Άγιος Παΐσιος: «Εδώ έχουμε αρώματα, κάνουμε θυμιάματα, ελάτε»!

(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)

Το «κέρασμα» του Αγίου Αρσενίου

Κατά το διάστημα που ο Όσιος έμεινε στο Ησυχαστήριο [Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος Βασιλικά-Σουρωτή Θεσσαλονίκης] ύστερα από την επίσκεψη της Αγίας Ευφημίας, συνέβη και ένα άλλο θαυμαστό γεγονός.

Ένα απόγευμα, ενώ ήταν μαζί με Αδελφές και έκαναν κάποιες τελευταίες διορθώσεις στον Βίο του Αγίου Αρσενίου, ξαφνικά το κελλί, στο οποίο βρίσκονταν, πλημμύρισε από μία έντονη ευωδία.
Ήταν σαν να είχαν σπάσει πολλές φιάλες με αρώματα, και ο αέρας να έφερνε κύματα-κύματα το ουράνιο αυτό μύρο στο πρόσωπο του Γέροντα και των Αδελφών.
Αμέσως κατάλαβαν ότι η ευωδία έβγαινε από την αγία Κάρα του Αγίου Αρσενίου, που ήταν μέσα στο κελλί.

Αφού προσκύνησαν με χαρά και συγκίνηση, ο Γέροντας βγήκε στο παράθυρο και άρχισε να φωνάζη: «Εδώ έχουμε αρώματα, κάνουμε θυμιάματα, ελάτε!».
Πήγαν όλες οι Αδελφές και προσκύνησαν την αγία Κάρα.

Ο δε Γέροντας είπε χαρούμενος: «Ο Άγιος Αρσένιος σας κέρασε για τον κόπο που κάνατε».
Και εννοούσε τη βοήθεια των Αδελφών στην επιμέλεια του Βίου.

Απόσπασμα από το βιβλίο ο «Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης» έκδοση Ιερού Ησυχαστηρίου Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος Βασιλικά Θεσσαλονίκης.

Άγιος Παΐσιος: «Εδώ έχουμε αρώματα, κάνουμε θυμιάματα, ελάτε»! - Pemptousia

A) ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΣΥΝΕΙΔΗΣΙΑ ΣΤΟ ΤΡΙΑΔΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ - ΣTIΣ ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ - 30

 Συνέχεια από Κυριακή, 29 Μαρτίου 2020

A) ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΣΥΝΕΙΔΗΣΙΑ ΣΤΟ ΤΡΙΑΔΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ

B.Lonergan, M.Schmaus, J.Alfaro.

Ο μοντερνισμός, μέσω τής φωνής τού Alfred Loisy (1857–1940), έθετε στόν νεοσχολαστικισμό, ταμπουρωμένο πίσω από αμυντικές θέσεις το κατεπείγον τών ερωτήσεων: «Δέν είναι αλήθεια πώς ο θεολογικός όρος τού προσώπου είναι μεταφυσικός και αφηρημένος, ενώ στην σύγχρονη φιλοσοφία έγινε πραγματικός και ψυχολογικός; Όσα έχουν ειπωθεί γύρω από τον ορισμό της αρχαίας φιλοσοφίας δέν είναι ανάγκη να εξηγηθούν σήμερα σε σχέση με την σύγχρονη φιλοσοφία;»

Μιά απάντηση πού επαναλαμβάνεται συχνά ανάμεσα στούς καθολικούς είναι η ακόλουθη: Αυτό πού δηλώνουμε να είναι αναλογικά στο θεό, είναι ένας τρόπος υπάρξεως, ένα πρόσωπο-όν και όχι ένα πρόσωπο συνείδηση. Όμως τό πρόσωπο δέν είχε ορισθεί από την ίδια τη σχολαστική «ατομική ουσία φύσει λογική» ή «διακεκριμένη ύπαρξη διανοητικής φύσεως»; Μπορεί λοιπόν να υπάρξει λογική ή διανόηση χωρίς συνείδηση;

Άρχισαν λοιπόν να εμφανίζονται ανοίγματα ανάμεσα σε θεολόγους έμπειρους στήν ιστορία τού δόγματος ή πιό λεπτούς στό στοχαστικό επίπεδο. Ο Adhémar d'Alès (1861-1938) π.χ., διαισθάνθη πώς ένα τυφλό κλείσιμο ήταν αδιανόητο και πώς ίσως το αρχαίο δόγμα τού Αυγουστίνου τής ψυχολογικής αναλογίας, πού έγινε δεκτό ακόμη κι από τον Θωμισμό, θα μπορούσε να εναρμονισθεί με τον μοντέρνο ορισμό του προσώπου σαν αυτοσυνειδησία. «Ο πατήρ, ο Υϊός και το Άγιο Πνεύμα δέν αντιτίθενται ανάμεσά τους σαν ξεχωριστά πεδία συνειδήσεως, έγραφε ο A.D.Ales. Δεν υπάρχουν τρία διαφορετικά πεδία συνειδήσεως αλλά ένα μόνον το νοητό Είναι τού Θεού. Πάνω σ`αυτή τη μοναδική πραγματικότητα διασταυρώνονται τρία βλέμματα, το βλέμμα τού Πατρός το οποίο γνωρίζεται σάν πηγή της θεότητος, το βλέμμα τού Υϊού το οποίο γνωρίζεται σάν γενηθέν εκ τού Πατρός και το βλέμμα τού Αγίου Πνεύματος πού γνωρίζεται σάν αποδέκτης της θεότητος από τον Πατέρα και από τον Υϊό. Μπορούμε οπωσδήποτε να μιλήσουμε γιά μιά μοναδική και ουσιώδη συνείδηση τού θείου Είναι, διότι ο θεός είναι ο πρώτος πού γνωρίζει τον εαυτό Του.

Γιά να αποδώσουμε όμως την πρέπουσα αξιοπρέπεια στον Πατέρα, στον Υιό και στο Άγιο Πνεύμα, πρέπει να ξεχωρίσουμε επιπλέον τρείς προσωπικές συνειδήσεις, καθότι είναι ξεκάθαρο πώς το βλέμμα με το οποίο ο Πατήρ αποκτά συνείδηση τού εαυτού Του είναι η προσωπική ενέργεια με την οποία αντιτίθεται στόν Υϊό και στο Άγιο Πνεύμα και πώς το βλέμμα με το οποίο ο Υϊός ... κ.ο.κ».

Χρειάστηκε όμως να περιμένουν μέχρι τα μισά τού αιώνος μας οι καθολικοί γιά να ξανανοίξει με διαύγεια γι' αυτούς η συζήτηση γύρω από το πώς είναι δυνατόν να εννοηθεί το πρόσωπο στόν Θεό στό φώς της μοντέρνας αρχής της αυτοσυνειδησίας. Αυτό τό πέτυχε ο B.Lonergan (1904-1984) και το αποτέλεσμα πού επετεύχθη θα μπορούσαμε να το ονομάσουμε έναν καλό συμβιβασμό.

Είναι αλήθεια παρατηρεί ο Lonergan, πώς κατά τον μεσαίωνα δέν συζητήθηκε σχεδόν καθόλου το θέμα της αυτοσυνειδήσεως. Παρ’όλα αυτά όμως οι καθολικοί πιστοί δέν σκέφτηκαν ποτέ τους να λατρέψουν έναν θεό και κάποια θεία πρόσωπα χωρίς αυτοσυνειδησία. Ποιός θα μπορούσε να αναφερθεί στην φιλανθρωπία κάποιου πού θα εστερείτο συνειδήσεως; 
[Σχόλιο: ΕΔΩ ΑΚΡΙΒΩΣ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΕΙ Ο ΠΛΩΤΙΝΟΣ: ΕΑΝ ΚΑΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ ΣΟΦΟΣ, ΤΙ ΘΑ ΑΛΛΑΞΕΙ ΕΑΝ ΣΥΝΕΙΔΗΤΟΠΟΙΗΣΕΙ ΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΟΦΟΣ;; ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΣΟΦΟΤΕΡΟΣ;; Ο Πλωτίνος ήταν άνθρωπος τής αληθείας δέν μπορούσε νά διανοηθεί ότι ο μοντέρνος άνθρωπος, πονηρά, μέ τήν βοήθεια συστημάτων, μεθόδων καί κανόνων ή εξεργέσεων καί επαναστάσεων, θά γινόταν συνειδητός σοφός, ή χριστιανός χωρίς νά είναι σοφός ή χριστιανός]. 
Καί ποιός θα μπορούσε να λάβει στ’ αλήθεια συγχώρεση απ’Αυτόν ο οποίος δεν γνωρίζει αυτό πού κάνει; Καί καταλήγει: Όταν ομιλούμε για την Τριάδα ομιλούμε για τρία συνειδητά υποκείμενα με μία συνείδηση.

Σχόλιο: [Μέ την εσωτερικότητα τού Αυγουστίνου και την ιεραρχία στό θεό τού Ακινάτη. Με τήν αναλογία σάν τον μοναδικό νόμο της μεταφυσικής και της δυνατότητος σχέσεως θεού και ανθρώπου φθάσαμε στό θάνατο τού θεού τού Νίτσε. Η σύγχρονη φιλοσοφία ελεύθερη από τον θεό πλέον φτιάχνει έναν άνθρωπο αυτόνομο και αυτάρκη ο οποίος με τον νόμο της αναλογίας ξανά ξαναδημιουργεί έναν θεό κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσίν του. Ακριβώς τό είδωλο το οποίο είχε γκρεμίσει ο Νίτσε. Μπορεί ο χρόνος να κινείται πλέον σε ευθεία γραμμή, όμως η ειδωλολατρεία συνεχίζει να κινείται με την κυκλική αιώνια επανάληψη τού ιδίου. Καί όλα αυτά επειδή εγκατελείφθη ο νούς.]

Η ΑΥΤΟΣΥΝΕΙΔΗΣΙΑ ΛΟΙΠΟΝ. ΤΟ SUMMUM BONUM ΤΗΣ ΣΗΜΕΡΙΝΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΕΝ ΕΝΑΙ ΠΑΡΑ Η ΨΕΥΤΙΚΗ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΩΣ. Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΛΟΓΙΣΜΟΥΣ ΜΑΣ.
 Όταν ό άνθρωπος άναπαύη τον λογισμό του, καταπατά τήν συνείδηση του. Και όταν άναπαύη τον λογισμό του γιά πολύ καιρό, κάνει μιά άλλη, δική του, συνείδηση, μιά συνείδηση στά μέτρα του, δηλαδή μιά λανθασμένη συνείδηση. Τότε όμως δεν έχει ανάπαυση μέσα του, γιατί ανάπαυση εσωτερική δεν μπορεί νά φέρη η λανθασμένη συνείδηση.( ΑΓΙΟΣ ΠΑΙΣΙΟΣ)

Ἡ ταινία «Ἅγιος Παΐσιος – Οἱ ὡραιότερες στιγμὲς» στὴν Pemptousia TV

 

Διαθέσιμη ἀποκλειστικὰ μέσῳ τῆς ὑπηρεσίας on demand τῆς Pemptousia.TV εἶναι ταινία «Ἅγιος Παΐσιος – Οἱ ὡραιότερες στιγμές», ἡ ὁποία συγκίνησε καὶ καθήλωσε τὸ κοινὸ στὴν Ἑλλάδα, τὴν Κύπρο καὶ τὸ ἐξωτερικό.
Οἱ πιὸ συγκινητικές, φωτεινὲς καὶ ἀξέχαστες στιγμὲς ἀπὸ τὴ σειρὰ ποὺ ἄγγιξε ἑκατομμύρια τηλεθεατές. Μιὰ ξεχωριστὴ τηλεοπτικὴ προβολὴ γεμάτη πίστη, ἀγάπη, ταπείνωση καὶ ἐλπίδα, μέσα ἀπὸ τὶς σημαντικότερες στιγμὲς τῆς ζωῆς τοῦ Ἁγίου Παϊσίου. Μιὰ τηλεοπτικὴ ἐμπειρία ποὺ ὑπενθυμίζει τὶς διαχρονικὲς ἀξίες τῆς προσφορᾶς, τῆς συγχώρεσης καὶ τῆς ἀγάπης πρὸς τὸν συνάνθρωπο.

Πατῆστε στὴν εἰκόνα γιὰ νὰ δεῖτε τὴν ταινία:... 

 Ῥωμαίϊκο Ὁδοιπορικό: Ἡ ταινία «Ἅγιος Παΐσιος – Οἱ ὡραιότερες στιγμὲς» στὴν Pemptousia TV

Εμείς έχουμε την άλλη σαλάδα· την σαλάδα του κόσμου.

                                   

Πριν από λίγα χρόνια έβλεπες στα Κοινόβια μια κατάσταση Λαυσαϊκού.
Έβρισκες και πλανεμένους και δια Χριστόν Σαλούς και μοναχούς με διορατικό χάρισμα και με ιαματικά χαρίσματα.
Σήμερα, ούτε με διορατικό χάρισμα βρίσκεις ούτε με ιαματικά χαρίσματα ούτε δια Χριστόν Σαλούς.
Εμείς έχουμε την άλλη σαλάδα· την σαλάδα του κόσμου.
Γίναμε “εγκέφαλοι”· γι’ αυτό και παλαβώσαμε.
Μπήκε πολλή κοσμική λογική και αυτή η πολλή λογική κατέστρεψε τα πάντα.
Και το κακό είναι που δεν το καταλαβαίνουμε.

Μακάριοι, όσοι κατόρθωσαν να ζουν στην αφάνεια και απέκτησαν μεγάλες αρετές και δεν απέκτησαν ούτε και μικρό όνομα.
Μακάριοι, όσοι κατόρθωσαν να κάνουν τον παλαβό και, με αυτόν τον τρόπο, προφύλαξαν τον πνευματικό τους πλούτο.
Μακάριοι, όσοι έχουν γεννηθεί τρελλοί και θα κριθούν και ως τρελλοί· και, έτσι, θα εισαχθούν στον Παράδεισο χωρίς διαβατήριο.
Μακάριοι, και τρις μακάριοι, είναι εκείνοι οι πολύ γνωστικοί που κάνουν τον τρελλό για την αγάπη του Χριστού και κοροϊδεύουν όλη την ματαιότητα του κόσμου, που η δια Χριστόν αυτή τους τρέλλα και σαλότητα αξίζει περισσότερο απ’ όλη την γνώση και την σοφία των σοφών όλου του κόσμου τούτου.

