ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, Μπερντιάεφ(9)

 Συνέχεια από: Τετάρτη 11 Ιανουαρίου 2023

 Η ιστορία της Δύσεως. Ανάμεσα στην κοινωνία και την Ελευθερία!

Αυτός ο δεσμός ανάμεσα στο ιστορικό και το μεταφυσικό υπερβαίνει την απόσταση και την αντίθεση, γνωρίζει την μέγιστη ενότητα, γειτνίαση και ταυτοποίηση, την μυστηριώδη μετουσίωση, την μυστηριώδη μεταμόρφωση του ενός στο άλλο, του ουράνιου στο γήϊνο, του ιστορικού στο μεταφυσικό, του εσωτερικού στο εξωτερικό. Η φιλοσοφία της ιστορίας, η προσπάθεια κατανοήσεως τής ιστορικής προόδου, είναι ένα είδος προφητείας στραμμένης πρός τα πίσω, όμοια με την προφητεία που είναι στραμμένη πρός τα εμπρός, διότι στην φιλοσοφία της ιστορίας φανερώνεται στ’αλήθεια η προφητική διαπέραση στο παρελθόν που είναι και η προφητική διείσδυση στο μέλλον, δέν είναι ένα αντικειμενικό δεδομένο, διότι η μεταφυσική ιστορία του παρελθόντος φανερώνεται σαν μέλλον και το μέλλον φανερώνεται σαν παρελθόν.

Η απόσταση ανάμεσα στα δύο μάς σπρώχνει στα σκότη, και μας καθιστά απρόσιτη την αντίληψη της ιστορικής προόδου. Αυτή η απόσταση ισχύει γιά όλους εκείνους που αισθάνονται αποκομμένοι απο το μεγάλο ιστορικό παρελθόν και δέν γνωρίζουν το μεγάλο ιστορικό μέλλον, εκείνοι οι οποίοι αισθάνονται αυτό το μεγαλειώδες παρελθόν σαν επιβαλλόμενο και το μέλλον σαν κάτι αινιγματικό και τρομακτικό, διότι το μέλλον είναι άγνωστο.

Σ’αυτή την στάση πρέπει να αντιπαραθέσουμε μία έρευνα στην ιστορική μοίρα, του δεσμού της με την ανθρώπινη μοίρα, ενός δεσμού που συνδέει στην αιωνιότητα το παρελθόν με το μέλλον. Έτσι μόνον αποκαλύπτονται οι εσωτερικές πνευματικές δυνάμεις της ιστορίας, που παραμένουν κρυμμένες σ’εκείνον ο οποίος μεταμορφώνει την ιστορική στιγμή, την στατική αντίληψη του παρόντος, σε μία στατική αντίληψη του παρελθόντος και του μέλλοντος. Μία αντίληψη του παρελθόντος και του μέλλοντος που δέν τα αντιλαμβάνεται δυναμικά, είναι ψεύτικη. Που δέν αντιλαμβάνεται τον εσωτερικό δυναμικό τους δεσμό, στον σύνδεσμο τους και στην εσωτερική και πνευματική τους ολοκλήρωση, αλλά τα συλλαμβάνει αποκομμένα, αφηρημένα, χωρίς πραγματικότητα, σαν νεκρά σημεία. Και γι’αυτό ένα παρόμοιο πλησίασμα στην ιστορική πρόοδο, είναι στατικό στην ουσία του, παρότι, μπορεί να φαίνεται εξελικτικό, γιατί η στατική κατάσταση του παρόντος, στην οποία βρίσκεται ένα γνωρίζον υποκείμενο, ξεκολλώντας απο το παρελθόν και απο το μέλλον και ξεριζώνοντας τον εαυτό του απο την εσωτερική κληρονομιά της κινήσεως και απο το εσωτερικό γίγνεσθαι του παρελθόντος και του μέλλοντος, για να δεθεί σ’αυτό το παρόν, το εμποδίζει να αντλήσει το παρελθόν και καθιστά το παρελθόν νεκρό, μία απονεκρωμένη εξέλιξη, εξωτερική νεκρή κίνηση. Μόνον μία προφητική στάση πρός το παρελθόν θέτει την ιστορία σε κίνηση, όπως ακριβώς μία προφητική στάση πρός το μέλλον συνδέει αυτό το τελευταίο με το παρόν και το παρελθόν σε μία συγκεκριμένη εσωτερική κίνηση, πλήρη και πνευματική. Μόνον μία προφητική στάση πρός την ιστορία μπορεί να ζωογονήσει την απονεκρωμένη ιστορία και να τοποθετήσει στην στατική και νεκρή αυτή ιστορία το εσωτερικό πύρ της πνευματικής κινήσεως.

Η ανθρώπινη μοίρα δέν είναι μόνον γήϊνη αλλά ουράνια, δέν είναι μόνον ιστορική αλλά μεταφυσική, όχι μόνον ανθρώπινη αλλά θεϊκή, όχι μόνον ένα ανθρώπινο δράμα, αλλά και θεϊκό. Μόνον μία προφητική μεταστροφή της ιστορίας, στο παρελθόν, μπορεί να αναζωογονήσει, να κινήσει, να καταστήσει πνευματικά εσωτερικώς, την νεκρή εξέλιξη και την νεκρή κίνηση.

Δέν μπορεί να υπάρξει αντιπαράθεση ανάμεσα στον άνθρωπο και στην ιστορία, ανάμεσα στον πνευματικό κόσμο του ανθρώπου και τον μεγάλο κόσμο της ιστορίας. Μία τέτοια αντιπαράθεση θα σήμαινε τον θάνατο και του ανθρώπου και της ιστορίας. Η μεταφυσική της ιστορίας στην οποία αναφερόμαστε δέν μιλά για την ιστορία σαν αντικείμενο, σαν εξωτερικό αντικείμενο που πρέπει να γίνει αποδεκτό και το οποίο θα παραμείνει για μας ένα αντικείμενο του εξωτερικού κόσμου, εξαντικειμενοποιημένο.

Η φιλοσοφία της ιστορίας είναι η διείσδυση στα βάθη τής ιστορίας, στην πιό εσωτερική της ουσία, είναι ένα ξεκλείδωμα της ιστορίας. Την ίδια την ιστορία, την εσωτερική της ζωή, την κίνηση και το εσωτερικό της γίγνεσθαι. Η μεταφυσική της ιστορίας ασχολείται με το υποκείμενο-αντικείμενο. Με την ταυτότητα ανάμεσα στο ιστορικό υποκείμενο και το ιστορικό αντικείμενο. Χάρη δέ σ’αυτή την κατανόηση τής ιστορίας πρέπει να εκμηδενίσουμε ένα απο τα λάθη της συνειδήσεως δηλαδή τον συνηθισμένο της τρόπο να βλέπει την απόσπαση, την αντιπαράθεση τού απο δώ στο απο’κεί της ιστορίας. Είναι μία εκτροπή της συνειδήσεως η οποία οφείλεται στο γεγονός ότι μεταφέρουμε τον χρόνο μας στην αυγή της ανθρωπότητος, στην ιστορία της πρωτογενούς ανθρωπότητος. Διαγράφουμε μία καθοριστική γραμμή ανάμεσα στο ιστορικό και το μεταφυσικό, ανάμεσα στην ουράνια ιστορία και την γήϊνη, μία γραμμή η οποία δέν είναι εξολοκλήρου πραγματική, που είναι μία αφαίρεση τής συνειδήσεως μας.

Η αλήθεια είναι πώς ότι συντελείται σ’αυτή την αυγή τής ανθρώπινης ιστορίας, η οποία αντικατοπτρίζεται στην Βίβλο και στην μυθολογία (που είναι κατά τον Σέλλινγκ η πρωτογενής ιστορία της ανθρωπότητος) δέν είναι μία στιγμή στην πρόοδο ενός χρόνου όμοιου με του δικού μας πάνω στη γή. Στο βάθος τής ιστορίας τα όρια ανάμεσα στο ουράνιο και στο γήϊνο είναι διαγραμμένα. Η βιβλική μυθολογία αφηγείται την γήϊνη ιστορική μοίρα της ανθρωπότητος και της ουρανίου μοίρας της, την μυθολογική ιστορία. Μόνον αργότερα τα σύνορα εγκαθιδρύονται και εμφανίζεται η απόσταση, ο χωρισμός του γήϊνου και του ουράνιου. Πάνω σ’αυτόν τον χωρισμό εμείς κτίζουμε την ιστορία των καταγωγών μας, ενώ το εσωτερικό και το κρυμμένο μπορεί να γίνει γνωστό και κατανοητό μόνον εάν προϋποθέσουμε την απουσία αυτής της στερεοποιήσεως και αυτών των συνόρων, εάν προϋποτίθεται ότι ο πρώτος σταθμός τής ανθρώπινης μοίρας ξεκίνησε στον ουρανό, σε μία κάποια πνευματική πραγματικότητα η οποία υπήρξε ταυτοχρόνως η ιστορική πραγματικότης με την οποία ασχολείται η ιστορική επιστήμη, η αρχαιολογία, για την οποία μιλούν τα μνημεία που μελετώνται απο την κριτική ιστορία. Η μεταφυσική της ιστορίας έχει σαν αντικείμενο την μοίρα του ανθρώπου, στην γειτνίαση και την εσωτερική ταυτότητα τής ουρανίου και της γήϊνης μοίρας του.

ΤΕΛΟΣ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, Μπερντιάεφ(8)

 Συνέχεια από Τρίτη 10 Ιανουαρίου 2023

 Η ιστορία της Δύσεως. Ανάμεσα στην κοινωνία και την Ελευθερία! 

