Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα π. Ιωάννης Χρυσαυγής. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα π. Ιωάννης Χρυσαυγής. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026

«Βαρθολομαίος, 35 χρόνια πατριαρχίας, Το ανθρώπινο πρόσωπο ενός αρχαίου θεσμού», Επιμέλεια: π. Ιωάννης Χρυσαυγής,

«Βαρθολομαίος, 35 χρόνια πατριαρχίας, Το ανθρώπινο πρόσωπο ενός αρχαίου θεσμού», Επιμέλεια: π. Ιωάννης Χρυσαυγής,
εκδ. Ακρίτας, Αθήνα 2026
Παρουσιάστηκε η νέα έκδοση στη Θεσσαλονίκη στις 9 Νοεμβρίου 2026

Τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου στην κατάμεστη αίθουσα του Πνευματικού Κέντρου της Παναγίας Λαοδηγήτριας στη Θεσσαλονίκη, πραγματοποιήθηκε, σε συνδιοργάνωση της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης με το Οικουμενικό Ινστιτούτο Huffington και τις εκδόσεις «Ακρίτας», η παρουσίαση του νέου βιβλίου «Βαρθολομαίος, 35 χρόνια πατριαρχίας, Το ανθρώπινο πρόσωπο ενός αρχαίου θεσμού».




Για το βιβλίο μίλησαν ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κ. Φιλόθεος, ο Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ Συμεών Πασχαλίδης, Διευθυντής του Πατριαρχικού Ιδρύματος Πατερικών Μελετών, ο Αν. Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ π. Χρυσόστομος Νάσσης και ο Καθηγητής της Ελληνορθόδοξης Θεολογικής Σχολής του Τιμίου Σταυρού Βοστώνης π. Ιωάννης Χρυσαυγής, Διευθυντής του Οικουμενικού Ινστιτούτου Huffington. Την παρουσίαση συντόνισε ο Σταύρος Γιαγκάζογλου, Αν. Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής ΕΚΠΑ, ενώ σύντομο χαιρετισμό απηύθυνε η κ. Μαρία Κοκκίνου, διευθύντρια των εκδόσεων Ακρίτας.

Η παρουσίαση ξεκίνησε με την παρέμβαση του Παναγιωτάτου Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης κ. Φιλοθέου ο οποίος παρουσίασε το λειτούργημα του Οικουμενικού Πατριάρχη ως πρώτου στην Ορθόδοξη Εκκλησία στο πλαίσιο της κοινωνίας και συνοδικότητας των πολλών κατά τόπους Εκκλησιών. Η κοινωνία των προσώπων της Αγίας Τριάδος εκφράζεται στην Ορθόδοξη εκκλησιολογία ως ευθύνη και μέριμνα για την ενότητα και την κοινωνία μεταξύ των τοπικών Εκκλησιών που κατά βάση σημαίνει κοινωνία των πολλών στο ένα σώμα του Χριστού που είναι η Εκκλησία. Η σημασία του συνοδικού θεσμού ως γεγονότος κοινωνίας των τοπικών Εκκλησιών, αναδεικνύει το λειτούργημα του πρώτου όχι ως καθυπόταξη αλλά ως σχέση συναρμογής στο πλαίσιο της αμοιβαιότητας και αλληλεξάρτησης με τους άλλους επισκόπους, δηλαδή με τις άλλες τοπικές Εκκλησίες. Ακολούθως, αναφέρθηκε στους άρρηκτους ιστορικούς δεσμούς της Θεσσαλονίκης με την Κωνσταντινούπολη αλλά και στη σύγχρονη μαρτυρία και διακονία του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου με κορύφωση τη διεξαγωγή της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθόδοξης Εκκλησίας στην Κρήτη το 2026.

Ο καθηγητής Συμεών Πασχαλίδης παρουσίασε την έμπρακτη μέριμνα του Οικουμενικού Πατριάρχου για την ανάπτυξη του Πατριαρχικού Ιδρύματος Πατερικών Μελετών το οποίο στεγάζεται στην Ι. Μονή Βλατάδων, αλλά και τις ιδιαίτερες αναφορές του Οικουμενικού Πατριάρχη ήδη από τον ενθρονιστήριο λόγο του στη Θεσσαλονίκη, αλλά και την έκδοση της διδακτορικής του διατριβής στη σειρά «Ανάλεκτα Βλατάδων». Ακολούθως, αναφέρθηκε διεξοδικά στα επιμέρους κείμενα-μαρτυρίες του μικρού αυτού συλλογικού τόμου τα οποία σκιαγραφούν το ανθρώπινο πρόσωπο του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο ενέπνευσε μια ολόκληρη σχολή μαθητείας νέων κληρικών στο Φανάρι, ενώ παράλληλα αγωνίστηκε με όραμα και με σθένος για την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης.

Ο π. Χρυσόστομος Νάσσης ανέδειξε με γλαφυρό τρόπο πώς ένα μικρό παιδί από την Ίμβρο συνέθεσε αρμονικά στη ζωή του τη λειτουργική ζωή της Εκκλησίας με τη δίψα για τα γράμματα και τη μόρφωση, συνδυάζοντας αρμονικά την ιερατική με την ακαδημαϊκή ζωή. Η διακονία του Πατριάρχη του Γένους είναι μια συμφωνία των δύο ήχων, που καλούν τον άνθρωπο τόσο στη γνώση όσο και στη μαθητεία του Χριστού. Η κοινή αυλή ναού και σχολείου έχει πίσω της μια παράδοση αιώνων, την παράδοση του Πατροκοσμά, ο οποίος δίδασκε: «Το σχολείον ανοίγει τας εκκλησίας· το σχολείον ανοίγει τα μοναστήρια». Και στις τρεις αυλές που διαμόρφωσαν τον Πατριάρχη—την αυλή εκείνη του χωριού του, την αυλή της Χάλκης και την Αυλή του Φαναρίου—η καμπάνα και το κουδούνι ακούστηκαν μαζί. Με τα τριάντα πέντε χρόνια της πατριαρχικής του διακονίας, ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος κρούει μαζί την καμπάνα και το κουδούνι. Καλεί κληρικούς και λαϊκούς, δασκάλους και μαθητές, όλα τα μέλη της Εκκλησίας, να μη χωρίσουν ποτέ την παιδεία από τη λατρεία, τη γνώση από τη δόξα του Θεού. Έτσι οι ήχοι της καμπάνας και του κουδουνιού θα φτάσουν πολύ πέρα από τις τρεις αυλές που τον διαμόρφωσαν, ως τα πέρατα της οικουμένης, και θα αντηχούν ώσπου να ακουστεί η σάλπιγγα των Εσχάτων.

Ο π. Ιωάννης Χρυσαυγής επισήμανε ότι η επί 35 έτη διακονία του Βαρθολομαίου στον Οικουμενικό Θρόνο σηματοδοτεί ένα ιστορικό γεγονός άνευ προηγουμένου: πρόκειται για τον μακροβιότερο Οικουμενικό Πατριάρχη στην 1700ετή ιστορία αυτού του θεσμού. Όταν εξελέγη ως 270ός Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, ήταν ήδη έτοιμος και αποφασισμένος να εφαρμόσει όσα διδάχθηκε από την πολυετή θητεία του δίπλα στον Οικουμενικό Πατριάρχη Δημήτριο, αλλά ταυτόχρονα αφοσιωμένος στο να πραγματώσει όσα είχε οραματιστεί για μια Ορθόδοξη Εκκλησία βαθιά ριζωμένη στο παρόν και στραμμένη προς το έσχατο. Η διακονία της παγκόσμιας μαρτυρίας της Ορθοδοξίας στον σύγχρονο κόσμο χαρακτηρίζει εξαρχής το όραμα του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, ο οποίος όλα αυτά τα χρόνια εργάστηκε σταθερά και αταλάντευτα για την πραγματοποίηση του. Ο ενθρονιστήριος λόγος του Οικουμενικού Πατριάρχη το 1991 ως προγραμματική διακήρυξη φαίνεται να επαληθεύεται πλήρως από τα πεπραγμένα μιας 35ετούς θητείας όπου τα ποικίλα και πολυδιάστατα οράματα έγιναν επιτεύγματα μιας πρωτοφανούς πατριαρχικής θητείας μέσα από μια καρποφόρα και ουσιαστική πορεία ζωής γεμάτης σημαντικούς σταθμούς και καθοριστικές στιγμές.

Τον συντονισμό της διοργανώσεως ανέλαβε εκ μέρους της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης ο αρχιμ. Βαρνάβας Γιάγκου, Διευθυντής του Γραφείου Νεότητος και Ποιμαντικής, μαζί με τους καλούς του συνεργάτες.

Στην Εσπερίδα συμμετείχαν ο Επίσκοπος Αμορίου κ. Νικηφόρος, Ηγούμενος της Ιεράς Πατριαρχικής και Σταυροπηγιακής Μονής Βλατάδων, ο Επίσκοπος Ανδίδων κ. Ισίδωρος, επ. Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής Αθηνών, ο κ. Απόστολος Κραλίδης, Πρόεδρος του τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ, η Διευθύντρια του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού κ. Φλώρα Καραγιάννη, ο Διευθυντής της Αγιορειτικής Εστίας κ. Αναστάσης Ντούρος και πολλοί ακόμη Θεσσαλονικείς, στους οποίους προσεφέρθη εκ μέρους της Ιεράς Μητροπόλεως ως δώρο, ο νεοεκδοθείς τόμος.


