Συνέχεια από Πέμπτη 14. Μαΐου 2026
Όμηρος του Διαβόλου (Hostage to the Devil) 35
Κατοχή και Εξορκισμός στην Αμερική της δεκαετίας του 1990
Ο θείος Ponto και ο Μανιταροσουπάς
Οι χειρότερες από τις πιεστικές συνεδρίες με τον Ponto συνέβησαν την 1η Φεβρουαρίου. Ο Ponto εγκαταστάθηκε στο υπνοδωμάτιο του Jamsie. Ο Jamsie πέρασε τη νύχτα βαδίζοντας πάνω κάτω στο πάτωμα του σαλονιού του, φτιάχνοντας καφέ για να μείνει ξύπνιος, λογομαχώντας δυνατά με τον Ponto, κλαίγοντας συνεχώς, καπνίζοντας και πίνοντας κατά διαστήματα. Δεν μπορούσε να απαλλαγεί από τον Ponto. Και δεν μπορούσε να αποφασίσει. Χρειαζόταν χρόνο. Η πίεση που του ασκούσε ο Ponto για να πάρει μια απόφαση ήταν εκείνη που συνέθλιβε το πνεύμα του.
Τελικά αποφάσισε να κερδίσει χρόνο για να σκεφτεί και να αναλύσει όλα αυτά. Θα ζητούσε άδεια απουσίας από τον σταθμό. Κατά τη διάρκεια της άδειας θα μπορούσε να ξαναπεράσει όλα τα γεγονότα των τελευταίων ετών, να συμβουλευθεί ξανά τον ψυχίατρο, να δει τον πατέρα Mark και να αποκτήσει αρκετό έλεγχο του εαυτού του ώστε να σχηματίσει κάποια απόφαση για μια συνετή πορεία δράσης.
Όταν έφθασε στον σταθμό νωρίς το επόμενο πρωί και πήγε να δει τον Jay Beedem για να ζητήσει λίγες μέρες άδεια, οι δυσκολίες του πήραν νέα μορφή.
Ο Beedem μίλησε χωρίς να σηκώσει το πρόσωπό του από τις σημειώσεις που διάβαζε. Ο Beedem είχε προσέξει, είπε, την ολοένα πιο παράξενη συμπεριφορά του Jamsie τις τελευταίες εβδομάδες. Ο Beedem δεν πίστευε ότι μια άδεια απουσίας ήταν η λύση. Βεβαίως, ο Jamsie είχε μερικές καθυστερημένες ημέρες άδειας που του οφείλονταν. Αλλά ο Beedem αισθανόταν ότι, αν ο Jamsie συνέχιζε να δημιουργεί ένταση ανάμεσα στους άλλους υπαλλήλους του σταθμού, δεν θα υπήρχε άλλη εναλλακτική παρά να τον απολύσει.
Ο τόνος δεν ήταν ούτε φιλικός ούτε εχθρικός. Ουδέτερος. Πολύ ψυχρός. Απρόσωπος.
Ο Jamsie εξακολουθούσε να πιστεύει ότι θα μπορούσε να φτάσει ως τον Beedem, αν μπορούσε απλώς να του δώσει κάποια ιδέα για τη διάσταση του προσωπικού προβλήματος που τον βασάνιζε. Αλλά όταν προσπάθησε, ο Beedem τον διέκοψε αργά και με έμφαση:
«Αν δεν μπορείτε να παίρνετε σωστές αποφάσεις στις προσωπικές σας υποθέσεις, δεν μπορεί να σας εμπιστευθεί κανείς σε ζητήματα που αφορούν τους πελάτες μας και τους ακροατές μας».
Τότε ο Beedem σήκωσε το κεφάλι του για πρώτη φορά από τότε που ο Jamsie είχε μπει στο γραφείο του. Ο Jamsie αναζήτησε κάποια σπίθα, οποιοδήποτε ίχνος ελπίδας για τον εαυτό του. Τα μάτια του Beedem ήταν κενά. Πραγματικά κενά. Όχι μεταφορά. Θα μπορούσαν να είναι φτιαγμένα από χρωματιστό γυαλί, μόνο που, σε αντίθεση με το γυαλί, δεν αντανακλούσαν το γραφείο ή τα αντικείμενα γύρω τους ή το φως από τα παράθυρα.
Τότε ο Jamsie κατάλαβε ότι δεν είχε νόημα να προσπαθήσει να φτάσει ως τον Beedem. Είπε κάτι για το ότι θα έπαιρνε τις ημέρες άδειας που είχε χάσει. Ο Beedem έσκυψε πάλι πάνω από τις σημειώσεις του.
Καθώς ο Jamsie έκλεινε την πόρτα βγαίνοντας, έριξε μια γρήγορη ματιά πίσω: ο Beedem καθόταν ολόισιος στην καρέκλα του, με τα μάτια καρφωμένα στον Jamsie, κοιτάζοντάς τον σταθερά και άγρια. Ο Beedem κοιτούσε μέσα του, σκέφτηκε ο Jamsie. Ήταν αυτό βλέμμα μίσους και χλευαστικής περιφρόνησης στα μάτια του Beedem; Ή μήπως ήταν απλώς η φυσική αντίδραση ενός καταπονημένου διευθυντή σταθμού απέναντι σε ακόμη ένα προσωπικό πρόβλημα ενός υπαλλήλου;
Κατεβαίνοντας τον διάδρομο προς το γραφείο του, ο Jamsie προσπάθησε να θυμηθεί κάτι από τη συζήτηση που είχε κάνει μαζί του ο Mark μετά το δείπνο. Φαινόταν να είναι ο μόνος που είχε συναντήσει ο Jamsie και που ήταν βέβαιος ότι είχε πιάσει το νήμα του προβλήματος του Jamsie και ήξερε τι έπρεπε να γίνει. Αλλά τίποτε δεν ήταν τώρα καθαρό για τον Jamsie. Κάθισε στο γραφείο του. Προσπάθησε να καθαρίσει το μυαλό του. Ήθελε να ξαναπεράσει όλα όσα του είχαν συμβεί από τότε που είχε αναλάβει εργασία στον σταθμό. Οι σκέψεις του ήταν μέσα σε δίνη. Δεν μπορούσε να σκεφτεί λογικά. Λέξεις όπως «καλό», «κακό», «Σατανάς», «Ιησούς», «Ponto», «γάμος», «κατοχή», «ελεύθερη βούληση» στριφογύριζαν και αναποδογύριζαν μέσα στο κεφάλι του. Δεν μπορούσε να τις βάλει σε τάξη. Έπειτα το «Beedem» άρχισε να αναδύεται μπροστά στο μυαλό του. Beedem; Έτσι απλά, με ένα μεγάλο ερωτηματικό. «Jay Beedem; Jay Beedem; Jay Beedem;»
«Jamsie, έχω έτοιμο το πρόγραμμα για τον επόμενο μήνα». Ήταν ο παραγωγός του, ο Cloyd.
Ο Jamsie σήκωσε το βλέμμα χαζά και μουρμούρισε:
«Jay Beedem;»
«Ω, το έχει δει. Είναι εντάξει. Είμαστε έτοιμοι. Θέλεις να το δεις;»
Ο Jamsie πήρε το πρόγραμμα. Αλλά δεν μπορούσε τώρα να συγκεντρωθεί σε αυτό.
«Θα σε πάρω, Cloyd», ήταν το μόνο που κατάφερε να πει.
Όταν έμεινε μόνος, προσπάθησε ξανά. Δεν είχε νόημα. Μπορούσε να δει το πρόσωπο του Mark, το πρόσωπο του Jay Beedem, το πρόσωπο του Ponto, το δικό του πρόσωπο, το πρόσωπο του Ara, το πρόσωπο της Lydia, το πρόσωπο του Cloyd. Και πάλι το πρόσωπο του Jay Beedem, με εκείνο το βλέμμα περιφρόνησης και μίσους. Αλλά όλα ήταν τώρα ερωτηματικά.
Κατοχή και Εξορκισμός στην Αμερική της δεκαετίας του 1990
MALACHI MARTIN
Ο θείος Ponto και ο Μανιταροσουπάς
Οι χειρότερες από τις πιεστικές συνεδρίες με τον Ponto συνέβησαν την 1η Φεβρουαρίου. Ο Ponto εγκαταστάθηκε στο υπνοδωμάτιο του Jamsie. Ο Jamsie πέρασε τη νύχτα βαδίζοντας πάνω κάτω στο πάτωμα του σαλονιού του, φτιάχνοντας καφέ για να μείνει ξύπνιος, λογομαχώντας δυνατά με τον Ponto, κλαίγοντας συνεχώς, καπνίζοντας και πίνοντας κατά διαστήματα. Δεν μπορούσε να απαλλαγεί από τον Ponto. Και δεν μπορούσε να αποφασίσει. Χρειαζόταν χρόνο. Η πίεση που του ασκούσε ο Ponto για να πάρει μια απόφαση ήταν εκείνη που συνέθλιβε το πνεύμα του.
Τελικά αποφάσισε να κερδίσει χρόνο για να σκεφτεί και να αναλύσει όλα αυτά. Θα ζητούσε άδεια απουσίας από τον σταθμό. Κατά τη διάρκεια της άδειας θα μπορούσε να ξαναπεράσει όλα τα γεγονότα των τελευταίων ετών, να συμβουλευθεί ξανά τον ψυχίατρο, να δει τον πατέρα Mark και να αποκτήσει αρκετό έλεγχο του εαυτού του ώστε να σχηματίσει κάποια απόφαση για μια συνετή πορεία δράσης.
Όταν έφθασε στον σταθμό νωρίς το επόμενο πρωί και πήγε να δει τον Jay Beedem για να ζητήσει λίγες μέρες άδεια, οι δυσκολίες του πήραν νέα μορφή.
Ο Beedem μίλησε χωρίς να σηκώσει το πρόσωπό του από τις σημειώσεις που διάβαζε. Ο Beedem είχε προσέξει, είπε, την ολοένα πιο παράξενη συμπεριφορά του Jamsie τις τελευταίες εβδομάδες. Ο Beedem δεν πίστευε ότι μια άδεια απουσίας ήταν η λύση. Βεβαίως, ο Jamsie είχε μερικές καθυστερημένες ημέρες άδειας που του οφείλονταν. Αλλά ο Beedem αισθανόταν ότι, αν ο Jamsie συνέχιζε να δημιουργεί ένταση ανάμεσα στους άλλους υπαλλήλους του σταθμού, δεν θα υπήρχε άλλη εναλλακτική παρά να τον απολύσει.
Ο τόνος δεν ήταν ούτε φιλικός ούτε εχθρικός. Ουδέτερος. Πολύ ψυχρός. Απρόσωπος.
