Συνέχεια από Δευτέρα 20 Ιουλίου 2026
Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΕΞΑΡΤΗΣΕΩΝ 14
Να γεμίσουμε το κενό στον καιρό του μηδενισμού
ROBERTO PECCHIOLI
Εκδόσεις IMPRIMERE, 2026
ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI
ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ, Η ΜΗΤΕΡΑ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΕΞΑΡΤΗΣΕΩΝ
«Δεν υπάρχει κανένα καλό που μπορεί να προσφέρει το ναρκωτικό και δεν μπορεί να το προσφέρει η ζωή».
Ανώνυμος Ισπανός
§ 3 Τα ναρκωτικά και οι δαίμονες του μηδενισμού
Το υπαρξιακό κενό απαιτεί την αντιστάθμιση των εξαρτήσεων: είναι ο ώριμος καρπός του σύγχρονου μηδενισμού, της πεποίθησης ότι τίποτε δεν έχει νόημα, ότι το καλό και το κακό είναι ισοδύναμα και ότι η ζωή αποτελεί μια παράλογη κούρσα. Τα προμηνύματα είχαν ήδη διαισθανθεί οι μεγάλοι καλλιτέχνες από τον 19ο αιώνα. Καθρέφτης τους είναι το μυθιστόρημα Οι δαιμονισμένοι του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι¹⁸⁴, του οποίου οι πρωταγωνιστές είναι νεαροί Ρώσοι, εχθροί των πάντων, ανίκανοι να πιστέψουν σε οτιδήποτε. Ποιο είναι το σχέδιό τους;
«Εμείς θα θανατώσουμε την επιθυμία: θα διαδώσουμε τη μέθη, τα κουτσομπολιά, τις καταγγελίες· θα σκορπίσουμε μια πρωτοφανή διαφθορά, θα σβήσουμε κάθε ιδιοφυΐα από τα σπάργανά της. Όλα στον ίδιο παρονομαστή, η τέλεια ισότητα»¹⁸⁵.
Έτσι εκφράζεται ο χαρακτήρας του Βερχοβένσκι, «άνθρωπος εξαιρετικά ευφυής και πολύ προικισμένος, άνθρωπος, θα λέγαμε, ακόμη και επιστήμονας»¹⁸⁶. Μια ισχυρή πνοή μηδενισμού μέσα σε έναν άνθρωπο που γίνεται τρομοκράτης, ενώ ένας από τους συντρόφους του, ο Κιρίλοφ, καταλήγει στην αυτοκτονία.
Η υπαρξιακή πορεία του μηδενισμού εγκαθιδρύει το βασίλειο του άσχημου, του παραμορφωμένου, του ασυνήθιστου, μέσα σε μια στρατηγική που αποβλέπει στην παραίτηση και συγχρόνως στην ευφορική αποδοχή της πραγματικότητας. Οι τακτικές είναι πολλαπλές και διαφοροποιημένες: από τη μία πλευρά αποσκοπούν στη συσκότιση και την αλλοίωση των πραγματικών δεδομένων της ασχήμιας, παρουσιάζοντάς τα ως ασήμαντες καταστάσεις προσωρινής αμέλειας· από την άλλη, εξυμνούν μια εικονική πραγματικότητα που εξορκίζει το Κακό, το αρνείται και το ευτελίζει.
Ο Γάλλος συγγραφέας Philippe Muray¹⁸⁷ μιλούσε για «Κοινωνία της Σαβούρας», στην οποία η ζωή περιορίζεται στην επίφαση, η αλήθεια συγκαλύπτεται μέσα σε μια οπτική ψευδαίσθηση και κάθε απόλαυση εντάσσεται σε ένα είδος ασθένειας των αισθήσεων, όπου η κοσμιότητα στιγματίζεται ως κατάλοιπο του παρελθόντος και η ευπρέπεια ως αντιδραστικό στολίδι.
Ο Βερχοβένσκι συνοψίζει ως εξής τη νέα ιδεώδη τάξη του:
«Όλοι είναι δούλοι και μέσα στη δουλεία είναι ίσοι. Πρώτα απ’ όλα, υποβαθμίζεται το επίπεδο της εκπαίδευσης, των επιστημών και των πνευματικών ικανοτήτων. Δεν χρειάζονται άνθρωποι με ανώτερα χαρίσματα! Μέσα σε ένα κοπάδι πρέπει να υπάρχει ισότητα.