  

         Η ιστορία προϋποθέτει την θεανδρικότητα. Ο χαρακτήρας της θρησκευτικής και ιστορικής προόδου, προϋποθέτει την σύγκρουση και την αλληλεπίδραση της θεότητος και του ανθρώπου, της θείας πρόνοιας, της θείας μοίρας, της θείας ανάγκης και της ανεξήγητης και μυστηριώδους ανθρώπινης ελευθερίας. Εάν ενεργούσε η αρχή της φυσικής αναγκαιότητος, ή μόνον η αρχή της θείας αναγκαιότητος, ή μόνον η ανθρώπινη αρχή, δέν θα υπήρχε το δράμα της ιστορίας, δέν θα υπήρχε η τραγωδία, η οποία είναι αλληλεπίδραση και βαθύτατη διαμάχη ανάμεσα στην θεότητα και την ανθρωπότητα, στο έδαφος της ελευθερίας. 

Έχουμε εδώ αρχές, αντινομίες, αντιθέσεις, που δέν συνάπτονται και μόνον ο Χριστιανισμός τις εισήγαγε στην ιστορία του ανθρωπίνου πνεύματος. Χωρίς την ελευθερία του ανθρωπίνου πνεύματος σαν ιδιαίτερη αρχή, αμείωτη και ως πρός την θεία ελευθερία και ως πρός την θεία αναγκαιότητα, σαν άλογη αρχή, δέν θα ήταν ποτέ δυνατή η παγκόσμια ιστορία. Εάν υπήρχε μόνον η θεία αναγκαιότης ή απλά η θεία αρχή και μόνον, ή μόνον η Φυσική αναγκαιότης ή η θεία ελευθερία, η ιστορία θα ξεκινούσε απο την Βασιλεία του Θεού και επομένως δέν θα είχε υπάρξει. Εάν είχε υπάρξει μόνον η φυσική αναγκαιότης θα είχαμε μία παράλογη αλυσσίδα εξωτερικών γεγονότων, στα οποία δέν θα υπήρχε ένα εσωτερικό γίγνεσθαι, ένα δράμα με κάποιο νόημα, μία τραγωδία με νόημα που κατευθύνεται σε ένα λυτρωτικό τέλος. Και γι’αυτό κάθε μονιστική φιλοσοφία, κάθε καθαρός μονισμός που δέχεται την ύπαρξη μίας μόνον αρχής, δέν εξυπηρετεί την οικοδομή μίας φιλοσοφίας της ιστορίας και την αντίληψη του δυναμισμού της ιστορίας.

Ο καθαρός μονισμός είναι απο την φύση του αντιϊστορικός και κλείνει πρός την άρνηση της ανθρώπινης ελευθερίας, πρός την άρνηση του γεγονότος πώς στο θεμέλιο της ιστορίας υπάρχει αυτή η άλογη ελευθερία του κακού σαν μία μεταφυσική και θρησκευτική προϋπόθεση.

Μία μεγάλη πλάνη τής συγχρόνου συνειδήσεως είναι η αντιιστορική της στάση, η αναρχική, η επαναστατική, απέναντι στην ιστορική πρόοδο, λόγω της οποίας το άτομο, το πρόσωπο, αισθανόμενο χωρισμένο, απομονωμένο και κομμένο έξω απο κάθε τι ιστορικό, ορθώνεται εναντίον της ιστορικής προόδου σαν να επρόκειτο για μία μορφή βίας.

Αυτή η στάση όμως τελικώς δέν είναι ελεύθερη, είναι στάση δουλείας, διότι όποιος επαναστατεί και ορθώνεται εναντίον του μεγάλου θεϊκού και ανθρώπινου περιεχομένου της ιστορίας, δέν το αναγνωρίζει σαν δικό του, σαν κάτι που εμφανίζεται στο εσωτερικό τού ιδίου, αλλά σαν κάτι που του επιβάλλεται απ’έξω.

Και όμως στην ιστορία ο άνθρωπος διατρέχει τον βασανιστικό του δρόμο, όπου όλες οι μεγάλες στιγμές της ιστορίας, οι πιό τρομακτικές και απελπιστικές, φαίνονται σαν εσωτερικές στιγμές αυτής της ανθρώπινης ιστορίας, διότι η ιστορία είναι η ολοκλήρωση, γεμάτη δραματικότητα, εσωτερικά, της μοίρας του ανθρώπου. Όσοι λοιπόν δέν κατορθώνουν να βρούν στην ιστορία αυτή την μεγάλη ανθρώπινη μοίρα, όσοι βλέπουν απλώς το εξωτερικό και το επιβεβλημένο, αναγνωρίζουν σ’αυτή μόνον το κενό και όχι την αλήθεια.

Στην ιστορία συνεργάζονται δύο στιγμές, χωρίς τις οποίες η ιστορία είναι αδύνατη: η συντηρητική στιγμή και η δημιουργική στιγμή. Η ιστορική πρόοδος είναι αδύνατη χωρίς την σύνθεση αυτών των δύο. Σαν συντηρητική στιγμή εννοούμε τον δεσμό με το πνευματικό παρελθόν, την εσωτερική παράδοση, την αποδοχή απο το παρελθόν όλου αυτού που είναι το πιό ιερό.

Εξίσου αδύνατον είναι να συλλάβουμε την ιστορία χωρίς την δυναμική δημιουργική της στιγμή, χωρίς μία συνέχεια και μία δημιουργική ολοκλήρωση της ιστορίας, χωρίς μία δημιουργική ένταση που οδηγεί στην λύση της ιστορίας. Έτσι πρέπει να διαθέτουμε έναν εσωτερικό δεσμό με το παρελθόν, μία βαθειά στροφή πρός τα μνημεία του παρελθόντος, και το κουράγιο της δημιουργικής πρωτοβουλίας. Εάν απουσιάζει το συντηρητικό στοιχείο, ή το δημιουργικό δυναμικό, η ιστορία εκμηδενίζεται.

Ο καθαρός συντηρητισμός αρνείται να συνεχίσει την ιστορία, λέει πώς τα πάντα έχουν ολοκληρωθεί, πώς τώρα πρέπει απλώς να τα συντηρήσουμε. Είναι μία στάση που αδυνατεί να συλλάβει την ιστορία. Ο δεσμός με το παρελθόν, με ότι ιερό υπήρξε στο παρελθόν, η πίστη στις διδασκαλίες τού παρελθόντος, είναι στην πραγματικότητα, ή θα’πρεπε να είναι, η πίστη στις διδασκαλίες της δυναμικής δημιουργικότητος των προγόνων μας, και επομένως ο εσωτερικός δεσμός με τους προγόνους, με την Πατρίδα, με οτιδήποτε είναι ιερό. Ο δεσμός αυτός θα’πρεπε να είναι ένας παντοτινός δεσμός με την δυναμική δημιουργική πρόοδο, την στραμμένη στο μέλλον, στην λύση, στην  ολοκλήρωση, στην δημιουργία του καινούργιου κόσμου. Εάν αυτό συμβαίνει στην αιωνιότητα, σε μία ενοποιό εσωτερική δυναμική και δημιουργική ιστορική κίνηση, τότε πληρούται η επανένωση όλων στην αιώνιο ζωή. Αυτή η εννοιολόγηση της ιστορικής προόδου - όπου επιτυγχάνεται η επανένωση του χρονικού και του αιωνίου, συνταιριάζει και ταυτίζει το ιστορικό και το μεταφυσικό, αυτό που μας δόθηκε στα ιστορικά γεγονότα, στην ιστορική ενσάρκωση, και εκείνο που ανοίγει στην πιό βαθειά πνευματική πραγματικότητα. Επιτυγχάνει την ένωση της γήϊνης ιστορίας με την ουράνιο ιστορία. (Γιατί ο Αριστοτέλης π.χ. Τί έκανε; Τί διαφορετικό έκανε;). [ Τό άπειρο καί τό αιώνιο δέν είναι ιδιότητες τού Θεού. Υπάρχουν τού Θεού ένεκεν]

Τί πρέπει να εννοήσουμε σαν ουράνιο ιστορία; Στην ουράνιο ιστορία, στα βάθη της εσωτερικής ζωής του πνεύματος, προσχεδιάζεται (αναπαριστάται) [αυτός είναι καί ο ακριβέστερος ορισμός τού υποκειμένου] η ιστορία η οποία στην συνέχεια ξεδιπλώνει και φανερώνεται στην γήϊνη ζωή, στην γήϊνη ανθρώπινη μοίρα, σ’αυτή που ονομάζουμε γήϊνη ιστορία. Πρόκειται για έναν πρόλογο στον ουρανό, όπως ο πρόλογος με τον οποίο αρχίζει ο Φάουστ του Γκαίτε. Η μοίρα του Φάουστ είναι η μοίρα του ανθρώπου και αυτός ο πρόλογος στον ουρανό προκαθορίζει την ανθρώπινη μοίρα του ανθρώπου. Η φιλοσοφία της ιστορίας πρέπει να είναι μία μεταφυσική της ιστορίας, που γίνεται μία διάνοιξη στον ουρανό, στον πρόλογο στον ουρανό, [άλλο πρόλογος άλλο πρόδρομος] με τον οποίο διαγράφονται εκ των προτέρων οι ιστορικές μνήμες, που ενεργοποιεί την πνευματική εσωτερική εμπειρία, διότι ο ουρανός είναι ο δικός μας εσωτερικός πνευματικός ουρανός. Αυτό σημαίνει η ανακάλυψη του αληθινού δεσμού ανάμεσα στο ιστορικό και στο μεταφυσικό, ο δεσμός στον οποίο μπορούμε να δούμε την πιό βαθειά σημασία κάθε Χριστιανικής φιλοσοφίας της ιστορίας.