Ο Jamsie εξακολουθούσε να πιστεύει ότι θα μπορούσε να φτάσει ως τον Beedem, αν μπορούσε απλώς να του δώσει κάποια ιδέα για τη διάσταση του προσωπικού προβλήματος που τον βασάνιζε. Αλλά όταν προσπάθησε, ο Beedem τον διέκοψε αργά και με έμφαση:
«Αν δεν μπορείτε να παίρνετε σωστές αποφάσεις στις προσωπικές σας υποθέσεις, δεν μπορεί να σας εμπιστευθεί κανείς σε ζητήματα που αφορούν τους πελάτες μας και τους ακροατές μας».
Τότε ο Beedem σήκωσε το κεφάλι του για πρώτη φορά από τότε που ο Jamsie είχε μπει στο γραφείο του. Ο Jamsie αναζήτησε κάποια σπίθα, οποιοδήποτε ίχνος ελπίδας για τον εαυτό του. Τα μάτια του Beedem ήταν κενά. Πραγματικά κενά. Όχι μεταφορά. Θα μπορούσαν να είναι φτιαγμένα από χρωματιστό γυαλί, μόνο που, σε αντίθεση με το γυαλί, δεν αντανακλούσαν το γραφείο ή τα αντικείμενα γύρω τους ή το φως από τα παράθυρα.
Τότε ο Jamsie κατάλαβε ότι δεν είχε νόημα να προσπαθήσει να φτάσει ως τον Beedem. Είπε κάτι για το ότι θα έπαιρνε τις ημέρες άδειας που είχε χάσει. Ο Beedem έσκυψε πάλι πάνω από τις σημειώσεις του.
Καθώς ο Jamsie έκλεινε την πόρτα βγαίνοντας, έριξε μια γρήγορη ματιά πίσω: ο Beedem καθόταν ολόισιος στην καρέκλα του, με τα μάτια καρφωμένα στον Jamsie, κοιτάζοντάς τον σταθερά και άγρια. Ο Beedem κοιτούσε μέσα του, σκέφτηκε ο Jamsie. Ήταν αυτό βλέμμα μίσους και χλευαστικής περιφρόνησης στα μάτια του Beedem; Ή μήπως ήταν απλώς η φυσική αντίδραση ενός καταπονημένου διευθυντή σταθμού απέναντι σε ακόμη ένα προσωπικό πρόβλημα ενός υπαλλήλου;
Κατεβαίνοντας τον διάδρομο προς το γραφείο του, ο Jamsie προσπάθησε να θυμηθεί κάτι από τη συζήτηση που είχε κάνει μαζί του ο Mark μετά το δείπνο. Φαινόταν να είναι ο μόνος που είχε συναντήσει ο Jamsie και που ήταν βέβαιος ότι είχε πιάσει το νήμα του προβλήματος του Jamsie και ήξερε τι έπρεπε να γίνει. Αλλά τίποτε δεν ήταν τώρα καθαρό για τον Jamsie. Κάθισε στο γραφείο του. Προσπάθησε να καθαρίσει το μυαλό του. Ήθελε να ξαναπεράσει όλα όσα του είχαν συμβεί από τότε που είχε αναλάβει εργασία στον σταθμό. Οι σκέψεις του ήταν μέσα σε δίνη. Δεν μπορούσε να σκεφτεί λογικά. Λέξεις όπως «καλό», «κακό», «Σατανάς», «Ιησούς», «Ponto», «γάμος», «κατοχή», «ελεύθερη βούληση» στριφογύριζαν και αναποδογύριζαν μέσα στο κεφάλι του. Δεν μπορούσε να τις βάλει σε τάξη. Έπειτα το «Beedem» άρχισε να αναδύεται μπροστά στο μυαλό του. Beedem; Έτσι απλά, με ένα μεγάλο ερωτηματικό. «Jay Beedem; Jay Beedem; Jay Beedem;»
«Jamsie, έχω έτοιμο το πρόγραμμα για τον επόμενο μήνα». Ήταν ο παραγωγός του, ο Cloyd.
Ο Jamsie σήκωσε το βλέμμα χαζά και μουρμούρισε:
«Jay Beedem;»
«Ω, το έχει δει. Είναι εντάξει. Είμαστε έτοιμοι. Θέλεις να το δεις;»
Ο Jamsie πήρε το πρόγραμμα. Αλλά δεν μπορούσε τώρα να συγκεντρωθεί σε αυτό.
«Θα σε πάρω, Cloyd», ήταν το μόνο που κατάφερε να πει.
Όταν έμεινε μόνος, προσπάθησε ξανά. Δεν είχε νόημα. Μπορούσε να δει το πρόσωπο του Mark, το πρόσωπο του Jay Beedem, το πρόσωπο του Ponto, το δικό του πρόσωπο, το πρόσωπο του Ara, το πρόσωπο της Lydia, το πρόσωπο του Cloyd. Και πάλι το πρόσωπο του Jay Beedem, με εκείνο το βλέμμα περιφρόνησης και μίσους. Αλλά όλα ήταν τώρα ερωτηματικά.
Σιγά σιγά ο Jamsie άρχισε να ηρεμεί· και προσπάθησε τουλάχιστον να βάλει σε μια τάξη μερικά ερωτήματα. Είχε δίκιο ο Mark, και τον προσκαλούσαν να καταληφθεί; Ήταν ήδη κατειλημμένος; Ήταν ο Mark απλώς ένας ακόμη ιερέας που προσπαθούσε να τον κάνει προσήλυτο; Ή μήπως κάπου στην πορεία είχε δίκιο ο ψυχίατρος; Ήταν παρανοϊκός ή σχιζοφρενής; Τα επινοούσε όλα;
Ακόμη ανήσυχος, οι σκέψεις του γύρισαν πάλι στον Beedem. Τι ήταν τέλος πάντων αυτός; Ένας ακόμη ανόητος, άκαρδος ηλίθιος; Όχι, αυτός ο τύπος είχε κάτι άλλο. Και το είχε σε αφθονία. Ως σήμερα, όταν ο Jamsie έτυχε να ρίξει εκείνη τη ματιά πίσω, δεν είχε δει ποτέ τον Jay Beedem να εκδηλώνει κάποιο συναίσθημα. Τίποτε από μέσα. Δεν τον είχε δει ποτέ ούτε καν να γελάει πραγματικά.
Άρχισε να σκέφτεται περισσότερο τον Beedem ως πρόσωπο. Τι ήξερε γι’ αυτόν; Ο Beedem ήταν γεννημένος πωλητής. Μπορούσε να μιλήσει, τρόπος του λέγειν, σε δέκα χιλιάδες διαφορετικές γλώσσες και τόνους, όταν ήθελε να πουλήσει κάτι. Είχε καυστικό πνεύμα και μπορούσε να στραφεί χωρίς προειδοποίηση εναντίον οποιουδήποτε και να τον κατακόψει ανελέητα δημοσίως. Χρησιμοποιούσε συχνά χυδαίες λέξεις, σαν να ήταν χρυσόγραφα αξιόγραφα που εγγυούνταν την αυθεντία και την ακρίβεια όσων έλεγε. Οι γυναίκες στο γραφείο τον απέφευγαν. Μερικές είχαν κοιμηθεί μαζί του μία φορά —αλλά καμία δεν επανέλαβε ποτέ την πράξη. Τον φοβούνταν ή τον περιφρονούσαν, ακόμη κι όταν έκανε τους ανθρώπους να γελούν.
Ο θείος Ponto ακόμη δεν εμφανιζόταν ποτέ όταν ήταν γύρω ο Beedem. Ο Ponto εμφανιζόταν παντού αλλού, ανάθεμά τον, σκέφτηκε πικρά ο Jamsie. Γιατί όχι κάθε φορά που ήταν με τον Jay Beedem; Γιατί όχι σήμερα, όταν θα μπορούσε να του φανεί χρήσιμη λίγη από εκείνη τη γλιστερή καθοδήγηση;
Κάποια παράξενη αιχμή στον Beedem ανησυχούσε τον Jamsie. Ήταν θυμωμένος, βέβαια. Αλλά δεν ήταν αυτό. Απλώς δεν μπορούσε να το συγκροτήσει μέσα στο κεφάλι του.
Τότε, ξαφνικά, ο Jamsie αποσπάστηκε από τις σκέψεις του για τον Beedem. Είχε περάσει πολύς καιρός από τότε που είχε ανησυχήσει γι’ αυτό, αλλά τώρα ένιωθε πως έπρεπε να λύσει τον παλιό γρίφο του «βλέμματος», του «παράξενου προσώπου». Υπέροχα! Όπως εκείνη την τρελή νύχτα στο Cleveland, ήταν τώρα βέβαιος ότι βρισκόταν στα πρόθυρα να ανακαλύψει τι του είχαν «πει γι’ αυτό». Για πρώτη φορά ύστερα από χρόνια προσπάθησε απελπισμένα να συγκεντρώσει όλες τις αναμνήσεις του, ώστε να συνθέσει τα θραύσματα σε ένα σύνθετο σκίτσο αναγνώρισης. Ξανά και ξανά, καθώς καθόταν στο γραφείο του, νόμιζε ότι το είχε. Οι αρθρώσεις των δαχτύλων του άσπρισαν καθώς έσφιγγε τα μπράτσα της καρέκλας του από την προσπάθεια. Αλλά κάθε φορά τα κομμάτια ξέφευγαν από την προσταγή του. Καθόταν κουλουριασμένος στην καρέκλα του, μοχθώντας πάνω σε αυτό το νοητικό σκίτσο· και αργά, λίγο λίγο, τα θραύσματα άρχισαν τελικά να μπαίνουν στη θέση τους και να μένουν εκεί.
Ύστερα από λίγη ώρα, ο Cloyd πέρασε ξανά από το γραφείο του Jamsie. Τον βρήκε σε εξαιρετική προσπάθεια συγκέντρωσης, να βογκά και να μουρμουρίζει μόνος του. Όταν δεν μπόρεσε να τραβήξει την προσοχή του Jamsie, τρόμαξε και έτρεξε να ζητήσει βοήθεια. Βρήκε δύο μηχανικούς του σταθμού, και μαζί, και οι τρεις, παρακολουθούσαν τον Jamsie, αναρωτώμενοι τι έπρεπε να κάνουν.