»Η δίψα για μόρφωση είναι ήδη μια αριστοκρατική δίψα. Μόλις εμφανιστεί η οικογένεια ή η αγάπη, ιδού αμέσως και η επιθυμία για ιδιοκτησία. Εμείς θα διεισδύσουμε στον ίδιο τον λαό. Δικοί μας δεν είναι μόνο εκείνοι που σφάζουν και καίνε. Ο δάσκαλος που χλευάζει ενώπιον των παιδιών τον Θεό τους και το λίκνο τους είναι ήδη δικός μας. Ο δικηγόρος που υπερασπίζεται τον μορφωμένο δολοφόνο, λέγοντας ότι είναι περισσότερο εξελιγμένος από τα θύματά του και ότι, για να αποκτήσει χρήματα, δεν μπορούσε παρά να σκοτώσει, είναι ήδη δικός μας. Οι φοιτητές που σκοτώνουν έναν χωρικό για να δοκιμάσουν μια συγκίνηση είναι ήδη δικοί μας. Οι ένορκοι που αθωώνουν όλους τους εγκληματίες είναι ήδη δικοί μας. Ο εισαγγελέας που τρέμει μέσα στο δικαστήριο μήπως δεν είναι αρκετά φιλελεύθερος είναι δικός μας, δικός μας»¹⁸⁸.
Μια κούρσα προς τα κάτω, την οποία το σημερινό τεχνοκρατικό σύστημα —ένας ακόμη δαίμονας— εκφράζει ως σιδηρό έλεγχο των ζωών και των σωμάτων, παρακινώντας μας να εισέλθουμε στο αδιέξοδο των εξαρτήσεων.
Πριν από λίγο καιρό, ο δήμαρχος της πόλης Cecina πιάστηκε να αγοράζει κοκαΐνη¹⁸⁹. Κανένα αδίκημα: προσωπική χρήση. Δεν αισθάνθηκε την ανάγκη να παραιτηθεί· πιθανότατα πρέπει να «ανεβάζει» τον εαυτό του με τη σκόνη, ώστε να υπηρετεί καλύτερα τους συμπολίτες του. Ένας πολιτικός που διετέλεσε επανειλημμένα μέλος της κυβέρνησης, ο Gianfranco Miccichè, παραδέχθηκε ότι κάνει χρήση κοκαΐνης¹⁹⁰.
Μεταξύ των προσώπων του θεάματος, της μόδας και της νυχτερινής ζωής των μεγάλων πόλεων, η χρήση της λευκής σκόνης φαίνεται γενικευμένη. Η Ιταλία είναι απλώς μια μακρινή περιφέρεια της αυτοκρατορίας: κοκαΐνη βρέθηκε ακόμη και στον Λευκό Οίκο. Πολυάριθμες ομολογίες επιφανών προσώπων υποδηλώνουν ότι η Silicon Valley, έδρα των γιγάντων της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας, αποτελεί ιερό τόπο της εξάρτησης από ναρκωτικές ουσίες¹⁹¹.
Στην Ιταλία, η υπόθεση των κατηγοριών για σεξουαλική βία που διατυπώθηκαν εναντίον του γιου του Ignazio La Russa, όπως και εκείνων εναντίον ενός γόνου του Beppe Grillo¹⁹², αφορά πάρτι με χάπια και σκόνες. Θαύματα της άρχουσας τάξης.
Υπάρχει μάλιστα και το «ναρκωτικό του βιασμού»¹⁹³, και είναι πασίγνωστο ότι πολλοί χώροι νεανικής συνάθροισης —ντισκοτέκ, νυχτερινά κέντρα, παμπ— αποτελούν προνομιακά πεδία διακίνησης και κατανάλωσης ναρκωτικών ουσιών. Η κατάσταση δεν είναι διαφορετική στους χώρους συνάντησης των αρχουσών τάξεων. Χάπια, χημικά ναρκωτικά και κοκαΐνη αποτελούν τον κοινό παρονομαστή πάρα πολλών ανθρώπων.