Παρακαλώ, να μου δώσει ο Θεός –ή μάλλον, να μου πάρει– το λίγο μυαλό μου, για να μου εξασφαλίσει έστω με τον τρόπο αυτόν τον Παράδεισο, με το να με κρίνει ως τρελλό.
Ή, να με τρελλάνει με την αγάπη Του, για να βγω έξω από τον εαυτό μου, έξω από την γη και από την έλξη της γης, διότι αλλιώς δεν έχει νόημα η ζωή μου.

Παλιά που υπήρχαν οι δια Χριστόν Σαλοί, υπήρχαν ελάχιστοι τρελλοί στον κόσμο.
Μήπως θα πρέπει να παρακαλέσουμε τους δια Χριστόν Σαλούς να κάνουν καλά τους φύσει σαλούς και να αναδειχθούν πάλι δια Χριστόν Σαλοί;…».

«Επιστολές», Στ΄ Επιστολή («Μακαρισμοί»), σελ. 230, 235, Αύγουστος 1994· έκδ. Ιερού Ησυχαστηρίου «Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος», Σουρωτή Θεσ/νίκης.] κείμενο και επιμέλεια : πατήρ Δαμιανός Σαράντης

Προσκυνητής: Εμείς έχουμε την άλλη σαλάδα· την σαλάδα του κόσμου.

ΛΟΓΟΙ ΑΓΙΟΥ ΠΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ

— Γέροντα, αν ερχόταν σήμερα ο Χριστός, θα Τον αναγνώριζαν οι άνθρωποι;

— Ε, βρε παιδί, δύσκολο. Σήμερα οι άνθρωποι έμαθαν να κοιτάζουν τα φώτα και χάνουν τον ήλιο. Θέλουν πράγματα μεγάλα, εντυπωσιακά. Αν κάτι δεν κάνει θόρυβο, δεν το προσέχουν. Ο Χριστός όμως δουλεύει ήσυχα. Πάει απαλά στην καρδιά του ανθρώπου. Δεν την σπάει την πόρτα. Χτυπάει σιγά. Αλλά σήμερα, με τόση φασαρία που έχουν μέσα τους οι άνθρωποι, πού να ακούσουν;

Θα περνούσε, να πούμε, από έναν δρόμο γεμάτο κόσμο. Όλοι θα έτρεχαν. Άλλος θα μιλούσε μόνος του μ’ ένα μηχάνημα στ’ αυτί, άλλος θα κοίταζε μια οθόνη, άλλος θα είχε μέσα του θυμό, άλλος απελπισία. Και ξέρεις πώς είναι σήμερα οι άνθρωποι; Σαν τα μελίσσια που τα χτύπησαν με ξύλο. Βουίζουν συνέχεια. Δεν αναπαύονται. Και γιατί δεν αναπαύονται; Γιατί έδιωξαν τον Θεό και μετά ζητούν ειρήνη. Γίνεται αυτό; Άμα βγάλεις το καντήλι από το σπίτι, θα σκοτεινιάσει. Δεν φταίει το σπίτι.

— Γέροντα, γιατί κουράστηκε τόσο ο κόσμος;

— Γιατί πήρε πολλές ευκολίες και έχασε το φιλότιμο. Παλιά ο άνθρωπος είχε δυσκολίες, αλλά είχε καρδιά. Τώρα τα έχουν όλα και δεν χορταίνουν. Ξέρεις τι είναι ο σημερινός άνθρωπος; Σαν το παιδάκι που όλο του δίνουν γλυκά και στο τέλος αρρωσταίνει. Έτσι κι αυτοί. Πολλές ανέσεις, πολλές διασκεδάσεις, πολλές πληροφορίες, και μέσα τους άδειοι. Δεν έμαθαν να στερούνται λίγο, να κάνουν υπομονή, να λένε «δόξα τω Θεώ». Γι’ αυτό με το παραμικρό πέφτουν. Ένας λόγος, μια δυσκολία, μια αρρώστια, και διαλύονται. Δεν έχουν μέσα τους αντίσταση πνευματική.

Και θα πήγαινε ο Χριστός και σε έναν ναό. Θα έβλεπε κεριά αναμμένα, πολυελαίους, ψαλμωδίες, αλλά πολλές καρδιές κλειστές. Άλλος θα σκεφτόταν τα λεφτά του, άλλος ποιος τον κοίταξε, άλλος ποιος τον αδίκησε. Ο νους αλλού. Και ο Θεός θέλει νου καθαρό. Όχι πολλά πράγματα. Καρδιά θέλει. Ένα «Χριστέ μου, βοήθησέ με» από την ψυχή. Αυτό.

— Δηλαδή, Γέροντα, δεν φτάνουν τα εξωτερικά;

— Ε, μόνο με τα εξωτερικά γίνεται δουλειά; Και το σκιάχτρο φοράει ρούχα, αλλά άνθρωπος δεν είναι. Έτσι και ο χριστιανός. Άμα έχει μόνο εξωτερικά πράγματα και μέσα του δεν δουλεύει πνευματικά, δεν αλλάζει. Σήμερα πολλοί θέλουν χριστιανισμό χωρίς μετάνοια. Να ανάψουν ένα κεράκι, να αισθανθούν λίγο καλύτερα και ύστερα να συνεχίσουν τα ίδια. Ο Χριστός όμως δεν ήρθε να μας χαϊδέψει τα πάθη. Ήρθε να μας θεραπεύσει. Και η θεραπεία πονά λίγο.

— Γέροντα, και ο μεγάλος ιεροεξεταστής σήμερα πώς θα ήταν;

— Θα ήταν πολύ τακτοποιημένος άνθρωπος. Πολύ λογικός. Πολύ οργανωμένος. Θα είχε προγράμματα, επιτροπές, λόγια πολλά. Θα μιλούσε όλη μέρα για τον άνθρωπο και δεν θα άφηνε τον Θεό να ενεργήσει. Αυτό είναι το φοβερό. Σήμερα οι άνθρωποι πιστεύουν περισσότερο στα σχέδιά τους παρά στην Χάρη του Θεού. Και ξέρεις τι θα έλεγε στον Χριστό; «Οι άνθρωποι δεν αντέχουν αυτά που λες. Θέλουν εύκολα πράγματα». Δηλαδή τι; Θέλουν έναν Θεό χωρίς Σταυρό. Χριστιανισμό χωρίς αγώνα. Αγάπη χωρίς θυσία. Μετάνοια χωρίς δάκρυ.

Κοίτα να δεις πονηριά που κάνει το κοσμικό πνεύμα. Μπαίνει σιγά σιγά. Δεν λέει στον άλλον: «Άφησε τον Θεό». Όχι. Του λέει: «Δεν πειράζει, κοίτα λίγο και τον εαυτό σου». Μετά: «Δεν πειράζει, πάρε και λίγη δόξα». Μετά: «Δεν πειράζει, κράτα και λίγη άνεση». Και σιγά σιγά παγώνει η ψυχή. Όπως το ψυγείο. Βάζεις μέσα κάτι και παγώνει. Έτσι παγώνει και η καρδιά από την πολλή κοσμικότητα. Μετά ο άνθρωπος μιλάει για αγάπη και δεν πονάει κανέναν. Μιλάει για πίστη και δεν προσεύχεται. Μιλάει για ταπείνωση και θίγεται με το παραμικρό.

— Και μέσα στην Εκκλησία γίνεται αυτό, Γέροντα;

— Αμ, πού δεν γίνεται; Άμα δεν προσέξει κανείς, παντού μπαίνει. Και στο ράσο μπαίνει. Και στο μοναστήρι μπαίνει. Γι’ αυτό χρειάζεται πολλή προσοχή. Γιατί άλλο το εκκλησιαστικό και άλλο το πνευματικό. Μπορεί κάποιος να είναι μέσα στην Εκκλησία χρόνια και να μην έχει γευτεί Θεό. Να κάνει πράγματα εκκλησιαστικά, αλλά μέσα του να δουλεύει κοσμικά. Να ζητά αναγνώριση, δύναμη, ανθρώπινη παρηγοριά. Και τότε στεγνώνει. Χάνει την απλότητα.


Ο Χριστός όμως, βρε παιδί, δεν θέλει πολλά. Εμείς τα κάνουμε δύσκολα. Θέλει ταπείνωση. Να πεις: «Θεέ μου, δεν είμαι καλά. Βοήθησέ με». Αυτό. Αλλά ο εγωισμός δεν αφήνει τον άνθρωπο να το πει. Γι’ αυτό βασανίζεται. Ξέρεις τι είναι ο υπερήφανος άνθρωπος; Σαν το σφιγμένο χέρι. Δεν μπορεί να πάρει τίποτε. Ενώ ο ταπεινός είναι σαν την ανοιχτή παλάμη. Δέχεται την Χάρη.

— Και τι θα έκανε ο Χριστός μπροστά στον μεγάλο εκείνον άνθρωπο;

— Τίποτε. Θα τον κοίταζε. Αυτό θα ήταν όλο. Και αυτό το βλέμμα θα τον έκαιγε πιο πολύ από φωτιά. Γιατί ο Χριστός δεν κοιτά όπως κοιτάμε εμείς. Βλέπει μέσα στην ψυχή. Θα θυμόταν τότε εκείνος ο άνθρωπος πώς ξεκίνησε. Γιατί όλοι κάπου ξεκινήσαμε καλά. Μικροί είχαμε απλότητα. Πιστεύαμε πιο καθαρά. Μετά μπήκε ο κόσμος μέσα μας. Η φιλοδοξία, η λογική, η ξεροκεφαλιά. Και χάσαμε το παιδικό.

Ξέρεις τι λείπει σήμερα από τον κόσμο; Η απλότητα. Οι άνθρωποι έγιναν πολύπλοκοι. Και όσο πιο πολύπλοκος γίνεται ο άνθρωπος, τόσο μπερδεύεται. Ο διάβολος είναι μπερδευτής. Ο Θεός είναι απλότητα. Γι’ αυτό βλέπεις καμιά γιαγιά αγράμματη και έχει ειρήνη, και βλέπεις μορφωμένους ανθρώπους και βασανίζονται από χίλιους λογισμούς.

— Γέροντα, και τι κρατά ακόμη τον κόσμο;

— Η προσευχή λίγων ανθρώπων. Μια μάνα που ξυπνάει νύχτα και λέει ένα «Παναγία μου». Ένας άρρωστος που κάνει υπομονή χωρίς γογγυσμό. Ένας παπάς που λειτουργεί με πόνο. Ένας μοναχός που λέει κομποσχοίνι για τον κόσμο. Αυτοί κρατούν ακόμη τον κόσμο. Μη νομίζεις ότι τον κρατούν οι δυνατοί. Ο Θεός τον κόσμο τον κρατά με τους ταπεινούς.

Και να προσέχετε κάτι. Μην κοιτάτε να αλλάξετε όλον τον κόσμο. Αυτό είναι εγωισμός κρυφός καμιά φορά. Να κοιτάμε πρώτα τον εαυτό μας. Άμα διορθώσει ο καθένας λίγο τον εαυτό του, διορθώνεται και ο κόσμος. Από εμάς αρχίζει η αλλαγή. Από τον λογισμό. Από το πώς θα δούμε τον άλλον. Από το αν θα πούμε ένα «συγχώρεσέ με».

Και ο Χριστός ακόμη περνά από τον κόσμο. Δεν έφυγε. Εμείς φύγαμε μακριά και δεν Τον βλέπουμε. Εκείνος είναι κοντά. Περιμένει μόνο να ανοίξει λίγο η καρδιά. Να βρει λίγο φιλότιμο. Ένα δάκρυ μετανοίας. Ένα «ήμαρτον». Και τότε, βρε παιδί, κάνει μέσα στον άνθρωπο ολόκληρη Ανάσταση.

Άγιος Παΐσιος

Η μετά θάνατον ζωή

                             

                                             Η ΜΕΤΑ ΘΑΝΑΤΟΝ ΖΩΗ

                                            Γέροντος Παϊσίου Αγιορείτου

Οι υπόδικοι νεκροί

-Γέροντα, όταν πεθάνη ο άνθρωπος, συναισθάνεται αμέσως σε τι κατάσταση βρίσκεται;

Ναι, συνέρχεται και λέει «τι έκανα;», αλλα «φαϊντά γιόκ[1]», δηλαδή δεν οφελεί αυτό. Όπως ένας μεθυσμένος, αν σκοτώση λ.χ. την μάνα του, γελάει, τραγουδάει, επειδή δεν καταλαβαί­νει τι έκανε, και, όταν ξεμεθύση, κλαίει και οδύρεται και λέει «τι έκανα;», έτσι και όσοι σ' αυτήν την ζωή κάνουν αταξίες είναι σαν μεθυσμένοι. Δεν καταλα­βαίνουν τι κάνουν, δεν αισθάνονται την ενοχή τους. Όταν όμως πεθάνουν, τότε φεύγει αυτή η μέθη και συ­νέρχονται. Ανοίγουν τα μάτια της ψυχής τους και συναισθάνονται την ενοχή τους, γιατί η ψυχή, όταν βγη από το σώμα, κινείται, βλέπει, αντιλαμβάνεται με μια ασύλληπτη ταχύτητα.
Μερικοί ρωτούν πότε θα γίνη η Δευτέρα Παρου­σία. Για τον άνθρωπο όμως που πεθαίνει γίνεται κατά κάποιον τρόπο η Δευτέρα Παρουσία, γιατί κρίνεται ανάλογα με την κατάσταση στην οποία τον βρίσκει ο θάνατος.

