...»
«Τότε θα αρχίσουμε τον εξορκισμό, την κατάρα εναντίον σου, την εκδίωξη εσού και όλων σας στο όνομα του...»
«Όοοοοοχι!» Πάλι εκείνη η μακρόσυρτη θρηνητική νότα. Η φωνή είχε χάσει την περιφρόνησή της. Υπήρχε μέσα της μια ξαφνική αγωνία, σχεδόν ένας δουλικός τόνος.
Ο Mark ήξερε ότι είχε ανοίξει ένα ρήγμα στην επίθεση, και μπήκε μέσα με ορμή.
«Το όνομά σου!» Η διαταγή του Mark ήρθε πριν ακόμη τελειώσει εκείνο το μακρόσυρτο «Όχι».
«Τα ονόματα είναι για...»
«Το όνομά σου! Με την εξουσία της Εκκλησίας του Ιησού, το όνομά σου, λέω!» Ο Mark δεν φώναζε, κι όμως η φωνή του γέμιζε κάθε σημείο του δωματίου.
«Είμαστε...» Πάλι η θρηνητική νότα, αλλά αυτή τη φορά με μια αντήχηση σαν γρύλισμα. «Είμαστε όλοι του Βασιλείου. Κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να ξέρει το όνομα. Είμαστε όοοοοοοολοι...» Το «λ» αντήχησε και ξαναντήχησε ώσπου τελικά έσβησε.
«Πώς θα σε αποκαλούμε, λοιπόν;» Ο Mark εξακολουθούσε να επιμένει. «Στο όνομα του Ιησού, σε ποιο όνομα θα υπακούσεις; Στο όνομα του Ιησού, σε ποιο όνομα θα υπακούσεις;»
«Multus-a-um. Magus-a-um. Gross-grosser-grossesste. Εβδομήντα φορές. Εβδομήντα επτά Λεγεώνα. Όλοι...»
«Multus; Θα υπακούσεις σε αυτό το όνομα, στο όνομα του...»
Ο Mark διακόπηκε από τον Jamsie. Ήταν ξαφνικά ξύπνιος, με τα μάτια ορθάνοιχτα και κατακόκκινα, το σώμα του να σπρώχνει ενάντια στους ιμάντες, τα πόδια του να κλοτσούν.
«Καθίστε πάνω στα πόδια του», είπε ο Mark. Οι δύο βοηθοί το έκαναν.
«ΘΕΙΕ PONTO! ΘΕΙΕ PONTO!» Ο Jamsie ούρλιαζε με όλη τη δύναμη της φωνής του, με μια απελπισία που τους πάγωσε όλους. «ΘΕΙΕ PONTO! ΜΗ ΦΥΓΕΙΣ. ΑΝ ΦΥΓΕΙΣ, ΤΙ ΘΑ ΜΟΥ ΚΑΝΟΥΝ; ΘΕΙΕ PONTO! ΘΕΙΕ PONTO!»
Ο Mark τραβήχτηκε πίσω και σκέφτηκε γρήγορα.
Ο Jamsie συνέχισε να φλυαρεί ασυνάρτητα. Ύστερα, με χαμηλότερο τόνο, σαν να είχε εξαντληθεί από τις πρόσφατες προσπάθειές του: «Ναι... νόμιζες πως ήσουν μετά το δικό μου... όχι, σε παρακαλώ... μην το κάνεις αυτό και... νύχτα... ραδιόφωνο με τον Jay Beedem...»
Ο Mark σκεφτόταν. Γύρισε αλλού το βλέμμα του. Οι άλλοι μπορούσαν να δουν το πρόσωπό του σκεπασμένο από ένα αποτραβηγμένο ύφος. Για μερικά δευτερόλεπτα έμοιαζε να βρίσκεται αλλού, να έχει αποσπαστεί εντελώς από την κατάσταση. Ύστερα στράφηκε ξαφνικά σαν μαστίγιο, με τη φωνή του να υψώνεται από θυμό.
«Multus! Multus! Απάντησέ μας στο όνομα του Ιησού. Απάντησε! Απάντησε! Διώχνοντας τον Ponto! Απάντησε!» Ο Mark περίμενε για μια στιγμή. Ύστερα επανέλαβε τη διαταγή του.
«Απάντησε! Διώχνοντας τον Ponto! Απάντησε!»
Τα μάτια του Jamsie θόλωσαν, το κεφάλι του έπεσε πίσω, το σώμα του χαλάρωσε. Ο Mark είχε την απάντησή του. Ήξερε: ουσιαστικά, ο Ponto είχε φύγει· τώρα είχε άμεση συναλλαγή με τον «ανώτερο» του Ponto. Ο σκοπός του Mark τώρα ήταν σαφώς να αποσπάσει όσες περισσότερες πληροφορίες μπορούσε από εκείνον τον «ανώτερο», να μάθει ειδικότερα όσο περισσότερα μπορούσε για τις μπερδεμένες γραμμές της απόπειρας κατοχής του Jamsie και έτσι να ανοίξει τον δρόμο για μια επιτυχή εκδίωξη του κακού πνεύματος. Ο Multus, όπως όλα τα κακά πνεύματα, δεν άντεχε το φως της αλήθειας.
Ο γιατρός άνοιξε με τα δάχτυλα ένα από τα μάτια του Jamsie, έπιασε τον σφυγμό του και έγνεψε αργά, προειδοποιητικά, στον Mark.
Ο Mark εξαπέλυσε μια σειρά ερωτήσεων.
Συνεχίζεται