ΟΧΙ ΚΑΙ ΤΟΣΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ, ΕΔΩ ΠΟΥ ΤΑ ΛΕΜΕ.
 ΜΑΚΡΥΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΑ ΠΑΙΔΙΑ.

Τετάρτη 26 Νοεμβρίου 2025

Όταν η πυξίδα γίνεται ανεμοδείκτης

  από τον Πατέρα Νικόλα Καντιέτ, FFSPX

                                               Αρχαία θυσία στον Θεό


Από τη νέα ιεροτελεστία της Λειτουργίας στην άρνηση της Θυσίας


Σε άρθρο γνώμης που δημοσιεύτηκε στην La Croix (1), ο πατήρ Martin Pochon SJ βεβαιώνει σκόπιμα το αντίθετο από αυτό που διδάσκει η Σύνοδος του Τρέντο: Ο Ιησούς «προσέφερε το Σώμα και το Αίμα Του, όχι στον Θεό, αλλά στους μαθητές Του, στο όνομα του Πατέρα Του», πιστεύοντας ότι η Τριδεντίνικη διδασκαλία δεν αποδίδει δικαιοσύνη στην αληθινή ευαγγελική έννοια του Πασχαλινού Δείπνου και ότι η τελετή της Λειτουργίας του Παύλου ΣΤ΄ βοήθησε στην επανανακάλυψη.

Ας θυμηθούμε ότι η Σύνοδος του Τρέντο αναφέρει: « Αν κάποιος πει ότι στη Λειτουργία δεν προσφέρεται στον Θεό μια αληθινή και αυθεντική θυσία ή ότι το «να προσφέρεσαι» δεν σημαίνει τίποτα άλλο από το γεγονός ότι ο Χριστός μας δίνεται ως τροφή: ας είναι ανάθεμα » (2 ).

Ο Ιησούς ανακοίνωσε ότι πρόσφερε τη ζωή Του με τη θέλησή Του ( Ιωάν. 10:17-18) και στο ίδιο Δείπνο βεβαιώνει ότι το Αίμα Του χύνεται για την άφεση των αμαρτιών (Ματθ. 26:28), μια προφανής νύξη στις αιματηρές θυσίες του Νόμου του Μωυσή, που αποσκοπούσαν στην εξασφάλιση της άφεσης των αμαρτιών.

Οι Επιστολές του Αποστόλου Παύλου καθιστούν σαφές τον θυσιαστικό χαρακτήρα αυτής της ενέργειας: « Ο Χριστός, το Πάσχα μας, θυσιάστηκε » ( Α΄ Κορινθίους 5:7),
« Παρέδωσε τον εαυτό του για εμάς, προσφορά και θυσία ευωδίας στον Θεό » ( Εφεσ. 5:2), και είναι σε Αυτόν που « έχουμε τη λύτρωση, την άφεση των αμαρτιών »
( Κολ. 1:14).

Η Επιστολή προς Εβραίους εξηγεί πώς αυτή η θυσία αξίζει περισσότερο από εκείνες του παλαιού Νόμου, έτσι ώστε να είναι πραγματικά αποτελεσματική και να μην χρειάζεται ανανέωση: ο Ιησούς «μπορεί οριστικά να σώσει εκείνους που πλησιάζουν τον Θεό μέσω αυτού, αφού είναι πάντα ζωντανός για να μεσιτεύει γι' αυτούς. Ναι, είναι ακριβώς ο αρχιερέας που χρειαζόμαστε: άγιος, αθώος, άμωμος, χωρισμένος από τους αμαρτωλούς, ανυψωμένος στον ύψιστο ουρανό, που δεν είναι υποχρεωμένος κάθε μέρα, όπως άλλοι αρχιερείς, να προσφέρει θύματα πρώτα για τις δικές του αμαρτίες και έπειτα για εκείνες του λαού, αφού το έκανε αυτό μια για πάντα προσφέροντας τον εαυτό του» (3 ).

Στις αρχαίες θυσίες, η βρώση του θυσιασμένου θύματος με τις προσφορές σήμαινε την εκούσια ένωσή τους με τη θυσία και τη λήψη των θείων δώρων. Ο Σωτήρας καθιέρωσε το μυστήριο της Ευχαριστίας με τον τρόπο αυτού του θυσιαστικού γεύματος, το οποίο μας επιτρέπει να ενωθούμε μαζί Του μετά την προσφορά της θυσίας. Με αυτή την έννοια, είναι ένα δώρο που γίνεται στους πιστούς, αλλά ως καρπός της θυσίας.

Ο Ιησουίτης Πατέρας αρνείται αυτή τη θυσία.
Πώς μπορούμε να εξηγήσουμε τη ρητή εγκατάλειψη ενός σαφώς γνωστού δόγματος πίστης - το αναφέρει στο άρθρο του - υπέρ μιας διαστρεβλωμένης ερμηνείας του Ευαγγελίου;4 ); Πώς μπορεί κανείς να εξηγήσει μια τόσο κραυγαλέα σχετικοποίηση μιας δογματικής δήλωσης που εκδόθηκε από μια Οικουμενική Σύνοδο;
5 );

Μπορεί να προταθεί η ακόλουθη εξήγηση: η λειτουργία έχει νόημα και διαμορφώνει τά πνεύματα.

Τώρα, ο συγγραφέας του άρθρου αναφέρει: « Τέσσερις αιώνες μετά [τη Σύνοδο του Τρίντεντ], η λειτουργική μεταρρύθμιση που ακολούθησε τη Δεύτερη Σύνοδο του Βατικανού επιδίωξε να επιστρέψει στο νόημα του Μυστικού Δείπνου, όπως μας παρουσιάζεται από τα Ευαγγέλια και από τον Απόστολο Παύλο στην πρώτη Επιστολή του προς τον Κύριλλο. Η επιτροπή που ήταν επιφορτισμένη με την αναθεώρηση του τελετουργικού αντιλήφθηκε ότι η Τριδεντίνος επιβεβαίωση ήταν αβάσιμη, αφού ο Ιησούς δεν ήθελε ποτέ να πει στο όνομα ποιας εξουσίας μίλησε και ενήργησε, και πάνω απ 'όλα πρόσφερε το σώμα και το αίμα Του, όχι στον Θεό, αλλά στους μαθητές Του, στο όνομα του Πατέρα Του ».

Η άποψη που δημοσιεύτηκε από τήν La Croix πού, αν οι λέξεις εξακολουθούν να έχουν νόημα, πρέπει να οριστούν ως αιρετικές, είναι ίσως άμεση συνέπεια της Συνόδου και της νέας λειτουργίας.


ΣΗΜΕΙΩΜΑ

1 - Martin Pochon sj, « Comment retablir l'unité de l'Église si elle pas fondée sur les Évangiles ? » [ Πώς μπορεί να αποκατασταθεί η ενότητα της Εκκλησίας αν δεν θεμελιωθεί στα Ευαγγέλια; ], La Croix , 24 Οκτωβρίου 2025, https://www.la-croix.com/a vif/comment-retablir-l-unite-ecclesiale-si-elle-nest-pas-fondae-sur-les-evangiles-20251024 . Ο συγγραφέας εδώ συνοψίζει το βιβλίο του L'Eucharistie, don ou θυσία; [Η Ευχαριστία, δώρο ή θυσία;] Vie chrétienne, 2025.
2 – Σύνοδος του Τρίεντου, διδασκαλία και κανόνες σχετικά με τη θυσία της Λειτουργίας , 17 Σεπτεμβρίου 1562, κανόνας 1. Αυτή η διατύπωση με την απειλή του αναθέματος (αφορισμού) εκφράζει σαφώς την πρόθεση της Συνόδου να ορίσει μια αλήθεια πίστης.
3 - Εβραίους 7, 26–27.
4 – Στο τέλος ενός μακροσκελούς έργου, επειδή ο συγγραφέας έχει δημοσιεύσει ένα μακροσκελές έργο εξήγησης με τίτλο L'épître aux Hébreux au regard des Évangiles [Η Επιστολή προς Εβραίους υπό το φως των Ευαγγελίων], Cerf, 2020.
5 – Και μνημονεύεται από τον Ιωάννη Παύλο Β΄ στην Εγκύκλιο Ecclesia de Eucharistia του 2003.


ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΟΥΝ ΟΙ ΠΙΣΤΟΙ ΓΝΗΣΙΟΙ ΟΡΘΟΔΟΞΟΙ ΦΥΛΑΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΩΣ ΜΑΣ ΤΙ ΚΡΥΒΕΤΑΙ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΛΟΓΟ ΤΟΥ ΑΡΧΙΔΙΑΚΟΝΟΥ;  Η ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΜΑΣ ΧΑΡΙΝ ΤΗΣ ΕΝΩΣΕΩΣ ΜΕ ΤΙΣ ΘΡΗΣΚΕΙΕΣ ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΠΙΣΤΕΥΟΥΝ ΣΤΟΝ ΘΕΟ.

"η σύνοδος διευθέτησε το ζήτημα της ημερομηνίας για κοινό εορτασμό του Πάσχα. Η «ομολογία» της αποτελεί μέχρι σήμερα το θεμέλιο της πίστης στον «ένα Θεό, πατέρα παντοκράτορα, ποιητή ουρανού και γης, ορατών τε πάντων και αοράτων".