- Γέροντα, πως είναι οι κολασμένοι;

- Είναι υπόδικοι, φυλακισμένοι, που βασανίζονται ανάλογα με τις αμαρτίες που έκαναν και περιμένουν να γίνη η τελική δίκη, η μέλλουσα κρίση. Υπάρχουν βαρυποινίτες, υπάρχουν και υπόδικοι με ελαφρότερες ποινές.

- Και οι Άγιοι και ο ληστής[2];

- Οι Άγιοι και ο ληστής είναι στον Παράδεισο, άλλα δεν έχουν λάβει την τέλεια δόξα, όπως και οι υπόδικοι είναι στην κόλαση, άλλα δεν έχουν λάβει την τέλεια καταδίκη. Ο Θεός, ενώ έχει πει εδώ και τόσους αιώνες το «μετανοείτε ήγγικε γαρ η βασιλεία των ουρανών[3]», παρατείνει-παρατείνει τον χρόνο, επειδή περιμένει εμάς[4] να διορθωθούμε. Αλλά εμείς παραμένοντας στις κακομοιριές μας αδικούμε τους Αγίους, γιατί δεν μπορούν να λάβουν την τέλεια δόξα, την οποία θα λά­βουν μετά την μέλλουσα Κρίση.

Η προσευχή και τα μνημόσυνα για τους κεκοιμημένους[5]

- Γέροντα, οι υπόδικοι νεκροί μπορούν να προσεύ­χονται;

- Έρχονται σε συναίσθηση και ζητούν βοήθεια, αλλά δεν μπορούν να βοηθήσουν τον εαυτό τους. Όσοι βρί­σκονται στον Άδη μόνον ένα πράγμα θα ήθελαν από τον Χριστό: να ζήσουν πέντε λεπτά, για να μετανοή­σουν. Εμείς που ζούμε, έχουμε περιθώρια μετανοίας, ενώ οι καημένοι οι κεκοιμημένοι δεν μπορούν πια μό­νοι τους να καλυτερεύσουν την θέση τους, αλλά περι­μένουν από μας βοήθεια. Γι' αυτό έχουμε χρέος να τους βοηθούμε με την προσευχή μας.
Μου λέει ο λογισμός ότι μόνον το δέκα τοις εκατό από τους υπόδικους νεκρούς βρίσκονται σε δαιμονική κατάσταση και, εκεί που είναι, βρίζουν τον Θεό, όπως οι δαίμονες. Δεν ζητούν βοήθεια, αλλά και δεν δέχονται βοήθεια. Γιατί, τί να τους κάνη ο Θεός; Σαν ένα παιδί που απομακρύνεται από τον πατέρα του, σπαταλάει όλη την περιουσία του και από πάνω βρίζει τον πατέ­ρα του. Ε, τι να το κάνη αυτό ο πατέρας του; Οι άλλοι όμως υπόδικοι, που έχουν λίγο φιλότιμο, αισθάνονται την ενοχή τους, μετανοούν και υποφέρουν για τις αμαρτίες τους. Ζητούν να βοηθηθούν και βοηθιούνται θετικά με τις προσευχές των πιστών. Τους δίνει δηλα­δή ο Θεός μια ευκαιρία, τώρα που είναι υπόδικοι, να βοηθηθούν μέχρι να γίνη η Δευτέρα Παρουσία. Και όπως σ' αυτήν την ζωή, αν κάποιος είναι φίλος με τον βασιλιά, μπορεί να μεσολαβήση και να βοηθήση έναν υπόδικο, έτσι και αν είναι κανείς «φίλος» με τον Θεό, μπορεί να μεσολαβήση στον Θεό με την προσευχή του και να μεταφέρη τους υπόδικους νεκρούς από την μια «φυλακή» σε άλλη καλύτερη, από το ένα «κρατητήριο» σε ένα άλλο καλύτερο. Η ακόμη μπορεί να τους μετα­φέρη και σε «δωμάτιο» η σε «διαμέρισμα».

Όπως ανακουφίζουμε τους φυλακισμένους με αναψυκτικά κ.λπ. που τους πηγαίνουμε, έτσι και τους νεκρούς τους ανακουφίζουμε με τις προσευχές και τις ελεημοσύνες που κάνουμε για την ψυχή τους. Οι προ­σευχές των ζώντων για τους κεκοιμημένους και τα μνη­μόσυνα είναι η τελευταία ευκαιρία που δίνει ο Θεός στους κεκοιμημένους να βοηθηθούν, μέχρι να γίνη η τε­λική Κρίση. Μετά την δίκη δεν θα υπάρχη πλέον δυνα­τότητα να βοηθηθούν.

Ο Θεός θέλει να βοηθήση τους κεκοιμημένους, γιατί πονάει για την σωτηρία τους, αλλά δεν το κάνει, γιατί έχει αρχοντιά. Δεν θέλει να δώση δικαίωμα στον διά­βολο να πη: «Πως τον σώζεις αυτόν, ενώ δεν κοπίασε;». Όταν όμως εμείς προσευχώμαστε για τους κεκοιμημένους, Του δίνουμε το δικαίωμα να επεμβαίνη. Περισσό­τερο μάλιστα συγκινείται ο Θεός, όταν κάνουμε προ­σευχή για τους κεκοιμημένους παρά για τους ζώντες.
Γι' αυτό και η Εκκλησία μας έχει τα κόλλυβα, τα μνημόσυνα. Τα μνημόσυνα είναι ο καλύτερος δικηγό­ρος για τις ψυχές των κεκοιμημένων. Έχουν την δυνα­τότητα και από την κόλαση να βγάλουν την ψυχή. Κι εσείς σε κάθε Θεία Λειτουργία να διαβάζετε κόλλυβο για τους κεκοιμημένους. Έχει νόημα το σιτάρι. «Σπεί- ρεται εν φθορά, εγείρεται εν αφθαρσία»[6], λέει η Γρα­φή. Στον κόσμο μερικοί βαριούνται να βράσουν λίγο σιτάρι και πηγαίνουν στην εκκλησία σταφίδες, κουρα­μπιέδες, κουλουράκια, για να τα διαβάσουν οι ιερείς. Και βλέπεις, εκεί στο Άγιον Όρος κάτι γεροντάκια τα καημένα σε κάθε Θεία Λειτουργία κάνουν κόλλυβο και για τους κεκοιμημένους και για τον Άγιο που γιορ­τάζει, για να έχουν την ευλογία του.

- Γέροντα, αυτοί που έχουν πεθάνει πρόσφατα έχουν μεγαλύτερη ανάγκη από προσευχή;

- Εμ, όταν μπαίνη καποιος στην φυλακή, στην αρχή δεν δυσκολεύεται πιο πολύ; Να κάνουμε προσευχή για τους κεκοιμημένους που δεν ευαρέστησαν στον Θεό, για να κάνη κάτι και γι' αυτούς ο Θεός. Ιδίως, όταν ξέρουμε ότι κάποιος ήταν σκληρός -θέλω να πω, ότι φαινόταν σκληρός, γιατί μπορεί να νομίζουμε ότι ήταν σκληρός, αλλά στην πραγματικότητα να μην ήταν- και είχε και αμαρτωλή ζωή, τότε να κάνουμε πολλή προ­σευχή, Θείες Λειτουργίες, Σαρανταλείτουργα για την ψυχή του και να δίνουμε ελεημοσύνη[7] σε φτωχούς για την σωτηρία της ψυχής του, για να ευχηθούν οι φτωχοί «ν' αγιάσουν τα κόκκαλά του», ώστε να καμφθή ο Θεός και να τον ελεήση. Έτσι, ό,τι δεν έκανε εκείνος, το κά­νουμε εμείς γι' αυτόν. Ενώ ένας άνθρωπος που είχε καλωσύνη, ακόμη και αν η ζωή του δεν ήταν καλή, επειδή είχε καλή διάθεση, με λίγη προσευχή πολύ βοηθιέται.

Έχω υπ' όψιν μου γεγονότα που μαρτυρούν πόσο οι κεκοιμημένοι βοηθιούνται με την προσευχή πνευ­ματικών ανθρώπων. Κάποιος ήρθε στο Καλύβι και μου είπε με κλάματα: «Γέροντα, δεν έκανα προσευχή για κάποιον γνωστό μου κεκοιμημένο και μου παρουσιάσθηκε στον ύπνο μου. «Είκοσι μέρες, μου είπε, έχεις να με βοηθήσης με ξέχασες και υποφέρω». Πράγματι, μου λέει, εδώ και είκοσι μέρες είχα ξεχασθή με διάφορες μέριμνες και ούτε για τον εαυτό μου δεν προσευχό­μουν».

- Όταν, Γέροντα, πεθάνη κάποιος και μας ζητήσουν να προσευχηθούμε γι' αυτόν, είναι καλό να κάνουμε κάθε μέρα ένα κομποσχοίνι μέχρι τα σαράντα;

- Άμα κάνης κομποσχοίνι γι' αυτόν, βάλε και άλλους κεκοιμημένους. Γιατί να πάη μια αμαξοστοιχία στον προορισμό της με έναν μόνον επιβάτη, ενώ χωράει και άλλους; Πόσοι κεκοιμημένοι έχουν άνάγκη οι καημέ­νοι και ζητούν βοήθεια και δεν έχουν κανέναν να προσευχηθή γι' αυτούς!

Μερικοί κάθε τόσο κάνουν μνημόσυνο μόνο για κάποιον δικό τους. Με αυτόν τον τρόπο δεν βοηθιέται ούτε ο δικός τους, γιατί η προσευχή τους δεν είναι τόσο ευάρεστη στον Θεό. Αφού τόσα μνημόσυνα έκαναν γι' αυτόν, ας κάνουν συγχρόνως και για τους ξένους.

- Γέροντα, με απασχολεί μερικές φορές η σωτηρία του πατέρα μου, γιατί δεν είχε καμμιά σχέση με την Εκκλησία.

- Δεν ξέρεις την κρίση του Θεού την τελευταία στιγ­μή. Πότε σε απασχολεί; Κάθε Σάββατο;

- Δεν έχω παρακολουθήσει, αλλά γιατί το Σάββατο;

- Γιατί αυτήν την ημέρα την δικαιούνται οι κεκοιμη­μένοι.

- Γέροντα, οι νεκροί που δεν έχουν ανθρώπους να προσεύχωνται γι' αυτούς βοηθιούνται από τις προσευ­χές εκείνων που προσεύχονται γενικά για τους κεκοιμημένους;

- Και βέβαια βοηθιούνται. Εγώ, όταν προσεύχομαι για όλους τους κεκοιμημένους, βλέπω στον ύπνο μου τους γονείς μου, γιατί αναπαύονται από την προσευχή που κάνω. Κάθε φορά που έχω Θεία Λειτουργία, κάνω και γενικό μνημόσυνο για όλους τους κεκοιμημένους και εύχομαι για τους βασιλείς, για τους αρχιερείς κ.λπ. και στο τέλος λέω «και υπέρ ων τα ονόματα ουκ εμνημονεύθησαν». Αν καμμιά φορά δεν κάνω ευχή για τους κεκοιμημένους, παρουσιάζονται γνωστοί κεκοιμημένοι μπροστά μου. Έναν συγγενή μου, που είχε σκοτωθή στον πόλεμο, τον είδα ολόκληρο μπροστά μου μετά την Θεία Λειτουργία, την ώρα του μνημοσύνου, γιατί αυτόν δεν τον είχα ολόκληρο γραμμένο με τα ονό­ματα των κεκοιμημένων, επειδή μνημονευόταν στην Προσκομιδή με τους ηρωικώς πεσόντες. Κι εσείς στην Αγία Πρόθεση να μη δίνετε να μνημονευθούν μόνον ονόματα ασθενών, αλλά και ονόματα κεκοιμημένων, γιατί μεγαλύτερη ανάγκη έχουν οι κεκοιμημένοι.

Το καλύτερο μνημόσυνο για τους κεκοιμημένους
Το καλύτερο από όλα τα μνημόσυνα που μπορούμε να κάνουμε για τους κεκοιμημένους είναι η προσεκτική ζωή μας, ο αγώνας που θα κάνουμε, για να κόψουμε τα ελαττώματά μας και να λαμπικάρουμε την ψυχή μας. Γιατί η δική μας ελευθερία από τα υλικά πράγμα­τα και από τα ψυχικά πάθη, έκτος από την δική μας ανακούφιση, έχει ως αποτέλεσμα και την ανακούφιση των κεκοιμημένων προπάππων όλης της γενιάς μας. Οι κεκοιμημένοι νιώθουν χαρά, όταν ένας απόγονός τους είναι κοντά στον Θεό. Αν εμείς δεν είμαστε σε καλή πνευματική κατάσταση, τότε υποφέρουν οι κε­κοιμημένοι γονείς μας, ο πάππους μας, ο προπάππος μας, όλες οι γενεές. «Δες τι απογόνους κάναμε!», λένε και στενοχωριούνται. Αν όμως είμαστε σε καλή πνευ­ματική κατάσταση, ευφραίνονται, γιατί και αυτοί έγι­ναν συνεργοί να γεννηθούμε και ο Θεός κατά κάποιον τρόπο υποχρεώνεται να τους βοηθήση. Αυτό δηλαδή που θα δώση χαρά στους κεκοιμημένους είναι να αγωνισθούμε να ευαρεστήσουμε στον Θεό με την ζωή μας, ώστε να τους συναντήσουμε στον Παράδεισο και να ζήσουμε όλοι μαζί στην αιώνια ζωή.

Επομένως, αξίζει τον κόπο να χτυπήσουμε τον πα­λαιό μας άνθρωπο, για να γίνη καινός και να μη βλάπτη πια ούτε τον εαυτό του ούτε άλλους ανθρώπους, αλλά να βοηθάη και τον εαυτό του και τους άλλους, είτε ζώντες είναι είτε κεκοιμημένοι.