Συνεχίζεται

ΤΟ "ΟΣΤΙΣ ΘΕΛΕΙ ΟΠΙΣΩ ΜΟΥ ΕΛΘΕΙΝ" ΠΩΣ ΣΥΝΔΥΑΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΘΕΙΑ ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ; 

Ο ΠΟΙΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΑΓΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΠΑΛΑΜΑΣ. ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΘΑΠΡΕΠΕ ΝΑ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΑΡΛΑΑΜ. ΑΛΛΑ ΟΠΩΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Ο ΠΛΑΤΩΝ ΕΚΜΗΔΕΝΙΣΕ ΤΗΝ ΣΟΦΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΒΟΥΛΗΣΗ ΓΙΑ ΔΥΝΑΜΗ, ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΥΡΙΑΡΧΟΥΝ ΟΙ ΣΟΦΙΣΤΕΣ ΚΑΘΕ ΕΙΔΟΥΣ.

Αμέθυστος.

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, Μπερντιάεφ(7)

  Συνέχεια από Παρασκευή 6 Ιανουαρίου 2023

Η φιλοσοφία της ιστορίας, απο την ιστορική της καταγωγή ακόμη, είναι αρρήκτως συνδεδεμένη με την εσχατολογία, και μας εξηγεί γιατί το «ιστορικό» γεννήθηκε στον εβραϊκό λαό. Η εσχατολογία είναι το δόγμα του τέλους της ιστορίας, της λύσεως της παγκοσμίου ιστορίας. Αυτή η εσχατολογική ιδέα είναι απολύτως αναγκαία για να γίνει αντιληπτή και να οικοδομηθεί η ιδέα της ιστορίας, για να γίνει αισθητό το γίγνεσθαι, η κίνηση η οποία έχει ένα νόημα και μία ολοκλήρωση, μία καταστροφική τελείωση απο την οποία ξεκινά ένας καινούργιος κόσμος και μία νέα πραγματικότης, όχι εκείνη ακριβώς της ελληνικής συνειδήσεως, η οποία ήταν ξένη πρός την εσχατολογία. (Και οι Στωϊκοί, ένδοξε; Ποιήματα έγραφαν;).

Απο όλους τους αρχαίους λαούς, εκτός των εβραίων, εξαίρεση αποτελούν και οι Πέρσες. Κάτι που εξαρτήθηκε απο το γεγονός πώς στην συνείδηση τους και την θρησκεία τους είναι πολύ δυνατά και η εσχατολογική στιγμή αλλά και η αποκαλυπτική, πράγματα που επηρέασαν και την εβραϊκή αποκαλυπτική. Η διαμάχη ανάμεσα στον Ormuzd και τον Ahriman, λύνεται με την καταστροφή, μετά την οποία τελειώνει η ιστορία και αρχίζει κάτι καινούργιο. Χωρίς αυτή την προοπτική του τέλους δέν μπορεί να γίνει αντιληπτή η ιστορική πρόοδος σαν κίνηση. Μία κίνηση χωρίς την προοπτική του τέλους, χωρίς εσχατολογία, δέν είναι ιστορία. Δέν διαθέτει ένα εσωτερικό επίπεδο, ένα εσωτερικό νόημα, μία εσωτερική τελείωση. Τελικώς μία κίνηση η οποία δέν βαδίζει πρός ένα τέλος επαρκές και δέν το διαθέτει, με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο ξεπέφτει σε μια κυκλική κίνηση (Γι’αυτό και οι Εβραίοι δέν δέχθηκαν τον Κύριο. Προτίμησαν την κίνηση την οριζόντια απο την κάθετο του σταυρού που πρότεινε ο Κύριος).

Εάν όμως ο Εβραϊκός λαός αναγνώρισε πρώτος την δυνατότητα μίας φιλοσοφίας της Ιστορίας (εφόσον αρνήθηκε τον Κύριο, εφόσον η φιλοσοφία της Ιστορίας εκ συστάσεως δέν περιέχει το εξαίφνης, δηλαδή την Οικονομία και στην συνέχεια την συνεχή παρουσία και δράση του Σωτήρος), μόνον ο Χριστιανικός κόσμος, η Χριστιανική συνείδηση, διαθέτει μία αληθινή φιλοσοφία της Ιστορίας σάν ένα ειδικό τμήμα της πνευματικής γνώσεως λόγω της ειδικής μορφής της πνευματικής αντιλήψεως του κόσμου. (Ο Χριστιανικός κόσμος, όχι η Εκκλησία. Ένας κόσμος χωρίς Χριστό. Η πολιτεία του Θεού δηλαδή με πρωθυπουργό τον Πάπα). Ο Χριστιανικός κόσμος, στον οποίο ενώθηκαν όλες οι αποκαλύψεις του κόσμου, του Εβραϊκού κόσμου και του Ελληνικού (είναι ήδη ένωση θρησκειών, σύνθεση φιλοσοφική ο Χριστιανικός κόσμος) απέκτησε ένα ιδιαίτερο νόημα της ιστορικότητος, αγνώστου στον αρχαίο κόσμο και ίσως και στον Εβραϊκό. Μία από τις πιό ενδιαφέρουσες σκέψεις του Σέλλινγκ είναι πώς ο Χριστιανισμός είναι η αποκάλυψη του Θεού στην Ιστορία. [Και είπε ο Θεός. Εγώ τώρα σας τα αποκάλυψα όλα, κανονίστε. Γνωρίζετε την αλήθεια, η ευθύνη δική σας. Από εδώ και πέρα νίπτω ας χείρας μου; Η εσχατολογία σημαίνει πώς η Βασιλεία των Ουρανών είναι το Φυσικό τέλος της Δημιουργίας;].

Ανάμεσα λοιπόν στον Χριστιανισμό και την ιστορία υπάρχει ένας δεσμός που δέν κατείχε καμμία θρησκεία και καμμία πνευματική δύναμη στον κόσμο. Ο Χριστιανισμός έφερε τον ιστορικό δυναμισμό, την εκπληκτική δύναμη της ιστορικής κίνησης και δημιούργησε την δυνατότητα μίας φιλοσοφίας της ιστορίας. [Βεβαίως εκπληκτική η ιστορική δύναμη του Ναζισμού, του Κομμουνισμού, των θρησκευτικών πολέμων τής Καθολικής Εκκλησίας, οι Γενοκτονίες των Ισπανών και των Πορτογάλων, του Μωαμεθανισμού. Τί μας διδάσκουν; Μία τυφλή φιλοσοφία; Ούτε η δικαιοσύνη να ήταν! Τί είναι η ιστορία! Η παγκόσμια κρίση; Πήρε η ιστορία απο τον Κύριο το έργο της δικής του Κρίσεως; Πήρε την θέση του;]

Δηλώνω πώς ο Χριστιανισμός όχι μόνον δημιούργησε την φιλοσοφία της Ιστορίας που ονομάζουμε Χριστιανική με την εξομολογητική έννοια του Αυγουστίνου, αλλά όλες τις επόμενες φιλοσοφίες που ακολούθησαν, συμπεριλαμβανόμενης και του Μάρξ. Ο Χριστιανισμός έφερε τον δυναμισμό αυτό διότι εισήγαγε την ιδέα της μοναδικότητος και του ανεπανάληπτου των γεγονότων, μία ιδέα απολύτως απρόσιτη στον Εθνικό κόσμο.Στον εθνικό κόσμο κυριαρχούσε η ιδέα της επαναλήψεως των γεγονότων που καθιστούσε αδύνατη την αντίληψη της ιστορίας.[ Καί ο Θουκυδίδης τί έγραψε, τόν Ρωμαίο καί τήν Ιουλιέττα;]

Η Χριστιανική συνείδηση λοιπόν εισάγει την ιδέα της μοναδικότητος και της ανεπανάληπτης ιστορικής πραγματικότητος, διότι για την Χριστιανική συνείδηση στο κέντρο της προόδου του κόσμου και της ιστορίας, υπάρχει ένα γεγονός το οποίο συνέβη μία και μοναδική φορά και είναι αδύνατον να επαναληφθεί, ένα ιστορικό γεγονός πού είναι ταυτοχρόνως και μεταφυσικό, που αποκαλύπτει δηλαδή το βάθος της υπάρξεως: το γεγονός της εμφανίσεως του Χριστού! [Και ο λόγος του Κυρίου: ήρθα σπίτι σου και δέν μου’δωσες να φάω τί σημαίνει άραγε; Πώς ανεπανάληπτο! Οι Αγιοι δέν είναι τό σώμα τού Χριστού;]

Η ιστορία είναι ένα γίγνεσθαι που έχει μίαν εσωτερική σημασία, μία ιερή αναπαράσταση με μίαν αρχή, ένα δικό της τέλος, ένα δικό της κέντρο, μία συμπαγή πράξη: η ιστορία βαδίζει πρός το γεγονός της εμφανίσεως του Χριστού (της δευτέρας) και ξεκινά απο το γεγονός της εμφανίσεως του Χριστού (της πρώτης). Αυτό προσδιορίζει λοιπόν τον βαθύτερο δυναμισμό της ιστορίας, το βάδισμα της ιστορίας πρός τον κεντρικό πυρήνα της παγκοσμίου προόδου και την κίνησή της που ξεκινά ακριβώς απο τον κεντρικό πυρήνα αυτής της προόδου.

