Οικουμενιστικός επίλογος για το 2025

Οικουμενιστικός επίλογος για το 2025

Τα οικουμενιστικά δρώμενα των τελευταίων δύο ετών με αφορμή την επέτειο της Νίκαιας και την αλλαγή του Ποντίφικα ήταν τόσο έντονα και οργανωμένα, που θα ήταν αμαρτία να λείπει και ένας ωραίος επίλογος. Και αυτός μας δόθηκε από τον Πατριάρχη προ ημερών: “Τό Εὐαγγέλιον τῆς εἰρήνης ἀφορᾷ ἐξόχως εἰς ἡμᾶς τούς Χριστιανούς. Θεωροῦμεν ἀνεπίτρεπτον τήν ἀδιαφορίαν διά τήν διάσπασιν τῆς Χριστιανοσύνης, ἰδίως ὅταν αὕτη συνοδεύεται ἀπό φονταμενταλισμόν καί ρητήν ἀπόρριψιν τῶν διαχριστιανικῶν διαλόγων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τελικόν σκοπόν τήν ὑπέρβασιν τῆς διαιρέσεως καί τήν ἐπίτευξιν τῆς ἑνότητος. Τό χρέος τοῦ ἀγῶνος διά τήν χριστιανικήν ἑνότητα εἶναι ἀδιαπραγμάτευτον. Εἰς τήν νέαν γενεάν τῶν Χριστιανῶν ἀνήκει ἡ εὐθύνη τῆς συνεχίσεως τῶν προσπαθειῶν τῶν πρωτεργατῶν τῆς Οἰκουμενικῆς Κινήσεως καί τῆς δικαιώσεως τῶν ὁραμάτων καί τῶν μόχθων των”.[1]

Ο Οικουμενισμός πλέον του Φαναρίου δεν αποτελεί κοινό μυστικό ή κεκαλυμμένη αίρεση. Είναι προφανής και γυμνή τη κεφαλή διακηρυγμένος. Είναι μάλιστα πολλάκις επιθετικός τον τελευταίο καιρό. Στο καθιερωμένο μήνυμα για τα Χριστούγεννα ο Οικουμενικός βρήκε την ευκαιρία: 1. Να σφραγίσει την οικουμενιστική πολιτική του τελευταίου αιώνα. 2. Να την στηρίξει αποκλειστικά πάνω στην απειλή του πολέμου και την αναγκαιότητα της παγκόσμιας ειρήνης. 3. Να επιτεθεί κατά των φονταμενταλιστών που ακυρώνουν την προσπάθεια αυτή. 4. Και τέλος να δώσει τη σκυτάλη στην επόμενη γενιά για την προώθηση της αίρεσης τούτης.

Ποια ανάγκη άραγε έκανε τον Πατριάρχη να κολλήσει στο τυπικό αυτό ετήσιο χριστουγεννιάτικο μήνυμα ολόκληρη οικουμενιστική παράγραφο; Καμιά απολύτως. Κόλλημα επομένως και δη κατευθυνόμενο και επευλογούμενο από τη νέα τάξη πραγμάτων. Ας απαντήσουμε επιγραμματικά: 1. Εφόσον έναν αιώνα τώρα ο διαχριστιανικός διάλογος από άγονος μετατράπηκε σε επικίνδυνο και αιρετικό με τον δογματικό μινιμαλισμό που επικράτησε, ποιος ο λόγος να συνεχίζεται, τουλάχιστον υπό τοιαύτας δυσμενείς προϋποθέσεις; 2. Μήπως δεν υπάρχει ενότητα μεταξύ των χριστιανών διαφόρων δογμάτων σε παγκόσμιο επίπεδο, ώστε να απειλείται η ειρήνη; Ίσα ίσα που πόλεμος υφίσταται μεταξύ ορθοδόξων σε Ουκρανία και Ρωσία. Για αυτό όμως μάλλον επικαλούμαστε το δικαίωμα της σιωπής… 3. Όλοι μας είμαστε φονταμενταλιστές και μόνο οι Πατριαρχικοί ορθόδοξοι; 4. Τόση αγωνία πια για το μέλλον μιας πορείας αποδεδειγμένα στρεβλής και αδιέξοδης;

Κ. Ν.
22/12/2025

---

[1]https://paterikos.blogspot.com/2025/12/2025_22.html

Πατερικός: Οικουμενιστικός επίλογος για το 2025

Γιατί ξεφτιλίζετε την Ορθοδοξία;

 

Γιατί ξεφτιλίζετε την Ορθοδοξία;

ΕΠΕΙΔΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΡΘΟΔΟΞΟΙ.

 

Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος και όσοι Οικουμενιστές περί αυτόν ανήκουν σε αυτήν την κατηγορία θρησκευομένων, ως φαίνεται, που έτυχε να γεννηθούν σε μια θρησκεία και την ασπάζονται κατ΄ ανάγκην. Δεν την αγαπάνε πραγματικά, αλλά έχει απλά εγκλωβιστεί η θρησκευτικότητά τους στην αναγκαιότητα της φυσικής γέννησης και ανάπτυξης σε συγκεκριμένο περιβάλλον. Κάτι παρεμφερές είχε πει ο όσιος Πορφύριος για τον Ελύτη που θαυμάστηκε για τις αναφορές του στην Εκκλησία. Ήταν δηλαδή αρκετά έξυπνος για να προσαρμόσει την ποιητική του στην εθνική θρησκεία του, όπως θα έκανε και σε οποιαδήποτε άλλη χώρα γεννιόταν.

Επανέρχομαι στην οικουμενιστική φιέστα του Φαναρίου που για μια ακόμη φορά προσέβαλε βάναυσα τις συνειδήσεις των ορθοδόξων πιστών. Σε γενικές γραμμές ήταν μια επανάληψη της επίσκεψης και των προγενέστερων Παπών. Το ίδιο ακριβώς έργο. Φαίνεται πως μέχρι εκεί μπόρεσε ο σημερινός Πατριάρχης να φτάσει τα πράγματα. Το τυπικό συγκεκριμένο και σχεδόν απαράλλαχτο: κοινές δηλώσεις, χαιρετούρες από τον εξώστη, πολυχρόνιο και τεμενάδες στον αιρετικό επίσκοπο Ρώμης με κορύφωση της προδοσίας στον λειτουργικό ασπασμό πριν την απαγγελία του Πιστεύω στην ώρα της Θείας Λειτουργίας.

Είπα σχεδόν ίδιο τυπικό, διότι είδαμε και μια προσθήκη που διαφεύγει της προσοχής των περισσοτέρων: στη λατινική λειτουργία του Ποντίφικα στη Volkswagen Arena μια μέρα πριν, ο Βαρθολομαίος πήγε και ασπάστηκε λειτουργικά τον Πάπα πίσω από τη λατινική “αγία τράπεζα”, ένας ασπασμός που προηγείται της θείας κοινωνίας των Παπικών. Σαν να μας λέει δηλαδή ότι αυτός (ο Πατριάρχης) είναι έτοιμος να κάνει το βήμα του κοινού Ποτηρίου, αλλά ακόμη εμποδίζεται από κάποιους παλαβούς ζηλωτές που θα αντιδράσουν έντονα και θα καταστρέψουν το πολυετές χτίσιμο της πολυπόθητης για αυτόν τον ίδιο ένωσης…

Η εικόνα που ο γράφων ανέγνωσε και φαντάζομαι όχι εγώ μονάχα, είναι μιας σχέσης ερωτικής στην οποία είθισται ο ένας να είναι πιο χαλαρός και ο άλλος φουλ ερωτευμένος και να εκβιάζει τον έτερο να πάρει επιτέλους το περιπόθητο δαχτυλίδι του αρραβώνα. Ο Πάπας χαλαρός και σχεδόν συρόμενος ακολούθησε το βαρετό πρωτόκολλο και μάλιστα την προηγούμενη απέφυγε να προσευχηθεί μέσα στο Μπλε Τζαμί. Ο δικός μας τουναντίον έσπευσε να τον εναγκαλιστεί και μόνο που δεν έκλαψε που δεν δέχτηκε την όστια από τα χέρια του “αδελφού” Λέοντος. Και στην ορθόδοξη λειτουργία την επομένη έκανε σαν παλαβός να τιμήσει παντί τρόπω τον Ποντίφικα και εξήλθε από την αγία Τράπεζα με ερωτικό πόθο να ασπαστεί λειτουργικά τον Πάπα, πράγμα που αποτελεί σαφή παράβαση των ορθόδοξων ιερών κανόνων. Μήπως αυτά είναι αποκυήματα της φανταστικής μου ανάγνωσης; Ο καθένας ας κρίνει εκ των ιδίων οφθαλμών…

Και άντε, υμείς βαυκαλίζεστε πως προωθείτε την ένωση των Εκκλησιών και έχετε πωρωθεί μέσα στη φοβερή πλάνη του Οικουμενισμού, τι σας φταίνε όμως τα πλήθη των Ορθοδόξων να τα ξευτελίζετε τόσο προκλητικά, καθώς και την αγία μας Ορθοδοξία, το μοναδικό εναπομείναν μύρο στη γη της γενικευμένης αποστασίας από τον Θεό; Γιατί;

 

Κ. Ν.

Λάρισα, 30/11/2025

Πατερικός: Γιατί ξεφτιλίζετε την Ορθοδοξία;

Συνοδικό σύστημα σε αφασία

Συνοδικό σύστημα σε αφασία

Η Ορθόδοξη Εκκλησία διακρίνεται από τη Ρωμαιοκαθολική, πέρα από τις βασικές δογματικές διαφορές, και στο συνοδικό σύστημα, το οποίο κατά βάθος άπτεται και πάλι του δόγματος. Οι Ρωμαιοκαθολικοί έχουν μεταλλαχτεί σε μια θεσμική “εκκλησία”, όπου ο ρόλος του Αγίου Πνεύματος είναι από διακοσμητικός έως ανύπαρκτος και τη θέση του απόντος σωματικά Χριστού κατέλαβε ο θρησκευτικοπολιτικός κοσμοκράτωρ Πάπας Ρώμης. Η σύνοδος δεν τους χρειάζεται. Ο ένας αποφασίζει και διατάσσει και οι λοιποί τυφλά και δουλικά υπακούν και συντάσσονται στρατιωτικώς ως προς την πειθαρχία στις αλάθητες αποφάνσεις και αποφάσεις του Ρωμαίου Ποντίφικα.

Σε μας τους Ορθοδόξους δεν είναι έτσι τα πράγματα, αλλά τείνουμε στα έσχατα αυτά χρόνια να παπίζουμε, έστω και ασυνείδητα;;;. Το συνοδικό σύστημα είναι η δυνατότητα της διαρκούς επικλήσεως και επιφοιτήσεως του Πνεύματος. Η Αποστολική Σύνοδος και οι Πράξεις δείχνουν πως έτσι μονάχα μπορεί να εκφρασθεί το θείο θέλημα με ασφάλεια. Αν δεν τηρούνται οι ορθές συνοδικές προϋποθέσεις, τότε εμπαίζουμε το Πνεύμα του Θεού, ή μάλλον τον ίδιο μας τον εαυτό, εφόσον υφιστάμεθα δικαίως τη συνεπαγόμενη θεοεγκατάλειψη.[Η ΕΠΙΚΛΗΣΗ ΔΕΝ ΣΥΝΕΠΑΓΕΤΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΦΟΙΤΗΣΗ]

Η Ορθοδοξία τα τελευταία χρόνια δίνει την εντύπωση ότι ζήλωσε τη ρωμαιοκαθολική νοοτροπία και πρακτική και βάλθηκε να τη μιμηθεί όσο περισσότερο δύναται. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης έχει προ πολλού τη νοοτροπία αυτού του οποίου πήρε την πρωτιά μετά το μεγάλο σχίσμα. Θεωρεί εαυτόν πρώτο στην εξουσία και χώνει τη μύτη του στις όπου γης ορθόδοξες επισκοπές, είτε του ζητηθεί είτε και όχι. Με το έτσι θέλω εκβίασε τη διεξαγωγή της συνόδου του Κολυμπαρίου, την οποία μάλιστα βάπτισαν μεγάλη και πανορθόδοξο, ενώ συμμετείχε περίπου το 1/3 των ορθοδόξων επισκοπών σε αυτή!

Η Κύπρος σε συνεργασία με το προαναφερθέν Πατριαρχείο καταδίκασε κόντρα σε όλο το Κανονικό Δίκαιο της Εκκλησίας τον μητροπολίτη Πάφου Τυχικό. Και δεν αντέδρασε κανείς. Είτε από ανθρωπαρέσκεια, από δουλοπρέπεια, είτε από κεκρυμμένα σκάνδαλα με τα οποία είναι δεμένοι αοράτως οι επίσκοποι περί τον Πατριάρχη και τον αρχιεπίσκοπο Κύπρου.

Μα και η Ελλαδική Εκκλησία δεν πάει πίσω. Προειλημμένες αποφάσεις από προκαθορισμένες πλειοψηφικές ομάδες εξαρτώμενες άμεσα ή έμμεσα από τον νυν αρχιεπίσκοπο Αθηνών. Αποφάσεις φιλοκυβερνητικές και μαζική παραγωγή Επισκόπων, τιτουλαρίων κυρίως, την ίδια ώρα που το εκκλησίασμα μειώνεται με τραγικούς ρυθμούς.

Πάμε και στο Άγιο Όρος; Πού είναι το εκεί συνοδικό σύστημα; Πώς έρχεται και αλωνίζει ο σχισματικός Επιφάνιος με την παρουσία δύο – τριών εκπροσώπων μονών προσκείμενων στον φιλοοικουμενιστή νυν Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως; Αν ερχόταν δηλαδή για προσκύνημα ο Δαλάι Λάμα, θα είχαμε την ίδια αντίδραση και εικόνα που είδαμε και με τον Επιφάνιο;

Όλα τα παραπάνω και πολλά ακόμη μη συμπεριλαμβανόμενα εδώ σηματοδοτούν την αφασία στην οποία οι ίδιοι οι Ορθόδοξοι οδήγησαν το θεάρεστο και θεόσδοτο συνοδικό σύστημα. Ο εμπαιγμός και η βλασφημία του Αγίου Πνεύματος συνεχίζεται εν μέσω θρησκευτικών πανηγύρεων και ιεροτελεστιών, επισωρεύοντας πάνω από τα κεφάλια μας ολοένα και μεγαλύτερη τη θεία οργή…

 

Κ. Νούσης
Λάρισα, 23/10/2025

Πατερικός: Συνοδικό σύστημα σε αφασία

Η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΚΛΗΡΙΚΑΛΙΣΜΟ, ΜΕ ΤΗΝ ΙΔΕΑ ΟΤΙ Η ΕΠΚΛΗΣΗ ΣΥΝΕΠΑΓΕΤΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΦΟΙΤΗΣΗ, ΟΤΙ Ο ΙΕΡΕΥΣ ΔΙΑΤΑΖΕΙ ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ. ΑΠΟ ΠΡΩΤΗ ΚΑΤΕΛΗΞΕ ΕΣΧΑΤΗ. ΠΛΗΡΩΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΙΜΩΡΙΑ ΤΗΣ, ΤΗΝ ΕΛΛΕΙΨΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ, ΤΗΝ ΚΕΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΕΙΜΑΣΤΕ ΜΑΡΤΥΡΕΣ. ΚΑΙ ΚΩΜΙΚΟΤΡΑΓΙΚΑ ΘΥΜΑΤΑ.