Τα ναρκωτικά είναι σύμβολο της σύγχρονης εποχής. Σε σύγκριση με τις προηγούμενες δεκαετίες, η συζήτηση γύρω από την τοξικοεξάρτηση έχει μαραζώσει· διαπιστώνεται απλώς η κατάσταση και σηκώνουμε τους ώμους, σαν να ήταν μια ακόμη γενιά μαστουρωμένων κάτι φυσιολογικό, αναπόφευκτο, ένα τίμημα που πρέπει να καταβληθεί στην πρόοδο, σε μια νοσηρή αντίληψη της ελευθερίας, στον τοξικό ατομικισμό. Η διαπαιδαγώγηση, η αποτροπή και η παρουσίαση των συνεπειών των ναρκωτικών θεωρούνται καταπίεση, επίθεση εναντίον της ιεροποιημένης ατομικής ελευθερίας.
Πρόσκληση προς την κατανάλωση αποτελεί επίσης η νομιμοποίηση της προσωπικής χρήσης. Η παραγωγή και η πώληση τοξικών ουσιών συνιστούν αδίκημα· η αγορά τους όχι. Αν το προϊόν προκαλεί βλάβη σε τέτοιο βαθμό, ώστε η εμπορία, η παραγωγή και η διακίνησή του να χαρακτηρίζονται εγκλήματα, γιατί αποκλείεται από τις κυρώσεις εκείνος που το αγοράζει; Μυστήρια του καλύτερου από όλους τους δυνατούς κόσμους — του δικού μας.
Σε σύγκριση με την προηγούμενη γενιά, τα ναρκωτικά δεν αποτελούν πλέον το τραγικό καταφύγιο της κοινωνικής δυσφορίας, των ηττημένων και των περιθωριοποιημένων. Σε ορισμένες κοινωνικές τάξεις είναι σχεδόν σύμβολο κοινωνικού κύρους: ποιος δεν «τραβά μια γραμμή» κοκαΐνης στην υψηλή αστική τάξη, στον χώρο της μόδας, των χρηματοοικονομικών ή στους καλλιτεχνικούς κύκλους των μεγαλουπόλεων;
Ακόμη χειρότερα, στις νεότερες γενιές έχει μετατραπεί σε κανονικότητα —σε μια ψευδή παράβαση μέσα σε μια εποχή κατά την οποία έχουν καταρρεύσει όλα τα σημεία αναφοράς. Χάπια, χημικές ουσίες, διάφορα μίγματα και αλκοόλ σημαδεύουν τις νεανικές βραδιές, και όχι μόνο αυτές. Καμία προειδοποίηση δεν είναι αποτελεσματική, κανένας φόβος για τις συνέπειες· τα υπόλοιπα τα επιτελούν η μίμηση, το ομαδικό πνεύμα και η επιθυμία δοκιμής νέων συγκινήσεων.
Κυρίως, επικρατεί η πεποίθηση ότι το ναρκωτικό —το οποίο πολύ συχνά δεν γίνεται πλέον αντιληπτό ως τέτοιο, αλλά θεωρείται ένα «ανεβαστικό», ένα βοηθητικό μέσο— θα αυξήσει τις αντιλήψεις, τις επιδόσεις, ακόμη και τη διασκέδαση, που έχει αναχθεί σε ύψιστο σκοπό. Θα γίνουμε πιο αποδοτικοί, ικανότεροι να ζούμε και να απολαμβάνουμε έντονες συγκινήσεις, να δαγκώνουμε τη ζωή εδώ και τώρα. Αυτό ισχύει για τις σχολικές επιδόσεις και τις επαγγελματικές προσδοκίες, για το σεξ, για τη βραδιά ανάμεσα σε εκκωφαντικές μουσικές και εκτυφλωτικά φώτα, μέσα στην αναζήτηση της υπέρβασης του εαυτού, της υπέρβασης μιας απαξιωμένης κανονικότητας, η οποία θεωρείται κοινότοπη και χωρίς νόημα.
Αφού έχουν καταρρεύσει κάθε αγκύρωση και κάθε συμπεριφορικός ή ηθικός φραγμός, η ζωή μεταμορφώνεται σε μια κούρσα χωρίς προορισμό, σε ένα παρόν χωρίς χθες και αύριο, το οποίο μπορεί να γεμίσει, να εξυψωθεί ή απλώς να γίνει υποφερτό μόνο μέσα από την αναζήτηση τεχνητών παραδείσων.