Η παρρησία των δικαίων προς τον Θεό

- Γέροντα, στην προς Αρχαρίους Επιστολή σας γρά­φετε: «Παρόλο που καταλαβαίνουν οι αληθινοί μοναχοί ότι αυτό που απολαμβάνουν σ' αυτήν την ζωή είναι μέ­ρος της χαράς του Παραδείσου και ότι στον Παράδεισο θα είναι περισσότερη, εν τούτοις από πολλή αγάπη προς τον πλησίον τους θέλουν να ζήσουν επί της γης, για να βοηθούν τους ανθρώπους με την προσευχή, να επεμβαίνη ο Θεός και να βοηθιέται ο κόσμος»[8].

- Γράψε: «Θέλουν να ζήσουν επί της γης, για να συ­μπάσχουν με τους ανθρώπους και να τους βοηθούν με την προσευχή».

- Στην άλλη ζωή, Γέροντα, ένας σωστός μοναχός πάλι δεν θα βοηθάη με την προσευχή του τους ανθρώπους;

- Και στην άλλη ζωή θα βοηθάη με την προσευχή του, αλλά δεν θα υποφέρη, ενώ τώρα συμπάσχει δεν περνάει χαρούμενα εδώ, «με χαρούμενη την όψη και με βλέμμα λαμπερό»! Όσο όμως υποφέρει για τον πλη­σίον του, τόσο ανταμείβεται με θεία παρηγοριά, και αυτό είναι κατά κάποιον τρόπο και η πληροφορία ότι βοηθιέται ο άλλος. Αύτη η παραδεισένια χαρά είναι η θεία ανταμοιβή για τον πόνο που νιώθει για τον αδελφό του.

- Δηλαδή, Γέροντα, οι Άγιοι που επικαλούμαστε να μας βοηθήσουν δεν συμπάσχουν μαζί μας;

- Εκεί δεν έχει πόνο, βρε παιδάκι μου! Στον Παρά­δεισο υποφέρουν; «Ένθα ουκ έστι πόνος ου λύπη ου στεναγμός»[9] δεν λέει;
Ύστερα οι Άγιοι έχουν υπ όψιν τους την θεία ανταμοιβή που θα λάβουν όσοι άνθρωποι βασανί­ζονται σ' αυτήν την ζωή και αυτό τους κάνει να χαίρωνται. Μα και ο Ίδιος ο Θεός που έχει τόση αγάπη, τόση ευσπλαχνία, πως αντέχει αυτόν τον μεγάλο πόνο των ανθρώπων; Αντέχει, γιατί έχει υπ' όψιν Του την θεία ανταμοιβή που τους περιμένει. Όσο δηλαδή βα­σανίζονται εδώ οι άνθρωποι, τόσο τους αποταμιεύει εκεί ουράνιο μισθό. Ενώ εμείς αυτά δεν τα βλέπουμε και συμπάσχουμε με όσους υποφέρουν. Γι' αυτό, όταν κάποιος τα βλέπη λίγο αυτά και έχη υπ' όψιν του την ανταμοιβή που θα λάβουν, δεν υποφέρει τόσο πολύ.

- Όταν, Γέροντα, παρακαλούμε τον Θεό να βοηθήση κάποιον κεκοιμημένο που δεν έχει ανάγκη, πάει χα­μένη αυτή η προσευχή;

- Πως να πάη χαμένη; Όταν λέμε «ανάπαυσον τον τάδε» και αυτός είναι σε καλή θέση στην άλλη ζωή, δεν παρεξηγείται ίσα- ίσα συγκινείται. «Για δες, λέει, εγώ είμαι σε καλή θέση και εκείνοι αγωνιούν», οπότε φιλοτιμείται και μας βοηθάει πιο πολύ, πρεσβεύοντας στον Θεό για μας. Άλλα που να ξέρης σε τι κατάσταση βρίσκεται ο άλλος; Φυσιολογικά κάνεις ευχή πρώτα γι' αυτούς που γνωρίζεις ότι με την ζωή τους λύπησαν τον Θεό και εύχεσαι και για άλλες ανάλογες περιπτώσεις και ύστερα εύχεσαι και για όλους τους κεκοιμημένους.


Η μέλλουσα Κρίση

- Γέροντα, πως εξαγνίζεται η ψυχή;

- Όταν ο άνθρωπος εργασθή τις εντολές του Θεού, κάνη δουλειά στον εαυτό του και καθαρισθή από τα πάθη, τότε ο νους φωτίζεται, φθάνει σε ύψος θεωρίας, και η ψυχή λαμπρύνεται και γίνεται όπως ήταν πρίν από την πτώση των Πρωτοπλάστων. Σε τέτοια κατάσταση θα βρίσκεται μετά την ανάσταση των νεκρών. Μπορεί όμως ο άνθρωπος να δη την ανάσταση της ψυχής του πριν από την κοινή ανάσταση, αν καθαρισθή τελείως από τα πάθη. Το σώμα του τότε θα είναι αγγελικό, άυλο, και δεν θα νοιάζεται για τροφή υλική.

- Γέροντα, πως θα γίνη η μέλλουσα Κρίση;

- Στην μέλλουσα Κρίση θα αποκαλυφθή σε μια στι­γμή η κατάσταση του κάθε ανθρώπου και μόνος του καθένας θα τραβήξη για 'κει που είναι. Καθένας θα βλέπη[10] σαν σε τηλεόραση τα δικά του χάλια και την πνευματική κατάσταση του άλλου. Θα καθρεφτίζη τον εαυτό του στον άλλον και θα σκύβη το κεφάλι και θα πηγαίνη στην θέση του. Δεν θα μπορή λ.χ. να πη μια νύφη που καθόταν μπροστά στην πεθερά της σταυρο- πόδι και η πεθερά της με σπασμένο πόδι φρόντιζε το εγγονάκι: «γιατί, Χριστέ μου, βάζεις την πεθερά μου στον Παράδεισο κι εμένα δεν με βάζεις;», επειδή θα έρχεται μπροστά της εκείνη η σκηνή. Θα θυμάται την πεθερά της που στεκόταν όρθια με σπασμένο πόδι και φρόντιζε το εγγονάκι της και δεν θα έχη μούτρα να πάη στον Παράδεισο, αλλά ούτε και θα χωράη στον Παρά­δεισο. Ή οι μοναχοί θα βλέπουν τι δυσκολίες, τι δο­κιμασίες είχαν οι κοσμικοί και πως τις αντιμετώπισαν και, αν δεν έχουν ζήσει σωστά, θα σκύψουν το κεφάλι και θα τραβήξουν μόνοι τους για εκεί που θα είναι.

Θα δουν εκεί οι μοναχές, που δεν ευαρέστησαν στον Θεό, ηρωίδες μάνες, που ούτε υποσχέσεις έδωσαν, ούτε τις ευλογίες και τις ευκαιρίες τις δικές τους είχαν, πως αγωνίσθηκαν και σε τι κατάσταση πνευματική έφθασαν, και εκείνες, καλόγριες, με τι μικροπρέπειες ασχολούνταν και βασανίζονταν, και θα ντρέπονται! Έτσι μου λέει ο λογισμός ότι θα γίνη η Κρίση. Δεν θα πη δηλαδή ο Χριστός: «έλα εδώ εσύ, τι έκανες;» η «εσύ θα πας στην κόλαση, εσύ στον Παράδεισο», αλλά ο καθένας θα συγκρίνη τον εαυτό του με τον άλλον και θα τραβήξη για εκεί που θα είναι[11].

Η μέλλουσα ζωή

- Γέροντα, έφερα γλυκά να κεράσετε.

- Δες πως χαίρονται! Στην άλλη ζωή θα λέμε: «Με τι χαζά χαιρόμασταν! Τι μας συγκινούσαν τότε!». Ενώ τώρα σκιρτάει η καρδιά γι' αυτά.

- Γέροντα, πως θα το καταλάβουμε αυτό από τώρα;

- Άμα το καταλάβετε αυτό από τώρα, δεν θα το πήτε μεθαύριο στην άλλη ζωή. Πάντως, όσοι βρίσκονται εκεί επάνω, καλά περνούν. Ξέρεις τι εργόχειρο κάνουν εκεί στον Ουρανό; Συνέχεια δοξολογούν τον Θεό.

- Γέροντα, γιατί το σώμα Του νεκρού λέγεται «λεί­ψανο»;

- Γιατί είναι ό,τι μένει εδώ στην γη από τον άνθρωπο μετά τον θάνατο. Ο κυρίως άνθρωπος, που είναι η ψυχή, φεύγει στον Ουρανό. Στην μέλλουσα Κρίση θα αναστήση ο Θεός και το σώμα, για να κριθή με αυτό ο άνθρωπος, γιατί με αυτό έζησε και αμάρτησε. Στην άλλη ζωή όλοι θα έχουν το ίδιο σώμα - πνευματικό σώμα-, το ίδιο ανάστημα, και οι κοντοί και οι ψη­λοί, την ίδια ηλικία, και οι νέοι και οι γέροι και τα μωρά, αφού η ψυχή είναι ίδια. Θα υπάρχη δηλαδή μια αγγελική ηλικία.

- Γέροντα, στην άλλη ζωή όσοι θα είναι στην Κόλα­ση θα βλέπουν αυτούς που θα είναι στον Παράδεισο;

- Κοίταξε, όπως αυτοί που είναι την νύχτα έξω στο σκοτάδι βλέπουν όσους είναι μέσα σε ένα δωμάτιο φωτισμένο, έτσι και όσοι θα βρίσκονται στην κόλα­ση θα βλέπουν όσους θα είναι στον Παράδεισο. Και αυτό θα είναι μεγαλύτερη κόλαση. Όπως πάλι όσοι την νύχτα είναι στο φως, δεν βλέπουν αυτούς που είναι έξω στο σκοτάδι, έτσι και αυτοί που θα βρίσκονται στον Παράδεισο δεν θα βλέπουν αυτούς που θα είναι στην κόλαση. Γιατί, αν έβλεπαν τους κολασμένους, θα πονούσαν, θα θλίβονταν για την ταλαιπωρία τους, και δεν θα απολάμβαναν τον Παράδεισο, αλλά εκεί «ουκ εστί πόνος...»[12]. Και όχι μόνο δεν θα τους βλέπουν, αλλά ούτε θα θυμούνται αν είχαν αδελφό η πατέρα η μητέρα, αν δεν είναι και εκείνοι στον Παράδεισο. «Εν εκείνη τη ημέρα απολούνται πάντες οι διαλογισμοί αυτού»[13]λέει ο Ψαλμωδός. Γιατί, άμα τους θυμούνται, πως θα είναι Παράδεισος; Αύτος μάλιστα που θα είναι στον Παράδεισο, θα νομίζουν ότι δεν θα υπάρχουν άλλοι άνθρωποι, ούτε θα θυμούνται τις αμαρτίες που είχαν κάνει. Γιατί, αν θυμούνται τις αμαρτίες τους, δεν θα αντέχουν από φιλότιμο στην σκέψη ότι λύπησαν τον Θεό.

Η ποσότητα πάλι της χαράς του καθενός στον Παρά­δεισο θα είναι διαφορετική. Άλλος θα έχη μια δαχτυλήθρα χαρά, άλλος ένα ποτήρι, άλλος μια ολόκληρη δεξα­μενή. Όλοι όμως θα αισθάνονται πλήρεις και κανένας δεν θα ξέρη το μέγεθος της χαράς, της αγαλλιάσεως, του άλλου. Τα κανόνισε έτσι ο Καλός Θεός, γιατί, αν γνώριζε ο ένας ότι ο άλλος έχει περισσότερη χαρά, δεν θα ήταν τότε Παράδεισος, επειδή θα υπήρχε το «γιατί εκείνος να έχη περισσότερη χαρά και εγώ λιγότερη; ». Δηλαδή καθένας θα βλέπη στον Παράδεισο την δόξα του Θεού ανάλογα με την καθαρότητα των οφθαλμών της ψυχής του. Η ορατότητα όμως δεν θα καθορισθή από τον Θεό, άλλα θα εξαρτηθή από την δική του κα­θαρότητα.

- Γέροντα, μερικοί δεν πιστεύουν ότι υπάρχει κόλα­ση και Παράδεισος.

- Δεν πιστεύουν ότι υπάρχει κόλαση και Παρά­δεισος; Πως είναι δυνατόν οι νεκροί να μείνουν στην ανυπαρξία, αφού είναι ψυχές; Ο Θεός είναι αθάνατος και ο άνθρωπος είναι κατά χάριν αθάνατος. Επομένως αθάνατος θα είναι και στην κόλαση. Ύστερα τον Πα­ράδεισο και την κόλαση τα ζη η ψυχή μας σε έναν βαθμό και από αυτήν την ζωή, ανάλογα με την κατάσταση στην οποία βρίσκεται. Όταν κάποιος έχη τύψεις συνειδήσεως και νιώθη φόβο, ταραχή, άγχος, απελπισία, η είναι κυριευμένος από μίσος, από φθόνο κ.λπ., τότε ζη την κόλαση. Ενώ, όταν μέσα του υπάρχη αγάπη, χαρά, ειρήνη, πραότητα, καλοσύνη κ.λπ., τότε ζη τον Παρά­δεισο. Όλη η βάση είναι η ψυχή, γιατί αυτή είναι που αισθάνεται και την χαρά και τον πόνο. Να, πήγαινε σε έναν πεθαμένο και πες του τα πιο ευχάριστα πράγμα­τα, λ.χ. «ήρθε ο αδελφός σου από την Αμερική» κ.λπ., δεν θα καταλάβη τίποτε. Αν Του σπάσης τα χέρια, τα πόδια, πάλι δεν θα καταλάβη. Επομένως η ψυχή είναι που αισθάνεται. Αυτά όλα δεν τους προβληματίζουν; Η, ας υποθέσουμε, βλέπεις ένα ωραίο, ένα ευχάριστο όνειρο, χαίρεσαι, χτυπάει γλυκά η καρδιά σου και, δεν θέλεις να τελείωση. Ξυπνάς και στενοχωριέσαι, γιατί ξύπνησες. Η βλέπεις ένα άσχημο όνειρο, ότι έπεσες λ.χ. και έσπασες τα πόδια σου, και υποφέρεις, κλαις. Από την αγωνία σου ξυπνάς με δάκρυα στα μάτια, βλέπεις ότι δεν έπαθες τίποτε και λες: «Ευτυχώς όνειρο ήταν!». Δηλαδή συμμετέχει η ψυχή. Από ένα άσχημο όνειρο υποφέρει κανείς περισσότερο από ό,τι στην πραγμα­τικότητα, όπως και ο άρρωστος υποφέρει πιο πολύ την νύχτα απ' ό,τι την ημέρα. Έτσι και όταν πεθάνη ο άνθρωπος, αν πάη στην κόλαση, θα είναι πιο οδυνηρό. Σκεφθήτε να ζη κανείς ένα αιώνιο εφιαλτικό όνειρο και να βασανίζεται αιώνια! 'Εδώ δεν μπορείς να αντέξης για λίγα λεπτά ένα άσχημο όνειρο, άντε τώρα αιώνια -Θεός φυλάξοι- να είσαι μέσα στην θλίψη. Γι' αυτό κα­λύτερα να μην πάμε στην κόλαση. 'Εσείς τι λέτε;

- Τόσον καιρό, Γέροντα, κάνουμε αγώνα να μην πάμε στην κόλαση λέτε, εκεί να καταλήξουμε;

- Αν δεν έχουμε μυαλό, εκεί θα πάμε. Εγώ εύχομαι η όλοι στον Παράδεισο η κανένας στην κόλαση... Κα­λά δεν λέω; Είναι πολύ βαρύ, μετά από όσα έκανε ο Θεός για μας τους ανθρώπους, να πάμε στην κόλαση και να Τον λυπήσουμε. Ο Θεός να φυλάξη, όχι μόνον άνθρωπος, αλλά ούτε πουλί να μην πάη στην κόλαση.
Ο Καλός Θεός ας μας δώση καλή μετάνοια, για να μας βρη ο θάνατος σε καλή πνευματική κατάσταση και, να απόκατασταθούμε στην Ουράνια Βασιλεία Του. Αμήν.