Η Ελληνική συνείδηση δέν έβλεπε το Θείο στην Χρονική πρόοδο τής Ιστορίας και διέβλεπε την αλήθεια, την Θεία αξία, την θεϊκή αρμονία, μόνον στην αιώνια φύση (μάλλον διάβασε λάθος βιβλία ο άνθρωπος). Οι Έλληνες δέν γνώρισαν την κίνηση της ιστορίας η οποία κατακρημνίζει τους κόσμους πρός ένα καταστροφικό συμβάν. (Ακόμη και ο Θουκυδίδης έγραψε την ιστορία του για να μάθουν στο μέλλον τα λάθη τού παρελθόντος και να τα αποφύγουν).

Αυτή η σύλληψη προϋποθέτει ένα κέντρο στο οποίο δίνεται ένα ιστορικό γεγονός και όπου μαζί φανερώνεται το Θείο, όπου το εσωτερικό γίνεται εξωτερικό και ενσαρκωμένο.

Την ίδια αδυναμία παρουσιάζει και η Ινδία[ Πολύ μεγάλη η αδυναμία τών Ελλήνων παρά τό γεγονός ότι δόξασαν τόν Κύριο]. Από την οποία απουσιάζει ακριβώς η προαίσθηση ενός τόσο μεγάλου γεγονότος, τόσο κεντρικού στην ιστορία. Για την Ινδία, ό,τι είναι μεγάλο στην πνευματική ζωή φανερώνεται μόνον στο ατομικό βάθος του ανθρώπινου πνεύματος.

Ο Χριστιανισμός έφερε πρώτος στον κόσμο την έννοια της ελευθερίας που είναι τόσο απαραίτητη στην φιλοσοφία της ιστορίας. Χωρίς την έννοια της ελευθερίας που καθορίζει την δραματικότητα και τραγικότητα της ιστορικής προόδου είναι αδύνατον να γίνει κατανοητή η ιστορία, διότι η τραγικότης γεννάται απο την ελευθερία, απο την ενεργό ελευθερία, απο την ελευθερία του κακού, απο την ελευθερία της αβύσσου. Μόνον ο Χριστιανισμός αναγνώρισε στο βάθος του πώς το αιώνιο μπορεί να απολήξει στο παροδικό. Στην Χριστιανική συνείδηση το αιώνιο και το χρονικό παραμένουν αχώριστα. Ο Χριστιανισμός τόνισε τον δυναμισμό και εκείνη την απελευθερωτική αρχή η οποία έπλασε την επαναστατική ιστορία των ευρωπαϊκών λαών που έγινε τελικώς η κατεξοχήν ιστορία. Η μοίρα των Χριστιανικών λαών είναι δεμένη με όλα τα μεγάλα γεγονότα της ιστορίας, στο κέντρο της ιστορίας.

Έτσι διαμορφώθηκε ο δυναμικός Χριστιανικός κόσμος που γνωρίζουμε ο οποίος είναι τόσο διαφορετικός απο τον αρχαίο, που συγκρίνοντας τους ο αρχαίος φαίνεται στατικός. Αυτή δέ η στατικότης εξαρτήθηκε απο μία αίσθηση της ζωής που ήταν ενυπάρχουσα στα πράγματα. Για αυτή την συνείδηση και αυτή την αίσθηση υπήρχε μόνον ο κλειστός θόλος των ουρανών, κάτω απο τον οποίο και μέσα στον οποίο αργοκυλούσε όλη η ανθρώπινη ζωή. Αυτός ο κόσμος δέν είχε υπερβατικές πτήσεις, δέν γνώρισε υπερβατικές αποστάσεις, δέν τόλμησε υπερβατικά άλματα. Είδε όλο το κάλλος της πνευματικής και της Θείας ζωής, να ενυπάρχει μόνον στην φυσική κυκλική κίνηση.[ Καί τό επέκεινα τής ουσίας ήταν άλμα είς ύψος στούς ολυμπιακούς αγώνες;]

Στον Χριστιανικό κόσμο ανοίγουν οι αποστάσεις, σκίζεται ο θόλος του ουρανού και η ένταση πρός τους μακρυνούς ορίζοντες δημιουργεί τον δυναμισμό της ιστορίας, στον οποίο συμπαρασύρονται ακόμη και πρόσωπα και λαοί οι οποίοι έχουν χάσει την Χριστιανική συνείδηση αλλά όμως για την μοίρα τους παρέμειναν Χριστιανοί, παρέμειναν ιστορικοί.

Γι’αυτόν τον λόγο η ιστορική επανάσταση του 19^ου και 20^ου αιώνος, που συνοδεύτηκε απο την αποστασία και την απώλεια του Χριστιανικού φωτός, είναι δεμένη με τον Χριστιανισμό και γεννήθηκε στο έδαφός του. Μόνον ο Χριστιανισμός δέχθηκε πώς η ανθρωπότης διαθέτει έναν κοινό τελικό σκοπό, αναγνώρισε την ενότητα της αθρωπότητος και δημιούργησε την δυνατότητα μίας φιλοσοφίας της ιστορίας.

Η ιστορική πραγματικότης προϋποθέτει το παράλογο το οποίο καθιστά δυνατό τον δυναμισμό, διότι χωρίς αυτή την παράλογη αρχή, καθότι αρχή καταιγιστική, που έχει την ανάγκη μορφής, που προκαλεί την διαμάχη του φωτός και του σκότους σαν μία μάχη των αντιθέτων, η ιστορία είναι αδύνατη, είναι αδύνατος ένας αληθινός δυναμισμός.

Πρέπει να γίνει κατανοητό αυτό το παράλογο όμως με μία οντολογική σημασία, όχι γνωσιολογική η οποία αντιπαραθέτει το ατομικό σαν παράλογο στο καθολικό σαν λογικό. Αλλά οντολογικά να γίνει αποδεκτή μία παράλογη αρχή μέσα στο ίδιο το Είναι, με την σημασία εκείνης της παράλογης αρχής, χωρίς την οποία η ελευθερία είναι αδύνατη και αδύνατος ο δυναμισμός (ο γνωστός Μανιχαϊσμός).

(Συνεχίζεται)

Αμέθυστος

ΕΣΧΑΤΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ (6)

 

 Συνέχεια από Δευτέρα 2 Ιανουαρίου 2023

Ας συνεχίσουμε το Εβραϊκό παραλήρημα του Μπερντιάεφ!

«Για την Ελληνική συνείδηση ήταν χαρακτηριστικός μόνον ο διαλογισμός μιάς ολοκληρωμένης αρμονικής καταστάσεως, την οποία δέν συνέδεε ποτέ με το μέλλον. Γι’ αυτό η Ελληνική συνείδηση δέν διέθετε μία σχέση με το μέλλον ικανή να γίνει σημείο εκκινήσεως της αντιλήψεως της Ιστορικής προόδου, να καταστήσει δυνατή μία συνείδηση της Ιστορίας σαν ενός δράματος σε εξέλιξη. Η ιστορία είναι στην πραγματικότητα ένα δράμα χωρισμένο σε διάφορα μέρη απο το πρώτο μέχρι το τελευταίο, με την αρχή του, την εσωτερική του ανάπτυξη, το τέλος του, την κάθαρσή του, την ολοκλήρωσή του. Αυτή η εννοιολόγηση της Ιστορίας σαν τραγωδίας υπήρξε ξένη και άγνωστη στην Ελληνική συνείδηση! Για να βρούμε την συνείδηση της ιστορικής προόδου, πρέπει να απευθυνθούμε στην συνείδηση και στο πνεύμα του αρχαίου Ισραήλ. [Αλλο τραγωδία, άλλο δράμα. Οι Ελληνες δέν γνώρισαν τό δράμα.]

Η ιδέα του «Ιστορικού» εισήχθη στην παγκόσμια ιστορία απο τους Εβραίους και σκέπτομαι πώς η αποστολή του Εβραϊκού λαού υπήρξε η εισαγωγή στην ιστορία του ανθρωπίνου πνεύματος αυτής τής συνειδήσεως του ιστορικού γίγνεσθαι, αντί της κυκλικής κινήσεως που φαντάστηκαν οι Έλληνες. Η Εβραϊκή συνείδηση σκεπτόταν πάντοτε αυτή την πρόοδο δεμένη με τον μεσσιανισμό, με την μεσσιανική ιδέα. Η Εβραϊκή συνείδηση, αντίθετα απο την Ελληνική, ήταν πάντοτε στραμμένη πρός το μέλλον, σ’αυτό που έπρεπε να έλθει: ήταν μία σπασμωδική αναμονή κάποιου μεγάλου γεγονότος που θα αποφάσιζε τις μοίρες των λαών, πρέπει να ψάξουμε την φιλοσοφία της ιστορίας στην Εβραική ιστορία.

[Δραματικώς όμως τόν Κύριο τόν δέχθηκαν μόνον οι Ελληνες παρότι η συνείδησή τους ήταν κυκλική καί ζαλισμένη, ενώ οι Εβραίοι ατενίζουν ακόμη τό μέλλον σφάζοντας ακόμη νεογέννητα ή καί αγέννητα.]

Και μία τέτοια φιλοσοφία της ιστορίας υπήρξε το βιβλίο του προφήτη Δανιήλ, όπου γίνεται αντιληπτή η πρόοδος της ανθρωπότητος σαν ένα δράμα που φτάνει σ’ένα συγκεκριμένο τέλος. Η ερμηνεία που έδωσε ο Δανιήλ στο όνειρο τού Ναβουχοδονόσορος είναι η πρώτη προσπάθεια στην ανθρωπότητα κατασκευής ενός ιστορικού σχήματος, το οποίο στην συνέχεια επανελήφθη και ενισχύθηκε στην Χριστιανική φιλοσοφία της ιστορίας. Ο προφήτης Ιερεμίας έβλεπε στην ιστορία τον Θεό να τιμωρεί τους λαούς και τους άρεσε ο Ναβουχοδονόσωρ σαν όργανο του Θεού.