Υπάρξεις χωρίς σκοπό· και όταν υπάρχει κάποιος σκοπός, αυτός είναι ο ανταγωνισμός και η εξύψωση του Εγώ. Δεν μπορούν παρά να οδηγήσουν στην επιθυμία εξόδου από τον εαυτό, στην έσχατη και θλιβερή μορφή υπέρβασης, με την ελπίδα να βιωθεί η ολοκληρωτική, η ύψιστη συγκίνηση που υπόσχονται η διαφήμιση, το τσίρκο της κατανάλωσης και η χίμαιρα μιας επιτυχίας η οποία μετριέται με χρήματα, επώνυμα ρούχα, εξωτικές διακοπές, εντυπωσιακές σεξουαλικές σχέσεις, ομορφιά, μόδες και θαυμαστές εμπειρίες. Άγχος επίδοσης.
§ 4 Τα ναρκωτικά είναι κομφορμισμός
Τα ναρκωτικά κυκλοφορούν σε κάθε κοινωνικό περιβάλλον και υπερβαίνουν τα όρια των γενεών. Σκόνες, χάπια και τοξικά μίγματα προκαλούν για λίγο ευφορία. Έπειτα η επίδραση εξαφανίζεται, ο άνθρωπος αισθάνεται άσχημα και πρέπει να επαναλάβει την εμπειρία. Με κάθε τίμημα, χωρίς σεβασμό προς τον εαυτό του, προς τους άλλους, προς την αξιοπρέπεια.
Μερικές φορές σκοτώνουν· σχεδόν πάντοτε αλλάζουν τον άνθρωπο προς το χειρότερο. Δεν έχει σημασία: εμείς ζούμε στο παρόν, θέλουμε να δοκιμάζουμε «συγκινήσεις», να αναπτύσσουμε «ενέργεια», να φθάνουμε στα άκρα, όπως ο Vasco Rossi, ο οποίος ήθελε «μια ριψοκίνδυνη ζωή»¹⁹⁴.
Να γεμίσουμε το κενό στον καιρό του μηδενισμού
ROBERTO PECCHIOLI
Εκδόσεις IMPRIMERE, 2026
ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI
ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ, Η ΜΗΤΕΡΑ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΕΞΑΡΤΗΣΕΩΝ
«Δεν υπάρχει κανένα καλό που μπορεί να προσφέρει το ναρκωτικό και δεν μπορεί να το προσφέρει η ζωή».
Ανώνυμος Ισπανός
§ 3 Τα ναρκωτικά και οι δαίμονες του μηδενισμού
Το υπαρξιακό κενό απαιτεί την αντιστάθμιση των εξαρτήσεων: είναι ο ώριμος καρπός του σύγχρονου μηδενισμού, της πεποίθησης ότι τίποτε δεν έχει νόημα, ότι το καλό και το κακό είναι ισοδύναμα και ότι η ζωή αποτελεί μια παράλογη κούρσα. Τα προμηνύματα είχαν ήδη διαισθανθεί οι μεγάλοι καλλιτέχνες από τον 19ο αιώνα. Καθρέφτης τους είναι το μυθιστόρημα Οι δαιμονισμένοι του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι¹⁸⁴, του οποίου οι πρωταγωνιστές είναι νεαροί Ρώσοι, εχθροί των πάντων, ανίκανοι να πιστέψουν σε οτιδήποτε. Ποιο είναι το σχέδιό τους;
«Εμείς θα θανατώσουμε την επιθυμία: θα διαδώσουμε τη μέθη, τα κουτσομπολιά, τις καταγγελίες· θα σκορπίσουμε μια πρωτοφανή διαφθορά, θα σβήσουμε κάθε ιδιοφυΐα από τα σπάργανά της. Όλα στον ίδιο παρονομαστή, η τέλεια ισότητα»¹⁸⁵.
Έτσι εκφράζεται ο χαρακτήρας του Βερχοβένσκι, «άνθρωπος εξαιρετικά ευφυής και πολύ προικισμένος, άνθρωπος, θα λέγαμε, ακόμη και επιστήμονας»¹⁸⁶. Μια ισχυρή πνοή μηδενισμού μέσα σε έναν άνθρωπο που γίνεται τρομοκράτης, ενώ ένας από τους συντρόφους του, ο Κιρίλοφ, καταλήγει στην αυτοκτονία.