Στο μεταξύ, ο Jamsie ήταν ολοκληρωτικά απορροφημένος στην προσπάθειά του. Ένιωθε πως βρισκόταν στο ίδιο το χείλος. Αλλά, μονομιάς, όλα τα θραύσματα διαλύθηκαν σε μια μακριά, οδοντωτή γραμμή, στο τέλος της οποίας ήταν τα αγέλαστα μάτια του Jay Beedem. Έπειτα, πάλι σαν αστραπή, η γραμμή των θραυσμάτων φάνηκε να χύνεται έξω από το δεξί του αυτί, να κατευθύνεται προς το παράθυρο και να εξαφανίζεται επάνω στον γαλάζιο μεσημεριάτικο ουρανό. Το τελευταίο ίχνος που είδε από αυτήν ήταν το πρόσωπο του Jay Beedem, για μία φορά σπασμένο από ένα χαμόγελο από αυτί σε αυτί, να σέρνεται στην ουρά της γραμμής που υποχωρούσε.
Ο Jamsie έφερε τα χέρια του στα αυτιά του. Φώναζε, μια μπερδεμένη, βραχνή ριπή διαμαρτυρίας και οργής.
Τελικά άκουσε τη φωνή του Cloyd να έρχεται από μεγάλη απόσταση:
«Jamsie! Jamsie! Είσαι καλά; Jamsie! Ξύπνα!»
Ένιωσε τρία ζευγάρια χέρια επάνω του και κοίταξε τα τρομαγμένα πρόσωπα του Cloyd και των δύο μηχανικών.
«Τι συμβαίνει εδώ;» Ήταν ο Jay Beedem, ήρεμος, απαθής, ενοχλημένος και βαριεστημένος ταυτόχρονα. Στεκόταν στην πόρτα και έκανε νόημα με το χέρι στους άλλους να φύγουν. Είπε στον Jamsie, σχεδόν πατρικά, ότι έπρεπε να πάρει την υπόλοιπη μέρα άδεια.
Ο Jamsie αισθάνθηκε εντελώς ηττημένος. Δεν είχε λύσει τίποτε. Δεν είχε καταλάβει τίποτε. Ήταν ηλίθιο να αρχίσουν πάλι πράγματα να πετούν έξω από το κεφάλι του. Δεν είχε καν πάρει άδεια απουσίας. Την υπόλοιπη μέρα άδεια! Ευχαριστώ πολύ, σκέφτηκε.
Σηκώθηκε σκυφτός και λυγισμένος, σχεδόν με δάκρυα στα μάτια. Ο Jay Beedem παραμέρισε. Ο Jamsie βγήκε παραπατώντας από το γραφείο, διέσχισε τον διάδρομο και βγήκε στο πάρκινγκ, προς το αυτοκίνητό του. Ήταν η τελευταία μέρα του Jamsie στον σταθμό. Δεν θα ξανάβλεπε τον Jay Beedem. Αλλά εκείνη τη στιγμή ο Jamsie δεν μπορούσε να σκεφτεί ούτε πέντε λεπτά μπροστά.
Τη στιγμή που μπήκε στο διαμέρισμά του, ήξερε ότι ο Ponto ήταν κάπου εκεί. Υπήρχε εκείνη η μυρωδιά...
«Τώρα, μην θυμώνεις, Jamsie», ήρθε η φωνή από την ντουλάπα του διαδρόμου. «Θα μείνω μακριά σου ώσπου να με καλέσεις. Μην θυμώνεις. Απλώς σκέψου το ζήτημα με ψυχραιμία».
Ο Jamsie αναθάρρησε ελαφρά. Αλλά η κόπωση τον κατέβαλε. Έπεσε στο κρεβάτι και, μέσα σε λίγα λεπτά, κοιμόταν βαθιά.
Ήταν περίπου επτά η ώρα το Σάββατο το πρωί όταν ξύπνησε ήσυχα. Ήταν βέβαιος ότι κάποιος ήχος τον είχε ξυπνήσει. Άκουσε για λίγες στιγμές. Έπειτα άκουσε έναν θρόισμα και έναν ήχο ξυσίματος από την ντουλάπα όπου βρισκόταν ο Ponto την προηγούμενη νύχτα.
Ο Jamsie τεντώθηκε και υποψιάστηκε. Τι ετοίμαζε πάλι ο Ponto; Προχώρησε στις μύτες των ποδιών, στάθηκε ακούγοντας για μια στιγμή, και ύστερα τράβηξε απότομα στην άκρη τη συρόμενη πόρτα της ντουλάπας. Αυτό που είδε τον ηλεκτρίσε με μια αηδία και αγανάκτηση που δεν είχε νιώσει ποτέ πριν, ούτε στις χειρότερες στιγμές του με τον Ponto. Ο Ponto καθόταν πάνω στην παλιά εικόνα, ξεκολλώντας κομματάκια από το μωσαϊκό που σχημάτιζε το πρόσωπο της Παναγίας. Ήδη τα μάτια ήταν δύο άδειες, μαύρες τρύπες, και ο Ponto δούλευε τώρα στο στόμα.
Όταν ο Jamsie τον κοίταξε, εκείνος σταμάτησε με χαλαρό τρόπο, με ένα νύχι γαντζωμένο γύρω από ένα θραύσμα του μωσαϊκού.
«Δεν θα χρειαζόμαστε αυτά τα σκουπίδια, Jamsie, έτσι δεν είναι, εσύ κι εγώ;» Χαμογέλασε με αυτοπεποίθηση. Η μυρωδιά πλανήθηκε γύρω από τα ρουθούνια του Jamsie. «Στο κάτω κάτω, δεν μπορώ να περάσω τη νύχτα με αυτό το πράγμα δίπλα μου, έτσι δεν είναι;»
Ο Ponto χαμογέλασε αυτάρεσκα.
Ο Jamsie είδε κόκκινο. Όλη η πικρία που είχε συσσωρευτεί μέσα του από τα πρώτα εφηβικά του χρόνια —ο θυμός του επειδή είχε φοβηθεί, η ματαίωσή του για εκείνο το «παράξενο πρόσωπο», η απογοήτευσή του από τον πατέρα και τη μητέρα του, η τελική του επιθυμία να απαλλαγεί από τον Ponto και τις φορτικές του πιέσεις, η αδιάκοπη μοναξιά του— ξέσπασαν όλα από τον εσωτερικό του εαυτό, πλημμυρίζοντας το μυαλό του με μια ναυτία απέναντι στο να μάθει οτιδήποτε περισσότερο για τη ζωή. Εκείνη τη στιγμή η θέλησή του σκλήρυνε σε μια σταθερή απόφαση που τον έστρεφε προς τον θάνατο, ως τη μόνη του απελευθέρωση και ελπίδα ανάπαυσης.
Για μερικά δευτερόλεπτα στάθηκε ταλαντευόμενος δεξιά και αριστερά, με το κεφάλι του να πονά. Έπειτα ξέσπασε σε μια απελπισμένη οργή που τον εκτίναξε σαν άγριο άνθρωπο· βρίζοντας και καταριώντας δυνατά, όρμησε κάτω από τα μπροστινά σκαλιά προς το αυτοκίνητό του.
Δεν υπήρχε τίποτε πολύ ασυνήθιστο στην παιδική ηλικία του πατέρα Mark A. ούτε στην οικογένειά του. Ο Mark ήταν γέννημα θρέμμα Νεοϋορκέζος. Ο πατέρας του, ακόμη ζωντανός, ήταν Γιάνκης από το Maine, που εγκαταστάθηκε στη Νέα Υόρκη μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η μητέρα του, τώρα νεκρή, ήταν μια Kelly από το Tennessee. Η οικογένειά της είχε έρθει από την Ιρλανδία στην Αμερική στα τέλη του δέκατου όγδοου αιώνα. Είχε μορφωθεί στο Kansas City. Όταν ήρθε στη Νέα Υόρκη για να μείνει για λίγο με συγγενείς, γνώρισε τον άντρα της. Εκείνος εργαζόταν σε μια μεγάλη λογιστική εταιρεία.
Ο Mark ήταν το τρίτο από πέντε παιδιά. Οι δύο αδελφοί του ζουν ακόμη στη Νέα Υόρκη. Μία από τις αδελφές του παντρεύτηκε έναν Ελβετό βιομήχανο και ζει στη Ζυρίχη. Η άλλη αδελφή, ιεραπόστολος μοναχή, βρισκόταν στις Φιλιππίνες όταν ξέσπασε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος. Επέζησε σε ιαπωνικό στρατόπεδο συγκέντρωσης, αλλά είχε εξασθενήσει πολύ και πέθανε στη Manila αφού ο πόλεμος είχε τελειώσει.
Συνολικά, κανείς δεν θα μπορούσε να μαντέψει ότι ένας άνθρωπος με το τόσο κανονικό και ατάραχο υπόβαθρο του Mark θα ήταν το μοναδικό πρόσωπο που μπορούσε όχι μόνο να πιστέψει, αλλά και να κατανοήσει τη δυσχερή θέση του Jamsie· ή ότι το μάλλον πεζό επάγγελμα του πατέρα του Mark ως λογιστή θα γινόταν ο τυχαίος κρίκος που θα ολοκλήρωνε την αλυσίδα των περιστάσεων.
Ως νεαρός, ύστερα από ενάμιση χρόνο στο κολέγιο, ο Mark εισήλθε στο ιερατικό σεμινάριο της επισκοπής. Επτά χρόνια αργότερα, το 1928, μαζί με άλλους οκτώ άνδρες, έγινε ιερέας. Πέρασε δέκα χρόνια ως βοηθός σε τέσσερις ενορίες της επισκοπής της Νέας Υόρκης. Έγινε γνωστός ως σκληρά εργαζόμενος και πολύ αποτελεσματικός ιερέας. Ήταν πρακτικός μάλλον παρά μυστικιστής, ακτιβιστής δεκαετίες πριν αυτό γίνει της μόδας, και πολύ δύσκολο να αποθαρρυνθεί. Όσοι τον γνώριζαν τότε τον θυμούνται ζωηρό, σχεδόν κεφάτο, με καθαρά γαλάζια μάτια, γρήγορες κινήσεις, έτοιμο λόγο, ξαφνικά ξεσπάσματα θυμού και εξίσου γρήγορες επιστροφές στην καλή διάθεση.
Ο ίδιος ο Mark διηγείται πως, εκείνα τα πρώτα χρόνια, η ζωή του φαινόταν πάντοτε να αποτελείται από «σενάρια». Κάθε κατάσταση ήταν συντεθειμένη από ανθρώπους και αντικείμενα. Εκτιμούσες τους ανθρώπους, γνώριζες τα αντικείμενα και χάραζες την πορεία της δράσης σου, το «σενάριό» σου, για εκείνη την κατάσταση. Ο Mark απέφευγε κάθε άτολμη και ασαφή ιδέα περί «κινήτρων» ή περί «μυστικών πραγματικοτήτων». Σε πολλούς συγχρόνους του φαινόταν ότι είχε μια ρηχή και εύθραυστη προσέγγιση. Και πράγματι, ο Mark παραδέχεται τώρα ότι εκείνα τα πρώτα χρόνια ήταν σαν ο εσωτερικός του εαυτός να καλυπτόταν από μια σκληρή, προστατευτική κρούστα, την οποία τίποτε δεν διαπερνούσε. Ήταν απρόσβλητος σε κάθε συναισθηματική έκκληση· και δεν τον συγκρατούσαν ούτε τον επηρέαζαν τα άυλα στοιχεία μιας κατάστασης.