Αυτή η προφητική Εβραϊκή συνείδηση, αυτή η στροφή στο μέλλον δέν οικοδόμησε μόνον την φιλοσοφία της ιστορίας, αλλά καί το ιστορικό στοιχείο. Ενώ ήταν χαρακτηριστικό του Ελληνικού κόσμου ο [προσωκρατικός;] διαλογισμός της αρμονίας του κόσμου, αυτός ο διαλογισμός στον Εβραϊκό κόσμο, ενός κόσμου δηλαδή που παραμένει ακίνητος, ήταν εντελώς ξένος. [ΠΌΣΟ ΑΚΊΝΗΤΟΣ ΕΊΝΑΙ Ο ΚΌΣΜΟΣ ΌΠΟΥ ΤΆ ΠΆΝΤΑ ΡΕΊ;]

Στον εβραϊκό κόσμο δόθηκε να ανακαλύψει το ιστορικό δράμα της ανθρώπινης μοίρας, ενός δράματος που θεμελιώνεται στην πραγματοποίηση ενός μεγάλου γεγονότος μέσα στην μοίρα του Εβραϊκού λαού και ταυτοχρόνως όλης της ανθρωπότητος. Αυτή είναι η μεσσιανική ιδέα του αρχαίου Ισραήλ, μία αποκλειστική ιδιοκτησία του Εβραϊκού λαού. Η μεσσιανική ιδέα είναι η συγκεκριμένη ιδέα που ο Εβραϊκός κόσμος εισήγαγε στην ιστορία του ανθρωπίνου πνεύματος.

Για να ξεκαθαρίσουμε τις ιδεες, ας δούμε μερικές παραλλήλους: απο τί εξαρτάται το γεγονός πώς οι Έλληνες, οι οποίοι εμπλούτισαν την ιστορία του πνεύματος του ανθρώπου με μεγαλειώδης ανακαλύψεις, δέν γνώριζαν και δέν κατανοούσαν την ιστορία, δέν κατανόησαν το «ιστορικό»; (Είμαστε υποχρεωμένοι σε τούτο το σημείο να τονίσουμε τον επηρεασμό του «ιστορικού» του Μπερντιάεφ, απο το Dasein του Χάϊντεκγερ. Το οποίο μπορεί να μεταφραστεί εννοιολογικά σαν άνοιγμα πρός το Είναι, πρός-το-Είναι άνθρωπος ή με την έκφραση «το παρών», όπως προτείνει ο Ράμφος. Με μετοχή ουδετέρου ώς κύριο όνομα με κατάληξη γένους αρσενικού Τό ιστορικό είναι η εφαρμογή τού υπαρξιακού , όπως καί τό πνευματικό, τό οποίο βάπτισε πνευματικούς στήν Ελλάδα τήν τάξη τών μουσικών καί τών ποιητών καί τών τραγουδιστών}.

 Απο το γεγονός πώς ο Ελληνικός κόσμος δέν γνώρισε ουσιαστικώς την ελευθερία: ούτε η Ελληνική θρησκεία, ούτε και η Ελληνική φιλοσοφία όρισαν ικανοποιητικά την ελευθερία. Το πιό χαρακτηριστικό στοιχείο της πνευματικής απεικονίσεως του ελληνικού κόσμου και της Ελληνικής συνειδήσεως είναι η υποταγή στην μοίρα (Είναι αστείος ο άνθρωπος. Διάβαζε μωαμεθανούς με Ελληνικά ονόματα). Σ’αυτόν τον κόσμο ήταν ξένη η συνείδηση της ελευθερίας, του υποκειμένου που δημιουργεί την ιστορία, χωρίς την οποία είναι αδύνατη η ιστορία, το γίγνεσθαι της ιστορίας και η αντίληψή της. Αυτό εξαρτάται δέ απο το γεγονός πώς στον Ελληνικό κόσμο η μορφή υπερτερούσε πάντοτε πάνω στο περιεχόμενο (η ψυχή στο σώμα): έτσι στην τέχνη, στην φιλοσοφία, στην πολιτική, σε όλες τις πλευρές της ελληνικής ζωής, η μορφή, ή ιδέα, ή το Είδος, υπερίσχυε πάνω στο υλικό στοιχείο, στην υλική αρχή, πάνω στο περιεχόμενο, με το οποίο συνδέεται το άλογο στοιχείο της ανθρώπινης ζωής (στη χώρα του Διόνυσου νόμισε πώς γεννήθηκε ο Κάντ). [Καί περιεχόμενο τό σώμα!!!]

Ακριβώς αυτή η άλογη αρχή είναι η αρχή της ελευθερίας, η οποία εγκατεστάθη στην συνέχεια στον Χριστιανικό κόσμο. Στον Χριστιανικό κόσμο ανακαλύπτεται το περιεχόμενο όχι η μορφή και απο αυτό το περιεχόμενο και μαζί μ’αυτό ανακαλύπτονται η ανθρώπινη ελευθερία και το ελεύθερο δημιουργικό υποκείμενο χωρίς το οποίο δέν μπορούμε να πλησιάσουμε την ιστορική πρόοδο.

Στην Χριστιανική συνείδηση, δεμένη με την Εβραϊκή καθότι αυτή η τελευταία οικοδομεί το ιστορικό, ανακαλύπτεται εκείνη η ελευθερία του κακού χωρίς την οποία δέν είναι δυνατόν ούτε να αντιληφθούμε ούτε να προσλάβουμε την ιστορική πρόοδο.

Διότι εάν δέν υπήρχε η ελευθερία του κακού δεμένη στις θεμελιώδεις αρχές της ανθρώπινης ζωής, εάν δέν υπήρχε αυτή η σκοτεινή αρχή, δέν θα υπήρχε ούτε η ιστορία και ο κόσμος θα άρχιζε όχι απο την αρχή αλλά απο το τέλος, απο εκείνη την τέλεια Βασιλεία του Θεού η οποία κατανοείται σαν ένας τέλειος κόσμος, του τέλειου αγαθού και του τέλειου κάλλους. Αλλά η ιστορία του κόσμου δέν αρχίζει απ’αυτόν τον τέλειο κόσμο, διότι ξεκινά απο την ελευθερία, απο την ελευθερία του κακού (Γίνεται κατανοητή άραγε η λεπτή σύγχυση ανάμεσα στην αρχή και στο ξεκίνημα, την αιτία; Αυτή η σύγχυση δίνει την δυνατότητα στον Γιανναρά να ορίσει τον Πατέρα της Αγίας Τριάδος σάν αιτιώδη Αρχή και να ομολογεί πώς ο Θεός απώθησε το κακό, το οποίο ενυπήρχε, σαν άλλος Γνωστικός, και πώς ήρθε η σειρά μας νά τό απωθήσουμε καί εμείς). Εδώ βρίσκεται ο σπόρος της μεγάλης Ιστορικής προόδου.

Η Ελληνική συνείδηση δέν ανακάλυψε ποτέ της την ιστορία, διότι ήταν στραμμένη κυρίως στην τελειότητα της μορφής του κόσμου. Πιστεύω πώς για την άρεια συνείδηση, καθαρά αφαιρετική, για τον άρειο μονισμό το «μεταφυσικό» και το «ιστορικό» δέν μπορούν να ενωθούν ποτέ. Δέν είναι τυχαίο που μερικοί σύγχρονοι στοχαστές, ενδιαφέροντες και ξεχωριστοί, οι οποίοι θεωρούνται αντιπρόσωποι του άρειου πνεύματος, όπως ο Τσάμπερλαϊν και ο φιλόσοφος της σχολής των Hartman - Drews, συστηματοποιούν μία πολύ βαθειά αντίθεση ανάμεσα στο «μεταφυσικό» και το «ιστορικό» (Ο έν λόγω Χάρτμαν είναι ο πρώτος φιλόσοφος του ασυνειδήτου. Ο Drews είναι απο τους πρωτεργάτες της απομυθοποιήσεως, όπως είδαμε ήδη, και αυτός που θεμελίωσε στην σύγχρονη συνείδηση τον μύθο του Χριστού). Όλη τους η κριτική στο σημιτικό στοιχείο στον Χριστιανισμό βασίζεται στο γεγονός πώς στον Χριστιανισμό βλέπουν μία παράνομη ένωση του μεταφυσικού στοιχείου με το ιστορικό, βλέπουν και αναγνωρίζουν, πώς το μεταφυσικό εισήλθε στα ιστορικά γεγονότα, ενσαρκώθηκε, συγχωνεύτηκε μ’ αυτά πώς το μεταφυσικό είναι πλέον αδιαχώριστο απο αυτά.

Αυτή η καθαρή άρεια συνείδηση κυττάζει επίμονα πρός την ινδική μορφή κουλτούρας, όχι πρός την ελληνική, ίσως πιό πρωτογενή και πιό αυστηρή και καθαρή απο το άρειο πνεύμα, και εδώ ψάχνει την καθαρή έκφραση του μεταφυσικού, τελείως ελεύθερου και αγνού, χωρίς μίξη με το ιστορικό στοιχείο. Η ινδική συνείδηση (indu) είναι η πιό αντιϊστορική του κόσμου και η ινδική μοίρα είναι η πιό αντιϊστορική απο όλες τις μοίρες. Ό,τι πιό βαθύ υπήρξε στην Ινδία δέν συνδέθηκε με την ιστορία, δέν υπήρξε εκεί μία αληθινή ιστορία, μία αληθινή ιστορική πρόοδος. Η πνευματική ζωή του Ινδικού λαού φαίνεται πρώτα απ’όλα σαν μία ατομική πνευματική ζωή, μία ατομική πνευματική μοίρα, στο βάθος της οποίας διανοίγει ο ανώτερος κόσμος, η θεότης, με μία ειδική μέθοδο η οποία δέν συνδέεται καθόλου με τις ιστορικές μοίρες. Οι Indu, οι ινδουιστές, αντιπαραθέτουν το «ιστορικό» και το μεταφυσικό. Για το Ινδουιστικό πνεύμα η απόσταση και η αφαίρεση, απο την ιστορική πραγματικότητα είναι εγγύηση καθαρότητος της συνειδήσεως, διότι οποιαδήποτε σχέση συσκοτίζει το πνεύμα. Αυτή η αδυναμία ενώσεως του μεταφυσικού και του ιστορικού, οδηγεί στην κατανόηση της ιστορίας σαν μία απλή αλληλουχία εξωτερικών γεγονότων τα οποία δέν διαθέτουν καμμία εσωτερικότητα, δέν αφορούν κάποιο εσωτερικό επίπεδο, καμμία εσωτερική σημασία. Ο εξωτερικός εμπειρικός κόσμος, η κατώτερη πραγματικότης, ή κατώτερη τάξη, πρέπει να ξεπεραστούν, πρέπει να την εγκαταλείψουμε, για να εισέλθουμε στην αλήθεια του μεταφυσικού, του ανώτερου πνευματικού κόσμου, που φέρει το ίχνος του πνευματικού: αυτός ο άρειος μονισμός αντιπαρατίθεται συνήθως στον δυαλισμό της εβραϊκής και της Χριστιανικής συνειδήσεως».

[Ο αγαθός Μπερντιάεφ λοιπόν μας αποκαλύπτει την σημερινή ιλαροτραγωδία, απλή συνέπεια της πνευματικής μας αιχμαλωσίας στους Γερμανούς, η οποία σήμερα απλώς υλοποιείται. Η Βιβλική επιστήμη είναι βασισμένη στον Ινδουϊσμό, γι’αυτό και ο Αγουρίδης έγινε οπαδός του Μούν. Οι Χριστιανοί σήμερα είναι ινδουιστές, κάτω απο την πίεση του κληρικαλισμού.  Προσπαθούν να αλλάξουν και να σώσουν τον κλήρο, όπως οι πολιτικοί στοχαστές, ψάχνουν για αληθινούς πολιτικούς. Και ταυτόχρονα, ενώ η ψυχή όλων είναι Ινδουιστική, θέλουν να ελευθερωθούν και να μπούν στην Ιστορία, όπως ο Ράμφος, η θεολογική Θες/νίκης, η Ακαδημία Βόλου. Και προπαγανδίζουν: Ελάτε μαζί μας για να μας σώσετε!]

Συνεχίζεται

Αμέθυστος.

ΕΣΧΑΤΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ (5)

 

Συνέχεια από: Κυριακή 1η Ιανουαρίου 2023

 Η ιστορία της Δύσεως. Ανάμεσα στην κοινωνία και την Ελευθερία!

Εισάγει λοιπόν ο Πλάτων έναν τύπο προόδου, μία μορφή προόδου, σπειροειδή, η οποία ενοποιεί, δέν συνθέτει, την ευθεία κίνηση με την κυκλική. Είναι δέ και η κίνηση τής νοήσεως ταυτόχρονα, η ενέργεια του Νού. Μία κίνηση που κατορθώνει να συνθέτει την επανάληψη του ταυτού, του ίδιου, με το διαφορετικό. Και ακριβώς το στοιχείο του χρόνου που ενυπάρχει σ’ αυτή την σπειροειδή πρόοδο είναι ο κύκλος.

Η ιστορία λοιπόν είναι δυνατή, λόγω του ότι η ένταση ανάμεσα στα αντίθετα αλλάζει περιοδικώς. Ενώ οι εντάσεις στην σφαίρα του νοητού κόσμου, ο οποίος κυβερνάται απο το κινητό ακίνητο, είναι αδιανόητες. Έτσι στην πολιτική, η οργάνωση και η τάξη του κράτους θεμελιώνονται σε μία σωστή σχέση ανάμεσα στην μοναρχική αρχή της αυθεντίας και την δημοκρατική αρχή της ελευθερίας. Η ισορροπία, η αναλογία και το σωστό μέτρο ανάμεσα στα δύο στοιχεία είναι το Αγαθό για το κράτος. Η αρχή του Ενός εναρμονίζει αυτό που τείνει στην αντίθετη Αρχή, δηλαδή στο «πάρα πολύ» και στο «πολύ λίγο». Διότι η ελευθερία μπορεί να βαδίσει εύκολα στο πάρα πολύ με την δημαγωγία (αφήνοντας πολύ λίγο στην αυθεντία και στον νόμο ή την τάξη), ενώ η αυθεντία μπορεί να κινηθεί με υπερβολή στο παρά πολύ της αυταρχικότητος, αφήνοντας πολύ λίγη ελευθερία.

Ο Πλάτων είναι ενσυνείδητος επίσης και της ιστορικής αναπτύξεως του ανθρώπινου πολιτισμού. Και της επιστήμης κατά συνέπειαν. Διότι η επιστήμη ανήκει στα καθόλου. Ή δέν είναι επιστήμη, όπως η σημερινή, η οποία αρνήθηκε την πρώτη ουσία. Γι’αυτό και σήμερα ο Χούσσερλ προσπαθεί να μεταλλάξει την φιλοσοφία σε καθαρή επιστήμη, χωρίς τα καθόλου, δηλαδή τον άνθρωπο. Γι’αυτό και σήμερα η Επιστήμη, που γεννήθηκε απο τον Γαλιλαίο είναι ο μόνος ίσως εχθρός του ανθρώπου. Όπως η Βιβλική επιστήμη είναι σήμερα ο κυριότερος εχθρός του Κυρίου.

Ο πολιτισμός λοιπόν διαθέτει ένα ιεραρχημένο οντολογικό σχήμα, το οποίο όμως αντιστοιχεί και στην ιστορική ανάπτυξη. Οι ανθρώπινες επιστήμες χωρίζονται σε τρία πλαίσια: των τεχνών της παραγωγής. Τις γνώσεις που σχετίζονται με την νομοθεσία και την πολιτική και τό πλαίσιο τής φιλοσοφικής γνώσεως! Αυτή η οντολογία αντικατοπτρίζει γνωσιολογικά την σύσταση την ίδια του Είναι, η οποία περιέχει την σφαίρα του σωματικού, της ψυχής και την σφαίρα του υπεραισθητού, όχι του υπερβατικού, διότι το υπερβατικό ενυπάρχει στο αισθητό. Σ’ αυτή την ιεραρχία του όντος, αντιστοιχεί και η ιστορική ανάπτυξη: η πρόοδος του πολιτισμού κινείται απο τα χαμηλά πρός τα υψηλά κατά την διάρκεια του χρόνου. Κατ’αρχάς ανακαλύπτονται οι τέχνες σαν θείο δώρο στον άνθρωπο, στην συνέχεια μαθαίνει να οργανώνει την κοινωνία, την κοινωνική ζωή και τέλος κερδίζει την φιλοσοφική γνώση!

Καθοριστική όμως για την φιλοσοφία της ιστορίας του Πλάτωνος είναι η ιδέα του, πώς η ευτυχισμένη περίοδος της εποχής του χρυσού δέν είναι η τελειότης την οποία επιθυμεί η ανθρωπότης. Διότι την εποχή εκείνη της ευτυχίας, οι άνθρωποι δέν γνώριζαν την αλήθεια και το απόλυτο. Και η Ευτυχία που δέν ριζώνει στην αλήθεια είναι αμφίβολη. Και η υψηλότερη γνώση της αλήθειας επιτυγχάνεται ακριβώς την εποχή της καταστροφής και της τραγωδίας. Κάτι που φανερώνει και την εσωτερική δραστηριότητα των δύο πόλων, όπου η αρχή του Ενός, ενεργοποιείται ακριβώς όταν η αρχή της δυάδος εκτρέπεται στα άκρα τού πάρα πολύ.

Ας δούμε τα κυριότερα κείμενα!

Ο μύθος του Πρωταγόρα, 320 C8-322 D 5.

O Δεύτερος πλούς, Φαίδων, 96 A 6-100 B 9.

Η Γέννηση του κράτους, Πολιτεία II, 369 B 5-373 E 8. 

VIIΙ, 544 C1-547 A 7.

Ο μύθος των εποχών του κόσμου : πολιτικός, 268 D5-274 E 1.

H Αθήνα και η Ατλαντίδα : Τίμαιος, 20 D 7-25 D6.

Η ιστορική εξέλιξη των θεσμών του Κράτους: Νόμοι, III, 676 A 1-702 E 2.

Η εξέλιξη της γνώσεως της πραγματικότητος: Επινομίς : 987 D 3-988 E4.  

Ας πάρουμε όμως και μία μικρή γεύση της σοφίας των Ελλήνων η οποία προϋποθέτει την ύπαρξη του νού και την απόκτησί του σαν σκοπό του πολιτισμού!

Νόμοι III 687 B, 5...... 