Γέροντος Παϊσίου Αγιορείτου
Η μετά θάνατον ζωή

Λόγοι Δ'  Οικογενειακή ζωή

Από έντυπο που διανέμεται από την Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, Σοχού Θεσσαλονίκης

[1] Έκφραση της τουρκικής γλωςσας που σημαινει «δεν υπάρχει οφελος, δεν υπάρχει χαΐρι».
[2] Λουκ. 23, 32-33 και 39-43
[3] Ματθ. 3,2 και 4, 17· βλ. και Ματθ. 10, 7· Μάρκ. 1,15-
[4] Με το «εμάς» ο Γέροντας εννοεί την σύνολη ανθρωπότητα.
[5] Ο Άγιος Νεκτάριος στο έργο του «Μελέτη περί της αθανασίας της ψυχής κει περί των ιερών μνημοσύνων», εκδ. Βασ. Ρηγοπούλου, Θεσ­σαλονίκη 1973, σ.202, γράφει ως συμπέρασμα των όσων ανέπτυξε βά­σει των σχετικών μαρτυριών των Αγίων Πατέρων:«Εξ όλων δη τούτων δήλον γίνεται, ότι η ψνχή μετά θάνατον αδυνατεί να κάμη τι έργον σωτηριώδες και να απαλλαγή των τον Άδου αλύτων δεσμών, και οτι μόνον αι θείαι λειτουργίαι, αι προσευχαί των οικείων, των δικαίων, αι υπέρ αυτών γινόμενοι και αι ελεημοσύναι γίνονται πρόξενοι σωτηρίας κει ελευθερίας από των δεσμών του Άδου».17 Α. Κορ. 15.42
[7] Πρβλ. Αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού, Περί των εν πίστει κεκοιμημένων, όπως αι περί αυτών γινόμεναι λειτουργίαι και ευποιίαι τούτους ονίνησιν, PG 95, 248.
[8] Γέροντος Παϊσίου Άγιορείτου, Επιστολές, Ιερόν Ησυχαστήριον «Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος», εκδ. 6η, Σουρωτή Θεσσαλονίκης 2002, σ. 49.
[9] Βλ. Ευχολόγιον το Μεγα, Ακολουθία Νεκρώσιμος, σ. 411.
[10] Ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός γράφει: «Μη γαρ οίεσθω τις, οτι ουκ άναγνωρισμος εκάστου προς έκαστον επί τής φοβέρας εκείνης συναγωγής γενήσεται. Ναι, όντως έκαστος άναγνωριεί τον πλησί­ον αυτού, ου τω του σώματος σχήματι, αλλά τω διορατικώ της ψυχής όμματι». PG 95, 276Α.
[11] Ο Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος γράφει: «Και απλώς πας άνθρωπος αμαρτωλός εν τη φοβερά ημέρα της κρίσεως απεναντίας αυτού εις την αιωνίαν ζωήν και εις το ανεκλάλητον εκείνο φως όψεται τον όμοιον αυτού και κριθήσεται παρ' αυτου», Περί μετανοίας, Λογος Ε', Sources Chretiennes 96, 434.
[12] Βλ. Ευχολόγιον το Μέγα, Ακολουθία Νεκρώσιμος, σ. 411.
[13] Ψαλμ. 145, 4.

Η μετά θάνατον ζωή

Σε τρείς μήνες...η πείνα θα χτυπήσει το τραπέζι μας!

Ο Άγιος Παΐσιος μας προειδοποίησε γι' αυτό, πριν από 40 χρόνια! Και είναι το έσχατο σημάδι για την εκπλήρωση των ρήσεων του για χτύπημα των Τούρκων στην Ελλάδα!

Ο πόλεμος που ...δεν "φαίνεται ακόμα" και η μαθηματική βεβαιότητα της κατάρρευσης! Ο Άγιος Παΐσιος ήταν σαφής! "...κι εμάς θα μας πιάσει πείνα, θα πούμε το ψωμί-ψωμάκι, αλλά δεν θα βαστάξει πολύ, μήνες θα είναι, τότε θα μας χτυπήσουν οι Τούρκοι!"

Σήμερα, ζούμε καταφανέστατα τα άγια και θεϊκά λόγια του μεγάλου μας, εθνικού Αγίου, που από εκεί που βρίσκεται και είναι ΟΛΟΖΩΝΤΑΝΟΣ, φροντίζει τόσο για την Ελλάδα μαζί με την αγαπημένη του μάνα, την Παναγία μας, όσο και για εμάς τους ξενητεμένους Έλληνες. Μέγαλο το όνομα του Θεού!
Πάμε όμως στο ζουμί. Πρίν από λίγο, έτυχε να πέσει στην αντίληψη μου ένα βίντεο podcast στο οποίο εμφανίζεται ένας μεγάλος "επαναστάτης" οικονομολόγος, ονόματι Steve Keen, ο οποίος προέβλεψε την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, δηλαδή πριν από 18 ολόκληρα χρόνια, χρησιμοποιώντας το τότε ιδιόκτητο λογισμικό του, το Ravel. Για την ακρίβεια, ο Keen μίλησε στο podcast κανάλι του YouTube "Diary of a CEO" με παρουσιαστήτον Steven Bartlett. Και αυτά που είπε, είναι λίαν τρομακτικα.

Ο Steve Keen δεν είναι ένας ακόμη ένας οικονομολόγος, που περιγράφει ...εκ των υστέρων όσα συνέβησαν. Αντιθέτως. Είναι από εκείνους που προειδοποίησαν πριν συμβούν.
Προέβλεψε την κρίση του 2008 όταν όλοι μιλούσαν για "ισχυρές οικονομίες" και "ασφαλή τραπεζικά συστήματα" και άλλα ωραία και ...καθησυχαστικά. Και το έκανε όχι με ένστικτο, αλλά με μαθηματικά. Με μοντέλα. Με αριθμούς που δεν υποτάσσονται σε πολιτικές σκοπιμότητες.
Σήμερα, από το ίδιο σημείο ψυχρής ανάλυσης, κοιτά τον κόσμο και λέει κάτι που δεν χωράει εύκολα στη συνείδηση του σύγχρονου ανθρώπου. Ότι δηλαδή, αν ο πόλεμος στο Ιράν δεν τελειώσει γρήγορα, μέσα σε δύο με τρεις μήνες, ο πλανήτης μπαίνει σε φάση πείνας! Όχι φτώχειας, αλλά πείνας, δικαιώνοντας τον Άγιο Παΐσιο κατά γράμμα, χωρίς καν να τον έχει ακουστά!

Ποιος είναι ο Steve Keen και γιατί πρέπει να τον ακούσουμε;

Ο Steve Keen μεταξύ άλλων, είναι και ένας συχνός visiting scholar (επισκέπτης-ερευνητής) στο Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ. Είναι ο πρώτος «επαναστάτης οικονομολόγος» που τόλμησε να πει πριν από το 2008 ότι το χρέος, τα παράγωγα και η φούσκα των ακινήτων θα γκρεμίσουν την παγκόσμια οικονομία.
Και είχε δίκιο.
Τώρα, με πάνω από 30 χρόνια ακαδημαϊκής εμπειρίας και δεδομένα από το λογισμικό του, κοιτάζει τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ-Ιράν και λέει: «Αυτό δεν είναι απλώς γεωπολιτική. Είναι οικονομική και διατροφική βόμβα».
Στην συνέντευξη που έδωσε (διαρκείας 1 ώρα 31 λεπτά) δεν μασάει τα λόγια του. Εξηγεί γιατί κανείς γύρω από τον Tράμπ δεν του λέει την αλήθεια ότι χάνει, γιατί το Ισραήλ βλέπει το Ιράν ως υπαρξιακή απειλή, και κυρίως, πώς ένα μικρό στενό 20 χλμ., αυτό του Ορμούζ, ελέγχει το φαγητό, το τηλέφωνό μας, τη θέρμανσή μας, το ψυγείο και τη κουζίνα μας. Το Στενό του Ορμούζ, αυτό το στενό πέρασμα που στον χάρτη μοιάζει σχεδόν ασήμαντο, δεν αποτελεί απλώς έναν ενεργειακό κόμβο, αλλά έναν ζωτικό αρτηριακό αγωγό της παγκόσμιας οικονομίας, από τον οποίο διέρχεται όχι μόνο ένα τεράστιο ποσοστό του πετρελαίου, αλλά και ένα κρίσιμο μερίδιο των συνθετικών λιπασμάτων, χωρίς τα οποία η γεωργία του πλανήτη καθίσταται δραματικά ανεπαρκής.

Ο Keen λέει καθαρά πως «20-30% των λιπασμάτων μας περνάνε από αυτό το σημείο. Αν χαθούν, η Γη μπορεί να θρέψει μόνο 1-2 δισεκατομμύρια ανθρώπους – όχι τα 8+ δισεκατομμύρια που έχουμε σήμερα. Χωρίς συνθετικά λιπάσματα (διαδικασία Haber-Bosch που χρησιμοποιεί πετρέλαιο και άζωτο) δεν μεγαλώνουν πατάτες, ούτε το σιτάρι, ούτε το ρύζι… ούτε τίποτα!»

Χωρίς τα λιπάσματα που παράγονται μέσω της διαδικασίας Haber–Bosch, η Γη δεν μπορεί να συντηρήσει τον σημερινό πληθυσμό της, αλλά έναν πολύ μικρότερο και αυτή η διαφορά δεν είναι θεωρητική ούτε ιδεολογική, αλλά αποτυπώνεται σε αριθμούς που δεν διαπραγματεύονται, σε ποσοστά παραγωγής που καταρρέουν, σε αλυσίδες εφοδιασμού που σπάνε, σε τιμές που εκτοξεύονται και τελικά σε τραπέζια που μένουν άδεια.

Και αν όλα αυτά φαντάζουν μακρινά ή αφηρημένα, αρκεί να στραφούμε προς τη δική μας πραγματικότητα, προς την Ευρώπη και ακόμη περισσότερο, προς την Ελλάδα, για να αντιληφθούμε πόσο εύθραυστο είναι το οικοδόμημα πάνω στο οποίο στηρίξαμε την καθημερινότητά μας, χωρίς μέσα σε αυτήν να έχουμε αρωγό μας τον Θεό. Δείξαμε λοιπόν πόσο βαθιά εξαρτημένοι είμαστε από εξωτερικούς παράγοντες, από εισαγόμενες πρώτες ύλες, από ενεργειακές ροές που δεν ελέγχουμε, από μια παγκόσμια αλυσίδα που λειτουργεί όσο παραμένει άθικτη, αλλά καταρρέει ακαριαία όταν διαταραχθεί. Ξεχάσαμε ή αποκλείσαμε τον Θεό από την καθημερινότητα μας, γιατί πιστεύαμε πως όλα είναι...ρυθμισμένα και ο Θεός είναι...όχι μόνο περιττός, αλλά και...αναχρονιστικός!

Και τότε, όλα όσα θεωρούσαμε δεδομένα — η επάρκεια, η σταθερότητα, η προβλεψιμότητα — αποκαλύπτονται ως αυτό που ήταν εξ' αρχής: Εύθραυστες ισορροπίες.

Ο Keen λοιπόν, σύμφωνα με τις μελέτες του, μας λέει ότι:

Σε 2-3 μήνες η Ινδία μένει χωρίς λιπάσματα → πείνα σε 1+ δισεκατομμύριο ανθρώπους.
Παγκόσμια μείωση παραγωγής τροφίμων 10-25%.
Τιμές τροφίμων διπλασιασμός (ή και παραπάνω) σε πολλές χώρες!
Επιπλέον: Προβλήματα σε ηλεκτρονικά, chips, ιατρικό εξοπλισμό!

«Κανείς δεν μιλάει για αυτό το resource, δηλαδή τα λιπάσματα», τονίζει ο Keen. «Μιλάνε για πετρέλαιο, αλλά τα λιπάσματα είναι η πραγματική βόμβα.»

Αν λοιπόν κατά τον Keen, ο πόλεμος κρατήσει μέχρι 3 μήνες χωρίς να ανοίξει το στενό, τότε μπαίνουμε σε παγκόσμια κρίση πείνας. Δεν είναι θεωρία δυστυχώς. Είναι μαθηματικά.

Τα 5 σενάρια εξέλιξης του πολέμου – Ποιο είναι το πιο πιθανό;

Το πιο κρίσιμο και πιο ανησυχητικό σημείο της συνέντευξης.
Στο λεπτό περίπου 30:00, ο Keen αφήνει κατά μέρος τις οικονομικές και ενεργειακές αναλύσεις και μπαίνει κατευθείαν στην καρδιά του γεωπολιτικού δράματος. Παρουσιάζει πέντε σενάρια για το πώς μπορεί να τελειώσει αυτός ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ και Ιράν.
Δεν τα παρουσιάζει ως απλές «θεωρίες», αλλά ως ρεαλιστικές δυνατότητες που προκύπτουν από τα δεδομένα, τις στρατιωτικές πραγματικότητες και την ψυχολογία των ηγετών. Τα ταξινομεί από το πιο καταστροφικό προς το λιγότερο επικίνδυνο, δίνοντας μια ξεκάθαρη εκτίμηση για το ποιο θεωρεί πιο πιθανό.
Ας τα δούμε ένα-ένα, με ηρεμία, αλλά και με την πλήρη επίγνωση ότι αυτά τα σενάρια δεν αφορούν μόνο τη Μέση Ανατολή αλλά είδικά εμάς, την Ελλάδα, που δεν θα στερηθούμε μόνο το φαγητό, αλλά και...τα νησιά που θα μας αρπάξει ο Τούρκος, βρίσκοντας μας σχεδόν ισοπεδωμένους.

Σενάριο 1: Η πλήρης καταστροφή του Ιράν (~30:10)

Το πρώτο και πιο σκοτεινό σενάριο είναι η ολοκληρωτική στρατιωτική καταστροφή του Ιράν. Ο Keen δεν μασάει τα λόγια του: για να επιτευχθεί αυτό, πιθανότατα θα χρειαστούν πυρηνικά όπλα, γιατί με συμβατικά μέσα είναι σχεδόν αδύνατο να «ισοπεδωθεί» μια χώρα με το μέγεθος, το έδαφος και τις υπόγειες υποδομές του Ιράν.
«Αν προσπαθήσουμε να καταστρέψουμε το Ιράν χωρίς πυρηνικά», λέει χαρακτηριστικά, «είναι σχεδόν αδύνατο».

Οι συνέπειες λοιπόν από αυτό το σενάριο, θα ήταν ανυπολόγιστες. Εκατομμύρια νεκροί, ανθρωπιστική καταστροφή πρωτοφανών διαστάσεων, περιφερειακή κατάρρευση κρατών, μαζική μεταναστευτική ροή προς την Ευρώπη και την Τουρκία, αλλά παράλληλα και μια γενικευμένη αποσταθεροποίηση που θα έκανε τον πόλεμο στο Ιράκ και τη Συρία να φαντάζει μικρό επεισόδιο.
Ο Keen το βλέπει ως ένα από τα χειρότερα ενδεχόμενα, όχι μόνο ηθικά και ανθρωπιστικά, αλλά και πρακτικά – γιατί μια τέτοια καταστροφή θα άφηνε πίσω της ένα κενό ισχύος που κανείς δεν θα μπορούσε εύκολα να ελέγξει.

Σενάριο 2: Η κατάρρευση των υποδομών στον Περσικό Κόλπο (~33:21)

Στο δεύτερο σενάριο, το Ιράν δεν καταστρέφεται, αλλά αντεπιτίθεται με στόχο τις ζωτικές ενεργειακές υποδομές των γειτονικών χωρών του Κόλπου: Σαουδική Αραβία, Κατάρ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Το Ιράν διαθέτει προηγμένους πυραύλους και drones ικανούς να πλήξουν διυλιστήρια, λιμάνια, αγωγούς πετρελαίου και εγκαταστάσεις LNG. Αν επιτύχει, οι χώρες του Κόλπου – που παράγουν το μεγαλύτερο μέρος του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου – θα γίνουν σε μεγάλο βαθμό μη κατοικήσιμες.

Φανταστείτε πόλεις όπως το Ριάντ, το Ντουμπάι ή η Ντόχα χωρίς ηλεκτρικό, χωρίς νερό, χωρίς λειτουργικές υποδομές. Μαζική διακοπή εξαγωγών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου σε παγκόσμια κλίμακα. Ο Keen το χαρακτηρίζει ως «πολύ πιθανό», γιατί το Ιράν έχει προετοιμαστεί επί χρόνια ακριβώς για αυτό το ενδεχόμενο. Είναι μια ασύμμετρη απάντηση που δεν απαιτεί κατάκτηση εδάφους, αλλά μπορεί να προκαλέσει οικονομικό χάος παγκοσμίως.

Σενάριο 3: Η «Samson Doctrine» – Η πολιτική του Σαμψών ή πώς θα αντιδράσει το Ισραήλ χτυπώντας με πυρηνικά το Ιράν (~37:51)

Εδώ φτάνουμε σε ένα από τα πιο τρομακτικά σημεία της συνέντευξης. Ο Keen μιλάει για την «Samson Doctrine» του Ισραήλ – μια πολιτική που θυμίζει τον βιβλικό Σαμψών, ο οποίος, όταν ένιωσε ότι όλα είχαν χαθεί, γκρέμισε τον ναό πάνω στο κεφάλι του και στους εχθρούς του.

Αν το Ισραήλ νιώσει ότι ηττάται και η ύπαρξή του απειλείται υπαρξιακά, μπορεί να ενεργοποιήσει μαζική πυρηνική αντεπίθεση. Όχι περιορισμένη, αλλά τέτοια που θα «γκρεμίσει τα πάντα» γύρω του. Ο Keen δεν κρύβει τον τρόμο του: «Αυτό είναι αυτό που πραγματικά με τρομάζει», λέει.

Είναι η στιγμή όπου η λογική υποχωρεί μπροστά στον πανικό της επιβίωσης. Και όταν μπαίνουν στο παιχνίδι τα πυρηνικά, τα σενάρια παύουν να είναι «περιφερειακά» και γίνονται παγκόσμια.

Σενάριο 4: Το Ιράν εξουδετερώνει τα πυρηνικά του Ισραήλ (~44:53)

Μετά από τόση σκοτεινιά, φτάνουμε στο σενάριο που ο Steve Keen θεωρεί το πιο πιθανό.
Το Ιράν, χρησιμοποιώντας τον προηγμένο οπλισμό του (πυραύλους ακριβείας και drones που έχει αναπτύξει επί χρόνια), καταφέρνει να απενεργοποιήσει – όχι απαραίτητα να καταστρέψει πλήρως – τις πυρηνικές δυνατότητες του Ισραήλ με συμβατικά μέσα. Δηλαδή, να κάνει τα πυρηνικά του Ισραήλ μη λειτουργικά χωρίς να φτάσει σε πυρηνική ανταλλαγή.

Ο Keen είναι ξεκάθαρος: «Πιστεύω ότι η υψηλότερη πιθανότητα είναι το Ιράν να απενεργοποιήσει τα πυρηνικά του Ισραήλ. Ελπίζω να έχω δίκιο. Προτιμώ το 4 από το 1 ή το 5.»
Γιατί το θεωρεί πιθανό; Γιατί το Ιράν έχει προετοιμαστεί επί δεκαετίες για αυτό ακριβώς το σενάριο, ενώ η Δύση και το Ισραήλ φαίνεται να υποτίμησαν αυτή την προετοιμασία. Είναι ένα σενάριο που αποτρέπει την πυρηνική κλιμάκωση, αλλά ταυτόχρονα αλλάζει ριζικά την ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή.

Σενάριο 5: Το Ιράν αποκτά ή χρησιμοποιεί πυρηνικά (~59:23)

Το τελευταίο σενάριο είναι το πιο απευκταίο από πλευράς πυρηνικής απειλής. Το Ιράν, είτε καταφέρνει να αναπτύξει πυρηνικά όπλα είτε τα χρησιμοποιεί σε περίπτωση απελπισίας.

Ο Keen εδώ είναι απόλυτος: «Θα προτιμούσα το σενάριο 4 από το 5.» Δεν χρειάζεται και πολλή ανάλυση βέβαια για να καταλάβουμε το γιατί. Ένα πυρηνικό Ιράν θα άλλαζε για πάντα την αρχιτεκτονική ασφαλείας της Μέσης Ανατολής και θα άνοιγε τον δρόμο για μια νέα εποχή πυρηνικού ανταγωνισμού στην περιοχή.

Το συμπέρασμα του Steve Keen για τα πέντε σενάρια

Μετά την παρουσίαση των πέντε σεναρίων, ο Keen δίνει την τελική του εκτίμηση. Κατά τη γνώμη του, το πιο ρεαλιστικό είναι το σενάριο 4, δηλαδή η απενεργοποίηση των ισραηλινών πυρηνικών από το Ιράν με συμβατικά μέσα.

Τα σενάρια 1, 3 και 5 τα χαρακτηρίζει ως πυρηνικούς εφιάλτες που πρέπει να αποφευχθούν με κάθε κόστος ενώ ταυτόχρονα, κάνει μια σκληρή παρατήρηση για την αμερικανική ηγεσία. Δηλώνει ευθαρσώς πως ο Tράμπ δεν ακούει ανθρώπους που του λένε την αλήθεια ότι η κατάσταση είναι δύσκολη ή ότι χάνει έδαφος. Αυτή η έλλειψη ρεαλισμού δυσκολεύει την αποκλιμάκωση και αυξάνει τον κίνδυνο να ολισθήσουμε σε χειρότερα σενάρια.

Αυτά τα πέντε σενάρια πράγματι δεν είναι μακρινές υποθέσεις. Είναι η σκληρή πραγματικότητα που μπορεί να διαμορφώσει τον κόσμο μας μέσα στους επόμενους μήνες. Ο Keen, με την ψυχραιμία του μαθηματικού και την εμπειρία του οικονομολόγου που προέβλεψε την κρίση του 2008, μας προειδοποιεί με τη φράση "Λυπούμαι, αλλά ο χρόνος δεν είναι με το μέρος μας". Και ο νοών νοήτω.

Σε τρείς μήνες...η πείνα θα χτυπήσει το τραπέζι μας!

Ο Άγιος Γέροντας Παϊσιος για την Ψυχολογία και Ψυχιατρική που δεν παραδέχεται την ψυχή

Προς Βασίλειον
Τίμιος Σταυρός 23/7/1977
Αγαπητέ μου αδελφέ κύριε Βασίλειε,
«Χαίρε εν Κυρίω»
Διάβασα το βιβλίο σας [και], αν και εγώ δεν είμαι αρμόδιος, θα σας πω το λογισμό μου επάνω σ’ αυτά που μου γράφετε, μια που το ζητάτε.
Κατ’ αρχάς ο τίτλος του βιβλίου «Ψυχολογία» [1] δεν μου άρεσε.
Μέσα έχει πολλά καλά – και πολύ θα βοηθήσουν τους νέους- αλλά και πολλά από αυτά, εάν δεν τα γνώριζαν οι νέοι (τα λέγατε μόνο στους εκπαιδευτικούς), θα βοηθούσαν καλύτερα.
Επίσης, εάν περισσότερο τα παρουσιάζετε τα πράγματα πνευματικά –παρά επιστημονικά– θα βοηθιόντουσαν πιο θετικά (με το να συλλάβουν το βαθύτερο νόημα της ζωής) να έλθη η Θεία Χάρις με τη θεία παρηγοριά, για να νοιώθουν χαρούμενα τα παιδιά και να μην καταφεύγουν σε χαμηλές και μάταιες χαρές, που δεν ξεδιψάνε την ψυχή, αλλά την καίνε περισσότερο.
Ο άνθρωπος, που δεν πιστεύει στο Θεό και στη μέλλουσα αιώνια ζωή, καταδικάζει αιώνια τη ψυχή του, και μένει απαρηγόρητος και σ’ αυτή τη ζωή. Νομίζω ότι όλη η προσπάθεια πρέπει να γίνη σ’ αυτή την κατεύθυνση∙ διότι βλέπουμε σχεδόν όλη την Ευρώπη που διέθεσε όλη την επιστήμη (την ανθρώπινη γνώση), για να διορθώση [δήθεν] την εικόνα του Θεού∙ αλλά για να μην είναι [ενν. επειδή δεν είναι] οι ίδιοι (σχεδόν όλοι) στραμμένοι προς τον Θεόν, και [για] να [μη] ζητάνε και την θεία Του επέμβαση, ταλαιπωρούνται συνέχεια, και ταλαιπωρούν συνέχεια μικρούς και μεγάλους∙ και από την φύση [Εννοεί, το φυσικό περιβάλλον], την οποία σιγά-σιγά παραμορφώνουν, άρχισαν να παραμορφώνουν και τους ανθρώπους, και να τους «περιποιούνται» στα ψυχιατρεία με ηλεκτροσόκ. Ο Θεός να μας ελεήση.
Συγχώρεσέ με, τα γράφω με πόνο, γιατί βλέπω την καημένη την νεολαία εγκαταλειμμένη από πνευματικούς, γιατί οι περισσότεροι [πνευματικοί] ασχολούνται με την πρόνοια (ενώ υπάρχει η κοινωνική πρόνοια και κάνει πιο καλύτερα τη δουλειά της στον τομέα αυτό), και το έργο του πνευματικού (δυστυχώς), το κάνουν ψυχίατροι [2], που οι περισσότεροι δεν παραδέχονται ψυχή, ή την παραδέχονται με τον δικό τους τρόπο, και να μην αναγνωρίζουν (ενν: δεν αναγνωρίζουν) την αξία της ψυχής, που μια ψυχή αξίζει περισσότερο από όλον τον κόσμο, καθώς μας λέει ο Χριστός.
Εάν δεν υπήρχαν και τα ψυχολογικά βιβλία και τα ψυχολογικά βιβλία, θα έχουμε λιγότερες αυτοκτονίες, γιατί πολλοί που τα διαβάζουν, καταδικάζουν τον εαυτό τους, ενώ η χάρις του Θεού διώχνει και τα κληρονομικά και σκορπάει και χαρά.
Εάν το επανεκδώσετε, δώστε «τα πρωτεία στα Αναστάσιμα».