Ουσιοκρατία ή περσοναλισμός;

Ουσιοκρατία ή περσοναλισμός;

Διαβάσαμε πρόσφατα ένα άρθρο (https://orthodoxostypos.gr) και θεωρήσαμε πρόσφορο να αναφερθούμε και πάλι στο θεολογικό αυτό δίλημμα που απασχολεί διαχρονικά τους ενασχολουμένους με τις δογματικές διαφορές και αποκλίσεις μεταξύ των χριστιανικών ομολογιών. Η Εκκλησία μας βέβαια διαφυλάττει την αρχαία αποστολική παράδοση και ακρίβεια της πίστεως μέσα από τα πατερικά και λειτουργικά της κείμενα, τα οποία οδηγούν αλάθευτα στην ερμηνεία των δογματικών όρων που καθορίσθηκαν από τις Οικουμενικές και άλλες Συνόδους με παγκόσμιο κύρος και αποδοχή.

Η ερώτηση που τίθεται στον τίτλο δεν είναι μια άμεση απορία ούτε τέθηκε ποτέ έτσι, ωστόσο κρύβει ουσιαστικές αποκλίσεις ανάμεσα στον τρόπο προσέγγισης και ερμηνείας των δογμάτων της Εκκλησίας από τις ποικίλες χριστιανικές παραδόσεις. Και το δόγμα καθρεπτίζεται στη ζωή των πιστών και των εκκλησιών – ομολογιών με τρόπο απτό και συγκεκριμένο. Η ορθή απάντηση θα λέγαμε εκ μιας πρώτης προσέγγισης έχει αποφατικό χαρακτήρα: ούτε το ένα ούτε το άλλο, ούτε τα δύο μαζί ούτε και χώρια. Αν όμως καλούμασταν να απαντήσουμε δια της καταφατικής οδού υποχρεωτικά με την επιλογή μιας απάντησης, τότε θα προκρίναμε σαφώς τον ορθόδοξο περσοναλισμό από τη δυτικοχριστιανική (κατά βάση ρωμαιοκαθολική) ουσιοκρατία.

Το άρθρο – αφορμή του δικού μας πέφτει, κατά τη γνώμη μας, σε ένα επαναλαμβανόμενο πια λάθος: προσπαθώντας να διορθώσει τον προβληματικό περσοναλισμό ενίων ορθοδόξων θεολόγων της γενιάς μας (κυρίως των Ζηζιούλα και Γιανναρά) διολισθαίνει σε ένα είδος ουσιοκρατίας που δεν μπορεί να δικαιολογηθεί σε βάρος του ορθώς νοουμένου ορθοδόξου περσοναλισμού και όχι των κακεκτύπων του, των προερχομένων κυρίως εξαιτίας του αταίριαστου παντρέματός του με τον φιλοσοφικό υπαρξισμό.

Η απάντηση δόθηκε ξεκάθαρα από τον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά: “«Ου γαρ εκ της ουσίας ο ων, αλλ' εκ του όντος η ουσία. αυτός γαρ ο ων όλον εν εαυτώ συνείληφε το είναι» (Γρηγορίου Παλαμά, Υπέρ των ιερώς ησυχαζόντων 3,2,12, επιμ. Π. Χρήστου, Γρηγορίου του Παλαμά, Συγγράμματα, τόμ. Α', Θεσσαλονίκη 1962, σ. 666. Πρβλ. Γρηγορίου Θεολόγου, Λόγος 45,3 PG 36, 625C).

Σε ένα μικρούλη άρθρο δεν χωράνε αυτά τα τεράστια θέματα και οι απύθμενες αναλύσεις τους. Μπορούμε όμως απλά να δούμε το θέμα μέσα από την ίδια την πραγματικότητα: αυτό που κυρίως υπάρχει – υφίσταται είναι το συγκεκριμένο και όχι το αφηρημένο. Ο Γιάννης, ο Κώστας, η Ελισάβετ και όχι μια γενική και αόριστη ανθρώπινη φύση ή έννοια άνθρωπος. Έτσι περίπου ισχύει και για τον Θεό: δεν είναι μια αφηρημένη ή απρόσωπη ή υπερπροσωπική ουσία που μερίζεται σε τρεις υποστάσεις - πρόσωπα, αλλά ο Πατήρ που γεννά τον Υιό και εκπορεύει το Πνεύμα. Τριάς εν Μονάδι και Μονάς εν Τριάδι. Αυτά τα ολίγα και, αν χρειαστεί, επανερχόμεθα…

Κ. Νούσης
Λάρισα, 26/9/2025

Πατερικός: Ουσιοκρατία ή περσοναλισμός;

Η ΔΙΕΥΚΡΙΝΗΣΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΟΝ ΛΟΓΟ ΣΤΟΝ ΜΩΥΣΗ. ΕΓΩ ΕΙΜΙ Ο ΩΝ. ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΩΝ; ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΣΩΠΟ; ΚΑΙ ΤΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΤΙ ΚΑΙ ΠΟΙΟ ΕΙΝΑΙ; ΤΟ ΕΙΝΑΙ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΤΡΙΑΔΟΣ;

 Άγιος Γρηγόριος: «Πώς είναι δυνατόν να συνυπάρχουν στην Αγία Τριάδα Μοναρχία και Πατρότης;!» Και απαντά, “Λόγος ΚΘ, 2, 8”: «Ημείς όμως τιμώμεν την μοναρχίαν, και μάλιστα την μοναρχίαν η οποία δεν περιορίζεται εις ένα πρόσωπον, αλλά μοναρχίαν την οποίαν πραγματοποιεί η ισοτιμία της φύσεως, η σύμπνοια της γνώμης, η ταυτότης της κινήσεως και η συμφωνία με το ένα πρόσωπον, πράγμα που δεν επιτυγχάνεται εις την κτιστήν φύσιν, δια τούτο μονάς απ’ αρχής, εις δυάδα κινηθείσα, μέχρι Τριάδος έστη».

“Λόγος ΚΘ, 16, 9”: «Η ονομασία Πατήρ δεν είναι χαρακτηρισμός ούτε της ουσίας, ούτε της ενεργείας, αλλά σημαίνει την σχέσιν του Πατρός προς τον Υιόν ή του Υιού προς τον Πατέρα. Όπως δηλ. εις ημάς τους ανθρώπους αι ονομασίαι αύται φανερώνουν την γνησιότητα και την ομοιότητα φύσεως μεταξύ γεννήτορος και γεννηθέντος».

Άγιος Μάξιμος ομολογητής, ambigua, 23: «Πώς εξηγείται το γραφέν υπό Γρηγορίου; Διά τούτο μονάς απ’ αρχής εις δυάδα κινηθείσα μέχρι Τριάδος έστη!; Κινείται (απαντά ο Άγιος Μάξιμος) μέσα στον Νου που είναι άξιος να την κατανοήσει, ο οποίος μέσω της Μονάδος και μέσα στην Μονάδα ολοκληρώνει κάθε έρευνα του σ’ αυτή ή για να το πούμε διαφορετικά, ολόκληρη η Μονάς αχώριστη διδάσκει και φανερώνει στον Νου, στην πρώτη του επαφή μαζί Της, την αλήθεια γύρω από την Μονάδα, έτσι ώστε να μην εισαχθεί χωρισμός στην πρώτη Αιτία. Μετά όμως προχωρά στην φανέρωση της θείας και απόρρη­της Θεογονίας αυτής της πρώτης Αιτίας, αποκαλύπτοντας του Μυστικά και κρυφά ότι δεν πρέπει να σκεφτεί ποτέ πως αυτό το Υπερού­σιο Αγαθό μπορεί να είναι άγονο, στείρο Λόγου και Σοφίας ή Αγιαστικής Δυνάμεως, ομοουσίους και υπαρκτές σαν υποστάσεις, για να μην διατρέξει τον κίνδυνο, αυτός ο Νους, να εννοήσει πως ο Θεός είναι Σύνθεση αυ­τών, ωσάν να επρόκειτο για τυχαία κατηγορήματα, αντί να πιστεύει δια της πίστεως ότι Αυτοί συνυπάρχουν, συναιω­νίως. Λέγεται λοιπόν πως ο Θεός κινείται, καθώς είναι Αιτία της έρευνας του τρόπου με τον οποίον συνυπάρχει. Διότι είναι αδύνατον χωρίς θεϊκό φωτισμό να κατανοήσουμε κάτι από τον Θεό. Διότι ο Θεός που δεν έχει την ίδια φύση με τους ανθρώπους, έχει ασφαλώς και διάφορον τρόπον γεννή­σεως.»

Περί θείων ενεργειών - Αγ. Γρηγόριος Παλαμάς

2. «Η θεολογία λοιπόν άλλα μεν παραδίδει υπό μορφή ενώσεων, άλλα δε υπό μορφή διακρίσεων· και δεν είναι θεμιτό ούτε τα ενωμένα να διαιρούμε ούτε τα διακεκρι­μένα να συγχέουμε». Αυτός δε που τοποθετεί ταύτα εναντίον αλλήλων και επιχειρεί να τα αναιρέσει δι’ αλλήλων, και στους μεν ευσεβώς φρονούντες και λέγοντες ότι ο Θεός είναι ένας αντιθέτει την πολυτροπωτάτη διάκρισιν αυτού, στους δε προβάλλοντες τις διακρίσεις του Θε­ού αντεπιφέρει το ενιαίο και αδιαίρετο του Θεού, έτσι δε νομίζοντας ότι τους ελέγχει ως πολυθέους, αυτός ας γνωρίζει ότι χρησιμοποιεί τους λόγους του πνεύματος εναντίον του πνεύματος, όπως οι Έλληνες την κτίσιν κατά του κτίσαντος, και ότι αυτός είναι μάλλον ο διακρινόμενος δι’ αγνωσίαν κατά τον απόστολον του Θεού, ο οποίος ούτε εσκέφθη ποτέ ότι οι αφαι­ρέσεις δεν εναντιούνται προς τις θέσεις. Διότι ο Θεός είναι και ών και μη ών, πανταχού και πουθενά, πολυώνυ­μος και ακατονόμαστος, αεικίνητος και ακίνητος, και απλώς τα πάντα και τίποτε από τα πάντα· διότι τα φαινό­μενα να αντιτίθενται προς άλληλα και κατά φύσιν απέχοντα πολύ απ' αλλήλων και απαρνούμενα κάθε συνδυα­σμό επί του Θεού συμφιλιώνονται και συνδυάζονται και συναληθεύουν πλήρως μεταξύ τους. Έτσι λοιπόν το θείον είναι και έν και μη έν, αμφότερα ευσεβώς και έκαστον τούτων κατά πολλούς και διαφόρους τρόπους.

3. Πράγματι ο Θεός είναι μη έν και κατά υπεροχήν, καθ' όσον είναι υπεράνω του ενός και ορίζει αυτό τούτο το έν. Είναι δε επίσης μη έν και ως διαιρούμενον, καθ’ ό­σον o ένας Θεός διαιρείται σε τρεις τέλειες υποστάσεις· διότι ο Πατήρ και ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα είναι δια­κεκριμένα πρόσωπα της μιας θεότητος, χωρίς έτσι να εισάγεται καμμία αντιστροφή ή κάποια κοινότης[Ή ΚΑΠΟΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΠΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ]. Είναι δε πάλιν εκτός τούτου και κάτι το διακεκριμένο η κατά τα ανθρώπινα πλήρης και αναλλοίωτος ύπαρξις του Ιη­σού. Αυτός δηλαδή ο ένας Θεός, ο προσκυνούμενος σε τρεις υποστάσεις και μία ουσία αμερώς και αμερίστως, διαιρείται σε διαφόρους ενέργειες. Κατά τον θειο Μάξιμο «ο Θεός λέγεται ότι πληθύνεται διά του καθ' έκα­στον προς παραγωγήν των όντων βουλήματος πολλαπλασιαζόμενος κατά προνοητικές προόδους». Και κατά τον απόστολον, «σε άλλον μεν δίδεται διά του πνεύματος λό­γος σοφίας, σε άλλον δε κατά το ίδιον πνεύμα λόγος γνώσεως, σε άλλον δε πίστις, σε άλλον δέ κατά το ίδιον πνεύμα χαρίσματα ιαμάτων». Επομένως κατά τον μέγαν Διονύσιον, εάν «θεία διάκρισις είναι και η αγαθοπρεπής πρόοδος, δηλαδή ενέργεια, καθώς η θεία ένωσις από αγαθότητα πληθύνει και πολλαπλασιάζει εαυτήν υπερηνωμένως, ενωμένες μεν είναι κατά την θεία διάκρισιν οι άσχετες μεταδόσεις, οι ζωώσεις, οι σοφοποιήσεις», «διακρίνονται δε και κατά την αγαθοπρεπή ταύτη πρόοδον τα ιδιώματα της ανθρωπικής θεουργίας του Ιησού∙ διότι σε αυτά κατά κανένα τρόπον δεν μετέχει ο Πατήρ και το Πνεύμα, εκτός μόνον της ευδοκίας και φιλανθρωπίας και όλων όσα έπραξε ως Θεός». Εάν λοιπόν «εμείς σπεύδουμε και να ενώνουμε και να διακρίνουμε τα θεία με τον λόγο, όπως τα ίδια τα θεία ενώνονται και διακρίνονται», πρέπει να ομολογούμε ότι άλλο είναι ουσία επί του Θεού, άλλο δε υπόστασις δηλαδή πρόσωπον, μολονό­τι είναι ένας Θεός προσκυνούμενος σε μίαν ουσία και τρεις υποστάσεις· και άλλο μεν ουσία, άλλο δε πρόοδος δηλαδή ενέργεια ή θέλημα επί Θεού, μολονότι ένας Θεός είναι, ενεργής και θελητικός. Αλλά όπως ο λέγων αυτόν θελητικόν δηλώνει ότι έχει θέλημα, έτσι και ο αποκαλέσας αυτόν ενεργή υποδηλώνει ότι έχει ενέργειαν. Όποιος δε ισχυρίζεται ότι ο ενεργής είναι άμοιρος ενεργείας, είναι φανερό ότι θεωρεί αυτόν ανενέργητον, αποδίδοντας σε αυτόν το ενεργές ως γυμνόν ήχον λόγου∙ διότι, λέγει, «δεν είναι δυνατόν να ενεργεί χωρίς φυσική ενέργεια, όπως ούτε να υπάρχει χωρίς ουσία και φύσιν».