Η υπαρξιακή πορεία του μηδενισμού εγκαθιδρύει το βασίλειο του άσχημου, του παραμορφωμένου, του ασυνήθιστου, μέσα σε μια στρατηγική που αποβλέπει στην παραίτηση και συγχρόνως στην ευφορική αποδοχή της πραγματικότητας. Οι τακτικές είναι πολλαπλές και διαφοροποιημένες: από τη μία πλευρά αποσκοπούν στη συσκότιση και την αλλοίωση των πραγματικών δεδομένων της ασχήμιας, παρουσιάζοντάς τα ως ασήμαντες καταστάσεις προσωρινής αμέλειας· από την άλλη, εξυμνούν μια εικονική πραγματικότητα που εξορκίζει το Κακό, το αρνείται και το ευτελίζει.
Ο Γάλλος συγγραφέας Philippe Muray¹⁸⁷ μιλούσε για «Κοινωνία της Σαβούρας», στην οποία η ζωή περιορίζεται στην επίφαση, η αλήθεια συγκαλύπτεται μέσα σε μια οπτική ψευδαίσθηση και κάθε απόλαυση εντάσσεται σε ένα είδος ασθένειας των αισθήσεων, όπου η κοσμιότητα στιγματίζεται ως κατάλοιπο του παρελθόντος και η ευπρέπεια ως αντιδραστικό στολίδι.
Ο Βερχοβένσκι συνοψίζει ως εξής τη νέα ιδεώδη τάξη του:
«Όλοι είναι δούλοι και μέσα στη δουλεία είναι ίσοι. Πρώτα απ’ όλα, υποβαθμίζεται το επίπεδο της εκπαίδευσης, των επιστημών και των πνευματικών ικανοτήτων. Δεν χρειάζονται άνθρωποι με ανώτερα χαρίσματα! Μέσα σε ένα κοπάδι πρέπει να υπάρχει ισότητα.
»Η δίψα για μόρφωση είναι ήδη μια αριστοκρατική δίψα. Μόλις εμφανιστεί η οικογένεια ή η αγάπη, ιδού αμέσως και η επιθυμία για ιδιοκτησία. Εμείς θα διεισδύσουμε στον ίδιο τον λαό. Δικοί μας δεν είναι μόνο εκείνοι που σφάζουν και καίνε. Ο δάσκαλος που χλευάζει ενώπιον των παιδιών τον Θεό τους και το λίκνο τους είναι ήδη δικός μας. Ο δικηγόρος που υπερασπίζεται τον μορφωμένο δολοφόνο, λέγοντας ότι είναι περισσότερο εξελιγμένος από τα θύματά του και ότι, για να αποκτήσει χρήματα, δεν μπορούσε παρά να σκοτώσει, είναι ήδη δικός μας. Οι φοιτητές που σκοτώνουν έναν χωρικό για να δοκιμάσουν μια συγκίνηση είναι ήδη δικοί μας. Οι ένορκοι που αθωώνουν όλους τους εγκληματίες είναι ήδη δικοί μας. Ο εισαγγελέας που τρέμει μέσα στο δικαστήριο μήπως δεν είναι αρκετά φιλελεύθερος είναι δικός μας, δικός μας»¹⁸⁸.
Μια κούρσα προς τα κάτω, την οποία το σημερινό τεχνοκρατικό σύστημα —ένας ακόμη δαίμονας— εκφράζει ως σιδηρό έλεγχο των ζωών και των σωμάτων, παρακινώντας μας να εισέλθουμε στο αδιέξοδο των εξαρτήσεων.
Πριν από λίγο καιρό, ο δήμαρχος της πόλης Cecina πιάστηκε να αγοράζει κοκαΐνη¹⁸⁹. Κανένα αδίκημα: προσωπική χρήση. Δεν αισθάνθηκε την ανάγκη να παραιτηθεί· πιθανότατα πρέπει να «ανεβάζει» τον εαυτό του με τη σκόνη, ώστε να υπηρετεί καλύτερα τους συμπολίτες του. Ένας πολιτικός που διετέλεσε επανειλημμένα μέλος της κυβέρνησης, ο Gianfranco Miccichè, παραδέχθηκε ότι κάνει χρήση κοκαΐνης¹⁹⁰.