Με πολλή αγάπη Χριστού
Ο αδελφός σας
Μον. Παϊσιος

[1] Ο Γέροντας, ενώ συνιστούσε στους ασθενείς να συμβουλεύωνται χριστιανούς ιατρούς -«διότι τους φωτίζει ο Θεός» κατά το λόγιό του- είχε εκφράσει επανειλημμένως την απαρέσκειά του προς τα «ψυχολογικά» βιβλία, αλλά και προς αυτή την ίδια την «ψυχολογία» και την «ψυχιατρική» η οποία ασκείται από επιστήμονες και ιατρούς, οι οποίοι δεν πιστεύουν στην ύπαρξη της ανθρώπινης ψυχής, όπως δέχεται αυτήν η θεολογία της Ορθόδοξης Ανατολικής Εκκλησίας. Όντας ο ίδιος βαθύς γνώστης, Χάριτι Θεού, του μυστηρίου της ενοικούσης στον ανθρωπολογικής και νοεράς ψυχής, των φυσιολογικών αλλά και των παθολογικών εκδηλώσεών της, στενοχωριόταν και υπέφερε πολύ, όταν έβλεπε τις βαριές αστοχίες και τα λάθη στην αντιμετώπιση των ασθενών αυτών, τα οποία είχαν σοβαρότατες συνέπειες για τον ασθενή και το περιβάλλον του.
Δεδομένου δε ότι οι πλείστοι ακαδημαϊκοί δάσκαλοι της ψυχια­τρικής θεωρούν ότι τα «ψυχικά φαινόμενα» έχουν μόνον βιολο­γικό υπόβαθρο –θεώρηση, η οποία συνιστά άρνηση της ύπαρξης άυλης, νοερής και λογικής ψυχής στον άνθρωπο– ήταν πολύ επι­φυλακτικός ή αρνητικός για πολλές «θεραπείες» που εφάρμοζαν οι προαναφερθέντες ψυχίατροι.
Ο Γέροντας θεωρούσε ότι τα αίτια των περισσοτέρων ψυχικών ασθενειών είναι πνευματικά και ότι τα «ψυχοφάρμακα» δεν θε­ραπεύουν, αλλά έχουν μόνον κατασταλτικό χαρακτήρα, και ότι είναι δυνατόν να χρησιμοποιούνται με φειδώ σε περιπτώσεις πα­σχόντων «ψυχασθενών», έως ότου καταστή εφικτή η επικοινωνία με αυτούς.

[2] Ο Γέροντας θλίβεται και πονά, διότι διαπιστώνει ότι πολλοί πνευ­ματικοί (εξομολόγοι) έχουν εγκαταλείψει το κύριο έργο τους -που είναι η διαποίμανση των νέων- και ασχολούνται με έργα δευ­τερεύοντα. Ταυτόχρονα δηλώνει την σαφή αντίθεσή του προς την ανάθεση του έργου των πνευματικών σε ψυχιάτρους - και φυσι­κά και προς την περίπου ταυτόσημη μεταποίηση των πνευμα­τικών σε ψυχιάτρους, που επιχειρείται στις ημέρες μας. Το αποτέλεσμα είναι ν' αυξάνουν οι τρόφιμοι των ψυχιατρείων και οι αυτοκτονίες, ενώ αυτά θα περιορίζονταν δραστικά, εάν η Εκκλη­σία μας διέθετε πολλούς θεοφώτιστους πνευματικούς!

ΤΡΕΛΟ-ΓΙΑΝΝΗΣ: Ο Άγιος Γέροντας Παϊσιος για την Ψυχολογία και Ψυχιατρική που δεν παραδέχεται την ψυχή

Η εποχή μας συχνά συγχέει την αγάπη με την ανοχή της πλάνης.

                      

Θεωρεί σκληρότητα κάθε παρατήρηση
και απόρριψη κάθε διόρθωση.
Όμως η αληθινή αγάπη δεν κολακεύει.
Δεν αφήνει τον άλλον να βαδίζει προς τον γκρεμό σιωπώντας.
Ο άγιος ποιμένας δεν παραδίδει το πρόβατο στον λύκο
για να μην το δυσαρεστήσει.
Αντιθέτως, υψώνει φωνή,
ακόμη και αν πονέσει,
διότι βλέπει τον κίνδυνο που ο άλλος αγνοεί.
Η παιδεία του Θεού στη ζωή μας
έρχεται πολλές φορές μέσα από δοκιμασίες,
ελέγχους, αποκαλύψεις των λαθών μας.
Όταν όμως η καρδιά μαλακώσει
και πάψει να αντιδρά εγωιστικά,
τότε διακρίνει ότι πίσω από κάθε επίπονη διόρθωση
κρύβεται η στοργή του Πατέρα.
Η οδύνη γίνεται καθαρμός και ο έλεγχος μετατρέπεται σε φως.
Όποιος αγαπά αληθινά, δεν εγκαταλείπει.
Υπομένει, διορθώνει, καθοδηγεί, προσεύχεται.
Και όποιος αγαπιέται αληθινά,
καλείται να αποδεχθεί την παιδεία ως δώρο σωτηρίας.
Διότι η αγάπη που δεν θεραπεύει, δεν είναι πλήρης.
Και η θεραπεία που δεν στηρίζεται στην αγάπη,
δεν καρποφορεί.
Ας μάθουμε λοιπόν να δεχόμαστε τον έλεγχο
με ευγνωμοσύνη και να ασκούμε την παιδεία
με διάκριση και ταπείνωση.
Τότε η Εκκλησία γίνεται πράγματι τόπος ίασης
και όχι απλώς συναναστροφής.
Και η αγάπη αποδεικνύεται δύναμη σωτηρίας
και όχι συναίσθημα επιφανειακό.
Η αγάπη που παιδαγωγεί είναι αγάπη που σώζει.
Όταν ο λόγος που σε ελέγχει πονά,
μη βιαστείς να τον απορρίψεις.
Μπορεί να είναι το χέρι που σε κρατά για να μη χαθείς.

Ιερομόναχος · Παΐσιος

«ΝΕΡΟΒΡΑΣΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ: ΜΗΝ ΤΥΧΟΝ ΠΕΙΣ ΟΤΙ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΠΟΛΕΜΟΣ…Ἢ ΜΗΝ ΠΕΙΣ ΣΤΟΥΣ ΑΙΡΕΤΙΚΟΥΣ ΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΤΗΝ ΠΛΑΝΗ, ΓΙΑ ΝΑ ΔΕΙΞΟΥΜΕ ΑΓΑΠΗ!»

Αγίου Γέροντα Παϊσίου Ἁγιορείτου

                                                                               
 Κοιμίζουν τὸν κόσμο

– Γέροντα, πῶς θὰ βοηθηθοῦν οἱ ἄνθρωποι μὲ τόσα ποὺ γίνονται στὸν κόσμο;
– Ἐκεῖνος ποὺ θέλει νὰ βοηθηθεῖ, βοηθιέται μὲ τιποτένια πράγματα. Π.χ. κουνιέται ἕνα κανδήλι ἢ κουνιέται ὁ ἴδιος ὁλόκληρος μὲ ἕναν σεισμὸ καὶ συνέρχεται. Ὅσοι δὲν πιστεύουν, γίνονται χειρότεροι, ὅταν ἀκοῦν ὅτι θὰ γίνει πόλεμος ἢ κάποια καταστροφή. «Δῶσ’ του, σοῦ λέει, νὰ γλεντήσουμε, γιατί χάνουμε τὴν ζωή», ὁπότε τὸ ρίχνουν τελείως ἔξω. Ἄλλοτε ἀκόμη καὶ οἱ ἀδιάφοροι, ὅταν ἄκουγαν λ.χ. ὅτι θὰ γίνει πόλεμος, συνέρχονταν καὶ ἄλλαζαν ζωή. Τώρα εἶναι πολὺ λίγοι αὐτοί. Παλιὰ τὸ ἔθνος μας ζοῦσε πνευματικά, γι’ αὐτὸ καὶ ὁ Θεὸς τὸ εὐλογοῦσε καὶ οἱ Ἅγιοί μας βοηθοῦσαν μὲ θαυμαστὸ τρόπο, καὶ νικούσαμε τοὺς ἐχθρούς μας, οἱ ὁποῖοι πάντοτε ἦταν περισσότεροι ἀπὸ ἐμᾶς. Σήμερα λέμε πὼς εἴμαστε Ὀρθόδοξοι, ἀλλὰ δυστυχῶς συχνὰ μόνον τὸ ὄνομα «Ὀρθόδοξος» ἔχουμε καὶ ὄχι ζωὴ ὀρθόδοξη. Ρώτησα ἕναν Πνευματικὸ μὲ κοινωνικὴ δράση, μὲ ἕνα σωρὸ πνευματικοπαίδια κ.λπ.: «Τί ξέρεις γιὰ μία βλάσφημη ταινία;». «Δὲν ξέρω τίποτε», μοῦ εἶπε. Δὲν ἤξερε τίποτε καὶ εἶναι σὲ μεγάλη πόλη. Κοιμίζουν τὸν κόσμο. Τὸν ἀφήνουν ἔτσι, γιὰ νὰ μὴ στενοχωριέται καὶ νὰ διασκεδάζει. Μὴν τυχὸν πεῖς ὅτι θὰ γίνει πόλεμος ἢ ὅτι θὰ γίνει ἢ Δευτέρα Παρουσία καὶ γι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ἑτοιμασθοῦμε, μὴν τυχὸν στενοχωρηθοῦν οἱ ἄνθρωποι. Σὰν μερικὲς γριὲς ποὺ λένε «μὴ μιλᾶς γιὰ θάνατο· μόνο γιὰ χαρὲς καὶ γιὰ βαφτίσια νὰ μιλᾶς», σὰν νὰ μὴν τὶς περιμένει θάνατος. Ἔτσι νιώθουν μία ψεύτικη χαρά. Ἐνῶ, ἂν σκέφτονταν ὅτι τὸ τάδε γεροντάκι ποὺ ἔμενε λίγο πιὸ κάτω πέθανε χθές, ὁ ἄλλος εἶναι στὰ τελευταῖα του καὶ θὰ πεθάνει, μεθαύριο θὰ γίνει τοῦ τάδε τὸ μνημόσυνο ποὺ ἦταν καὶ πολὺ νεώτερος ἀπὸ αὐτές, θὰ σκέφτονταν τὸν θάνατο καὶ θὰ ἔλεγαν: «Πρέπει νὰ ἐξομολογηθῶ, νὰ ἑτοιμασθῶ πνευματικά, γιατί μπορεῖ κι ἐμένα σὲ λίγο νὰ μὲ καλέσει ὃ Χριστὸς γιὰ τὴν ἄλλη ζωή». Διαφορετικά, ἔρχεται ὕστερα ὁ θάνατος καὶ τὶς παίρνει ἀνέτοιμες.
Ἄλλοι πάλι ἀπό… «καλωσύνη» λένε: «Στοὺς αἱρετικοὺς μὴ λέτε ὅτι εἶναι στὴν πλάνη, γιὰ νὰ δείξουμε ἀγάπη». Καὶ ἔτσι τὰ ἰσοπεδώνουν ὅλα.
Ἂν ζοῦσαν αὐτοὶ στὰ πρῶτα χρόνια τοῦ Χριστιανισμοῦ, δὲν θὰ εἴχαμε οὔτε ἕναν Ἅγιο.
Ἔλεγαν τότε στοὺς Χριστιανούς: «Ρίξε μόνο λιβάνι στὴν φωτιὰ καὶ μὴν ἀρνῆσαι τὸν Χριστό». Δὲν τὸ δέχονταν. «Κάνε μόνον πὼς ρίχνεις». Δὲν τὸ δέχονταν. «Μὴ μιλᾶς γιὰ τὸν Χριστὸ καὶ πήγαινε ἐλεύθερος σὲ ἄλλο μέρος», καὶ δὲν τὸ δέχονταν. Σήμερα βλέπεις ἕναν νερόβραστο κόσμο.

τ. Β´, “Πνευματικὴ Ἀφύπνιση”,
ἔκδ. Ἱ. Ἡσυχαστήριον “Εὐαγγελ. Ἰω. Θεολόγος”,
Σουρωτή Θεσσαλονίκης, 1999,
σελ. 45-46

KAΤΑΛΗΞΑΜΕ ΑΙΣΙΩΣ ΝΑ ΜΗΝ ΕΧΟΥΜΕ ΠΛΕΟΝ ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ. ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΟΙ ΚΛΗΤΟΙ ΕΙΝΑΙ ΠΛΕΟΝ ΛΙΓΟΙ.

Ο ΗΘΙΚΟΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ (9)

 Συνέχεια από:Παρασκευή 2 Ιανουαρίου 2026

Ο ΗΘΙΚΟΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ

Του Pierre Aubenque.     

Ο εξανθρωπισμός των περιστάσεων.