4. Όπως λοιπόν, ακούοντες τον Υιόν να λέγει «εγώ και ο Πατήρ είμεθα έν», δεν συγχέουμεν τις υποστάσεις, αλλά αναγόμεθα στο ενιαίο της ουσίας και στο ανεκφοίτητο του Υιού από τούς πατρικούς εκείνους κόλπους (διότι ως έν πράγμα αναγνωρίζουμε την προαιώνιο ουσία και την αγίαν και προσκυνητή από όλα τα κτίσματα Τριάδα, και μονάς μεν είναι αδιαίρετος κατά την ουσία ο Θεός, τριάς δε κατά τις υποστάσεις), έτσι και όταν λέγουμε ότι εν είναι η ουσία και η ενέργεια του Θεού, δεν αναιρούμε την θεία πρόοδο, ούτε παραγνωρίζουμεν την (θεία) ενεργητική φύσιν σε ενέργειαν, ούτε αναλύουμε αυτές σε αλλήλες. Αν πράγματι και επί της απλής και ασωμάτου φύσεως η ουσία και ενέργεια επιδέχονται την ιδίαν λογική, αλλά η καθεμία έχει ακινήτους τις καταλλήλους σε αυτή ιδιότητες, μένει η μεν μία ουσία η δε άλλη ενέργεια. Και με τον πατέρα ο υιός επιδέχεται τον ίδιον λόγον, επειδή πάσα γέννησις καθιστά τον γεννώμενον όμοιο με τον γεννώντα, μένει όμως υιός ο υιός, μή μεταποιούμενος σε πατέρα διά την ομοιότητα και την ταυτότητα τού κατά φύσιν λόγου. Όμως δεν πρέπει να δεχθεί κανείς εδώ τον λόγον ως όρον, αλλά απλώς υπό την έννοια των ονομάτων∙ διότι το θείον κατ’ ουσία είναι αόριστον. Επειδή δε ενίοτε η ουσία και η ενέργεια διαφέρουν μεταξύ τους, διά τούτο πάλιν δεν επιδέχονται τον ίδιον λόγον∙ και από αυτό δεν παραβλέπεται η απλότης του Θεού, όπως λέγει πάλι αλλού ο μέγας Βασί­λειος. Και ο σοφός δε στα θεία Κύριλλος λέγει σα­φώς ότι «της μεν θείας ουσίας ίδιον είναι να γεννά, της δε ενεργείας να ποιεί, φύσις δε και ενέργεια δεν είναι το ίδιον».

Η διάχυτη πικρία των Οικουμενιστών και η αμετροεπής εξύμνηση του απελθόντος Πάπα Φραγκίσκου (σχόλιο σε άρθρο του π. Θ. Μαρτζούχου)

 

Η πικρία των Οικουμενιστών για την κοίμηση του Πάπα Μπεργκόλιο – σε συνδυασμό με το φιάσκο των προγραμματισμένων εορτασμών του κοινού Πασχάλιου και της επετείου της Πρώτης εν Νικαία Οικουμενικής Συνόδου) - ξεχειλίζει σε βαθμό απροκάλυπτων δηλώσεων υπέρ αυτού και έμμεσης υπονόμευσης της Ορθοδοξίας. Η πλοκή των εγκωμίων του Φραγκίσκου ήταν κάτι που υπερέβη και την υπερβολή. Και δεν μπορεί να γίνει κατανοητό σε καμιά περίπτωση, τη στιγμή μάλιστα που οι εκ του εναντίου ενστάσεις είναι τόσο ηχηρές.[1]
Εμείς, ωστόσο, θα περιορισθούμε εδώ στο καθαρά θεολογικό σκέλος του ζητήματος. Διαβάζοντας ένα ακόμα οικουμενιστικής απόχρωσης κείμενο ορθοδόξου κληρικού,[2] αναρωτιόμαστε αρχικά ποια η διαφορά ανάμεσα σε Καθολικισμό και Ορθοδοξία, μεταξύ ορθοδόξου ιερέα και ρωμαιοκαθολικού κληρικού. Αν δεν είχαμε την υπογραφή του αρθρογράφου, μάλλον θα μέναμε σε πρόδηλη απορία για τη θρησκευτική του ταυτότητα.

Ο Οικουμενισμός όμως είναι ακριβώς αυτό: η αχταρματοποίηση των θρησκευτικών ταυτοτήτων σε μία και μόνο: στην αγαπολόγα οικουμενιστική. Έχω ασχοληθεί και παλιότερα με τον εν λόγω κληρικό πάνω σε συναφή θέματα, με τον “καλό λογισμό” τότε πως επρόκειτο για άκοντα και κατά το φαίνεσθαι οικουμενιστή. Σίγουρα ο προκείμενος κληρικός ανήκει στη σύγχρονη γενιά Ελλήνων θεολόγων αριστερίζουσας απόχρωσης, με γραφή μαγκίστικη και δημαγωγική, αρέσκουσα στα αφτιά του σημερινού εκκοσμικευμένου μέσου χριστιανού, ο οποίος δεν απέχει και πολύ από την αθεΐα και τον αγνωστικισμό. Απάδουσα εντούτοις προς την ορθόδοξη πατερική και βιβλική χριστιανική Παράδοση…

Διαβάζοντας τέτοια συγκρητιστικά κείμενα διερωτάσαι αυτονόητα για ποιον λόγο ακόμα υφίσταται σήμερα Ρωμαιοκαθολική, Προτεσταντική και Ορθόδοξη Εκκλησία. Ο ξέχειλος έρωτας προς τους χριστιανούς της Δύσης – σε βάρος των αλλοδόξων αδελφών της Ανατολής, π.χ. των Κοπτών· και γιατί άραγε αυτή η “αδικία”; - μπερδεύει και σκανδαλίζει το ορθόδοξο ποίμνιο κατά βάση. Δεν μπορούν επιτέλους οι ημέτεροι κληρικοί να αποφασίσουν πως δεν γίνεται να δουλεύουν σε δύο κυρίους; Και μετά λύπης μπορούμε να αποδώσουμε τον χαρακτηρισμό των δούλων του μαμμωνά στους ενοίκους του Βατικανού…

Το υπό εξέτασιν κείμενο του αρχιμανδρίτη της Ελλαδικής Εκκλησίας είναι πέρα από παιάνας στον Μπεργκόλιο και μια οικουμενιστική προπαγάνδα, έστω και όχι εκ πρώτης όψεως και αναγνώσεως. Ας δούμε ένα απόσπασμα: “Και μπήκε ο διάβολος εν τω μέσω των αδελφών και άρχισαν οι αποστασιοποιήσεις και η ακατανοησία και οι προσχηματικές επικλήσεις στα... χωρίζοντα που προϋπήρχαν, αλλά τα κάλυπτε η αγάπη. Τότε τα... αποκάλυπτε η κακοδιάθετη "παρατηρητικότητα". Οι Ανατολικοί ασχολιόντουσαν με τα ανύπαρκτα γένια των Δυτικών κληρικών, τον άζυμο άρτο, και την νηστεία του Σαββάτου και οι Δυτικοί με το ζέον και τον γάμο των κληρικών και ανάλογες υπολεπτομέρειες. Και πάνω απ’ όλα, και οι δύο έκαναν διελκυστίνδα το Filioque και άκουγε καθένας τον εαυτό του χωρίς να ακούει τον άλλον”. Η απροϋπόθετη εδώ αγαπολογία προτάσσεται σε βάρος τής εν αληθεία αγάπης και της δογματικής ακριβείας της Εκκλησίας του Χριστού. Όλες οι διαφορές ανάγονται σε “υπολεπτομέρειες” και το Filioque σε …λεπτομέρεια. Τελικά, οι άγιοι Γρηγόριος Παλαμάς και Μέγας Φώτιος που καταπολέμησαν το Filioque τόσο έντονα ήταν, πάτερ μου, απλά φανατικοί, μισαλλόδοξοι, παραδοσιολάγνοι και φονταμενταλιστές; Και η αφεντιά σας μετά του απελθόντος Ποντίφικα οι πεφωτισμένοι open mind νόες;

Πιο κάτω: “Ο κοινός Χριστός δεν "καταφέρνει" να συγκρατήσει την αμετροέπεια θεολογικών ανοησιών αποκλειστικότητας”. Είναι κοινός ο Χριστός των ορθοδόξων και των αλλοδόξων; Και πού πάει η μοναδικότητα και αποκλειστικότητα της Ορθοδοξίας; Περίπατο; Πόσο πιο οικουμενιστικός παροξυσμός πια! Και το “Ξαναδιαβάστε το διάλογο του Ντοστογιέφσκι μεταξύ Χριστού και Ιεροεξεταστή. Στη θέση του Χριστού είναι ο Φραγκίσκος και από την άλλη, ΟΛΟΙ οι κάθε Εκκλησίας Ιεροεξεταστές!” θα του το συγχωρήσουμε ωσάν ένα απλώς αυθόρμητο ερωτόλογο και πέραν τούτου ουδέν… όπως και το “Ο Πάπας Φραγκίσκος (δώρο του Χριστού στην Εκκλησία Του και στον κόσμο ολόκληρο)”!

“Ο Πάπας Φραγκίσκος πλήρωσε το κοινόφλειτον χρέος του θανάτου και βρίσκεται στην Βασιλεία του Θεού, προσδοκών Ανάσταση” αποφαίνεται ο νέος αδέκαστος κριτής των εσχάτων Θεοδόσιος. Άρα μπορούμε να κοινωνούμε και να εκκλησιαζόμεθα χωρίς τύψεις σε μια Ρωμαιοκαθολική και Προτεσταντική σύναξη; Και κει υπάρχει σωτηρία; Και εκεί βρισκόμαστε εντός της Μιας και Αγίας Εκκλησίας του Χριστού, όπως ομολογούμε στο Πιστεύω κάθε Ορθοδόξου Ευχαριστίας; Επίσκοπος του Οικουμενικού Πατριαρχείου λίαν προσφάτως επικαλούνταν τον “άγιο” Φραγκίσκο της Ασίζης για την ψυχή του προαπελθόντος Πάπα Ρώμης.[3] Τότε, Σεβασμιώτατε, γιατί δεν τον μνημονεύετε και αυτόν και τον Θωμά Ακινάτη και όλους τους μετά το Σχίσμα “αγίους” των Παπικών και λειτουργικά; Και σεις, π. Θεοδόσιε, για ποιον λόγο αποφεύγετε στις λειτουργίες σας την εκφώνηση του Filioque στο Σύμβολο της Πίστεως; Εκτός και αν το κάνετε, πράγμα που άχρι τούδε ομολογουμένως αγνοώ…

Διευκρινιστική υποσημείωση: προσωπικά δεν θεωρώ ότι οι αλλόδοξοι και αλλόθρησκοι θα καταλήξουν συλλήβδην στην αιώνια κόλαση. Και νομίζω ούτε και οιοσδήποτε έτερος εχέφρων ορθόδοξος χριστιανός. Τουναντίον, η κρίση θα είναι αυστηρότερη για εμάς τους Ορθοδόξους...

Κ. Νούσης
Λάρισα, 3/5/2025

[1]https://www.zougla.gr/apopseis/papas-fragkiskos-o-apothanon-dedikaiotai-panta/
[2]https://www.romfea.gr/katigories/10-apopseis/69557-o-papas-fragkiskos-ki-emeis
[3]https://paterikos.blogspot.com/2025/04/blog-post_44.html

Πατερικός: Η διάχυτη πικρία των Οικουμενιστών και η αμετροεπής εξύμνηση του απελθόντος Πάπα Φραγκίσκου (σχόλιο σε άρθρο του π. Θ. Μαρτζούχου)

Σύγχυση θεολογίας και οικονομίας από σύγχρονο καθηγητή ορθόδοξης δογματικής

Προκαταρκτικά διευκρινίζουμε πως μιλάμε για θεολογικούς όρους. Οικονομική Τριάδα και Αΐδια Τριάδα είναι μια πατερική διάκριση αναφορικά με τη ζωή του Θεού εντός και εκτός Αυτού. Και δεν θα υπήρχε λόγος διάκρισης αυτών, εφόσον υπήρχε καθολική τους ταύτιση. Θα ακολουθήσει ένα απόσπασμα από δογματικές σημειώσεις του καθηγητού Στ. Γιαγκάζογλου στο οποίο φαίνεται να υπάρχει σύγχυση Θεολογίας και Οικονομίας: “Η ενότητα της τριαδικής οικονομίας έχει την αιτία της στο βάθος της θείας ζωής, στην ένωση, μονή και περιχώρηση των θείων υποστάσεων “εκ πατρός, δι’ υιού, εν αγίω πνεύματι”. Η ίδια η κίνηση που εκφράζει την έκφανση και αλληλοπεριχώρηση της θείας ζωής, μία γάρ η του θείου θελήματος κίνησις […]εφαρμόζεται και στην οικονομία του ένσαρκου Λόγου…” (σελ. 181)[1].

Καταρχήν είναι σωστό πως η οικονομία, η εξωτερική δηλαδή δράση της Τριάδος εδράζεται στην εσωτερική ζωή της και στην αΐδια σχέση των τριών θείων υποστάσεων μεταξύ τους. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως έχουμε και ταύτιση οικονομίας και θεολογίας, ειδάλλως θα ήταν περιττός και ο δογματικός διαχωρισμός σε Οικονομική Τριάδα και Αΐδια, όπως προαναφέραμε. Ο καθηγητής όμως της δογματικής του ΕΚΠΑ γράφει πως “η ίδια η κίνηση εφαρμόζεται και στην οικονομία”. Δεν έχουμε εδώ ταύτιση; Εκτός και διαβάζουμε κάτι λάθος ή ο κ. Γιαγκάζογλου εκφράζεται λάθος από απροσεξία – αυτό μένει να μας το διευκρινίσει ο ίδιος.

Η ταύτιση – σύγχυση φαίνεται πιο ξεκάθαρα στην αρχή του αποσπάσματος που παραθέσαμε: μιλάει για ένωση και περιχώρηση των θείων υποστάσεων εκ Πατρός, δι’ Υιού, εν Αγίω Πνεύματι. Γνωρίζουμε πως η συγκεκριμένη φράση προέρχεται από την Οικονομία και εκεί εφαρμόζεται πλήρως και κατά γράμμα. Όχι όμως και στη Θεολογία. Δεν στέκει και γραμματικά – νοηματικά άλλωστε: η ζωή της Τριάδος καταλήγει και ολοκληρώνεται εν Πνεύματι; Και αν ναι, τι άραγε να σημαίνει αυτό;

Ίσως όμως το πιο σοβαρό πρόβλημα είναι αυτό που αχνοφαίνεται: το δια του Υιού στην Οικονομία έχει οντολογική βαρύτητα και δεν είναι σχήμα λόγου. Ο Λόγος, δηλαδή, αυτουργεί κατά τη Δημιουργία και εν γένει την Οικονομία. Αν ο δογματολόγος εδώ εξυπονοεί πως η υπόσταση – ζωή του Πνεύματος περνάει ενεργητικώς και δυναμικώς δια του Υιού, τότε έχουμε Filioque. Θα πρέπει να είμαστε ιδιαζόντως προσεχτικοί κατά τις δογματικές διατυπώσεις της πίστεως, διότι το πρόβλημα που μπορεί να προκληθεί να είναι τεράστιο και ας μη διακρίνεται με την πρώτη και τη δεύτερη ματιά.