-Όταν κάποιος βλέπει μεγάλο πλούτο και τις τιμές που διακρίνουν μία οικογένεια και δοξάζει την κατάσταση αυτή, δέν δοξάζει επειδή σκέπτεται πώς με αυτά τα μέσα μπορούν να ικανοποιηθούν όλες οι επιθυμίες, ή το μεγαλύτερο μέρος;

-Δέν υπάρχει λοιπόν μία κοινή επιθυμία σε όλους τους ανθρώπους, όπως συμφωνήσαμε για τα γεννήματα του πλούτου και της δόξας;

-Ποιά είναι αυτή;

-Να έλθουν όλα τα πράγματα σύμφωνα με την βούληση μας, και μάλιστα όλα ή τουλάχιστον όλα τα ανθρώπινα; (Κοινό επιθύμημα: το κατά τήν τής αυτού ψυχής επίταξιν τα γιγνόμενα γίγνεσθαι, μάλιστα μέν άπαντα, ει δέ μή, τα γέ ανθρώπινα).

-Οπωσδήποτε!

-Εάν λοιπόν όλοι μας, πάντοτε δέν επιθυμούμε παρά μόνον αυτό, απο την εποχή που είμαστε παιδιά μέχρις ότου γεράσουμε, δέν είναι αναγκαίως αυτό που ευχόμεθα όλοι μας;

-Δέν θα ενώσουμε ακόμη και τις προσευχές μας, και των φίλων μας, για την πραγματοποίηση αυτού του σκοπού;

-Σίγουρα.

-Όμως και το παιδί, ο υιός, δέν είναι φίλος του Πατρός;

-Βεβαίως.

-Και όμως ανάμεσα στα πράγματα που ένα παιδί εύχεται να του γίνουν, δέν υπάρχουν πολλά που ο Πατέρας απεύχεται και μάλιστα εύχεται και στους Θεούς για να μήν γίνουν καθόλου όπως ο Υιός παρακαλεί;

-Μιλάμε για έναν νέο ο οποίος όμως δέν έχει φθάσει την ηλικία της φρονήσεως και οι ευχές του είναι ευχές μωρού; (Όταν ανόητος ών και έτι νέος εύχηται, λέγεις;)

-Καταλαβαίνω! Κατά την γνώμη σου, δέν πρέπει να ευχόμεθα να συμβούν τα πάντα στην ζωή μας σύμφωνα με την βούληση μας. Χωρίς να έχουμε πρίν πετύχει την φρόνησιν της βουλήσεως μας! Και το ίδιο ακριβώς πρέπει να ευχόμαστε και για κάθε κράτος: πρέπει να τείνει με όλες του τις δυνάμεις μόνον πρός αυτό, πρός την απόκτησιν νοήσεως! (Τούτο δέ και πόλιν και ένα ημών έκαστον και εύχεσθαι δείν και σπεύδειν, όπως νούν έξει).

Συνεχίζεται

ΑΣ ΔΟΥΜΕ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΘΟΤΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΠΑΝΕΚΚΙΝΗΣΗ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΚΑΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΓΚΑΘΙΣΤΩΝΤΑΣ ΕΝΑ ΓΙΓΝΕΣΘΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ ΜΗΔΕΝ ΑΝΑΔΕΙΚΝΥΟΝΤΑΣ ΤΟΙΟΥΤΟΤΡΟΠΩΣ ΤΟ ΓΙΓΝΕΣΘΑΙ ΤΟ ΝΕΟ ΕΙΝΑΙ ΜΕΧΡΙ ΤΟΥ ΕΣΧΑΤΟΥ ΜΗΔΕΝΟΣ.

ΕΣΧΑΤΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ (4)

Συνέχεια από: Τρίτη 20 Δεκεμβρίου 2022

 Η ιστορία της Δύσεως. Ανάμεσα στην κοινωνία και την Ελευθερία!

«Η Ιστορία είναι η μοίρα του ανθρώπου στην γήϊνη ζωή και αυτή η μοίρα η οποία πραγματοποιείται στην ιστορία των λαών, κατανοείται σαν μοίρα του ανθρώπου ο οποίος γνωρίζει εν πνεύματι. Η ιστορία του κόσμου και της ανθρωπότητος περατώνεται όχι μόνον στο αντικείμενο, όχι μόνον αντικειμενικά στον μακρόκοσμο, αλλά και στον μικρόκοσμο. Αυτός ο δεσμός του κόσμου και της ανθρωπότητος με την ιστορία του μακρόκοσμου που είναι τόσο απαραίτητος για μία μεταφυσική της ιστορίας, προϋποθέτει ακριβώς μία εξαιρετική γειτνίαση και μία ιδιαίτερη σχέση ανάμεσα στο «ιστορικό» και το μεταφυσικό (Το «ιστορικό» είναι ένα όν, μία πραγματικότητα και αυτό είναι του νοητού κόσμου, όπως φανερώνει και η πρώιμη φιλοσοφία της ιστορίας του Πλάτωνος, την οποία θα παρουσιάσουμε εν συντομία στην συνέχεια. Σήμερα λόγω της εκκοσμικεύσεως κυριαρχεί η πίστη πώς το «ιστορικό» ανήκει στην Εκκλησία και όχι στον  νοητό κόσμο, στον άνθρωπο και ότι κινείται απο το Άγιο Πνεύμα, όχι απο τό θέλημα του Θεού που είναι οι άκτιστες ενέργειες στην παράδοση των Πατέρων).

Η αντιπαράθεση ανάμεσα στο ιστορικό και στο μεταφυσικό στοιχείο που κυριάρχησε για αιώνες στην επιστήμη και στην φιλοσοφία, όπως και σε μερικές μορφές θρησκευτικής συνειδήσεως όπως για παράδειγμα στην Ινδουιστική, δέν προϋποθέτει ή απορρίπτει την δυνατότητα τού μεταφυσικού να φανερώνεται στο ιστορικό. Δέν μπορεί ο διαφωτισμός αυτός να δεχθεί πώς το ιστορικό γεγονός δέν είναι μόνον εξωτερικό και εμπειρικό και γι’αυτό πρέπει πάντοτε να αντιπαρατίθεται μεθοδολογικά σε ο,τιδήποτε είναι μεταφυσικό. Μία διαφορετική οπτική γωνία προϋποθέτει πώς το μεταφυσικό μπορεί αμέσως να περάσει στο ιστορικό και σ αυτό να φανερωθεί.

Μόνον στην Χριστιανική φιλοσοφία της Ιστορίας το μεταφυσικό και το Ιστορικό είναι αληθινά κοντινά και ταυτίζονται. Η κατανόηση δέ της παραδόσεως σαν πηγής της πιό βαθειάς. Ιστορικής και πνευματικής πραγματικότητος, σημαίνει την αποδοχή της σαν εσωτερική ζωή του πνεύματος και όχι σαν αυθεντία και εξουσία. Αυτή είναι και η αληθινή έννοια της παραδόσεως: η παράδοση είναι ένας ελεύθερος πνευματικός δεσμός, κληρονομημένος, στο εσωτερικό του ανθρώπου (στον οποίο θεμελιώνεται η κοινωνία) και δέν σημαίνει κάτι υπερβατικό το οποίο επιβάλλεται στον άνθρωπο αλλά κάτι ενυπάρχον (immanent). Μόνον σ’αυτό το θεμέλιο μπορεί να οικοδομηθεί μία φιλοσοφία.

Ας πλησιάσουμε όμως τώρα στο θέμα της ουσίας του ιστορικού απο νέες πλευρές, απο νέες οπτικές γωνίες. Με ποιόν τρόπο συστήθηκε το ιστορικό στο γίγνεσθαι της ανθρώπινης συνειδήσεως; Με ποιόν τρόπο η ανθρώπινη συνείδηση, στην ιστορία του ανθρώπινου πνεύματος, κατόρθωσε να συλλάβει το ιστορικό γεγονός, την ιστορική πρόοδο; Με ποιά μορφή ανεδύθη για πρώτη φορά η συνείδηση πώς η ιστορία πραγματοποιείται και περατούται, πώς υπάρχει μία ιδιαίτερη πραγματικότης την οποία ονομάζουμε ιστορικό κόσμο; Ιστορική κίνηση, ιστορική πρόοδο; Για να απαντήσουμε πρέπει να απευθυνθούμε στον Ελληνικό κόσμο και στον Εβραϊκό. Πρέπει να πούμε πώς στην βάση της ευρωπαϊκής συνειδήσεως τοποθετήθηκαν ακριβώς οι Ελληνικές και Εβραϊκές αρχές. Απο τον γάμο τους δημιουργήθηκε ο Χριστιανικός κόσμος (Της Δύσεως) ο οποίος ένωσε μέσα του τους δύο μεγάλους κόσμους του παρελθόντος μας και ξεκίνησε μία νέα εποχή.