     
     Αυτή η πολεμική του Αριστοτέλη θα μπορούσε να θεωρηθεί τίποτε άλλο απο μία αντίδραση τού καθαρού κοινού αισθήματος στις υπερβολές ενός κάποιου σωκρατικού ηθικισμού. Στην πραγματικότητα, μέσω της φαινομενικής του κοινοτυπίας, φωτίζει τα οντολογικά θεμέλια τής αριστοτελικής θεωρίας της Ευτυχίας. Για τους σωκρατικούς όπως αργότερα για τους στωϊκούς, το πρόβλημα ήταν να κατανοηθεί η ευτυχία μ' έναν τέτοιο τρόπο ώστε να μπορεί να την αποκτήσει κάθε άνθρωπος ήδη σ' αυτόν τον κόσμο, όποιες και αν ήταν οι συνθήκες τις οποίες έπρεπε να αντιμετωπίσει ο καθένας. Αντιθέτως, ο Αριστοτέλης, υιοθετεί το λαϊκό αίσθημα, το ετυμολογικό τής ευδαιμονίας: η λέξη αποδίδει την ευτυχή συνθήκη αυτού ο οποίος στην γέννησή του έλαβε σαν τύχη έναν καλόν "δαίμονα", ο οποίος θα του εξασφαλίσει μία καλή μοίρα. Υπάρχει η ανάγκη ενός μεγάλου μέρους "τύχης"-γεννημένοι ευγενείς, μία καλή υγεία, η πλούσια κληρονομιά και γενικώς ευνοϊκές περιστάσεις-για να είμαστε ευτυχείς. Χρειαζόταν λοιπόν τόση φιλοσοφία για να επιστρέψουμε στο λαϊκό αίσθημα, το οποίο εξαρτά την ευτυχία απο την τυχαιότητα;

          Σ'αυτή την κριτική, στην οποία υπέβαλλαν την Αριστοτελική ηθική, οι επόμενοι αιώνες, ο Αριστοτέλης θα μπορούσε να απαντήσει δύο πράγματα. Κατά πρώτον, αυτά τα "εξωτερικά αγαθά" που εξαρτώνται απο την τύχη είναι βεβαίως μία αναγκαία συνθήκη, αλλά δέν είναι επαρκής, για την ευτυχία: η παρουσία αυτών των ευνοϊκών συνθηκών πρέπει να λαμβάνεται σαν δυνατότητα εκπληρώσεως ενός υψηλότερου τέλους και χωρίς την νοητική αρετή τής φρόνησης, υπάρχει ο κίνδυνος της απώλειας ή της σπατάλης αυτής της δυνατότητος. Κατά δεύτερον οι περιστάσεις και ο περίγυρος δέν είναι ποτέ τόσο σκληρές, τοσο καθοριστικές ώστε να μήν μπορούν να οργανωθούν μ' έναν τέτοιο τρόπο ώστε να χρησιμοποιηθούν μ' έναν ευνοϊκό τρόπο (αυτό που ο Μάρξ θα ονομάσει "να μορφοποιηθούν οι συνθήκες μ' έναν ανθρώπινο τρόπο).

          Με αριστοτελικούς όρους η σχέση ανάμεσα στο πνευματικό αγαθό και τις εξωτερικές συνθήκες μπορεί να θεωρηθεί μία ιδιαίτερη περίπτωση της σχέσεως ανάμεσα στην μορφή, το είδος και την ύλη. Η ύλη μπορεί και μάλιστα κατά κάποιο τρόπο "θέλει" να μορφωθεί, να μορφοποιηθεί. Αλλά δέν είναι "λευκός πίνακας" ένα τίποτα που μπορεί να χειραγωγηθεί κατα βούλησιν. Υπηρετεί σαν θεμέλιο και βάση για έναν ανώτερο καθορισμό μόνον επειδή υφίσταται λόγω της ίδιας της τής αρετής αυτής και αντιστέκεται έμπρακτα στην ενέργεια τής μορφής, του είδους [είναι ένα όριο].

          "Ο άνθρωπος που είναι στ'αλήθεια καλός και σοφός ανάμεσα στις πράξεις που τού παρουσιάζονται πραγματοποιεί πάντοτε τις ωραιότερες, όπως ακριβώς και ο καλός στρατηγός χρησιμοποιεί τον στρατό που διαθέτει με τον πιό αποτελεσματικό τρόπο, στον πόλεμο, και ο καλός παπουτσής, με το δέρμα που τού δίνεται δημιουργεί το πιό ωραίο παπούτσι και όπως ακριβώς συμπεριφέρονται με τον ίδιο τρόπο και όλοι οι άλλοι τεχνίτες" (1101 α 1-6). Σ'αυτούς τους υπολογισμούς στηρίζεται στην συνέχεια, στο βιβλίο Ι των Ηθικών Νικομάχειων, η αναφορά τής πολιτικής σαν την κατεξοχήν ηγεμονική επιστήμη. Η πόλις είναι ο μοναδικός τόπος στον οποίο ο άνθρωπος βρίσκει όχι μόνον το ευνοϊκό περιβάλλον για την ικανοποίηση των ζωτικών αναγκών, και για την κυριαρχία του εξωτερικού κόσμου και την καλύτερη δυνατή χρήση του, αλλά και την πνευματική πατρίδα στον κόλπο της οποίας μπορεί να αναπτύξει τις πιό υψηλές του δυνατότητες. Η πόλις ιδρύθηκε κατ'αρχάς για να υπηρετήσει την ζωή, αλλά στην συνέχεια υφίσταται εν όψει του Ευ ζείν". Καθότι τόπος στον οποίο διαμορφώνονται οι περιστάσεις και δημιουργούνται οι συνθήκες που είναι οι πιό κατάλληλες στην ζωή και στο Ευ ζείν, η πολιτική είναι το αναγκαίο πέρασμα πρός την τελειότητα. Αυτό προέρχεται απο την φύση του ανθρώπου η οποία τον κάνει ένα "ζώον πολιτικόν", κάτι που τον ξεχωρίζει ταυτοχρόνως απο τα θηρία και απο τον Θεό: "Όποιος θα ζούσε φυσικά, και όχι τυχαία, έξω απο κάθε πόλη, θα ήταν ένα όν ή εκφυλισμένο ή υπεράνθρωπο".

Συνεχίζεται

Η ΜΕΣΗ ΟΔΟΣ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΑ ΔΥΟ ΑΚΡΑ, ΣΤΗ ΣΚΥΛΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΧΑΡΥΒΔΗ, ΣΤΑ ΤΕΡΑΤΑ ΤΗΣ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΗΡΞΑΝ Η ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΓΟΝΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΥΝΕΙΔΗΤΟΥ ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΞΥΠΝΗΣΑΝ ΚΑΙ ΚΑΤΕΛΑΒΑΝ ΤΗΝ ΝΕΩΤΕΡΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ Woke ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ. ΤΗΝ ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΕΔΩΣΕ Ο ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΟΥ ΟΔΗΓΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΦΡΟΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΣΤΙΣ ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ. ΕΞΑΝΘΡΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΡΟΣΩΚΡΑΤΙΚΗ ΣΟΦΙΑ. Η ΜΑΧΗ ΑΥΤΗ ΞΑΝΑΔΟΘΗΚΕ ΣΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ ΣΗΜΕΡΑ, ΣΤΑ ΜΑΡΜΑΡΕΝΙΑ ΑΛΩΝΙΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΗ ΔΙΑΜΑΧΗ ΤΟΥ  ΓΟΝΤΙΚΑΚΗ ΜΕ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΠΑΙΣΙΟ. ΟΠΟΙΟΣ ΘΕΛΕΙ ΑΣ ΑΝΑΡΩΤΗΘΕΙ ΣΤΗΝ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΤΟΥ ΓΟΝΤΙΚΑΚΗ ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΟΥ ΣΤΟΝ ΕΓΩΤΙΚΟ ΚΑΙ ΜΟΝΑΧΙΚΟ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟ.Η ΔΙΑΛΥΣΗ ΟΠΩΣ ΒΛΕΠΟΥΜΕ ΚΑΘΑΡΑ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ ΔΙΑ ΤΗΣ ΝΕΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ ΕΝΤΟΠΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΟΝΤΟΛΟΓΙΑ, ΣΤΗΝ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΤΗΣ ΚΑΚΟΦΩΝΙΑΣ ΤΟΥ ΑΚΙΝΔΥΝΟΥ Ο ΟΠΟΙΟΣ ΤΑΥΤΙΣΕ ΤΙΣ ΑΚΤΙΣΤΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΜΕ ΤΙΣ ΥΠΟΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΤΡΙΑΔΟΣ  ΚΑΤΑΡΓΩΝΤΑΣ ΤΟΙΟΥΤΟΤΡΟΠΩΣ ΤΗΝ ΕΝΣΑΡΚΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΚΑΙΝΙΣΗ ΤΗΣ ΧΑΜΕΝΗΣ ΕΚ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΚΑΤ' ΕΙΚΟΝΟΣ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΤΡΙΑΔΟΣ  ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ. ΜΕ ΤΟ ΕΝΔΥΜΑ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ.

Αμέθυστος.

Συνομιλία με τον Γέροντα Παΐσιο (Α’)

Συνομιλία με τον Γέροντα Παΐσιο (Α’)

Στις 23 Απριλίου 1975, ημέρα Τρίτη του Πάσχα, επισκέφθηκε την Ιερά Μονή Γρηγορίου ο μακαριστός αγιορείτης Γέρων Παΐσιος. Κατά παράκλησιν του αγίου Καθηγουμένου ο πατήρ Παΐσιος ωμίλησε σε σύναξι της Αδελφότητος και κατόπιν απάντησε σε ερωτήσεις των αδελφών. Κατωτέρω δημοσιεύσουμε τις απαντήσεις του, οι οποίες είναι γεμάτες από Χάρι Θεού και γνώσι πνευματική, όπως τότε τις είχε καταγράψει αδελφός της Μονής μας.

– Γέροντα, τι μας συμβουλεύετε να κάνουμε ως νέοι μοναχοί που είμαστε;

– Η υπακοή είναι δρόμος ασφαλής που οδηγεί στην ελευθερία και στην ταπείνωσι.

– Πώς αποκτάται η πραγματική ταπείνωσις;

– Η ταπείνωσις πρέπει να γίνη μία κατάστασις. Μπορεί να έρχωνται λογισμοί υπερηφανείας και ο μοναχός να τους πολεμή με λογισμούς ταπεινώσεως, και αυτό να γίνεται μέχρι τέλους της ζωής του. Όμως δεν αρκεί αυτό, αλλά πρέπει να σκεφθή ότι ο Θεός με έκανε άνθρωπο και όχι ζώο. Επί πλέον έχυσε το αίμα Του για μένα. Λοιπόν, εγώ πρέπει να τον ευγνωμονώ, να τον ευχαριστώ και να ταπεινώνωμαι, επειδή δεν ανταποκρίνομαι στις τόσες ευεργεσίες Του.

– Τι πρέπει να κάνουμε, όταν έχουμε πειρασμούς, ή από λογισμούς δικούς μας ή από πόλεμο άλλων;

– Πρέπει να τους δεχώμαστε με χαρά, διότι με αυτούς μας επισκέπτεται η θεία Χάρις. Όσοι πειρασμοί και να μας έλθουν, εάν εμείς είμαστε κοντά στον Χριστό, τότε η καρδιά μας θα έχη γλυκύτητα, διότι ο Κύριος είναι όλος γλυκύτης.

Κάποτε πήγα στη Μονή Κωνσταμονίτου και βρήκα τον φημισμένο Ηγούμενό της Φιλάρετο να είναι πεσμένος κάτω και κουλουριασμένος σαν κουβάρι και να λέγη: Δεν είχα σήμερα πειρασμό, δεν είχα σήμερα πειρασμό. Τότε είπα από μέσα μου: Δεν μου λες να σου δώσω τους δικούς μου πειρασμούς και τα πάθη μου; Διότι τότε ήμουν γεμάτος από αυτά, όπως και τώρα!

Άλλοτε πάλι είχα πάει στο χωριό μου ως μοναχός. Όταν ήμουν στην Εκκλησία, έκανα προσευχή και είπα: Κύριε, βάλε όλους αυτούς τους πιστούς στη Βασιλεία Σου, κι εμένα αν θέλης βάλε με σε μία ακρούλα. Τότε ο ιερέας, ο οποίος με υπεραγαπούσε από λαϊκό ακόμη και μάλιστα με κοινωνούσε μέσα στο Ιερό, φώναξε δυνατά μπροστά σε όλους: Φύγε, και να κοινωνήσης από έξω. Εγώ βγήκα χωρίς να του πω τίποτε. Στο τέλος της Θείας Λειτουργίας ήλθε ο Ιερέας και μου έβαλε μετάνοια με δάκρυα ζητώντας συγχώρησι. Όλα αυτά έγιναν από την προσευχή που είχα κάνει. Τότε ο Κύριος είχε πάρει την Χάρι Του από τον Ιερέα, κατόπιν όμως με την μετάνοια του την ξανάδωσε διπλή. Εμένα με δοκίμασε, εάν θα κάνω υπομονή και δείξω ταπείνωσι. Γι’ αυτό πρέπει να έχουμε υπομονή και χαρά στις δοκιμασίες και στους πειρασμούς.

– Εάν έλθουν λογισμοί να φύγουμε από το Μοναστήρι και να πάμε στην έρημο, τι πρέπει να κάνουμε;

– Πρέπει να φροντίζουμε να κόβουμε τα πάθη μας και τότε και εδώ που είμαστε έρημος θα είναι.

– Πώς μπορούμε να λέμε καλύτερα την ευχή, όταν είμαστε μόνοι στο κελλί μας ή έξω μαζί με άλλους;

– Η ησυχία βοηθάει πολύ, αλλά δεν πρέπει να αρνούμαστε και την εξυπηρέτησι των αδελφών, όταν μας την ζητούν. Πρέπει, όπως είπαμε στην αρχή, να έχουμε ταπείνωσι και τότε θα έχουμε και ευχή πραγματική. Να μη κάνουμε από συνήθεια είκοσι, πενήντα, διακόσια κομποσχοίνια, τελείως τυπικά. Κάποτε ένας μοναχός ψάρευε και έλεγε συνέχεια την ευχή. Όταν όμως το ψάρι τού έτρωγε το δόλωμα, τότε αυτός και στον πειρασμό το έστελνε και κακό χρόνο νάχης του έλεγε κλπ.

Από το περιοδικό “Ο ΟΣΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ”, Έκδ. Ι. Μ. Οσίου Γρηγορίου Αγίου Όρους, τ. 25 (2000), σελ. 80.
https://www.koinoniaorthodoxias.org

Πατερικός: Συνομιλία με τον Γέροντα Παΐσιο (Α’)