Κ. Νούσης
Λάρισα, 7/12/2024

Πατερικός: Σύγχυση θεολογίας και οικονομίας από σύγχρονο καθηγητή ορθόδοξης δογματικής

Περιχώρησις

Μαζί με τα προβλήματα τού Μονοφυτισμού προέκυπταν και προβλήματα τριθεϊσμού. Πρωταγωνιστής τού τριθεϊσμού στην διάρκεια του έκτου αιώνος υπήρξε ο Φιλόπονος. Ο τριθεϊσμός του βασιζόταν στις διδασκαλίες του Κυρίλλου. Διέκρινε αποφασιστικά το γενικό νόημα και το ειδικό της Φύσεως, σύμφωνος κατ’ αρχάς με την παράδοση. Στην πρώτη της σημασία γράφει πως είναι μια αφαίρεση. Αλλά γι’ αυτό ακριβώς δεν υπάρχει καθ’ εαυτή: υπάρχει μόνον εφόσον είναι ενσωματωμένη σε μια Ιδιαίτερη Φύση, δηλαδή σε μια πραγματική περίπτωση. Γι’ αυτό συνεπέρανε, η Φύσις είναι το ίδιο πράγμα με την υπόσταση και η ύπαρξη μιας φύσεως υποχρεώνει και την ύπαρξη μιας αντίστοιχης υποστάσεως. Εάν λοιπόν δεχθούμε πως ο Χριστός είχε δύο Φύσεις, αναγκαίως θάπρεπε να έχει και δύο υποστάσεις, αλλά καθότι άτοπο, συμπεραίνεται πως ο Κύριος είχε μόνον μία Φύση. «Μία και μοναδική Φύσις ενσαρκωμένη του Θεού Λόγου».

Η απάντηση δόθηκε όπως είδαμε ήδη από τον ψευδο-Κύριλλο, ο οποίος όχι μόνον ξαναοδηγεί την θεολογία στην αληθινή και συγκεκριμένη θεολογία τής ταυτότητος τής ουσίας αλλά της προσφέρει και έναν πολύτιμο όρο για να εκφράσει την αμοιβαία διείσδυση των τριών προσώπων του ενός μέσα στο άλλο. Την περιχώρηση! Στα Λατινικά circumincessio.

Αυτή η ίδια η διδασκαλία περί περιχωρήσεως τών προσώπων ήταν αρχαία και στην πραγματικότητα περιέχεται ήδη στην διδασκαλία της ταυτότητος τής ουσίας η οποία εκφράζεται σε καθένα από τα πρόσωπα. Υπονοείται εξάλλου στην ανάπτυξη τής ιδέας σύμφωνα με την οποία αυτό που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε ψυχολογικό κέντρο τού θεού πρέπει να αναζητηθεί στην κοινή ουσία παρά στα πρόσωπα! Ιδέα η οποία εκφράζεται όταν ομολογούμε την μοναδικότητα τής θελήσεως και ενέργειας.

Μ’ αυτή την έννοια επίσης και ο Μ. Αθανάσιος σημειώνει πως ο Υιός είναι πανταχού παρών επειδή είναι μέσα στον Πατέρα και ο Πατήρ είναι μέσα στον Υιό. Κάτι που δεν ισχύει για τα κτίσματα, τα οποία μπορούν να βρίσκονται μόνον σε μέρη ξεχωριστά και συγκεκριμένα!

Οι πατέρες του τετάρτου αιώνος είχαν υπογραμμίσει με δύναμη το γεγονός πως ο Πατήρ είναι μέσα στον Υιό και ο Υιός στον Πατέρα και το Πνεύμα και στα δύο μαζί![Καί τά δύο είναι μέσα στό Αγιο Πνεύμα] Η γλώσσα που χρησιμοποιείτο ήταν της Αγίας Γραφής, ώσπου ο Μ. Βασίλειος στο (περί του Αγίου Πνεύματος, 63) κάνει ένα βήμα μπρος, παρότι ανακριβές, χρησιμοποιώντας την έκφραση "συνείναι" για να περιγράψει την περιχώρηση! Αντί του παραδοσιακού "ενείναι", για να περιγράψει τις σχέσεις των θείων προσώπων.

Παρόλα αυτά η πρόθεση "εν, μέσα" και όχι "συν, μαζί" επειδή ήταν βαθειά ριζωμένη στην Αγία Τριάδα και στην παράδοση επικράτησε τελικώς παρά το αρχικό λάθος του Μ. Βασιλείου, ώσπου φτάνουμε στον Κύριλλο ο οποίος επέμεινε ιδιαιτέρως στην ενότητα των προσώπων. Ομολογεί (θησαυρός, 32, 284Ε) ότι ο Υιός κατέχει μία μοναδική ουσία με τον Πατέρα και έτσι κατοικεί (ενυπάρχει) στην ταυτότητα της Φύσεως με (προς) αυτόν που τον Γένησε.

Αλλού γράφει πως επειδή ακριβώς ο Υιός ανήκει στην ουσία του Πατρός φορεί ολόκληρον τον Πατέρα στον εαυτό του και είναι και ο ίδιος ολόκληρος μέσα στον Πατέρα. Αυτή η σχέση είναι συνέπεια της ταυτότητος της ουσίας.
Ο Κύριλλος προσθέτει ακόμη πως η Αγία Τριάδα είναι περιπεπλεγμένη (αναπλέκεσθαι δι’ εαυτής) και σχηματίζει μια μοναδική θεότητα μέσω της ταυτότητας της Ουσίας, διότι μόνον η θεία Ουσία είναι το απόλυτο Αγαθό.

Ο Γρηγόριος Νύσσης όμως αναπτύσσει με εκπληκτικό τρόπο αυτή την ιδέα! Εάν ο Πατήρ είναι τέλειος και καλύπτει τα πάντα, τί άλλο μπορεί να χωρέσει τον Υιό, που είναι και αυτός τέλειος; Ο Πατήρ και ο Υιός λοιπόν είναι χωρητικοί ο ένας στον άλλον και έτσι περιέχονται ο ένας στον άλλον, είναι ίσοι και ως προς την έκταση και την επέκταση.

Ο ένας περιέχεται από τον άλλον όχι όμως όπως συμβαίνει με τους ανθρώπους, όπου η ουσία που περιέχει έχει έναν κενό χώρο μέσα στον οποίο περιέχει, χωρεί την περιεχόμενη ουσία (όπως δίδαξε ο Γερμανικός Ιδεαλισμός επηρεασμένος από τον Βουδισμό και έφτασε να μιλήσει για το τίποτα ή το κενό μέσα στον Θεό). Κάθε πρόσωπο λοιπόν είναι ουσιωδώς μέσα στο Άλλο. Το όνομα που δόθηκε σ' αυτή την συγκατοίκηση των προσώπων είναι λοιπόν η περιχώρησις!

Μέχρι τότε είχε χρησιμοποιηθεί μόνον στην Χριστολογία και δεν είχε την σημασία που απέκτησε περιγράφοντας τα πρόσωπα της Αγίας Τριάδος τα οποία αλληλοπεριέχονται! Είχε εμφανιστεί η λέξη περιχώρησις και στον Γρηγόριο τον Θεολόγο ο οποίος στην ομιλία 18, 42 γράφει πως η ζωή και ο θάνατος, παρότι είναι τα πλέον αντίθετα από τα πράγματα που υπάρχουν, είναι παρ' όλα αυτά αμοιβαία και καταλήγουν το ένα μέσα στο άλλο! Η ζωή προέρχεται από την φθορά και μέσω της φθοράς οδηγεί στην φθορά. Ο θάνατος μας ελευθερώνει από τα γήινα κακά και πολύ συχνά μας οδηγεί σε μια ανώτερη ζωή!

Η λέξη περιχώρησις είναι σύνθετη και προέρχεται από το χωρέω που σημαίνει τόσο “πηγαίνω”, προχωρώ, όσο και “περιέχω”. Είχε χρησιμοποιηθεί από πολύ παληά για να δείξει πως ο Θεός εμποτίζει, διαπερνά την ύλη!

Ανήκει ξανά στον ψευδο-Κύριλλο η έμπνευση να χρησιμοποιήσει τον όρο περιχώρησις μ’ αυτή την σημασία στην Αγία Τριάδα, όπου εφαρμόζει τέλεια, ενώ στην Χριστολογία άφηνε πολλά κενά, λόγω των διαφορετικών φύσεων! Εκφράζει τέλεια την ενότητα των τριών προσώπων του Θεού. Όπως είναι φανερό οι δύο όροι ουσία και υπόστασις είναι απολύτως απαραίτητοι για το δόγμα της Αγίας Τριάδος όπως επίσης είναι και απολύτως συγκεκριμένοι. Που σημαίνει πως το δόγμα για να είναι ολοκληρωμένο πρέπει να μπορεί να δίνει την ενότητα είτε από τον ένα όρο είτε από τον άλλο. Από το μέρος τής ουσίας και τής ταυτότητος τής ουσίας η ενότης φανερωνόταν ξεκάθαρα και ο Μονοθεϊσμός δεν κινδύνευε. Από την μεριά των υποστάσεων όμως ο κίνδυνος του τριθεϊσμού παραμόνευε!

Έτσι ο ορισμός που θα εξασφάλιζε από τον τριθεϊσμό βρέθηκε με την βοήθεια της περιχωρήσεως. Τρία πρόσωπα τα οποία κατοικούν το ένα μέσα στο άλλο με μια μοναδική ουσία.

Έτσι ο ψευδο-Κύριλλος ξανά (στο κεφ. 9 του έργου του) λέει πως καθένα από τα πρόσωπα έχει μια τέλεια υπόσταση, αλλά υποστηρίζουμε πως υπάρχει μία μοναδική ουσία, απλή και συγκεκριμένη, τέλεια σε τρεις τέλειες υποστάσεις. Εμείς δίνουμε στην Αγία Τριάδα το όνομα του Μοναδικού Θεού. Οι υποστάσεις είναι ενωμένες αλλά χωρίς σύγχυση, αλλά συνενωμένες (έχεσθαι) η μία μέσα στην άλλη και μπορούν να υπάρχουν η μία μέσα στην άλλη χωρίς σύγχυση και χωρίς ανακάτεμα. Αυτό σημαίνει ο λόγος του Κυρίου «Εγώ είμαι μέσα στον Πατέρα και ο Πατέρας είναι μέσα μου».

Η περιχώρησις λοιπόν δεν σημαίνει πια το ένα “προς” το άλλο, αλλά “μέσα” στο άλλο. Η πρώτη σημασία ήταν η παραδοσιακή, φιλοσοφική, η οποία χρησιμοποιήθηκε επιτυχώς στην Χριστολογία και στην Οικονομία! Στην Αγία Τριάδα όμως η περιχώρησις τού ενός “προς” το άλλο (όπως διδάσκουν σήμερα οι Ρώσοι θεολόγοι και η σχολή του Ζηζιούλα ακολουθούμενη ή ακολουθώντας τις φιλοσοφίες του Rahner περί Αγία τριάδος όπως θα δούμε σύντομα) θα μπορούσε να εμπλέξει την ιδέα πως τα πρόσωπα θα μπορούσαν να είναι ισοδύναμα, ισότιμα ή εναλλασσόμενα!

Η περιχώρησις του ενός “μέσα” στο άλλο σημαίνει πως τα πρόσωπα συνορεύουν και έχουν κοινή έκταση. Είναι η αντιστροφή της ταυτότητος της ουσίας. Η χρήση της μιας έννοιας της περιχώρησης ή της άλλης φέρνει εντελώς διαφορετικές θέσεις όπως έδειξε και η αίρεσις του Σαβέλλιου, ο οποίος “δίδαξε” πως οι θείες υποστάσεις μεταμορφώνονται και υποκαθιστούν η μία την άλλη!

Ο Ιωάννης Δαμασκηνός έβαλε την σφραγίδα του στον απίστευτο κόπο των πατέρων να διατηρήσουν την Σωτηρία του ανθρώπου, υπογραμμίζοντας στην “ακριβή έκδοση της ορθοδόξου πίστεως 1,14” την μονή και ίδρυση των υποστάσεων της μιας μέσα στην άλλη!

Από κει κι έπειτα δεν παρατηρήθηκε καμμία “αναγέννηση” των ψεύτικων αναλογιών του Λεόντιου Βυζάντιου. Όλοι οι Έλληνες θεολόγοι προφυλάχθηκαν από τον κίνδυνο να ανταλλάξουν τις ανθρωπομορφικές ή φυσικές μεταφορές του Ευαγγελίου με κάτι παραπάνω από κείνο που ήθελαν να είναι! Οι Αρειανοί έπεσαν στην παγίδα και χάθηκαν, όμως τα παιδιά του Μ. Αθανασίου έμειναν ελεύθερα!