Όταν επρόκειτο να μετατεθεί στην τέταρτη ενορία του, οι εκκλησιαστικοί του προϊστάμενοι του πρόσφεραν μια επιλογή: μια ενορία στα προάστια ή μία στο κέντρο του midtown Manhattan. Ο Mark επέλεξε χωρίς δισταγμό να εργαστεί στην καρδιά της πόλης. Και για τα επόμενα δύο χρόνια βίωσε ένα νέο σύνολο προβλημάτων, εντελώς διαφορετικών από εκείνα που αντιμετώπιζε στις περιφερειακές ενορίες όπου είχε ήδη υπηρετήσει.
Εκείνη τη στιγμή της ιστορίας της, λίγο πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Νέα Υόρκη ήταν ένα είδος μέκκας, και όχι μόνο για όσους είχαν οικονομικά και εμπορικά συμφέροντα. Εξυπηρετούμενη από 21 σήραγγες, 20 γέφυρες, 16 φέρι και 6 μεγάλες αεροπορικές εταιρείες, η Νέα Υόρκη δεχόταν κατά μέσο όρο 115.000 επισκέπτες την ημέρα και επιπλέον 270.000 αντιπροσώπους από άλλες πόλεις, οι οποίοι έρχονταν σε 500 ετήσια συνέδρια. Μέσω σιδηροδρομικών γραμμών, λεωφορειακών γραμμών, αεροπορικών γραμμών και αυτοκινητοδρόμων, ξεχύνονταν μέσα στην πόλη και, όπως υπολόγισε ένας στατιστικολόγος εκείνης της εποχής, οποιαδήποτε δεδομένη νύχτα τα σεντόνια των ξενοδοχειακών κρεβατιών που χρησιμοποιούνταν θα κάλυπταν 840 στρέμματα του Central Park.
Οι επισκέπτες μπορούσαν να μείνουν σε οποιοδήποτε από τα 460 ξενοδοχεία, με συνολικά πάνω από 112.000 δωμάτια, που κόστιζαν από 25 σεντς στο Bronx έως 50 δολάρια την ημέρα στο Ritz. Και, με ή χωρίς την ευγενική και υπομονετική βοήθεια των οκτώ νεαρών κυριών στο Γραφείο Πληροφοριών Πόλης του Macy’s, έβρισκαν τον δρόμο τους προς ένα ή άλλο από τα 9.000 εστιατόρια της Νέας Υόρκης, όπου παρήγγελλαν ό,τι επιθυμούσε η καρδιά τους: από ιρλανδικό στιφάδο, ιαπωνικό sukiyaki και κρεολικό gumbo, μέχρι σουηδικό smorgasbord, σαλάμι Βουδαπέστης και κεφαλονίτικο αυγολέμονο.
«Η σκληροτράχηλη Νέα Υόρκη είναι απλώς ένα αυγό τριών λεπτών», ραψωδούσε το Γραφείο Συνεδρίων και Επισκεπτών σε ένα από τα διαφημιστικά του κείμενα. Οι επισκέπτες ανακάλυπταν γρήγορα το μαλακό κέντρο εκείνης της θαυμάσιας πόλης. Αλλά ο Mark ανακάλυψε ότι υπήρχε επίσης μια οσμή ανθρώπινου πόνου και εξαχρείωσης.
Η ενορία του Mark βρισκόταν στο κέντρο της τουριστικής και ξενοδοχειακής περιοχής. Ανάμεσα σε καμαριέρες, γκρουμ, υπαλλήλους υποδοχής, ταμίες, οικονόμους, σεφ, σερβιτόρους και σερβιτόρες, και βοηθητικό προσωπικό κουζίνας, ο Mark υπολόγιζε ότι υπήρχαν 50.000 έως 75.000 άνδρες και γυναίκες των οποίων τα ωράρια ήταν ακανόνιστα και μεγάλα. Πήγαιναν για ύπνο όταν άρχιζαν οι περισσότερες εκκλησιαστικές ακολουθίες. Πολλοί κρατούσαν δύο δουλειές ταυτόχρονα. Δεν υπήρχε τρόπος γι’ αυτούς τους άνδρες και τις γυναίκες να διατηρήσουν τη θρησκεία ως μέρος των προγραμμάτων της ξενοδοχειακής ζωής. Αλλά ήταν ένα τόσο κρυφό πρόβλημα —ή τουλάχιστον ένα πρόβλημα που κανείς κανονικά δεν θα σκεφτόταν— ώστε ουσιαστικά παραμελούνταν από κάθε εκκλησία.
Εκείνο που, στα μάτια του Mark, επιδείνωνε τόσο τη δυσχερή θέση όσο και τον κίνδυνο αυτών των παραμελημένων ανθρώπων ήταν το πλέγμα του οργανωμένου εγκλήματος —κυρίως στο εμπόριο ναρκωτικών, στην πορνεία και στο παιχνίδι των αριθμών— μέσα στο οποίο πολλοί σύρονταν θέλοντας και μη. Από την απλή καθοδήγηση μεμονωμένων επισκεπτών έως τη μαστροπεία για μία ή άλλη από τις αρκετές μαντάμες και τα πορνεία τους· από την απλή συλλογή στοιχημάτων έως τη μεσολάβηση σε στοιχήματα· από τη μεταφορά ναρκωτικών έως την πώληση και διανομή τους· ο δρόμος, σε κάθε περίπτωση, ήταν εύκολος να βρεθεί και υπερβολικά ελκυστικός για να μη δοκιμαστεί. Ακόμη και με την έρευνα Seabury το 1930 και τη διάλυση του συνδικάτου του Luciano από τον Thomas Dewey λίγο αργότερα, δεν υπήρξε πραγματική παύση αυτής της κυκλοφορίας εγκλήματος και διαφθοράς.
Ο πατέρας του Mark, ως πιστοποιημένος λογιστής, χειριζόταν τις υποθέσεις ορισμένων μεγάλων ξενοδοχείων στη Νέα Υόρκη. Όταν ο Mark ανέλαβε τη νέα του θέση, ο πατέρας του του έδωσε συστάσεις σε μερικούς φίλους και πελάτες του στην περιοχή. Ήταν ακριβώς το άνοιγμα που χρειαζόταν ο Mark για να γνωρίσει τις συνθήκες στα ξενοδοχεία και στα εστιατόρια και να μιλά συχνά και εύκολα με το προσωπικό. Ο πραγματολογικός του νους άρπαξε τα κύρια στοιχεία, και η ιερατική του εμπειρία και τα ένστικτά του του υπέδειξαν τι μπορούσε να γίνει για να αντιμετωπιστούν οι θρησκευτικές ανάγκες των εργαζομένων στα ξενοδοχεία και στα εστιατόρια.
Όταν, δύο χρόνια αργότερα, ήρθε η ώρα να εξεταστεί η επόμενη αποστολή του, είχε ήδη αποφασίσει λίγο πολύ τι επιθυμούσε να κάνει.
Τον Αύγουστο του 1938 του δόθηκε η ευκαιρία. Είχε μια μακρά συζήτηση με τους προϊσταμένους του. Είχε να κάνει μια απλή πρόταση: να αναλάβει ειδική αποστολή ως έκτακτος εφημέριος του προσωπικού των ξενοδοχείων και των εστιατορίων στη Νέα Υόρκη. Όπως παρουσίασε ο Mark την υπόθεση, πρέπει να ακουγόταν σαν να ζητούσε να πάει ιεραπόστολος σε άγριες χώρες. Οι προϊστάμενοι εντυπωσιάστηκαν από την ανάλυσή του για την κατάσταση. Δεν ήταν δύσκολο να πειστούν. Η απόφαση ελήφθη, και ο Mark πήγε να ζήσει στο πρεσβυτέριο μιας ενορίας στο midtown. Απαλλάχθηκε από όλα τα καθήκοντα σε εκείνη την ενορία. Θα ήταν απλώς η βάση του.
Η νέα του ενορία απλωνόταν στην πραγματικότητα σε κάθε ξενοδοχείο του Manhattan και του Brooklyn Heights. Χώρισε αυτή την ενορία σε έξι περιοχές, βασισμένες σε μια πρόχειρη ομαδοποίηση ξενοδοχείων. Η περιοχή του Grand Central είχε κέντρο το Commodore και το Biltmore. Η περιοχή του Penn Station είχε ως κεντρικό σημείο το New Yorker. Η Times Square ήταν σχετικά αυτοτελής. Η East Side κυριαρχούνταν από το Waldorf-Astoria. Η ομάδα του Central Park είχε κέντρο το Plaza και το Sherry Netherlands. Το Brooklyn Heights επικεντρωνόταν κυρίως στο St. George με τα 2.641 δωμάτια.
Αλλά η περιοχή δράσης του Mark δεν ήταν αποκλειστικά τα ξενοδοχεία, και σίγουρα δεν ήταν όλα πρώτης κατηγορίας. Γνώριζε εστιατόρια, νυχτερινά κέντρα, swing joints, καταγώγια, ξενοδοχεία δεύτερης, τρίτης και καμίας κατηγορίας. Ήταν τόσο οικείος όσο και οι «θαμώνες» στο Paradise Cabaret στο Broadway και στο Cotton Club στην 48η Οδό —όπου, όπως θυμάται, «50 ψηλές μελαψές κοπέλες» χόρευαν στη μουσική του Cab Galloway. Γνώριζε το Casino de Paree του Billy Rose και ήταν πολύ γνωστός σε swing joints όπως το Onyx, το Famous Door, το Hickory House.
Δεν ήταν παράξενο που ο Mark γνώρισε μερικούς από τους καλύτερους σεφ της Νέας Υόρκης —και μερικούς από τους χειρότερους! Εν μέρει ως μέσο για να τον βοηθήσει να φτάσει στις καρδιές και στα μυαλά μερικών από την «ενορία» του, ο Mark άρχισε να ενδιαφέρεται για τη μαγειρική. Μια ωραία μέρα ανακάλυψε μάλιστα ότι είχε πραγματικό ταλέντο στη μαγειρική και ότι είχε γνήσιο ενδιαφέρον γι’ αυτήν.
Δεν θα αργούσε να ανακαλύψει ότι αυτό δεν ήταν το μόνο μέρος της νέας του ζωής που θα έφτανε βαθιά μέσα του και θα γινόταν για πάντα μέρος του.
Ο Mark βρισκόταν σε μια νυχτερινή κλήση —κάτι συνηθισμένο για τη νέα του περιοχή δράσης— όταν είχε την πρώτη του κοντινή επαφή με μια δύναμη που αργότερα θα γινόταν το επίκεντρο όλων των προσπαθειών του. Ήταν στο προσκέφαλο μιας νεαρής πόρνης, την οποία είχαν βρει αιμόφυρτη και αναίσθητη σε ένα άδειο οικόπεδο κοντά στην Ninth Avenue και την 43rd Street. Αυτή η περιοχή, μαζί με το Sugar Hill στο Harlem, όπου οι μιγάδες ασκούσαν το επάγγελμά τους, ήταν οι φθηνότερες και πιο επικίνδυνες ζώνες της πορνείας. Ο Mark δεν πήγαινε ποτέ εκεί παρά μόνο σε επείγουσα κλήση.
Όταν μπήκε στο μισοφωτισμένο δωμάτιο όπου ήταν ξαπλωμένο το κορίτσι, βρισκόταν εκεί η μητέρα της. Του έδειξε το μικρό ράντσο στο μισοσκόταδο μιας γωνίας. Το κορίτσι βογκούσε από τον πόνο. Στις σκιές, στα πόδια του ράντσου, ο Mark μπορούσε να διακρίνει τη μορφή ενός άνδρα που φορούσε καπέλο και παλτό, με τα χέρια χωμένα στις τσέπες. Καθώς ο Mark πλησίασε το ράντσο, ο άνδρας έβγαλε το ένα χέρι και το ύψωσε με κίνηση που τον σταματούσε. Ο Mark σταμάτησε.
«Ποιος είναι αυτός;» ρώτησε ο Mark τη μητέρα του κοριτσιού ψιθυριστά.
Εκείνη κούνησε το κεφάλι. «Δεν ξέρω, πάτερ. Ήταν μαζί της πότε πότε. Μπήκε πριν από λίγες στιγμές. Νόμισα ότι...» Η φωνή της έσβησε αβοήθητη.
Ο Mark ήταν τώρα αρκετά κοντά ώστε να δει τα μάτια του κοριτσιού μέσα στο μισοσκόταδο. Ήταν ανοιχτά και καρφωμένα στον άνδρα στα πόδια του ράντσου. Το λίγο φως που έριχνε ο μοναδικός γλόμπος του δωματίου έπιανε την πιο παράξενη έκφραση στα μάτια της. Στο μυαλό του Mark άστραψε, σε ένα κλάσμα δευτερολέπτου, η ανάμνηση ενός ήμερου κουνελιού που είχε όταν ήταν παιδί. Μια μέρα είχε βρει το κουνέλι κουρνιασμένο και τρεμάμενο, να κοιτάζει τη γάτα που παραμόνευε δίπλα στο κλουβί του. Η άσχημη λάμψη στα μάτια της γάτας —η ανωτερότητά της, η μυστηριώδης έλξη που ασκούσε επάνω του, η σκληρότητα και η περιφρόνησή της— ήταν υπνωτιστική. Ο φόβος που παρέλυε το κουνέλι ήταν φρικτός και αξιολύπητος.
«Δεν σε χρειάζεται».
Τα λόγια ήρθαν από τον άνδρα που στεκόταν στα πόδια του ράντσου. Η προφορά ήταν κανονική. Ο τόνος ήταν αυθεντικός. Δεν υπήρχε ίχνος εχθρότητας, μόνο απόλυτη τελεσιδικία.
Ο Mark ψηλάφισε να βρει τον σταυρό του και το μικρό μπουκαλάκι με αγιασμό που κουβαλούσε πάντα μαζί του. Είχε αποφασίσει εκείνη τη στιγμή να δώσει στο κορίτσι μια ευλογία και να περιοριστεί σε αυτό. Δεν γύρευε μπελάδες. Ίσως εκείνη να μην ήταν καν καθολική.
«Αυτό αρκεί».
Η ίδια φωνή ξανά, αλλά αυτή τη φορά ο τόνος κρατούσε μια σαφή απειλή. Υπήρχε ένα υπονοούμενο «αλλιώς» σε αυτές τις τρεις λέξεις.
Ο Mark μπερδεύτηκε. Ίσως ο άνδρας δεν καταλάβαινε. Γύρισε και αντιμετώπισε τη σκοτεινή μορφή. Εκείνη φάνηκε να αποσύρεται βαθύτερα στις σκιές.
«Μα εγώ είμαι...» άρχισε ο Mark, προσπαθώντας να εξηγήσει.
Αλλά δεν τελείωσε ποτέ τη φράση. Ολόκληρο το «σενάριο», όπως το είχε δει ως εκείνη τη στιγμή, εξαφανίστηκε. Όλα του έγιναν καθαρά. Η σκληρή κρούστα φάνηκε σαν να είχε ξεφλουδιστεί από τον εσωτερικό του εαυτό· και έγινε ολόκληρος ευαίσθητος σε αυτό που βρισκόταν πίσω από το «σενάριο» που είχε μπροστά του —το κορίτσι, τον άνδρα, τη γριά γυναίκα, το βρόμικο δωμάτιο και την παράξενη ατμόσφαιρα που τύλιγε και τους τρεις. Αμέσως αντιλήφθηκε πολλαπλές σχέσεις που τεντώνονταν σαν αόρατα σκοινιά ανάμεσα σε όλους τους παρόντες.
Τραβήχτηκε πίσω σχεδόν σοκαρισμένος από αυτό που τώρα καταλάβαινε. Ήξερε ότι με κάποιον τρόπο το κορίτσι βρισκόταν υπό την κυριαρχία εκείνου του άνδρα. Και ήξερε ότι αυτό ξεπερνούσε κατά πολύ την υποταγή μιας πόρνης στον μαστροπό της. Με κάποιον τρόπο ο άνδρας μπορούσε να προβάλλει την αξίωσή του με μια βάναυση εξουσία.
Η μητέρα του κοριτσιού άγγιξε τον Mark στο χέρι. Βγήκαν από το δωμάτιο. Έξω, η συνομιλία τους ήταν σύντομη.
«Όχι, πάτερ», απάντησε στην ερώτησή του. «Δεν είναι ο μαστροπός της». Τον κοίταξε με μάτια γεμάτα απελπισία. «Νόμιζα ότι θα προλαβαίνατε να φτάσετε σε εκείνη πριν φτάσουν αυτοί».
«Αυτοί;» επανέλαβε ο Mark, με ένα νέο αίσθημα σοκ. Η μητέρα έγνεψε καταφατικά και τον κοίταξε σταθερά. Εκείνος έκανε μια κίνηση να ξαναμπεί μέσα.
«Όχι». Εκείνη έβαλε το χέρι της απαλά αλλά σταθερά στο μπράτσο του. «Όχι. Είστε ακόμη νέος. Δεν ξέρετε με τι έχετε να κάνετε. Δεν μπορείτε να αντιμετωπίσετε κάτι τέτοιο. Ακόμη». Και έπειτα, καθώς ήδη απομακρυνόταν από τον Mark προς την πόρτα του διαμερίσματος: «Σώστε τον εαυτό σας, πάτερ. Εκείνη είναι ήδη στη λαβή τους».
Άνοιξε την πόρτα και έπειτα την έκλεισε ανάμεσά τους, προτού εκείνος μπορέσει να κάνει άλλες ερωτήσεις.
«Δεν μπορείτε να το αντιμετωπίσετε».
Δεν ξέχασε ποτέ τα λόγια της γυναίκας. Αλλά χρειάστηκαν μερικοί μήνες και πολλές εμπειρίες ώσπου να αρχίσει να καταλαβαίνει ότι περισσότερες από μία φορές βρισκόταν αντιμέτωπος με περιπτώσεις κατοχής. Μερικές φορές οι καταστάσεις έμοιαζαν με εκείνη του ετοιμοθάνατου κοριτσιού, αλλά όχι πάντα.
Συνεχίζεται
Ακόμη ανήσυχος, οι σκέψεις του γύρισαν πάλι στον Beedem. Τι ήταν τέλος πάντων αυτός; Ένας ακόμη ανόητος, άκαρδος ηλίθιος; Όχι, αυτός ο τύπος είχε κάτι άλλο. Και το είχε σε αφθονία. Ως σήμερα, όταν ο Jamsie έτυχε να ρίξει εκείνη τη ματιά πίσω, δεν είχε δει ποτέ τον Jay Beedem να εκδηλώνει κάποιο συναίσθημα. Τίποτε από μέσα. Δεν τον είχε δει ποτέ ούτε καν να γελάει πραγματικά.
Άρχισε να σκέφτεται περισσότερο τον Beedem ως πρόσωπο. Τι ήξερε γι’ αυτόν; Ο Beedem ήταν γεννημένος πωλητής. Μπορούσε να μιλήσει, τρόπος του λέγειν, σε δέκα χιλιάδες διαφορετικές γλώσσες και τόνους, όταν ήθελε να πουλήσει κάτι. Είχε καυστικό πνεύμα και μπορούσε να στραφεί χωρίς προειδοποίηση εναντίον οποιουδήποτε και να τον κατακόψει ανελέητα δημοσίως. Χρησιμοποιούσε συχνά χυδαίες λέξεις, σαν να ήταν χρυσόγραφα αξιόγραφα που εγγυούνταν την αυθεντία και την ακρίβεια όσων έλεγε. Οι γυναίκες στο γραφείο τον απέφευγαν. Μερικές είχαν κοιμηθεί μαζί του μία φορά —αλλά καμία δεν επανέλαβε ποτέ την πράξη. Τον φοβούνταν ή τον περιφρονούσαν, ακόμη κι όταν έκανε τους ανθρώπους να γελούν.
Ο θείος Ponto ακόμη δεν εμφανιζόταν ποτέ όταν ήταν γύρω ο Beedem. Ο Ponto εμφανιζόταν παντού αλλού, ανάθεμά τον, σκέφτηκε πικρά ο Jamsie. Γιατί όχι κάθε φορά που ήταν με τον Jay Beedem; Γιατί όχι σήμερα, όταν θα μπορούσε να του φανεί χρήσιμη λίγη από εκείνη τη γλιστερή καθοδήγηση;
Κάποια παράξενη αιχμή στον Beedem ανησυχούσε τον Jamsie. Ήταν θυμωμένος, βέβαια. Αλλά δεν ήταν αυτό. Απλώς δεν μπορούσε να το συγκροτήσει μέσα στο κεφάλι του.
Τότε, ξαφνικά, ο Jamsie αποσπάστηκε από τις σκέψεις του για τον Beedem. Είχε περάσει πολύς καιρός από τότε που είχε ανησυχήσει γι’ αυτό, αλλά τώρα ένιωθε πως έπρεπε να λύσει τον παλιό γρίφο του «βλέμματος», του «παράξενου προσώπου». Υπέροχα! Όπως εκείνη την τρελή νύχτα στο Cleveland, ήταν τώρα βέβαιος ότι βρισκόταν στα πρόθυρα να ανακαλύψει τι του είχαν «πει γι’ αυτό». Για πρώτη φορά ύστερα από χρόνια προσπάθησε απελπισμένα να συγκεντρώσει όλες τις αναμνήσεις του, ώστε να συνθέσει τα θραύσματα σε ένα σύνθετο σκίτσο αναγνώρισης. Ξανά και ξανά, καθώς καθόταν στο γραφείο του, νόμιζε ότι το είχε. Οι αρθρώσεις των δαχτύλων του άσπρισαν καθώς έσφιγγε τα μπράτσα της καρέκλας του από την προσπάθεια. Αλλά κάθε φορά τα κομμάτια ξέφευγαν από την προσταγή του. Καθόταν κουλουριασμένος στην καρέκλα του, μοχθώντας πάνω σε αυτό το νοητικό σκίτσο· και αργά, λίγο λίγο, τα θραύσματα άρχισαν τελικά να μπαίνουν στη θέση τους και να μένουν εκεί.
Ύστερα από λίγη ώρα, ο Cloyd πέρασε ξανά από το γραφείο του Jamsie. Τον βρήκε σε εξαιρετική προσπάθεια συγκέντρωσης, να βογκά και να μουρμουρίζει μόνος του. Όταν δεν μπόρεσε να τραβήξει την προσοχή του Jamsie, τρόμαξε και έτρεξε να ζητήσει βοήθεια. Βρήκε δύο μηχανικούς του σταθμού, και μαζί, και οι τρεις, παρακολουθούσαν τον Jamsie, αναρωτώμενοι τι έπρεπε να κάνουν.
Στο μεταξύ, ο Jamsie ήταν ολοκληρωτικά απορροφημένος στην προσπάθειά του. Ένιωθε πως βρισκόταν στο ίδιο το χείλος. Αλλά, μονομιάς, όλα τα θραύσματα διαλύθηκαν σε μια μακριά, οδοντωτή γραμμή, στο τέλος της οποίας ήταν τα αγέλαστα μάτια του Jay Beedem. Έπειτα, πάλι σαν αστραπή, η γραμμή των θραυσμάτων φάνηκε να χύνεται έξω από το δεξί του αυτί, να κατευθύνεται προς το παράθυρο και να εξαφανίζεται επάνω στον γαλάζιο μεσημεριάτικο ουρανό. Το τελευταίο ίχνος που είδε από αυτήν ήταν το πρόσωπο του Jay Beedem, για μία φορά σπασμένο από ένα χαμόγελο από αυτί σε αυτί, να σέρνεται στην ουρά της γραμμής που υποχωρούσε.
Ο Jamsie έφερε τα χέρια του στα αυτιά του. Φώναζε, μια μπερδεμένη, βραχνή ριπή διαμαρτυρίας και οργής.
Τελικά άκουσε τη φωνή του Cloyd να έρχεται από μεγάλη απόσταση:
«Jamsie! Jamsie! Είσαι καλά; Jamsie! Ξύπνα!»
Ένιωσε τρία ζευγάρια χέρια επάνω του και κοίταξε τα τρομαγμένα πρόσωπα του Cloyd και των δύο μηχανικών.
«Τι συμβαίνει εδώ;» Ήταν ο Jay Beedem, ήρεμος, απαθής, ενοχλημένος και βαριεστημένος ταυτόχρονα. Στεκόταν στην πόρτα και έκανε νόημα με το χέρι στους άλλους να φύγουν. Είπε στον Jamsie, σχεδόν πατρικά, ότι έπρεπε να πάρει την υπόλοιπη μέρα άδεια.
Ο Jamsie αισθάνθηκε εντελώς ηττημένος. Δεν είχε λύσει τίποτε. Δεν είχε καταλάβει τίποτε. Ήταν ηλίθιο να αρχίσουν πάλι πράγματα να πετούν έξω από το κεφάλι του. Δεν είχε καν πάρει άδεια απουσίας. Την υπόλοιπη μέρα άδεια! Ευχαριστώ πολύ, σκέφτηκε.
Σηκώθηκε σκυφτός και λυγισμένος, σχεδόν με δάκρυα στα μάτια. Ο Jay Beedem παραμέρισε. Ο Jamsie βγήκε παραπατώντας από το γραφείο, διέσχισε τον διάδρομο και βγήκε στο πάρκινγκ, προς το αυτοκίνητό του. Ήταν η τελευταία μέρα του Jamsie στον σταθμό. Δεν θα ξανάβλεπε τον Jay Beedem. Αλλά εκείνη τη στιγμή ο Jamsie δεν μπορούσε να σκεφτεί ούτε πέντε λεπτά μπροστά.
Τη στιγμή που μπήκε στο διαμέρισμά του, ήξερε ότι ο Ponto ήταν κάπου εκεί. Υπήρχε εκείνη η μυρωδιά...
«Τώρα, μην θυμώνεις, Jamsie», ήρθε η φωνή από την ντουλάπα του διαδρόμου. «Θα μείνω μακριά σου ώσπου να με καλέσεις. Μην θυμώνεις. Απλώς σκέψου το ζήτημα με ψυχραιμία».
Ο Jamsie αναθάρρησε ελαφρά. Αλλά η κόπωση τον κατέβαλε. Έπεσε στο κρεβάτι και, μέσα σε λίγα λεπτά, κοιμόταν βαθιά.
Ήταν περίπου επτά η ώρα το Σάββατο το πρωί όταν ξύπνησε ήσυχα. Ήταν βέβαιος ότι κάποιος ήχος τον είχε ξυπνήσει. Άκουσε για λίγες στιγμές. Έπειτα άκουσε έναν θρόισμα και έναν ήχο ξυσίματος από την ντουλάπα όπου βρισκόταν ο Ponto την προηγούμενη νύχτα.
Ο Jamsie τεντώθηκε και υποψιάστηκε. Τι ετοίμαζε πάλι ο Ponto; Προχώρησε στις μύτες των ποδιών, στάθηκε ακούγοντας για μια στιγμή, και ύστερα τράβηξε απότομα στην άκρη τη συρόμενη πόρτα της ντουλάπας. Αυτό που είδε τον ηλεκτρίσε με μια αηδία και αγανάκτηση που δεν είχε νιώσει ποτέ πριν, ούτε στις χειρότερες στιγμές του με τον Ponto. Ο Ponto καθόταν πάνω στην παλιά εικόνα, ξεκολλώντας κομματάκια από το μωσαϊκό που σχημάτιζε το πρόσωπο της Παναγίας. Ήδη τα μάτια ήταν δύο άδειες, μαύρες τρύπες, και ο Ponto δούλευε τώρα στο στόμα.
Όταν ο Jamsie τον κοίταξε, εκείνος σταμάτησε με χαλαρό τρόπο, με ένα νύχι γαντζωμένο γύρω από ένα θραύσμα του μωσαϊκού.
«Δεν θα χρειαζόμαστε αυτά τα σκουπίδια, Jamsie, έτσι δεν είναι, εσύ κι εγώ;» Χαμογέλασε με αυτοπεποίθηση. Η μυρωδιά πλανήθηκε γύρω από τα ρουθούνια του Jamsie. «Στο κάτω κάτω, δεν μπορώ να περάσω τη νύχτα με αυτό το πράγμα δίπλα μου, έτσι δεν είναι;»
Ο Ponto χαμογέλασε αυτάρεσκα.
Ο Jamsie είδε κόκκινο. Όλη η πικρία που είχε συσσωρευτεί μέσα του από τα πρώτα εφηβικά του χρόνια —ο θυμός του επειδή είχε φοβηθεί, η ματαίωσή του για εκείνο το «παράξενο πρόσωπο», η απογοήτευσή του από τον πατέρα και τη μητέρα του, η τελική του επιθυμία να απαλλαγεί από τον Ponto και τις φορτικές του πιέσεις, η αδιάκοπη μοναξιά του— ξέσπασαν όλα από τον εσωτερικό του εαυτό, πλημμυρίζοντας το μυαλό του με μια ναυτία απέναντι στο να μάθει οτιδήποτε περισσότερο για τη ζωή. Εκείνη τη στιγμή η θέλησή του σκλήρυνε σε μια σταθερή απόφαση που τον έστρεφε προς τον θάνατο, ως τη μόνη του απελευθέρωση και ελπίδα ανάπαυσης.
Για μερικά δευτερόλεπτα στάθηκε ταλαντευόμενος δεξιά και αριστερά, με το κεφάλι του να πονά. Έπειτα ξέσπασε σε μια απελπισμένη οργή που τον εκτίναξε σαν άγριο άνθρωπο· βρίζοντας και καταριώντας δυνατά, όρμησε κάτω από τα μπροστινά σκαλιά προς το αυτοκίνητό του.
Δεν υπήρχε τίποτε πολύ ασυνήθιστο στην παιδική ηλικία του πατέρα Mark A. ούτε στην οικογένειά του. Ο Mark ήταν γέννημα θρέμμα Νεοϋορκέζος. Ο πατέρας του, ακόμη ζωντανός, ήταν Γιάνκης από το Maine, που εγκαταστάθηκε στη Νέα Υόρκη μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η μητέρα του, τώρα νεκρή, ήταν μια Kelly από το Tennessee. Η οικογένειά της είχε έρθει από την Ιρλανδία στην Αμερική στα τέλη του δέκατου όγδοου αιώνα. Είχε μορφωθεί στο Kansas City. Όταν ήρθε στη Νέα Υόρκη για να μείνει για λίγο με συγγενείς, γνώρισε τον άντρα της. Εκείνος εργαζόταν σε μια μεγάλη λογιστική εταιρεία.
Ο Mark ήταν το τρίτο από πέντε παιδιά. Οι δύο αδελφοί του ζουν ακόμη στη Νέα Υόρκη. Μία από τις αδελφές του παντρεύτηκε έναν Ελβετό βιομήχανο και ζει στη Ζυρίχη. Η άλλη αδελφή, ιεραπόστολος μοναχή, βρισκόταν στις Φιλιππίνες όταν ξέσπασε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος. Επέζησε σε ιαπωνικό στρατόπεδο συγκέντρωσης, αλλά είχε εξασθενήσει πολύ και πέθανε στη Manila αφού ο πόλεμος είχε τελειώσει.
Συνολικά, κανείς δεν θα μπορούσε να μαντέψει ότι ένας άνθρωπος με το τόσο κανονικό και ατάραχο υπόβαθρο του Mark θα ήταν το μοναδικό πρόσωπο που μπορούσε όχι μόνο να πιστέψει, αλλά και να κατανοήσει τη δυσχερή θέση του Jamsie· ή ότι το μάλλον πεζό επάγγελμα του πατέρα του Mark ως λογιστή θα γινόταν ο τυχαίος κρίκος που θα ολοκλήρωνε την αλυσίδα των περιστάσεων.
Ως νεαρός, ύστερα από ενάμιση χρόνο στο κολέγιο, ο Mark εισήλθε στο ιερατικό σεμινάριο της επισκοπής. Επτά χρόνια αργότερα, το 1928, μαζί με άλλους οκτώ άνδρες, έγινε ιερέας. Πέρασε δέκα χρόνια ως βοηθός σε τέσσερις ενορίες της επισκοπής της Νέας Υόρκης. Έγινε γνωστός ως σκληρά εργαζόμενος και πολύ αποτελεσματικός ιερέας. Ήταν πρακτικός μάλλον παρά μυστικιστής, ακτιβιστής δεκαετίες πριν αυτό γίνει της μόδας, και πολύ δύσκολο να αποθαρρυνθεί. Όσοι τον γνώριζαν τότε τον θυμούνται ζωηρό, σχεδόν κεφάτο, με καθαρά γαλάζια μάτια, γρήγορες κινήσεις, έτοιμο λόγο, ξαφνικά ξεσπάσματα θυμού και εξίσου γρήγορες επιστροφές στην καλή διάθεση.
Ο ίδιος ο Mark διηγείται πως, εκείνα τα πρώτα χρόνια, η ζωή του φαινόταν πάντοτε να αποτελείται από «σενάρια». Κάθε κατάσταση ήταν συντεθειμένη από ανθρώπους και αντικείμενα. Εκτιμούσες τους ανθρώπους, γνώριζες τα αντικείμενα και χάραζες την πορεία της δράσης σου, το «σενάριό» σου, για εκείνη την κατάσταση. Ο Mark απέφευγε κάθε άτολμη και ασαφή ιδέα περί «κινήτρων» ή περί «μυστικών πραγματικοτήτων». Σε πολλούς συγχρόνους του φαινόταν ότι είχε μια ρηχή και εύθραυστη προσέγγιση. Και πράγματι, ο Mark παραδέχεται τώρα ότι εκείνα τα πρώτα χρόνια ήταν σαν ο εσωτερικός του εαυτός να καλυπτόταν από μια σκληρή, προστατευτική κρούστα, την οποία τίποτε δεν διαπερνούσε. Ήταν απρόσβλητος σε κάθε συναισθηματική έκκληση· και δεν τον συγκρατούσαν ούτε τον επηρέαζαν τα άυλα στοιχεία μιας κατάστασης.
Όταν επρόκειτο να μετατεθεί στην τέταρτη ενορία του, οι εκκλησιαστικοί του προϊστάμενοι του πρόσφεραν μια επιλογή: μια ενορία στα προάστια ή μία στο κέντρο του midtown Manhattan. Ο Mark επέλεξε χωρίς δισταγμό να εργαστεί στην καρδιά της πόλης. Και για τα επόμενα δύο χρόνια βίωσε ένα νέο σύνολο προβλημάτων, εντελώς διαφορετικών από εκείνα που αντιμετώπιζε στις περιφερειακές ενορίες όπου είχε ήδη υπηρετήσει.
Εκείνη τη στιγμή της ιστορίας της, λίγο πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Νέα Υόρκη ήταν ένα είδος μέκκας, και όχι μόνο για όσους είχαν οικονομικά και εμπορικά συμφέροντα. Εξυπηρετούμενη από 21 σήραγγες, 20 γέφυρες, 16 φέρι και 6 μεγάλες αεροπορικές εταιρείες, η Νέα Υόρκη δεχόταν κατά μέσο όρο 115.000 επισκέπτες την ημέρα και επιπλέον 270.000 αντιπροσώπους από άλλες πόλεις, οι οποίοι έρχονταν σε 500 ετήσια συνέδρια. Μέσω σιδηροδρομικών γραμμών, λεωφορειακών γραμμών, αεροπορικών γραμμών και αυτοκινητοδρόμων, ξεχύνονταν μέσα στην πόλη και, όπως υπολόγισε ένας στατιστικολόγος εκείνης της εποχής, οποιαδήποτε δεδομένη νύχτα τα σεντόνια των ξενοδοχειακών κρεβατιών που χρησιμοποιούνταν θα κάλυπταν 840 στρέμματα του Central Park.
Οι επισκέπτες μπορούσαν να μείνουν σε οποιοδήποτε από τα 460 ξενοδοχεία, με συνολικά πάνω από 112.000 δωμάτια, που κόστιζαν από 25 σεντς στο Bronx έως 50 δολάρια την ημέρα στο Ritz. Και, με ή χωρίς την ευγενική και υπομονετική βοήθεια των οκτώ νεαρών κυριών στο Γραφείο Πληροφοριών Πόλης του Macy’s, έβρισκαν τον δρόμο τους προς ένα ή άλλο από τα 9.000 εστιατόρια της Νέας Υόρκης, όπου παρήγγελλαν ό,τι επιθυμούσε η καρδιά τους: από ιρλανδικό στιφάδο, ιαπωνικό sukiyaki και κρεολικό gumbo, μέχρι σουηδικό smorgasbord, σαλάμι Βουδαπέστης και κεφαλονίτικο αυγολέμονο.
«Η σκληροτράχηλη Νέα Υόρκη είναι απλώς ένα αυγό τριών λεπτών», ραψωδούσε το Γραφείο Συνεδρίων και Επισκεπτών σε ένα από τα διαφημιστικά του κείμενα. Οι επισκέπτες ανακάλυπταν γρήγορα το μαλακό κέντρο εκείνης της θαυμάσιας πόλης. Αλλά ο Mark ανακάλυψε ότι υπήρχε επίσης μια οσμή ανθρώπινου πόνου και εξαχρείωσης.
Η ενορία του Mark βρισκόταν στο κέντρο της τουριστικής και ξενοδοχειακής περιοχής. Ανάμεσα σε καμαριέρες, γκρουμ, υπαλλήλους υποδοχής, ταμίες, οικονόμους, σεφ, σερβιτόρους και σερβιτόρες, και βοηθητικό προσωπικό κουζίνας, ο Mark υπολόγιζε ότι υπήρχαν 50.000 έως 75.000 άνδρες και γυναίκες των οποίων τα ωράρια ήταν ακανόνιστα και μεγάλα. Πήγαιναν για ύπνο όταν άρχιζαν οι περισσότερες εκκλησιαστικές ακολουθίες. Πολλοί κρατούσαν δύο δουλειές ταυτόχρονα. Δεν υπήρχε τρόπος γι’ αυτούς τους άνδρες και τις γυναίκες να διατηρήσουν τη θρησκεία ως μέρος των προγραμμάτων της ξενοδοχειακής ζωής. Αλλά ήταν ένα τόσο κρυφό πρόβλημα —ή τουλάχιστον ένα πρόβλημα που κανείς κανονικά δεν θα σκεφτόταν— ώστε ουσιαστικά παραμελούνταν από κάθε εκκλησία.
Εκείνο που, στα μάτια του Mark, επιδείνωνε τόσο τη δυσχερή θέση όσο και τον κίνδυνο αυτών των παραμελημένων ανθρώπων ήταν το πλέγμα του οργανωμένου εγκλήματος —κυρίως στο εμπόριο ναρκωτικών, στην πορνεία και στο παιχνίδι των αριθμών— μέσα στο οποίο πολλοί σύρονταν θέλοντας και μη. Από την απλή καθοδήγηση μεμονωμένων επισκεπτών έως τη μαστροπεία για μία ή άλλη από τις αρκετές μαντάμες και τα πορνεία τους· από την απλή συλλογή στοιχημάτων έως τη μεσολάβηση σε στοιχήματα· από τη μεταφορά ναρκωτικών έως την πώληση και διανομή τους· ο δρόμος, σε κάθε περίπτωση, ήταν εύκολος να βρεθεί και υπερβολικά ελκυστικός για να μη δοκιμαστεί. Ακόμη και με την έρευνα Seabury το 1930 και τη διάλυση του συνδικάτου του Luciano από τον Thomas Dewey λίγο αργότερα, δεν υπήρξε πραγματική παύση αυτής της κυκλοφορίας εγκλήματος και διαφθοράς.
Ο πατέρας του Mark, ως πιστοποιημένος λογιστής, χειριζόταν τις υποθέσεις ορισμένων μεγάλων ξενοδοχείων στη Νέα Υόρκη. Όταν ο Mark ανέλαβε τη νέα του θέση, ο πατέρας του του έδωσε συστάσεις σε μερικούς φίλους και πελάτες του στην περιοχή. Ήταν ακριβώς το άνοιγμα που χρειαζόταν ο Mark για να γνωρίσει τις συνθήκες στα ξενοδοχεία και στα εστιατόρια και να μιλά συχνά και εύκολα με το προσωπικό. Ο πραγματολογικός του νους άρπαξε τα κύρια στοιχεία, και η ιερατική του εμπειρία και τα ένστικτά του του υπέδειξαν τι μπορούσε να γίνει για να αντιμετωπιστούν οι θρησκευτικές ανάγκες των εργαζομένων στα ξενοδοχεία και στα εστιατόρια.
Όταν, δύο χρόνια αργότερα, ήρθε η ώρα να εξεταστεί η επόμενη αποστολή του, είχε ήδη αποφασίσει λίγο πολύ τι επιθυμούσε να κάνει.
Τον Αύγουστο του 1938 του δόθηκε η ευκαιρία. Είχε μια μακρά συζήτηση με τους προϊσταμένους του. Είχε να κάνει μια απλή πρόταση: να αναλάβει ειδική αποστολή ως έκτακτος εφημέριος του προσωπικού των ξενοδοχείων και των εστιατορίων στη Νέα Υόρκη. Όπως παρουσίασε ο Mark την υπόθεση, πρέπει να ακουγόταν σαν να ζητούσε να πάει ιεραπόστολος σε άγριες χώρες. Οι προϊστάμενοι εντυπωσιάστηκαν από την ανάλυσή του για την κατάσταση. Δεν ήταν δύσκολο να πειστούν. Η απόφαση ελήφθη, και ο Mark πήγε να ζήσει στο πρεσβυτέριο μιας ενορίας στο midtown. Απαλλάχθηκε από όλα τα καθήκοντα σε εκείνη την ενορία. Θα ήταν απλώς η βάση του.
Η νέα του ενορία απλωνόταν στην πραγματικότητα σε κάθε ξενοδοχείο του Manhattan και του Brooklyn Heights. Χώρισε αυτή την ενορία σε έξι περιοχές, βασισμένες σε μια πρόχειρη ομαδοποίηση ξενοδοχείων. Η περιοχή του Grand Central είχε κέντρο το Commodore και το Biltmore. Η περιοχή του Penn Station είχε ως κεντρικό σημείο το New Yorker. Η Times Square ήταν σχετικά αυτοτελής. Η East Side κυριαρχούνταν από το Waldorf-Astoria. Η ομάδα του Central Park είχε κέντρο το Plaza και το Sherry Netherlands. Το Brooklyn Heights επικεντρωνόταν κυρίως στο St. George με τα 2.641 δωμάτια.
Αλλά η περιοχή δράσης του Mark δεν ήταν αποκλειστικά τα ξενοδοχεία, και σίγουρα δεν ήταν όλα πρώτης κατηγορίας. Γνώριζε εστιατόρια, νυχτερινά κέντρα, swing joints, καταγώγια, ξενοδοχεία δεύτερης, τρίτης και καμίας κατηγορίας. Ήταν τόσο οικείος όσο και οι «θαμώνες» στο Paradise Cabaret στο Broadway και στο Cotton Club στην 48η Οδό —όπου, όπως θυμάται, «50 ψηλές μελαψές κοπέλες» χόρευαν στη μουσική του Cab Galloway. Γνώριζε το Casino de Paree του Billy Rose και ήταν πολύ γνωστός σε swing joints όπως το Onyx, το Famous Door, το Hickory House.
Δεν ήταν παράξενο που ο Mark γνώρισε μερικούς από τους καλύτερους σεφ της Νέας Υόρκης —και μερικούς από τους χειρότερους! Εν μέρει ως μέσο για να τον βοηθήσει να φτάσει στις καρδιές και στα μυαλά μερικών από την «ενορία» του, ο Mark άρχισε να ενδιαφέρεται για τη μαγειρική. Μια ωραία μέρα ανακάλυψε μάλιστα ότι είχε πραγματικό ταλέντο στη μαγειρική και ότι είχε γνήσιο ενδιαφέρον γι’ αυτήν.
Δεν θα αργούσε να ανακαλύψει ότι αυτό δεν ήταν το μόνο μέρος της νέας του ζωής που θα έφτανε βαθιά μέσα του και θα γινόταν για πάντα μέρος του.
Ο Mark βρισκόταν σε μια νυχτερινή κλήση —κάτι συνηθισμένο για τη νέα του περιοχή δράσης— όταν είχε την πρώτη του κοντινή επαφή με μια δύναμη που αργότερα θα γινόταν το επίκεντρο όλων των προσπαθειών του. Ήταν στο προσκέφαλο μιας νεαρής πόρνης, την οποία είχαν βρει αιμόφυρτη και αναίσθητη σε ένα άδειο οικόπεδο κοντά στην Ninth Avenue και την 43rd Street. Αυτή η περιοχή, μαζί με το Sugar Hill στο Harlem, όπου οι μιγάδες ασκούσαν το επάγγελμά τους, ήταν οι φθηνότερες και πιο επικίνδυνες ζώνες της πορνείας. Ο Mark δεν πήγαινε ποτέ εκεί παρά μόνο σε επείγουσα κλήση.
Όταν μπήκε στο μισοφωτισμένο δωμάτιο όπου ήταν ξαπλωμένο το κορίτσι, βρισκόταν εκεί η μητέρα της. Του έδειξε το μικρό ράντσο στο μισοσκόταδο μιας γωνίας. Το κορίτσι βογκούσε από τον πόνο. Στις σκιές, στα πόδια του ράντσου, ο Mark μπορούσε να διακρίνει τη μορφή ενός άνδρα που φορούσε καπέλο και παλτό, με τα χέρια χωμένα στις τσέπες. Καθώς ο Mark πλησίασε το ράντσο, ο άνδρας έβγαλε το ένα χέρι και το ύψωσε με κίνηση που τον σταματούσε. Ο Mark σταμάτησε.
«Ποιος είναι αυτός;» ρώτησε ο Mark τη μητέρα του κοριτσιού ψιθυριστά.
Εκείνη κούνησε το κεφάλι. «Δεν ξέρω, πάτερ. Ήταν μαζί της πότε πότε. Μπήκε πριν από λίγες στιγμές. Νόμισα ότι...» Η φωνή της έσβησε αβοήθητη.
Ο Mark ήταν τώρα αρκετά κοντά ώστε να δει τα μάτια του κοριτσιού μέσα στο μισοσκόταδο. Ήταν ανοιχτά και καρφωμένα στον άνδρα στα πόδια του ράντσου. Το λίγο φως που έριχνε ο μοναδικός γλόμπος του δωματίου έπιανε την πιο παράξενη έκφραση στα μάτια της. Στο μυαλό του Mark άστραψε, σε ένα κλάσμα δευτερολέπτου, η ανάμνηση ενός ήμερου κουνελιού που είχε όταν ήταν παιδί. Μια μέρα είχε βρει το κουνέλι κουρνιασμένο και τρεμάμενο, να κοιτάζει τη γάτα που παραμόνευε δίπλα στο κλουβί του. Η άσχημη λάμψη στα μάτια της γάτας —η ανωτερότητά της, η μυστηριώδης έλξη που ασκούσε επάνω του, η σκληρότητα και η περιφρόνησή της— ήταν υπνωτιστική. Ο φόβος που παρέλυε το κουνέλι ήταν φρικτός και αξιολύπητος.
«Δεν σε χρειάζεται».
Τα λόγια ήρθαν από τον άνδρα που στεκόταν στα πόδια του ράντσου. Η προφορά ήταν κανονική. Ο τόνος ήταν αυθεντικός. Δεν υπήρχε ίχνος εχθρότητας, μόνο απόλυτη τελεσιδικία.
Ο Mark ψηλάφισε να βρει τον σταυρό του και το μικρό μπουκαλάκι με αγιασμό που κουβαλούσε πάντα μαζί του. Είχε αποφασίσει εκείνη τη στιγμή να δώσει στο κορίτσι μια ευλογία και να περιοριστεί σε αυτό. Δεν γύρευε μπελάδες. Ίσως εκείνη να μην ήταν καν καθολική.
«Αυτό αρκεί».
Η ίδια φωνή ξανά, αλλά αυτή τη φορά ο τόνος κρατούσε μια σαφή απειλή. Υπήρχε ένα υπονοούμενο «αλλιώς» σε αυτές τις τρεις λέξεις.
Ο Mark μπερδεύτηκε. Ίσως ο άνδρας δεν καταλάβαινε. Γύρισε και αντιμετώπισε τη σκοτεινή μορφή. Εκείνη φάνηκε να αποσύρεται βαθύτερα στις σκιές.
«Μα εγώ είμαι...» άρχισε ο Mark, προσπαθώντας να εξηγήσει.
Αλλά δεν τελείωσε ποτέ τη φράση. Ολόκληρο το «σενάριο», όπως το είχε δει ως εκείνη τη στιγμή, εξαφανίστηκε. Όλα του έγιναν καθαρά. Η σκληρή κρούστα φάνηκε σαν να είχε ξεφλουδιστεί από τον εσωτερικό του εαυτό· και έγινε ολόκληρος ευαίσθητος σε αυτό που βρισκόταν πίσω από το «σενάριο» που είχε μπροστά του —το κορίτσι, τον άνδρα, τη γριά γυναίκα, το βρόμικο δωμάτιο και την παράξενη ατμόσφαιρα που τύλιγε και τους τρεις. Αμέσως αντιλήφθηκε πολλαπλές σχέσεις που τεντώνονταν σαν αόρατα σκοινιά ανάμεσα σε όλους τους παρόντες.
Τραβήχτηκε πίσω σχεδόν σοκαρισμένος από αυτό που τώρα καταλάβαινε. Ήξερε ότι με κάποιον τρόπο το κορίτσι βρισκόταν υπό την κυριαρχία εκείνου του άνδρα. Και ήξερε ότι αυτό ξεπερνούσε κατά πολύ την υποταγή μιας πόρνης στον μαστροπό της. Με κάποιον τρόπο ο άνδρας μπορούσε να προβάλλει την αξίωσή του με μια βάναυση εξουσία.
Η μητέρα του κοριτσιού άγγιξε τον Mark στο χέρι. Βγήκαν από το δωμάτιο. Έξω, η συνομιλία τους ήταν σύντομη.
«Όχι, πάτερ», απάντησε στην ερώτησή του. «Δεν είναι ο μαστροπός της». Τον κοίταξε με μάτια γεμάτα απελπισία. «Νόμιζα ότι θα προλαβαίνατε να φτάσετε σε εκείνη πριν φτάσουν αυτοί».
«Αυτοί;» επανέλαβε ο Mark, με ένα νέο αίσθημα σοκ. Η μητέρα έγνεψε καταφατικά και τον κοίταξε σταθερά. Εκείνος έκανε μια κίνηση να ξαναμπεί μέσα.
«Όχι». Εκείνη έβαλε το χέρι της απαλά αλλά σταθερά στο μπράτσο του. «Όχι. Είστε ακόμη νέος. Δεν ξέρετε με τι έχετε να κάνετε. Δεν μπορείτε να αντιμετωπίσετε κάτι τέτοιο. Ακόμη». Και έπειτα, καθώς ήδη απομακρυνόταν από τον Mark προς την πόρτα του διαμερίσματος: «Σώστε τον εαυτό σας, πάτερ. Εκείνη είναι ήδη στη λαβή τους».
Άνοιξε την πόρτα και έπειτα την έκλεισε ανάμεσά τους, προτού εκείνος μπορέσει να κάνει άλλες ερωτήσεις.
«Δεν μπορείτε να το αντιμετωπίσετε».
Δεν ξέχασε ποτέ τα λόγια της γυναίκας. Αλλά χρειάστηκαν μερικοί μήνες και πολλές εμπειρίες ώσπου να αρχίσει να καταλαβαίνει ότι περισσότερες από μία φορές βρισκόταν αντιμέτωπος με περιπτώσεις κατοχής. Μερικές φορές οι καταστάσεις έμοιαζαν με εκείνη του ετοιμοθάνατου κοριτσιού, αλλά όχι πάντα.
Συνεχίζεται