Μεταξύ των προσώπων του θεάματος, της μόδας και της νυχτερινής ζωής των μεγάλων πόλεων, η χρήση της λευκής σκόνης φαίνεται γενικευμένη. Η Ιταλία είναι απλώς μια μακρινή περιφέρεια της αυτοκρατορίας: κοκαΐνη βρέθηκε ακόμη και στον Λευκό Οίκο. Πολυάριθμες ομολογίες επιφανών προσώπων υποδηλώνουν ότι η Silicon Valley, έδρα των γιγάντων της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας, αποτελεί ιερό τόπο της εξάρτησης από ναρκωτικές ουσίες¹⁹¹.
Στην Ιταλία, η υπόθεση των κατηγοριών για σεξουαλική βία που διατυπώθηκαν εναντίον του γιου του Ignazio La Russa, όπως και εκείνων εναντίον ενός γόνου του Beppe Grillo¹⁹², αφορά πάρτι με χάπια και σκόνες. Θαύματα της άρχουσας τάξης.
Υπάρχει μάλιστα και το «ναρκωτικό του βιασμού»¹⁹³, και είναι πασίγνωστο ότι πολλοί χώροι νεανικής συνάθροισης —ντισκοτέκ, νυχτερινά κέντρα, παμπ— αποτελούν προνομιακά πεδία διακίνησης και κατανάλωσης ναρκωτικών ουσιών. Η κατάσταση δεν είναι διαφορετική στους χώρους συνάντησης των αρχουσών τάξεων. Χάπια, χημικά ναρκωτικά και κοκαΐνη αποτελούν τον κοινό παρονομαστή πάρα πολλών ανθρώπων.
Τα ναρκωτικά είναι σύμβολο της σύγχρονης εποχής. Σε σύγκριση με τις προηγούμενες δεκαετίες, η συζήτηση γύρω από την τοξικοεξάρτηση έχει μαραζώσει· διαπιστώνεται απλώς η κατάσταση και σηκώνουμε τους ώμους, σαν να ήταν μια ακόμη γενιά μαστουρωμένων κάτι φυσιολογικό, αναπόφευκτο, ένα τίμημα που πρέπει να καταβληθεί στην πρόοδο, σε μια νοσηρή αντίληψη της ελευθερίας, στον τοξικό ατομικισμό. Η διαπαιδαγώγηση, η αποτροπή και η παρουσίαση των συνεπειών των ναρκωτικών θεωρούνται καταπίεση, επίθεση εναντίον της ιεροποιημένης ατομικής ελευθερίας.
Πρόσκληση προς την κατανάλωση αποτελεί επίσης η νομιμοποίηση της προσωπικής χρήσης. Η παραγωγή και η πώληση τοξικών ουσιών συνιστούν αδίκημα· η αγορά τους όχι. Αν το προϊόν προκαλεί βλάβη σε τέτοιο βαθμό, ώστε η εμπορία, η παραγωγή και η διακίνησή του να χαρακτηρίζονται εγκλήματα, γιατί αποκλείεται από τις κυρώσεις εκείνος που το αγοράζει; Μυστήρια του καλύτερου από όλους τους δυνατούς κόσμους — του δικού μας.
Σε σύγκριση με την προηγούμενη γενιά, τα ναρκωτικά δεν αποτελούν πλέον το τραγικό καταφύγιο της κοινωνικής δυσφορίας, των ηττημένων και των περιθωριοποιημένων. Σε ορισμένες κοινωνικές τάξεις είναι σχεδόν σύμβολο κοινωνικού κύρους: ποιος δεν «τραβά μια γραμμή» κοκαΐνης στην υψηλή αστική τάξη, στον χώρο της μόδας, των χρηματοοικονομικών ή στους καλλιτεχνικούς κύκλους των μεγαλουπόλεων;
Ακόμη χειρότερα, στις νεότερες γενιές έχει μετατραπεί σε κανονικότητα —σε μια ψευδή παράβαση μέσα σε μια εποχή κατά την οποία έχουν καταρρεύσει όλα τα σημεία αναφοράς. Χάπια, χημικές ουσίες, διάφορα μίγματα και αλκοόλ σημαδεύουν τις νεανικές βραδιές, και όχι μόνο αυτές. Καμία προειδοποίηση δεν είναι αποτελεσματική, κανένας φόβος για τις συνέπειες· τα υπόλοιπα τα επιτελούν η μίμηση, το ομαδικό πνεύμα και η επιθυμία δοκιμής νέων συγκινήσεων.