Παύσον τα σχίσματα των Εκκλησιών

Η φράση είναι από τη θεία Λειτουργία του Μ. Βασιλείου. Τα σχίσματα είναι για να θεραπεύονται και όχι για να διαιωνίζονται. Η αφορμή του παρόντος είναι καθαρά βιωματική. Πολλές φορές κολλάμε στο γράμμα του νόμου και των ιερών κανόνων – κατά τη δική μας φυσικά ερμηνεία – και χάνουμε την ουσία. Και η ουσία είναι η αγάπη, ο Χριστός. Ο Κύριος είπε ότι θα μας αναγνωρίζουν οι άνθρωποι από τη μεταξύ μας αγάπη. Πόσο έχουμε την αγάπη οι σημερινοί χριστιανοί διακριτικό γνώρισμα; Ο ιερός Χρυσόστομος έλεγε πως αν εμείς ήμασταν αληθινοί χριστιανοί, δεν θα υπήρχε ειδωλολάτρης ή άθεος πάνω στη γη. Έτσι εξηγείται λοιπόν…

Πηγαίνοντας προ εβδομάδος στο Άγιον Όρος έτυχε να φιλοξενηθώ σε μια Καλύβη στην οποία ήρθε να διανυκτερεύσει η συνοδεία ενός Ουκρανού Επισκόπου της νέας Εκκλησίας, του Επιφανίου δηλαδή. Αυτής της Εκκλησίας που πρόσφατα αναγνώρισε το Οικουμενικό Πατριαρχείο και κάποιες ακόμη ελληνόφωνες Εκκλησίες, όχι όμως το σύνολο των Ορθοδόξων Επισκοπών. Τους θεωρούν άλλοι σχισματικούς, άλλοι αχειροτόνητους και πάει λέγοντας. Γνωρίζω πως πολλά Μοναστήρια και Κελιά στο Περιβόλι της Παναγίας δεν τους δέχονται, διότι θεωρούν πως, αν συλλειτουργήσουν μαζί τους, θα “μιανθούν” ωσεί κοινωνούντες μετά σχισματικών. Το θέμα είναι ωστόσο παράδοξο, όταν οι ίδιοι αυτοί αγιορείτες πατέρες μνημονεύουν και αποδέχονται τον Οικουμενικό Πατριάρχη που τους αναγνώρισε! Ιεροκανονικά άτοπα…

Επιστρέφω στην πραγματικότητα. Έμαθα πως στο Κελί εκείνο που διέμεινα ο γέροντας αποδέχεται λειτουργούντα και έτερο Ρώσο επίσκοπο, του Ονουφρίου δηλαδή. Μια η Ορθοδοξία και των δύο ουκρανικών “παρατάξεων”. Τη μια την αναγνώρισε ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως κατόπιν αιτήματος του ουκρανικού λαού. Την άλλη την αποδέχεται το Πατριαρχείο Μόσχας, διότι είναι φιλορωσική. Τα πολιτικά παιχνίδια και τα γεωπολιτικά συμφέροντα εμπλέκονται εδώ, αγνοώντας τη τραγική καθημερινότητα της ζωής αυτών των Ουκρανών χριστιανών: εκκλησιαστικές διώξεις αναμεταξύ ομοφύλων – Σλάβων – βομβαρδισμοί και φόνοι μεταξύ αδελφών ομοπίστων και ομοφύλων…

Ο Ουκρανός ιεράρχης ήρθε κάποια στιγμή και αλληλοασπαστήκαμε. Απλός, αλλά και επιβλητικός. Βροντόφωνος, αλλά και σαν παιδί. Καμία σχέση με τους εγχώριους ελλαδίτες επισκόπους που έχουν τουπέ και νοοτροπία χιλίων καρδιναλίων. Η Μητρόπολή του έχει, μας είπε, πενήντα ενορίες και είναι μέσα στα ψηλά ουκρανικά βουνά. Συμμετείχαμε όλοι στην ίδια Λειτουργία. Διαβάσαμε το ίδιο Σύμβολο Πίστεως. Κοινωνήσαμε τον ένα και μοναδικό, τον ίδιο Χριστό… Δεν μας χώριζαν εκείνη τη στιγμή ούτε γλώσσα ούτε πολιτισμοί ούτε οι τοπικές και άλλες αποστάσεις. Γίναμε ένα εν Χριστώ…

Ήταν του αγίου Κοσμά του Αιτωλού εκείνη τη μέρα. Με το παλαιό ημερολόγιο. Θυμήθηκα που άλλοι εδώ γιορτάζαμε τον μεγάλο αυτό άγιο φωτιστή των Ελλήνων και άλλοι τον γιόρτασαν χωριστά προ δεκατριών ημερών. Ένα αιωνόβιο πλέον σχίσμα μεταξύ χριστιανών αδελφών… Για μια στιγμή δίστασα μήπως “μολύνθηκα” συμμετέχοντας σε μια Λειτουργία μετά “σχισματικών”. Ο δισταγμός έσβησε πάραυτα μέσα στον αγιορείτικο όρθρο, μέσα στο Περιβόλι της Μητέρας του Θεού, στο οποίο συγχωρούνται άνθη και δέντρα όλων των ειδών, διάφορα μεταξύ τους μεν, αλλά όλα κτίσματα του ενός και μόνου Δημιουργού…

 

Κ, Νούσης

Λάρισα, 13/9/2024 (με το νέο ημερολόγιο...)

 

 https://paterikos.blogspot.com/2024/09/blog-post_29.html#more

 

Ο ΝΟΥΣΗΣ Ο ΑΝΟΥΣΙΟΣ. ΜΗΠΩΣ ΟΛΟΙ ΛΑΜΒΑΝΟΥΝ ΤΟΝ ΑΓΙΑΣΜΟ ΣΤΗΝ Θ. ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ; Ο ΙΕΡΕΥΣ ΤΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΕΙ ΟΛΟΥΣ ΑΛΛΑ ΤΟΝ ΑΓΙΑΣΜΟ ΤΟΝ ΔΙΝΕΙ Ο ΚΥΡΙΟΣ ΣΕ ΟΣΟΥΣ ΤΟΝ ΑΓΑΠΟΥΝ. ΜΗΠΩΣ Ο ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΔΙΝΕΙ ΤΑ ΧΑΡΙΣΜΑΤΑ; ΜΗΠΩΣ Η ΑΓΑΠΟΛΟΓΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ; 

ΜΗΠΩΣ Η ΜΟΛΥΝΣΗ ΚΑΛΥΠΤΕΙ ΤΗΝ ΑΠΟΥΣΙΑ ΑΛΗΘΙΝΗΣ, ΟΡΘΗΣ ΠΙΣΤΗΣ, ΑΠΟΔΙΔΟΝΤΑΣ ΤΟ ΚΑΚΟ ΣΤΟΝ ΘΕΟ ΟΠΩΣ Ο ΓΙΑΝΝΑΡΑΣ ΣΤΟ ΑΙΝΙΓΜΑ ΤΟΥ ΚΑΚΟΥ;

Διευκρινιστικά περί της συχνότατης Θείας Κοινωνίας

Σε πρόσφατο άρθρο[1] μιλήσαμε για ένα φαινόμενο των ημερών μας: τη συχνότατη προσέλευση στο μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. Πράγματι, παρατηρείται ειδικότερα σε αρκετά λαϊκά μέλη της Εκκλησίας να προσέρχονται ενίοτε περισσότερες φορές στη Θεία Μετάληψη ακόμη και από μονάζοντες. Περάσαμε όντως στο άλλο άκρο από τις μέρες των Κολλυβάδων Πατέρων στα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Ωστόσο, θα πρέπει να γίνουν κάποιες αναγκαίες διευκρινίσεις προς αποφυγή των όποιων παρεξηγήσεων, καθότι το θέμα είναι ιδιαζόντως λεπτό.

Εξαρχής θα πρέπει να τονιστεί πως ο γράφων σε καμιά περίπτωση δεν προσπαθεί να αποτρέψει χριστιανούς αδελφούς από το μυστήριο αυτό των μυστηρίων, με το οποίο ο άνθρωπος θεώνεται άμεσα δια της θεανθρώπινης φύσεως του Χριστού;;;. Είναι χαροποιό το γεγονός πως οι σημερινοί χριστιανοί με την καθοδήγηση των Πνευματικών τους λαμβάνουν λίαν συχνά το Σώμα και το Αίμα του Κυρίου. Δεν πρόκειται για βραβείο αρετής, αλλά για φάρμακο αθανασίας και συγχώρησης των αναρίθμητων πταισμάτων μας, τα οποία στις μέρες μας έχουν καταστεί σχεδόν αναπόφευκτα με την πλεονάζουσα περιρρέουσα αμαρτωλότητα και ασέβεια.

Ο ίδιος άλλωστε ο άγιος Πορφύριος τόνιζε πως όλοι πρέπει να προσερχόμαστε στη θεία Κοινωνία, εφόσον αυτή είναι και η εντολή του λειτουργού ιερέως – Χριστού. Στο πρόσφατο άρθρο βέβαια στηριχθήκαμε στα λόγια του ίδιου Αγίου, ο οποίος σε άλλη περίσταση είχε μιλήσει για πλάνη όσων προσέρχονται τακτικότατα χωρίς τις απαραίτητες πνευματικές προϋποθέσεις. Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το κλειδί της λύσης του γρίφου: άραγε ο άγιος αντιφάσκει; Σε καμία των περιπτώσεων. Είναι μάλιστα ένα σύνηθες λάθος να χρησιμοποιούμε τα λόγια των συγχρόνων αγίων κατά το δοκούν. Ας αναλογιστούμε ότι έζησαν πρόσφατα και έχουμε πάμπολλες μνήμες των λόγων και των έργων τους, που είναι φυσικό ενίοτε να φαίνονται αντιφάσκοντα, εφόσον πρόκειται για ποιμαντικές συμβουλές σε διαφορετικά άτομα και σε ποικίλες συγκυρίες, οπότε χρειαζόταν έκαστο την ιδιαίτερη “φαρμακευτική” αγωγή του. Η δουλειά μας (των θεολόγων κυρίως) είναι να τα ξεδιαλύνουμε όλα αυτά και να προβαίνουμε σε γενικεύσεις όπου δει και με ιδιαίτερη προσοχή και διάκριση.

Αν δούμε λοιπόν το θέμα πιο νηφάλια, θα καταλάβουμε πως ναι μεν η συχνότατη θεία Κοινωνία είναι άριστη και επαινετέα πράξη, ωστόσο και αυτή, όπως κάθε καλό, όταν γίνεται αυθαίρετα και αδιάκριτα, μπορεί να προκαλέσει βλάβη και να οδηγήσει σε πλάνη: να επαναπαυτεί δηλαδή κάποιος σε αυτήν και στη συχνή επίσης εξομολόγηση και να παραβλέψει την προσευχή και την άσκηση γενικότερα. Έτσι όχι απλά δεν θα ωφεληθεί, αλλά μπορεί και να βλαφτεί, χωρίς αυτό να σημαίνει πως η ζωοπάροχη Θεία Μετάληψη αποτελεί πηγή δεινών και ασθενειών. Η ευθύνη είναι εξολοκλήρου δική μας.

Ο Πνευματικός, λοιπόν, αποτελεί το άριστο μέσο για τη σχετική καθοδήγηση. Και να μην τον πιέζουμε να κοινωνούμε συχνά ούτε να κατεβάζουμε τα μούτρα, αν τυχόν καμιά φορά μας επιτιμήσει και μας στερήσει τη Θεία Κοινωνία, ούτε να τα βάζουμε μαζί του. Ξέρει ο Θεός που το επιτρέπει. Άλλωστε, ουδείς άξιος…

Είναι αληθές πως σύγχρονοι άγιοι (βλ. αρχιμ. Σεραφείμ Δημόπουλο) τόνιζαν πως όποιος κρατάει όλες τις νηστείες του έτους, μπορεί να προσέρχεται στο Μυστήριο χωρίς καμία άλλη προετοιμασία και όποτε θέλει. Να παρατηρήσω βέβαια από την πλευρά μου: πόσοι κρατάνε σωστά όλες τις νηστείες του ενιαυτού; Δηλαδή χωρίς λάδι; Και να θυμηθώ και τα λόγια του επίσης μεγίστου αγίου της Ομόνοιας Πορφυρίου: “δεν μου αρέσει να τρώνε κρέας την προηγούμενη και να έρχονται να κοινωνούν”. Ας κρίνει επομένως ο καθένας πρώτα από μόνος του σε ποια πνευματική κατάσταση βρίσκεται και μετά ας πράττει αναλόγως και πάντοτε υπό την καθοδήγηση Πνευματικού, που είναι και το ταπεινότερο, άρα και το πιο θεάρεστο.

 

 

Κ. Νούσης

Λάρισα, 12/8/2024

---

[1]https://paterikos.blogspot.com/2024/07/blog-post_21.html

 

 https://paterikos.blogspot.com/2024/08/blog-post_13.html

 

ΕΙΣ ΑΦΕΣΙΝ ΤΩΝ ΑΜΑΡΤΙΩΝ ΚΑΙ ΕΙΣ ΤΗΝ ΖΩΗΝ ΤΗΝ ΑΙΩΝΙΟΝ. Η ΘΕΩΣΗ ΔΙΑ ΤΗΣ Θ. ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ ΕΙΝΑΙ ΝΕΩΤΕΡΙΣΜΟΣ Ο ΟΠΟΙΟΣ ΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΑΡΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΕΩΣ ΨΥΧΗΣ. ΔΙΟΤΙ ΚΑΤΑ ΤΟΥΣ ΠΑΤΕΡΕΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ Η ΨΥΧΗ ΣΩΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΠΙΣΤΗ ΕΝΩ ΤΟ ΣΩΜΑ ΕΚΛΕΠΤΥΝΕΤΑΙ ΔΙΑ ΤΗΣ Θ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ. (ΓΡ. ΝΥΣΣΗΣ, ΑΣΜΑ ΑΣΜΑΤΩΝ). Η ΨΥΧΗ ΑΠΟΚΤΑΤΑΙ ΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΣ ΣΤΟΝ ΠΕΙΡΑΣΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΛΟΓΙΣΜΟ ΠΟΥ ΠΡΟΗΓΕΙΤΑΙ. ΤΟΝ ΑΓΙΑΣΜΟ ΤΟΝ ΔΙΝΕΙ Ο ΚΥΡΙΟΣ ΣΕ ΟΣΟΥΣ... ΔΕΝ ΤΟΝ ΔΙΝΕΙ Ο ΙΕΡΕΑΣ. ΚΑΘΟΤΙ Ο ΑΝΑΣΤΗΜΕΝΟΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΜΦΑΝΙΣΤΗΚΕ ΜΟΝΟ ΣΤΟΥΣ ΔΙΚΟΥΣ ΤΟΥ, ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΠΛΕΟΝ Ο ΚΑΘΕΝΑΣ ΝΑ ΤΟΝ ΔΕΙ ΚΑΙ ΝΑ ΤΟΝ ΠΛΗΣΙΑΣΕΙ. Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΑ ΠΡΟΒΑΤΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΟΧΙ ΑΠΟ ΤΑ ΠΡΟΒΑΤΑ ΤΟΥ ΙΕΡΕΑ. ΣΗΜΕΡΑ Ο ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΠΤΥΧΙΟ ΓΙΑ ΝΑ ΠΑΙΞΕΙ ΤΟΝ ΡΟΛΟ ΤΟΥ. ΑΣ ΕΡΘΟΥΜΕ ΣΤΟΝ ΙΕΡΕΑ. ΑΓΩΝΙΖΕΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΟΥ Ή ΕΙΝΑΙ ΗΔΗ ΣΩΣΜΕΝΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΧΕΙΡΟΤΟΝΙΑ ΤΟΥ; ΑΦΕΣΗ ΔΕΝ ΖΗΤΑΕΙ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΘΥΣΙΑ; Η ΚΑΝΤΙΩΤΙΚΗ ΣΥΝΗΘΕΙΑ ΝΑ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΝΤΑΙ ΟΙ ΠΙΣΤΟΙ ΓΙΑ ΑΠΙΣΤΙΑ Ή ΟΛΙΓΟΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥΣ ΣΑΝ ΕΙΔΩΛΟΛΑΤΡΩΝ ΔΕΝ ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ. ΤΟ ΦΙΛΙΟΚΒΕ ΤΗΣ ΧΕΙΡΟΤΟΝΙΑΣ ΔΕΝ ΣΩΖΕΙ. Ο Μ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΔΕΝ ΕΔΩΣΕ ΤΑ ΑΝΩΤΕΡΑ ΧΑΡΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟΝ ΚΛΗΡΟ. ΠΡΟΟΡΙΖΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΓΙΟΥΣ. ΣΗΜΕΡΑ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΤΗΚΕ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΑ Ο ΚΛΗΡΟΣ, ΙΔΙΑΙΤΕΡΩΣ Ο ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΘΕΩΡΩΝΤΑΣ ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΤΟΥ ΑΞΙΩΜΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ, ΙΣΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟ, ΑΝΩΤΕΡΟ ΤΗΣ ΑΓΙΟΤΗΤΟΣ. Η ΜΕΤΑΝΟΙΑ ΚΑΙ Η ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΣΩΖΟΥΝ. Η ΚΑΘΑΡΗ ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΠΡΟΣΕΦΕΡΕ ΣΤΟΝ ΚΥΡΙΟ Ο ΑΓΙΟΣ ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ. Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ, ΜΕ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΙΣ ΣΗΜΕΡΙΝΕΣ ΠΡΟΤΕΣΤΑΝΤΙΚΕΣ ΣΧΟΛΕΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΕΝΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΙ ΡΟΛΟ ΝΟΜΙΖΕΙ ΠΩΣ ΕΧΕΙ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ;

Οικουμενιστικοί (αυτο)ευτελισμοί

Είναι αδύνατο, όσο καλοπροαίρετος και να είσαι, να μην αγανακτείς με τις υποχωρήσεις των Ορθοδόξων έναντι των Ρωμαιοκαθολικών τα τελευταία χρόνια. Ο γράφων παλαιότερα υποστήριζε και δικαιολογούσε όσο μπορούσε τις ενέργειες των Πατριαρχικών του Οικουμενικού θρόνου. Αν όμως θες να είσαι τίμιος απέναντι στην αλήθεια της Ορθοδοξίας – και μιλάμε για την ύψιστη εναπομείνασα επί γης αλήθεια – δεν μπορείς να καταπίνεις αμάσητα όσα σου πλασάρουν οι ιεράρχες των Ορθοδόξων. Και μάλιστα όταν βλέπεις να ευτελίζουν και οι ίδιοι τους εαυτούς τους μέσα στην παραμόρφωση της Ορθοδοξίας που άκοντες ή εκόντες προωθούν.