ΚΑΙ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΤΟΥ ΠΑΠΑ; Ο ΟΠΟΙΟΣ ΚΑΛΕΣΕ ΣΕ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ ΤΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΙΟΥΔΑΙΣΜΟ;ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΟΥΝ ΟΙ ΠΕΙΡΑΙΩΤΕΣ ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Ο ΛΟΥΔΟΒΙΚΟΣ; ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΑΡΑ;

Α’ Οικουμενική Σύνοδος: Νίκαια, 325μΧ


π. Ιωάννης Χρυσαυγής

Σε λίγες μέρες (28 Νοεμβρίου, 2025), ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος θα υποδεχθεί τον Πάπα Λέοντα ΙΔ´ στην αρχαία πόλη της Νίκαιας (σημερινό Ίζνικ της Τουρκίας) για να τιμήσουν μαζί την 1700ή επέτειο της Α´ Οικουμενικής Συνόδου, ενός ιστορικού γεγονότος που μέχρι σήμερα αποτελεί παράδειγμα εκκλησιαστικής συνοδικότητας και κριτήριο χριστιανικής διδασκαλίας. Πρόκειται για το πρώτο ταξίδι του ρωμαίου Ποντίφηκα από την εκλογή του.

Η Α´ Οικουμενική Σύνοδος είναι για πολλούς λόγους σημαντική καθώς και συμβολική. Ήταν η πρώτη φορά που ένας αυτοκράτορας παρενέβαινε στις υποθέσεις της εκκλησίας σε ευρεία κλίμακα, οργανώνοντας σύνοδο με εκπροσώπους απ´ όλα τα μέρη της τότε γνωστής «οικουμένης». Πέρα από την επιβεβαίωση της καταδίκης της διδασκαλίας του Αρείου, η σύνοδος διευθέτησε το ζήτημα της ημερομηνίας για κοινό εορτασμό του Πάσχα. Η «ομολογία» της αποτελεί μέχρι σήμερα το θεμέλιο της πίστης στον «ένα Θεό, πατέρα παντοκράτορα, ποιητή ουρανού και γης, ορατών τε πάντων και αοράτων». Επιπλέον, εκτός από το «Σύμβολο της Πίστεως» (γνωστό ως το «Πιστεύω»), η σύνοδος θέσπισε διάφορους κανόνες, με τους οποίους ρύθμιζε ζητήματα εκκλησιαστικής δικαιοδοσίας, διοικητικής διάρθρωσης και εσωτερικής λειτουργίας, τα περισσότερα των οποίων ήταν απότοκα της αναστάτωσης από τον προηγηθέντα μεγάλο διωγμό.

Υπάρχει ωστόσο μία διάχυτη και μυστική «γοητεία» που συνοδεύει την Α´ Σύνοδο της Νίκαιας, ιδιαίτερα εφ´ όσον δεν σώζονται οποιαδήποτε «πρακτικά» και κατά συνέπεια δεν έχουμε ακριβή εικόνα για την διαδικασία που ακολουθήθηκε. Έχουμε αρκετές αναφορές από άλλα σύγχρονα, συναφή κείμενα για τις συζητήσεις και αποφάσεις της, βέβαια από την προοπτική της διαφορετικής στόχευσης του καθενός από αυτά. Αλλά μεταξύ τους, οι αυθεντικές αυτές πηγές δεν συμφωνούν ούτε στα βασικότερα δεδομένα, όπως ο αριθμός των επισκόπων που παρευρέθηκαν στη Νίκαια και ο αριθμός των κανόνων που εξέδωσε η Νίκαια.[ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΘΑΝΑΤΟΥ. ΜΕΓΑΛΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ.]

Έτσι λοιπόν η περιγραφή του Ευσέβιου Καισαρείας που έλαβε μέρος στη σύνοδο αποτελεί δικαίωση της αρχικής του αμφισβήτησης του τελικού δόγματος. Οι πραγματείες του Μεγάλου Αθανασίου, που ως διάκονος συνόδευσε το Αλέξανδρο, Πατριάρχη Αλεξανδρείας, τον παρουσιάζουν ως καθοριστικό ερμηνευτή της διδασκαλίας της συνόδου. Ο Ευστάθιος Αντιοχείας προσφέρει μια σειρά παρασκηνιακών μηχανορραφιών ως αυτόπτης μάρτυρας. Και ένα αιώνα αργότερα, ο ιστορικός Σωζόμενος μας κληροδότησε ένα πολύτιμο χρονικό με πληθώρα λεπτομερειών.

Φρονώ πάντως ότι περιορίζουμε την αίγλη και παρακαταθήκη της ιστορικής αυτής συνόδου όταν υπογραμμίζουμε μονάχα τις δογματικές της διατυπώσεις και τους ελάχιστους κανόνες. Έτσι, χωρίς μια αντικειμενική θεώρηση της ριζικής, αν μη ριζοσπαστικής σημασίας του ευρύτερου ιστορικού πλαισίου της συνόδου, το στερεότυπο μιας θρυλικής συνέλευσης μπορεί να οδηγήσει στην παγιοποίηση ενός θεολογικού συντηρητισμού.

Θα πρότεινα λοιπόν μια πρόσθετη, προσωπική προοπτική της μεγάλης αυτής συνόδου. Η Νίκαια δεν υπήρξε απλά μια σύνοδος που θεμελίωσε βασικές δογματικές αρχές. Άλλωστε η αίρεση του Αρείου δεν αποτελούσε το ουσιαστικότερο πρόβλημα της εκκλησίας την εποχή εκείνη. Ο Αρειανισμός αφορούσε περισσότερο το ανατολικό τμήμα της αυτοκρατορίας όπου και είχε ήδη καταδικαστεί. Το δε ζήτημα της ημερομηνίας του Πάσχα πρωτίστως άγγιζε τον αυτοκράτορα που τον συνέφερε μια ομοειδής και ειρηνική οικουμένη.[Ο ΑΡΕΙΑΝΙΣΜΟΣ ΔΕΝ ΓΕΝΝΗΣΕ ΤΟ ΦΙΛΙΟΚΒΕ; Ο ΑΡΕΙΑΝΙΣΜΟΣ ΔΕΝ ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ ΣΤΟΝ ΤΟΠΟ ΤΟΥ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΟΝ ΖΗΖΙΟΥΛΑ ΚΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΠΙΣΤΗ ΣΤΟΝ ΘΕΟ ΠΑΤΕΡΑ;.Ο ΔΙΚΟΣ ΜΑΣ ΘΕΟΣ  ΕΙΝΑΙ Ο ΚΥΡΙΟΣ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥΣ ΧΡΙΣΤΟΣ. ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΑΚΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΒΑΠΤΙΣΗ. ΠΑΤΗΡ ΥΙΟΣ ΚΑΙ ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΝΟΜΑ ΑΚΡΙΒΩΣ.Η ΔΥΝΑΜΙΣ ΤΟΥ ΟΝΟΜΑΤΟΣ ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΜΑΣ ΣΩΖΕΙ ΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΚΟΥΣΤΑ.]

Η Α´ Οικουμενική Σύνοδος υπήρξε πρωτίστως μια επίκαιρη πρόσκληση για συνάντηση της εκκλησίας με τον ίδιο τον κόσμο χάριν του οποίου ενσαρκώθηκε και σταυρώθηκε ο Χριστός. Η σύνοδος που συγκάλεσε ο αυτοκράτορας ήταν μια καίρια πρόκληση για την εκκλησία να «αρθρώσει λόγο περί ελπίδος» (Α´ Πέτρου 3,15). Η χριστιανική πίστη ποτέ δεν στηρίχθηκε στην εσωστρέφεια, αλλά βασίστηκε στην πεποίθηση ότι ο Θεός «εσκήνωσε εν ημίν» (Ιωάν. 1,14). [ΑΛΛΟΝ ΘΕΟ ΠΡΕΣΒΕΥΕΙΣ ΧΡΥΣΑΥΓΗ]

Πέρα λοιπόν από τον γνωστό χαρακτηρισμό της ως «πρώτης οικουμενικής συνόδου», η Νίκαια αποτέλεσε μια «πρωτοφανή οικουμενική ευκαιρία». Ο χριστιανισμός μόλις βγήκε από τη δίνη ενός μακροχρόνιου διωγμού, η δε θεσμική εκκλησία ξαφνικά βρέθηκε αντιμέτωπη με μια ιστορική στιγμή. Μαζί με τα σοβαρά προβλήματα που δημιούργησε η περίοδος του μαρτυρίου, τώρα οι επίσκοποι στέκονταν μπροστά σε ένα καθοριστικό σταυροδρόμι όπου η εκκλησία, μη απειλούμενη πλέον, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μεταμορφωτική δύναμη στον περιβάλλοντα κόσμο και πολιτισμό.[ΟΣΤΙΣ ΘΕΛΕΙ ΔΙΑΚΟΝΕ. ΟΣΤΙΣ ΚΑΤΕΧΕΙ, ΜΕΤΑ ΤΟ ΒΑΠΤΙΣΜΑ ΕΞ ΥΔΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ, ΤΗΝ ΑΝΑΚΑΙΝΙΣΜΕΝΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ. ΚΑΘΟΤΙ Η ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΤΡΙΑΔΟΣ ΑΚΥΡΩΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΔΟΣΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΜΠΗΚΕ Η ΕΩΣΦΟΡΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΩΝ ΣΑΝ ΘΕΩΝ. ΑΡΧΙΔΙΑΚΟΝΕ]

