(Λουκάς 14:16-24)
Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος
Την δεύτερη Κυριακή πριν από τα Χριστούγεννα —την Κυριακή των Προπατόρων— η Εκκλησία μάς προσκαλεί να ακούσουμε την παραβολή του Μεγάλου Δείπνου. Η παραβολική αυτή ιστορία είναι μία πρόσκληση ζωής, ένα κάλεσμα αγάπης, και ταυτόχρονα μια υπενθύμιση της ευθύνης του ανθρώπου να ανταποκριθεί στο γεγονός της σωτηρίας που προσφέρει ο Χριστός.
Ο ευαγγελιστής Λουκάς τοποθετεί την περικοπή αυτή σε ένα δείπνο Φαρισαίου άρχοντος, σε κάποια πόλη της Ιουδαίας, καθώς ο Ιησούς πορευόταν προς την Ιερουσαλήμ. Εκεί ο Κύριος, προσκεκλημένος σε Δείπνο Σαββάτου, απευθύνει την διδασκαλία Του στους υπερήφανους Φαρισαίους. Οι συνδαιτυμόνες του ήταν άνθρωποι του Νόμου, “οι πρώτοι” του Ισραήλ, αυτοί που θεωρούσαν ότι είχαν εξασφαλισμένη τη θέση τους στη βασιλεία του Θεού. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Χριστός διηγείται την παραβολή, όχι για να τους προσβάλει, αλλά για να τους καλέσει σε μετάνοια, δείχνοντάς τους πως η σωτηρία δεν είναι αποκλειστικό προνόμιο συγκεκριμένης ομάδας, αλλά πρόσκληση ανοιχτή σε όλους.
Ο Κύριος παρομοιάζει την Βασιλεία Του με ένα μεγάλο δείπνο στο οποίο καλούνται πολλοί. Όταν όμως ήρθε η ώρα, οι καλεσμένοι αρνήθηκαν με ανόητες προφάσεις: άλλος είχε αγοράσει χωράφι, άλλος βόδια, άλλος είχε νυμφευθεί γυναίκα. Τότε ο οικοδεσπότης —εικόνα του Θεού Πατέρα— κάλεσε άλλους: τους φτωχούς, τους τυφλούς, τους χωλούς και τους περιφρονημένους. Έτσι ο οίκος Του γέμισε, διότι το σχέδιό Του δεν ματαιώνεται ποτέ.
Οι Πατέρες της Εκκλησίας βλέπουν σ’ αυτή την παραβολή μια προτύπωση της Θείας Ευχαριστίας. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος σημειώνει ότι όποιος προφασίζεται δικαιολογίες και δεν συμμετέχει στην θεία Ευχαριστία, αρνείται τη συμμετοχή στην Βασιλεία. Ο Μέγας Βασίλειος υπογραμμίζει ότι η ανταπόκριση στο κάλεσμα του Θεού δεν καθορίζεται από την ανθρώπινη καταγωγή ή την εξωτερική ευσεβή συμπεριφορά, αλλά από την ειλικρίνεια και καθαρότητα της καρδιάς. Ο Χριστός προσκαλεί όλους, αλλά περιμένει και τη δική μας έμπρακτη συγκατάθεση.
Η Εκκλησία μας συνδέει τη συγκεκριμένη παραβολή με την Κυριακή των Προπατόρων, διότι τότε προβάλλεται η μνήμη του Αβραάμ — του ανθρώπου με τον οποίο ο Θεός συνήψε Διαθήκη. Εκείνη η Διαθήκη επικυρώθηκε με το αίμα αμνών. Όταν όμως “ήλθε το πλήρωμα του χρόνου”, ο ίδιος ο Θεός σαρκώθηκε, και με το αίμα Του εγκαινίασε τη Νέα, αιώνια Διαθήκη. Δεν την έκανε πλέον με έναν άνθρωπο, αλλά με όλον τον λαό Του, την Εκκλησία. Αντίθετα με το Σινά όπου ο λαός στεκόταν μακριά από τον ιερό τόπο, τώρα ο Χριστός μάς πλησιάζει, μάς ονομάζει φίλους και αδελφούς, και μάς καλεί να καθίσουμε στο ίδιο τραπέζι μαζί Του.
Η Θεία Ευχαριστία, λοιπόν, είναι η Νέα Διαθήκη. Εκεί ο Μέγας Αρχιερέας Χριστός προσφέρει και προσφέρεται υπέρ της σωτηρίας όλων και όλοι εμείς κυκλώνουμε το τραπέζι της θυσίας συμμετέχοντες στο Μυστήριο της Καινής Ζωής. Ο Χριστός δεν θέλει απλώς να μάς καλέσει· θεωρεί τη συμμετοχή στο χαρμόσυνο Δείπνο Του απαραίτητη για τη σωτηρία μας. Αν δεν ανταποκριθούμε, ο Θεός θα καλέσει άλλους· γιατί το τραπέζι της βασιλείας Του δεν θα μείνει άδειο, αλλά θα γεμίσει από όσους Τον αγαπούν πραγματικά. Όπως αναφέρει η παραβολή: “Ἔτι τόπος ἐστίν” — υπάρχει ακόμη χώρος, υπάρχει ακόμη ελπίδα.
Αυτό ακριβώς θυμίζει αύριο η Εκκλησία: το δώρο της Ευχαριστίας, τη συμμετοχή μας στη Νέα Διαθήκη. Όποιος απορρίπτει την πρόσκληση, αρνείται τον ίδιο τον Χριστό. Όποιος όμως την αποδέχεται, προγεύεται τη χαρά του Παραδείσου, τη συνάντηση με τον Θεό της αγάπης.
Και καθώς πλησιάζουμε στα Χριστούγεννα, η παραβολή αυτή αποκτά βαθύτερο νόημα. Ο Θεός ετοιμάζει το “Δείπνο” της σωτηρίας και στρώνει το τραπέζι της αγάπης Του στη Βηθλεέμ. Εκεί όπου δεν υπήρχε τόπος φιλοξενίας στο πανδοχείο, γεννήθηκε Εκείνος που προσφέρει τόπο σωτηρίας σε όλους. Ας δεχθούμε λοιπόν την πρόσκληση. Ας προσεγγίσουμε με πίστη και ευγνωμοσύνη το Δείπνο της Βασιλείας. Γιατί μόνο έτσι η Γέννηση του Χριστού θα γίνει μέσα μας ζωντανή πραγματικότητα, και η χαρά των Χριστουγέννων θα είναι ευφρόσυνη και αληθινή.