Και πρώτα πρώτα το εξής διπλό παράδοξο εκ μέρους μας: είμαστε γεμάτοι σχίσματα και την ίδια ώρα θέλουμε να ενωθούμε με αλλοδόξους – αιρετικούς, αντί να τακτοποιήσουμε πρωτίστως τα του οίκου μας. Και το δεύτερο άκρως αντιφατικό είναι η εικόνα που παρουσιάζει το Φανάρι: από τη μια η βυζαντινή μεγαλοπρέπεια και ο στόμφος της Ορθοδοξίας της πάλαι ποτέ Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και από την άλλη η δουλοπρέπεια και η υποτέλεια στον Πάπα της Ρώμης, την ίδια ώρα που ουδείς λόγος γίνεται για τη δράση της Ουνίας. Πότε θα πάψουμε ημείς οι Ορθόδοξοι να αδικούμε και να υποτιμούμε εαυτούς, ασεβώντας απέναντι στον αρχηγό της πίστεώς μας; Πού πήγε η καλή λεβεντιά και η αρχοντιά του Ρωμιού Ορθόδοξου, που φώτισε τα πέρατα της οικουμένης με την πίστη στον Χριστό;

Η οσφυοκαμπτική εκκλησιαστική πολιτική και συμπεριφορά μπροστά στον Ποντίφικα έχει πια καταστεί θεσμός. Σε όλες τις συναντήσεις των χριστιανών ηγετών αναγνωρίζεται, άτυπα έστω, ο αρχηγός. Και αυτός είναι ο Πάπας της Ρώμης. Είτε θα στέκεται στο κέντρο και θα ποζάρει φωτογραφιζόμενος σε αρχηγικό σημείο είτε θα του φιλάνε το χέρι και θα κάμπτουν γόνυ ενώπιόν του επίσκοποι άλλων δογμάτων, μεταξύ αυτών και οι ημέτεροι… Αίσχος. Και όχι απλά για λόγους ευπρέπειας και αβρότητος, αλλά και για λόγους δογματικούς και ιεροκανονικής τάξης. Οι επίσκοποι της Ορθοδοξίας καταρχήν δεν πρέπει να λαμβάνουν ευλογία από έναν κατεγνωσμένο πολλάκις αιρετικό. Ας πούμε όμως ότι στα πλαίσια των διαλόγων αυτό το “κάνουμε γαργάρα” κατ’ οικονομία. Για ποιον λόγο, λοιπόν, αρχηγός της χριστιανοσύνης να αναγνωρίζεται de facto ο επίσκοπος Ρώμης, τη στιγμή που το ίσο και ίδιο πρωτείο χορηγήθηκε και στον Πατριάρχη Κωνσταντινούπολης από την Τέταρτη ήδη Οικουμενική σύνοδο; Δεν γνωρίζει ο Οικουμενικός μας Πατριάρχης ότι η χορήγηση αυτή έχει πέρα από ιστορικό και ιεροκανονικό χαρακτήρα; Για ποιον λόγο επομένως ίσταται πάντα σαν ο πτωχός συγγενής δίπλα στον Ποντίφικα; Αυτό όχι μόνο δεν λέγεται ταπείνωση, αλλά και συνιστά προσβολή του ίδιου του Κυρίου και όλων των μελών της Εκκλησίας του. Δεν μπορεί, με βάση αυτή την ιστορική, εκκλησιολογική και θεολογική πραγματικότητα, να θεωρείται δεδομένο το “ιστορικό” πρωτείο του Πάπα Ρώμης κατά τους διαλόγους και τις όποιες προσπάθειες ένωσης των διισταμένων χριστιανών.

Άλλο αρχοντιά, αυτοσεβασμός και αξιοπρέπεια και άλλο ψευτοταπείνωση και σύμπλεγμα κατωτερότητας. Ο Θεός μας θέλει το πρώτο και υγιές, διότι εκεί μπορεί να σταθεί και η αγιοπνευματική ταπείνωση. Ο άλλος δρόμος είναι αρρωστημένος και δαιμονικός. Φοιτητής ων συνάντησα στη Δάφνη του Αγίου Όρους τον Άγιο Παΐσιο. Ο όσιος με ρώτησε αν έχω εγωισμό. Του το παραδέχτηκα. Και αυτός, αντί να με μαλώσει, με συμβούλεψε αυτό ακριβώς που θα αντιπροσφέρω στους ηγήτορες των Ορθοδόξων από όποιο μετερίζι και αν πολεμάνε τον διάβολο: “να έχετε τον καλό εγωισμό”.

Κ. Νούσης, Λάρισα, 6/6/2024

 

 https://paterikos.blogspot.com/2024/06/blog-post_6.html

Όχι στη σχεδιαζόμενη ψευδοένωση

Διαβάσαμε μετά περισσής εκπλήξεως την πρόσφατη δήλωση του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου σχετικά με τον συνεορτασμό του Πάσχα σε Ανατολή και Δύση εν όψει της επετειακής εκδήλωσης για την Α’ Οικουμενική Σύνοδο το επόμενο έτος. Και η αλήθεια είναι πως ο προβληματισμός που μας γεννήθηκε είναι μεγάλος, διότι, ως φαίνεται, δεν πρόκειται για μια απλή ευχετήρια δήλωση, αλλά για μια προσχεδιασμένη εκκλησιαστική κίνηση σε βάρος της μίας και μοναδικής Εκκλησίας του Χριστού, της Ορθόδοξης δηλαδή.

Όχι ότι ευχαριστεί τον γράφοντα η προφητεία του τελευταίου στάρετς της Όπτινα Νεκταρίου σχετικά με το απραγματοποίητο της ένωσης των Εκκλησιών έως τη Δευτέρα του Κυρίου Παρουσία – όλοι μας θα έπρεπε να θλιβόμαστε βαθύτατα για τη διαίρεση της χριστιανοσύνης – αλλά αν είναι να γίνει λαθεμένα, βεβιασμένα και απροϋπόθετα, καλό είναι να μη συμβεί ποτέ. Και είναι αλήθεια πως και να πραγματωθεί, θα είναι μια ένωση μονάχα στα χαρτιά, διότι στην πράξη θα απορριφθεί από τον λαό του Θεού και πολλούς εχέφρονες και ορθοδοξοφρονούντες κληρικούς. Το μόνο σίγουρο είναι ότι θα προκληθούν βαθιά σχίσματα. Δεν παίρνουμε πια κανένα μάθημα από την εκκλησιαστική ιστορία; Πού είναι η Λυών; Πού η Φερράρα – Φλωρεντία; Ποιος μνημονεύει επαινετικώς τον κυρό Αθηναγόρα για την άρση των αναθεμάτων και όλες τις λοιπές φιλενωτικές του ενέργειες;

Τα πολλά λόγια είναι φτώχεια. Η αντίδραση του λαού του Θεού θα είναι και πάλι ηρωική. Η αντίσταση σε κάθε σχεδιαζόμενη αλλοίωση και προδοσία της πίστης θα είναι αμείλικτη. Αν το σχίσμα για το ημερολογιακό παραμένει ακόμα αθεράπευτο, τι να φανταστούμε για όσα πιθανώς έρχονται; Αυτά προς το παρόν απλά, λιτά και τηλεγραφικά…

Κ. Νούσης
Λάρισα, 3-4-2024

Πατερικός: Όχι στη σχεδιαζόμενη ψευδοένωση (paterikos.blogspot.com)

 "μετά περισσής εκπλήξεως" κ. Νούση; ΤΟΣΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΙ ΕΚΑΝΕΣ; ΠΕΡΙΜΕΝΕΙΣ ΤΗΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ; ΠΟΙΟΥ ΛΑΟΥ; ΜΗΠΩΣ ΝΟΜΙΖΕΙΣ ΟΤΙ ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΚΟΜΗ Ο ΛΑΟΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ;

Η ετερότητα κατά την Πεντηκοστή και την παγκοσμιοποίηση και η εσφαλμένη παρουσία της Θεοτόκου στην εικόνα της εορτής - Κωνσταντίνος Νούσης

Η ετερότητα κατά την Πεντηκοστή και την παγκοσμιοποίηση και η εσφαλμένη παρουσία της Θεοτόκου στην εικόνα της εορτής

Ένα από τα βασικότερα μηνύματα που περνάει η Πεντηκοστή είναι η ενότητα μέσω της ετερότητας. Ο όρος ετερότητα «παίζει» πολύ τα τελευταία χρόνια στη θεολογική γλώσσα. Πράγματι, ο Θεός κατά τη μέρα της Πεντηκοστής δεν ήρθε να επαναφέρει το γεγονός της μονογλωσσίας της προβαβελικής εποχής. Τότε φαίνεται πως η ενότητα ήταν γλωσσική και πολιτισμική. Η αμαρτία όμως τα κατέστρεψε όλα αυτά και «κατέβηκε» ο Θεός δια της πολυγλωσσίας να χωρίσει τα έθνη και να περιορίσει τοιουτοτρόπως την κατρακύλα των ηθών.

Το πρόβλημα επομένως εστιάζεται στον τρόπο της ενότητας. Και φαίνεται πως η ποικιλία και η ετερότητα δεν συνιστούν πρόβλημα στο παζλ της ενοποίησης των πάντων εν Χριστώ, αλλά το αντίθετο. Και στην ίδια την Τριάδα εξάπαντος βλέπουμε την ετερότητα (πρόσωπα) και την ενότητα (ουσία). Το θέμα είναι ακριβώς η Χάρη του Αγίου Πνεύματος. Αυτή που εγκατέλειψε την πρωτοβιβλική κοινότητα των ανθρώπων, έρχεται τώρα με την πληρότητά της μέσα και δια της Εκκλησίας να ενώσει, να σώσει τον κόσμο. Είναι ο μοναδικός δρόμος.

Το ίδιο φαίνεται να επαγγέλλεται και η μετανεωτερική παγκοσμιοποίηση. Αλλά απλώς φαίνεται. Διότι της λείπει ο Χριστός, το Πνεύμα της Πεντηκοστής, το πανσθενές και πανενωτικόν.

Επ’ αφορμή της μεγίστης τούτης εορτής δύο ακόμη θεολογικοί σχολιασμοί. Η νεωτερίζουσα τάση να αγιογραφείται η Θεοτόκος στην εικόνα της Πεντηκοστής μάλλον είναι ατυχής. Η Πεντηκοστή είναι η ιδρυτική πράξη της τελευταίας φάσης της Εκκλησίας προ της τελικής Κρίσεως και της εγκαθιδρύσεως της Βασιλείας του Θεού. Απευθύνεται πρωτίστως και μοναδικώς στους Αποστόλους (και κατόπιν δι’ αυτών σε όλους τους ανθρώπους αδιακρίτως), οι οποίοι έτσι συνιστούν τους βασικούς και μοναδικούς μεταδότες της Χάρης στον υπόλοιπο κόσμο – ο Παύλος την έλαβε μεν εκ των υστέρων, αλλά είχε την ίδια ακριβώς Χάρη, οπότε και συνεικονίζεται με τους λοιπούς Αποστόλους. Ο Θεός θέλει την τάξη στην Εκκλησία Του. Αγωγοί της Χάρης είναι μόνο οι Απόστολοι και οι διάδοχοί τους. Να ένας ακόμη λόγος να μην ιστορηθεί η Παναγία στη συγκεκριμένη εικόνα. Πρόκειται για τη λειτουργική χειροτονία των Αποστόλων ιδιαίτερα. Αν δεν συνέβαινε αυτό, τότε θα είχε η Εκκλησία του Χριστού προτεσταντική μορφή. Σε κάθε περίπτωση, η ιερή παράδοση (της μη απεικόνισης της Παναγίας εν προκειμένω) δεν μπορεί να είναι τυχαία.

Βέβαια, δεν σημαίνει η απουσία της εξεικόνισης της Παναγίας πως απείχε οπωσδήποτε εκείνη την ημέρα από τη σύναξη των Αποστόλων. Απλούστατα, η πληρότητα της Χάρης ενυπήρχε σε αυτήν ήδη από τη μέρα του Ευαγγελισμού της και δεν περίμενε τη μέρα της Πεντηκοστής για να πληρωθεί Πνεύματος. Και επίσης, το ότι οι Απόστολοι έλαβαν πρώτοι τη Χάρη, προκειμένου να καταστούν φορείς Της, δεν σημαίνει ότι το Άγιο Πνεύμα δεν μπορεί να ενεργήσει και εκτός «επίσημης» Εκκλησίας. Απλά, εμείς σεβόμαστε την τάξη που όρισε και αγαπά η ίδια η Κεφαλή του σώματος της Εκκλησίας, ο Χριστός.

Κωνσταντίνος Νούσης

Αναστάσιος: Η ετερότητα κατά την Πεντηκοστή και την παγκοσμιοποίηση και η εσφαλμένη παρουσία της Θεοτόκου στην εικόνα της εορτής - Κωνσταντίνος Νούσης (anastasiosk.blogspot.com)

ΠΑΡΑΠΛΕΥΡΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ. ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΗ ΣΚΕΨΗ. Η ΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗΣ ΕΙΝΑΙ Η ΠΟΛΥΓΛΩΣΣΙΑ. ΓΙ' ΑΥΤΟ ΠΕΦΤΕΙ ΠΟΛΥ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΗΝ ΝΕΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑ. 