Η σοβαρότερη κριτική της συνόδου είναι η αδιάκριτη αποδοχή της αυτοκρατορικής εύνοιας από μέρους της εκκλησίας, η οποία σηματοδότησε κομβική αλλαγή στη σχέση μεταξύ εκκλησίας και πολιτείας. Εκτός τούτου, παρά την καταδίκη του Αρειανισμού, η σύνοδος δεν κατάφερε να διευθετήσει οριστικά τη διαμάχη, η οποία συνεχίστηκε για αρκετές δεκαετίες μέχρι την Β´ Οικουμενική Σύνοδο στην Κωνσταντινούπολη το 381μΧ. Παράλληλα, στο βαθμό που η Νίκαια ασχολήθηκε κυρίως με την αίρεση και την ιεραρχία, παρέλειψε να αντιμετωπίσει άλλα ερωτήματα της εποχής όπως η δουλεία και η αγαμία, καθώς και η προτεραιότητα της ευαγγελικής αγάπης έναντι οποιουδήποτε επισκοπικού πρωτείου.[ΚΑΙ ΜΕΧΡΙ ΖΗΖΙΟΥΛΑ]

Παρά ταύτα, η Α´ Οικουμενική Σύνοδος της Νίκαιας δικαίως προβάλλεται ως πρότυπο δόγματος και αρχέτυπο ενότητας. Αλλά, ταυτόχρονα, πρέπει να τονίζεται ότι κάθε συνοδική συνάντηση—τοπική ή επαρχιακή, διορθόδοξη ή ακόμη πανορθόδοξη—προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία στην εκκλησία να αντιμετωπίσει τρέχοντα ζητήματα που την απασχολούν αλλά και να απευθυνθεί στην οικουμένη αντί να περιχαρακωθεί στον εαυτό της. Η διαχριστιανική συνάντηση που θα λάβει χώρα σε λίγες μέρες στην Νίκαια ασφαλώς δεν συνιστά εκκλησιαστική σύνοδο με την αυστηρή έννοια του όρου. Μακάρι όμως να αποτελέσει καταλύτη για μια ανανεωμένη συνεργασία και πιο ενωμένη μαρτυρία σε ένα κόσμο που λαχταράει ομόνοια και ελπίδα.[ΤΕΤΟΙΟ ΑΡΧΕΤΥΠΟ ΠΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΛΙΓΟ ΔΙΑΛΥΘΗΚΕ Η ΙΔΙΑ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ]

Ο π. Ιωάννης Χρυσαυγής είναι Αρχιδιάκονος του Οικουμενικού Θρόνου και Καθηγητής στην Θεολογική Σχολή του Τιμίου Σταυρού Βοστόνης, όπου διευθύνει το Οικουμενικό Ινστιτούτο Huffington.

Αναδημοσίευση από το αφιέρωμα της εφημερίδας ΤΟ ΒΗΜΑ στην επέτειο των 1700 ετών από την Α’ Οικουμενική Σύνοδο (23-11-2025)

Τετάρτη 12 Σεπτεμβρίου 2018

Δεύτερος γάμος κληρικών – λίγο Κανόνες, λίγο κρασί, λίγο θάλασσα και τ’ αγόρι μου!

 
Στο βίντεο που θα παρακολουθήσετε -πριν την ψευδοσύνοδο της Κρήτης- ο δημοσιογράφος ερωτά τον πρ. Ιωάννη Χρυσαυγή, Αρχιδιάκονο του Οικουμενικού Θρόνου, για το θέμα της διγαμίας των κληρικών. Η απάντηση του π. Ιωάννη Χρυσαυγή αποτυπώνει γλαφυρά την γνωστή διάβρωση του Ορθόδοξου φρονήματος του Οικουμενικού Πατριαρχείου που δηλητηριάζει ολόκληρη την Εκκλησία.
Δημοσιογράφος: «Το πρωί κυκλοφόρησε ένα δημοσίευμα στο οποίο ισχυρίζεται ότι εχθές κατά τις συζητήσεις πάνω στο κείμενο του γάμου, ο Οικουμενικός Πατριάρχης αναφέρθηκε στο ζήτημα άδειας να ξαναπαντρευτούν οι χήροι κληρικοί και είπε ότι θα ήτανε καλό ότι κάποια στιγμή να ληφθεί η απόφαση πάνω στο ζήτημα αυτό και θα θέλαμε να ρωτήσουμε την επίσημη στάση του Οικουμενικού Πατριαρχείου στο θέμα των ιερέων που χηρεύουν.»
πρ. Ιωάννης Χρυσαυγής: «Το θέμα είναι πολύ σημαντικό και το θέμα δημιουργεί πολύ πόνο σε πολύ κόσμο, όχι μόνο τους κληρικούς που περνούν αυτήν την διαδικασία, τις οικογένειες τους και ακόμα και τον λαό που θέλει να ξέρει τι γίνεται στην περίπτωση των κληρικών.
Δεν μπορώ να σχολιάσω τι ακριβώς ειπώθηκε. Μπορώ να πω ότι μιλήσαν οι ιεράρχες όλοι πολύ ανοιχτά για θέματα ποιμαντικά και των κληρικών και των λαϊκών. Αυτό μπορώ να το πω. Μπορώ να πω ότι μίλησαν με συμπόνοια για τα διάφορα θέματα γάμου.
Αυτό που πιστεύω είναι ότι εάν η Εκκλησία δεν μπορεί να δείξει κατανόηση και αγάπη σε αυτούς που είναι επι κεφαλής των επισκοπών ή των ενοριών, αν δεν αγαπά και συμπονά και συγχωρά αυτούς, πώς μπορεί αυτοί να συμπονούν, να αγαπούν και να συγχωρούν άλλους; Είναι σαν ένας κύκλος η συγχώρηση.
Οπότε, είναι αλήθεια ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο -δεν λέω για το τι ειπώθηκε εχθές, αλλά σαν Οικουμενικό Πατριαρχείο μπορώ να πω- ότι ο Οικουμενικός Πατριάρχης έχει λάβει πολλές εκκλήσεις από πολλούς Επισκόπους και Αρχιεπισκόπους για περιπτώσεις κληρικών για να αποφασίσει κάποτε η σύνοδος. Ξέρω ότι ο Παναγιότατος δεν θέλει να κάνει μία απόφαση εντελώς πρόχειρη ή μία απόφαση από μόνος του. Θα ήθελε, τουλάχιστον απ’ ότι γνωρίζω, έχει γράψει στο παρελθόν στις άλλες Εκκλησίες για να μάθει τι είναι η διαδικασία στις άλλες Εκκλησίες, τι είναι που πράττουν αυτοί, για να ξέρει για να δει αν μπορούμε να βρούμε μία Πανορθόδοξη λύση. Το αν θα βρεθεί Πανορθόδοξη λύση δεν ξέρω, ούτε νομίζω πως είναι στο ατζέντα για την Μεγάλη Σύνοδο αυτή, αλλά ότι είναι στην καρδιά και στο νου του Πατριάρχη, αυτό είναι αλήθεια.»
Ο π. Ιωάννης Χρυσαυγής θέτει εξαρχής την βάση του συλλογισμού του που είναι ο «πολύς πόνος» των χήρων κληρικών με τον οποίο η Εκκλησία 2000 χρόνια τώρα δεν έχει ασχοληθεί! Επακολούθως, ο λαός «θέλει να ξέρει τι γίνεται», αφού έως τώρα δεν ήξερε! Οι δε χήροι κληρικοί νοιώθουν «πολύ πόνο» δίχως την πρεσβυτέρα τους και θέλουν να την αντικαταστήσουν! Σίγουρα όμως δεν νοιώθουν πόνο που ψευδοποιμένες γελοιοποιούν τους φρικτούς όρκους που έδωσαν την ώρα της χειροτονίας τους, και τους καλούν με πονηρία, όπως έκανε το φίδι στην Εύα, να τους αθετήσουν.
Στη συνέχεια ο π. Ιωάννης περιγράφει το γνωστό σε όλους μας κοσμικό πνεύμα που κατευθύνει τις συζητήσεις. Οι ιεράρχες μίλησαν «πολύ ανοιχτά» και «με συμπόνοια» για θέματα ποιμαντικά και γάμου, μας είπε. Ένα τόσο σημαντικό θέμα που μπαίνει στην καρδιά της κοινωνίας και ούτε ένας, ΕΝΑΣ Πατερικός λόγος δεν ακούστηκε. Το ζητούμενο και επαινετό σήμερα δεν είναι οι ιεράρχες να μένουν πιστοί στους Ιερούς Κανόνες της Εκκλησίας, αλλά να είναι «ανοιχτοί» και «συμπονετικοί», με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει υποκειμενικά για τον καθένα τους και για τα «γούστα» της κάθε εποχής. Οι εν Αγίω Πνεύματι Άγιοι Απόστολοι και θεοφόροι Πατέρες προφανώς αντιμετώπισαν αυτά τα θέματα με πολύ στενότητα και ακαρδία!!
Το άνω συμπέρασμα επαληθεύεται από τον ίδιο αμέσως μετά: «εάν η Εκκλησία δεν μπορεί να δείξει κατανόηση και αγάπη… αν δεν αγαπά και συμπονά και συγχωρά αυτούς…» Δύο χιλιάδες χρόνια δηλαδή η Εκκλησία πορεύεται δίχως αγάπη και συγχώρηση και μάλιστα στους ίδιους τους λειτουργούς Της!
Αυτά όμως που λέγονται είναι απίστευτα: «… αν δεν αγαπά και συμπονά και συγχωρά αυτούς, πώς μπορεί αυτοί να συμπονούν, να αγαπούν και να συγχωρούν άλλους; Είναι σαν ένας κύκλος η συγχώρηση.»
Εγώ έως τώρα γνώριζα ότι στην Εκκλησία υπάρχει η εν Χριστώ αγάπη και ότι η συγχώρηση χρειάζεται μετάνοια, εξομολόγηση και Θεία Κοινωνία. Σήμερα έμαθα ότι είναι μία «κυκλική διαδικασία» (σαν το χαλασμένο τηλέφωνο) όπου ο ένας συγχωρεί τον άλλον.
Γνώριζα ότι ο ιερεύς, η «αιχμή του δόρατος» της Εκκλησίας μέσα στην κοινωνία, οφείλει να είναι πρότυπο Ορθόδοξης ζωής και πνευματικού αγώνα για να εμπνέει όλους εμάς. Σήμερα έμαθα ότι δεν αξίζει να κάνεις αγώνες διότι ακόμη και οι λειτουργοί της Εκκλησίας «ανταμείβονται» με συγχωροχάρτια σ’ αυτήν την ζωή.
Οι κινήσεις του κ. Βαρθολομαίου δείχνουν ότι ανοίγει τον δρόμο για «πανορθοδοξοποίηση» της διγαμίας των κληρικών στην επόμενη ψευδοσύνοδο. Δεν υπάρχει δε αμφιβολία ότι η Εκκλησία της Ελλάδος θα ακολουθήσει για άλλη μία φορά τα ντροπιασμένα χνάρια του Οικουμενικού Πατριαρχείου και θα στηρίξει αυτήν την απόφαση με λίγο Κανόνες λίγο κρασί λίγο θάλασσα και τ’ αγόρι μου, όπως συνηθίζει να κάνει.
Η Εκκλησία μας «μεταμορφώνεται» κανονικά και με το νόμο. Δεν συνηθίσαμε απλά να συμβιώνουμε με αλλότρια πνεύματα, τώρα «μεταμορφωνόμαστε». Τεράστια ευθύνη γι’ αυτό φέρουν και τα επιφανή πρόσωπα της Εκκλησίας, τα οποία ενώ λένε ότι διαφωνούν, επέλεξαν έναν αδικαιολόγητα παρατεταμένο χλιαρό τρόπο αντίδρασης στον οικουμενισμό, αφήνοντας εμάς τους λαϊκούς μονάχους σε έναν άνισο αγώνα.
Επιτρέψτε μου να παραθέσω μετά το βίντεο ένα κείμενο του Αρχιμ. Επιφανίου Οικονόμου [βιογραφικό ΕΔΩ] το οποίο πρέπει να γράφτηκε εκεί κοντά στο 2006 επί Χριστοδούλου, όταν η Συνεδρία της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος πήρε την απόφαση να χορηγεί άδεια δεύτερου γάμου εις τους εν χηρεία κληρικούς «κατ’ άκρα οικονομία». Είναι αξιοπρόσεκτη η επαινετική αναφορά που κάνει ο αρθρογράφος στην συμβολή των Μασόνων Μεταξάκη και Αθηναγόρα στο θέμα της διγαμίας των κληρικών. Αξιοπρόσεκτο είναι και το ύφος του κειμένου, το οποίο δίνει την εικόνα μίας Εκκλησίας που θέλει να απελευθερωθεί από τα δεσμά Της!
 ***
Φαίη για το ΑΒΕΡΩΦ.


ΤΟ ΚΟΜΜΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΦΡΟΝΤΙΖΕΙ ΜΕ ΑΓΑΠΗ ΤΟΥΣ ΥΠΑΛΛΗΛΟΥΣ ΤΗΣ ΕΠΑΝΔΡΩΜΕΝΗ ΜΕ ΤΟΥΣ ΚΑΛΥΤΕΡΟΥΣ ΜΑΝΑΤΖΕΡ.

ΟΙ ΚΩΛΟΕΛΛΗΝΕΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΖΟΝΤΑΙ.

Αμέθυστος

Παρασκευή 12 Μαΐου 2017

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΤΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΠΕΡΓΑΜΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΣΤΗΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ (ΦΩΤΟ)


Αυτή την ώρα στην Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο της 14ης Διεθνούς Εκθέσεως Βιβλίου, γίνεται η παρουσίαση του βιβλίου “ΠΡΟΣΩΠΟ, ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΕ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ” Σύναξις ευχαριστίας προς τιμήν του Μητροπολίτου Περγάμου Ιωάννη Δ. Ζηζιούλα. 
Ομιλητές είναι: 
• π. Ιωάννης Χρυσαυγής, αρχιδιάκονος του Οικουμενικού θρόνου, καθηγητής Θεολογίας 
• Παναγιώτης Υφαντής, αναπληρωτής καθηγητής τμήματος Θεολογίας Α.Π.Θ 
• Πέτρος Παπασαραντόπουλος, εκδότης 
- Παντελής Καλαϊτζίδης, διευθ. Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου. 
Οργάνωση: ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ
Παραθέτουμε στιγμιότυπα του Δρ Ιωάννου Λότσιου. από την εκδήλωση, η οποία βρίσκεται εν εξελίξει. 


                               Η ΕΛΙΤ

Πέμπτη 23 Ιουνίου 2016

«Μην ψάχνετε κατασκόπους πίσω από τις κουρτίνες» στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΚΟΛΥΜΠΑΡΙ Ι Σ. Καρεκλά, Γ. Φερδής

“Δεν χρειάζεται να ψάχνετε να βρείτε κατασκόπους πίσω από τις κουρτίνες” δήλωσε ο εκπρόσωπος τύπου του Οικουμενικού Πατριαρχείου π. Ιωάννης Χρυσαυγής, κατά τη σημερινή ενημέρωση των δημοσιογράφων στο πλαίσιο των εργασιών της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου, σε ερώτηση σχετικά με το χθεσινό ανακοινωθέν του Οικουμενικού Πατριαρχείου για τις Νέες Χώρες.

Ο π. Ιωάννης συμπλήρωσε ότι “δεν υπάρχει στη Σύνοδο διάθεση να κρυφτεί τίποτα και αυτό έχει να κάνει με την μαεστρία με την οποία χειρίζεται τις διαδικαδίες ο πρόεδρος της Συνόδου”, εννοώντας τον Οικουμενικό Πατριάρχη.
«Η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος δεν είναι ένα αντίγραφο Συνόδων του παρελθόντος»

Να μη γίνεται σύγκριση της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου με άλλες του παρελθόντος τόνισε ο Αρχιεπίσκοπος Τελμησού Ιώβ, μιλώντας νωρίτερα στους δημοσιογράφους, στο πλαίσιο των εργασιών της Συνόδου.

“Η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος δεν είναι ένα αντίγραφο Συνόδων του παρελθόντος. Είναι μία Σύνοδος του 21ου αιώνα που επιλαμβάνεται των ζητημάτων που απασχολούν τον άνθρωπο αυτού του αιώνα”, εξήγησε χαρακτηριστικά ο κ. Ιώβ. Πρόσθεσε, μάλιστα, ότι “ολα τα ζητήματα που απασχολούν τη Σύνοδο είναι συνυφασμένα με την επιτέλεση του ποιμαντικού έργου της Εκκλησίας”.

Ο Αρχιεπίσκοπος Τελμησού μετέφερε “πολύ καλά νέα”, όπως είπε, μιας και μέχρι τώρα έχουν υπογραφεί δύο κείμενα στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο, το Αυτόνομο και ο τρόπος ανακήρυξής του και η Διασπορά. Τα κείμενα αυτά έγιναν αποδεκτά από τις αντιπροσωπείες των Εκκλησιών με ελάχιστες αλλαγές, όπως ανέφερε.

Ακόμη, έχει γίνει δεκτό το κείμενο για τη νηστεία, το οποίο είναι το παλαιότερο όλων, αφού έχει διαμορφωθεί ήδη από τις Προσυνοδικές Συνδιασκέψεις το 1986, καθώς και αυτό με τις λιγότερες αλλαγές, όπως δήλωσε ο κ. Ιώβ.

Μέχρι τη λήξη των σημερινών εργασιών της Συνόδου, αναμένεται να υπογραφεί το κείμενο για την αποστολή της Ορθόδοξης Εκκλησίας στον σύγχρονο κόσμο.

Ο Αρχιεπίσκοπος Τελμησού δήλωσε, επίσης, ότι “η Σύνοδος δεν είναι ένα απλό γεγονός αλλά μια ολόκληρη διαδικασία”, ενώ πρόσθεσε ότι οι αντιπροσωπείες των Εκκλησιών “δεν βρισκόμαστε εδώ για συνδιάσκεψη ή για ακαδημαϊκό διάλογο αλλά πραγματοποιούμε την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθόδοξης Εκκλησίας”.

Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος τύπου του Οικουμενικού Πατριαρχείου πατήρ Ιωάννης Χρυσαυγής τόνισε ότι είναι ζωτικής σημασίας το γεγονός πως “σε αυτή τη Σύνοδο συζητάμε, κάτι που δεν είχε γίνει για χίλια χρόνια”.

Ως προς την ομοφωνία που απαιτείται για να γίνουν δεκτά τα κείμενα της Συνόδου αναφορικά με τις Εκκλησίες που απουσιάζουν, ο π. Ιώννης δήλωσε ότι “η αρχή της ομοφωνίας ισχύει, τουλάχιστον για τις Εκκλησίες που συμμετέχουν στη Σύνοδο”, υπογραμμίζοντας ότι “η Σύνοδος εκπροσωπεί εκατομμύρια Ορθοδόξων Χριστιανών”.



ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΜΠΡΟΣ ΣΤΑ ΜΙΚΡΟΦΩΝΑ.

Αμέθυστος

Παρασκευή 10 Ιουνίου 2016

Σχολιασμός στο άρθρο του συντάκτη John L. Allen, αναφορικά με τη συνέντευξη του π. Ιωάννη Χρυσαυγή στον ιστότοπο Crux



ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΗ  J. ALLEN, ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ π. Ι. ΧΡΥΣΑΥΓΗ ΣΤΟΝ ΙΣΤΟΤΟΠΟ CRUX
Ο Αρχιδιάκονος π. Ιωάννης Χρυσαυγής παραχώρησε συνέντευξη στον διαδικτυακό ιστότοπο Crux στις 6 Ιουνίου 2016, στον  συντάκτη John L. Allen. Ο π. Ιωάννης Χρυσαυγής δήλωσε τα εξής αναφορικά με τη Β΄ Βατικανή σύνοδο : «Μπορεί εσείς να βλέπετε αναλογίες μεταξύ της Μεγάλης Συνόδου και της Βατικανής Συνόδου.  Υπάρχουν σίγουρα περισσότερες διαφορές παρά ομοιότητες μεταξύ των δύο, αλλά θα μπορούσε η Μεγάλη Σύνοδος να έχει κάποιο παρόμοιο αντίκτυπο».
Ο συντάκτης John L. Allen, ‘’παρουσίασε’’ τα λεχθέντα του π. Ιωάννη, αναφορικά με τη Β΄ Βατικανή σύνοδο ως εξής : «Ενώ παραδέχεται ότι υπάρχουν πιθανώς ‘’περισσότερες διαφορές παρά ομοιότητες’’ μεταξύ της Μεγάλης Συνόδου και της Δευτέρας Βατικανής, ο π. Χρυσαυγής είπε  ότι ελπίζει η Σύνοδος στην Κρήτη να μπορεί να έχει αντίκτυπο στην Ορθοδοξία κατά κάποιο τρόπο ανάλογο με εκείνο της Β΄ Βατικανής Συνόδου στον Καθολικισμό – ιδιαίτερα, είπε, στη κατεύθυνση για ενότητα και συνοδικότητα εντός της Ορθοδοξίας αλλά και στις σχέσεις με τις άλλες Εκκλησίες και τον υπόλοιπο κόσμο».  Το συμπέρασμά του John L. Allen όσο αφορά τη ‘’κατεύθυνση για συνοδικότητα εντός της Ορθοδοξίας’’σε σχέση με τη  Β΄ Βατικανή, δεν υπάρχει στα λεχθέντα του π. Ιωάννη.   Μάλιστα από όλα που είπε ο π. Ιωάννης βρήκε να δώσει ένα τίτλο παπικής μονομέρειας στο άρθρο του.

Παρενθετικά να αναφέρομε ότι ο συντάκτης John L. Allen είναι ο συντάκτης που ειδικεύεται στην κάλυψη του Βατικανού και γενικότερα του Παπισμού.  Το Tablet του Λονδίνου τον έχει αποκαλέσει ως τον εγκυρότερο συγγραφέα σε θέματα Βατικανού στην αγγλική γλώσσα.  Τον Απρίλιο του έτους  2008 όταν ο Πάπας Βενέδικτος XVI πήγαινε στις ΗΠΑ με το παπικό αεροπλάνο, όταν κλήθηκε να ρωτήσει τον Πάπα Βενέδικτο ο John L. Allen (για πρώτη φορά), ο εκπρόσωπος του Πάπα ανέφερε στον  Πάπα Βενέδικτο ‘’ Αγιε Πατέρα, αυτός ο άνθρωπος δεν χρειάζεται συστάσεις’’.  Χωρίς να θέλω να μειώσω τον άνθρωπο αυτόν,  αλλά να δώσω  ένα διαφορετικό τρόπο σχολιασμού του τρόπου παρουσίασής του, καθώς και τον μονομερή τίτλο που χρησιμοποίησε, θα επαναλάβω  ότι όντως ‘’δεν χρειάζεται συστάσεις’’.
Όσο αφορά την αναφορά του π. Ιωάννη Χρυσαυγή ότι  «θα μπορούσε η Μεγάλη Σύνοδος να έχει κάποιο παρόμοιο αντίκτυπο (με τη Β΄ Βατικανή)», πιστεύομε είναι αχρείαστη και χωρίς καμιά εκκλησιολογική σημασία,  καθότι ο Παπισμός δεν είναι εκκλησία. Η Β΄ Βατικανή σύνοδος (1962-1965) με τους 2.500 συνέδρους παρουσίασε όντως μια ‘’καταπληκτική’’ ενότητα, αλλ’ όμως που δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί εκκλησιαστική ενότητα.  Μια ενότητα που είχε διασφαλιστεί από τον εξουσιαστικό πρωτεύοντα ρόλο του ‘’αλάθητου’’ Πάπα.
Στην «Κατήχηση της Καθολικής Εκκλησίας» (Catechismo della Chiessa Cattolica), στο εδάφιο 837 γίνεται αναφορά στη ‘’εκκλησία’’ που την ‘’κυβερνά’’ ο Ανώτατος Ποντίφηκας και οι ‘’επίσκοποι’’, αναφορές που καταμαρτυρούν την πλάνη της Παπικής εξουσιαστικής μάνητας. Μια ‘’ομογνωμία’’ και επιβεβλημένη εξουσιαστικά ενότητα, που  διαχρονικά έχει επιβληθεί από το Παπικό σύστημα.  Στην ομολογιακή επιστολή του ο Όσιος  Παΐσιος προς τον Αρχιμανδρίτη  Χαράλαμπο Βασιλόπουλο τονίζει εμφαντικά ότι «η Εκκλησία είναι Εκκλησία του Χριστού και Αυτός την κυβερνάει».  Αντιλαμβάνεται κανείς το μέγεθος της διαφοράς.
Μη λησμονούμε επίσης ότι η Β΄ Βατικανή σύνοδος, έχει χαρακτηρισθεί από τους Παπικούς ως 21η  Οικουμενική Σύνοδος.  Μη λησμονούμε ότι κατά τη Β΄ Βατικανή σύνοδο είχε υποστηριχθεί η άποψη ότι εκτός της Παπικής ‘’εκκλησίας’’ υπάρχουν εκκλησίες σε ατελή μορφή.   Προς τούτο συνηγορούσε και η σχετική δήλωση ότι «η Εκκλησία του Χριστού ενυπάρχει (subsistit in) στην Καθολική Εκκλησία (εννούσε τον Παπισμό)».  Έτσι  εδραιώθηκε η Βαπτισματική θεολογία κατά την Β΄ Βατικανή σύνοδο.  Τα περί εκκλησιών σε ατελή μορφή, επαναλήφθηκαν επί των ημερών μας σε αναφορές για την Ορθόδοξη Εκκλησία ως δήθεν ελλειματικής Εκκλησίας (άπαγε της βλασφημίας).
Στη Β΄ σύνοδο του Βατικανού, δεν πρέπει να λησμονήσομε ότι ο ‘’αλάθητος’’ Πάπας Ιωάννης  ΚΓ΄ στην εγκύκλιό επιστολή του που επιγράφετο ‘’Ad Petri Cathedram’’, μίλησε με τον γνωστή Παπική υπεροχή για «όσους διατελούν εν διαστάσει μετά της Αποστολικής Έδρας της Ρώμης».  Μη λησμονήσομε όμως ότι και ο Πάπας Πάύλος Στ΄ ο οποίος εκλέγηκε κατά τη διάρκεια της Β΄ Βατικανής, στην εγκύκλιό επιστολή του στις 6 Αυγούστου 1965 που επιγράφετο «Ecclesi amsuam» ανέφερε ‘’αλαθήτως’’ και εξουσιαστικώς τα εξής : «Απατώνται όσοι πιστεύουσιν, ότι ημείς θα αποστώμεν των προνομίων ημών, τα οποία θεόθεν εδόθησαν δια του Αποστόλου Πέτρου».  Πώς να μην εξασφαλιστεί η αλλόκοτη ενότητα, όταν το εξουσιαστικό πρωτείο και το αντίθεο ‘’αλάθητο’’, επισκιάζουν τα πάντα στο ‘’συμβουλευτικό΄΄ διευρημένο κογκλάβιο;  ‘’Παραδειγματική’’ η Β΄ σύνοδος του Βατικανού ή παράδειγμα προς αποφυγή; 
«Η Β΄ Σύνοδος του Βατικανού αποτελεί αναγέννηση όλων των ευρωπαϊκών ουμανισμών, αναγέννηση πτωμάτων.  Διότι από τότε, που ο Θεάνθρωπος Χριστός είναι παρών στον γήϊνο κόσμο, ο κάθε ουμανισμός είναι πτώμα» λέγει ο Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς.  Συνεπώς είναι αχρείαστο ατόπημα κάθε αναφορά σ’ αυτήν.
(Για τις άλλες αναφορές του π. Ιωάννη Χρυσαυγή στην εν λόγω συνέντευξη, θα ακολουθήσει σχολιασμός σε ξεχωριστό κείμενο).

* Η αναφορά στη συνέντευξη έχει γίνει με βάση τη μετάφραση από τον διαδικτυακό ιστότοπο  romfea.gr.  

Τετάρτη 28 Ιανουαρίου 2015

Καθηγητής π. Ιωάννης Χρυσαυγής, «ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΕΝ ΧΡΙΣΤΩ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ» Σκέψεις για την Διακονία στην Ορθόδοξη Εκκλησία

( H Συνέχεια)

Deaconesses_117Τους τελευταίους αιώνες, ο βαθμός του διακόνου απέκτησε ένα συμβολικό καθεστώς και έναν μεταβατικό ρόλο στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Οι κληρικοί στις ενορίες χειροτονούνται πρεσβύτεροι αφού έχουν υπηρετήσει ένα σχετικά σύντομο διάστημα στο βαθμό του διακόνου. Μοιάζει σαν να περιμένουν να ‘μεταβούν μπροστά’ ή να ‘κινηθούν προς τα πάνω’. Ο βαθμός του διακόνου έχει μειωθεί σε κάτι λίγο περισσότερο από μια απλή προετοιμασία ή πρόσβαση, το πρώτο βήμα για (την ανώτερη και πιο σημαντική) μετάβαση στο βαθμό του πρεσβυτέρου ή του επισκόπου. πραγματικά, ο βαθμός του διακόνου μοιάζει με ένα είδος κατώτερης ιεροσύνης, η υπο-ιεροσύνης, που σπάνια εκλαμβάνεται ως μακρά αποστολή ή μόνιμο λειτούργημα. Για μένα, αυτό είναι καθαρά η ουσία του προβλήματος αφού εμπεριέχει το δισταγμό και την υποψία ενός επισκόπου — και σε μικρότερο βαθμό ίσως και των λαϊκών πιστών — σε σχέση με τη χειροτονία των διακονισσών, που θεωρούνται ότι μπορεί κάποτε να αναζητήσουν και προαγωγή σε ‘υψηλότερα’ ιερατικά στρώματα.
Σε μερικές εκκλησίες μας, ιδιαίτερα στον Σλαβικό χώρο, ο ρόλος των διακόνων έχει περιορισθεί σε ένα καθαρά αισθητικό καθήκον ή σε μια αποκλειστικά λειτουργική ευθύνη. Ενώ βέβαια δεν είναι ασήμαντεςαυτές οι λειτουργίες, δεν εξέφραζαν ποτέ και δεν εκφράζουν πλήρως τη δυναμική και την ουσία του διακονικού βαθμού. Στην πραγματικότητα πολλά καθαρώς λειτουργικά καθήκοντα αφορούσαν τους υπο-διακόνους, που δεν ήταν χειροτονημένοι με την ίδια έννοια αλλά μόνο δεχόντουσαν μια απλή χειροθεσία. Οι διάκονοι ήταν πάντα επιφορτισμένοι με περισσότερα καθήκοντα από τα λειτουργικά. οι διάκονοι λειτουργούσαν ως ένας σημαντικός παράγοντας της χριστιανικής κοινότητας και των διαφόρων και διαφορετικών εκφράσεων της.
Το πρώτο μου επιχείρημα, λοιπόν, είναι ότι κάτι απουσιάζει σοβαρά από την ιεροσύνη εάν οι διάκονοι υποτιμώνται ή δεν περιλαμβάνονται στη συνολική εικόνα. Ένα πιο περιεκτικό και ολοκληρωμένο όραμα της ιεροσύνης θα πρέπει να αναγνωρίζει το ρόλο του επισκόπου ως του συνδετικού ιστού της ενότητας της κοινότητας και ως του εκπροσώπου η διδασκάλου του δόγματος. θα πρέπει παράλληλα να σέβεται το ρόλο του πρεσβυτέρου στη σύναξη της τοπικής κοινότητας γύρω από το πρόσωπο και την παρουσία του Χριστού. Επιπλέον όμως, θα πρέπει να κατανοεί και περικλείει το ρόλο του διακόνου ως υπηρέτη της ολοκλήρωσης και πραγμάτωσης αυτής της ενότητας και της κοινότητας των προσώπων στην τοπική Εκκλησία. Και κατα την ταπεινή μου γνώμη, ο ρόλος αυτός μπορεί να υλοποιηθεί εξίσου από άνδρες και από γυναίκες.
Η μόνη αυθεντική (αλλά και λειτουργική) εικόνα της Εκκλησίας προς την οποία θα πρέπει να προσβλέπουμε — στο μυαλό και τις καρδιές μας όπως και στα λειτουργήματά μας — είναι αυτή ενός δείπνου και όχι μιας συντεχνιακής κλίμακας. Η Εκκλησία δεν είναι μια πυραμίδα, όπου όλη η προσοχή και η εξουσία στρέφεται και κοιτάζει προς την κορυφή. Θα πρέπει να θεωρούμε την Εκκλησία ως τον τόπο του μυστηρίου, όπου ο βασικός και αρχικός στόχος είναι η τέλεση της Θείας Ευχαριστίας, κατά την οποία «ὁ μείζων [ὑμῶν] ἔσται ὑμῶν διάκονος»  (Ματθ. 23,11), και όπου «[οὕτως ἔσονται] οἱ ἔσχατοι πρῶτοι καὶ οἱ πρῶτοι ἔσχατοι» (Ματθ 20,16) και «ὃς ἐὰν θέλῃ [ἐν ὑμῖν] μέγας γενέσθαι, ἔσται ὑμῶν διάκονος» (Ματθ. 20,26).
Κατά τον ίδιο τρόπο, εάν η εικόνα της τράπεζας — το μοντέλο δηλαδή της Εκκλησίας ως Ευχαριστίας — είναι η βασική και δομική εικόνα για την Εκκλησία, τότε μπορούμε επίσης να φανταστούμε ευκολότερα και τους διακόνους σαν να παραμένουν και περιμένουν στις εορταστικές τράπεζες, να υπηρετούν τις καθημερινές ανάγκες (τον επιούσιο άρτο) της κοινότητας, παρά ως πιόνια στη βάση ενός ισχυρού και πολιτικού οργανισμού. Πάντως σίγουρα όχι ως βοηθούς που περιμένουν κάποια προαγωγή ή προσωπική ολοκλήρωση. Σε αυτήν την προοπτική μπορούμε να αποδεχτούμε την ανεκτίμητη συμβολή των διακόνων, ανδρών και γυναικών.  Εξάλλου υπάρχει σημαντικότερο δώρο για κάποιον από το να διακονεί το Σώμα του Χριστού, είτε εντός είτε εκτός του ιερού θυσιαστήριου; Εγώ προσωπικά δεν γνωρίζω οτιδήποτε καλύτερο ή πιο ανυπέρβλητο.
Είμαστε όλοι αρκετά εξοικειωμένοι με την παραπάνω παρανόηση και κατανόηση της διακονίας καθώς και του διακονικού θεσμού. Επιτρέψτε μου, λοιπόν, να περιγράψω πως μια σωστή θεώρηση και πρακτική αναζωογόνηση θα μπορούσε να υλοποιηθεί για τους διακόνους στην Εκκλησία μας.
Μια πρακτική αναζωογόνηση
Στην Ορθόδοξη Εκκλησία, ο θεσμός του διακόνου ποτέ δεν έπαυσε ούτε και έπεσε σε απόλυτη αχρησία, ακόμη κι αν σήμερα αποτελεί μια απλή σκιά του φωτεινού παρελθόντος του. Παρόλα αυτά, η δυναμική του θεσμού (τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες) σίγουρα δεν έχει απόλυτα εκπληρωθεί. Το ερώτημα λοιπὀν που πρέπει να τεθεί στην Εκκλησία μας είναι τι κάνουμε (ή τι δεν κάνουμε)με τους διακόνους.
Κατά την ταπεινή μου άποψη, ο βαθμός του διακόνου θα μπορούσε να εκφράζει την διάκριση των χαρισμάτων που υπάρχουν μεταξύ των λαϊκών πιστών, τα οποία χαρίσματα θα έπρεπε να ενσωματώνονται με μυστηριακό ή επίσημο τρόπο (δηλ. με χειροτονία) από την Εκκλησία. Κατ’ αυτόν τον τρόπο η αξία, η αξιοσύνη, τωνδιαφόρων διακονημάτων μπορεί να παρέχεται και να αναγνωρίζεται σε συγκεκριμένα λαϊκά μέλη, άνδρες και γυναίκες, των οποίων τα ιδιαίτερα προσόντα θα μπορούσαν να ολοκληρώνονται και να εκφράζονται επίσημα μέσα στην κοινότητα. Αυτά τα πρόσωπα θα πρέπει να ορίζονται και αξιώνονται με χειροτονία, τα χαρίσματα τους να αναγνωρίζονται επίσημα από την κοινότητα, καθώς και να συνδέονται άμεσα και στενά με το ιερό θυσιαστήριο και τη λατρεία. Με αυτόν τον τρόπο, οι διάκονοι θα αντιμετωπίζονται ως μέλη που υποστηρίζουν — χωρίς πάλι να υποκαθιστούν — την ειδική ιεροσύνη των πρεσβυτέρων και των επισκόπων.
Επιπλέον, θέματα που συνδέονται με την ποιμαντική φροντίδα και τη διοίκηση, όπως επίσης και οικονομικής φύσεως θέματα, καθώς και θέματα θεολογικής εκπαίδευσης, θα μπορούσαν εύκολα να ανατεθούν στους διακόνους. Το όραμά μου είναι απλά και συγκεκριμένα το εξής: κάποιος, παραδείγματος χάρη, που έχει το χάρισμα της διοίκησης και είναι καλοδεχούμενος για την ενορία, μπορεί να ‘χειροτονηθεί’ διάκονος για να υλοποιεί αυτό το καθήκον στην κοινότητα. Αυτός (ή αυτή) μπορεί να είναι ένας διάκονος που υπηρετεί και έχει αφοσιωθεί (είτε εξ’ ολοκλήρου είτε περιστασιακά) σε αυτόν τον τομέα. Το ίδιο μπορεί να συμβεί και σε περιπτώσεις που κάποιος (ή κάποια) έχει μοναδικά χαρίσματα σε συγκεκριμένους τομείς: για παράδειγμα, ως υπεύθυνος για τη νεολαία ή ως οικονόμος, ως κατηχητής ή ως επισκέπτης στα νοσοκομεία, ως βοηθός κάποιας ποιμαντικής μέριμνας ή κοινωνικός λειτουργός κλπ. Ο διάκονος θα μπορεί, επίσης, να καλείται, να ορίζεται και να χειροτονείται για να κηρύττει ή να συμβουλεύει σαν ψυχολόγος, για να πραγματοποιεί δημόσιες δράσεις η πρωτοβουλίες της ενορίας, για να βοηθά στα λειτουργικά και άλλα καθήκοντα της κοινότητας, όπως λόγου χάρη να μεταφέρει τη Θεία Ευχαριστία στους ασθενείς η φυλακισμένους, κ.ο.κ. Θα έπρεπε ή καλύτερα θα μπορούσαμε να έχουμε περισσότερους διακόνους από πρεσβύτερους. Ασ θυμηθούμε την Εκτη Νεαρά του Ιουστινιανού που ορίζει για την Αγία Σοφία του έκτου αιώνα 60 ιερείς και 140 διακόνους (άνδρες και γυναίκες).
Θα τολμήσω να πάω κι ένα βήμα παραπέρα – μιά και βρισκόμαστε σε πανεπιστημιακό χώρο – για να υποστηρίξω ότι δεν είναι απαραίτητο οι εκπαιδευτικοί στα διάφορα γυμνάσια η καθηγητές στις θεολογικές η εκκλησιαστικές σχολές να χειροτονούνται πρεσβύτεροι, ή πάλι επίσκοποι, εκτός και αν το βασικό τους λειτούργημα συνδέεται άμεσα με την ενορία ή μητρόπολη. Υπάρχει μια μεγάλη παράδοση για ένα τέτοιο φαινόμενο στην ιστορία της Εκκλησίας. Διαφορετικά, είμαστε για μια ακόμη φορά παγιδευμένοι στον δηλητηριώδη πειρασμό του κληρικαλισμού στην Εκκλησία μας!  Εδώ ανακύπτει ένα βασικό και σημαντικό ερώτημα κατά την άποψή μου: Χρειάζεται κάποιος να γίνει ιερέας για να κάνει ό,τι κάνει; ‘Γενική ιεροσύνη’ είναι ένα πράγμα. ‘Ειδική ιεροσύνη’ είναι όμως ένα εντελώς άλλο!
Ας προσπαθήσουμε, λοιπόν, να αποβάλουμε η αποδυθούμε μέρος από την θεσμοποίηση (institutionalism) μας! Η εξισορρόπηση της ιεραρχίας — ο επανακαθορισμός των χειροτονημένων λειτουργημάτων μας και για τους τρεις βαθμούς — μέσα από την αναβίωση και ανανέωση του διακονικού θεσμού (για άνδρες και γυναίκες) θα μπορούσε να έχει χωρίς καμία αμφιβολία βαθιά θεολογική σημασία και πνευματική επίδραση στην εκκλησία γενικότερα καθώς και με κάθε βεβαιότητα συγκεκριμένες και σημαντικές ποιμαντικές συνέπειες.
Μαθήματα από Εμπειρίας: Δύο προσωπικές παρατηρήσεις
Έμαθα, μέσα από τα πολλά χρόνια που διακονώ στην διοίκηση, την ενοριακή ζωή και τη θεολογική εκπαίδευση ότι η ιεροσύνη είναι αιτία πολλών παρεξηγήσεων, οι οποίες προκύπτουν από την παρανόηση και κατάχρηση της εξουσίας στην Εκκλησία τόσο από τους κληρικούς όσο και από τους λαϊκούς πιστούς. Αυτή η κατάσταση έχει αποδειθεί ιδιαίτερα επώδυνη και για τους κληρικούς καθώς και για όσους αποβλέπουν στην ιεροσύνη. Εάν κατανοήσουμε με τους σωστούς όρους το θεσμό του διακόνου, τότε θα καταλάβουμε καλύτερα και τους άλλους βαθμούς της ιεροσύνης. Θα καταλάβουμε, επίσης, γιατί οι γυναίκες μπορούν να συμμετέχουν στη ζωή της Eκκλησίας ως διακόνισσες. Ο ειλικρινής και αντικειμενικός διάλογος για την ιεροσύνη γενικά μπορεί να εμπλουτίσει την αντίληψή μας για την ειδικήκαιτη γενική ιεροσύνη.
Κατέληξα, επίσης, να θεωρώ ότι μέρος της πρόκλησης που αντιμετωπίζουμε στο θέμα της χειροτονίας προέρχεται από τις μη ρεαλιστικές προσδοκίες που έχουμε για την ιεροσύνη, θεωρώντας τον ιερέα ως μια τέλεια εικόνα του Χριστού ή ως ένα αλάνθαστο μοντέλο. Μια ματιά μονάχα στην σημερινή κατάσταση της Εκκλησίας μας μπορεί να μας βοηθήσει να συνειδητοποιήσουμε πως η πραγματικότητα είναι κάθε άλλο παρά αυτή. Μερικοί σύγχρονοι θεολόγοι και ιεράρχες παραπέμπουν σε πατερικές πηγές για την ιεροσύνη και τον κλήρο, όπου είτε δηλώνεται ως η ιεροσύνη του Χριστού είτε συνειδητοποιείται σαν να περικλείει την γενική ιεροσύνη όλων των πιστών. Αυτή η αντίληψη αντιμετωπίζεται με διάφορους τρόπους ανάμεσα και στους συντηρητικούς και τους πιο πεφωτισμένους  θεολόγους.
Είναι ρομαντικά ιδεαλιστικό, αν όχι επικίνδυνο πνευματικά, να υποστηρίζουμε ότι ο ιερέας εκπροσωπεί κάπως τον Χριστό ή όλους τους ανθρώπους. είναι πολύ πιο ταπεινό να πιστεύουμε ότι η ιεροσύνη παρουσιάζει μάλλον το Θεό στους ανθρώπους (όπως στην Παλαιά Διαθήκη) και την κοινότητα στο Χριστό (όπως στην Καινή Διαθήκη). Και υπάρχουν αμέτρητοι ‘ειδικοί’ τρόποι (δηλαδή τρόποι μέσω του αξιώματος της χειροτονίας) για να πραγματοποιηθεί αυτό! Ένας από αυτούς τους τρόπους είναι και ο βαθμός του διακόνου. Είναι τουλάχιστο υπεροπτικό να υποστηρίζεται από μερικούς θεολόγους ότι η ιεροσύνη ‘δεν είναι απλά ένα από τα λειτουργήματα και τις αποστολές’ και ότι ο ιερέας κατά κάποιον τρόπο αγκαλιάζει ‘όλα τα λειτουργήματα’. Κατά την ταπεινή μου γνώμη, τέτοιες απόψεις είναι αλαζονικές και οδηγούν στην κακοποίηση της έννοιας της διακονίας και των λειτουργημάτων.
Συμπέρασμα: Εκπληρώνοντας ένα ζωτικό ρόλο
Κατακλείοντας λοιπόν, θα έλεγα ότι μια δημιουργική ανανέωση και αναγέννηση του θεσμού του διακόνου στην εποχή μας θα μπορούσε να αποτελέσει την πηγή της ανασύστασης της ειδικής ιεροσύνης γενικά, παίζοντας ένα σημαντικό ρόλο στην ποιμαντική αποστολή της Εκκλησίας. Σε αυτό το πλαίσιο, η αποκατάσταση του θεσμού του διακόνου μπορεί να αποδειχτεί συγχρόνως ζωτική και κατάλληλα αποδοτική για την Εκκλησία.