Για μένα είναι καταρχάς ξεκάθαρο πώς η συνείδηση της ιστορίας υπήρξε άγνωστη στην κουλτούρα, στον κόσμο και στην Ελληνική συνείδηση (δέν υπήρξε κάν συνείδηση, μόνον η καλλιέργεια του Νού). Στον Ελληνικό κόσμο δέν υπήρξε η έννοια της ιστορικής προόδου (κατ ‘αρχάς δέν υπήρξε η έννοια, η οποία εξ’ορισμού είναι σύνθεση). Οι μεγάλοι Έλληνες φιλόσοφοι δέν κατόρθωσαν να υψωθούν μέχρι την συνειδητοποίηση του Ιστορικού γίγνεσθαι (θα δούμε στην συνέχεια πόσο τραγικό είναι το λάθος αυτό των διανοουμένων, που μεγαλώνουν στην αγκαλιά του Χέγκελ). Στους μέγιστους Έλληνες φιλοσόφους απουσιάζει μία φιλοσοφία της Ιστορίας (Τότε γιατί δηλώνουμε πώς υπήρξαν δύο θεμέλια στην γέννηση της Ευρωπαϊκής συνειδήσεως. Εφόσον είναι ιστορική, το Ελληνικό δέν μπορεί να συμπαρασταθεί. Και πράγματι η Αναγέννηση είναι η κυριαρχία του Εβραϊκού πνεύματος στο υποτιθέμενο Χριστιανικό του Μεσαίωνος και με τον διαφωτισμό του Καρτέσιου ξεκινά η σύνθεση, μέχρι τον Γιανναρά ο οποίος δηλώνει τυφλά ότι ο άνθρωπος είναι σύνθεση ψυχής και σώματος. Η σύνθεση στηρίζεται υποχρεωτικώς σε μία θέση και σε μία αντίθεση. Τί εννοούμε ότι ο άνθρωπος της Δύσεως είναι η σύνθεση του Μανιχαϊσμού και γεννήθηκε απο τον Αυγουστίνο; Το κατανοούμε όμως; Κατανοούμε την απέραντη διαφορά απο την σύνθεση, που είναι έννοια και το συναμορφότερον των Πατέρων που είναι κατασκευή;) Ούτε στον Πλάτωνα ούτε στον Αριστοτέλη μας είναι δυνατόν να βρούμε μία έννοια της Ιστορίας. (Δέν τους μελέτησε ποτέ δυστυχώς, όπως όλοι οι σημερινοί διανοούμενοι. Τους μελετούν στα Γερμανικά εγχειρίδια της Ιστορίας της φιλοσοφίας). Και αυτό το γεγονός της απουσίας κάθε ίχνους φιλοσοφίας της Ιστορίας, οφείλεται στην ουσία της αντιλήψεως και της εννοιολογήσεως του κόσμου των Ελλήνων. Οι Έλληνες αντιλαμβάνοντο τον κόσμο αισθητικά, σαν ένα τέλειο και αρμονικό κόσμο (Αυτή είναι η αντίληψη του Χέγκελ και η ερμηνευτική αρχή του Σλαϊερμάχερ, ξεσηκωμένη απο τους Στωϊκούς. Διότι την φιλοσοφία τους την γνώριζαν καλύτερα, κάτι που ισχύει μέχρι σήμερα. Η γνώση τους, των μεγάλων Ελλήνων φιλοσόφων είναι ανεπαρκέστατη, ακόμη δέ και του Πλωτίνου, ο οποίος θεμελιώνει μέχρι σήμερα τις σκέψεις τους).

Οι πιό μεγάλοι Έλληνες, οι οποίοι εξέφρασαν στον μέγιστο βαθμό το Ελληνικό πνεύμα (άλλος πνευματικός εθνικισμός ετούτος, στον οποίο ανήκουν όλοι οι μεταρρυθμιστές του πνεύματος μας, γνωστοί και σαν Οικουμενιστές, θύματα ενός Εθνικισμού, πολύ πιό καταστροφικού από τον εθνικισμό των ελλήνων τον οποίο κατηγορούν, διότι ο εθνικισμός αυτός ομολογεί πώς δέν υπάρχει καθολικότης, πώς δέν υπάρχει συνεπώς Επιστήμη, πώς ο πολιτισμός ταυτίζεται με την κουλτούρα, πώς δέν υπάρχει ποιότης αλλά μόνον ποσότης, δηλαδή σύνθεση ή πρόσθεση).

Οι μεγάλοι Έλληνες φιλόσοφοι αντιλαμβάνοντο στατικώς το σύμπαν,( η αρμονία είναι δυναμική δέν είναι στατική), καλλιεργούσαν ένα είδος κλασσικού διαλογισμού των αναλογιών του κόσμου (ήταν Ινδουιστές δηλαδή, ή ίσως Βουδιστές, έβλεπαν και φώτα, ήταν φωτισμένοι). Οι Έλληνες υπήρξαν ανίκανοι να αντιληφθούν την ιστορική πρόοδο, διότι το Ιστορικό γίγνεσθαι που έβλεπαν ήταν χωρίς καταγωγή, χωρίς αρχή (χρονική) πάντοτε επαναλαμβανόμενο, στο οποίο το πάν κυκλοφορεί αιωνίως και σαν πάν επιστρέφει. Διότι εφαντάζοντο την ιστορία σαν μία κυκλική κίνηση(χωρίς Νιρβάνα, έξοδο, σαν τον νόμο του Κάρμα. Ο Μπερντιάεφ ονομάζοντας το Ελληνικό Ινδουιστικό, ετοιμάζει την ένωση της συνειδήσεως μας με την ιερή αγελάδα). Η Ελληνική συνείδηση δέν ήταν ποτέ στραμμένη στο μέλλον στο οποίο ολοκληρώνεται η ιστορία και στο οποίο πρέπει να υπάρχει το κέντρο και το τέλος της Ιστορίας, αλλά στο παρελθόν»

Δυστυχώς εδώ τελειώνει ο Μπερντιάεφ, πεθαίνει ουσιαστικώς, διότι χρησιμοποιεί πλέον προκατασκευασμένο υλικό. Αυτές οι αντιλήψεις τού προτεσταντικού πνεύματος, που δέν πρέπει να ξεχνούμε ότι στηρίζονται στο μίσος του Λούθηρου για τον Αριστοτέλη, υπάρχουν σήμερα στα μυαλά όλων των νεωτεριστών της Ελλάδος.

Θα δούμε αμέσως τα τραγικά λάθη, τα οποία διαχωρίζουν απολύτως το πνεύμα της Δύσης απο το λεγόμενο Βυζάντιο, διότι αυτά τα λάθη συνεχίζουν να γεννούν την νεοελληνική συνείδηση. Ο Μπερντιάεφ είχε πάντοτε μία δυνατή έμπνευση, την οποία παρέδιδε όμως γρήγορα εξαντλημένος και φοβισμένος στους Γερμανούς.

ΘΑ ΔΟΥΜΕ ΛΟΙΠΟΝ ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΥ ΠΛΑΤΩΝΟΣ.

Ο Πλάτων λοιπόν, μιλά κυρίως για την Ιστορία και την φιλοσοφία της Ιστορίας στους φιλοσοφικούς του μύθους. Γι’αυτό και οι μαθητές του Χέγκελ, οι Ορθολογιστές τύπου Ράμφου ή οι μυστικιστές οι οποίοι γενικοποιούν το μέρος, τύπου  Γιανναρά, δέν το αντιλήφθηκαν. Διότι ο Χέγκελ υποτίμησε τον μύθο και ιδιαιτέρως τον φιλοσοφικό μύθο. Εντυπωσιάζει απλώς η ασυνέπεια του Μπερντιάεφ, ο οποίος εξ’αρχής δηλώνει την στενή σχέση Ιστορίας και μύθου.

Γιατί λοιπόν στον μύθο; Διότι η ιστορία δέν είναι δυνατόν να κυριαρχηθεί στο σύνολο της απο την ανθρώπινη εμπειρία αλλά ιδιαιτέρως, διότι αφορά μία πραγματικότητα η οποία θεμελιώνεται στο Γίγνεσθαι, ένα μερικό τύπο Είναι και νοήματος ο οποίος δέν είναι δυνατόν να γνωσθεί όπως το καθαρό Είναι. Γι’αυτό όπως στον Τίμαιο π.χ. μιλά με εικόνες, χωρίς τον περιορισμό της διαλεκτικής. Το γεγονός αυτό δέν περιορίζει την αξία του μύθου, διότι εκτός των άλλων υπάρχει ένας συστατικός δεσμός ανάμεσα στον κόσμο των Ιδεών και τον Φυσικό κόσμο γενικώς (την οντολογία) και τον ιστορικό κόσμο.

Έτσι η πραγματικότης στον Πλάτωνα δέν εξηγείται απο τον κόσμο των ιδεών, απο την θεωρία των ιδεών, αλλά απο τις πρώτες αρχές, το ένα και το δύο. Την αρχή της ενότητος και της πολλαπλότητος. Το Ένα και την δυάδα. Και η Ιστορία λοιπόν, για τον Πλάτωνα, εξηγείται απο τον συστατικό δεσμό αυτών των δύο αρχών. Δύο αρχών οι οποίες συνεργούν, συνεργάζονται, στην γνώση του πραγματικού και του αληθινού. Γι’αυτό και η φιλοσοφία του Πλάτωνος δέν είναι δυιστική, Γνωστική, αλλά διπολική: Κάτι που δίνει αμέσως το ΌΛΟΝ, τον προσανατολισμό, το μέτρο, το μέσον και την μονομέρεια! Η διαφορά της πολικότητος απο τον δυϊσμό είναι πώς στον δυϊσμό οι δύο αρχές αλληλοαποκλείονται. Ενώ στην πολικότητα τα αντίθετα συμπεριλαμβάνονται πάντοτε το ένα στο άλλο. Καμμία απο τις δύο αρχές δέν χάνει την ενδογενή της δύναμη, αλλά η προτεραιότης της μίας στην άλλη διαφοροποιείται με μία διαφορετική συνεργασιακή συνέργεια!

Έτσι η κυκλική επιστροφή των φάσεων του κόσμου είναι ανάλογη, δεν είναι ταυτόσημη όπως των Στωϊκών, καθότι περιλαμβάνει μια αύξηση πάντοτε και μια κάποια δράση της προηγούμενης στιγμής (εποχής) στην επόμενη ακριβώς την στιγμή της συνέχειας που αντιστοιχεί και στις δύο.

Συνεχίζεται

Αμέθυστος