Α-ΝΟΥΣΙΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΛΙΑΣ.

Κ. Νούσης: “Ο Αντιεμβολιασμός Ως (Θρησκευτική) Εμμονή”

 

Η Θεολογία και η Επιστήμη δε πρέπει ούτε μπορεί να συγκρούονται γιατί τα αποτελέσματα ειναι τραγελαφικά

Η απάντηση της θεολογίας των Ορθοδόξων ακολουθεί τη διπλή μεθοδολογία των Πατέρων της Εκκλησίας: διαχωρίζει τη χαρισματική οδό της θεοπτίας και των θεοφανειών από την επιστημονική. Η πρώτη αναφέρεται στο άκτιστο, οπότε και μη προσεγγίσιμο αισθητά και εμπειρικά. Η επιστημονική ασχολείται με το κτιστό. Όταν η μια πάει να μπερδευτεί στα πόδια της άλλης, τα αποτελέσματα είναι τραγελαφικά, όπως φάνηκε με την περιβόητη καταδίκη του Γαλιλαίου στην οποία ενεπλάκησαν οι Ρωμαιοκαθολικοί. Στα καθ’ ημάς τώρα, ποτέ δεν είχαμε τέτοια προβλήματα, όπως π.χ. σύγκρουση επιστήμης και θεολογίας, απλούστατα διότι δεν μπορεί και δεν πρέπει να εισέρχεται ο ένας στα χωράφια του άλλου..........

Προσωπικά είχα προβληματιστεί περισσότερο από τη στάση του π. Ευθυμίου στην Καψάλα του Αγίου Όρους. Εκείνος εξέφρασε από την αρχή έντονη επιφύλαξη για τα εμβόλια, ωστόσο δεν απέτρεψε ανοιχτά προς τον αντιεμβολιασμό. Πολλοί άκουσαν και τη γνώμη ενός σεβαστού ηγουμένου του Όρους και πάλι και επηρεάστηκαν. Μπορεί όμως η γνώμη μερικών, έστω και αγιασμένων μορφών, να εκληφθεί ως οριζόντια λύση για όλους και για όλα; Όχι, φυσικά. Η Εκκλησία μας δεν είναι ένας σύλλογος στον οποίο επιβάλλεται και διατάσσεται η μονοφωνία και πειθαρχία στρατιωτικού χαρακτήρα. Ωστόσο, δεν υπάρχει και αναρχία. Τη διοίκηση ασκούν συγκεκριμένα άτομα, οι ποιμένες Επίσκοποι, και μάλιστα συνοδικώς. Και αν σκεφτούμε τα λόγια του οσίου Πορφυρίου περί υπακοής στην επίσημη Εκκλησία, τότε βλέπουμε την ασφαλέστερη οδό. Από κει και πέρα διαλέγει καθείς και παίρνει: είτε θα ταπεινωθεί στις επίσημες συνοδικές αποφάσεις ή θα ακολουθήσει την επισφαλή οδό των «καθαρών», οι οποίοι συνήθως στηρίζονται σε φαντασίες (οράματα και όνειρα, δαιμονικά κυρίως) και σε αυθαίρετες ερμηνείες και υποδείξεις «ηγιασμένων» ρασοφόρων, τους οποίους ακολουθούν άκριτα και τυφλά..........

Κ. Νούσης: “Ο Αντιεμβολιασμός Ως (Θρησκευτική) Εμμονή” | Pentapostagma

Ο ΝΟΥΣΗΣ, Ο ΓΝΩΣΤΟΣ ΑΝΟΥΣΙΟΣ ΜΕ ΤΟ ΔΙΦΟΡΟΥΜΕΝΟ ΨΕΥΔΟΠΑΤΕΡΙΚΟ ΕΝΔΥΜΑ. ΕΝΑΣ ΑΚΟΜΗ ΕΞΥΠΝΟΣ ΣΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΡΑΤΙΑ. ΦΥΣΙΚΑ Η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΠΑΣΧΕΙ ΣΟΒΑΡΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΖΗΛΩΤΕΣ. ΑΠΟ ΑΡΧΑΙΟΤΑΤΩΝ ΧΡΟΝΩΝ. ΤΟΥΣ ΟΠΟΙΟΥΣ ΟΜΩΣ ΕΠΕΙΘΑΝ ΟΙ ΠΑΤΕΡΕΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΓΙΟΙ. ΣΗΜΕΡΑ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ Η ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΤΑΙ ΓΙΑ ΦΕΛΛΟΥΣ. ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΧΑΡΙΝ ΕΥΚΟΛΙΑΣ ΠΑΡΑΔΙΔΟΥΝ ΤΟ ΚΤΙΣΤΟ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ. ΤΙΣ ΙΔΙΕΣ ΜΕΡΕΣ ΠΟΥ ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΟΔΟ ΤΟΥ ΑΚΤΙΣΤΟΥ ΣΤΟ ΚΤΙΣΤΟ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΑΝΘΡΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ. ΚΑΙ ΟΠΩΣ ΑΦΗΝΕΙ ΤΟ ΚΤΙΣΤΟ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ, ΑΦΗΝΕΙ ΤΟ ΑΚΤΙΣΤΟ ΣΤΗΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΣΚΟΠΩΝ.  ΑΓΝΟΩΝΤΑΣ ΟΤΙ Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΠΡΟΟΔΕΥΕΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΦΥΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΙΚΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΟΣ ΚΑΙ ΟΧΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΑΛΙΛΑΙΟ ΚΑΙ Ο ΣΗΜΕΡΙΝΟΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΠΙΣΤΕΥΕΙ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΟΧΙ ΣΤΟΝ ΘΕΟ. ΟΤΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΠΗΡΕ ΤΗΝ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΚΑΙ Η ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ "ΣΑΝ ΘΕΟΥΣ" ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΔΕΝ ΑΓΩΝΙΖΟΝΤΑΙ ΚΑΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΟΥΣ. ΕΙΝΑΙ ΗΔΗ ΣΩΣΜΕΝΟΙ.

Ανώνυμος είπε...

Όλο και πιο σπάνιο να βρεις κάτι πέρα από το κοσμικό φρόνημα που κατατρώει τα πάντα.
Αυτή η πανδημία βόλεψε (ΣΤΗΝ ΚΥΡΙΟΛΕΞΊΑ) αρκετό κόσμο τελικά. Μια ενδιαφέρουσα πτυχή του κοσμικού φρονήματος κρύβεται στην αντιμετώπιση του κτιστού και η ενανθρώπιση περνάει στο ντούκου. Το σχόλιο σου είναι σημαντικό. Είναι μια παραδοξότητα κάποιοι να φαντασιώνονται μέσα στην κτίση για πέρα από την κτίση και να δίνουν στην φαντασίωση την διάσταση του αόρατου. Αυτό δε με την επιστήμη έχει κουράσει. Ανάθεμα αν πλέον καταλαβαίνουν όλοι αυτοί όταν μιλούν για επιστήμη τι ακριβώς εννοούν. Ακόμα και οι ίδιοι οι λεγόμενοι επιστήμονες.
Αλλά σήμερα το Έργο που έχουμε μπροστά μας μπήκε τελικά και αυτό lockdown και όχι δεν φταίνε τα μέτρα......τα όποια μέτρα......Δικαιολογίες σε αυτό δεν χωρούν άμα θέλουμε να λογιζόμαστε ειλικρινείς........Κανένα μέτρο δεν μπορεί να εμποδίσει το Έργο............αν με καταλαβαίνεις φίλε αμέθυστε.
Καλή χρονιά να έχεις φίλε.

Το Σχίσμα των Ρώσων υπό το φως της ιεροκανονικής Παράδοσης της Εκκλησίας και της σκέψης του οσίου Πορφυρίου

                                                                                                        

Tου Κώστα Νούση, Φιλολόγου - Θεολόγου M.Th. 

Με ιερή αγανάκτηση και μόνο μπορεί κανείς να παρακολουθήσει το τελευταίο διάστημα το καινοφανές ρωσικό σχίσμα στην Εκκλησία, το μεγαλύτερο από την εποχή του μεγάλου Σχίσματος του 1054. Βλέπουμε τραγελαφικά φαινόμενα και ειδικότερα τον αγώνα δρόμου στον οποίο έχει αποδυθεί η Εκκλησία της Μόσχας, προκειμένου να αποτρέψει την αναγνώριση της νέας αυτοκέφαλης Εκκλησίας των Ουκρανών. Είναι κυριολεκτικά να τρελαίνεσαι, βλέποντας πρεσβυγενή Πατριαρχεία και νεότερες Εκκλησίες να συμπεριφέρονται λες και μόλις ανακάλυψαν την πυρίτιδα,[1] εν προκειμένω την (υποτιθέμενη) ελευθερία της γνώμης εν μέσω μιας συνομοσπονδίας ισότιμων Επισκοπών… 

Η παγκοσμιοποίηση και ο εθνικισμός φαίνεται ότι αλλοιώνουν επικίνδυνα την παράδοση της Ορθοδοξίας και συνακόλουθα τη μαρτυρία της προς τον έξω κόσμο, σε σημείο ίσως να παραχαράσσεται έντονα και η ίδια η ταυτότητά της, μετατρεπόμενη σε ένα σύλλογο Εκκλησιών προτεσταντικού τύπου. Η επανάγνωση της Κανονικής παράδοσης μέσα από τα μάτια της μετανεωτερικότητας φαίνεται πως προκαλεί κρίση αυτογνωσίας της σύνολης Ορθοδοξίας, η οποία φαντάζει να διστάζει να αποτρέψει και να καταγγείλει το εσωτερικό σχίσμα των Ρώσων για πολλούς και διάφορους λόγους (γιατί όχι και οικονομικούς; Όλοι εξάπαντος γνωρίζουμε τη διπλωματική και οικονομική επιρροή των Σλάβων αδελφών μας…). 

Και ας πούμε ότι οι Ρώσοι «έχουν ξεφύγει» εδώ και καιρό. Η Ορθοδοξία για αυτούς αποτελούσε ανέκαθεν στοιχείο μάλλον εθνικής παρά πνευματικής ταυτότητας. Στόχος τους, με βάση και τη θεωρία τους περί Τρίτης Ρώμης, ήταν και είναι η κατάληψη του πρώτου θρόνου που κατέχει η Κωνσταντινούπολη. Εκείνο που στέκεται εξοργιστικό έως ακατανόητο είναι το πώς σέρνονται πίσω της τόσα πρεσβυγενή Πατριαρχεία. Αν εξαιρέσουμε την πιθανότητα «οικονομικής υποστήριξης», τότε να φανταστούμε ότι κίνητρό τους είναι η ανατροπή της πρωτοκαθεδρίας του Φαναρίου με απώτερο σκοπό την κατάληψή της υπό των ιδίων; 

Πριν αναφερθώ στον όσιο Πορφύριο, θα ήθελα να κάνω μερικές επισημάνσεις βάσει της αρχέγονης Παράδοσης της Εκκλησίας μας. Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν είναι ένας σύλλογος σωματειακός στον οποίο ο πρόεδρος της εκάστοτε Συνόδου αποτελεί απλά και μόνον ένα συντονιστικό όργανο. Αυτό, δυστυχώς, ευρέως διαδίδεται σήμερα, αλλά δεν είναι έτσι τα πράγματα. Ο πρόεδρος των Συνόδων είναι πρώτος μεταξύ ίσων μεν, ωστόσο αποτελεί τη χαρισματική κεφαλή, η οποία δεν πράττει τίποτε άνευ των υπολοίπων Επισκόπων , αλλά και οι τελευταίοι τη σέβονται και δεν κάνουν τίποτε χωρίς τον Πρώτο εξ αυτών. Το ίδιο ισχύει και με την Πρωτόθρονη Εκκλησία της Πόλης, η οποία δεν έλαβε αυθαίρετα και από μόνη της αυτήν τη θέση. Την έχει ήδη από την Τέταρτη Οικουμενική Σύνοδο. Και τώρα έρχονται τα πόδια να χτυπήσουν το κεφάλι, αρχής γενομένης από μια Εκκλησία «θυγατέρα» της Εκκλησίας της Νέας Ρώμης! Μια Εκκλησία (των Ρώσων) που «γέννησε» η Κωνσταντινούπολη! Και τη «σιγοντάρουν» και πρεσβυγενή Πατριαρχεία! Αν αυτό δεν λέγεται και δεν είναι ασέβεια προς την Κανονική Παράδοση και την ίδια την Πρωτόθρονη Εκκλησία, τότε πώς θα το χαρακτηρίζαμε; Να υπογραμμίσω εδώ για όσους δεν το έχουν προσέξει, ότι δηλαδή οι Ρώσοι στα κείμενά τους εδώ και καιρό έχουν πάψει να αναφέρονται σε Οικουμενικό Πατριαρχείο και το χαρακτηρίζουν απλά σαν Εκκλησία Κων/πολης. 

Πάμε τώρα και σε κάτι άλλο εξ επόψεως εκκλησιαστικού Δικαίου. Την Αυτοκεφαλία τη χορηγεί η μητέρα Εκκλησία και όχι Οικουμενική Σύνοδος (εξαιρείται η περίπτωση της Εκκλησίας της Κύπρου). Αυτό φάνηκε από τις πρόσφατες χορηγήσεις Αυτοκεφαλίας, αρχής γενομένης από αυτήν στην Εκκλησία της Ρωσίας (16ος αι.) και δώθε (π.χ. στην Ελλαδική Εκκλησία, 19ος αι.) τις οποίες εκχώρησε ως Κανονικό του προνόμιο το Οικουμενικό Πατριαρχείο και αποδέχτηκαν οι άλλες Τοπικές Εκκλησίες ανά τον κόσμο απλά με την ανακοίνωση σε αυτές του εν λόγω γεγονότος, χωρίς φυσικά τη σύγκληση καμιάς Οικουμενικής ή Πανορθόδοξης Συνόδου. Τώρα κάποιοι άρχισαν να το (συ)ζητούν και αυτό, ενώ ταυτόχρονα το θέμα της Ουκρανικής Αυτοκεφαλίας παραπέμπεται στις εσωτερικές Συνόδους των Τοπικών Εκκλησιών (βλ. και την Ελλαδική Εκκλησία, η οποία έκανε και την «αρχή του κακού» αυτού!), προκειμένου να αποφασίσουν για το αυτονόητο δικαίωμα της Κων/πολης να εκχωρεί Αυτοκεφαλία εντός των Κανονικών εδαφών της (όπερ ισχύει με την Ουκρανία)! 