ΣΧΟΛΙΟ: Ματαίως ίσως αλλά άς τό επισημάνουμε. Η θεολογία αυτή χρησιμοποιεί καί χειρίζεται έννοιες. Σάν εμπειρία εννοεί τά βιώματα τής υπάρξεώς μας από γεννήσεως έως θανάτου. Τά συναισθήματα, τά οποία συμπληρώνουν καί στολίζουν τήν διαδρομή τής διάνοιας, δίνοντας μιά ψευδαίσθηση καθολικότητος. Η έννοια είναι μιά σύνθεση τής πραγματικότητος,  όπου τό αρνητικό ενέχει τήν  θέση  του καί είναι αναγκαίο στήν σύνθεση, σύμφωνα μέ τήν μέθοδο τής Εγελιανής διαλεκτικής. Η οργανωσιακή θεολογία, η οποία καταργείται μέ τήν εννοιολογική, χειρίζεται ονόματα καί λέξεις. Τά ονόματα τών πραγμάτων. Ο κληρικαλισμός χειρίζεται τά ονόματα σάν πράγματα. Οι Πατέρες θεολογούσαν στόν νοητό κόσμο, πού είναι μεταξύ ονόματος καί πράγματος. ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ Ο ΦΩΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΜΥΣΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ ΖΩΗΣ.

Αμέθυστος