Κυρίως, επικρατεί η πεποίθηση ότι το ναρκωτικό —το οποίο πολύ συχνά δεν γίνεται πλέον αντιληπτό ως τέτοιο, αλλά θεωρείται ένα «ανεβαστικό», ένα βοηθητικό μέσο— θα αυξήσει τις αντιλήψεις, τις επιδόσεις, ακόμη και τη διασκέδαση, που έχει αναχθεί σε ύψιστο σκοπό. Θα γίνουμε πιο αποδοτικοί, ικανότεροι να ζούμε και να απολαμβάνουμε έντονες συγκινήσεις, να δαγκώνουμε τη ζωή εδώ και τώρα. Αυτό ισχύει για τις σχολικές επιδόσεις και τις επαγγελματικές προσδοκίες, για το σεξ, για τη βραδιά ανάμεσα σε εκκωφαντικές μουσικές και εκτυφλωτικά φώτα, μέσα στην αναζήτηση της υπέρβασης του εαυτού, της υπέρβασης μιας απαξιωμένης κανονικότητας, η οποία θεωρείται κοινότοπη και χωρίς νόημα.
Αφού έχουν καταρρεύσει κάθε αγκύρωση και κάθε συμπεριφορικός ή ηθικός φραγμός, η ζωή μεταμορφώνεται σε μια κούρσα χωρίς προορισμό, σε ένα παρόν χωρίς χθες και αύριο, το οποίο μπορεί να γεμίσει, να εξυψωθεί ή απλώς να γίνει υποφερτό μόνο μέσα από την αναζήτηση τεχνητών παραδείσων.
Υπάρξεις χωρίς σκοπό· και όταν υπάρχει κάποιος σκοπός, αυτός είναι ο ανταγωνισμός και η εξύψωση του Εγώ. Δεν μπορούν παρά να οδηγήσουν στην επιθυμία εξόδου από τον εαυτό, στην έσχατη και θλιβερή μορφή υπέρβασης, με την ελπίδα να βιωθεί η ολοκληρωτική, η ύψιστη συγκίνηση που υπόσχονται η διαφήμιση, το τσίρκο της κατανάλωσης και η χίμαιρα μιας επιτυχίας η οποία μετριέται με χρήματα, επώνυμα ρούχα, εξωτικές διακοπές, εντυπωσιακές σεξουαλικές σχέσεις, ομορφιά, μόδες και θαυμαστές εμπειρίες. Άγχος επίδοσης.
§ 4 Τα ναρκωτικά είναι κομφορμισμός
Τα ναρκωτικά κυκλοφορούν σε κάθε κοινωνικό περιβάλλον και υπερβαίνουν τα όρια των γενεών. Σκόνες, χάπια και τοξικά μίγματα προκαλούν για λίγο ευφορία. Έπειτα η επίδραση εξαφανίζεται, ο άνθρωπος αισθάνεται άσχημα και πρέπει να επαναλάβει την εμπειρία. Με κάθε τίμημα, χωρίς σεβασμό προς τον εαυτό του, προς τους άλλους, προς την αξιοπρέπεια.
Μερικές φορές σκοτώνουν· σχεδόν πάντοτε αλλάζουν τον άνθρωπο προς το χειρότερο. Δεν έχει σημασία: εμείς ζούμε στο παρόν, θέλουμε να δοκιμάζουμε «συγκινήσεις», να αναπτύσσουμε «ενέργεια», να φθάνουμε στα άκρα, όπως ο Vasco Rossi, ο οποίος ήθελε «μια ριψοκίνδυνη ζωή»¹⁹⁴.
Σημειώσεις:
184 F. Dostoevskij (1821–1881), Ρώσος συγγραφέας, ένας από τους γίγαντες της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Εκτός από τους Δαιμονισμένους, στα έργα του συγκαταλέγονται τα Έγκλημα και τιμωρία, Αδελφοί Καραμάζοφ, Ο παίκτης και Αναμνήσεις από το υπόγειο
185 F. Dostoevskij, Οι δαιμονισμένοι, Feltrinelli, 2016, ό.π.
186 Στο ίδιο
187 Philippe Muray (1945–2006), καυστικός Γάλλος συγγραφέας και δοκιμιογράφος. Η αυτοκρατορία του καλού (1991)
188 F. Dostoevskij, Οι δαιμονισμένοι, Feltrinelli, 2016, ό.π.
189 Balsamo, «Σε μπελάδες ο δήμαρχος του Δημοκρατικού Κόμματος: σταμάτησε με το αυτοκίνητό του έχοντας στην κατοχή του κοκαΐνη», Il Giornale, 19 Ιουλίου 2023
190 Fiorenza Sarzanini, «Σικελία, ο Miccichè ομολογεί στους εισαγγελείς: “Έκανα χρήση ναρκωτικών”, αλλά υπερασπίζεται τον φίλο του σεφ», Corriere della Sera, 6 Ιουλίου 2023
191 Elisabetta Rosso, «Ποια ναρκωτικά είναι της μόδας μεταξύ των διευθυνόντων συμβούλων της Silicon Valley», Fanpage.it, 28 Ιουνίου 2023
192 Πρόκειται για περιστατικά του αστυνομικού ρεπορτάζ που οδήγησαν σε δίκες και, στην περίπτωση Grillo, σε ποινικές καταδίκες
193 Βλ. www.serenis.it/articoli/droga-dello-stupro. Πρόκειται για ψυχοδραστικές ουσίες, μεταξύ των οποίων το GHB (γ-υδροξυβουτυρικό οξύ), το Rohypnol (φλουνιτραζεπάμη) και η κεταμίνη. Καθιστούν το θύμα ανίκανο να αντισταθεί σε μια σεξουαλική επίθεση
194 Το τραγούδι Vita spericolata παρουσιάστηκε το 1983 στο Φεστιβάλ του Sanremo και εξακολουθεί να γνωρίζει μεγάλη επιτυχία
185 F. Dostoevskij, Οι δαιμονισμένοι, Feltrinelli, 2016, ό.π.
186 Στο ίδιο
187 Philippe Muray (1945–2006), καυστικός Γάλλος συγγραφέας και δοκιμιογράφος. Η αυτοκρατορία του καλού (1991)
188 F. Dostoevskij, Οι δαιμονισμένοι, Feltrinelli, 2016, ό.π.
189 Balsamo, «Σε μπελάδες ο δήμαρχος του Δημοκρατικού Κόμματος: σταμάτησε με το αυτοκίνητό του έχοντας στην κατοχή του κοκαΐνη», Il Giornale, 19 Ιουλίου 2023
190 Fiorenza Sarzanini, «Σικελία, ο Miccichè ομολογεί στους εισαγγελείς: “Έκανα χρήση ναρκωτικών”, αλλά υπερασπίζεται τον φίλο του σεφ», Corriere della Sera, 6 Ιουλίου 2023
191 Elisabetta Rosso, «Ποια ναρκωτικά είναι της μόδας μεταξύ των διευθυνόντων συμβούλων της Silicon Valley», Fanpage.it, 28 Ιουνίου 2023
192 Πρόκειται για περιστατικά του αστυνομικού ρεπορτάζ που οδήγησαν σε δίκες και, στην περίπτωση Grillo, σε ποινικές καταδίκες
193 Βλ. www.serenis.it/articoli/droga-dello-stupro. Πρόκειται για ψυχοδραστικές ουσίες, μεταξύ των οποίων το GHB (γ-υδροξυβουτυρικό οξύ), το Rohypnol (φλουνιτραζεπάμη) και η κεταμίνη. Καθιστούν το θύμα ανίκανο να αντισταθεί σε μια σεξουαλική επίθεση
194 Το τραγούδι Vita spericolata παρουσιάστηκε το 1983 στο Φεστιβάλ του Sanremo και εξακολουθεί να γνωρίζει μεγάλη επιτυχία
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου