ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ

 

Μεταμόρφωση! Τι όμορφη, τι ωραία, τι χαρούμενη λέξη! Αντηχεί στην ψυχή και στο νου με τέτοια λαμπρότητα και πανηγυρικότατα!
Σε ποιο πράγμα αναφέρεται αυτή η γιορτή, ποια είναι η ουσία και η πηγή της χαράς και του φωτός της; Κατ’ αρχάς ας ακούσουμε τι λέει το Ευαγγέλιο γι’ αυτό το γεγονός. Ο Ιησούς, σύμφωνα με την αφήγηση του κατά Ματθαίον ευαγγελίου, παραλαμβάνει τὸν Πέτρον καὶ Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ καὶ ἀναφέρει αὐτοὺς εἰς ὄρος ὕψηλὸν κατ᾿ ἰδίαν· καὶ μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν, καὶ ἔλαμψε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, τὰ δὲ ἱμάτια αὐτοῦ ἐγένετο λευκὰ ὡς τὸ φῶς. καὶ ἰδοὺ ὤφθησαν αὐτοῖς Μωυσῆς καὶ Ἠλίας μετ᾿ αὐτοῦ συλλαλοῦντες. ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Πέτρος εἶπε τῷ Ἰησοῦ· Κύριε, καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι· εἶ θέλεις, ποιήσωμεν ὧδε τρεῖς σκηνάς… ἔτι αὐτοῦ λαλοῦντος ἰδοὺ νεφέλη φωτεινὴ ἐπεσκίασεν αὐτούς, καὶ ἰδοὺ φωνὴ ἐκ τῆς νεφέλης λέγουσα· οὗτός ἐστιν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα· αὐτοῦ ἀκούετε. Καὶ ἀκούσαντες οἱ μαθηταὶ ἔπεσον ἐπὶ πρόσωπον αὐτῶν καὶ ἐφοβήθησαν σφόδρα καὶ προσελθὼν ὁ Ἰησοῦς ἥψατο αὐτῶν καὶ εἶπεν· ἐγέρθητε καὶ μὴ φοβεῖσθε. ἐπάραντες δὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῶν οὐδένα εἶδον εἰ μὴ τὸν Ἰησοῦν μόνον. Καὶ καταβαινόντων αὐτῶν ἀπὸ τοῦ ὄρους ἐνετείλατο αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς λέγων· μηδενὶ εἴπητε τὸ ὅραμα ἕως οὗ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐκ νεκρῶν ἀναστῇ. (Ματθ. 17, 1-9).
Τι σημαίνει αύτη η ευαγγελική ιστορία; Τι θέση έχει αυτή η αινιγματική αποκάλυψη της δόξας στην επίγεια ζωή και στο έργο του Χριστού;
Λίγοι θα διαφωνήσουν πως η εικόνα του Χριστού στα ευαγγέλια είναι κατεξοχήν μια εικόνα ταπείνωσης. Ήδη κατά τη γέννησή Του δεν βρέθηκε χώρος σε κανένα από τα σπίτια της πόλης, κι έτσι γεννήθηκε έξω, σε μια σπηλιά. Μέχρι τέλους δεν είχε σπίτι, «οὐκ εἶχε ποῦ τὴν κεφαλὴν κλίνῃ» (Ματθ. 8, 20), σύμφωνα με τα δικά Του λόγια. Παραγγέλλει σ’ αυτούς που θεραπεύει και βοηθά να μη μιλήσουν σε κανένα για τη βοήθεια που δέχθηκαν. Αποφεύγει κάθε τιμή και κάθε ευκαιρία που του δίνεται για να αποκτήσει φήμη. Εκουσίως μάλιστα άφησε την ασφάλεια της Γαλιλαίας, όπου δεν υπήρχε καμιά απειλή, και διάλεξε να επιστρέψει στην Ιερουσαλήμ, όπου τον περίμενε ο πόνος, η ταπείνωση της δίκης και της καταδίκης, και μια οδυνηρή και επαίσχυντη εκτέλεση. «Μάθετε ἀπ᾿ ἐμοῦ», είπε, «ὅτι πρᾷός εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ …» (Ματθ. 11, 29).
Σ’ αυτή τη ζωή ταπεινοφροσύνης και αυταπάρνησης, λίγες ήταν οι περιπτώσεις που οι κρυμμένες ακτίνες της θείας ενέργειας και δόξας φάνηκαν εξωτερικά. Δίχως εξαίρεση, μόνο πολύ λίγοι άνθρωποι έγιναν ζωντανοί μάρτυρες των περιπτώσεων εκείνων που «περιεβλήθη τὴν δόξαν», και αυτοί συνήθως δεν κατανοούσαν τη σημασία αυτών που έβλεπαν. Αυτό ακριβώς συνέβη τη νύχτα της γέννησής Του, όταν οι απλοί ποιμένες άκουσαν τον αγγελικό ύμνο, και τα νέα της μεγάλης χαράς, όπως μας λέει το ευαγγέλιο (Λουκ. 2,10). Το ίδιο συνέβη πολλά χρόνια αργότερα, την ημέρα που ο Ιησούς ήλθε στον Ιορδάνη για να δεχθεί το βάπτισμα, όταν ακούστηκε η ίδια φωνή από τον ουρανό, ενώ τα ίδια λόγια ακούστηκαν και κατά τη Μεταμόρφωση: «Οὗτός ἐστιν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα …» (Ματθ. 3,17). Τελικά δοξάζεται εδώ στο όρος παρουσία των τριών μαθητών. Κάθε φορά δε που αποκαλύπτεται αυτή η μυστηριώδης ουράνια δόξα, δεν προέρχεται από ανθρώπους, αλλά από πάνω, από τον ουρανό. Η Εκκλησία στο ερώτημα για τη σημασία που έχουν οι επίγειες φανερώσεις της δόξας του Χριστού απαντά όχι με εξηγήσεις αλλά με πανηγυρισμούς, εορτάζοντας αυτή τη μοναδική χαρά που σημαδεύει την ετήσια μνήμη της Μεταμορφώσεως.
Μία λέξη κυριαρχεί σ’ όλες τις ευχές, τους ύμνους και τα αναγνώσματα αυτής της εορτής. Είναι η λέξη φως. «Λάμψον καὶ ἡμῖν τοῖς ἁμαρτωλοῖς, τὸ φῶς σου τὸ ἀΐδιον». Ο κόσμος είναι ένα σκοτεινό, ψυχρό και τρομακτικό μέρος. Αυτό το σκοτάδι δεν διαλύεται από το φυσικό φως του ήλιου. Αντίθετα, το φως του ήλιου ίσως κάνει την ανθρώπινη ζωή να φαίνεται ακόμη τρομερότερη και απελπιστικότερη, καθώς η ζωή ξεχύνεται αμείλικτα και αδυσώπητα προς το θάνατο και τον αφανισμό περικυκλωμένη από πόνο και μοναξιά. Όλα είναι καταδικασμένα, όλα υποφέρουν, όλα υπόκεινται στον ακατανόητο και ανελέητο νόμο της αμαρτίας και του θανάτου. Τότε όμως εμφανίζεται πάνω στη γη, εισέρχεται στον κόσμο ένας άνθρωπος ταπεινός και άστεγος, που δεν εξασκεί καμιά εξουσία πάνω σε κανένα, και δεν διαθέτει καμιά επίγεια εξουσία. Λέει δε στους ανθρώπους πως αυτό το βασίλειο του σκότους, του κακού και του θανάτου δεν είναι η αληθινή τους ζωή· πως δεν είναι ο κόσμος που δημιούργησε ο Θεός· πως μπορεί και πρέπει να νικηθεί το κακό, ο πόνος και τελικά ο ίδιος ο θάνατος· και πως έχει σταλεί από τον Θεό, τον Πατέρα Του, για να σώσει τον άνθρωπο από την τρομακτική δουλεία στην αμαρτία και στο θάνατο.
Οι άνθρωποι έχουν ξεχάσει την αληθινή τους φύση και κλήση, τις έχουν απαρνηθεί. Πρέπει να επιστρέψουν για να δουν πως έχουν χάσει την ικανότητα να βλέπουν, και να ακούν αυτά που είναι ανίκανοι ήδη να ακούσουν. Πρέπει να ξαναπιστέψουν πως το καλό είναι ισχυρότερο από το κακό, η αγάπη ισχυρότερη από το μίσος, η ζωή ισχυρότερη από τον θάνατο. Ο Χριστός θεραπεύει, βοηθά και δίνεται σε όλους. Παρ’ όλα αυτά οι άνθρωποι δεν καταλαβαίνουν, δεν ακούν, δεν πιστεύουν. Θα μπορούσε να είχε αποκαλύψει την ουράνια δόξα και δύναμή Του, και να τους υποχρεώσει να πιστέψουν. Θέλει όμως απ’ αυτούς την πίστη, την αγάπη και την αποδοχή που δίνονται ελεύθερα. Γνωρίζει πως την ώρα της έσχατης θυσίας Του, της έσχατης αυτοπροσφοράς Του, οι πάντες θα φύγουν από φόβο και θα Τον εγκαταλείψουν. Όμως ακριβώς τότε, όπως και μετά. όταν όλα θα έχουν τελειώσει, ο κόσμος θα διαθέτει ακόμη κάποια ένδειξη για την κατεύθυνση που είχε καλέσει τους ανθρώπους να πάρουν, για το τι μας προσέφερε ως δώρο, ως ζωή, ως πληρότητα νοήματος και χαράς· τώρα λοιπόν, κρυμμένος από τον κόσμο και τους ανθρώπους, αποκαλύπτει σε τρεις από τους μαθητές Του αυτή τη δόξα, αυτό το φως, αυτόν το νικητήριο εορτασμό, στον οποίο ο άνθρωπος έχει κληθεί προ αιώνων να μετάσχει.
Το θείο φως που διαπερνά όλον τον κόσμο. Το θείο φως που μεταμορφώνει τον άνθρωπο. Το θείο φως στο οποίο τα πάντα αποκτούν το έσχατο και αιώνιο νόημά τους. «Καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι», φώναξε ο απόστολος Πέτρος όταν είδε αυτό το φως και αυτή τη δόξα. Και από την ώρα εκείνη ο Χριστιανισμός, η Εκκλησία, η πίστη είναι μια συνεχής, χαρούμενη επανάληψη αυτών των λόγων, «καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι». Η πίστη όμως είναι και μια έκκληση για το αΐδιο φως, μια δίψα γι’ αυτόν το φωτισμό και γι’ αυτή τη μεταμόρφωση. Αυτό το φως συνεχίζει να λάμπει, μέσα στο σκοτάδι και στο κακό, μέσα στη μουντή γκριζάδα και στη θολή ρουτίνα αυτού του κόσμου, σαν ηλιαχτίδα που διασχίζει τα σύννεφα. Το αναγνωρίζει η ψυχή, παρηγορεί την καρδιά, μας κάνει να νιώθουμε ζωντανοί, και μας μεταμορφώνει εκ των έσω.
«Κύριε, καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι»! Ας γίνονταν δικά μας αυτά τα λόγια, ας γίνονταν απάντηση της ψυχής μας στο δώρο του θείου φωτός, ας γινόταν η προσευχή μας προσευχή για τη μεταμόρφωση, για τη νίκη του φωτός! «Λάμψον καὶ ἡμῖν τοῖς ἁμαρτωλοῖς, τὸ φῶς σου τὸ ἀΐδιον».

Μακαριστός π. Αλέξανδρος Σμέμαν

Η ΔΟΞΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΚΕΝΡΟ ΤΗΣ ΕΠΙΓΕΙΑΣ ΖΩΗΣ. ΕΙΝΑΙ Η ΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΕΩΣΦΟΡΙΚΟΥ ΠΕΙΡΑΣΜΟΥ. ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ Η ΣΟΦΙΑ ΑΛΛΑ Η ΔΟΞΑ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΘΑ ΑΠΟΔΩΣΟΥΝ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΣΤΟΝ ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟ. Η ΕΠΙΓΕΙΑ ΔΟΞΑ. Η ΔΙΑΣΗΜΟΤΗΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΤΡΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΟΞΑΣ. ΔΙΑ ΤΩΝ ΣΗΜΕΙΩΝ. ΑΥΤΗ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΠΩΣ ΜΑΣ ΕΔΕΙΞΕ Ο ΜΑΞ ΒΕΜΠΕΡ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΤΗΝ ΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΤΕΣΤΑΝΤΙΣΜΟΥ ΠΟΥ ΚΥΡΙΑΡΧΕΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΡΙΖΟΜΕΝΟΣ ΣΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΣΩΤΗΡΙΑΣ, ΠΟΥ ΑΝΑΔΕΙΚΝΥΕΙ ΤΟΝ ΣΩΣΜΕΝΟ. ΣΗΜΕΡΑ ΤΟΝ ΔΙΑΣΗΜΟ.  ΜΙΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΤΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ.

Ἡ δόξα με δαγκώνει (Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος) ΒΑΖΟΝΤΑΣ ΑΡΧΗ ΣΤΗΝ ΗΣΥΧΑΣΤΙΚΗ ΜΑΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΝ ΧΡΙΣΤΩ ΜΕΤΑΝΟΙΑΣ. ΤΟΝ ΕΧΘΡΟ ΤΗΣ Β' ΒΑΤΙΚΑΝΕΙΑΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΣΕ.

Η ΔΟΞΑ μὲ δαγκώνει, κενή, μάταιη τὰ δόντια της ἔμπηξε στὴν καρδιά μου,κι ὅταν ἦρθαν τ’ ἄγρια σκυλιά, τὸ πλῆθος τὰ θηρία,μὲ βρῆκαν νὰ κείτομαι καὶ μὲ κατασπαράξαν.
Ἡ τρυφὴ κι ὁ ἔπαινος τὸν μυελὸ καὶ τὰ νεῦρα μου διέσπασαν, τῆς ψυχῆς τὴ δύναμη καὶ προθυμία.Ὅσα μοῦ ἀφαίρεσαν, ἀλίμονο, πῶς νὰ τὰ γράψω ὅλα;
Ἀντὶ γι’ αὐτὰ μοῦ ‘βαλαν νἄχω ληστὲς τὴν οἴηση καὶ τὸν ὄκνο, τὴν ἡδονὴ καὶ τὴ μέριμνα πῶς ν’ ἀρέσω στοὺς ἄλλους, στ’ ἀντίθετα μ’ ἔσυραν καὶ μὲ διαμέλισαν.
Ἄλλοι τὴ σωφροσύνη παινεύοντας, τὴ νηφαλιότητά μου,ἄλλοι τὰ ἔργα μου, νεκρὸ μὲ κατάφεραν, οἴηση, τὸ παράδοξο πρᾶγμα, τὴ μεγάλη ἀπορία, σὲ μένα ἔσπειραν, τὸν καταβρωμισμένο.
Γιατὶ πῶς, ἐξήγησε, πῶς δὲν εἶναι ν’ ἀπορεῖ κανείς,πῶς δὲν εἶναι ἀξιολύπητο τελείως,
τόσα πάθη ξαφνικὰ μοῦ ἐπιτέθηκαν,μὲ κατάφεραν νεκρό, ἀπ’ ὅλες τὶς ἀρετὲς γυμνό,
πάλι ἔχασα τὸν ἑαυτό μου, τὸν λησμόνησα, ἀπ’ ὅσα ἔγιναν δὲν κατάλαβα τίποτα, ἀλλὰ ἔχω οἴηση, πὼς εἶμαι ὁ μεγαλύτερος ὅλων ἀπαθής, ἅγιος, σοφὸς θεολόγος, δίκαιο εἶναι κι ὅλοι οἱ ἄνθρωποι νὰ μὲ τιμοῦν,ἀλλὰ καὶ νὰ μ’ ἐπαινοῦν, γιατὶ ἀξίζω ἐπαίνους προσκαλῶ κάθε ἄνθρωπο καὶ νομίζω πὼς τιμὴ συγκεντρώνω, ὅσο ἔρχονται καὶ μαζεύονται, τόσο καμαρώνω κι ὅλο κοιτάζω δεξιὰ ἀριστερά, μήπως ἔγινε κάποιος καὶ λείπει, δὲν ἦρθε, δὲ μὲ θαύμασε, κι ἂν τυχὸν βρεθεῖ κανεὶς νὰ μὲ ξέχασε,ἔχω κακία, τὸν κατηγορῶ, τὸν διασύρω, νὰ τὸ μάθει κι ὁ ἴδιος, νὰ τὸν πτοήσει ὁ ψόγος καὶ νὰ ‘ρθεῖ, νὰ προσφωνήσει, νὰ δείξει ὑποταγή, ὅτι κι αὐτὸς ἀνάγκη ἔχει τὴν εὐχὴ καὶ τὴ φιλία μου. …
Μή μ’ ἀφήσεις, Χριστέ, νὰ πλανιέμαι στὸ μέσο τοῦ κόσμου,Ἐσένα μόνο ἀγαπάω χωρὶς ποτὲ νὰ Σ’ ἀγάπησα καὶ μόνη ἐλπίδα ἔχω τὶς δικές Σου ἐντολὲς νὰ φυλάω, ἂν κι ὁλόκληρος στὰ πάθη βρίσκομαι καὶ δὲν Σ’ ἔχω γνωρίσει καλά.
Γιατὶ ποιός, ἂν Σ’ ἀγάπησε, ἔχει ἀνάγκη τὴ δόξα τοῦ κόσμου;
Ποιός, ἂν Σ’ ἀγάπησε, θέλει κάτι ἄλλο ἀπὸ Σένα τὸν ἴδιο;
Θὰ προσκαλέσει αὐτὸς τοὺς πάντες ἢ μερικοὺς θὰ κολακέψει,ἢ θὰ φροντίσει νὰ γίνει φίλος καθενός;
Ὅσοι εἶναι δοῦλοι Σου πραγματικοὶ δὲν ἔκαναν τέτοια, οὔτε ἕνας.
Γι’ αὐτὸ ἔχω θλίψη καὶ λύπη, Θεέ μου,ὅτι βλέπω σ’ αὐτά δουλωμένο τὸν ἑαυτό μου,
καὶ δὲν μπορῶ νὰ τὸ νοιώσω καλά, οὔτε νὰ ταπεινωθῶ,τὴ δική Σου δόξα τὴ μόνη ἀληθινὴ δὲν θέλω.

[Ὕμνος ΙΒ’, στ. 69-101, 117-129]

ΠΕΡΙ ΦΙΛΑΥΤΙΑΣ

Περί αναλογίας και ιεραρχίας 1 Χρήστου Γιανναρά

Περί αναλογίας και ιεραρχίας 1
Χρήστου Γιανναρά
Περιλαμβάνεται στο «Το πρόσωπο και ο έρως», Μέρος Τρίτο: Η “σημαντική” της προσωπικής φανέρωσης, κεφ. 3.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ

ΠΕΡΙ ΑΝΑΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΕΡΑΡΧΙΑΣ
§ 70. Ἡ ὁδὸς τῆς ἀναλογικῆς γνώσης.

Ἡ ἐκδοχὴ τῆς γνώσης ὡς ὑπαρκτικοῦ προβλήματος, ἡ σύνδεση τῆς γνώστικῆς δυνατότητας μὲ τὴ δυναμικὴ τῆς σχέσης ὡς «τρόπου τῆς ὑπάρξεως», μᾶς ὁδηγεῖ στὴν ἀλήθεια τῆς ἱεραρχίας, ποὺ εἶναι ἡ ὁδὸς καὶ ὁ τρόπος γιὰ τὴν ἄρθρωση τῆς σχέσης (τὴ μετάδοση καὶ οἰκείωση τῆς γνώσης), ἡ ἀναφορὰ τῆς γνωστικῆς δυνατότητας στὰ διαδοχικὰ στάδια ἢ ἐπίπεδα τῆς ὑπαρκτικῆς γνησιότητας ἢ πνευματικῆς τελειότητας τοῦ ἀνθρώπου.[ΑΥΤΗ Η ΧΕΙΡΟΤΕΧΝΙΑ ΤΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΆΦΗΣΕ ΣΆΝ ΣΤΉΛΗ ΆΛΑΤΟΣ ΤΟΎΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΕΣ ΝΑ ΑΤΕΝΙΖΟΥΝ ΣΕ ΠΛΗΡΗ ΑΔΥΝΑΜΙΑ ΤΑ ΣΟΔΟΜΑ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΚΑΘΟΤΙ ΤΟΥΣ ΑΝΑΓΚΑΣΑΝ ΝΑ ΚΥΤΤΑΞΟΥΝ ΠΙΣΩ ΤΟΥΣ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΑΦΗΣΑΝ ΠΡΙΝ ΧΡΟΝΟΥΣ ΚΑΙ ΚΑΙΡΟΥΣ, ΤΗΝ ΘΕΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΝΟΗΤΟΥ. ΑΝΑΓΚΑΣΤΗΚΕ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΝΑ ΑΡΝΗΘΕΙ ΤΗΝ ΨΥΧΗ ΟΠΩΣ Ο ΟΡΦΕΑΣ ΤΗΝ ΕΥΡΙΔΙΚΗ.]

α. Ἡ πλατωνικὴ ἀναλογία.

Ἡ ἀλήθεια τῆς ἱεραρχίας ἑρμηνεύει τὸν τρόπο μὲ τὸν ὁποῖο κατανόησε ἡ χριστιανικὴ ᾿Ανατολὴ τὴν ἀναλογικὴ μετοχὴ στὴ γνώση, τὴν ἀναλο-γικὴ ὁδὸ γνώσεως. Ἡ ἀναλογικὴ δυνατότητα τῆς γνώσης ἔχει, ὁπωσδή-ποτε, τὴν ἀφετηρία τῆς νοηματικῆς της διατύπωσης στὸν Πλάτωνα. Σύμφωνα μὲ τὴν πλατωνικὴ ἀντίληψη, κάθε ὂν μετέχει «ἀνὰ τὸν λόγον» στὴν ἰδέα του καὶ κάθε ἰδέα εἶναι «τοῦ ἀγαθοῦ ἔκγονον, ὃν τἀγαθὸν ἐγέννησεν ἀνάλογον ἑαυτῷ». Ὁ λόγος ἀντιπροσωπεύει τὴ δυνατότητα γνωστικῆς μετοχῆς στὴν ἀλήθεια τοῦ ὄντος μέσω τῆς ἀναλογίας ὄντων καὶ ἰδεῶν (τὸ ὃν ἔχει «τὸν αὐτὸν λόγον» μὲ τὴν ἰδέα του), ἑπομέ-νως ἀντιπροσωπεύει καὶ τὴ δυνατότητα μετοχῆς στὸ ἀγαθὸ μέσω τῆς ἀναλογίας ἰδεῶν καὶ ἀγαθοῦ. Ἡ πρόσβαση στὴν ἀναλογία ὄντων καὶ ἰδεῶν γίνεται ἀμεσότερα προσιτὴ μὲ κάθε δημιουργικὴ πράξη. Κάθε δη-μιουργικὴ πράξη φανερώνει (φέρνει στὸ φῶς) τὸν κοινὸ λόγο ἰδέας καὶ ποιήματος, δηλαδὴ προϋποθέτει τὴ «θέα» τῆς ἰδέας τοῦ ποιήματος, ἐνῶ ἡ ἴδια ἡ ἰδέα παραμένει «ἐπέκεινα» ἀπὸ κάθε δημιουργικὴ δυνατότητα: «Οὐκοῦν καὶ εἰώθαμεν λέγειν ὅτι ὁ δημιουργὸς ἑκατέρου τοῦ σκεύους πρὸς τὴν ἰδέαν βλέπων οὕτω ποιεῖ ὁ μὲν τὰς κλίνας ὁ δὲ τὰς τραπέζας, αἷς ἡμεῖς χρώμεθα, καὶ τἆλλα κατὰ ταὐτά· οὐ γάρ που τήν γε ἰδέαν αὐτὴν δημιουργεῖ οὐδεὶς τῶν δημιουργῶν»1.[ΤΌ ΑΝΑ ΤΟΝ ΛΟΓΟΝ ΑΝΑΛΟΓΙΑ; ΑΧ ΧΡΗΣΤΟ ΚΑΙ Ο ΛΟΥΘΗΡΟΣ ΕΙΧΕ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΙ ΛΟΓΟΥΣ ΚΡΑΣΟΚΑΤΑΝΥΚΤΙΚΟΥΣ ΣΤΑ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΟΣΙΑ. ΤΗΝ ΜΙΜΗΘΗΚΕ ΚΑΙ Ο ΚΑΝΤ]

(1. Ἡ ἀναλογία, ὡς γνωστικὴ δυνατότητα καὶ μέθοδος, ἀπὸ τὸν Πλάτωνα καὶ τὸν ᾿Αριστοτέλη ὡς τὸν Θωμᾶ ᾿Ακινάτη καὶ τοὺς Νεοθωμιστές, εἶναι ἕνα θέμα τόσο ἐκτεταμένο, ποὺ ἡ συστηματικὴ καὶ ἱστορική του ἐξέταση θὰ ἀπαιτοῦσε μιὰ Ξεχωριστὴ ἐκτενέστατη μελέτη. Ἐδῶ περιοριζόμαστε στὴν ἁπλὴ ἐπισήμανση ὁρι-σμένων πλευρῶν τοῦ θέματος, ποὺ βοηθοῦν, θετικὰ ἢ ἀντιθετικά, στὴν προσέγγι-ση τῆς ἀλήθειας τῆς ἱεραρχίας.

2. Πολιτεία ΣΤ, 508b 12-13.)

Γνωρίζοντας τὸν λόγο τῶν ὄντων «θεωροῦμε» τὴν ἀλήθεια τῶν ἰδεῶν, μετέχουμε ἀναλογικὰ στὸν χῶρο τῶν ἄφθαρτων καὶ αἰώνιων ἀληθειῶν. Αὐτὴ ἡ «θεωρία» εἶναι μέ-θεξη στὸ ἀγαθό, γιατὶ τὸ ἀγαθὸ εἶναι «τὸ τὴν ἀλήθειαν παρέχον τοῖς γιγνωσκομένοις καὶ τῷ γιγνώσκοντι τὴν δύναμιν ἀποδιδόν». Τὸ ἀγαθὸ μετέχεται «ἀναλόγως» μέσω τῆς θεωρίας τῶν ἰδεῶν ἢ οὐσιῶν, γιατὶ εἶναι αὐτὸ ἡ αἰτία τόσο τῶν οὐσιῶν ὅσο καὶ τῆς «θεωρίας» τους, ὄντας τὸ ἴδιο «ἐπέκεινα τῆς οὐσίας» – «ἀμήχανον κάλλος». Ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ «ἀνὰ τὸν λόγον» γνώση της καὶ οἱ «οὐσιώδεις» φανερώσεις της εἶναι «προϊόντα» τοῦ ἀγαθοῦ καὶ δυνατότητες ἀναλογικῆς μέθεξης στὸ ἀγαθό.[ΤΟ ΕΠΕΚΕΙΝΑ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΑΓΑΘΟ ΘΕΣ ΕΙΚΟΣΙ ΧΡΟΝΙΑ ΜΑΘΗΤΕΙΑΣ ΝΑ ΤΟ ΘΕΩΡΗΣΕΙΣ. ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΖΕΤΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΚΟΣΜΟΣ, ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ, ΤΟΝ ΟΠΟΙΟ ΑΝΑΙΡΕΣΕ Ο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ  ΣΩΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΚΑΛΛΟΣ ΤΟΥ ΕΠΕΚΕΙΝΑ ΑΓΑΘΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΦΡΥΝΗ.  ΔΥΣΤΥΧΩΣ ΟΙ ΝΕΟΡΘΟΔΟΞΟΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΑΝ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ, ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ]

(1. Πολιτεία Ι, 596b 6-10. Καὶ αὐτὸς ὁ δημιουργὸς τοῦ κόσμου, ποὺ ἐμφανί-ζεται στὸν Τίμαιο, «ὡς πρὸς τὸ ἀΐδιον ἔβλεπεν», θεωροῦσε τὶς προϋπάρχουσες ἰδέες προκειμένου νὰ δημιουργήσει τὰ ὅσα συνθέτουν τὸν κόσμο (βλ. Τίμ. 29a 3).

2. Πολιτεία ΣΤ, 508e 1-2.

3. Πολιτεία ΣΤ, 509b 6-10: Καὶ τοῖς γιγνωσκομένοις τοίνυν μὴ μόνον τὸ γιγνώσκεσθαι φάναι ὑπὸ τοῦ ἀγαθοῦ παρεῖναι, ἀλλὰ καὶ τὸ εἶναί τε καὶ τὴν οὐσίαν ὑπ᾽ ἐκείνου αὐτοῖς προσεῖναι, οὐκ οὐσίας ὄντος τοῦ ἀγαθοῦ, ἀλλ᾽ ἔτι ἐπέκεινα τῆς οὐσίας πρεσβείᾳ καὶ δυνάμει ὑπερέχοντος.

4. Οὕτω τοίνυν καὶ τὸ τῆς ψυχῆς ὧδε νόει· ὅταν μὲν οὗ καταλάμπει ἀλήθειά τε καὶ τὸ ὄν, εἰς τοῦτο ἀπερείσηται, ἐνόησέν τε καὶ ἔγνω αὐτὸ καὶ νοῦν ἔχειν φαί-νεται· ὅταν δὲ εἰς τὸ τῷ σκότῳ κεκραμένον, τὸ γιγνόμενόν τε καὶ ἀπολλύμενον, δο-ξάζει τε καὶ ἀμβλυώττει ἄνω καὶ κάτω τὰς δόξας μεταβάλλον καὶ ἔοικεν αὖ νοῦν οὐκ ἔχοντι. Πολιτεία ΣΤ, 508d 4-9.)

Τὸ ὄργανο ἢ ὁ τρόπος γιὰ τὴ γνώση – θεωρία καὶ τὴ μέθεξη εἶναι ὁ νοῦς, καὶ εἶναι φανερὸ ὅτι ἐδῶ ὁ νοῦς δὲν περιορίζεται στὴ διανοητικὴ ἁπλῶς ἱκανότητα, ἀλλὰ ἀντιπροσωπεύει τὴν καθολικὴ γνωστικὴ δυνατότητα τῆς ψυχῆς. Ὁ νοῦς μετέχει στὸ ἀγαθὸ μὲ τρόπο ἀνάλογο μὲ αὐτὸν ποὺ ἡ ὅραση μετέχει στὴ θέα τοῦ ἥλιου: Ἡ ὅραση τοῦ ἥλιου δὲν εἶναι ἡ ἴδια ἥλιος, ἀλλὰ εἶναι ἡ «ἡλιοειδέστατη» αἴσθηση, καὶ ὁ ἥλιος δὲν εἶναι ὅραση, ἀλλὰ ἡ αἰτία τῆς ὅρασης¹. Ἔτσι καὶ ὁ νοῦς δὲν εἶναι τὸ ἀγαθό, ἀλλὰ «ἀγαθοειδής»· εἶναι ἡ κατεξοχὴν δυνατότητα «θέας» τοῦ ἀγαθοῦ, καὶ τὸ ἀγαθὸ δὲν εἶναι νοῦς, ἀλλὰ ἡ αἰτία τοῦ νοῦ.[ΕΦΟΣΟΝ ΑΤΕΝΙΣΕΙ ΤΟ ΕΠΕΚΕΙΝΑ ΑΓΑΘΟ. ΑΥΤΗ Η ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΓΕΝΝΗΣΕ ΤΙΣ ΛΟΓΙΚΕΣ ΣΧΟΛΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΟΣ]

Ἡ ἀναλογία ποὺ συνδέει τὴν «ἡλιοειδέστατη» ὅραση μὲ τὸν ἥλιο καὶ τὸν «ἀγαθοειδὴ» νοῦ μὲ τὸ ἀγαθό, εἶναι ἡ δυνατότητα τῆς γνωστικῆς «μέθεξης», δυνατότητα δεδομένη ἀλλὰ καὶ δυναμικὰ ἐνδεχόμενη: Ἡ ἀναλογία ἀντιπροσωπεύει τὸν λόγο τῆς ἐπιτηδειότητας τῶν ὀφθαλμῶν νὰ δεχθοῦν τὸ φῶς ἢ τῆς ἐπιτηδειότητας τοῦ νοῦ νὰ ἀναγνωρίσει τὸ ἀγαθό. «Οἱ ὀφθαλμοί, ὅταν πιὰ κανεὶς δὲν τοὺς κατευθύνει ἐπάνω σὲ πράγματα ποὺ τὰ χρώματά τους τὰ χτυπᾶ τὸ φῶς τῆς ἡμέρας ἀλλὰ ἡ ἀστροφεγγιὰ τῆς νύχτας, χάνουν τὴν ξαστεράδα τους καὶ δείχνονται σχεδὸν τυφλοί, ὡσὰν νὰ μὴν ὑπῆρχε μέσα τους καθαρὴ ὄψη. Ὅταν ὅμως τοὺς κατευθύνει ἐπάνω σὲ πράγματα φωτισμένα ἀπὸ ὁλόλαμπρον ἥλιο, βλέπουν ξεκάθαρα, καὶ τὰ ἴδια αὐτὰ μάτια δείχνονται πὼς ἔχουν μέσα τους καθαρὴ ὄψη. Ἔτσι συμβαίνει καὶ μὲ τὴν ψυχή· ὅταν στηρίξει τὴ ματιά της ἐκεῖ ὅπου εἶναι ἁπλωμένη ἡ λάμψη τῆς ἀλήθειας καὶ τοῦ ὄντος, τότε μὲ μιᾶς τὸ ἀντιλαμβάνεται, τὸ γνωρίζει καὶ δείχνεται πὼς ἔχει νοῦ· ὅταν ὅμως ἡ ματιά της πέσει ἐπάνω στὴν περιοχὴ ποὺ εἶναι ἀνακατωμένη μὲ τὸ σκότος, στὸ γεννώμενο καὶ ἀφανιζόμενο, τότε μπλέ-κεται σὲ δοξασίες καὶ δείχνεται μυωπική, φέρνει ἄνω-κάτω τὶς δοξασίες καὶ μοιάζει μὲ ὂν ποὺ δὲν ἔχει νοῦ»².

(1. Οὐκ ἔστιν ἥλιος ἡ ὄψις οὔτε αὐτὴ οὔτ᾽ ἐν ᾧ ἐγγίγνεται, ὃ δὴ καλοῦμεν ὄμμα.

- Οὐ γὰρ οὐν. – ᾿Αλλ᾿ ἡλιοειδέστατόν γε οἶμαι τῶν περὶ τὰς αἰσθήσεις ὀργάνων. Πολύ γε. Οὐκοῦν καὶ τὴν δύναμιν ἣν ἔχει ἐκ τούτου ταμιευομένην ὥσπερ ἐπίρρυ-τον κέκτηται; Πάνυ μὲν οὖν. – ᾿Αρ᾿ οὖν οὐ καὶ ὁ ἥλιος ὄψις μὲν οὐκ᾿ ἔστιν, αἴτιος δ᾽ ἂν αὐτῆς ὁρᾶται ὑπ᾿ αὐτῆς ταύτης; – Οὕτως ἡ δ᾽ ὅς. Τοῦτον τοίνυν, ἦν δ᾽ ἐγώ, φάναι με λέγειν τὸν τοῦ ἀγαθοῦ ἔκγονον, ὃν τἀγαθὸν ἐγέννησεν ἀνάλογον ἑαυτῷ, ὅτιπερ αὐτὸ ἐν τῷ νοητῷ τόπῳ πρός τε νοῦν καὶ τὰ νοούμενα, τοῦτο τοῦτον ἐν τῷ ὁρατῷ πρός τε ὄψιν καὶ τὰ ὁρώμενα. Πολιτεία ΣΤ, 5088 11-c2.

2. Πολιτεία ΣΤ, 508c 4-d9, στὴ μετάφραση Κ.Δ. Γεωργούλη, Πλάτωνος Πολιτεία, Β΄ Ἔκδοσις, ᾿Αθῆναι (Εκδ. Σιδέρη) 1963.)

Ἡ πλατωνική, λοιπόν, ἀντίληψη τῆς ἀναλογίας δὲν εἶναι συγκριτική ποσοτήτων ἢ μεγεθῶν, δὲν εἶναι ἀναλογία ἀριθμητικῶν σχέσεων καὶ μετρητῶν λόγων ὁμοιότητας. Ἡ ἀναλογία εἶναι εἰκονιστικὴ σχέση, σχέση τῆς εἰκόνας μὲ τὸ εἰκονιζόμενο, καὶ ἡ γνώση αὐτῆς τῆς σχέσης εἶναι δυναμικό γεγονός, προϋποθέτει τὴ γνωστικὴ ἐπιτηδειότητα τοῦ νοῦ, τὴ μετοχὴ ἢ μέθεξη τοῦ νοῦ στὸ εἰκονιζόμενο μέσω τῆς εἰκόνας του.

Μὲ ἄλλα λόγια: ἡ ἀναλογία, ὡς εἰκονιστικὴ σχέση,[Ο ΠΛΑΤΩΝΙΚΟΣ ΕΡΩΣ Ο ΟΠΟΙΟΣ ΓΕΜΙΖΕ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΜΑΣ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕΧΡΙ ΤΟΝ ΦΡΟΥΝΤ Ο ΟΠΟΙΟΣ ΤΟΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΕ ΣΤΟ ΜΗΤΡΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ] προϋποθέτει γενικότερα τὸν λόγο ὡς γνωστικὴ δυνατότητα μετοχῆς καὶ μέθεξης, καὶ ὄχι τὸν λόγο ὡς ἀποδεικτικὴ διαπίστωση μετρητῶν – ποσοτικῶν σχέσεων. Τὸ κλασικὸ παράδειγμα ἀναλογίας στὸν Γοργία («δ κομμωτική πρὸς γυμναστικήν, τοῦτο σοφιστικὴ πρὸς νομοθετικήν, καὶ ὁ ὀψοποιικὴ πρὸς ἰατρικήν, τοῦτο ρητορικὴ πρὸς δικαιοσύνην»1) προϋποθέτει, ἀκρι-βῶς, τὴν ἐμπειρία τῆς ταυτότητας τῶν λόγων, τὴ βιωματικὴ γνώση τῶν ἀναλογικῶν αὐτῶν ἀνθρώπινων δραστηριοτήτων. Ὁ Πλάτων φαίνεται νὰ εἶχε σαφὴ ἐπίγνωση τῶν κινδύνων πλάνης ποὺ ἐγκυμονεῖ ἡ ἀποδεικτικὴ ἀπολυτοποίηση τῆς ἀναλογικῆς σχέσης, γι' αὐτὸ καὶ σημειώνει στὸν Σοφιστή: «Τὸν δὲ ἀσφαλῆ δεῖ πάντων μάλιστα περὶ τὰς ὁμοιότητας ἀεὶ ποιεῖσθαι τὴν φυλακήν· ὀλισθηρότατον γὰρ τὸ γένος»1.

β. Ἡ ἀριστοτελικὴ ἀναλογία.

Ἡ ἀντικειμενική, ὡστόσο, διατύπωση τῆς ἀναλογικῆς σχέσης («ἀνα-λογίαν ἔχειν πρός τι = τὸν αὐτὸν λόγον ἔχειν») ἰσχύει, ὁπωσδήποτε, καὶ γιὰ τὶς καθαρὰ μετρικὲς – ποσοτικὲς σχέσεις· ἴσως ἡ ἴδια ἡ προέλευση τῆς ἀναλογίας νὰ εἶναι καταρχὴν μαθηματικὴ καὶ ὄχι συγκριτική ποιοτικῶν ὁμοιοτήτων. Πάντως, στὰ χρόνια τοῦ Πλάτωνα, οἱ Ἕλληνες γνωρίζουν τὴ μαθηματικὴ ἔννοια τῆς ἀναλογίας – τὴ σχέση α:β= γ:δ (π.χ. 2:3=4:6) καὶ τὰ παράγωγα αὐτῆς τῆς σχέσης.

(1. Γοργίας 465c 1-3.

2. Σοφιστής 231a 6-8.

3. Ἡ θεωρία τῶν μαθηματικῶν ἀναλογιῶν λέγεται πὼς ὀφείλεται στὸν Ἕλληνα μαθηματικὸ Εὔδοξο τὸν Κνίδιο (408-355 π.Χ.). Βλ. Arpad Szabo, ᾿Απαρχαὶ τῶν ῾Ἑλληνικῶν Μαθηματικῶν, ἑλλην. μτφρ. Τεγοπούλου - Σταθακοπούλου, ᾿Αθῆναι (Ἔκδ. Τεχν. Επιμελητηρίου) 1973, σελ. 143 κ.ἑ. Ἡ ἔννοια πάντως τῆς ἀναλο-γίας ἀπαντᾶται καὶ σὲ προγενέστερους Ἕλληνες φιλοσόφους (βλ. Diels-Kranz, Die Fragmente der Vorsokratiker, ΙΙΙ, σελ. 43). ῾Ο Szabo (σελ. 205 καὶ 219) ση-μειώνει, σχετικὰ μὲ τὴ μαθηματικὴ προέλευση τῆς ἀναλογίας: «Ἡ ἰδία αὐτὴ λέξις (ἀναλογία) δὲν ἦτο ἀρχικῶς γραμματικὴ ἢ γλωσσολογικὴ εἰδικὴ ἔκφρασις, ἀλλὰ μαθηματικὴ ἔκφρασις. Εἶναι πράγματι κατάδηλον ὅτι ἡ λέξις ἀναλογία εἶναι μία ἐξέλιξις τῆς εἰς τὰ Μαθηματικὰ χρησιμοποιουμένης ἐκφράσεως λόγος. Διότι ἀφοῦ εἰς τὰ Μαθηματικὰ λόγος ἦτο ἡ πρὸς ἀλλήλους σχέσις δύο ἀριθμῶν ἢ μεγεθῶν (α:β), καὶ ἡ ἀναλογία ἐξέφραζε τὸ ζεῦγος τῶν σχέσεων, δηλ. αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀπὸ τῆς ἐπο-χῆς κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ ἐπρότεινεν ὁ Κικέρων, μεταφράζεται λατινιστί propor-tio (a:b=c:d)... Παρὰ Πλάτωνι (ἤδη) ἡ ἀναλογία δὲν εἶναι πλέον μαθηματική μόνον ἔκφρασις. Φαίνεται ὅτι κατὰ τὴν ἐποχὴν αὐτὴν ἡ καθαρῶς μαθηματικὴ εἰδι-κὴ ἔκφρασις παρελήφθη ἤδη ἀπὸ τὴν γλῶσσαν τῶν μορφωμένων. Καὶ τελικῶς ἔχει κανεὶς τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἡ ἀναλογία παρὰ ᾿Αριστοτέλει εἶναι μία 'φιλοσοφική ἔκφρασις'.)

Τὸ κρίσιμο γιὰ τὴ φιλοσοφία πρόβλημα εἶναι ἡ μεταφορὰ τῆς μαθηματικῆς ἀναλο-γίας, ὡς γνωσιοθεωρητικῆς καὶ ἀποδεικτικῆς ἀρχῆς, στὸν χῶρο διερευ-νήσεως τῆς ἀλήθειας. Πρῶτος ὁ ᾿Αριστοτέλης μεταφέρει τὴ μαθηματι-κὴ ἔννοια τῆς ἀναλογίας στὸν χῶρο τῆς ᾿Ἠθικῆς, γιὰ νὰ ἀποδείξει «τὸ δίκαιον ἀνάλογον», «τὸ δὲ ἄδικον τὸ παρὰ τὸ ἀνάλογον». Ὁρίζει τὴν ἀναλογία ὄχι ὡς ταυτότητα (ποιοτικῶν) λόγων, ἀλλὰ ὡς ἰσότητα (πο-σοτικῶν) λόγων, γιατί μόνο στὴν ποσοτική – μετρητὴ ἀναλογία εἶναι δυνατὸ νὰ στηριχθεῖ ἡ ἀπονομὴ τοῦ δικαίου στὰ πλαίσια τῆς ἀνθρώπινης κοινωνίας.[ΑΝΑΛΟΓΟΝ ΣΤΟΝ ΛΟΓΟ ΑΧ ΧΡΗΣΤΟ]

Αὐτὴ ἡ ἀνάγκη τῆς ἀναλογικῆς ἰσότητας ὁδηγεῖ τὸν ᾿Αριστοτέλη νὰ εἰσαγάγει στὸν χῶρο τῆς ᾿Ἠθικῆς τὴν ἔννοια τοῦ «τρίτου τῆς συγκρί-σεως» (tertium comparationis), δηλαδὴ ἑνὸς ἀντικειμενικοῦ μέτρου γιὰ τὴν ποιοτικὴ ἐξίσωση καὶ τὴν ἀντικειμενικὴ μέτρηση τοῦ παραγό-μενου ἀπὸ κάθε μέλος τῆς κοινωνίας ἔργου καὶ τὴν ἀναλογικὴ ἀπονομὴ τοῦ δικαίου. Τὸ συγκεκριμένο αὐτὸ μέτρο συγκρίσεως στὸν χῶρο τῆς κοινωνικῆς συναλλαγῆς εἶναι τὸ νόμισμα (τὸ χρῆμα). Τὸ νόμισμα ἐξι-σώνει καὶ μετράει τὴν παραγωγὴ ἔργου, εἴτε γιὰ τὰ ὑποδήματα πρόκειται, ποὺ κατασκευάζει ὁ σκυτοτόμος, εἴτε γιὰ τὴν οἰκία, ποὺ χτί-ζει ὁ οἰκοδόμος.

(1. Ἔσται ἄρα ὡς ὁ α ὅρος πρὸς τὸν β, οὕτως ὁ γ πρὸς τὸν δ, καὶ ἐναλλὰξ ἄρα ὡς ὁ α πρὸς τὸν γ, ὁ β πρὸς τὸν δ, ὥστε καὶ τὸ ὅλον πρὸς τὸ ὅλον· ὅπερ ἡ νομὴ συνδυάζει, κἂν οὕτω συντεθῇ, δικαίως συνδυάζει. Ἡ ἄρα τοῦ α ὅρου τῷ γ καὶ ἡ τοῦ β τῷ δ σύζευξις τὸ ἐν διανομῇ δίκαιόν ἐστι, καὶ μέσον τὸ δίκαιον τοῦτ᾽ ἐστί, (τὸ δ᾽ ἄδικον) τὸ παρὰ τὸ ἀνάλογον· τὸ γὰρ ἀνάλογον μέσον, τὸ δὲ δίκαιον ἀνάλογον. Η-θικά Νικομάχεια V 3, 1131b 5-12.

2. Ἡ γὰρ ἀναλογία ἰσότης ἐστὶ λόγων. Ηθικά Νικομάχεια V 3, 11312 31.

3. ᾿Ηθικά Νικομάχεια V 5, 11338 16-24: Οὐ γὰρ ἐκ δύο ἰατρῶν γίνεται κοι-νωνία, ἀλλ᾽ ἐξ ἰατροῦ καὶ γεωργοῦ καὶ ὅλως ἑτέρων καὶ οὐκ ἴσων· ἀλλὰ τούτους δεῖ ἰσασθῆναι διὸ πάντα συμβλητὰ δεῖ πως εἶναι, ὧν ἐστὶν ἀλλαγή, ἐφ᾿ ὁ τὸ νόμισμα ἐλήλυθε, καὶ γίνεταί πως μέσον· πάντα γὰρ μετρεῖ, ὥστε καὶ τὴν ὑπεροχὴν καὶ τὴν ἔλλειψιν, πόσα ἄττα δὴ ὑποδήματ᾽ ἴσον οἰκίᾳ ἢ τροφῆ δεῖ τοίνυν ὅπερ οἰκοδόμος πρὸς σκυτοτόμον, τοσαδὶ ὑποδήματα πρὸς οἰκίαν ἢ τροφήν.)

Εἶναι συμβατικὸ μέτρο συγκρίσεως τὸ νόμισμα, «ὑπάλ-λαγμα τῆς χρείας γέγονε κατὰ συνθήκην· καὶ διὰ τοῦτο τοὔνομα ἔχει νόμισμα, ὅτι οὐ φύσει ἀλλὰ νόμῳ ἐστί»¹. ᾿Αντιπροσωπεύει, ὡστόσο, τὴν ἀντικειμενικὴ δυνατότητα γιὰ τὴν πρακτικὴ ἐφαρμογὴ τῆς ἀναλο-γικῆς ἰσότητας. Τὸ ἔργο ποὺ προσφέρει ὁ οἰκοδόμος στὸν σκυτοτόμο, πρέπει νὰ εἶναι ἀνάλογο μὲ τὸ ἔργο ποὺ προσφέρει ὁ σκυτοτόμος στὸν οἰκοδόμο – «ποιεῖ δὲ τὴν ἀντίδοσιν τὴν κατ᾿ ἀναλογίαν ἡ κατὰ διά-μετρον σύζευξις· οἰκοδόμος ἐφ᾽ ᾧ α, σκυτοτόμος ἐφ᾽ ᾧ β, οἰκία ἐφ᾽ ᾧ γ, ὑπόδημα ἐφ᾽ ᾧ δ. δεῖ οὖν λαμβάνειν τὸν οἰκοδόμον παρὰ τοῦ σκυτοτόμου τὸ ἐκείνου ἔργον, καὶ αὐτὸν ἐκείνῳ μεταδιδόναι τὸ αὑτοῦ». Τὴν ἀναλογικὴ αὐτὴ ἀντίδοση ἐξασφαλίζει ἡ κοινὴ ἀναφορὰ τοῦ ἔργου καὶ τῶν δύο στὸ ἀντικειμενικὸ μέτρο τοῦ νομίσματος, ποὺ εἶναι τὸ «τρίτον τῆς συγκρίσεως» ὑποδημάτων καὶ οἰκιῶν – ἡ δυνατότητα νὰ ἐξισωθοῦν ἀναλογικὰ ὑποδήματα καὶ οἰκίες. Στὴ σχέση α:β=γ:δ, ἡ ἀμοιβὴ τοῦ γεωργοῦ σὲ νόμισμα (α) καὶ τὸ παραγόμενο ἀπὸ τὸν γεωργὸ ἔργο (γ) πρέπει νὰ εἶναι ἀνάλογα μὲ τὴν ἀμοιβὴ τοῦ σκυτοτόμου (β) καὶ τὸ παρα-γόμενο ἔργο του (δ) ὅπου «γεωργός α, τροφή γ, σκυτοτόμος β, τὸ ἔργον αὐτοῦ τὸ ἰσασμένον δ... ὥστε ὅπερ γεωργὸς πρὸς σκυτοτόμον, τὸ ἔργον τὸ τοῦ σκυτοτόμου πρὸς τὸ τοῦ γεωργοῦ».

(1. ᾿Ηθικά Νικομάχεια V 5, 1133a 29-31.

2. ᾿Ηθικά Νικομάχεια V 5, 1113a 5-10.

3. ᾿Ηθικά Νικομάχεια V 5, 1133a 32-33, 1133b 4-5. - Βλ. καὶ Προτάσεις κριτικῆς ὀντολογίας, σελ. 107-109.)

Ωστόσο, ἐκτὸς ἀπὸ τὴ μεταφορὰ τῆς μαθηματικῆς ἀναλογίας στὸν χῶρο τῆς ᾿Ἠθικῆς, ὁ ᾿Αριστοτέλης δὲν ἀγνοεῖ καὶ τὴν εἰκονιστικὴ ἀνα-λογία. Τὴ χρησιμοποιεῖ πολὺ χαρακτηριστικὰ στὴν Ποιητική του, προ-κειμένου νὰ ἑρμηνεύσει τὸ φαινόμενο τῆς ποιητικῆς «μεταφορᾶς»: «Με-ταφορὰ δὲ ἐστιν ὀνόματος ἀλλοτρίου ἐπιφορά... κατὰ τὸ ἀνάλογον... ὅταν ὁμοίως ἔχῃ τὸ δεύτερον πρὸς τὸ πρῶτον καὶ τὸ τέταρτον πρὸς τὸ τρίτον· ἐρεῖ γὰρ ἀντὶ τοῦ δευτέρου τὸ τέταρτον ἢ ἀντὶ τοῦ τετάρτου τὸ δεύτερον. καὶ ἐνίοτε προστιθέασιν ἀνθ᾽ οὗ λέγει πρὸς ὅ ἐστι. λέγω δὲ οἷον ὁμοίως ἔχει φιάλη πρὸς Διόνυσον καὶ ἀσπὶς πρὸς ῎Αρη· ἐρεῖ τοίνυν τὴν φιάλην ἀσπίδα Διονύσου καὶ τὴν ἀσπίδα φιάλην "Αρεως. ἢ ὁ γῆρας πρὸς βίον, καὶ ἑσπέρα πρὸς ἡμέραν· ἐρεῖ τοίνυν τὴν ἑσπέραν γῆρας ἡμέρας ἢ ὥσπερ Εμπεδοκλῆς, καὶ τὸ γῆρας ἑσπέραν βίου ἢ δυ-σμὰς βίου»1.[Η ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΗΘΙΚΗ ΑΧ ΧΡΗΣΤΟ, ΕΙΝΑΙ ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΣΑΝ ΤΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΑ ΣΟΥ ΠΕΤΑΓΜΑΤΑ]

Καὶ στὴν ποιητική, λοιπόν, μεταφορὰ ἰσχύει ἡ σχέση α:β-γ:δ, καὶ μὲ τὸ συγκεκριμένο παράδειγμα, βίος : γῆρας = ἡμέρα : ἑσπέρα. Ἡ σχέση τοῦ γήρατος πρὸς τὸν βίο εἶναι ἀνάλογη μὲ τὴ σχέση τῆς ἑσπέρας πρὸς τὴν ἡμέρα. Ἡ ἀναλογία ἐπιτρέπει τὴν ποιητική μεταφορά, δηλαδὴ ἐπιτρέπει τὴ σχέση β:γ=α:δ· ἔτσι, μποροῦμε νὰ μιλᾶμε «κατὰ λόγον» γιὰ τὸ γῆρας τῆς ἡμέρας ἢ γιὰ τὴν ἑσπέραν τοῦ βίου.

Τὴν ἀναλογία τῆς ποιητικῆς μεταφορᾶς θὰ χρησιμοποιήσουν καὶ οἱ σχολαστικοὶ θεολόγοι τοῦ μεσαίωνα, ἀλλὰ γιὰ νὰ ἀποδείξουν τὴν εἰκο-νιστικὴ ἀναλογία (τὴν externa analogia proportionalitatis impro-priae) ὡς μεταφορὰ (translatio) τῆς εἰκονιστικῆς σχέσης σὲ ἀμοιβαία ἀντιστοιχία κυριολεκτικῶν ἐννοιῶν. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αὐ-τῆς τῆς μεταφορᾶς εἶναι ἡ ἔκφραση τοῦ ᾿Αποστόλου Παύλου γιὰ τὴν ᾿Εκκλησία ὡς Σῶμα Χριστοῦ (1 Κορ. 12, 12): Ὅπως τὸ σῶμα εἶναι ἕνα, ἀλλὰ μὲ πολλὰ μέλη, ἔτσι καὶ τὰ μέλη τῆς ἐκκλησιαστικῆς κοινό-τητας ἀποτελοῦν ἕνα ἑνιαῖο ὅλον, καὶ αὐτὸ τὸ ὅλον εἶναι ὁ Χριστός. Ἡ ἀναλογικὴ σχέση σώματος καὶ μελῶν, ἐκκλησιαστικῆς κοινότητας καὶ μελῶν, ἐπιτρέπει τὴ μεταφορὰ (translatio) τῆς εἰκόνας (imago - σῶμα) στὴν ἔννοια (notio -᾿Εκκλησία), τὴν ἀμοιβαία κυριολεκτικὴ ἀντιστοι-χία εἰκόνας καὶ ἔννοιας, μὲ κοινὴ ἀναφορὰ στὰ μέλη, ποὺ εἶναι τὸ «τρίτον τῆς συγκρίσεως» (tertium comparationis) σώματος καὶ Ἐκκλησίας.

(1. Περὶ Ποιητικῆς 21, 1457b 6-25.

2. Solche Metapher und Analogie bezeichnen und bewerten die Thomi-sten als externa analogia proportionalitatis impropriae, um so von ihr abzu-heben die innere Entsprechung der eigentlichen Verhältnisgleichheit, nach der nicht bildlich, uneigentlich, sondern auf beiden Seiten eigentlich, streng begrifflich geredet werde. G. Söhngen, Analogie, στὸ Handbuch theologischer Grundbegriffe, I, München (Kösel-Verl) 1962, σελ. 57. – H externa analogia proportionalitatis impropriae διαστέλλεται ἀπὸ τὴν interna analogia propor-tionalitatis propriae (dicta).)

γ. Analogia entis.

᾿Αλλὰ ἡ σημαντικότερη, ὡς πρὸς τὶς ἱστορικές της συνέπειες, ἐφαρμογὴ τῆς ἀναλογικῆς σχέσης, εἶναι αὐτὴ ποὺ ἐπιχειρήθηκε στὸν χῶρο τῆς ὀντολογίας: Πρόκειται γιὰ τὴν ἀναλογικὴ σχέση ὄντων καὶ Εἶναι ἢ ὄντων καὶ οὐσίας, τὴ γνωστὴ ἀπὸ τὸ μεσαίωνα ὡς analogia entis.

Ἡ ἀφετηρία βρίσκεται καὶ πάλι στὸν ᾿Αριστοτέλη. Πρῶτος αὐτὸς ξεκινάει ἀπὸ τὴ διαπίστωση ὅτι «τὸ ὂν λέγεται μὲν πολλαχῶς, ἀλλὰ πρὸς ἓν καὶ μίαν τινὰ φύσιν καὶ οὐχ ὁμωνύμως»1. Γιὰ νὰ προσδιορίσουμε τὸ ὂν χρησιμοποιοῦμε τὸ ρῆμα εἶναι (ἐστί), ποὺ πιστοποιεῖ τὴν ὀντότητα, τὴ μετοχὴ στὸ Εἶναι – καὶ τὸ χρησιμοποιοῦμε γιὰ νὰ προσ-διορίσουμε τὸ ὂν «πολλαχῶς»: ὡς ποιότητα, ποσότητα, τόπο, χρόνο, σχέσης. Λέμε: ὁ ἵππος εἶναι λευκός, ὁ ἵππος εἶναι δύο μέτρα, ὁ ἵππος εἶναι ἐδῶ κλπ. Εἶναι φανερὸ ὅτι προσδιορίζοντας τὸν ἵππο· «πολλαχῶς», χρησιμοποιοῦμε τὸ ρῆμα εἶναι πάντοτε ἀναλόγως πρὸς μία ἀρχή: Ὁ ἵππος εἶναι λευκός, σὲ ἀναλογικὴ σχέση μὲ τὴ λευκότητα καθόλου, ἢ τὸ δέντρο εἶναι ψηλό, σὲ ἀναλογικὴ σχέση μὲ τὸ ὕψος καθόλου. Ἑπομέ-νως, ἡ γνώση ποὺ ἔχουμε τῆς ὀντότητας τοῦ συγκεκριμένου ἵππου ἢ τοῦ συγκεκριμένου δέντρου, εἶναι ἀναλογικής, βασίζεται στὴν ἀναλογία τῶν ἰδιοτήτων του · ἀναλογία ποιότητας, ποσότητας, τόπου, χρόνου, σχέσης (analogia attributionis, ὅπως θὰ ποῦν οἱ σχολαστικοί).[ΔΕΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕ ΤΗΝ ΟΝΤΟΛΟΓΙΑ Ο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ. ΑΥΤΟ ΑΠΟΡΡΕΕΙ ΑΠΟ ΤΟ ΔΥΝΑΜΕΙ ΚΑΙ ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ. ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ Ο ΧΑΙΝΤΕΓΚΕΡ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΕ ΜΕΤΑΝΟΗΜΕΝΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ ΠΟΥ ΕΚΑΝΕ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΕΚΤΟΣ ΠΑΡΘΕΝΩΝΟΣ]

᾿Αλλά, ἂν καὶ χρησιμοποιοῦμε τὸ ρῆμα εἶναι (ἐστὶ) γιὰ νὰ προσδιορί-σουμε «πολλαχῶς» τὴν ὀντότητα τοῦ ὑποκειμένου μὲ βάση τὴν ἀνα-λογία τῶν ἰδιοτήτων του, ὡστόσο ὁ καταρχὴν προσδιορισμὸς τῆς ὀντό-τητας τοῦ ὄντος γίνεται πάντοτε μὲ ἀναφορὰ «πρὸς ἕν», δηλαδὴ μὲ ἀνα-φορὰ στὸ «τί ἐστιν» τὸ συγκεκριμένο ὑποκείμενο: Λέμε καταρχὴν ὅτι αὐτὸς εἶναι ἵππος καὶ αὐτὸ εἶναι δέντρο. Προσδιορίζουμε τὸ συγκεκρι-μένο ὑποκείμενο μὲ ἀναφορὰ στὸν ἕνα ἵππο καὶ στὸ ἕνα δέντρο, δηλαδή στὴν οὐσία ἵππος καὶ στὴν οὐσία δέντρο: «Τοσαυταχῶς δὲ λεγομένου τοῦ ὄντος φανερὸν ὅτι τούτων πρῶτον ὂν τὸ τί ἐστιν, ὅπερ σημαίνει τὴν οὐσίαν» – «ἡ δ᾽ ἑκάστου οὐσία ἕν ἐστιν».

(1. Μετὰ τὰ φυσικὰ Γ΄ 2, 1003a 33-34.