Στην πρόσφατη Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Κρήτης (2016) μάλιστα, συναποφασίστηκε σε περιπτώσεις προβληματικής παραχώρησης καθεστώτος Αυτονομίας από ξεχωριστές Επισκοπές, το θέμα να παραπέμπεται στο Οικουμενικό Πατριαρχείο και αυτό να δίνει τη λύση. Πόσο μάλλον, λοιπόν, το αρμόδιο για τη λύση του Ουκρανικού ήταν το Πατριαρχείο της Κων/πολης, εφόσον ιστορικά και ιεροκανονικά η Μητρόπολη Κιέβου ανήκε στα όρια της Κανονικής δικαιοδοσίας του! Και μιας και αναφερθήκαμε στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο του Κολυμπαρίου, αναφύεται ευλόγως το ερώτημα: γιατί δεν παρέστησαν οι Ρώσοι; Δεν είναι άραγε αυτό κίνηση ανταρσίας και σχισματική συμπεριφορά; Και όμως, οι de facto σχισματικοί εγκαλούν τώρα το Πατριαρχείο μας ότι αναγνώρισε τους σχισματικούς εν Ουκρανία! 

Και ήρθε η ώρα να μιλήσουμε για τους «σχισματικούς» Ουκρανούς. Φαίνεται ότι πολλοί Ορθόδοξοι, ενώ αναγνωρίζουν το δικαίωμα του Πατριαρχείου στην ουκρανική αυτοκεφαλία, καθώς και τις ιστορικές αυθαιρεσίες και ιεροκανονικές παραβάσεις των Ρώσων επί της επαρχίας Κιέβου, την ίδια ώρα «σκανδαλίζονται» και θεωρούν λαθεμένη και αντικανονική ενέργεια της Κων/πολης το γεγονός ότι στη νέα Αυτοκέφαλη Εκκλησία ανεγνώρισε και συμπεριέλαβε «σχισματικούς» (υπό τον Φιλάρετο και όχι μόνο). Και ευλόγως αναρωτιέται κάποιος: ο στόχος της Εκκλησίας είναι θεραπευτικός ή δικαιικός με βάση το δικανικό και κοσμικό πνεύμα (που και αυτό ακόμη εν πολλοίς είναι φιλάνθρωπο); Οι «σχισματικοί» αυτοί δεν είναι ορθόδοξοι χριστιανοί; Και από τη στιγμή που ζητούν την κοινωνία με τη Μητέρα Εκκλησία τους (το Φανάρι), δικαιούμαστε να τους το αρνηθούμε; Δηλαδή, ένα σχίσμα υφίσταται για να καταγγέλλεται αιώνια ή για να θεραπεύεται; Απορία ρητορικού χαρακτήρος… 

Και νομίζω πως είναι η κατάλληλη στιγμή να μπει στη συζήτησή μας ο μέγας Πορφύριος. Πριν από τέσσερα χρόνια, κατά την έκδοση του βιβλίου του υπογράφοντος για τον όσιο (Εκκλησιολογία και Θεολογία οσίου Πορφυρίου, εκδ. Γρηγόρη) αναφέρομαι στο θέμα των Παλαιοημερολογιτών εν Ελλάδι. Κατά την έρευνα αποδείχτηκε η διαλλακτικότητα του Οσίου ως προς τον τρόπο συμπεριφοράς και αποδοχής των σχισματικών αυτών αδερφών μας. Μπορούσαν κατ’ αυτόν να γίνονται δεκτοί εκκλησιαστικώς ακόμη και άνευ του μυστηρίου του Χρίσματος (: ο πιο Κανονικός δρόμος). Πόσο μάλλον εδώ που έχουμε επίσημη ένταξή τους στην Εκκλησία από την Πρωτόθρονη Εκκλησία! Στεκόμαστε συχνά πυκνά, σαν τον μεγάλο αδερφό της παραβολής του Ασώτου, πικραμένοι – αντί χαίροντες! – με την επιστροφή απολωλότων προβάτων στη Μάνδρα του Χριστού. Στο αμάρτημα αυτό φαίνεται να έχει υποπέσει εν γνώσει η επίσημη Ιεραρχία της Ρωσικής Εκκλησίας, η οποία όχι μόνο προκάλεσε και συντηρεί το ουκρανικό πρόβλημα, αλλά αφενός αρνήθηκε να συμμετάσχει στην επίλυσή του (παρά τις εκκλήσεις της Κων/πολης) και αφετέρου κήρυξε «ακοινώνητους» άπαντες τους ορθοδόξους πιστούς που δεν συμφωνούν με την εξωτερική εκκλησιαστική πολιτική της! Αλλά τι να περιμένει κανείς από μια Εκκλησία που έχει υπουργό – επίσκοπο εξωτερικών! Και ας στοχαστούμε, επιπροσθέτως, ότι οι Ρώσοι, μοναδικοί φταίχτες της ουκρανικής εκκρεμότητας ιστορικά, ζητούν και τα ρέστα από πάνω, επικυρούντες τη λαϊκή ρήση: «κει που μας χρώσταγαν, μας πήραν και το βόδι»…

 Θα επαναλάβω τα αυτονόητα. Το γεγονός και μόνο ότι οι Ουκρανοί ζήτησαν την Αυτοκεφαλία τους από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, αυτομάτως και προδήλως δείχνει το ποια είναι η Μητέρα Εκκλησία τους και ιστορικά και νομοκανονικά. Το Φανάρι έβγαλε αρκετές επίσημες ανακοινώσεις και μελέτες, στις οποίες αποδεικνύεται περίτρανα πως ποτέ δεν εκχωρήθηκε το Κίεβο στη διοίκηση της Εκκλησίας της Μόσχας. Ακόμη και η γεωγραφική θέση της Ουκρανίας μαρτυρεί για την επ’ αυτής δικαιοδοσία της Βυζαντινής Εκκλησίας. Ωστόσο, τα ψειρίσματα, τα σκαλίσματα και οι λεκτικές διηθήσεις και ακροβασίες, επί των οποίων προσπαθούν ρώσοι θεολόγοι και ιεράρχες να στηρίξουν την αυθαίρετη κατάληψη (εκ μέρους της Μόσχας) της εκκλησιαστικής επαρχίας του Κιέβου, πείθουν τον καλοπροαίρετο και αντικειμενικό αναγνώστη μάλλον για το αντίθετο: ότι θέλουν με το στανιό να μεταβάλουν το άδικό τους σε δίκαιο. Αλλά με αλχημείες δεν γράφεται ιστορία, πολλώ δε μάλλον εκκλησιαστική… 

Αν, τώρα, από την άλλη κάποιοι κωλύονται βλέποντες την «οικονομία» της Κων/πολης έναντι πρώην σχισματικών αδερφών Ορθοδόξων, τότε ας θυμηθούν το πνεύμα της αγάπης του Ευαγγελίου και ας πάψουν να σκέφτονται και να φέρονται με υποκρισία. Ας αναλογιστούν την αυθαίρετη απουσία Ρώσων (και ενίων φίλων τους) από την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Κρήτης και τότε θα αντιληφθούν ποιος είναι το πρόβλημα και το σχίσμα στη σύγχρονη Ορθοδοξία και ποιος πρέπει να απολογηθεί σχετικώς. 

Η μετανεωτερικότητα, με τη δυνατότητα πρόσβασης μέσω τεχνολογίας σε όλους και σε όλα, οδηγεί με ταχύτατους ρυθμούς σε μια μετατροπή της απανταχού Ορθόδοξης Εκκλησίας σε σύλλογο – σωματείο ξέχωρων Επισκοπών, τις οποίες θα συνδέει μονάχα ένας αδιόρατος εξωτερικός δεσμός, ξέχωρα, δυστυχώς, από την ενιαία και μυστική εν αυταίς πνοή του ενοποιούντος Πνεύματος. Οι αυθαιρεσίες στις ερμηνείες και τις ενέργειες ενός εκάστου θα είναι το άμεσα και αναπόφευκτα ανακύπτον πρόβλημα, που θα οδηγεί σε αντάρτικα και σχίσματα κατά το δοκούν, όχι όπως παλαιότερα για σοβαρά δογματικά θέματα (βλ. Filioque), αλλά για διοικητικά ζητούμενα, ακόμα και για ψύλλου πήδημα… 

Αυτά τα τελευταία με θλίψη φαίνεται να προείδε και να υπαγόρευσε στον μαθητή του μοναχό Α. ο όσιος Πορφύριος λίγο προτού κοιμηθεί. «Ο καθένας σηκώνει τη δική του παντιέρα», έλεγε. Το κάνουν εν προκειμένω οι Ρώσοι, οι Βούλγαροι, οι Σέρβοι, η Αντιόχεια και δεν ξέρουμε πόσους ακόμη θα περιλάβει ο μέλας αυτός κατάλογος. Όμως ο Άγιος τόνισε ότι «μονάχα μέσα στην Άκτιστη Εκκλησία του Χριστού, ενωμένοι με την Αγία Τριάδα, θα σωθούμε». Οι σχίζοντες και οι ακολουθούντες αυτούς απολεσθήσονται… Όποιος σηκώνει σλαβικά ή έτερα μπαϊράκια και τις δικές του παντιέρες, αυτός απλά οδηγείται στην αυτοκαταστροφή και στη διάλυση εκ των έσω της οικουμενικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. 

Πέρα από τα προαναφερθέντα, εκεί που θα έπρεπε κατά το θείο θέλημα να στοχεύουν οι σύγχρονες Ορθόδοξες Εκκλησίες θα ήταν η επιστροφή στην αρχαία ενότητα (με την επάνοδο της Ρώμης στην κανονικότητα) και όχι στην αμφισβήτηση του πρωτείου της Νέας Ρώμης και σε μια μετανεωτερικής έμπνευσης και χαρακτήρος επαναδιάταξη του αρχαίου και εν Πνεύματι καθιερωμένου Συνοδικού συστήματος. Η Κων/πολη απέδειξε ότι και το οικουμενικό πνεύμα διατηρεί και τον εθνικισμό καταπολεμά με νηφαλιότητα και όχι με ιστορικές εμμονές – αλλιώς δεν θα εκχωρούσε σε καμιά Εκκλησία καθεστώς Αυτοκεφαλίας. Οι Ρώσοι καθίστανται απλά αστείοι, όταν επιστρέφουν στο Φανάρι τα δικά τους αμαρτήματα περί εθνοφυλετισμού – γιατί άραγε δεν χαίρονται που οι Ουκρανοί αδερφοί τους απέκτησαν κρατική αυτονομία και θέλουν ντε και καλά να τους έχουν υπό την εκκλησιαστική τους ηγεσία (την αυθαίρετη, ως προαπεδείχθη); Τελικά, ποιος είναι αυτός που έχει εθνοφυλετικά κίνητρα και κριτήρια στη δρομολόγηση και ταύτιση της εκκλησιαστικής με την κοσμική πολιτική; Η απάντηση – για τον γράφοντα τουλάχιστον – είναι προφανής… 

Θα κλείσω με μια ρήση εν Πνεύματι που δόθηκε άνωθεν, ως καταγράφεται από τον μαθητή του π. Εφραίμ της Αριζόνας, στον μακαριστό γέροντα Ιωσήφ τον Ησυχαστή (+1959): «η Εκκλησία μου είναι στην Κων/πολη». Την «πληροφορία» αυτήν πήρε ο όσιος γέροντας τότε που δεν ήξερε αν θα έπρεπε να ακολουθήσει εκκλησιαστικά τους εν Αγίω Όρει ζηλωτές ή τον Οικουμενικό Πατριάρχη. Θεωρώ ότι το ίδιο θα λάμβανε και σήμερα ως «πληροφορία» όποιος ρωτούσε, ευρισκόμενος στο δίλημμα Φανάρι ή Μόσχα. Είναι κρίμα που και «ρωμηοί» Ορθόδοξοι (και δη και Επίσκοποι) βάλλουν κατά της Μητρός Εκκλησία, συντασσόμενοι με τον πανσλαβισμό των Ρώσων, εκόντες, άκοντες, εν γνώσει ή αγνοία, παίζοντας εντούτοις ουσιαστικά το παιχνίδι των τελευταίων. Διότι και η εκκλησιαστική ιστορία και τα κείμενα και η σύγχρονη εξέλιξη του θέματος προσμαρτυρούν περί των δικαίων και της αποκλειστικής αρμοδιότητας της Κων/πολης στην επίλυση του Ουκρανικού ζητήματος. Τα περισσά εκ του πονηρού εστί. 

Δεν πρέπει σε καμιά περίπτωση να αισθάνεται ενοχές όποιος συντάσσεται με τις ενέργειες του Οικουμενικού Θρόνου. Ενός «θρόνου» τιμής και πρωτιάς διακονίας και όχι καταδυνάστευσης, τον οποίο από καιρό αμφισβητούν και εποφθαλμιούν πολλοί, αλλά χωρίς κανέναν σοβαρό διοικητικό ή δογματικό λόγο. Τουναντίον, αποτελεί στάση υπακοής, γνώσης, ευθύνης, σεβασμού και πίστης απέναντι τόσο στην Παράδοση, όσο και στο μέλλον της παγκόσμιας Ορθοδοξίας. Τέλος, ως προς το ποιος έχει πιότερο δίκιο, αναμνησθώμεν τους Παπικούς που πρώτοι κατέθεσαν τον εις βάρος ημών των Ορθοδόξων αφορισμό τους στην Αγια Σοφιά τον 11ο αι. 

Το Φανάρι τη στιγμή που μιλάμε συνεχίζει να μνημονεύει τους Ρώσους αδελφούς (τους πρωτεργάτες και μονομερώς ασκούντες το σημερινό Σχίσμα) τους οποίους το ίδιο κάποτε «γέννησε» εκκλησιαστικά (15ος αι.), επιδεικνύοντας διαχρονικά μητρική υπομονή, ανοχή και αγάπη. Το να είσαι Ορθόδοξος δεν αποδείχνεται μοναχά από την παραμονή στη λεκτική δογματική ακρίβεια. Πρέπει εξάπαντος να συνοδεύεται από την αγάπη και την ενότητα. Και σε αυτές τις εξετάσεις εμείς οι Ορθόδοξοι του 21ου αι. φαίνεται για την ώρα να αποτυγχάνουμε… [1]
https://orthodoxia.info/news/ 
religiousnet

ΣΧΟΛΙΟ: Ανούσιο καί σκόπιμο, "πληρωμένο" όπως λέγεται, άρθρο. Ανούσια καί πονηρή η χρησιμοποίηση τού Αγίου Πορφυρίου σάν άσσου στό μανίκι μας. Η άκτιστη εκκλησία είναι τό Φανάρι ανούσιε; Διαλύεται η ορθοδοξία προκειμένου νά προσαρμοστεί στήν αλλαγή τού ιστορικού πλαισίου καί στό νέο πολιτισμικό παράδειγμα καί μιλάς ανούσιε γιά αναλλοίωτο φανάρι; Ο,τι γνωρίζει σήμερα η μεταπατερική θεολογία οφείλεται στούς Ρώσους καί φτύνεις αυτούς πού σέ ταίζουν; Φυσικά βρίσκεις πάτημα στούς απερίσκεπτους ζηλωτές αλλά δέν καταλαβαίνεις ότι δέν πατάς πλέον στό θεμέλιο τής Εκκλησίας τού Κυρίου αλλά στόν μετεωρισμό τού ΠΣΕματος; Δυστυχώς περνάει καί η εκκλησιαστική ιστορία από τήν Ρεπούσιο λίθο.

Αμέθυστος