2. Ὁσαχῶς γὰρ λέγεται, τοσαυταχῶς τὸ εἶναι σημαίνει· ἐπεὶ οὖν τῶν κατη-γορουμένων τὰ μέν τί ἐστι σημαίνει, τὰ δὲ ποιόν, τὰ δὲ ποσόν, τὰ δὲ πρός τι, τὰ δὲ ποιεῖν ἢ πάσχειν, τὰ δὲ πού, τὰ δὲ ποτέ, ἑκάστῳ τούτων τὸ εἶναι ταὐτὸ σημαίνει.

Μετὰ τὰ φυσικὰ Δ 7, 10172 23-27.

3. Βλ. Φυσικά Α 7, 1918 7-8: ἡ ὑποκειμένη φύσις ἐπιστητὴ κατὰ ἀναλογίαν.

4. Μετὰ τὰ φυσικά Ζ Ι, 1028a 13-15.

5. Μετὰ τὰ φυσικά Γ΄ 2, 1003b 32.)

Καὶ ἡ ἀναφορὰ τοῦ συγκεκριμένου ὑποκειμένου στὸ «πρῶτον ἕν», δηλαδὴ στὴν οὐσία, εἶναι ἐπίσης ἀναλογική: Τὸ κάθε συγκεκριμένο ὑποκείμενο μετέχει «κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον» στὴν κοινὴ οὐσία, ἔχει τὸν ἴδιο λόγο μὲ τὴν οὐσία - «κα-τὰ γὰρ τὸν τῆς οὐσίας λόγον λέγεται τἆλλα ὄντα... πάντα γὰρ ἔξει τὸν τῆς οὐσίας λόγον»1.

Εἶναι φανερὸ ὅτι ὁ προσδιορισμὸς τοῦ ὑποκειμένου τόσο μὲ βάση τὴν ἀναλογία τῶν ἰδιοτήτων του ὅσο καὶ μὲ ἀναφορὰ στὸν λόγο τῆς οὐσίας του, ἐξαντλεῖ τὴν ἀναλογική σχέση ὡς δυνατότητα ὁρισμοῦ, δη-λαδὴ γνώσεως τοῦ ὄντος. Ὁ ᾿Αριστοτέλης χρησιμοποιεῖ τὴν ἔννοια τῆς ἀναλογίας γιὰ νὰ διασφαλίσει τὴν ἑνότητα τοῦ ὑποκειμένου· δὲν προεκτεί-νει τὴν ἀναλογία ὡς σχέση ὀντολογικῆς ταυτότητας, ὡς μετοχὴ τῶν ὄντων στὸ Εἶναι καθόλου. Ἡ σχέση τῶν ὄντων μὲ τὸ Εἶναι εἶναι γιὰ τὸν ᾿Αρι-στοτέλη σχέση αἰτίας καὶ ἀποτελέσματος – σχέση μετάβασης ἀπὸ τὸ «δυνάμει ὂν» στὸ «ἐνεργείᾳ ὄν», σχέση κινουμένων καὶ κινοῦντος («ὅθεν ἡ κίνησις»)2 – καὶ ὄχι σχέση ἀναλογικῆς μετοχῆς στὸ Εἶναι. Ἡ ὀπι-σθοβατικὴ ἀλληλουχία ἀποτελέσματος καὶ αἰτίας, κινουμένου καὶ κινοῦν-τος, ἀναφέρει τὸ Εἶναι - καθόλου τῆς φύσης σὲ μιὰν ἀρχὴ ποὺ ὑπερ-βαίνει τὴ φύση, στὸ «πρῶτον κινοῦν ἀκίνητον», «ὃ οὐ κινούμενον κι-νεῖ, ἀΐδιον καὶ οὐσίᾳ καὶ ἐνέργεια οὖσα».

(1. Μετὰ τὰ φυσικὰ Θ 1, 1045b 29-31.

2.Βλ. Μετὰ τὰ φυσικὰ Λ 6, 1071b.

3. Μετὰ τὰ φυσικὰ Γ 8, 1012b 31.

4. Μετὰ τὰ φυσικά Λ 7, 1072a 25-26.)

Πρῶτοι οἱ σχολαστικοὶ χρησιμοποιοῦν τὴν ἀναλογικὴ σχέση ὄντων καὶ Εἶναι προκειμένου νὰ προσδιορίσουν τὸ Εἶναι καθεαυτό, δηλαδὴ τὸν Θεό, τὸ «πρῶτον κινοῦν», τὴν ὑπερβατικὴ Πρώτη Αἰτία τοῦ Εἶναι. Κάθε ὂν μετέχει στὸ Εἶναι, εἶναι ens per participationem, ἐνῶ ὁ Θεός, τὸ «πρῶτον καὶ ἀκρότατον» ὄν, τὸ «ἀΐδιον καὶ ἄριστον», δὲν μετέχει στὸ Εἶναι, ἀλλὰ ἀποτελεῖ τὸ Εἶναι καθεαυτό, ens per essentiam, τὴν αὐτοΰπαρξη, ἀναλόγως πρὸς τὴν ὁποία εἶναι ὅ,τι εἶναι.

Ἡ σχέση τῶν ὄντων μὲ τὸ Εἶναι – καθόλου τῆς φύσης, καὶ ἡ σχέση τοῦ Εἶναι – καθόλου τῆς φύσης μὲ τὸν Θεό, τὴν Αἰτία τοῦ Εἶναι, μπορεῖ, κατὰ τοὺς σχολαστικούς, νὰ ὁδηγήσει στὴν ἀναλογικὴ γνώση τοῦ Θεοῦ, ἀφοῦ ἡ ἴδια ἡ σχέση εἶναι ἀναλογική, μὲ ἕνα μόνο ἄγνωστο ὅρο (τὸν Θεό): Τὸ Εἶναι – καθόλου τῆς φύσης ἔχει τὴ θέση τοῦ «τρίτου τῆς συγκρίσεως» (tertium comparationis) ὄντων καὶ Θεοῦ. Οἱ σχο-λαστικοὶ χρησιμοποιοῦν ὡς πρότυπο τὴ μαθηματικὴ ἀναλογία α:β=γίδ (2:3=4:6), στὴν ὁποία, ὅταν ὁ ἕνας ὅρος εἶναι ἄγνωστος μπορεῖ νὰ προσδιοριστεῖ μὲ τὸν παραγωγικὸ συνδυασμὸ τῶν ὑπόλοιπων τριῶν ὅρων.

Ἐὰν ὁ ἄγνωστος εἶναι ὁ δ, ἔχουμε τὴ σχέση α:β-γ:χ (2:3=4:x, 2.x=3.4, x=3-4/2=6)1.

Ἔτσι, ἡ σχέση ὄντων καὶ Εἶναι, Εἶναι καὶ Θεοῦ, μπορεῖ νὰ διατυ-πωθεῖ, κατὰ τοὺς σχολαστικούς, μὲ τὴν ἀκρίβεια τῆς μαθηματικῆς ἀνα-λογίας· ὄντα : Εἶναι – Εἶναι : χ, ὅπου ὁ χ ἀντιπροσωπεύει τὴν Αἰτία τοῦ Εἶναι, τὸν Θεό. Στὴν περίπτωση αὐτή, ἡ ἀναλογικὴ μετοχὴ τῶν ὄντων στὸ Εἶναι ἀποτελεῖ τὸ κλειδὶ γιὰ τὴν κατανόηση τῆς ἀναλογικῆς μετο-χῆς τοῦ Εἶναι τῶν ὄντων στὴ θεία Αἰτία του, καὶ ὁ Θεός, ἡ Αἰτία τοῦ Εἶναι, προσδιορίζεται ἀναλόγως πρὸς τὸ Εἶναι, τὴν αἰτία τῶν ὄντων.

Εἴδαμε ὅτι ἡ μετοχὴ τῶν ὄντων στὸ Εἶναι προσδιορίστηκε ἀπὸ τὸν ᾿Αριστοτέλη ὡς ἀναλογικὴ ἀναφορὰ τοῦ ὑποκειμένου στὴν οὐσία του, καὶ ὡς ἀναλογία τῶν ἰδιοτήτων τοῦ ὑποκειμένου πρὸς τὶς ἰδιότητες τοῦ Εἶναι – καθόλου.

Στὴν πρώτη περίπτωση, τὸ ὑποκείμενο «λέγεται» (γνωρίζεται) «κατὰ τὸν λόγον» τῆς οὐσίας του· ἡ μετοχὴ τοῦ ὑποκειμένου στὸ Εἶναι ὁρίζεται ὡς ἀναλογικὴ μετοχὴ στὴν οὐσία του. Μὲ βάση αὐτὸ τὸν ὁρι-σμὸ τῆς σχέσης ὑποκειμένου καὶ οὐσίας, μποροῦμε ἀναλογικὰ νὰ ποῦμε ὅτι στὸν Θεὸ αὐτὴ ἡ σχέση εἶναι σχέση ταυτότητας: Τὸ ὑποκείμενο ποὺ μετέχει στὴν οὐσία εἶναι ἡ ἴδια ἡ οὐσία. Τὸ Εἶναι τοῦ Θεοῦ εἶναι ὁ ἴδιος ὁ Θεός, ἡ οὐσία τοῦ Θεοῦ εἶναι ἡ ἴδια ἡ ὕπαρξή του.

(1. Βλ. G. Söhngen, Analogie, ἔ.ἀ. σελ. 53.

2. Ce que l'on nomme essence dans les autres êtres est en lui l'acte même

d'exister: (κατὰ τὸν Θωμᾶ ᾿Ακινάτη). Étienne Gilson, La Philosophie au Moyen Age, Paris (Payot) 1962, σελ. 532. – Nihil igitur est in Deum praeter essentiam eius. Thomas de Aquino, Summa contra Gentiles I, 21.)

Στὴ δεύτερη περίπτωση, τὸ ὑποκείμενο «λέγεται» (γνωρίζεται) «πολλαχῶς», μὲ βάση τὴν ἀναλογία τῶν ἰδιοτήτων του πρὸς τὶς ἰδιότητες τοῦ Εἶναι – καθόλου (ποιότητα, ποσότητα, τόπο, χρόνο, σχέση). Ἡ ἀνα-λογικὴ μετοχὴ τοῦ ὑποκειμένου στὶς ἰδιότητες τοῦ Εἶναι – καθόλου ἐξαντλεῖ, ὁπωσδήποτε, τὴ γνώση τοῦ Εἶναι στὰ ὅρια τῆς κοσμικῆς ἐμπειρίας ἀφοῦ ἡ ἐμπειρία τῆς ποιότητας, τῆς ποσότητας, τοῦ τόπου, τοῦ χρόνου καὶ τῆς μετρικῆς σχέσης ἀναφέρεται πάντοτε στὴν αἰσθητὴ πραγμα-τικότητα τοῦ κόσμου. Εἶναι ὡστόσο δυνατὸ νὰ ἀναγνωρίσουμε στὰ ἐπι-μέρους ὄντα ὁρισμένες ἰδιότητες ποὺ ὑπερβαίνουν τὰ ἀριστοτελικὰ κατη-γορήματα τοῦ ὄντος: Οἱ ἰδιότητες αὐτὲς μποροῦν, μὲ τὴ νοητικὴ ἀνα-γωγὴ στὸ ἀπόλυτο (regressus in infinitum), νὰ φανερώσουν τὶς τε-λειότητες τοῦ Εἶναι, μποροῦν δηλαδὴ νὰ μᾶς γνωστοποιήσουν ἀναλογι-κὰ τὶς ὑπερβατικὲς ἰδιότητες τοῦ Θεοῦ. Ὁ Θωμᾶς ᾿Ακινάτης καὶ ὁ Albertus Magnus συνόψισαν αὐτὲς τὶς ἰδιότητες, ποὺ μποροῦν νὰ θεμε-λιώσουν τὴν ὑπερβατικὴ ἀναλογία, στὰ κατηγορήματα: unum, verum, bonum, res, aliquid (ἕν, ἀληθές, ἀγαθόν, πράγμα, κάτι)2. Τὸ ὂν κα-θεαυτὸ εἶναι πραγματικό, ἕνα πράγμα (res)· μὲ τὴν ὑπέρβαση τῶν ἐπι-μέρους, εἶναι πάντοτε ἕνα (unum)· σὲ ἀντιδιαστολὴ πρὸς τὰ ἄλλα ὄντα, εἶναι τί, κάτι (aliquid)· ὡς πρὸς τὴ γνώση ποὺ ἔχουμε γι᾿ αὐτό, εἶναι ἀληθὲς (verum) καὶ ὡς πρὸς τὴ θελητικὴ σκοπιμότητα, ἀγαθὸ (bonum).

Τὰ πέντε αὐτὰ κατηγορήματα τοῦ ὄντος τὰ ὀνομάζουν οἱ σχολαστι-κοὶ ὑπερβατικά (transcendentalia). ῾Η ἀναφορά τους στὸν Θεὸ δὲν συνιστᾶ μιὰν ἐμπειρικὴ ἀναλογία, ἀλλὰ μιὰν ὑπερβατικὴ ἀναλογία, μιὰ νοητικὴ ἐπέκταση (extensio) τῶν κατηγορημάτων αὐτῶν πέρα ἀπὸ τὰ ὅρια τῆς κοσμικῆς ἐμπειρίας, στὸν χῶρο τοῦ ὑπερβατικὰ ἀπολύτους.

(1. On peut suivre une deuxième (voie) et chercher à nommer Dieu d'après les analogies qui subsistent entre les choses et lui... En ce sens, nous attribue-rons à Dieu, mais en les portant à l'infini, toutes les perfections dont nous aurons trouvé quelque ombre dans la créature. E. Gilson, La Philosophie au Moyen Age, σελ. 533.

2. Vom (induktiven) Analogieschluss ist wohl zu unterscheiden der (de-duktive) Syllogismus mit analogem Mittelbegriff. Gibt es das, dann wäre solcher Mittelbegriff nicht empirisch-analog, sondern transzendental-analog, wie der Transzendentalbegriff des Seins (ens) und die darin beschlossenen fünf Transzendentalien: res, aliquid, unum, verum, bonum. G. Söhngen, Analo-gie, ἔ.ἀ., σελ. 56.

3. Le procédé analogique en général consiste en une extension du con-cept: un concept tiré des sujets donnés dans l'expérience, et de soi représen-tatif de la perfection telle qu'elle se trouve en ces sujets, est étendu à un sujet situé hors de mon expérience, me permet d'atteindre ce sujet, et simultané-ment devient représentatif de la perfection telle qu'elle se trouve en lui. C'est de cette manière, que par le moyen de concepts tirés des créatures et repsésen-tatifs de perfections créées, la raison peut réellement atteindre le Créateur et connaître, encore que très imparfaitement, ses attributs essentiels. J.-H. Ni-colas, Dieu connu comme inconnu, Paris (Desclée de Brouwer) 1966, σελ. 237.

1. Βλ. Thomas de Aquino, De Veritate 10, 6. Καὶ Summa Theologica 1, 79, 2, 3, 4.)

Ἔτσι, μποροῦμε νὰ γνωρίσουμε τὰ ἰδιώματα τῆς οὐσίας τοῦ Θεοῦ, τὴν ἑνότητα, τὴν ἀγαθότητα, τὴν ἀλήθεια, τὴν κατεξοχὴν ὀντότητα καὶ τὴν κατεξοχὴν ἑτερότητα, μὲ τὴ βοήθεια τῆς διάνοιας (per lumen intellectus)1, μέσω τῆς ἀναλογικῆς ἀναγωγῆς τῶν τελειοτήτων τῶν ὄντων στὴν ἀπόλυτη καὶ ὑπερβατικὴ τελειότητα τοῦ Θεοῦ, ποὺ εἶναι ἡ Αἰτία κάθε τελειότητας.

§ 71. Ἡ σχολαστικὴ ἀναλογία ὡς θεολογικὴ γνωσιολογία.

ΘΑ ΤΑ ΞΑΝΑΔΟΥΜΕ ΠΑΡΟΤΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΟΛΕΣ ΟΙ ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ ΠΛΕΟΝ ΤΟΥ ΠΡΟΤΕΣΤΑΝΤΙΣΜΟΥ ΤΗΣ sola scriptura.

«Σεισμός» στην Καθολική Εκκλησία: Καθαίρεσαν κορυφαίο εξορκιστή όταν είπε ότι «τα ΑΤΙΑ είναι δαίμονες»

Το Βατικανό "φιμώνει" τους ιερείς για τα UFO; Η καρατόμηση του Μονσινιόρ Ροσέτι που προκαλεί παγκόσμιο σάλο

Σε μείζον θεολογικό και επικοινωνιακό θρίλερ για την Καθολική Εκκλησία των ΗΠΑ εξελίσσεται η ξαφνική απόφαση για την απομάκρυνση ενός από τους πιο γνωστούς και προβεβλημένους εξορκιστές της χώρας, του Μονσινιόρ Στίβεν Ροσέτι, ο οποίος συσχέτισε τα ATIA και τους εξωγήινους με δαιμονικές οντότητες.

Η καρατόμηση του έμπειρου ιερέα από τη θέση του επίσημου εξορκιστή της Αρχιεπισκοπής της Ουάσινγκτον ήρθε με άμεση παρέμβαση του Καρδινάλιου Ρόμπερτ ΜακΕλρόι, αμέσως μετά τις δηλώσεις του Ροσέτι για τα UFO προκαλώντας τριγμούς στα εκκλησιαστικά ανώτατα κλιμάκια.

«Οι εξωγήινοι είναι έκπτωτοι άγγελοι»

Ο Μονσινιόρ Ροσέτι, ο οποίος έχει μακρά θητεία στην αντιμετώπιση περιπτώσεων δαιμονισμού προκάλεσε σάλο όταν εξέφρασε ανοιχτά την επιστημονική και θεολογική του άποψη για τα Ανεξήγητα Εναέρια Φαινόμενα (UAPs).

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι λεγόμενοι «εξωγήινοι» δεν προέρχονται από μακρινούς γαλαξίες, αλλά είναι πνευματικές οντότητες.

«Πιθανότατα πολλές, αν όχι οι περισσότερες από αυτές τις θεάσεις UFO, είναι στην πραγματικότητα δαίμονες», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά, συνδέοντας άμεσα το φαινόμενο με τον αποκρυφισμό, τη μαγεία και τις σκοτεινές πνευματικές δυνάμεις.

Η κίνηση της Εκκλησίας να «εξαφανίσει» τον Ροσέτι από την πρώτη γραμμή ερμηνεύεται από πολλούς αναλυτές ως μια προσπάθεια του Βατικανού να ελέγξει το αφήγημα γύρω από την εξωγήινη ζωή, τη στιγμή που το αμερικανικό Πεντάγωνο ανοίγει σταδιακά τα αρχεία του για τα UAPs και η συζήτηση για το επερχόμενο «Disclosure» (την επίσημη Αποκάλυψη) φτάνει μέχρι τα αυτιά των πιστών.

Για τους υποστηρικτές των θεωριών συνωμοσίας, αλλά και για πολλούς παραδοσιακούς θεολόγους, η καθαίρεση αυτή αποτελεί την τρανή απόδειξη ότι η αλήθεια πίσω από τα UFO ίσως είναι πολύ πιο τρομακτική και «πνευματική» από όσο το ευρύ κοινό είναι έτοιμο να αντέξει.

Η επίσημη δικαιολογία της Εκκλησίας και το παρασκήνιο

Από την πλευρά της, η ηγεσία της Καθολικής Εκκλησίας και ο Καρδινάλιος ΜακΕλρόι δικαιολόγησαν την ακαριαία απομάκρυνση του Μονσινιόρ Ροσέτι, τονίζοντας ότι οι προσωπικές του απόψεις περί «δαιμονικών UFO» δεν εκφράζουν την επίσημη θεολογική γραμμή του Βατικανού.

Η Εκκλησία επικαλέστηκε την ανάγκη να προστατευτεί το ποίμνιο από «θεολογική σύγχυση» και παραπληροφόρηση, καθώς οι δηλώσεις του ιερέα πήραν τεράστιες διαστάσεις στα αμερικανικά ΜΜΕ, προκαλώντας επικοινωνιακό πλήγμα στην Αρχιεπισκοπή.

«Σεισμός» στην Καθολική Εκκλησία: Καθαίρεσαν κορυφαίο εξορκιστή όταν είπε ότι «τα ΑΤΙΑ είναι δαίμονες» – Pronews.gr

ΟΥΤΕ ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΠΛΕΟΝ, ΟΥΤΕ ΟΡΘΟΔΟΞΗ. ΜΟΝΟ Η ΠΡΟΤΕΣΤΑΝΤΙΚΗ Η ΟΠΟΙΑ ΝΙΚΗΣΕ ΚΑΤΑ ΚΡΑΤΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ Β΄ΒΑΤΙΚΑΝΕΙΑΣ ΣΥΝΟΔΟΥ.  

ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΕΧΗ ΕΠΙΣΗΜΗ ΕΝΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ, Η ΟΠΟΙΑ ΘΑ ΣΦΡΑΓΙΣΕΙ ΤΗΝ ΝΙΚΗ ΤΩΝ ΔΙΑΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΤΩΝ, ΠΡΩΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΠΙΣΤΑ ΕΧΕΙ ΚΡΑΤΗΘΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΩΝ ΣΑΤΑΝΙΣΤΩΝ. 

ΕΙΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΦΛΩΡΟΦΚΙ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΕΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ. 

ΑΧ... ΧΡΗΣΤΟ ΜΟΥ. 

ΜΑΚΡΥΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΙΕΡΕΙΣ ΚΑΙ ΑΡΧΙΕΡΕΙΣ ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΔΙΑΤΑΖΟΥΝ ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ  

ΤΗΝ ΔΑΙΜΟΝΙΚΗ ΕΜΠΝΕΥΣΗ ΤΟΥ ΙΩΣΗΦ ΤΟΥ ΒΑΤΟΠΑΙΔΙΝΟΥ, ΜΕ ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΜΕΤΑΘΑΝΑΤΙΟ ΜΑΚΙΓΙΑΖ.

Η ήττα της Δύσης 3 Emmanuel Todd, με τη συνεργασία του Baptiste Touverey

Συνέχεια από Παρασκευή 22. Μαΐου 2026

Η ήττα της Δύσης 3

Emmanuel Todd, με τη συνεργασία του Baptiste Touverey

Εκδόσεις Gallimard, 2024

......Κράτος ύστερης αυτοκρατορικής φάσης, λοιπόν; Η παραλληλία ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Ρώμη της αρχαιότητας έχει κάτι το ελκυστικό. Αφού το είχα δοκιμάσει στο "Après l’empire" (2002), σημείωνα ότι η Ρώμη, καθιστώντας τον εαυτό της κύριο ολόκληρης της λεκάνης της Μεσογείου και αυτοσχεδιάζοντας εκεί ένα είδος πρώτης παγκοσμιοποίησης, είχε και αυτή εξαλείψει τη μεσαία τάξη της⁶. Η μαζική εισροή στην Ιταλία σιταριού, βιοτεχνικών προϊόντων και δούλων είχε καταστρέψει εκεί την αγροτιά και τη χειροτεχνία, με έναν τρόπο που δεν είναι άσχετος με εκείνον με τον οποίο η αμερικανική εργατική τάξη υπέκυψε στην εισροή κινεζικών προϊόντων.

Και στις δύο περιπτώσεις, αν οξύνουμε λίγο τη διατύπωση, μπορούμε να πούμε ότι αναδύθηκε μια κοινωνία πολωμένη ανάμεσα σε έναν οικονομικά άχρηστο όχλο και μια αρπακτική πλουτοκρατία. Ο δρόμος μιας μακράς παρακμής είχε πλέον χαραχθεί και, παρά μερικές αναλαμπές, ήταν αναπόφευκτος........

Ο χαρακτηρισμός «υστερο-αυτοκρατορικός» (ο όρος "Ύστερη Αυτοκρατορία") δεν είναι ωστόσο ικανοποιητικός, εξαιτίας της καινοφάνειας πολλών σημερινών στοιχείων: της ύπαρξης του Internet, της ταχύτητας των εξελίξεων —ασύγκριτης— και της παρουσίας γύρω από τις Ηνωμένες Πολιτείες αυτών των γιγαντιαίων εθνών που είναι η Ρωσία και η Κίνα —η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία δεν είχε συγκρίσιμους γείτονες· αν εξαιρέσουμε τη μακρινή Περσία, ήταν, θα λέγαμε, μόνη στον κόσμο της.

Τέλος, θεμελιώδης διαφορά: η Ύστερη Αυτοκρατορία είδε την εγκαθίδρυση του χριστιανισμού. Όμως, ένα από τα ουσιώδη χαρακτηριστικά της εποχής μας είναι η πλήρης εξαφάνιση του χριστιανικού υποστρώματος, ένα κρίσιμο ιστορικό φαινόμενο που, ακριβώς, εξηγεί την κονιορτοποίηση των αμερικανικών αρχουσών τάξεων. Θα επανέλθουμε εκτενώς σε αυτό: ο προτεσταντισμός, ο οποίος, σε μεγάλο βαθμό, είχε δημιουργήσει την οικονομική ισχύ της Δύσης, είναι νεκρός. Φαινόμενο τόσο μαζικό όσο και αόρατο, ακόμη και ιλιγγιώδες μόλις το σκεφτεί κανείς λίγο, θα δούμε ότι είναι ένα από τα κλειδιά —αν όχι το αποφασιστικό ερμηνευτικό κλειδί— των σημερινών παγκόσμιων αναταράξεων.

Για να επιστρέψω στην προσπάθειά μας ταξινόμησης, θα έμπαινα στον πειρασμό να μιλήσω, σχετικά με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τις εξαρτήσεις τους, για μετα-αυτοκρατορικό κράτος: αν η Αμερική διατηρεί τη στρατιωτική μηχανική της αυτοκρατορίας, δεν έχει πλέον στην καρδιά της έναν πολιτισμό φορέα νοημοσύνης, και γι’ αυτό στην πράξη επιδίδεται σε απερίσκεπτες και αντιφατικές ενέργειες, όπως μια ενισχυμένη διπλωματική και στρατιωτική επέκταση σε μια φάση μαζικής συρρίκνωσης της βιομηχανικής της βάσης —γνωρίζοντας ότι «σύγχρονος πόλεμος χωρίς βιομηχανία» είναι οξύμωρο.

Παρατηρώ από το 2002 —τη χρονιά του Après l’empire— την εξέλιξη των Ηνωμένων Πολιτειών. Τότε είχα ελπίσει ότι θα επέστρεφαν σε μια μορφή γιγαντιαίου έθνους-κράτους, όπως ήταν κατά τη θετική αυτοκρατορική τους φάση των ετών 1945-1990, απέναντι στην ΕΣΣΔ. Σήμερα, λαμβάνοντας υπόψη τον θάνατο του προτεσταντισμού, οφείλω να παραδεχθώ ότι αυτή η αναβίωση είναι αδύνατη· πράγμα που, κατά βάθος, απλώς επαληθεύει ένα αρκετά γενικό ιστορικό φαινόμενο: τη μη αναστρεψιμότητα των περισσότερων θεμελιωδών διαδικασιών.

Αυτή η αρχή εφαρμόζεται εδώ σε πολλά ουσιώδη πεδία: στην ακολουθία «εθνικό στάδιο, έπειτα αυτοκρατορικό, έπειτα μετα-αυτοκρατορικό»· στη θρησκευτική έκλειψη, η οποία κατέληξε να επιφέρει την εξαφάνιση της κοινωνικής ηθικότητας και του συλλογικού αισθήματος· σε μια διαδικασία φυγόκεντρης γεωγραφικής επέκτασης που συνδυάζεται με μια διάλυση του αρχικού πυρήνα του συστήματος. Η αύξηση της αμερικανικής θνησιμότητας, ειδικά στις εσωτερικές ρεπουμπλικανικές ή τραμπικές πολιτείες, τη στιγμή ακριβώς που εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια κατευθύνονται προς το Κίεβο, είναι χαρακτηριστική αυτής της διαδικασίας.

Στο La Chute finale (Η τελική πτώση) —1976— και στο Après l’empire (Μετά την Αυτοκρατορία) —2002—, δύο βιβλία που έκαναν υποθέσεις για μελλοντικές συστημικές καταρρεύσεις, είχα χρησιμοποιήσει «εξορθολογιστικές» αναπαραστάσεις της ανθρώπινης ιστορίας και της δραστηριότητας των κρατών⁷. Στο Après l’empire, για παράδειγμα, ερμήνευα τη διπλωματική και στρατιωτική κινητικότητα των Ηνωμένων Πολιτειών ως «θεατρικό μικρομιλιταρισμό», μια στάση που αποσκοπούσε να δώσει, με λογικό κόστος, την εντύπωση ότι η Αμερική παρέμενε απαραίτητη στον κόσμο μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης. Κατά βάθος, αυτό σήμαινε ότι τους απέδιδα έναν ορθολογικό στόχο ισχύος.
Σε αυτό το βιβλίο, θα διατηρήσω βεβαίως τα στοιχεία που ανήκουν στην κλασική γεωπολιτική: επίπεδο ζωής, ισχύς του δολαρίου, μηχανισμοί εκμετάλλευσης, αντικειμενικοί στρατιωτικοί συσχετισμοί δυνάμεων, ένα σύμπαν περίπου ορθολογικό στην επιφάνεια. Το ζήτημα του αμερικανικού επιπέδου ζωής και του κινδύνου στον οποίο θα το εξέθετε μια συστημική κατάρρευση θα είναι πολύ παρόν. Αλλά θα εγκαταλείψω την αποκλειστική υπόθεση ενός λογικού λόγου και θα προτείνω μια διευρυμένη θεώρηση της γεωπολιτικής και της ιστορίας, που ενσωματώνει καλύτερα εκείνο που είναι απολύτως παράλογο στον άνθρωπο, ιδίως τις πνευματικές του ανάγκες.
Τα κεφάλαια που ακολουθούν θα πραγματευθούν λοιπόν και τη θρησκευτική μήτρα των κοινωνιών, τις λύσεις που ο άνθρωπος προσπάθησε να βρει στο μυστήριο της κατάστασής του και στον δύσκολα αποδεκτό χαρακτήρα της· τα βάσανα που μπορεί να προκαλέσει η τελική διάλυση της χριστιανικής θρησκευτικής μήτρας στη Δύση και, ιδιαίτερα, της προτεσταντικής παραλλαγής της. Δεν θα παρουσιαστούν όλα τα αποτελέσματά της ως αρνητικά, και αυτό το βιβλίο δεν είναι βιβλίο ριζικής απαισιοδοξίας. Αλλά θα δούμε να εμφανίζεται ένας «μηδενισμός» που θα μας απασχολήσει πολύ. Εκείνο που θα ονομάσω «θρησκευτική κατάσταση μηδέν» θα παραγάγει, σε ορισμένες περιπτώσεις —τις χειρότερες— μια θεοποίηση του κενού.
Θα χρησιμοποιήσω τη λέξη «μηδενισμός» με μια σημασία που δεν είναι κατ’ ανάγκην η πιο κοινή, και που θα θυμίζει μάλλον —και αυτό δεν είναι τυχαίο— τον ρωσικό μηδενισμό του 19ου αιώνα. Πάνω σε μια μηδενιστική βάση συνδέθηκαν η Αμερική και η Ουκρανία, ακόμη κι αν αυτοί οι δύο μηδενισμοί προκύπτουν συγκεκριμένα από αρκετά διαφορετικές δυναμικές.

Ο μηδενισμός, όπως τον εννοώ, περιλαμβάνει δύο θεμελιώδεις διαστάσεις. Η πιο ορατή είναι η φυσική διάσταση: μια ορμή καταστροφής των πραγμάτων και των ανθρώπων, έννοια μερικές φορές πολύ χρήσιμη όταν μελετά κανείς τον πόλεμο. Η δεύτερη διάσταση είναι εννοιολογική, αλλά όχι λιγότερο ουσιώδης, ιδίως όταν στοχαζόμαστε το πεπρωμένο των κοινωνιών, τον αναστρέψιμο ή μη χαρακτήρα της παρακμής τους: ο μηδενισμός τείνει τότε ακατανίκητα να καταστρέψει την ίδια την έννοια της αλήθειας, να απαγορεύσει κάθε λογική περιγραφή του κόσμου.
Αυτή η δεύτερη διάσταση συναντά, κατά κάποιον τρόπο, την πιο κοινή σημασία της λέξης, η οποία την ορίζει ως αμοραλισμό που απορρέει από την απουσία αξιών. Έχοντας επιστημονική ιδιοσυγκρασία, δυσκολεύομαι πολύ να διακρίνω τα δύο ζεύγη που σχηματίζουν το καλό και το κακό, το αληθές και το ψευδές· στα μάτια μου, αυτά τα εννοιολογικά ζεύγη συγχέονται.
                                                                ***

Έτσι βρίσκονται αντιμέτωπες δύο νοοτροπίες. Από τη μία πλευρά, ο στρατηγικός ρεαλισμός των εθνών-κρατών· από την άλλη, η μετα-αυτοκρατορική νοοτροπία, εκπόρευση μιας αυτοκρατορίας σε αποσύνθεση. Καμία από τις δύο δεν συλλαμβάνει όλη την πραγματικότητα, αφού η πρώτη δεν κατάλαβε ότι η Δύση δεν αποτελείται πλέον από έθνη-κράτη, ότι έχει γίνει κάτι άλλο· και η δεύτερη έχει γίνει αδιαπέραστη στην ιδέα της εθνικής κυριαρχίας. Αλλά οι προσβάσεις της μίας και της άλλης στην πραγματικότητα δεν είναι ισοδύναμες, και η ασυμμετρία λειτουργεί υπέρ της Ρωσίας.

Όπως έδειξε ο Adam Ferguson, άνθρωπος του σκωτσέζικου Διαφωτισμού, στο Essay on the History of Civil Society (Δοκίμιο για την ιστορία της κοινωνίας των πολιτών) —1767—, οι ανθρώπινες ομάδες δεν υπάρχουν καθαυτές, αλλά πάντοτε σε σχέση με άλλες ισοδύναμες ανθρώπινες ομάδες. Στο πιο μικροσκοπικό και πιο μακρινό νησί, εξηγεί, αρκεί να κατοικείται, και θα βρει κανείς πάντοτε δύο ανθρώπινες ομάδες που στέκονται η μία απέναντι στην άλλη. Η πολλαπλότητα των κοινωνικών συστημάτων είναι σύμφυτη με την ανθρωπότητα, και αυτά τα συστήματα οργανώνονται το ένα εναντίον του άλλου.

«Οι τίτλοι του συμπολίτη και του συμπατριώτη», έγραψε ο Ferguson, «αν δεν αντιτίθεντο σε εκείνους του ξένου και του αλλογενούς [...], θα έπεφταν σε αχρηστία και θα έχαναν τη σημασία τους. Αγαπούμε τα άτομα για τις προσωπικές τους ιδιότητες· αλλά αγαπούμε τη χώρα μας καθόσον είναι ένα μέρος μέσα στις διαιρέσεις της ανθρωπότητας [...]»⁸.

Η ανάδυση της Γαλλίας και της Αγγλίας προσφέρει μια λαμπρή εικονογράφηση αυτού του πράγματος. Κατά τον Μεσαίωνα, αυτά τα δύο κρατικά προϊόντα της κοιλάδας του Σηκουάνα θα οριστούν το ένα εναντίον του άλλου. Έπειτα, για εμάς τους Γάλλους, ο υποκατάστατος αντίπαλος υπήρξε η Γερμανία, κύρια αντίπαλος επίσης —το λησμονούμε— της Αγγλίας στις παραμονές του πολέμου του 1914.

Μία από τις βασικές θέσεις του Ferguson είναι ότι η εσωτερική ηθικότητα μιας κοινωνίας έχει σχέση με την εξωτερική της ανηθικότητα. Είναι η εχθρότητα προς μια άλλη ομάδα που κάνει κάποιον αλληλέγγυο προς τη δική του. «Χωρίς την αντιπαλότητα των εθνών και την πρακτική του πολέμου», γράφει, «η ίδια η πολιτική κοινωνία δύσκολα θα μπορούσε να βρει αντικείμενο ή μορφή»⁹. Και διευκρινίζει ότι «είναι μάταιο να ελπίζουμε πως θα δώσουμε στο πλήθος ενός λαού ένα αίσθημα εσωτερικής ένωσης χωρίς να δεχθούμε την εχθρότητα προς εκείνους που του αντιτίθενται. Αν ξαφνικά έσβηνε η άμιλλα που διεγείρεται από το εξωτερικό, είναι πιθανό ότι θα έσπαζαν ή θα εξασθενούσαν οι κοινωνικοί δεσμοί στο εσωτερικό και ότι θα έκλειναν οι πιο ζωντανές σκηνές της δραστηριότητας και των εθνικών αρετών»¹⁰.
Το σημερινό δυτικό σύστημα φιλοδοξεί να εκπροσωπεί την ολότητα του κόσμου και δεν αναγνωρίζει πλέον την ύπαρξη ενός άλλου. Αλλά το μάθημα του Ferguson είναι ότι, αν δεν αναγνωρίζεις πλέον την ύπαρξη ενός άλλου, νόμιμου, παύεις να υπάρχεις και ο ίδιος. Η δύναμη της Ρωσίας, αντιθέτως, είναι ότι σκέφτεται με όρους κυριαρχίας και ισοδυναμίας των εθνών: λαμβάνοντας υπόψη την ύπαρξη εχθρικών δυνάμεων, μπορεί να εξασφαλίσει την κοινωνική της συνοχή.
Το παράδοξο αυτού του βιβλίου είναι ότι, ξεκινώντας από μια στρατιωτική ενέργεια της Ρωσίας, θα μας οδηγήσει στην κρίση της Δύσης. Η ανάλυση της ρωσικής κοινωνικής δυναμικής των ετών 1990-2022, με την οποία θα αρχίσω, θα αποδειχθεί απλή και εύκολη. Οι τροχιές της Ουκρανίας και των πρώην λαϊκών δημοκρατιών, παράδοξες με τον τρόπο τους, δεν θα φανούν παρ’ όλα αυτά πολύ περίπλοκες.

Αντιθέτως, η εξέταση της Ευρώπης, του Ηνωμένου Βασιλείου και ακόμη περισσότερο των Ηνωμένων Πολιτειών θα είναι μια δυσκολότερη διανοητική άσκηση. Τότε θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε ψευδαισθήσεις, αντανακλάσεις και αντικατοπτρισμούς, πριν διεισδύσουμε στην πραγματικότητα εκείνου που μοιάζει ολοένα περισσότερο με μαύρη τρύπα: πέρα από την καθοδική σπείρα της Ευρώπης, θα βρούμε, στο Ηνωμένο Βασίλειο και στις Ηνωμένες Πολιτείες, εσωτερικές ανισορροπίες τέτοιας έκτασης ώστε να γίνονται απειλές για τη σταθερότητα του κόσμου.
Έσχατο παράδοξο: θα πρέπει να παραδεχθούμε ότι ο πόλεμος, εμπειρία βίας και οδύνης, βασίλειο της ανοησίας και του σφάλματος, είναι παρ’ όλα αυτά και μια δοκιμασία πραγματικότητας. Ο πόλεμος περνά στην άλλη πλευρά του καθρέφτη, σε έναν κόσμο όπου η ιδεολογία, τα στατιστικά δολώματα, οι παραλείψεις των μέσων ενημέρωσης και τα ψεύδη των κρατών, χωρίς να λησμονούμε τα παραληρήματα της συνωμοσιολογίας, χάνουν προοδευτικά τη δύναμή τους.
Μια απλή αλήθεια θα εμφανιστεί: η δυτική κρίση είναι η κινητήρια δύναμη της ιστορίας που ζούμε. Ορισμένοι το γνώριζαν. Στο τέλος του πολέμου, κανείς δεν θα μπορεί πλέον να το αρνηθεί.

Σημειώσεις:

7. Emmanuel Todd, La Chute finale. Essai sur la décomposition de la sphère soviétique, Robert Laffont, 1976· νέα επαυξημένη έκδοση, 1990.
8. Adam Ferguson, An Essay on the History of Civil Society, Cambridge University Press, 1996, σ. 25.
9. Ό.π., σ. 28.
10. Ό.π., σ. 29.

Συνεχίζεται με:

Κεφάλαιο 1
Η ρωσική σταθερότητα

«Αρχιεπίσκοπος» Μάλαλι στο Βατικανό, η ψευδο-ευλογία θα έπρεπε να είχε αποφευχθεί

 Luisella Scrosati

 

Η «Αρχιεπίσκοπος» Σάρα Μάλαλι στο Βατικανό
με τον Πάπα Λέοντα ΙΔ΄

Η Σάρα Μάλαλι, διορισμένη Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι, Προκαθήμενη της Αγγλικανικής Εκκλησίας, και επίσημα τοποθετημένη στις 25 Μαρτίου, ολοκληρώνει το ταξίδι της στη Ρώμη σήμερα, Τρίτη 28 Απριλίου.

Χθες, το πιο σημαντικό στάδιο του προσκυνήματός της σηματοδοτήθηκε από τη συνάντησή της με τον Λέοντα ΙΔ΄, ακολουθούμενη από κοινή προσευχή στο Παρεκκλήσι του Ουρβανού Η΄.

Ο Πάπας, ο οποίος τίμησε την εξηκοστή επέτειο της Κοινής Διακήρυξης μεταξύ Παύλου ΣΤ΄ και Μάικλ Ράμσεϊ, η οποία ξεκίνησε τον οικουμενικό διάλογο μεταξύ της Καθολικής Εκκλησίας και της Αγγλικανικής Κοινωνίας, μας προέτρεψε να « είμαστε σταθεροί στις προσευχές μας και στις προσπάθειές μας να απομακρύνουμε κάθε εμπόδιο που εμποδίζει τη διακήρυξη του Ευαγγελίου». Ο Λέων ΙΔ΄, ωστόσο, δεν έκρυψε τη δυσκολία και την πολυπλοκότητα αυτού του διαλόγου: « Παρόλο που έχει σημειωθεί μεγάλη πρόοδος σε ιστορικά διχαστικά ζητήματα, έχουν προκύψει νέα προβλήματα τις τελευταίες δεκαετίες, καθιστώντας την πορεία προς την πλήρη κοινωνία πιο δύσκολη στη διάκριση. Γνωρίζω ότι η Αγγλικανική Κοινωνία αντιμετωπίζει επίσης πολλά από τα ίδια ζητήματα σήμερα ».

Δεν είναι δύσκολο να υποστηρίξει κανείς ότι ένα από αυτά τα «νέα προβλήματα» που έχουν προκύψει τις τελευταίες δεκαετίες, το οποίο διχάζει και την ίδια την Αγγλικανική Κοινωνία, ήταν παρόν αυτοπροσώπως ενώπιον του Πάπα.
Δεν πρόκειται για τις ηθικές ιδιότητες της κας Mullally, αλλά για το αντικειμενικό γεγονός ότι ο διορισμός της δυστυχώς εδραιώνει ένα από τα πιο σημαντικά σημεία ρήξης στην πρόσφατη ιστορία του οικουμενικού διαλόγου μεταξύ της Καθολικής Εκκλησίας και των Αγγλικανών: τη δυνατότητα απονομής των ιερών τάξεων της διακονίας, του πρεσβυτέρου και της επισκοπής στις γυναίκες.

Το πρώτο «άνοιγμα» από την Αγγλικανική Εκκλησία στις γυναικείες ιερατικές χειροτονίες ήρθε με τη Σύνοδο του 1987, η απόφαση της οποίας επιβεβαιώθηκε στη συνέχεια το 1992. Μόλις το 2008, ωστόσο, δόθηκε το πράσινο φως για τις γυναικείες επισκοπικές χειροτονίες, κάτι που σε λιγότερο από είκοσι χρόνια οδήγησε την Αγγλικανική Εκκλησία, για πρώτη φορά στην ιστορία της, να έχει γυναίκα πρωτεύοντα.

Και, ειρωνικά, ή, αν προτιμάτε, ένα κόλπο της Θείας Πρόνοιας, η «αρχιεπίσκοπος» βρέθηκε να μιλάει με έναν Ποντίφικα που φέρει το ίδιο όνομα με αυτόν που, το 1896, στην αποστολική επιστολή Apostolæ curæ , είχε κηρύξει οριστικά τις αγγλικανικές χειροτονίες άκυρες.

Ωστόσο, φαίνεται ότι το Βατικανό δεν έχει κατανοήσει πλήρως τις συνέπειες αυτής της δήλωσης, ούτε της εξίσου οριστικής διδασκαλίας του Ιωάννη Παύλου Β' σχετικά με την αδυναμία απονομής ιερών χειροτονιών στις γυναίκες.

                          

                                                 Η κα Mullally δίνει την «ευλογία»
                  με τον Monsignor Flavio Pace δίπλα της να κάνει το σημείο του σταυρού.

Η φωτογραφία της «αρχιεπισκοπικής» ευλογίας στον τάφο του Αποστόλου Πέτρου, με τον Μονσινιό Φλάβιο Πάτσε, γραμματέα της Δικαστηρίου για την Προώθηση της Χριστιανικής Ενότητας από το 2024 , να σκύβει το κεφάλι του και να κάνει το σημείο του σταυρού, προκαλεί πολλές συζητήσεις.
Και δικαίως.

Πρέπει να υπάρχει πρόβλημα με τις επικοινωνίες στο Βατικανό, όχι λιγότερο από ό,τι με τις ευλογίες. Και ένα μάλλον σοβαρό πρόβλημα.
Η Δικαστήριο για το Δόγμα της Πίστης , με τη διακήρυξη Fiducia supplicans , είχε ισχυριστεί ότι ευλογεί ό,τι δεν μπορεί να ευλογηθεί (δηλαδή, τα ομόφυλα ζευγάρια). τώρα, η Δικαστήριο για την Προώθηση της Χριστιανικής Ενότητας επιτρέπει την ευλογία από ένα άτομο που δεν μπορεί να ευλογήσει.

Ο Λέων ΙΔ΄ μόλις είχε χρόνο να επαναφέρει την απαίτηση να χειροτονείται το αντικείμενο της ευλογίας, διευκρινίζοντας ότι τα ομόφυλα ζευγάρια δεν μπορούν να ευλογηθούν, αλλά μόνο τα άτομα. Το Βατικανό έκανε αμέσως ένα ακόμη λάθος, αυτή τη φορά όσον αφορά το άτομο που μπορεί να μεταδώσει ευλογίες.

Φυσικά, ακόμη και ένας λαϊκός μπορεί να ευλογήσει κάποιον ή κάτι τέτοιο, με την έννοια ότι μπορεί να επικαλεστεί την ευλογία του Θεού, όπως όταν ένας γονέας κάνει το σημείο του σταυρού πάνω από τα παιδιά του πριν κοιμηθούν ή πριν φύγουν από το σπίτι.
Αλλά δεν υπάρχουν στοιχεία ότι η κα Mullally είναι η μητέρα του Αρχιεπισκόπου Pace, και είναι αρκετά σαφές ότι η χειρονομία ευλογίας του «αρχιεπισκόπου» φαίνεται αναμφισβήτητα ιερατική: η εικόνα μιλάει πιο δυνατά από πολλές λέξεις.

Ένας επίσκοπος που σκύβει για να λάβει την ευλογία της κας Mullally δημιουργεί, για να μην πω περισσότερα, μια μικρή σύγχυση σχετικά με τα μυστηριακά και τις ιερές τάξεις, επειδή για έναν κανονικό Καθολικό, αυτή η χειρονομία υποδηλώνει σωστά μια ιερατική ευλογία. Και η κα Mullally δεν είναι ούτε ιερέας ούτε επίσκοπος για δύο εξαιρετικά σημαντικούς λόγους: επειδή η χειροτονία μιας γυναίκας είναι άκυρη και επειδή οι αγγλικανικές χειροτονίες είναι άκυρες.
Δεν πρόκειται για αμοιβαίο σεβασμό ή λειτουργική φιλοξενία, αλλά για σεβασμό και διαφύλαξη της αλήθειας του μυστηριακού σημείου. Ποιο μήνυμα μεταφέρεται όταν μια «γυναίκα επίσκοπος» επιτρέπεται να ευλογήσει στην καρδιά της Καθολικής Εκκλησίας, και όταν ένας Καθολικός επίσκοπος υποκλίνεται για να λάβει αυτή την ευλογία;

Η απάντηση δεν είναι δύσκολη. Αυτό που είναι δύσκολο, ωστόσο, είναι να σκεφτούμε την καλή πίστη εκείνων που σχεδίασαν αυτή την απάτη.
Είναι επίσης δύσκολο να πιστέψουμε ότι ο γραμματέας αυτού του Δικαστηρίου, το οποίο ισχυρίζεται ότι καθοδηγείται από το διάταγμα της Δεύτερης Βατικανού Συνόδου, Unitatis Redintegratio, δεν έχει διαβάσει το συμπέρασμά της: «Αυτή η ιερή Σύνοδος προτρέπει τους πιστούς να απέχουν από κάθε επιπολαιότητα ή απερίσκεπτο ζήλο, που θα μπορούσε να βλάψει την αληθινή πρόοδο της ενότητας. Πράγματι, η οικουμενική τους δράση δεν μπορεί να είναι τίποτα άλλο παρά πλήρως και ειλικρινά Καθολική, δηλαδή πιστή στην αλήθεια που έχουμε λάβει από τους αποστόλους και τους Πατέρες, και σύμφωνη με την πίστη που η Καθολική Εκκλησία ανέκαθεν ομολογούσε».

“Arcivescova” Mullally in Vaticano, la pseudobenedizione si doveva evitare - Articolo di Luisella Scrosati

Στην κυβέρνηση Τραμπ, μια διελκυστίνδα μεταξύ Προτεσταντών και Καθολικών (η οποία συνεχίζεται εδώ και πολύ καιρό)

Μαουρίτσιο Μπλοντέ

Ακόμη και πριν από την επίθεση του μεγιστάνα στον Πάπα, υπήρχαν δύο τρόποι να βλέπει κανείς την πολιτική στον Λευκό Οίκο. Και ο Βανς θα μπορούσε ακόμα να παίξει καθοριστικό ρόλο.

 

Ρομπέρτο ​​Βιβαλντέλι

16 Απριλίου 2026 – 12:15 π.μ.
(YouTube/New York Post – Imagoeconomica)

Η άνευ προηγουμένου επίθεση του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ εναντίον του Πάπα Λέοντα ΙΔ΄, που πυροδοτήθηκε από μια διαμάχη για τον πόλεμο κατά του Ιράν, δεν είναι κεραυνός εν αιθρία. Αντίθετα, είναι το ορατό αποτέλεσμα, μεταξύ άλλων, μιας ελάχιστα συζητημένης υποκείμενης έντασης που διαπερνά την Ρεπουμπλικανική κυβέρνηση από την πρώτη ημέρα της δεύτερης θητείας της - και η οποία, μετά από πιο προσεκτική εξέταση, έχει τις ρίζες της στην ίδια την ιστορία της αμερικανικής πολιτικής. Είναι μια σιωπηλή αλλά ολοένα και πιο πικρή αντιπαράθεση μεταξύ του καθολικού κόσμου και ενός Λευκού Οίκου που επηρεάζεται ολοένα και περισσότερο από τις θέσεις των ευαγγελικών-χιλιαστών.

Για να κατανοήσουμε την τρέχουσα ρήξη μεταξύ του Πάπα και του Αμερικανού προέδρου, δεν αρκεί να κοιτάξουμε τις τελευταίες εβδομάδες. Πρέπει να κοιτάξουμε πίσω σε μια εικόνα που έχει γίνει viral: την προσευχή στο Οβάλ Γραφείο. Σε εκείνη την περίπτωση, αρκετοί ευαγγελικοί πάστορες, με τα χέρια τους ακουμπισμένα στον Πρόεδρο Τραμπ, επικαλέστηκαν ρητά τις θεϊκές ευλογίες για τη νίκη των Ηνωμένων Πολιτειών σε έναν ολοκληρωτικό πόλεμο εναντίον του Ιράν. Η εκδήλωση, που καταγράφηκε ευρέως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, διοργανώθηκε από την Paula White Cain, μια μακροχρόνια προσωπικότητα στο συντηρητικό χριστιανικό κίνημα υπέρ του Τραμπ, μια υποστηρίκτρια της θεολογίας της ευημερίας και μιας τελικά αποκαλυπτικής ερμηνείας της εξωτερικής πολιτικής.

Αυτό το επεισόδιο δεν είναι φολκλορικό: σηματοδοτεί την ιδεολογική μετατόπιση της κυβέρνησης από τον βασισμένο στον Καθολικισμό ρεαλισμό σε ένα εσχατολογικό όραμα που ερμηνεύει τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή -ιδιαίτερα εναντίον του Σιιτικού Ιράν- ως μέρος κάποιου είδους θεϊκού σχεδίου. Ένα σαφές παράδειγμα αυτού είναι το κήρυγμα που εκφώνησε την 1η Μαρτίου 2026 ο John Hagee, ιδρυτής των Χριστιανών Ενωμένων για το Ισραήλ: «Προφητικά, βρισκόμαστε ακριβώς στην κατάλληλη στιγμή». Ο πάστορας προσευχήθηκε «ο Παντοδύναμος Θεός να οδηγηθεί στο πεδίο της μάχης και οι εχθροί της Σιών και οι εχθροί των Ηνωμένων Πολιτειών να καταστραφούν μπροστά στα μάτια μας». Για πολλούς συντηρητικούς ευαγγελικούς, η προστασία του Ισραήλ και η καταπολέμηση του Ιράν δεν είναι απλώς μια γεωπολιτική επιλογή, αλλά ένα ακριβές εσχατολογικό καθήκον. Ακριβώς αυτό το αποκαλυπτικό όραμα αμφισβήτησε ανοιχτά ο Πάπας Λέων ΙΔ΄.

Αφού ο Πρόεδρος Τραμπ απείλησε να «σβήσει έναν ολόκληρο πολιτισμό» και να καταφύγει σε πυρηνικά όπλα - μια πιθανότητα που θα είχε φέρει την ανθρωπότητα στο χείλος της καταστροφής - ο Ποντίφικας δήλωσε κατηγορηματικά : «Σήμερα, όπως όλοι γνωρίζουμε, υπήρξε επίσης αυτή η απειλή εναντίον ολόκληρου του λαού του Ιράν, και αυτό είναι πραγματικά απαράδεκτο». Αυτά τα λόγια προστέθηκαν σε όσα είχε πει ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ την Κυριακή των Βαΐων, παραθέτοντας τον προφήτη Ησαΐα (1:15): « Ο Ιησούς δεν ακούει τις προσευχές εκείνων που διεξάγουν πόλεμο, αλλά τις απορρίπτει, λέγοντας: "Ακόμα κι αν προσευχηθείτε πολλές φορές, δεν θα σας ακούσω, επειδή τα χέρια σας είναι γεμάτα αίματα"». Και πρόσθεσε: «Ο Ιησούς είναι ο Βασιλιάς της Ειρήνης, που απορρίπτει τον πόλεμο, τον οποίο κανείς δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει για να δικαιολογήσει τον πόλεμο. Δεν ακούει τις προσευχές εκείνων που διεξάγουν πόλεμο, αλλά τις απορρίπτει».

Αυτό, επίσης, ήταν μια άμεση κριτική προς την κυβέρνηση Τραμπ, και ιδιαίτερα προς τον Υπουργό Πολέμου Πιτ Χέγκεθ, ο οποίος είχε επικαλεστεί τον Θεό, υποσχόμενος ότι ο αμερικανικός στρατός θα έφερνε «θάνατο και καταστροφή από ψηλά» στο Ιράν. Αυτά τα λόγια απηχούσαν εκείνα άλλων φιλοπολεμικών ευαγγελικών και νεοσυντηρητικών, όπως ο Πρέσβης στο Ισραήλ Μάικ Χάκαμπι και οι Γερουσιαστές Τεντ Κρουζ και Λίντσεϊ Γκράχαμ - ένα μοτίβο που είχε ήδη παρατηρηθεί το 2003 με το Ιράκ. Σε αυτό το κλίμα αυξανόμενης έντασης, η προσωπικότητα του πιο επιδραστικού Καθολικού της κυβέρνησης, του Αντιπροέδρου Τζ. Ντ. Βανς, αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Έχοντας ασπαστεί τον Καθολικισμό το 2019, ο Βανς ενδεχομένως να αντιπροσωπεύει τη μόνη αξιόπιστη γέφυρα μεταξύ του Λευκού Οίκου και του παπικού βασιλείου. Μέχρι στιγμής, πιθανώς για λόγους καθαρά πολιτικής επιβίωσης, ο Βανς έχει επιλέξει να ευθυγραμμιστεί δημόσια με τη θέση του προέδρου, καλώντας μάλιστα το Βατικανό να «επιμείνει στα ηθικά ζητήματα» και να μην παρεμβαίνει στις αποφάσεις εξωτερικής πολιτικής. Μια κούφια δήλωση; Ναι, και μια δήλωση που είναι δύσκολο να επιδοκιμαστεί. Ωστόσο, ο ρόλος που παίζει ο Βανς στο παρασκήνιο δεν πρέπει να υποτιμάται. Ήταν αυτός που ηγήθηκε των ευαίσθητων διαπραγματεύσεων του Ισλαμαμπάντ με το Ιράν, διαπραγματεύσεων που μέχρι στιγμής έχουν αποτύχει (τόσο πολύ που κάποιοι έχουν δει αυτή την «αποστολή αδύνατη» ως ένα δηλητηριασμένο κεφτεδάκι που στοχεύει τον αντιπρόεδρο) αλλά οι οποίες -σύμφωνα με διπλωματικές πηγές- θα μπορούσαν σύντομα να ξαναρχίσουν.

Σε μια κυβέρνηση που τείνει ολοένα και περισσότερο προς μια ριζοσπαστική, μεσσιανική στροφή, ο Βανς παραμένει ίσως ο μόνος ανώτερος αξιωματούχος ικανός να σταματήσει ορθολογικά μια κλιμάκωση που θα μπορούσε να αποδειχθεί καταστροφική. Ο Βανς, επομένως, έχει μια ιστορική ευθύνη για το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα: να αποτρέψει αυτό το ρήγμα μεταξύ μαχητικών ευαγγελικών και μετριοπαθών Καθολικών από το να μετατραπεί σε ανοιχτή πληγή εντός του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Μια τέτοια μετατόπιση όχι μόνο θα έθετε σε κίνδυνο την απόδοση του κόμματος στις επερχόμενες ενδιάμεσες εκλογές, αλλά θα μπορούσε να αποδυναμώσει δομικά το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα μακροπρόθεσμα, αποξενώνοντας το συντηρητικό καθολικό εκλογικό σώμα που, τα τελευταία χρόνια, έχει γίνει ολοένα και πιο κρίσιμο για τις νίκες των Ρεπουμπλικανών.

Nell'Amministrazione Trump, un braccio di ferro tra protestanti e cattolici (che dura da tempo)

Ας μετατοπίσουμε τόν άξονα της σύγκρουσης

Martino Mora

Πηγή: Μαρτίνο Μόρα

Στο σύγχρονο γεωπολιτικό και πνευματικό τοπίο, οι παλιές κατηγορίες «Δεξιά» και «Αριστερά» εμφανίζονται ολοένα και περισσότερο σαν άδεια κελύφη, απομεινάρια ενός εικοστού αιώνα που δεν κατάφερε να προβλέψει την πραγματική ρήξη του εικοστού πρώτου αιώνα. Το ρήγμα σήμερα δεν εκτείνεται μεταξύ εθνών ή κοινοβουλευτικών παρατάξεων, αλλά μεταξύ δύο ασυμβίβαστων ανθρωπολογικών αντιλήψεων: αφενός, το πνευματικό όραμα της ύπαρξης, που βασίζεται στους πυλώνες του Θεού, της Πατρίδας και της Οικογένειας· αφετέρου, η υλιστική και αθεϊστική μετατόπιση, που υποβιβάζει τον άνθρωπο σε έναν απλό ατομικισμένο καταναλωτή.
Για έναν ταυτοτικό Χριστιανό, ο αληθινός εχθρός δεν είναι ο «άλλος» ως οπαδός μιας διαφορετικής θρησκείας, αλλά το μηδενιστικό κενό που καταβροχθίζει τη Δύση. Το μοντέλο της κοσμικής Γαλλίας αντιπροσωπεύει την κορύφωση αυτής της παρακμής: ένα κράτος που, στο όνομα της αφηρημένης ανοχής, έχει εξαλείψει το ιερό από τη δημόσια σφαίρα, μετατρέποντας την κοινωνία σε μια συλλογή ατόμων χωρίς ρίζες, που καθοδηγούνται μόνο από την υλική επιθυμία και τον ηδονισμό.

Σε αυτό το σενάριο, ακόμη και οι απαντήσεις που προέρχονται από μια ορισμένη αγγλοσαξονική δεξιά φαίνονται ανεπαρκείς ή ακόμη και διαστρεβλωμένες. Απορρίπτουμε την φονταμενταλιστική-προτεσταντική τάση (που συχνά συνδέεται με τον «Τραμπισμό»): εμφανίζεται ως μια θρησκεία που έχει ως στόχο να υπηρετήσει την αγορά και την γεωπολιτική ηγεμονία, μια μορφή «κοσμικού μεσσιανισμού» που συγχέει τη Βασιλεία του Θεού με την οικονομική επιτυχία και την κοσμική εξουσία, αδειάζοντας την πίστη από το χιλιαστικό και κοινοτικό της βάθος.

Η ακλόνητη λογική αυτής της θέσης έγκειται στην αναγνώριση της αντικειμενικής πραγματικότητας: ένας Καθολικός που πιστεύει στην ιερότητα της ζωής, στη φυσική δομή της οικογένειας και στην πνευματική κυριαρχία των λαών σήμερα βρίσκει πολύ περισσότερο κοινό έδαφος με έναν ασκούμενο Μουσουλμάνο παρά με έναν προοδευτικό Ευρωπαίο άθεο. Δεν πρόκειται για επιλογή συναισθηματικού οικουμενισμού ή θρησκευτικού συγκρητισμού (το «ας αγαπήσουμε ο ένας τον άλλον» μεταξύ διαφορετικών θρησκειών), αλλά για μια στρατηγική και μεταφυσική σύγκλιση. Και οι δύο πιστοί αναγνωρίζουν την υποταγή στο υπερβατικό. Την ιδέα ότι ο άνθρωπος δεν είναι το κέντρο του σύμπαντος και ότι υπάρχουν θεϊκοί νόμοι ανώτεροι από τις ατομικές επιθυμίες. Η πραγματική μάχη της εποχής μας είναι επομένως μεταξύ πιστών και υλιστών. Αυτή η οπτική γωνία μετατοπίζει τον άξονα της σύγκρουσης: η απειλή για τη χριστιανική ταυτότητα δεν προέρχεται από εκείνους που προσεύχονται σε έναν διαφορετικό Θεό σε δημόσιους χώρους, αλλά από εκείνους που θέλουν να σβήσουν τον Θεό από κάθε χώρο.
Από αυτή την οπτική γωνία, η άσκηση του Ισλάμ γίνεται ένας αντικειμενικός σύμμαχος στον αγώνα ενάντια στην έρημο της ψυχής που προτείνει ο αθεϊστικός παγκοσμιοποιισμός. Ενώ ο υλιστικός φιλελευθερισμός επιδιώκει να ομογενοποιήσει όλους τους λαούς κάνοντάς τους ίσους στην έλλειψη πίστης τους, η συμμαχία μεταξύ των παραδόσεων μας επιτρέπει να υπερασπιστούμε την ιδιαιτερότητα της καθεμιάς κάτω από την κοινή ομπρέλα του ιερού.
Απορρίπτουμε την τάση προς τον «πολιτικό φετιχισμό» που μετατρέπει την πίστη σε εκλογικό αξεσουάρ (όπως συμβαίνει με τον λαϊκισμό στο εξωτερικό) και απορρίπτουμε την πνευματική αυτοκτονία της κοσμικής Ευρώπης. Η πρόκληση είναι να παραμείνουμε πιστοί στις αρχές μας, αλλά να αναγνωρίσουμε ότι, εν μέσω μιας μηδενιστικής καταιγίδας, όποιος αναγνωρίζει την εξουσία του Πνεύματος μάχεται στην ίδια πλευρά του φράχτη. Η υπεράσπιση του Θεού, της Πατρίδας και της Οικογένειας σήμερα απαιτεί αναγκαστικά έναν συνασπισμό όσων εξακολουθούν να πιστεύουν ότι η ζωή έχει ένα νόημα που υπερβαίνει την ύλη.

Spostare l'asse del conflitto

Ο ΣΗΜΕΡΙΝΟΣ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΕΙΝΑΙ ΟΤΙ Η "ΕΝΘΡΟΝΙΣΗ" ΑΥΤΗ ΜΑΣ ΔΕΙΧΝΕΙ ΜΕ ΤΟΝ ΠΙΟ ΕΜΦΑΤΙΚΟ ΤΡΟΠΟ ΟΤΙ ΒΡΙΣΚΟΜΑΣΤΕ ΣΕ ΕΣΧΑΤΟΥΣ ΚΑΙΡΟΥΣ ΚΑΘΩΣ ΘΥΜΙΖΕΙ ΤΗΝ Η ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΙΚΗ ΠΟΡΝΗ ΒΑΒΥΛΩΝΑ:«ΚΑΙ Η ΓΥΝΗ, ΤΗΝ ΟΠΟΙΑΝ ΕΙΔΕΣ, ΕΙΝΑΙ Η ΠΟΛΙΣ Η ΜΕΓΑΛΗ, Η ΕΧΟΥΣΑ ΒΑΣΙΛΕΙΑΝ ΕΠΙ ΤΩΝ ΒΑΣΙΛΕΩΝ»!

ΕΝΘΡΟΝΙΣΗ ΤΗΣ Α΄ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΤΟΥ ΚΑΝΤΕΡΜΠΟΥΡΙ ΣΤΗΝ ΑΓΓΛΙΑ!

2 ΒΙΝΤΕΟ

Η Ντέιμ Σάρα Μάλαλι «ενθρονίστηκε» επίσημα ως Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι, επικεφαλής της Εκκλησίας της Αγγλίας, και έγινε η πρώτη γυναίκα που αναλαμβάνει αυτόν τον ρόλο εδώ και 1.400 χρόνια.

Η πλήρης αποχριστιανοποίηση της Αγγλικανικής Εκκλησίας! Από την πάπισσα Ιωάννα στην.. αρχιεπίσκοπο του Καντέρμπουρι... στην Αποκαλυπτική πόρνη Βαβυλώνα

"Και η γυνή ήτο ενδεδυμένη πορφύραν και κόκκινον και κεχρυσωμένη με χρυσόν και λίθους τιμίους και μαργαρίτας, έχουσα εν τη χειρί αυτής χρυσούν ποτήριον γέμον βδελυγμάτων και ακαθαρσίας της πορνείας αυτής, και επί το μέτωπον αυτής ήτο όνομα γεγραμμένον· Μυστήριον, Βαβυλών η μεγάλη, η μήτηρ των πορνών και των βδελυγμάτων της γης…
Και η γυνή, την οποίαν είδες, είναι η πόλις η μεγάλη, η έχουσα βασιλείαν επί των βασιλέων" (Αποκάλυψη κεφ 17).
Η Αγγλικανική Εκκλησία είναι πλέον ένα βδέλυγμα Αποκάλυψης και όχι Εκκλησία… είναι μια σκόπιμη προσομοίωση της θηριοποίησης των "άγιων" θεσμών στα Έσχατα…μορφή που σηματοδοτεί την πυροδότηση της έσχατης μάχης κατά του Αρνίου και των συν Αυτώ!!
Αρχή διωγμών πολέμων θρήνων συμφορών ανά την οικουμένη... Μια Αποκαλυπτική καρικατούρα… ένα καρτούν μια αρχι-ιέρεια της Κόλασης...

H χριστιανική Δύση που πολεμάει…για τα ιδανικά της

ΠΗΓΗ

Οίμος-Αθήνα: Ο ΣΗΜΕΡΙΝΟΣ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΕΙΝΑΙ ΟΤΙ Η "ΕΝΘΡΟΝΙΣΗ" ΑΥΤΗ ΜΑΣ ΔΕΙΧΝΕΙ ΜΕ ΤΟΝ ΠΙΟ ΕΜΦΑΤΙΚΟ ΤΡΟΠΟ ΟΤΙ ΒΡΙΣΚΟΜΑΣΤΕ ΣΕ ΕΣΧΑΤΟΥΣ ΚΑΙΡΟΥΣ ΚΑΘΩΣ ΘΥΜΙΖΕΙ ΤΗΝ Η ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΙΚΗ ΠΟΡΝΗ ΒΑΒΥΛΩΝΑ:«ΚΑΙ Η ΓΥΝΗ, ΤΗΝ ΟΠΟΙΑΝ ΕΙΔΕΣ, ΕΙΝΑΙ Η ΠΟΛΙΣ Η ΜΕΓΑΛΗ, Η ΕΧΟΥΣΑ ΒΑΣΙΛΕΙΑΝ ΕΠΙ ΤΩΝ ΒΑΣΙΛΕΩΝ»!

Η βοσκοπούλα

Martino Mora - 08/03/2026

Πηγή: Μαρτίνο Μόρα

Η προσευχή για πόλεμο με επικεφαλής την «πάστορα» Πάολα Γουάιτ Κέιν, μαζί με τον Τραμπ και άλλους ευαγγελικούς ηγέτες στο Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου, αποτελεί άλλη μια απόδειξη ότι όπου θριαμβεύει ο απόλυτος πρακτικός υλισμός, δεν επικρατεί ο αθεϊσμός, αλλά η πιο γκροτέσκη και ψεύτικη πνευματικότητα.
Η Πόλα Γουάιτ Κρος (Κρος είναι το επώνυμο του τρίτου συζύγου της) είναι η πλαστικά αναδιαμορφωμένη και πολλαπλά διαζευγμένη «πνευματική ηγέτιδα» του Τραμπ. Είναι η αυτοανακηρυγμένη ηγέτιδα μιας χαρισματικής Εκκλησίας που διακηρύσσει τη λατρεία της καταναλωτικής ευημερίας και το «ευαγγέλιο της ευημερίας», το οποίο είναι η αντιστροφή του αυθεντικού Ευαγγελίου, καθώς παρουσιάζει τον υλικό πλούτο, δηλαδή τον Μαμωνά, ως την ανταμοιβή που χορηγείται από τον Θεό στους εκλεκτούς Του.
Όπως πολλοί άλλοι «ευαγγελικοί» σεκταριστές, η Γουάιτ δεν έχει κανέναν ενδοιασμό να υποστηρίζει τους Σιωνιστές Εβραίους εποίκους εναντίον των Παλαιστινίων Χριστιανών. Οι πρώτοι είναι πλούσιοι και οι δεύτεροι φτωχοί. Γι' αυτό μπορούν να πεθάνουν.
Θα βρισκόμασταν ήδη στο απόγειο του κακού και της γκροτέσκο, αν δεν ήταν το γεγονός ότι η μάγισσα Γουάιτ έχει συγκεντρώσει περίπου τριάντα άλλους καταχραστές του ιερού όπως αυτή - που δεν έχουν καμία σχέση με την αληθινή ιεροσύνη - για να προσευχηθούν όλοι στον Ιησού Χριστό, στον τσαρλατάνο γκάνγκστερ με την ξανθιά τούφα, να σκοτώσει όσο το δυνατόν περισσότερους Ιρανούς, όχι καν στο όνομα της διάδοσης της εξαιρετικά αμφισβητήσιμης αιρετικής και ειδωλολατρικής πίστης τους, αλλά στο όνομα του ιμπεριαλισμού του δολαρίου.
Η αμερικανική θρησκευτικότητα που τόσο εξυμνείται εδώ και χρόνια από τους Πέρας, τους Φεράρας, τους Σόκις, τους Ιντροβίνι και τους Ντε Ματέις (τους «θεοσυντηρητικούς» μας) δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια χαοτική και παράλογη ψεύτικη θρησκευτικότητα.
Ένα ψευδοθρησκευτικό χάος, ένα κακό ομοίωμα, που στα άκρα του φτάνει στον σατανισμό και τη μαγεία της Γουίκα, οι οποίες, παρεμπιπτόντως, αναγνωρίζονται στις ΗΠΑ ως νόμιμες θρησκείες.

Δεν μιλάμε για εμπόρους στον Ναό εδώ. Είμαστε οι έμποροι που έχουν διώξει τους αληθινούς ποιμένες από τον Ναό και καταχρώνται τον ρόλο τους, διαστρεβλώνοντας φρικτά το μήνυμά τους.

Βιώνουμε την πνευματική ανατροπή στο υψηλότερο επίπεδό της. Τον μυστικισμό που έχει ανατραπεί από τα μέσα προς τα έξω.
Όπου το αστικό, καλβινιστικό, εμπορικό και ισότιμο πνεύμα («οι ποιμένες») πραγματοποιείται ως μια ριζική ανατροπή της αληθινής θρησκείας.
Η οποία καταλήγει, προφανώς, δίνοντας όλη την εξουσία σε εκείνους που για δύο χιλιάδες χρόνια ήταν οι πιο άσπονδοι εχθροί του Ιησού Χριστού. Όπως διδάσκει η υπόθεση Epstein.

La pastora

Η διαβολική ανοησία του νέου βιβλίου του Βατικανού για τον διάλογο μεταξύ Μεθοδιστών και ψευδοκαθολικών

από τον Ρόμπερτ Μόρισον

Μεθοδιστές και Καθολικοί… πορεύονται μαζί; Το Βατικανό δημοσίευσε πρόσφατα ένα σύντομο βιβλίο σχετικά με την πρόοδο του οικουμενικού διαλόγου μεταξύ Καθολικών και Μεθοδιστών: «Πιστεύουμε σε Έναν Θεό». Αυτό το πρόσφατο έργο διαβολικού αποπροσανατολισμού θα πρέπει να αποτελέσει αφύπνιση για όλους τους σοβαρούς Καθολικούς να καταγγείλουν απερίφραστα το ψευδές οικουμενικό κίνημα που μαίνεται εδώ και 60 χρόνια. Όπως αναφέρει το OSV News , ο εκδοτικός οίκος του Βατικανού δημοσίευσε πρόσφατα ένα σύντομο βιβλίο σχετικά με την πρόοδο του οικουμενικού διαλόγου μεταξύ Καθολικών και Μεθοδιστών: « Πιστεύουμε σε Έναν Θεό: Εξήντα Χρόνια Μεθοδιστών και Καθολικών που Ταξιδεύουν Μαζί »: «Για να γιορτάσει σχεδόν έξι δεκαετίες θεολογικού διαλόγου Καθολικών-Μεθοδιστών, ο εκδοτικός οίκος του Βατικανού δημοσίευσε ένα βιβλίο που συνοψίζει τα ζητήματα στα οποία συμφώνησαν οι συνομιλητές και παραθέτει συνοπτικά τα ζητήματα που εξακολουθούν να βρίσκονται υπό επεξεργασία. Το βιβλίο, « Πιστεύουμε σε Έναν Θεό: Εξήντα Χρόνια Μεθοδιστών και Καθολικών που Ταξιδεύουν Μαζί », βασίζεται στα ευρήματα 11 εκθέσεων που εκπόνησε η Διεθνής Επιτροπή Μεθοδιστών-Ρωμαιοκαθολικών από την έναρξη του επίσημου διαλόγου το 1967. Αξίζει να εξερευνήσουμε ορισμένα από τα θέματα του βιβλίου, καθώς θα μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε την πραγματική σημασία πολλών από τις πιο ανησυχητικές εξελίξεις στη Ρώμη τα τελευταία εξήντα χρόνια. Ωστόσο, γενικά, μπορούμε να κρίνουμε αυτό το βιβλίο από το εξώφυλλό του, το οποίο «διαθέτει μια λεπτομέρεια από το βιτρό της Ανάστασης». Ενωμένη Μεθοδιστική Εκκλησία της Ανάστασης στο Λίγουντ του Κάνσας, η οποία περιλαμβάνει εικόνες του Ιωάννη XXIII, τώρα άγιος, ο John Wesley (ο ιδρυτής της μεθοδιστικής θρησκείας), η Αγία Τερέζα της Άβιλα και άλλοι. Όπως και η τεχνητά ομαδοποιημένη, άσχετη αναπαράσταση Καθολικών και Προτεσταντών στο βιτρό, το βιβλίο αντανακλά εξήντα χρόνια τεχνητά ομαδοποιημένων, άσχετων προσπαθειών εναρμόνισης της Καθολικής και της μεθοδιστικής σκέψης. Εδώ αξίζει να σταματήσουμε για να σκεφτούμε τη διαβολική σκληρότητα αυτού του μηνύματος. Ποιος ωφελείται από τη διάδοση του μηνύματος ότι μπορεί να μην υπάρχει αιώνια τιμωρία για όσους πεθαίνουν σε θανάσιμο αμάρτημα; Μόνο ο Σατανάς και οι εχθροί του Χριστιανισμού, που πείθουν τις ψυχές ότι ο Ιησούς και η Εκκλησία έκαναν λάθος σε αυτό το κρίσιμο ζήτημα. Μερικοί Καθολικοί μπορεί να μην είναι εξοικειωμένοι με τον John Wesley, τον ιδρυτή της μεθοδιστικής θρησκείας, ο οποίος απεικονίζεται στο εξώφυλλο του βιβλίου μαζί με τον Ιωάννη XXIII και την Αγία Τερέζα της Άβιλα. Η ακόλουθη περιγραφή, που προέρχεται από την ιστοσελίδα της Ενωμένης Μεθοδιστικής Εκκλησίας, μας δίνει μια γεύση για τον κ. Γουέσλι, η οποία συνδέεται με τις συζητήσεις στο νέο βιβλίο. Η Ημέρα του Άλντερσγκεϊτ γιορτάζεται στις 24 Μαΐου (ή την πλησιέστερη Κυριακή) για να τιμήσει την ημέρα του 1738, όταν ο Τζον Γουέσλι έλαβε τη διαβεβαίωση για τη σωτηρία του. Εκείνο το βράδυ, ο Γουέσλι παρακολούθησε απρόθυμα μια ομαδική συνάντηση στην οδό Άλντερσγκεϊτ στο Λονδίνο. Καθώς άκουγε τον Πρόλογο του Λούθηρου στην Επιστολή προς Ρωμαίους, ένιωσε την «καρδιά του να ζεσταίνεται παράξενα». Ο Γουέσλι έγραψε στο ημερολόγιό του ότι γύρω στις 8:45 μ.μ., «καθώς περιέγραφε την αλλαγή που επιτελεί ο Θεός στην καρδιά μέσω της πίστης στον Χριστό, ένιωσα την καρδιά μου να ζεσταίνεται παράξενα. Ένιωσα ότι εμπιστεύτηκα τον Χριστό, μόνο τον Χριστό, για σωτηρία· και μου δόθηκε η διαβεβαίωση ότι είχε αφαιρέσει τις αμαρτίες μου, ακόμη και τις δικές μου, και με είχε σώσει από τον νόμο της αμαρτίας και του θανάτου». Έτσι, το 1738, ενώ άκουγε μια ανάγνωση από τα έργα του Μαρτίνου Λούθηρου, ο κ. Γουέσλι ένιωσε «παράξενα ζεστά» στην καρδιά του, κάτι που ερμήνευσε ως τη βεβαιότητα της σωτηρίας του. Όσο ξένο κι αν φαίνεται αυτό στην καθολική πίστη, το νέο βιβλίο μας πληροφορεί ότι οι Καθολικοί οικοδομούνται από τη βεβαιότητα του κ. Γουέσλι για τη σωτήρια παρουσία του Θεού. «Υπάρχουν εντυπωσιακές ομοιότητες μεταξύ του Τζον Γουέσλι και της παραδοσιακής καθολικής πνευματικότητας... Τόσο οι Καθολικοί όσο και οι Μεθοδιστές έχουν βρει ένα εποικοδομητικό παράδειγμα στην βαθιά προσωπική εμπειρία του Τζον Γουέσλι, του οποίου η καρδιά «θερμάνθηκε παράξενα» από τη βεβαιότητα της σωτήριας παρουσίας του Θεού». (Παράγραφος 48). Οι Καθολικοί ίσως να συγχωρούνται που δεν συνειδητοποιούν πόσο θα έπρεπε να εποικοδομηθούν από την παράξενα ζεστή καρδιά του κ. Γουέσλι. Ωστόσο, αυτό το συναίσθημα γενικά έρχεται σε αντίθεση με όσα είχε να πει το Διάταγμα περί Δικαιολόγησης της Συνόδου του Τρέντο σχετικά με το αν χρειαζόμαστε βεβαιότητα για τη σωτηρία μας: «Επιπλέον, κανείς, όσο ζει σε αυτή τη θνητή κατάσταση, δεν πρέπει να υποθέτει το μυστικό μυστήριο του θείου προορισμού, σε σημείο που να αποφασίζει με βεβαιότητα ότι είναι σίγουρα ανάμεσα στους προκαθορισμένους [κανόνας 15], σαν να ήταν αλήθεια ότι αυτός που δικαιώνεται είτε δεν μπορεί πλέον να αμαρτάνει [κανόνας 23], είτε αν έχει αμαρτήσει, πρέπει να υποσχεθεί στον εαυτό του μια βέβαιη μεταρρύθμιση. Διότι, εκτός από ειδική αποκάλυψη, δεν μπορεί να γίνει γνωστό ποιον έχει επιλέξει ο Θεός για τον εαυτό του [κανόνας 16].» ( Denzinger 805). Το πρόβλημα με το να βασιζόμαστε υπερβολικά σε ένα «παράξενα θερμό» συναίσθημα σωτηρίας είναι ότι μια τέτοια υπόθεση μας θέτει σε μεγαλύτερο κίνδυνο να συνεχίσουμε να βιώνουμε ένα απείρως θερμότερο συναίσθημα για την αιωνιότητα, όπως μας προειδοποίησε ο Ιησούς: «Όποιος δεν μένει ενωμένος μαζί μου, ρίχνεται έξω σαν κλαδί και ξεραίνεται· και τα μαζεύουν και τα ρίχνουν στη φωτιά, και καίγονται» ( Ιωάννης 15, 6). Αυτός ο κίνδυνος της αιώνιας καταδίκης δεν ισχύει μόνο για τους άθλιους ειδωλολάτρες – ο ίδιος ο Άγιος Παύλος ξεκαθάρισε ότι θα μπορούσε να χάσει την ψυχή του αν δεν υποτάσει τα αμαρτωλά του πάθη: «Αντιθέτως, παιδεύω το σώμα μου και το υποτάσσω, μήπως τυχόν, αφού κηρύξω σε άλλους, εγώ ο ίδιος ακατάλληλος φανώ» ( Α΄ Κορινθίους 9:27). Αν ο Άγιος Παύλος ανησυχούσε τόσο βαθιά για την πιθανότητα της αιώνιας καταδίκης, ακόμη και αφού κήρυξε το Ευαγγέλιο σε άλλους, ποιος από εμάς μπορεί να ελπίζει ότι θα αποφύγει την αιώνια καταδίκη αν γίνει αλαζονικός σχετικά με τη σωτηρία μας; Προφανώς, το νέο βιβλίο προσφέρει μια απροσδόκητη απάντηση. «Ενώ οι άνθρωποι μπορούν να επιλέξουν να διακόψουν τη σχέση τους με τον Θεό, οι Καθολικοί και οι Μεθοδιστές πιστεύουν ότι είναι σωστό να ελπίζουν ότι κανείς δεν θα είναι αιώνια καταδικασμένος.» (Παράγραφος 202). Εδώ είναι σκόπιμο να σταματήσουμε και να αναλογιστούμε τη διαβολική σκληρότητα αυτού του μηνύματος. Ποιος ωφελείται από τη διάδοση του μηνύματος ότι μπορεί να μην υπάρχει αιώνια τιμωρία για όσους πεθαίνουν σε θανάσιμη αμαρτία; Μόνο ο Σατανάς και οι εχθροί του Χριστιανισμού, που πείθουν τις ψυχές ότι ο Ιησούς και η Εκκλησία έκαναν λάθος σε αυτό το θεμελιώδες σημαντικό ζήτημα. Ο Πίος ΙΒ΄ δεν θα θεωρούσε τους Μεθοδιστές και άλλους Προτεστάντες ως μέλη του Μυστικού Σώματος του Χριστού επειδή δεν ομολογούν την αληθινή πίστη και είναι χωρισμένοι από «την ενότητα του Σώματος». Και πάλι, είναι πραγματικά φιλάνθρωπο να επιμένουμε σε αυτή την καθολική αλήθεια επειδή τείνει να ενθαρρύνει τους Προτεστάντες να γίνουν Καθολικοί. Η διαβολική σκληρότητα είναι ακόμη πιο ξεκάθαρη όταν θυμόμαστε ότι ο Ευλογημένος Πίος Θ΄ καταδίκασε την ακόλουθη πρόταση στο Sillabo degli Errori:«Τουλάχιστον μπορεί να υπάρχει καλή ελπίδα για την αιώνια σωτηρία όλων εκείνων που δεν ανήκουν καθόλου στην αληθινή Εκκλησία του Χριστού». Η Εκκλησία συνεχίζει να καταδικάζει αυτήν την πρόταση, παρά το γεγονός ότι οι υποστηρικτές της οικουμενικής αποστολής της Β' Βατικανού έχουν περάσει τα τελευταία εξήντα χρόνια διδάσκοντας ότι πρέπει να έχουμε μεγάλες ελπίδες για τη σωτηρία των Προτεσταντών (γι' αυτό σίγουρα απεικονίζεται ο Ιωάννης ΚΓ' στο βιτρό των Μεθοδιστών στο εξώφυλλο του νέου βιβλίου). Είναι θέμα αληθινής φιλανθρωπίας για την Εκκλησία να λέει στους μη Καθολικούς ότι οι αιρετικές και σχισματικές θρησκείες τους δεν μπορούν να τους σώσουν: μπορούν ενδεχομένως να σωθούν στην ψεύτικη θρησκεία τους σε πιθανώς σπάνιες περιπτώσεις, αλλά όχι από την ψεύτικη θρησκεία τους. Επομένως, είναι απίστευτα κακό εκ μέρους του Βατικανού να υπονοεί ότι οι Προτεσταντικές θρησκείες θα σώσουν τους οπαδούς τους. Ωστόσο, σε όλο το νέο βιβλίο, βρίσκουμε δηλώσεις που υποδηλώνουν ότι τόσο οι Καθολικοί όσο και οι Μεθοδιστές βρίσκονται στο δρόμο για να ευαρεστήσουν τον Θεό και να σώσουν τις ψυχές τους: - «Και για τις δύο κοινότητές μας, αυτό που πιστεύεται αποτελεί πηγή χαρούμενης βεβαιότητας, που οδηγεί σε μια πορεία πίστης που πρέπει να ακολουθηθεί. Αυτό που πιστεύεται και επιβεβαιώνεται από κοινού πρέπει να ενσωματωθεί στη ζωή τόσο του πιστού όσο και της κοινότητας της πίστης» (παράγραφος 29). - «Με χαρά επιβεβαιώνουμε από κοινού ότι οι διακονίες και οι θεσμοί των δύο κοινωνιών μας είναι μέσα χάριτος μέσω των οποίων ο ίδιος ο Αναστημένος Χριστός οδηγεί, καθοδηγεί, διδάσκει και αγιάζει την Εκκλησία του στην προσκυνηματική της πορεία» (παράγραφος 144) . - «Μεθοδιστές και Καθολικοί επιβεβαιώνουν από κοινού την κρίσιμη σημασία της «θρησκείας της καρδιάς», διότι συμφωνούμε ότι ο Χριστιανισμός είναι μια κοινωνία πιστών, μια «κοινωνία με τον Πατέρα και με τον Υιό του Ιησού Χριστό» ( Α΄ Ιωάννη 1:1-3). Αποτελούμε ένα μυστικιστικό σώμα του οποίου η Κεφαλή είναι ο Χριστός.» (παράγραφος 47) Αυτή η τελευταία παράγραφος του νέου βιβλίου είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή επειδή έρχεται σε άμεση αντίθεση με όσα έγραψε ο Πίος ΙΒ΄ στην εγκύκλιό του του 1943 για το Μυστικό Σώμα του Χριστού, Mystici Corporis Christi . Σε αυτήν την εγκύκλιο, ο Πίος ΙΒ΄ έγραψε ότι η Καθολική Εκκλησία είναι το Μυστικό Σώμα του Χριστού, του οποίου η συμμετοχή περιορίζεται σε όσους ομολογούν την αληθινή πίστη: «Στην πραγματικότητα, μόνο όσοι έχουν βαπτιστεί και ομολογούν την αληθινή πίστη και δεν είχαν την ατυχία να αποχωριστούν από την ενότητα του Σώματος ή να αποκλειστούν από νόμιμη εξουσία για σοβαρές αμαρτίες που διαπράχθηκαν, πρέπει να συμπεριληφθούν ως μέλη της Εκκλησίας». Ο Πίος ΙΒ΄ δεν θα θεωρούσε τους Μεθοδιστές και άλλους Προτεστάντες ως μέλη του Μυστικού Σώματος του Χριστού επειδή δεν ομολογούν την αληθινή πίστη και είναι χωρισμένοι από την «ενότητα του Σώματος». Και πάλι, είναι πράγματι φιλάνθρωπο να επιμένουμε σε αυτή την καθολική αλήθεια επειδή τείνει να ενθαρρύνει τους Προτεστάντες να γίνουν Καθολικοί. Σύμφωνα με το νέο βιβλίο, οι Μεθοδιστές δεν φταίνε. Αντίθετα, η ευθύνη βαρύνει τους ψευδοκαθολικούς που κυριεύουν τη θρησκεία μας για να κάνουν ειρήνη με τους εχθρούς της Εκκλησίας, επειδή θα έπρεπε να γνωρίζουν καλύτερα.  Η εγκατάλειψη των διδασκαλιών πριν από τη Β΄ Συνέλευση του Βατικανού σχετικά με τις προτεσταντικές θρησκείες έχει επίσης οδηγήσει στην παραβίαση αυτού που έγραψε ο Πίος ΙΒ΄ στην εγκύκλιό του του 1928 για τη θρησκευτική ενότητα, Mortalium Animos : «Εφόσον συμβαίνει αυτό, είναι σαφές ότι η Αποστολική Έδρα δεν μπορεί με κανέναν τρόπο να συμμετέχει στις συνελεύσεις της, ούτε επιτρέπεται με κανέναν τρόπο στους Καθολικούς να υποστηρίζουν ή να συνεργάζονται με τέτοιες πρωτοβουλίες· διότι αν το έκαναν, θα υποστήριζαν έναν ψευδή Χριστιανισμό, εντελώς ξένο προς τη μία Εκκλησία του Χριστού». Ο Πίος ΙΑ΄ είπε ξεκάθαρα ότι οι Καθολικοί δεν μπορούσαν να συμμετέχουν σε προτεσταντικές συνελεύσεις· αλλά να τι μας λέει το νέο βιβλίο: - «Οι Μεθοδιστές και οι Καθολικοί καλωσορίζουν ο ένας τον άλλον για να συμμετάσχουν στις τελετές της Θείας Ευχαριστίας και συμφωνούν ότι η λήψη της Θείας Κοινωνίας είναι ταυτόχρονα σημάδι υπάρχουσας ενότητας και μέσο για μεγαλύτερη ενότητα στην Εκκλησία, αλλά διαφωνούν σχετικά με την ενότητα της πίστης που απαιτείται για την πρόσβαση στη Θεία Κοινωνία» (Παράγραφος 118). - «Οι ευκαιρίες να βιώσουμε ο ένας τις λειτουργικές τελετές του άλλου θα βοηθούσαν στην εξάλειψη των παρεξηγήσεων σχετικά με τις αντίστοιχες πρακτικές μας και το νόημά τους» (Παράγραφος 123). Πρόκειται για διπλό σκάνδαλο: ενθαρρύνει τους Καθολικούς να παραβιάσουν την απαγόρευση του Πίου ΙΑ΄ να συμμετέχουν σε μη καθολικές συγκεντρώσεις και στέλνει το μήνυμα ότι η Καθολική Εκκλησία έχει αλλάξει τη διδασκαλία της σε αυτό το κρίσιμο ζήτημα. Αυτό το δεύτερο σκάνδαλο είναι ίσως το πιο καταστροφικό, διότι αν η Εκκλησία φαίνεται να έχει αλλάξει τη διδασκαλία της σε ένα τέτοιο ζήτημα, τότε πολλές άλλες διδασκαλίες μπορούν εύκολα να καταρρεύσουν. Το νέο βιβλίο περιγράφει ακόμη και την υποτιθέμενη θεολογική δικαιολόγηση για το πώς και γιατί οι καθιερωμένες διδασκαλίες μπορεί τελικά να αλλάξουν: «Ολόκληρη η Εκκλησία είναι προικισμένη με το Πνεύμα της Αλήθειας, και  ολόκληρη τήν Εκκλησία, με διαφορετικούς τρόπους και μέσω διαφορετικών χαρισμάτων, το Πνεύμα οδηγεί σε κάθε αλήθεια. Οι Καθολικοί και οι Μεθοδιστές κατανοούν ότι ολόκληρη η Εκκλησία πρέπει να συμμετέχει στη διάκριση και τη διδασκαλία υπό την καθοδήγηση του Αγίου Πνεύματος. Οι λαϊκοί και οι χειροτονημένοι λειτουργοί μοιράζονται αυτήν την ευθύνη, αλλά με διαφορετικούς τρόπους. Και οι δύο κοινότητες κατανοούν ότι ενώ το χάρισμα της διάκρισης ανήκει σε ολόκληρη την Εκκλησία, οι χειροτονημένοι λειτουργοί, κατά την άσκηση του αξιώματός τους, παίζουν έναν ιδιαίτερο ρόλο» (Παράγραφος 156). Αυτό είναι ουσιαστικά αυτό που λέει η Σύνοδος περί Συνοδικότητας σχετικά με την αίσθηση της πίστης όλων των Χριστιανών: «Μέσω του Βαπτίσματος, «ο άγιος λαός του Θεού συμμετέχει και στο προφητικό αξίωμα του Χριστού, όταν δίνει ζωντανή μαρτυρία γι' Αυτόν, ιδιαίτερα μέσω μιας ζωής πίστης και αγάπης» (LG 12). Το χρίσμα του Αγίου Πνεύματος που λαμβάνεται στο Βάπτισμα (πρβλ. Α' Ιωάν. 2:20-27) επιτρέπει σε όλους τους πιστούς να έχουν ένα ένστικτο για την αλήθεια του Ευαγγελίου. Το ονομάζουμε αυτό sensus fidei . Συνίσταται σε μια ορισμένη συνύπαρξη με τις θείες πραγματικότητες, που βασίζεται στο γεγονός ότι, εν Αγίω Πνεύματι, οι βαπτισμένοι γίνονται «μέτοχοι» της θείας φύσης (DV 2). Από αυτή τη συμμετοχή προέρχεται η ικανότητα να κατανοούμε διαισθητικά τι συμφωνεί με την αλήθεια της Αποκάλυψης στην κοινωνία της Εκκλησίας. Γι' αυτό η Εκκλησία είναι βέβαιη ότι ο άγιος λαός του Θεού δεν μπορεί να σφάλλει σε αυτά που πιστεύει. ... Όλοι οι Χριστιανοί συμμετέχουν στο sensus fidei μέσω του Βαπτίσματος.» (Τελικό Έγγραφο της συνόδου Οκτωβρίου 2024 της Συνόδου για τη Συνοδικότητα). Όσο όμορφο κι αν φαίνεται, πρόκειται για μια βλάσφημη απάτη. Είναι σαφές ότι δεν μπορούμε να στραφούμε σε μη Καθολικούς για αξιόπιστη καθοδήγηση σχετικά με την καθολική αλήθεια. Αν χρειαζόμασταν δύο απλά παραδείγματα γι' αυτό, θα μπορούσαμε απλώς να εξετάσουμε τις μεθοδιστικές απόψεις για τον γάμο μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου και την άμβλωση, οι οποίες συζητούνται στο νέο βιβλίο. «Για τους Καθολικούς, ο γάμος είναι η ένωση μεταξύ ενός άνδρα και μιας γυναίκας, ενώ ορισμένοι Μεθοδιστές επιτρέπουν τον γάμο μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου» (Παράγραφος 125). «Οι δύο εκκλησίες μας αντιμετωπίζουν σύνθετα ηθικά ζητήματα σχετικά με την άμβλωση, με μεγάλες διαφορές στη διδασκαλία και την ερμηνεία τους, τα οποία θα απαιτήσουν προσοχή στον μελλοντικό μας διάλογο» (Παράγραφος 184). Οι Μεθοδιστές δεν συμμερίζονται τις καθολικές απόψεις για αυτά τα δύο ζητήματα, καθώς και για πολλά άλλα, για τα οποία η Βίβλος παρέχει σαφή καθοδήγηση. Πώς, λοιπόν, μπορούμε να ισχυριστούμε ότι το Άγιο Πνεύμα καθοδηγεί τους Καθολικούς και τους Προτεστάντες, ώστε να μην μπορούν να σφάλουν σε θέματα πίστης; Σαφώς, οι Καθολικοί και οι Προτεστάντες δεν μπορούν να έχουν και οι δύο δίκιο σε ζητήματα στα οποία διαφωνούν! Το βιβλίο αποφεύγει να καταγγείλει τις αμαρτίες που αποδέχονται οι Μεθοδιστές, αλλά δεν διστάζει να καταδικάσει τις φανταστικές αμαρτίες κατά της ατζέντας της παγκοσμιοποίησης: «Μια περαιτέρω έκφραση κοινωνικής αγιότητας είναι η φροντίδα για τη γη, το δώρο του Θεού, το κοινό μας σπίτι. ... Υποβαθμίζοντας τη βιόσφαιρα, οι άνθρωποι έχουν διαπράξει «οικολογικές αμαρτίες». Αυτές οι αμαρτίες βλάπτουν την κτίση, η οποία δεν είναι ανθρώπινη, και τους φτωχούς, των οποίων η κοινωνική περιθωριοποίηση τους καθιστά ευάλωτους σε ραγδαίες οικολογικές αλλαγές» (Παράγραφος 191). Έτσι, οι ψευδο-Καθολικοί συγγραφείς του νέου βιβλίου, αν και δεν μπορούσαν να χαρακτηρίσουν αμαρτία τη θανάτωση παιδιών στη μήτρα, κατήγγειλαν εμφατικά τις αμαρτίες κατά της «μη ανθρώπινης δημιουργίας». Αν θέλουμε βοήθεια για να εντοπίσουμε το δέντρο που προκάλεσε αυτή τη διαβολική σύγχυση, δεν χρειάζεται να κοιτάξουμε πέρα ​​από την πρώτη πρόταση του προλόγου του νέου βιβλίου, γραμμένη από έναν Μεθοδιστή καθηγητή και αρχιεπίσκοπο, τον Shane Macinlay: «Μετά τη Δεύτερη Βατικανή Σύνοδο (1962-1965) και μια απόφαση που ελήφθη από το Παγκόσμιο Μεθοδιστικό Συμβούλιο το 1966, ιδρύθηκε το 1967 η Μεθοδιστική-Ρωμαιοκαθολική Διεθνής Επιτροπή (MERCIC)»· πιο επίσημα ονομάζεται η Κοινή Διεθνής Επιτροπή μεταξύ του Παγκόσμιου Μεθοδιστικού Συμβουλίου και της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Χωρίς τη Β' Βατικανή Σύνοδο, δεν θα υπήρχε καμία βάση για τους Καθολικούς να αποδεχτούν τον διαβολικό αποπροσανατολισμό που περιέχεται στο νέο βιβλίο. Σήμερα, ωστόσο, μετά από «εξήντα χρόνια κοινής πορείας Μεθοδιστών και Καθολικών», ένα σημαντικό μέρος του κλήρου (προφανώς συμπεριλαμβανομένου του Λέοντα ΙΔ') δεν βλέπει πλέον λόγο να παραπονιέται για τον ψευδή οικουμενισμό, πιθανώς επειδή ευλογήθηκε από τον Ιωάννη ΚΓ' και τη Σύνοδό του. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο μόνο οι παραδοσιακοί Καθολικοί διώκονται από τη Ρώμη - επειδή όσοι τηρούν όσα δίδασκε πάντα η Εκκλησία γνωρίζουν ότι όλα αυτά είναι βλάσφημες ανοησίες. Τελικά, βρισκόμαστε στο δρόμο των ανόητων, αντιτιθέμενοι στη θρησκεία του ελάχιστου κοινού παρονομαστή, που αυτή τη στιγμή ενσωματώνεται στη συνοδική Εκκλησία και περιγράφεται στο νέο βιβλίο. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο είναι τόσο σημαντικό να επιμένουμε στην αμόλυντη καθολική πίστη . Ακόμα και μια φαινομενικά ελάχιστη παραχώρηση - όπως η αποδοχή του ψευδούς οικουμενισμού με το σκεπτικό ότι έχει ακμάσει από τη Β' Βατικανή Σύνοδο - παραλύει τις καθολικές άμυνες ενάντια στους εχθρούς της Εκκλησίας. Για το νέο βιβλίο, οι Μεθοδιστές δεν φταίνε. Αντίθετα, η ευθύνη βαρύνει τους ψευδοκαθολικούς που καταλαμβάνουν τη θρησκεία μας για να κάνουν ειρήνη με τους εχθρούς της Εκκλησίας, αφού αυτοί θα έπρεπε να γνωρίζουν καλύτερα. Αυτό το πρόσφατο έργο διαβολικού αποπροσανατολισμού θα πρέπει να αποτελέσει αφύπνιση για όλους τους σοβαρούς Καθολικούς να καταγγείλουν απερίφραστα το ψευδές οικουμενικό κίνημα που ακμάζει εδώ και εξήντα χρόνια. Αυτοί οι Καθολικοί που αρνούνται να τηρήσουν όσα δίδαξε η Εκκλησία πριν από τη Β' Βατικανή Σύνοδο ετοιμάζονται να πάρουν το μέρος του Μαρτίνου Λούθηρου, του Ιωάννη Ουέσλεϊ και του Ερρίκου Η΄ την Ημέρα της Κρίσης. Άμωμη Καρδιά της Μαρίας, πρέσβευε για εμάς! La diabolica follia del nuovo libro del Vaticano sul dialogo tra metodisti e pseudo-cattolici - Articolo di Robert Morrison  Η ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΩΤΗΡΙΑΣ. ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΩΡΟΧΑΡΤΙΑ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ.