Ο Γέροντας Δαμασκηνός του Μακρυνού

Πρόλογος της γερόντισσας Μακρίνας στο βιβλίο της Ιεράς Μονής Αγίου Ιωάννου Προδρόμου του Μακρυνου για τόν μακαριστό Γεροντα Δαμασκηνό

 

ΑΝΤΙ ΠΡΟΟΙΜΙΟΥ
Τί να γράψω; Τί να ειπώ; Από που να αρχίσω; Από την νεανική του ζωή, την γεμάτη Θείο έρωτα; Να αναφερθώ στους τιτάνιους αγώνας, στους οποίους υπεβλήθη, για να μην προσβάλη ποτέ τον Θεό; Να διη­γηθώ με τι αγωνία αναζητούσε τον Νυμφίο Χριστό, ως άλλη Νύμφη του Άσματος των Ασμάτων, ή ως κυνηγός που τρέχει πίσω από το θήραμα; Να μακαρίσω την κρυστάλλινη καθαρότητα της ζωής του;

 

Είναι πολύ δύσκολο να ομιλήσης για την μυστική βιοτή ενός αγίου, ενός ουρανίου ανθρώπου και επιγείου αγγέλου της εποχής μας.
Επιέσθηκα, λοιπόν, πολύ να αποδεχθώ την παράκλησι των αδελφών της Μονής μας και να καταθέσω την μαρτυρία μου για τον αοίδιμο πατέρα ημών Δαμασκηνόν.
Επικαλούμαι τις άγιες ευχές του για να δυνηθώ να παρουσιάσω «ο ακηκόαμεν, ο εωράκαμεν τοις οφθαλμοίς ημών, ο εθεασάμεθα και αι χείρες ημών εψηλάφησαν» .
Ο κατά κόσμον Σπυρίδων Κατρακούλης έζησε τα πρώτα χρόνια της ζωής του ως ένα αγροτόπαιδο απλό, αλλά γεμάτο φλογερή αγάπη στον Χριστό. Αφ’ ότου ήταν ακόμη λαϊκός, όταν τον έβλεπες και συζητούσες μαζί του, είχες την αίσθησι ότι η ψυχή του ευρισκόταν σε συνεχή επικοι­νωνία με τον Ηγαπημένο του Θεό. Η παρουσία του ήταν αγιαστική’ ενώπιόν του δεν ημπορούσε καμμία άλλη σκέψις να διεισδύση στον νου σου, ει μη Ιησούς Χριστός και ούτος εσταυρωμένος .
H φλεγόμενη καρδία του επυρπολείτο από τον πόθο της πλήρους εν Χριστώ αφιερώσεως’ εσκέπτετο, λοιπόν, να μονάση στο Άγιον Όρος. Αναζητώντας, όμως, το Θείο θέλημα, έκανε υπακοή στον τότε οικείο Μη­τροπολίτη Αττικής Ιάκωβο, ο οποίος τον υπερεκτιμούσε και δεν ήθελε να τον στερηθή. Έτσι παρέμεινε στην ιδιαιτέρα πατρίδα του και εχειροτονήθη πρεσβύτερος. Συγχρόνως εφοιτούσε στην Θεολογική Σχολή Αθηνών, για να χρησιμοποίηση την επιστήμη ως θεραπαινίδα -όπως την αποκαλούσε- του πνευματικού του έργου. Βεβαίως, ο πατήρ Δαμασκηνός, με την αδιάλειπτο προσευχή του, είχε γίνει θεολόγος ήδη από τα νεανικά του χρόνια.
Πραγματώνοντας το σχέδιο του Θεού, όταν ήλθε το πλήρωμα του χρόνου, ανέλαβε να ιδρύση το γυναικείο μοναστήρι του Αγίου Ιωάννου του Μακρυνού. Φωτισμένος από την Χάρι του Αγίου Πνεύματος, συνέ­στησε την Ιερά Μονή μας, θεμελιώνοντας αυτήν επάνω στην αρραγή ορθόδοξη παράδοσι. Καθωδήγησε την αδελφότητα σταθερά στην πατερική οδό, ως πνευματοφόρος ποδηγέτης και απλανής Πνευματικός αυτής, μέχρι της εκδημίας του. Δεν επεδίωξε την δόξα των ανθρώπων, αλλά, κρυμμένος στην αφάνεια της ταπεινώσεως, κατώρθωσε να εναρ­μονίση την ζωή του με την ζωή του Κοινοβίου, προάγοντας τις αδελ­φές, με το φωτεινό του παράδειγμα, εις την αγάπην του Ιησού Χριστού και μόνον. Θα ημπορέση γλώσσα να περιγράψη την ορθή θεολογική και εκκλησιολογική γραμμή που ετηρούσε στην ποιμαντική διακονία του, ως καθοδηγητής γυναικείας αδελφότητος;
Ιλιγγιώ όταν σκέπτομαι τι ζήσαμε, τι είδαμε, τι ακούσαμε! Η εσωτε­ρική του ζωή, οι μυστικές εμπειρίες του, τα άπειρα χαρίσματα που είχε -όπως όλοι οι άγιοι- έμειναν, ως επί το πλείστον, άγνωστα και αθεώρη­τα στον έξω της Μονής χώρο «κρίμασιν οις οίδεν ο Κύριος». Έκρυβε ευχύμους πνευματικούς καρπούς, τους οποίους αφθόνως μας προσέφερε. Και ενώ τους εγευθήκαμε, δεν κατωρθώσαμε να τους αφομοιώσωμε, ένεκα των αδυναμιών μας. Ζώντας, όμως, επί τόσα έτη κοντά του κατενοήσαμε για ποια μεγάλη δόξα έχει πλασθή ο άνθρωπος!
Δεν θα ημπορέσω να συνεχίσω… Αδυνατώ να περιγράψω τις υπερφυείς καταστάσεις του, λόγω ελλείψεως τοιαύτης βιοτής. Για να γράφης για τους Αγίους, πρέπει να έχης τα άγια βιώματά τους.
Εύχεσθε δι’ ημάς όλοι εσείς, που θα διαβάσετε την ζωή ενός μεγάλου ασκητικού και θεωρητικού πατρός, συνάμα δε και ενός μεγάλου θεολό­γου, δογματολόγου, πύρινου λειτουργού και διακριτικού καθοδηγητού πολλών Κοινοβίων.
Είμεθα ευγνώμονες στον Άγιον Θεόν μας δια το ανεκτίμητο δώρο που μας εχάρισε, ώστε να οδηγηθώμεν απλανώς στην μοναχική ζωή από ένα τοιούτον οδηγόν! Μας άφησε ως κληρονομίαν αδαπάνητον το τα­πεινό παράδειγμά του και ως προπύργιον ασάλευτον την πίστι και την αγάπη στον Χριστόν, στην Εκκλησίαν και στην αδελφότητα.
Πιστεύομεν ακράδαντα ότι μας επιβλέπει από τα ουράνια σκηνώμα­τα, τα οποία διακαώς επόθησε, και ότι μας οικονομεί πνευματικώς και υλικώς προς το συμφέρον της ψυχής μας, όπως μας είχε πολλάκις υποσχεθή.
Τα λίγα και πτωχά, που εγράφησαν στο παρόν βιβλίο, από τον ένθεο πλούτο των χαρισμάτων του Γέροντα, ελπίζω ότι θα ωφελήσουν, δι’ ευχών του, τον λαό του Θεού. Εύχομαι το Άγιον Πνεύμα να φωτίση και να αγιάση τον αναγνώστη, ώστε να εύρη τον δρόμο της Βασιλείας των ουρανών.

Ζητώ τας ευχάς όλων σας.
Η ελαχίστη εν Μοναχαίς
Μακρίνα Μοναχή
και αι συν εμοί εν Χριστώ Αδελφαί

Ο Άγιος Πορφύριος και ο Γέροντας Δαμασκηνός του Μακρινού

 

Ο Άγιος Πορφύριος  και ο Αγιος Γέροντας Δαμασκηνός  του Μακρινού 

ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΟΥ ΑΕΙΜΝΗΣΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΑ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΥ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΜΑΚΡΙΝΟΥ- ΑΓΙΟΣ ΣΕΡΓΙΟΣ ΚΑΙ ΒΑΚΧΟΣ ΚΑΙ Ο ΑΓΙΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ.

                            

Πολλές οι Θείες αντιλήψεις, που είχε δεχθεί ό αείμνηστος Γέροντας Δαμασκηνός, ο Παππούς του Αη-Γιάννη του Μακρινού στα Μέγαρα, από τους φίλους του Αγίους Μάρτυρες Σέργιο και Βάκχο. Είναι γεγονός ότι οι δυο αυτοί Μάρτυρες ποτέ δεν έπαψαν να τον φρουρούν και να τον σκέπουν.
Ό ίδιος, που είχε γευθεί αλλεπάλληλες τις εκδηλώσεις της αγάπης τους, συχνά επιζητούσε την μαρτυρική τους προστασία στους ποικίλους αγώνες του.

Κάποτε, ξημερώνοντας η μνήμη τους στις 7 Οκτωβρίου, του ενεφανίσθησαν ολοζώντανοι στον ύπνο του και του είπαν σήκω γρήγορα να μας λειτουργήσεις!
-Προσκυνώ! Γένοιτο! Μα ποιοί είσθε; ετώτησε ο Γέροντας.
-Είμαστε ο Σέργιος και ο Βάκχος!
Και οι αδελφές ξημερώνοντας, το πρωί, βρήκαν τον αείμνηστο Γέροντα με άπασα την ιερατική στολή ενδεδυμένο , να έχει προσκομίσει και να ετοιμάζεται για την θεία λειτουργία, όπως του είπαν οι Άγιοι.

Άλλοτε πάλι, με όλη την αδελφότητα, μετέβαινε με λεωφορείο (πούλμαν) στην Κέρκυρα, μέσω Ηγουμενίτσας, για να λειτουργήσει στον άγιο Σπυρίδωνα. Όλη την νύκτα ταξίδευαν για να προλάβουν τον πρωινό φέρρυ-μπώτ. Όμως, μέσα στον σκοτάδι, χάθηκαν και παλινδρομούσαν συνεχώς σε κάποια ακατοίκητη περιοχή, αναζητώντας τον δρόμο. Μπροστά τους έχασκαν απότομοι γκρεμοί, ενώ γύρω τους σωροί από χώματα απέκλειαν κάθε διάβαση. Ευρέθηκαν σε αδιέξοδο... και η ώρα περνούσε. Άρχισαν να αγωνιούν ότι δεν θα προλάβουν να λειτουργήσουν. Ο οδηγός ρωτούσε τον Γέροντα τί να πράξει.

Ξαφνικά, φάνηκαν πίσω τους προβολείς αυτοκινήτου. Ένα μικρό αυτοκίνητο πλησιάζει και σταματά κάτω από τον παράθυρο του Παππού. Δυο λαμπροί νέοι, ευπρεπείς, ντυμένοι επίσημα, βγαίνουν έξω, στέκονται προσοχή και με πολλή ευγένεια απευθύνονται στον Γέροντα:
-Που πηγαίνετε; Πώς ευρεθήκατε εδώ;
-Πάμε για Ηγουμενίτσα, αλλά χαθήκαμε.
-Ω!.. Είσαστε πολύ μακριά... Ακολουθήστε μας. Θα σας οδηγήσουμε εμείς.
Ανέβηκαν πάλι στον αυτοκίνητο τους και προπορευόμενοι, οδήγησαν τον λεωφορείο, μέσα από μικρούς χωματόδρομους, στην κεντρική λεωφόρο. Τότε οι δυο νέοι σταμάτησαν, κατέβηκαν από το αυτοκίνητο, στάθηκαν πάλι προσοχή και απευθυνόμενοι με σεβασμό στον Γέροντα είπαν:
-Από 'δώ θα πάτε. Σε 10 λεπτά θα ευρίσκεσθε στην Ηγουμενίτσα.
Κατόπιν, κάνοντάς του βαθειά υπόκλιση μειδίασαν με νόημα, σαν να του έδειχναν ότι είναι παλιοί του γνώριμοι.
Εισήλθαν πάλι στον αυτοκίνητο τους και με τον ίδιο παράδοξο τρόπο που παρουσιάσθηκαν εξαφανίσθηκαν.
Όλοι θαύμασαν την ευγένεια και την σεμνότητά τους και με απορία ερωτούσαν πώς ευρέθηκαν σ' αυτή την ερημιά και πώς έτσι ξαφνικά έγιναν άφαντοι.

Ένα λεπτό πριν αναχωρήσει το πλοίο, ό Γέροντας με την αδελφότητα έφθασαν στην Ηγουμενίτσα και μόλις που πρόλαβαν να επιβιβασθούν σ' αυτό, για να περάσουν στην Κέρκυρα.
Αφού λειτούργησαν στον Ιερό Ναό του Αγίου Σπυρίδωνος, «θαύμα ηκολούθει τω θαύματι». Την ώρα που ό Γέροντας προσκυνούσε το άφθαρτο σκήνωμα, ό Άγιος τον χαιρέτησε και τον ευχαρίστησε κινώντας τα χείλη του, σαν να μιλούσε. Το θαύμα αυτό έγινε αντιληπτό και από πολλές αδελφές.
Αργότερα ό Πάππους, διηγούμενος το γεγονός, διαβεβαίωνε ότι είδε και την «γλωσσίτσα» του Αγίου να κινείται και ότι αισθάνθηκε μεγάλη αγαλλίαση από την ολοζώντανη παρουσία του.

Το απόγευμα της ιδίας ημέρας, ό Παππούς και ή αδελφότης επισκέφθηκαν τον Ιερό Ναό των αγίων Μαρτύρων Σεργίου και Βάκχου(σημ.π.Γεωρ:Πρόκειται για τον Ναό των Αγίων 3 Μαρτύρων Σέργιου,Βάκχου και Ιουστίνης που βρίσκεται στην Κέρκυρα). Μόλις προσκύνησαν την εφέστιο εικόνα, *στα πρόσωπα των αγίων Σεργίου και Βάκχου ανεγνώρισαν με κατάπληξι τους δυο εκείνους ευγενείς νέους, που τους είχαν συμπαρασταθεί στην δύσκολη ώρα, δείχνοντάς τους τον δρόμο!*
Ή χαρά όλων ήταν απερίγραπτη και δόξασαν τον Θεό για την άμετρη εύνοια Του.

Δυο άλλα γεγονότα, παρόμοια μεταξύ τους, δηλώνουν την φιλική προς τον Γέροντα οικειότητα των δυο Μαρτύρων, οι οποίοι ανύσταχτα παρακολουθούσαν όλες τις λεπτομέρειες της ζωής του.
Ώς γνωστόν, ό Παππούς αγαπούσε πολύ την βυζαντινή μουσική και επιθυμούσε να ψάλλουν όλες οι αδελφές, πού είχαν αυτήν την δυνατότητα. Σε κάποια ακολουθία ή αδελφή Θ., λόγω κοπώσεως, δεν είχε διάθεση να ψάλλει και στηριζόταν στον στασίδι της, το οποίο ήταν εφαπτόμενο στον τοίχο, κάτω από την τοιχογραφία του αγίου Βάκχου.
Ό Γέροντας, πού αντελήφθη την έλλειψη τού ισοκρατήματος, της ένευσε από το Ιερό να ψάλλει. Εκείνη έκανε μία μικρή προσπάθεια και σταμάτησε πάλι. Ό Παππούς δυσαρεστημένος της έκανε πάλι νεύμα- ή αδελφή, όμως, δεν μπορούσε να νικήσει την κόπωσή της.
Σε λίγο, όπως είχε κλειστά τα μάτια της, δέχεται ένα ηχηρό ράπισμα. Ξαφνιασμένη γυρίζει να δει «από πού της ήλθε». Και τότε πάνω από το κεφάλι της αντίκρισε την εικόνα του αγίου Βάκχου να την κοιτάζει αυστηρά.

Στην ίδια θέση άλλοτε, στεκόταν ή δόκιμος αδελφή Ε., ή οποία δεν έψαλλε λόγω αθυμίας. Ό Γέροντας, την ώρα πού ψαλλόταν ή «Τιμιωτέρα», βγήκε να θυμίασει.
Φθάνοντας εμπρός στην αδελφή, την ρώτησε: «Γιατί δεν ψάλλεις;» Εκείνη, επηρεασμένη από την λύπη της, παρέμενε σιωπηλή. Αλλά, μόλις ανέβηκε στο στασίδι της, αισθάνθηκε ένα αόρατο χέρι να την ραπίζει δυνατά. Φοβήθηκε πολύ και, μετά τον τέλος της Θειας Λειτουργίας, το ανέφερε στον Γέροντα. Εκείνος χαμογελώντας της είπε: «Αυτό έχει συμβεί και σε άλλη αδελφή, που δεν έψαλλε. Ήταν ό άγιος Βάκχος. Μη φοβάσαι αλλά πρόσεχε να μη τον ξανακάνεις».

Ας έχουμε την χάρη τους και διηνεκή την προστασία τους!
π.Αχίλλιος

apanta orthodoxias

Προσκυνητής: ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΟΥ ΑΕΙΜΝΗΣΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΑ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΥ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΜΑΚΡΙΝΟΥ- ΑΓΙΟΣ ΣΕΡΓΙΟΣ ΚΑΙ ΒΑΚΧΟΣ ΚΑΙ Ο ΑΓΙΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ. (proskynitis.blogspot.com)

Ο ΠΑΤΗΡ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ - ΠΟΙΜΗΝ ΠΟΙΜΕΝΩΝ (3)

 Συνέχεια από: Κυριακή 2 Ιουλίου 2023

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΙΓ΄

ΠΟΙΜΗΝ ΠΟΙΜΕΝΩΝ

«Γρηγορώμεν και νήφωμεν»

Προσπαθώντας να καταστήση διαυγή τον νού του και κρυστάλλινη την καρδία του, ο ανύστακτος αυτός εργάτης της νήψεως είχε αποκτήσει πείρα του πνευματικού αγώνος και ήταν σε θέση να καθοδηγή με σοφία και διάκρισι τους νέους κληρικούς, παρέχοντας Χάρι ακόμη και με την απλή παρουσία του.

«Η ζωή του ιερωμένου είναι μία διαρκής νήψις», έλεγε. «Η πνευματική επαγρύπνησις επί του νού και της καρδιάς, είναι απαραίτητη προϋπόθεσις για τον αγιασμό του ιερέως. Και η νηπτική ζωή ασφαλίζεται με την συχνή συμμετοχή μας στα μυστήρια, και ιδίως στο μυστήριο της εξομολογήσεως. Είναι αδιανόητο να μη λούεται ο ιερωμένος στο εξώδες λουτρό των δακρύων της συντριβής. Και είναι επισφαλές να λειτουργή αν δεν καθαρίζεται συχνά με το μυστήριο της μετανοίας. Ο λειτουργός πρέπει να είναι λαμπρότερος των ηλιακών ακτίνων. Εδώ που τα λέμε, πως ημπορεί ο Πνευματικός να ομιλή περί μετανοίας και εξομολογήσεως, εάν ο ίδιος δεν εξομολογήται;» 

«Διά να προσεγγίζουμε το άγιο Θυσιαστήριο με εμπιστοσύνη στην αγάπη Του, πρέπει να ζούμε διαρκώς μέσα σε εκείνη την απαστράπτουσα καθαρότητα, που μας εχάρισε η μετάνοια, όταν πρωτοσυναντήσαμε τον Θεό στην «Γαλιλαία» μας. Μη ξενοιάζωμε, λοιπόν. Χρειάζεται προσοχή, διότι μετά την πρώτη γνωριμία -δηλαδή την πρώτη επίσκεψι της θείας Χάριτος- ο Θεός αφήνει τον άνθρωπο να αγωνισθή μόνος του, για να αποδείξη την σταθερότητα της αγάπης του».

Κάποτε ο π. Ι. τον ερώτησε: -Γέροντα, τι να κάνω, όταν ο νούς μου φεύγη από την λατρεία και μετεωρίζεται και με περικυκλώνουν σαν σφήκες οι λογισμοί; 

Και ο Γέροντας, που εδίδασκε από την βίβλο των προσωπικών του εμπειριών, απήντησε:

-Τον πρώτο καιρό χρειάζεται αγώνας, για να παρακολουθής κάθε κίνησι της καρδιάς και του νού, με το όπλο στο χέρι. Να σου πω πως αγωνίζομαι εγώ; Θέτω ένα νοητό Σταυρό μέσα στην σκέψι μου, στον νού μου... Γιατί, ξέρεις; Για να κρατήσωμε την σκέψι μας προσηλωμένη σταθερά στον Θεό, πρέπει να μονιμοποιήσωμε τον Σταυρό στην νόησί μας, επειδή ο νούς δεν μένει ποτέ αργός. Όλος ο κόσμος περνάει από την σκέψι μας. Αν, όμως, μονιμοποιήσης στην νόησί σου τον Σταυρό, ελευθερώνεσαι.

«Ο πόλεμος είναι νοητός· έτσι δεν είναι; Ε! Λοιπόν, να φράξωμε την πύλη στον εχθρό... Να κολλήση σαν σφραγίδα ο Σταυρός στην σκέψη μας. Και να ξέρης. Όσο μας πολεμάει ο πονηρός στην προσευχή -και μάλιστα στην Θεία Λειτουργία- δεν μας πολεμάει πουθενά άλλου. Και εμείς «επάνω του» με τον Σταυρό του Χριστού! Έχει Θεϊκή δύναμι ο Σταυρός και ανασταίνει και νεκρούς. Γι' αυτό να σταυρώνουμε τον εαυτό μας, να σφραγίζουμε με Αυτόν τον νού, την καρδιά μας. Τότε δεν πλησιάζει ο εχθρός...»

«Κάνω το σημείο του Σταυρού στην σκέψι μου. Αφήνω τον Σταυρό να δεσπόζη ελεύθερος μέσα μου. Πιστεύω στον Τίμιο Σταυρό! Και η πίστις, με την οποία ασπαζόμεθα τα τρίμματα του Τιμίου Ξύλου, ενεργοποιεί την δύναμί Του. Να σφραγίζωμε, λοιπόν, σταυροτύπως την νόησί μας. Όταν ατενίζης τον Σταυρό, γαληνεύεις... Ξέρεις, πάτερ Ι…; Στο Απόδειπνο σχηματίζω ένα Σταυρό στον ουρανό και ευφραίνεται η ψυχή μου... Τον φτιάχνεις και φωτεινό, μεγάλο, όπως τον θέλεις. Προσπαθώ συνεχώς να Τον έχω μπροστά μου... μήπως εμφανισθή ο εχθρός, Τότε «τσάκ!». Τον παρουσιάζω και ο πονηρός γίνεται μπουχός!...»

Σε παρόμοια ερώτησι άλλου κληρικού, κατέθεσε τα εξής από το μυστικό του θησαυροφυλάκιο: «Κατ' αρχάς όλοι επαλαίψαμε με αυτόν τον πειρασμό. Μας έφευγε η σκέψις από την λατρεία, γιατί δεν είχαμε συναντήσει τον Θεό. Μόλις, όμως, ταπεινωθούμε, αποκαλύπτεται ο Θεός και Τον γνωρίζεις διά της πίστεως. Τον πλησιάζεις και γίνεται η Θεία συνάντησις! Ε! Τότε στέκεσαι ενώπιόν Του, νιώθεις να σε κυκλώνη το έλεός Του και χωρίς βία η σκέψις σου παραμένει κοντά Του. Δεν εισχωρεί πλέον στην λατρεία μετεωρισμός. Ζούμε μία άλλη πραγματικότητα… Προσηλώνομε τον νού μας στα Θεία γεγονότα, της Σταυρώσεως, της Αναστάσεως, της Αγάπης Του! Τότε μυστηριωδώς μεταρσιούμεθα και πλατυνόμεθα ζώντας την ενέργεια των Θείων γεγονότων που έγιναν και αυτών που θα γίνουν στο μέλλον. Διότι τα παρελθόντα και τα μέλλοντα παρίστανται ως παρόντα στην ορθόδοξο λατρεία…»

«Άμα η καρδιά καίγεται σαν καμίνι από την αγάπη του Θεού, ο νούς δεν μετεωρίζεται. Στέκει φρουρός στην είσοδο της καρδιάς και ευφραίνεται μαζί της από Θείο έρωτα. Και τότε ο νούς ενώνεται με την καρδιά και τρέχουν μαζί. Κατόπιν αναβλύζουν πηγαία τα δάκρυα της Θείας αγάπης. Και αυτά τα δάκρυα τα δέχεται ο Θεός, όπως των μυροφόρων. Τα δάκρυα της Θείας αγάπης έχουν τόση δύναμι, που σπάζουν και τα ντουβάρια τα πετάνε κάτω! Μετά παίρνομε φτερά» και πάμε παραπάνω. Αυτό που θα μας πετάξη ψηλά είναι το ηφαίστειο των δακρύων της Θείας αγάπης. Εδώ που τα λέμε, πρέπει να γίνωμε λαχταρισταί λάτρεις του Θεού!.. Τότε ο νούς δεν μετεωρίζεται, αλλά έχει συνεχείς εκτινάξεις!..».

Ο ΠΑΤΗΡ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ - ΠΟΙΜΗΝ ΠΟΙΜΕΝΩΝ (2)

 Συνέχεια από: Παρασκευή 30 Ιουνίου 2023

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΙΓ΄

ΠΟΙΜΗΝ ΠΟΙΜΕΝΩΝ

Ο ιερεύς ως έλεος του Θεού μέσα στον κόσμο

«Εφ' όσον ο πνευματικός διακονεί στην θεουργία των ανθρώπων», ετόνιζε ο Γέροντας, «ο ιερεύς δεν πρέπει να ξενοιάζεται, διότι ο αγών του είναι τραχύς και διηνεκής, επειδή φέρει την ευθύνη όχι μόνο της ιδικής του σωτηρίας, αλλά και του ποιμνίου του. Η Χάρις του Θεού, που προσφέρεται στον ιερέα διά της χειροτονίας, είναι δώρο για όλη την Εκκλησία και όχι προσωπικό του. Εφ' όσον το κύριο έργο του είναι η καταλλαγή των ανθρώπων μετά του Θεού, πρέπει διαρκώς ο λειτουργός να μεσιτεύη για τον κόσμο· να είναι ο άνθρωπος της προσευχής. Έτσι τον βλέπει και έτσι τον θέλει ο λαός του Θεού. Ο ιερεύς έχει χρισθή από την Εκκλησία και έχει διορισθή από τον Θεό ως έλεος, μέσα στον κόσμο· έχει αναλάβει, δηλαδή, με την προσευχή του να κατεβάζη το έλεος του Θεού σε όλη την κτίσι».

Με βαθεία επίγνωσι και νηπτική εγρήγορσι εβίωνε ο Παππούς την ιερατική χάρι και η παρουσία του ήταν πράγματι «έλεος» του Θεού μέσα στην Εκκλησία. Σε κάποια ιερατική σύναξη έλεγε: «Μεσίτης μεταξύ του Θεού και των ανθρώπων ίσταται ο ιερεύς, τας εκείθεν τιμάς κατάγων προς ημάς και τας παρ' ημών ικετηρίας ανάγων», ως αναφέρει ο ιερός Χρυσόστομος. Ο κληρικός οφείλει να είναι τύπος Χριστού· να συνειδητοποιή ότι η καρποφορία του έργου του εξαρτάται εξ ολοκλήρου εκ της στάθμης της πνευματικής του ζωής. Ο υπουργός του Υψίστου πρέπει να είναι όλος άγιος και να έχη μόνιμον την Χάριν του Αγίου Πνεύματος εντός του. Να θεωρή τον Κύριον ενώπιον αυτού διά παντός, να ζη περισσότερο την Βασιλεία του Θεού από την εφήμερη πραγματικότητα. Να αφήνη τον φωτισμό του Αγίου Πνεύματος να ενεργή δι' αυτού. Πνευματικός είναι ο άνθρωπος εκείνος, εις τον οποίον κατοικεί το Πνεύμα το Άγιον. Και όλοι γνωρίζομε ότι το Πνεύμα το Άγιον αναπαύεται εις τους ταπεινούς τηρητάς των Θείων εντολών. Εάν τις αγαπά με τον λόγον μου τηρήσει και ο Πατήρ μου αγαπήσει αυτόν και προς αυτόν ελευσόμεθα και μονήν παρ' αυτώ ποιήσομεν».

Ο Γέροντας επεσήμαινε ότι τότε μόνο ημπορεί να επιδράση ο ιερεύς στο ποίμνιό του, όταν ο ίδιος είναι γνώμων των όσων διδάσκει και εμφορήται από πίστι ακράδαντο. Και όταν έλεγε πίστι, εννοούσε την ζώσα σχέσι και την προσωπική κοινωνία της ψυχής με τον αποκαλυπτόμενο Θεό, η οποία εκφράζεται με την τελεία παράδοσι στο θέλημά Του.

Εκκλησία: Κοινωνία αγίων

Ως ένδειξι της αληθινής αγάπης του ιερέως προς τον Θεό, ο πατήρ Δαμασκηνός εθεωρούσε την υπακοή στην Εκκλησία και τον Επίσκοπο. Αυτή την οδό της υπακοής είχε την αξίωσι να βαδίζουν χωρίς παρεκκλίσεις όλοι οι κληρικοί που χειραγωγούσε. Και έλεγε: «Απότισις της εις τον Θεόν υπακοής είναι η εις τον Επίσκοπον τοιαύτη. Ο Επίσκοπος είναι ο κεντρικός αγωγός της Θείας Χάριτος. Διά τούτο και ο ιερεύς υπακούει κατά πάντα εις αυτόν και ποιεί ουδέν χωρίς της γνώμης του Επισκόπου».

Σε κάποιον ιερέα, που εξωμολογήθηκε ότι δυσκολεύεται να υποτάσσεται πάντοτε στον Επίσκοπό του, ο Παππούς ανέφερε: «Υπακούοντας στον Επίσκοπο, διδάσκεσαι τα δικαιώματα του Θεού και δέχεσαι την αποκάλυψι του Θείου θελήματος, ενώ συγχρόνως αποδεικνύεις την προς τον Θεόν αγάπη σου. Η αρετή της υπακοής, ενώ θεωρείται πρακτική αρετή, περιέχει μέγα πλούτο θεολογίας και απειρία θείων αναβάσεων».

Παράλληλα με την υπακοή στον Επίσκοπο, υπεδείκνυε και την φιλαδελφία προς τους συνεφημερίους. Έλεγε χαρακτηριστικά: «Ο κληρικός πρέπει να ζη τον κάθε ιερωμένο και να τον αγαπά ως εαυτόν να τον ευλαβήται και να τον θαυμάζη διά την προσφορά του στο αγαπητό σώμα της Εκκλησίας».

Ο πατήρ Β. ενθυμείται πως, όταν ομολόγησε ότι δυσκολεύεται να χαρή στην επιτυχία του συνεφημερίου του, ο Γέροντας τον εβοήθησε να υπερβή την αδυναμία του συμβουλεύοντάς τον με στοργή:

-Αφού εσύ λέγεις ότι αγαπάς την Εκκλησία, πώς ημπορείς να μη συγχαίρης με αυτόν, που εργάζεται για την δόξα της; Δεν γνωρίζεις πως, όταν θαυμάζης και χαίρεσαι το έργο του συνεφημερίου σου ως ιδικό σου, απολαμβάνεις και εσύ τον θησαυρό των χαρισμάτων του; Ακόμη, να έχης υπ' όψιν σου ότι το ποίμνιο με τις πνευματικές του κεραίες πληροφορείται την μεταξύ των Ποιμένων ενότητα ή αντιπάθεια και επηρεάζεται αναλόγως. Και είμαστε υπεύθυνοι, παρακαλώ, γι' αυτήν την ζημιά που γίνεται στις ψυχές των ενοριτών από τις δικές μας απροσεξίες. Γι' αυτό είναι απαραίτητη η αγάπη και η εν Χριστώ κοινωνία μεταξύ του Ιερατείου, εάν επιθυμούμε την πνευματική καρποφορία των πιστών.

-Γέροντα, το πιστεύω αυτό. Γιατί στην ενορία μας υπάρχει διχασμός μεταξύ των Χριστιανών. Πώς μπορούμε τώρα να βοηθήσουμε, ώστε να επέλθη η ενότης;

- Από σας τους ιερείς εξαρτάται. Πρέπει να συνδέετε τους πιστούς με το πρόσωπο του Κυρίου και όχι με το ιδικό σας, για να μη λένε οι πιστοί: «Εγώ είμαι του Παύλου, εγώ του Απολλώ». Να προσέχετε δε να έχετε το αυτό φρόνημα. Να μην υπερισχύη ο εγωισμός και επιμένετε στην γνώμη σας λέγοντας: «Εγώ νομίζω έτσι... εγώ πιστεύω έτσι». Να υποχωρήτε ο ένας στο θέλημα του άλλου με ταπεινοφροσύνη και υπακοή, ώστε να δυναμώνη η μεταξύ σας αγάπη και να συσφίγγωνται οι δεσμοί σας με το ποίμνιο. Η υπακοή στην Εκκλησία και η προσήλωσις στην ορθή πίστη, διασφαλίζει την ενότητα Ποιμένων και πιστών. Χρειάζεται μεγάλη προσοχή, γιατί όπως λέγει ο άγιος Χρυσόστομος· «ουδέ μαρτυρίου αίμα ταύτην δύναται την αμαρτίαν εξαλείφειν», δηλαδή την διαίρεση και το σχίσμα της Εκκλησίας. Έχομε ευθύνη για τις ψυχές υπέρ ων Χριστός απέθανε. Δεν μας το είπε ο ίδιος ο Κύριος «Εν τούτω γνώσονται ότι εμοί μαθηταί έστε, εάν αγάπην έχητε εν αλλήλοις».

Ο ΠΑΤΗΡ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ - ΠΟΙΜΗΝ ΠΟΙΜΕΝΩΝ (1)

  

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΙΓ΄

ΠΟΙΜΗΝ ΠΟΙΜΕΝΩΝ

Ο Πνευματικός μεταδίδει στον κόσμο τις λάμψεις της Θεογνωσίας που, ως δέκτης και προβολεύς της Χάριτος του Θεού, αποκτά διά μυστικής εμπειρίας. Όταν ο ίδιος γίνη φως, τότε αυτομάτως θα φωτίζη διά της απλής παρουσίας του. Οφείλει, λοιπόν, να είναι εστία φωτός και πάσης πνευματικότητος, για να μεταλαμπαδεύη το άδυτο φως και στα πνευματικά του τέκνα».

Ο πατήρ Δαμασκηνός ενώ ζούσε στην αφάνεια, σαν ένας άσημος και ταπεινός ιερομόναχος, είχε καταστή εστία φωτός· και δεν ήσαν λίγοι οι κληρικοί -όλων των βαθμίδων- που κατέφευγαν στην φωτισμένη καθοδήγησή του και τον είχαν πνευματικό.

Την χάρι της ιερωσύνης την εθεωρούσε ως την μεγαλύτερη δωρεά του Θεού προς τον άνθρωπο. Γι' αυτό και εκαλλιεργούσε μετά φόβου Θεού τις ιερατικές κλίσεις, προσπαθώντας με ένθερμο ζήλο να διαμορφώνη στους νέους, κυρίως, κληρικούς ακραιφνή ιερατική συνείδηση, συμφώνως προς την Πατερική παράδοση.

«Αρνούμαι τα πάντα χάριν Σου»

Για να μεταδώση ο Γέροντας την δωρεά του Θεού στους αδελφούς του, παραδιδόταν στον φωτισμό του Παρακλήτου, ώστε να χειραγωγή τους λειτουργούς του Υψίστου με σύνεσι και διάκρισι. Ιδιαιτέρως τον ενδιέφερε να διακατέχωνται οι ιερείς από εκκλησιαστικό ήθος και να έχουν ουράνιο φρόνημα και εσχατολογικό προσανατολισμό. Να μελετουν την ματαιότητα του παρόντος βίου και να προσδοκούν «την μέλλουσαν δόξαν... αποκαλυφθήναι»· να ζούν περισσότερο στο επέκεινα του παροδικού αυτού κόσμου, ως ουράνιοι άνθρωποι. Εσχατολογικοί, λοιπόν, ήσαν οι στόχοι που έθετε ο Παππούς, προκειμένου να καταστήση αυθεντικές τις ιερατικές κλίσεις των παιδιών του. 

Συζητώντας, λοιπόν, με ένα νεαρό διάκονο έλεγε: «Νάχης υπ' όψιν, Πάτερ, ότι ο ιερωμένος δεν είναι εκ του κόσμου τούτου. "Εκ του κόσμου ουκ εστέ", μας ξεκαθαρίζει ο Κύριος. Αυτοί οι Θείοι λόγοι πρέπει να μας συνέχουν διαρκώς, διότι καθορίζουν το ιερατικόν ήθος. Ο ιερεύς δεν επιτρέπεται να έχη κοσμικά φρονήματα. Ο προορισμός του είναι να ζη ο ίδιος τον Ουρανό και να μηνύη στους ανθρώπους την Βασιλεία του Θεού.

«Πρέπει, δηλαδή, να βιώνωμε σιγά-σιγά τα μυστήρια του ουρανίου κόσμου και να εμβαθύνωμε στο άπειρο κάλλος της Βασιλείας του Θεού. Η καρδιά του ιερωμένου πρέπει να είναι δοσμένη πέρα για πέρα στον Χριστό. Να ομολογούμε με πίστι στον Κύριο: "Αρνούμαι τα πάντα χάριν Σου. Δεν διανοούμαι τα παρόντα, δεν σκέπτομαι περιουσίες ούτε θελήματα ούτε συγγενείς ούτε φίλους ούτε τον ίδιο τον εαυτό μου ούτε την ψυχή μου ακόμη... Μόνο Εσένα σκέπτομαι και θέλω μόνο Εσένα!».

Ο Παππούς, που είχε σφηνώσει μονίμως την σκέψη του στις ουράνιες σφαίρες του φωτός, όταν έβλεπε τους ιερωμένους να έχουν προσκόλληση στις γήινες ματαιότητες, ετόνιζε: «Δεν επιτρέπεται σε μας τους κληρικούς να συγχέωμε τα όρια του κόσμου και της Εκκλησίας. Μη συσχηματιζώμεθα τω αιώνι τούτω. Ο ιερεύς οφείλει πάντοτε να έχη την αναφορά του στους εσχάτους καιρούς. Τούτο, βεβαίως, δεν σημαίνει ότι θα αδιαφορή για τα προβλήματα του κόσμου. Αντιθέτως μάλιστα ενώ θα παρακολουθή τα κοινωνικά προβλήματα, συγχρόνως θα απέχη από τα φρονήματα του κόσμου».

Ο ίδιος είχε τελείως αποδεσμευθή από την έλξι των υλικών πραγμάτων. Εθεωρούσε, λοιπόν, την αφιλοχρηματία ως χαρακτηριστικό γνώρισμα των αποστόλων του Χριστού, ο Οποίος για τριάκοντα αργύρια προδόθηκε από τον μαθητή Του και παραδόθηκε στον θάνατο. Επέμενε, μάλιστα, ότι αυτή η αρετή πρέπει να κοσμή όλους τους κληρικούς, αγάμους και εγγάμους. Οι άγαμοι, κατ' εξοχήν, επειδή έχουν δώσει μοναχικές υποσχέσεις και ωμολόγησαν ότι θα τηρούν πτωχεία, οφείλουν να έχουν μεγαλύτερη συνέπεια· δηλαδή, να μη προσκολλώνται στα υλικά αγαθά, αλλά να αρκούνται μόνο στα απαραίτητα. Ομοίως δεν εδικαιολογούσε την φιλοσυγγένεια, η οποία απάδει προς τις ιερές ομολογίες των μοναχών. Και ισχυριζόταν: «Αφιερωμένος είναι εκείνος που απαρνήθηκε τους πάντας και τα πάντα. Η αφιέρωσης του ιερομονάχου είναι αυταπάρνησις· απάρνησις της περιουσίας, των πτυχίων, των συγγενών, των πάντων».

Όταν κάποτε επληροφορήθηκε ότι ένας ιερομόναχος, από τα πνευματικά του παιδιά, αναμιγνύεται στην οικογενειακή ζωή των αδελφών του, ελυπήθηκε πολύ και αναγκάσθηκε να τον επιπλήξη λέγοντας: «Τι δουλειά έχεις εσύ να επεμβαίνης στα οικογενειακά των συγγενών σου; Δεν τους έχεις απαρνηθή. Δεν τους εμπιστεύθηκες στον Θεό. Δεν ξέρεις ότι τους κάνεις κακό; Η δική σου μέριμνα εμποδίζει τον Θεό να φροντίζη ανά πάσαν στιγμήν γι' αυτούς και έτσι τους υστερείς την Θεία προστασία. Ο άγαμος ιερωμένος, ως αφιερωμένος στον Θεό, οφείλει να μεριμνά και να εργάζεται μόνο για την Εκκλησία· να είναι νεκρός για τον κόσμο και τους συγγενείς, τηρώντας με συνέπεια τις μοναχικές του υποσχέσεις. Έτσι δεν είναι; Δεν υπάρχει πιο άσχημο πράγμα από τον αφιερωμένο στον Θεό άνθρωπο, που παραμελεί τα πνευματικά του καθήκοντα και ασχολείται με τους συγγενείς και τα πράγματα του κόσμου. Ο ιερεύς έχει αναλάβει το ύψιστο έργο επί της γης. Είναι συνεργός του Θεού για την σωτηρία των ανθρώπων. Στέκεται στην όχθη της στρατευομένης Εκκλησίας και διαπορθμεύει τους πιστούς στην αιώνιο ακτή της Βασιλείας του Θεού. Γι' αυτό συνεχώς έχει να κάνη με τον Ουράνιο κόσμο, με τους Αγγέλους, με τους Αγίους».

Συχνά ο Παππούς προτιμούσε να σε λυπήση προσκαίρως, προκειμένου να σε καθαρίση από την σηπεδόνα της επάρσεως, όπως ομολογεί και ο Απόστολος: «Ει γαρ εγώ λυπώ υμάς, και τις εστιν ο ευφραίνων με ει μη ο λυπούμενος εξ εμού;». Είναι αλήθεια ότι οι λόγοι του πολλές φορές εφαίνοντο αυστηροί. Δρούσαν, όμως, ως ιαματικοί καυτήρες, χωρίς να πληγώνουν, επειδή συνωδεύοντο από την πηγαία αγάπη του και την χάρι του Πνεύματος. Έτσι, αφού ωδηγούσε σε Χριστογνωσία την ψυχή, την έφερνε κατόπιν σε αυτογνωσία. Γι' αυτό οι παραινέσεις του μεταδίδουν την γλυκύτητα της ευσπλαγχνίας και την αγωνία της πατρικής του ψυχής, που αγωνίζεται να αναδείξη τα τέκνα του «κοινωνούς Θείας φύσεως».

Ο Παππούς εθεωρούσε απαράδεκτη την αναστροφή των κληρικών με ανθρώπους που έχουν κοσμικά φρονήματα, καθώς επίσης και την συμμετοχή τους σε κοσμικές εκδηλώσεις. Πολύ δε περισσότερο δεν επέτρεπε στους ιερείς, που καθοδηγούσε, να αναμιγνύωνται στα πολιτικά πράγματα, διχάζοντας και σκανδαλίζοντας το ποίμνιό τους. Επανελάμβανε δε τους λόγους του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου: «Το γαρ της Εκκλησίας όνομα, συμφωνίας όνομα και ομονοίας εστί».

Η αίσθησις της ευθύνης για τους κληρικούς, που κατηύθυνε, τον διακατείχε πάντοτε. Γι' αυτό και δεν έπαυε να προστρέχη ενώπιον του Θεού, με έμπονη και ένθερμη δέησι, ζητώντας φωτισμό για την καθοδήγησή τους.

Ο ΠΑΤΗΡ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ - ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΣ ΛΑΤΡΕΥΕΙΝ (11)

  Συνέχεια από: Παρασκευή 9 Ιουνίου 2023

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Β΄

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΣ ΛΑΤΡΕΥΕΙΝ

«Πολλές φορές λειτουργούμε και χωρίς να λειτουργούμε»

Λατρεύοντας ὁ Γέροντας τόν Θεό, «ἐν Πνεύματι καί ἀληθείᾳ», ἐνεβάθυνε στο «μεγαλεῖο» τοῦ ἀνθρώπου, θαυμάζοντας το προαιώνιο σχέδιο τοῦ Θεοῦ γιὰ τὸ λογικό πλάσμα Του. Έτσι, ο πόθος τῆς μετανοίας ἄναπτε μέσα του «ἔτι καί ἔτι». Ὁ νοῦς καὶ ἡ καρδία του συναρπαζόταν ἀπὸ τὸν ὑπέρκαλλον Ἔνοικον πού ἐλάμβανε μέσα του, τον Χριστό, και όλη του ή ζωή γινόταν Μυσταγωγία. Μέ τήν ἐπίπνοια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἵστατο στην σφαίρα τοῦ καινοῦ οὐρανοῦ καί τῆς καινῆς γῆς κατέπληττε με ὅσα ἀνέφερε: «Πολλές φορές λειτουργούμε και χωρίς... να λειτουργούμε. Αὐτό μᾶς συμβαίνει, ὅταν ὁ νοῦς μας είναι σταθερά προσηλωμένος στις οὐράνιες σκηνές καί θεωρεῖ τόν Ἀθεώρητον! Νὰ ἀνεβοῦμε, λοιπόν, μερικούς ὀρόφους, με την σκάλα τῆς μετανοίας, καί μαζί με τα «Αγγελόπουλα» να θαυμάσαμε την δόξα τοῦ Θεοῦ. Όταν φθάση κανείς ἐκεῖ, στον χῶρο τῆς σιωπῆς, σταματάει να προσεύχεται καί ἀπολαμβάνει τήν Θεία ἐνατένισι. Αὐτό εἶναι τὸ πᾶν γιά μᾶς. Πῶς θά συναισθανθούμε το Θείο βλέμμα νὰ μᾶς κοιτάξη κατάματα»!

 «Απόψε στον Εσπερινό μεταφέρθηκε νοητώς στην Θεία Λειτουργία· έθεσα τις σκέψεις μου και την διάνοιά μου στην Θεία Λειτουργία... χωρίς να λειτουργώ. Είχα προσκαλέσει και τον π. Πορφύριο... και ελατρεύαμε μαζί. Αύτα, όμως, δεν λέγονται, δεν ἐκφράζονται, γιατί έχουν πολύ κόπο να τα πῆς και γιατί μετά ξεθυμαίνουν».

Η κρυπτή λειτουργική ζωή του Γέροντα δεν εἶναι δυνατόν να εξιχνιασθή και να περιγραφή. Είναι, όμως, φανερό ότι, δεχόμενος την προσφορά τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ καὶ ἀντιπροσφέροντας την εὐχαριστία του προς Ἐκεῖνον, για τη Θυσία του Μονογενούς του, είχε σφηνωμένο στην καρδιά του Αὐτόν τον Υίον τοῦ Θεοῦ, το εκλεκτό Βέλος - κατά τον άγιο Γρηγόριο Νύσσης και μαζί με το Βέλος - και τον Τοξότη, την Αγάπη. «Ο δὲ τοξότης του βέλους η Αγάπη ἐστιν. Αγάπην δὲ τὸν Θεὸν εἶναι παρά της Αγίας Γραφής μεμαθήκαμεν, ὡς τὸ ἐκλεκτὸν αὐτοῦ βέλος, τον Μονογενὴ Υιόν, ἐπὶ τοὺς σωζομένους ἐκπέμπει...». Όντως ή ψυχή του Γέροντος, σε κάθε Θεία Λειτουργία, ένιωθε το γλυκύ βέλος της Αγάπης να την πληγώνη και έχαιρε δια την πληγήν λέγοντας: «Τετρωμένη ἀγάπης εγώ». Με τις θείες του εκτινάξεις προσυπέγραψε τους λόγους του Άγιου «Ορὰ τοίνυν ἡ διὰ τῶν θείων αναβάσεων ὑψωθείσα ψυχή το γλυκό της ἀγάπης βέλος ἐν ἑαυτῇ, ᾧ ἐτρώθη, και καύχημα ποιείται την πληγήν λέγουσα ότι "Τετρωμένη αγάπης έγω"!»

«Πού αλλού να δώσουμε τον έρωτά μας;»

Ὅλος ὁ ἀγῶνας τῆς ζωῆς του ἦταν ἡ διελκυστίνδα τῆς ἀνταγαπήσεως· πῶς νὰ ἑλκύση την Θεία αγάπη και πως να έλκυσθῆ ἀπό το κάλλος του ποθουμένου Χριστού. Και αμυδρώς περιέγραψε το βίωμά του: «Φαντάζεσθε τὴν ὡραιότητα τοῦ Θεοῦ! Ποῖος ἄλλος είναι "ωραίος" για νὰ τὸν ἀγαπήσαμε; Ποῦ ἀλλοῦ νὰ δώσωμε τον έρωτά μας, την δύναμι τῆς ἀγάπης μας;»

«Να στήσωμε, λοιπόν, μέσα μας κρυστάλλινο θρόνο με Θείες Ανταύγειες, για να ελκύσουμε τον Κύριο να ενθρονιστή στην καρδιά μας καὶ νὰ μᾶς ἀποκαλύψη την απαστράπτουσα δόξα του Προσώπου Του.

Μόνον ὁ Χριστός, πού εἶναι τὸ φῶς καί ἡ Ἀλήθεια, μας οδηγεῖ εἰς ἀνασπέρους ἡμέρας, εἰς τό αἰώνιον Φως της Αναστάσεως, εἰς τὸ Φως το ουράνιον, το απαστράπτον τήν Θείαν ὡραιότητα. Τι ωραιότης υπάρχει εἰς τόν Οὐρανόν, εἰς τοὺς Ἁγίους, εἰς τά τάγματα τῶν Ἀγγέλων, εἰς τὰ Χερουβίμ, εἰς τά Σεραφίμ! Φαντάζεσθε την ομορφιά τους, όταν λατρεύουν τόν Θεό! Καί ἐμεῖς νά εἴμεθα ὡραῖοι στην λατρεία, ὡς ἄγγελοι ἐπίγειοι μὲ ἔντονο βλέμμα, ὅπως εἶναι οἱ Ἄγγελοι στην Θεία Λειτουργία, που δοξολογοῦν τόν προσφερόμενο Χριστό».

«Όταν μᾶς προσφέρεται ο Χριστός με το Σώμα και το Αίμα Του, αναζωπυρώνει μέσα μας πόθους αγνώστους, ἀπερινοήτους!.. Γιατί όσο και να ἐμβαθύνωμε στην Θεία γνώσι, ο Θεός παραμένει άγνωστος. Παραμένει ἀγνώριστος μέσα στον γνόφο της αγνωσίας, γιατί είναι άπειρος. Αλλά, μόλις ανάψη ὁ θεῖος πόθος στην ψυχή μας, με την Θεία Κοινωνία, τότε αρχίζει να ζη τό φῶς ἐντός ἡμῶν, ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ἡ δοξολογία, ἡ εὐχαριστία. Καί ἀναφωνούμε. Εγώ για Σένα ἐξῆλθον και τα δίνω όλα για Σένα και μόνο για Σένα! Λοιπόν, με την ιδική Σου Χάρι, Σοῦ ὑπόσχομαι, ὅ,τι θέλεις καί ὅπως το θέλεις για μένα. Κάνε λοιπόν, ὅ,τι νομίζεις… Εγώ ετελείωσα το θέμα μου».

Ο ΠΑΤΗΡ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ - ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΣ ΛΑΤΡΕΥΕΙΝ (10)

 Συνέχεια από: Πέμπτη 8 Ιουνίου 2023

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Β΄

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΣ ΛΑΤΡΕΥΕΙΝ

«Όταν βγαίνουμε ἀπὸ τὸν Ναό, δεν την κλείνομε την πόρτα…»

Τίς οἶδε πῶς ἐβίωνε την συνιερουργία μέ τίς ἄνω Δυνάμεις θαυμάζοντας τήν Θεοείδεια τοῦ Ἀγγελικοῦ κόσμου! Πολλές φορές εἶχε δεχθῆ τις ἀκτῖνες τῆς ἀγάπης τῶν Ουρανίων ταγμάτων. Γι' αὐτό καί ἔνιωθε μεγάλη φιλικότητα καί οἰκειότητα μαζί τους. Δεν δίσταζε, λοιπόν, με μεγάλη ἁπλότητα, νὰ ὁμολογῆ τα μυστικά της βαθείας του καρδίας, σαν τα πλέον συνήθη φαινόμενα: «Στο τέλος τῆς Θείας Λειτουργίας, χαιρετάω τοὺς Ἀγγέλους καί τοὺς εὐχαριστῶ. Εὐχαριστῶ τὸν Θεό, εὐχαριστῶ τὴν Παναγία καί τοὺς Ἁγίους. Ἀπολύω τους Αγγέλους και τους λέγω: "Πηγαίνετε τώρα να ὑμνήσετε τον Θεό με τον τρισάγιο ύμνο σας!"».

Κάποτε, μετά την Θεία Λειτουργία, ἐνῶ ἀκόμη ὁ Παππούς ἦτο μέσα στο Ιερό, κάποια ἀδελφὴ τοῦ ἀνήγγειλε:

-Γέροντα, σας ζητοῦν γιά ἐξομολόγησι. 

Εκπληκτη τότε τόν ἄκουσε να τῆς λέγη με φυσικότητα:

-Περίμενε μια στιγμή, νὰ ἀπολύσω τους Αγγέλους. Εστράφηκε, λοιπόν, πρός τήν Ἁγία Τράπεζα, υποκλίθηκε, εσήκωσε το χέρι του σε δέησι, κάτι ἐψιθύρισε… πάλι υποκλίθηκε... και κατόπιν ξεκίνησε για το καθήκον του. 

Ὁ Γέροντας, μέσα στην δόξα τῆς Θείας Λειτουργίας, ἐβίωνε αὐτό τό θαῦμα τῆς μυστικῆς λατρείας, τὸ ὁποῖο εἶχε σφραγίσει όλες τις στιγμές τῆς ζωῆς του, ὅπως πιστοποιοῦν καί οἱ λόγοι του: «Πρέπει να ενστερνισθοῦμε καί νά κρατήσωμε ζωντανά μέσα μας τα πολλά θαύματα που γίνονται στην λατρευτική μας ζωή. Στην Θεία Λειτουργία, πού εἶναι ἡ κατ' ἐξοχήν λατρεία καί ἡ ἀποκάλυψις τῆς Θείας δόξης, ἀναφέρομε στον Θεό τάς Θείας εὐχαριστίας ἐν Πνεύματι Ἁγίῳ καί δεχόμεθα τήν Θεία Χάρι». 

«Όμως, καί μετά το Μυστήριο, ή ψυχή συνεχίζει να ζῆ τὴν ἀπόλαυσι τῆς Θείας Λειτουργίας. Όταν βγαίνωμε ἀπό τόν Ναό, δεν την κλείνομε τήν πόρτα. Την αφήνομε ανοικτή, τό δυνατόν, ὥστε νὰ ἡμπορὴ νὰ μᾶς συνέχη διαρκώς, καθ' ὅλην τὴν ἡμέραν, αὐτή ἡ αἴσθησις τῆς λατρείας και αὐτή ἡ συνάντησίς μας μετά τοῦ Κυρίου. Η Θεία Μυσταγωγία εἶναι τὸ ἀποκορύφωμα τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ. Νὰ μᾶς παραμένη, λοιπόν, ἡ ἔννοια τῆς Θείας Λειτουργίας καί ὅλη τήν ἡμέρα να την "δουλεύωμε", για να καρποφορή. Μόνη μέριμνά μας νά εἶναι ἡ ἀγάπη πρός τόν Θεόν».

«Η λειτουργία συνεχίζεται και μετά την Λειτουργία»

Ήταν πασιφανές ὅτι ὁ Παππούς είχε «διατεθῆ ἀγαπητικά» όλος πρός τόν Θεό και συνεχώς παρέμενε με την νόησί του ἐνώπιος Ενωπίω· πουθενά δεν εὕρισκε ἀνάπαυσι, παρά μόνο στην αδιάλειπτη λατρεία. Καθώς εἰσχωροῦσε μέ τήν σκέψι του στο βάθος τῶν μυστηρίων, εφανέρωνε -χωρίς νὰ τὸ ἐπιδιώκη- τίς πνευματικές του απολαύσεις: «Καί τί δέν ἠμποροῦμε νὰ ἀνιχνεύσωμε στην Θεία Λειτουργία! Ανοίγονται θύρες οὐράνιες πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν μας! Διότι ὁ Θεός προσβλέπει ἀγαπητικά στην ψυχή, που διατίθεται με λατρεία προς Αὐτόν, όχι μόνον κατά την ὥρα τῆς Θείας λατρείας, ἀλλά καί ὅλη τήν υπόλοιπη ημέρα και όλη την νύκτα, παρακαλώ! Να “δουλεύωμε”, λοιπόν, συνεχώς την διάθεσή μας αγαπητικά, λατρευτικά! Ε! καί ἀντιλαμβάνεσθε ποία χαρά θα γίνεται τότε στον ουρανό!».

Ὅσο ὁ Γέροντας ἐγευόταν το πλήρωμα τῆς Χάριτος στην Αγία Κοινωνία τόσο αἰσθανόταν εντονότερο τόν πόθο τῆς Θείας μεθέξεως, καθώς λέγει ἡ Γραφή: «Οἱ ἐσθίοντές με ἔτι πεινάσουσι καί οἱ πίνοντές με ἔτι διψήσουσι». Και παραινούσε: «Με την Χάρι τοῦ Θεοῦ ἐλειτουργηθήκαμε και σήμερα. Εζήσαμε την κορυφή τῶν Μυστηρίων καί ἐκοινωνήσαμε τῶν ἀχράντων Τιμίων Δώρων. Γίναμε σύναιμοι και σύσσωμοι τοῦ Κυρίου. Άραγε το θέμα μας ἐτελείωσε; Ὄχι! Έχει συνέχεια. Η πορεία μας εἶναι ἀτελεύτητη. Είμαστε ὁδοιπόροι καί τρέχομε στον δρόμο που βγάζει στην αιωνιότητα... Τρεχάλα, λοιπόν, πρός τήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, πού εἶναι ἀτελείωτη. Καί ἡ τελειότης είναι ατελείωτη...»

«Να ζούμε συνεχῶς τὴν ἄφθαρτη Βασιλεία και την υπέρτατη συνάντησι μετά τοῦ Κυρίου. Και τότε σφραγίζομε με την Θεία Λειτουργία όλες τις πτυχές τῆς ζωῆς μας. Δεν σταματάει ή λατρεία μας. Η λειτουργία συνεχίζεται και μετά την Λειτουργία».

«Όταν τελειώνη το Μυστήριο τῆς Θείας Εὐχαριστίας, καί μέν, φεύγομε ἀπό τήν Ἐκκλησία, αλλά ή ψυχή μας παραμένει συνεχώς σε μια λειτουργία, στην κοινωνία μετά τοῦ Θεοῦ. Καὶ ὅ,τι κάνομε ὅλη την ἡμέρα, τὸ ἀνάγομε στον Θεό και Τον δοξάζομε λέγοντάς του: "Μόνο για Σένα". Ἔτσι, μετά την Θεία Λειτουργία μας μένει ἡ ἔννοια της Θείας Παρουσίας ὅλη τὴν ἡμέρα. Έχω συνεχή τήν μνήμη τοῦ Θεοῦ καί εὐφραίνεται ἡ ψυχή μου. Νοσταλγώ τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, τήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, πού τήν ἔζησα στην Θεία Λειτουργία. Αὐτή ἡ ζωντανή αἴσθησις τῆς Θείας Παρουσίας σε ελκύει να ξαναζήσης ὅ,τι ἀπήλαυσες στην Εὐχαριστία. Καί, ἔτσι, κάνεις τήν ζωή σου μία λειτουργία».

Πολλές φορές ο Παππούς, μετά το πέρας τῆς ἱερουργίας, συνήθιζε νὰ ἀποσύρεται στο δάσος και να συνεχίζη την «λειτουργία» του μέσα στον αχειροποίητο ναό τῆς φύσεως. Ἐκεῖ, ἠμποροῦσε να ψηλαφὰ τό μυστήριο τῆς Θείας ἀγάπης, ποὺ ἁπλωνόταν γύρω του, και να ξαναβιώνη τὸ εὐχαριστιακό ουράνιο Δείπνο. Και ο λόγος του ήταν ἕνα κύμα δοξολογίας. «Μετά τήν Θεία Λειτουργία πρέπει κανείς να βγαίνη έξω στην φύσι ἢ νὰ ἀπομονώνεται στο ταμείο του, για να ζὴ ὅ,τι ἐθησαύρισε ή ψυχή του ἀπό τήν Θεία Λειτουργία. Η μυστική γεύσις ὅλης τῆς λατρείας καί ἡ αἴσθησις τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ, πού ἐσφράγισε την ύπαρξή μας μέσα στον Ναό, εἶναι ἱκανή, παρακαλώ, να εναρμονίση τήν εὐχαριστία μας μέ τήν συναυλία τῆς κτίσεως!» 

«Συνεχίζει, λοιπόν, καί ἔξω ή νοητική μας λειτουργία. Μαζί με όλα τα ἄψυχα, πού εἶναι καί αυτά η φανέρωσις τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ, γιὰ νὰ μᾶς παρακινούν στην προσευχή, εἰσδύομε στην αέναη λειτουργία καί ὑμνοῦμε, εὐχαριστοῦμε καί δοξολογοῦμε τόν Θεό διά τήν μεγάλην Του δόξαν! Διότι ἡ φυσική αποκάλυψις εἶναι φανέρωσις τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ».

Ο ΠΑΤΗΡ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ - ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΣ ΛΑΤΡΕΥΕΙΝ (9)

 Συνέχεια από: Τετάρτη 7 Ιουνίου 2023

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Β΄

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΣ ΛΑΤΡΕΥΕΙΝ

Η Θεία Κοινωνία είναι το Θείο Πύρ που μᾶς συνδέει μεταξύ μας.

Ὁλόθερμη πάντοτε ἦταν ἡ δέησίς του γιά τούς κεκοιμημένους. Ιδιαιτέρως, ὅμως, στην Θεία Λειτουργία, την ώρα που ψαλλόταν το «Ἄξιόν ἐστι», παρακαλούσε με μεγάλο πόνο την Θεοτόκο να εξιλεώση τον Υιόν της για τους «ἐν τῷ ᾅδῃ» εὑρισκομένους. Συγχρόνως δέ μέ ἄρρητη ἀγαλλίασι ἐδοξολογοῦσε τήν Παναγία, την Ελπίδα ὅλου τοῦ κόσμου, που «κινεῖ τόν Θεό πρός ἔρωτα τοῦ ἀνθρωπίνου γένους, ἑλκύοντας Τον μέ τό κάλλος Της»! Καί ἀνέφερε με συγκίνησι στις μοναχές: «Ἐμεῖς ἐδῶ ἔχομε ευκαιρίες πολλές για να ευχαριστούμε τόν Θεό. Θείες ευκαιρίες, Ουράνιες! Χρηστές ευκαιρίες, Σεραφικές εὐκαιρίες!... Χερουβικές ευκαιρίες... Αρχαγγελικές ευκαιρίες... Αγγελικές εὐκαιρίες. Να μή τις χάνωμε αυτές. Να βάζαμε μπροστά την Θεοτόκο, που εἶναι μεσίτρια καί ἀγαπᾶ τόν κόσμο. Διά τῆς Θεοτόκου να ευχαριστούμε και να δοξάζωμε τόν Θεό. Να λέμε "δόξα Σοι ὁ Θεός", καὶ νὰ αἰσθανώμεθα το πλήρωμα τῆς Θείας ἀγάπης! Αὐτῆς τῆς πληρότητας ἔκφρασις εἶναι τo "δόξα Σοι ὁ Θεός!"».

Ὅσο ὁ Γέροντας μετείχε στην Θεία ἀγάπη μὲ τὴν εὐχαριστιακή Κοινωνία, τόσο ἐπεινοῦσε καὶ ἐδιψοῦσε ὅλο καί περισσότερο τον Ζωοδότη Χριστό. Κατά την στιγμή τῆς Θείας Κοινωνίας, πού γίνεται μεταξύ Θεοὐ καί ἀνθρώπου ή υπέρτατη ένωσις, ζοῦσε τὸ ἄρρητο Μυστήριο, «o ἐστιν ἀγάπη ἀφθαρτος» και γινόταν κοινωνός τῆς αἰωνίου Ζωής. Αυτή τὴν πλήρη ἑνότητά του με τον Βασιλέα τῶν ὅλων καὶ τὴν Ἐκκλησία του Χριστοῦ ἐξέφραζε, όταν υπεγράμμιζε: «Στην Θεία Κοινωνία ἡ ένωσίς μας με τον Δεσπότη Χριστό εἶναι ἡ πλέον ουσιαστική και μας μεταδίδει τήν Χάρι τῆς υιοθεσίας. Η Θεία Εὐχαριστία μας συνδέει μεταξύ μας. Οι ψυχές μας πλέον συνδέονται· γινόμαστε ένα μέσα στον Χριστό. Όπως, όταν βάζης το σίδερο στην φωτιά, γίνεται ένα και δεν το ξεχωρίζεις από την φωτιά, ἔτσι καί ἐμεῖς γινόμαστε ένα, σαν μία φωτιά, όλοι ενωμένοι. Η Θεία Κοινωνία είναι το Θείο Πύρ ποὺ μᾶς συνδέει μεταξύ μας. Σε κάθε Θεία Λειτουργία, ο Χριστός, πού μᾶς προσφέρεται με το Σώμα Του και το Αίμα Του, μας πυρακτώνει με την Θεία ἀγάπη. Γι' αὐτό πρέπει νὰ εἶναι πάντοτε ἡ καρδιά μας τόσο γεμάτη από ταπεινοφροσύνη, πίστι, ἔρωτα Θεῖο, θυσία, ώστε μόλις πετάξης σ' αυτήν ένα σπίρτο να αρπάξη ἀμέσως φωτιά!..».

Μετά την Θεία Κοινωνία, ο Γέροντας απελάμβανε την Θεία περιχώρησι καί ἀνατεινόμενος πρὸς τὸ ἄρρητο φῶς τῆς Βασιλείας, χαιρόταν τηλαυγέστερα τήν δόξα της Θεοκοινωνίας καί ὡμολογούσε: « Όταν η ψυχή λατρεύη και λαχταρά τήν Θεοκοινωνία, ὁ θεοειδής νοῦς γίνεται θρόνος τοῦ Θεοῦ! Ὁ Θεός δὲν ἔχει προσφιλέστερο θρόνο ἀπό τόν νοῦν τοῦ ἀνθρώπου. Όταν κοινωνούμε, ἐνούμεθα μέ τόν Χριστό και ομοιάζουμε με τον Χριστό. Γινόμεθα θεοειδείς. Διά τῆς Θεοειδείας ἠμπορεῖς νά ἀνεβῆς σε υπεραγγελικά ύψη, στὸν ἄπλετο Οὐρανό!».

Ο ΠΑΤΗΡ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ - ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΣ ΛΑΤΡΕΥΕΙΝ (8)

Συνέχεια από:  Σάββατο 3 Ιουνίου 2023

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Β΄

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΣ ΛΑΤΡΕΥΕΙΝ

«Ο άνθρωπος ποὺ ἀγαπᾶ τὸν Θεό βαθιά… χάνεται στην απειρία της Αγάπης»

Παρ' ὅλα αὐτά τά ὑπερφυή βιώματα, τίς Θεῖες ἐμπειρίες καί τίς ἄρρητες ἀποκαλύψεις, ὁ Παππούς, με βαθειά συναίσθησι τῆς ἀνθρωπίνης ἀδυναμίας, ἐτελοῦσε τήν Θεία Λειτουργία ὡς ὁ ἔσχατος ἁμαρτωλός. Όταν ἀναφωνούσε με λυγμική φωνή τα «Σὰ ἐκ τῶν Σῶν», συγκλονιζόταν ἀπὸ τὴν ἀπειροδυναμία τῶν λόγων καί, ἐπιρρίπτοντας την πτωχεία του με εμπιστοσύνη στην άπειρη εὐσπλαγχνία τοῦ Θεοῦ, εἰσπηδούσε στον ὑπερβατικό χώρο.

Ὅταν ἔφθανε ἡ ὥρα τοῦ Καθαγιασμοῦ τῶν Τιμίων Δώρων, μέσα στην ἑνότητα τοῦ Μυστηρίου ἐβίωνε την Θεϊκή ἀγάπη ὡς Πάσχα αἰώνιο, όπως φαίνεται από τους λόγους του. «Την στιγμή της Αγίας Αναφοράς, ζούμε τα μέλλοντα ὡς παρόντα. Η διάνοια θεωρεῖ τόν Θεό. Τον βλέπει καί αἰσθάνεται ὅτι Αὐτός εἶναι ὁ Παντοδύναμος Θεός, ὁ Δημιουργός της ψυχῆς μας, τῆς ὅλης υπάρξεώς μας καί τοῦ σύμπαντος ολοκλήρου. Εἶναι ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης! Ελπίζοντας, λοιπόν, στην φιλανθρωπία τοῦ Θεοῦ, ὁ ἱερουργός ἐνδύεται δύναμιν ἐξ ὕψους καί ἔτσι τολμά τον Καθαγιασμό τῶν Τιμίων Δώρων, διότι γνωρίζει ότι Αυτός, ποὺ εἶναι ὁ ὧν καὶ ὁ Ην και ο Ερχόμενος, Αὐτός εἶναι ὁ Μέγας Αρχιερεύς, ο οποίος ἐπιτελεῖ τὸ μέγα Μυστήριο».

Ἐκφωνώντας κατόπιν τοὺς λόγους «Κατάπεμψον το Πνεῦμά σου τὸ Ἅγιον ἐφ' ἡμᾶς καὶ ἐπὶ τὰ προκείμενα Δώρα ταῦτα...», αφηνόταν στην θεουργό Χάρι καί ἐβίωνε προσωπικά την Πεντηκοστή. Ύψωνε το βλέμμα καὶ τὰ χέρια του στον ουρανό καί ἐζητούσε «ἐν δυνάμει Ἡλιού» τὴν ἔκχυσι τοῦ Ἁγίου Πνεύματος σε όλο το πλήρωμα της Εκκλησίας και «ἐπὶ τὰ προκείμενα Δώρα», για να μεταβληθοῦν εἰς αὐτό τό ἄχραντον Σώμα καί εἰς αὐτό τό τίμιον Αίμα του Χριστού. Συγχρόνως αἰσθανόταν να γίνεται άπειρος…

Ὁ ἴδιος ἀπεκάλυπτε: «Ο άνθρωπος εἶναι ἕνα όν διάπλατο. Στην αγία Αναφορά ανοίγει ο ορίζων ο Θείος αμέσως. Η υπαρξίς μου απλώνει, παίρνει άπειρες διαστάσεις, γιατί ἀνοίγεται πρός τόν ἄπειρο Θεό... Ο άνθρωπος που αγαπά τον Θεό βαθιά, μέσα στόν ἑαυτό του, εκλείπει... χάνεται στην απειρία της Αγάπης!.. Στις Θείες αυτές στιγμές ἐνεργεῖ το Άγιο Πνεύμα μέσα μας και αποκαλύπτεται εἰς ἡμᾶς τοὺς μηδαμινούς ο άπειρος Θεός!»

«Τότε ζῆς τον Παράδεισο, ζῆς πλέον μέσα στην σφαίρα τῆς ἐλευθερίας της υιοθεσίας, τῆς αἰωνίου Βασιλείας. Καὶ ἠμπορεῖς νὰ λέγης: "Εγώ είμαι δοσμένος όλος στον Θεό, ο Θεός είναι όλος δικός μου και ἐγὼ εἶμαι ὅλος ἰδικός Του! Αἰσθάνομαι τὴν Ἐκκλησία ἰδική μου όλη, γιατί καί ἐγώ είμαι ιδικός της όλος"».

«Άνθρωποι, Άγγελοι, Άγιοι, όλοι μαζί Ελατρεύαμε τον Θεόν»

Ζῶντας τὴν ἐμφάνεια της κενωτικής φιλανθρωπίας και εύσπλαγχνίας τοῦ Θεοῦ, ὁ Γέροντας αἰσθανόταν την Θεία οἰκειότητα και την ενέργεια της θαυματουργικής δυνάμεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μέσα στην Εκκλησία. Και διετύπωνε την πατρική προτροπή: «Την στιγμή τοῦ Καθαγιασμοῦ τῶν Τιμίων Δώρων, να μας καταλαμβάνη δροσερή ησυχία και απολαυστική Θεία οικειότης. Η ὕπαρξίς μας ολόκληρη να παραδίδεται ὡς εὐχαριστία στην Θεία Ἀγάπη. Νὰ οἰκειοποιούμεθα την ἁγιαστική Χάρι τοῦ Μυστηρίου, τον ουράνιο κόσμο καὶ τὴν αἰώνιο Βασιλεία. Να μην παρεμβάλλεται τίποτε ἄλλο ἀνάμεσα στην αγάπη μας και τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, παρά μόνον ἡ Εὐχαριστία. Ἔτσι θα αισθανώμεθα οἰκεῖοι τοῦ Θεοῦ. Με την άρρητη αὐτή αἴσθηση τῆς τρυφεράς παρουσίας της Τριαδικής αγάπης να γλυκαθούμε».

Τίς οἶδε πῶς αἰσθανόταν αὐτήν τήν τρυφερά παρουσία τοῦ Κυρίου, όταν, μετά την μεταβολή τῶν Τιμίων Δώρων σε Σώμα και Αίμα Χριστοῦ, ἀναφωνούσε με θερμή και ραγισμένη φωνή: «Πιστεύομεν τον Κύριον ὧδε παρεῖναι!». Καί οἱ λόγοι του αὐτοί ήσαν μία συνειδητή ομολογία πίστεως, που ανέβλυζε από τους μυχούς τῆς ψυχῆς του και διαπερνούσε όλο του τὸ εἶναι ὡς ζωοποιός ἐνέργεια Θείας μεθέξεως. Διότι, καθώς εὐλογοῦσε τα Τίμια Δώρα, με τα μάτια τῆς πίστεως ἔβλεπε από μέγα Θύμα καί Ἱερεῖον, τὸ ὑπέρ τοῦ κόσμου σφαγέν, ἐπί τῆς ἱερᾶς Τραπέζης... κείμενον».

Ἀπλοὶ ἄνθρωποι ἀπό τόν «περιεστώτα» λαό εἶχαν ἀξιωθῆ, κατά τὴν ὥρα ποὺ ἔλειτουργοῦσε ὁ Παππούς, να ζήσουν θαυμαστές εμπειρίες. Μία Κυριακή, μετά τον Καθαγιασμό των τιμίων Δώρων, ή Ε.Μ. εἶδε αίφνης τὸ ἔκπαγλο φῶς τῆς Χάριτος να διαχέεται μέσα στο ἅγιο Βήμα καὶ νὰ τὸν καταυγάζη, ενώ στεκόταν ἐμπρὸς στὴν ἁγία Τράπεζα.

Ἄλλοτε, ἡ Κ.Ν. κατά την Θεία Λειτουργία ἔκθαμβη εἶχε ἀντικρύσει πύρινες φλόγες να περικυκλώνουν το ἅγιο Ποτήριο, πού ἐκρατοῦσε ὁ Πατήρ Δαμασκηνός.

Κάποια άλλη Κυριακή πάλι, ο Σ.Ρ. εἶδε μία δέσμη φωτός να εισέρχεται μέσα στο Άγιο Ποτήριο και μετά να κατευθύνεται στο πρόσωπο του Γέροντα, την ώρα πού ἐκοινωνούσε.

Με μεγάλη συγκίνησι ἐπίσης ή Ε.Π. διηγείται ότι, σε κάποια Θεία Λειτουργία, εἶδε περίλαμπρο φῶς νὰ ἀκτινοβολῇ μέσα ἀπό τά χέρια τοῦ ταπεινοῦ ἱερουργοῦ· καί ἄλλη φορά πάλι το ίδιο φῶς να περιλούζη όλη του την ύπαρξι.

Παρόμοιο γεγονός διηγεῖται ὁ Μ.Μ.: «Ένα Σάββατο ήρθα στην Μονή να λειτουργηθώ. Μόλις ἄνοιξα την πόρτα τοῦ Ναοῦ, ἀντίκρυσα ἕνα θέαμα πού μέ ἄφησε άναυδο καί ἔμεινα ακίνητος για αρκετή ώρα. Είδα τον πατέρα Δαμασκηνό να ἵσταται πρό τῆς ἁγίας Τραπέζης προσευχόμενος καί νά εἶναι ὁλόκληρος λουσμένος με ολόλευκο γλυκύτατο φῶς. Ἐπερίμενα θαυμάζοντας αρκετή ώρα, ἕως ὅτου τό φῶς ἐκεῖνο ἐξηφανίσθη».

Παράδοξη εἶναι καί ἡ ἐμπειρία της Β.Κ., ἡ ὁποία εἶδε τὸν Γέροντα, τήν ὥρα πού ἐτελοῦσε τὸ Μυστήριο, να φέρη ἀρχιερατική στολή (τήν γνωστή ὡς Δαλματική) με ολόχρυσα ἐπιμάνικα, που έλαμπαν υπερβολικά! Σημειωτέον ὅτι ἡ Β.Κ. δεν εγνώριζε ὅτι ἡ στολή που είδε ἦταν ἀρχιερατική καί ἐρωτοῦσε με απλότητα τίς ἀδελφές. «Τι περίεργα ρούχα ἦταν αὐτά πού ἐφοροῦσε σήμερα ὁ Παππούς. Που τα βρήκε;» Καί περιέγραψε πῶς τόν εἶχε ἰδῆ. Ἀκόμη ἡ εὐσεβεστάτη Μ.Σ. τον είχε ἀντικρύσει ὑπερυψωμένο ἐπάνω ἀπό τήν γῆ, κατά την Θεία Λειτουργία, ἐμπρός στην Ωραία Πύλη!

Έχοντας αὐτές τίς ἐμπειρίες ὁ λαός τοῦ Θεοῦ, εὐλαβεῖτο τον Γέροντα ὡς ἄλλο Μωϋσῆ. Ἀλλά καί ὁ Παππούς, τὴν ὥρα ποὺ ἐτελοῦσε τὸ μυστήριο τῆς ἀναιμάκτου Θυσίας, ἔνιωθε μεγάλο πνευματικό σύνδεσμο με τον συλλειτουργοῦντα λαό καί ἐχαιρόταν, στο πρόσωπο τῶν πιστῶν, τὴν ἑνότητα τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ. Συχνά ώμολογοῦσε με χαρά. «Σήμερα ἔνιωσα μεγάλη ευλογία στην ψυχή μου, γιατί ἡ Ἐκκλησία ήταν γεμάτη! Ἄνθρωποι, Ἄγγελοι, Ἅγιοι, ὅλοι μαζί έλατρεύαμε τον Θεό...». 

Καί ἡ προσευχή του δέν ἦταν μόνο ἱκεσία «ὑπέρ τῶν ἡμετέρων αμαρτημάτων καί τῶν τοῦ λαοῦ ἀγνοημάτων», ἀλλά, πολύ περισσότερο, εὐχαριστία καί δοξολογία ἐκ μέρους ὅλων τῶν ἀνθρώπων καὶ ὅλης τῆς κτίσεως.

«Κατά την Θεία Εὐχαριστία», έλεγε στις αδελφές, «να παρουσιάζωμε στον θρόνο τοῦ Θεοῦ ὅλο τον κόσμο. Να εὐχαριστοῦμε καί να δοξολογοῦμε ἐκ μέρους ὅλου τοῦ κόσμου τον Λυτρωτή για την Σταυρική, αλλά καὶ τὴν ἀναίμακτη Θυσία Του. Είμαστε υποχρεωμένοι να εὐχαριστοῦμε τον Θεό χάριν τοῦ λαοῦ - πού δέν σκέπτεται να Τον ευχαριστήση και νὰ ἱκετεύωμε για όλους τους ανθρώπους. Γιατί ὁ κόσμος πιστεύει ὅτι οἱ μοναχοί προσεύχονται καί εἰσακούονται ἀπό τόν Θεό, ἐπειδή εἶναι ἀφιερωμένοι στὴν ἀγάπη Του».

Ο ΠΑΤΗΡ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ - ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΣ ΛΑΤΡΕΥΕΙΝ (7)

 Συνέχεια από: Τετάρτη 31 Μαΐου 2023

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Β΄

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΣ ΛΑΤΡΕΥΕΙΝ

«Εμένα μου αρέσουν οἱ φωτοβολίδες…»

Με τους Θεοπνεύστους λόγους τῆς Εὐχῆς «Ἄξιον και δίκαιον Σε ὑμνεῖν, Σὲ εὐλογεῖν, Σὲ αἰνεῖν, Σοί εὐχαριστεῖν...», ἔμενε ἔκθαμβος και ἔνιωθε ἀδύναμος να δοξολογήση, ὅπως ἐπιθυμοῦσε, τον Τριαδικό Θεό. Καί τότε ἐκαλοῦσε ὅλο το σύμπαν πρὸς ἐνίσχυσι καί εἰσέδυε ἀνάμεσα στὰ ὄντα, για να δοξάση μαζί τους τον Κύριο. Με την απλότητα δέ που τὸν ἐχαρακτήριζε, ἔλεγε: «Ὁ Θεός ἔχει ἀφ' ἑαυτοῦ ἀπειρον τήν δόξαν. Ὅλο τό ἄπειρον εἶναι ἡ δόξα τοῦ Θεοῦ. Κάθε φορά, όμως, που λέμε την εὐχή “Ἄξιον καὶ δίκαιον...” προσκαλοῦμε καί ἐμεῖς τό σύμπαν ὁλόκληρο να δοξάση μαζί μας την Αγία Τριάδα. Το καλοῦμε νὰ μᾶς ἐνισχύση, για να δοξάσουμε ὅλοι μαζί τόν Θεόν καί νά ἀπολαύσωμε ὅλοι μαζί την δόξα Του».

Οἱ περιεκτικοί και παράδοξοι λόγοι του προκαλοῦν ἔκπληξη: «Όταν λέμε “Ἄξιον και δίκαιον...”  γινόμαστε μέτοχοι τῆς δόξης του Θεοῦ καί μαζί μέ ὅλο τό σύμπαν, ἀφώνως ἢ ἐμφώνως, δοξολογοῦμε τόν Θεό καί Τόν ἀτενίζομε κατάματα! Κατά τήν Θεία αυτή ενατένισι, παραχωρεῖ ὁ Θεός ἀνοίγματα στην ζωή τῆς αἰωνίου Βασιλείας!.. Καί εἶδαν τα Σεραφίμ... καί εἶδαν τα Χερουβίμ... καί εἶδαν τοὺς Ἁγίους... καί εἶδαν τους Μάρτυρας... καί εἶδαν τούς Παραδείσους... καὶ τί δέν εἶδαν!» 

«Ε! Πῶς νά μή σπάζη ή ψυχή στο “Ἄξιον και δίκαιον....”! Πω! Πω! Τί γίνεται ἐκείνη τήν ὥρα! Εἶναι ἡ ὥρα τῶν πυρσοκροτήσεων! Εμένα μοῦ ἀρέσουν οἱ φωτοβολίδες... Οἱ ἐκρήξεις τῆς δοξολογίας εἶναι σάν οὐράνιες φωτοβολίδες! Στο “Άγιος, Άγιος, Ἅγιος...” κάνουν μπούφ!... και σπάζουν! Εκείνη την στιγμή, ἂν πατήσης την σκανδάλη, πετυχαίνεις τον καλύτερο στόχο... Τότε ὁ ἄνθρωπος εἰσέρχεται ἀνάμεσα στα Νοερά πλάσματα και συντρίβεται ἀπό τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ!»

«Στα Ουράνια εἶναι αἰώνιος ἡ ἱερουργία. Με άλλη γλώσσα ὑμνοῦν στον Ουρανό. Τα Σεραφίμ ψάλλουν ἀκατάπαυστα κάθε φορά δέ, που λένε το "Ἅγιος, Ἅγιος, Άγιος... ", ὁ Θεός τούς ἀποκαλύπτει και μία νέα πτυχή τῆς δόξης Του. Καί τότε τα ζέοντα Σεραφίμ ενθουσιάζονται ακόμη περισσότερο. Ὡς ἄπειρος ὁ Θεός κάνει άπειρες εμφανίσεις καί τά ἀναφλέγει να δοξολογοῦν ἄπειρες φορές μέσα στην αιωνιότητα. Και όλο περισσότερο ενθουσιάζονται και μεθοῦν ἀπὸ τὴν ἀγάπη καὶ ψάλλουν Άγιος, Άγιος, Άγιος... Αὐτό εἶναι τὸ “ἀκατάπαυστο”!...»

«Λοιπόν, εἰσερχόμεθα καί ἐμεῖς μέσα στην Ουράνιο λατρεία καί, ὡς λογικά δημιουργήματα τοῦ Θεοῦ, παριστάμεθα νοητά εἰς τὸ ὑπερκόσμιο Θυσιαστήριο. Καί ἐνῶ ἱστάμεθα ἐκεῖ ἐπάνω, δεν παύομε να ἔχωμε την αἴσθησι καί τῆς παρούσης λατρείας, ἐδῶ κάτω, εἰς τόν Ναό. Ἔχοντας δέ συνυμνωδούς τοὺς Ἀύλους, ψάλλομε καί ἐμεῖς μαζί τους με αλαλαγμούς! Και πανηγυρίζει όντως ή ψυχή μας μὲ τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Γιά μᾶς αὐτή εἶναι ἡ πανήγυρις... Ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ! Αὐτός εἶναι ὁ ἔρωτάς μας! Αυτή εἶναι ἡ ἐπιθυμία μας καί αὐτή εἶναι ἡ ζωή μας. Ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ!»

«Γίνεται σεισμός... ἐπάνω και κάτω»

Μέσα στην αεικίνητη αυτή δοξολογία Αγγέλων καί ἀνθρώπων, μή ἀντέχοντας ο Παππούς το βάρος τῆς εὐφροσύνης καί τῆς εὐχαριστίας, ξεσπούσε σε δοξολογικές οιμωγές, πού ἐδονοῦσαν καί συνεκλόνιζαν τις καρδιές τῶν πιστῶν, καθώς ἐπληροφορούντα μυστικά τί ἐβίωνε ἐκείνη τὴν ὥρα αὐτός ὁ ἔνθεος μυσταγωγός. Ὅταν δὲ ἀπό τήν ἱερά συγκίνησι διέκοπτε τήν ἀνάγνωσι τῶν Εὐχῶν ἢ τῶν ἐκφωνήσεων, ὅσοι δεν τον ἐγνώριζαν, ἐρωτούσαν: -Τί ἔπαθε ὁ παπᾶς;

Καί οἱ γνωστοί ἐξηγοῦσαν.

- Δεν έχει τίποτε... Σε κάθε Λειτουργία ἔτσι κλαίει. 

Με αυτόν τον τρόπο γινόταν αγωγός τῆς Θείας Χάριτος καί ἐμυσταγωγούσε τους πιστούς στην ευχαριστιακή πανδαισία. Αδυνατώντας δέ νὰ ἐκφράση τά ἄρρητα, ἔλεγε: «Στο “Άγιος, Άγιος, Άγιος Κύριος Σαβαώθ...”, γίνεται σεισμός, ἐπάνω και κάτω. Όμολογοῦν τὰ οὐράνια Τάγματα όλα μαζί. Ψάλλουν όλα μαζί το “Ἅγιος, Άγιος, Άγιος...”. Και ἐμεῖς, κάτω στὴν γῆ, λέμε ὅλοι μαζί τόν ἴδιο ύμνο. Γίνεται σεισμός... ἐπάνω και κάτω! Καί στόν Οὐρανό καί στήν γῆ καί σέ ὅλο το σύμπαν. Και μετά...  Ε! ἐκεῖ εἶναι... ὅσο χωρέσει το μυαλό σου... Πάντως αὐτοί πού δέν εἶναι ὑποχρεωμένοι να ψάλλουν, ἠμποροῦν πιο πολύ να το νιώσουν και να το εκφράσουν. Ἐκεῖ γίνεται το μεγάλο "πατιρντί"...! Γιά νά τό ποῦμε... "μουρλά", γίνεται πανζουρλισμός στην Θεία Λειτουργία!...».

Με τέτοια λατρευτική έντασι ἐβίωνε ὁ Γέροντας τὸ Μυστήριο τῆς Ευχαριστίας τοῦ Θεοῦ, ὁ Ὁποῖος «παρέχει πτέρυγας Ἁγίου Πνεύματος πρός τό ὕπτασθαι ακωλύτως εἰς τόν αέρα τῆς Θεότητος»! Και σαν να ἐπρόκειτο για καθημερινή υπόθεσι, ἔλεγε στίς ἀδελφές σε κάποια σύναξη: «Όταν φθάνωμε στην ἁγία Αναφορά, ή ψυχή μας γίνεται περισσότερο “ἔκπεινος καὶ ἔκδιψος”, τῆς Θείας ἀγάπης. Ὁ νοῦς μας εὐρύνεται πλέον, φερόμενος προς τα άνω· η διάνοιά μας ανεβαίνει όλο και πιο ψηλά και παίρνουμε την πορεία προς τόν ἀποφατικό χώρο των Αγγέλων».

«... Πολλές φορές σκέπτομαι να ομιλήσω με τοὺς Ἀγγέλους. Όλοι, βεβαίως, θέλουμε να ομιλήσαμε μαζί τους, για να μας εἰποῦν τα μυστικά τους. Όταν, λοιπόν, φθάναμε σ' αὐτόν τόν ἄλλο χώρο, τον Αγγελικό, ή ψυχή μας ελαφρύνεται, οὐρανοποιείται και μένει καρφωμένη ἐκεῖ πέρα. Τότε στήνουμε το αυτί μας να ακούσωμε τα μυστικά που λένε οἱ Ἄγγελοι στον Θεό... Και θέλω, όπως οἱ Ἄγγελοι ύμνοῦν τὸν Θεό, ἔτσι νὰ τόν ὑμνήσω και εγώ από 'δω πέρα. Ενώ στέκομαι ἐδῶ, ἐμπρός στην Αγία Τράπεζα, είμαι σφηνωμένος ἐκεῖ, ἀνάμεσά τους. Παρ' ὅλη τήν ἁμαρτωλότητα που έχουμε, θέλομε να μιμηθοῦμε τοὺς Ἀγγέλους».

«Αλλά η ψυχή δέν ἀναπαύεται να μένη μόνο στον Αγγελικό χώρο. Θέλει να σπάση τούς φραγμούς και τα σύνορα και να πηδήση στο Υπερπέραν. Να περάση πέρα! Και δίνει μιά πέρα για πέρα... και φθάνει σ' αὐτό τό ὑπερουράνιο Θυσιαστήριο!.. Ἐκεῖ, στὸ ἄκτιστο Φῶς, ἐκεῖ, στό ἀνέσπερο φως!... Ἐκεῖ, θα γονατίση ή ψυχή, που καίγεται ἀπὸ τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, καὶ εὐχαριστῶντας Τον ἀφώνως, θα ἀπολαύση τήν Θεοκοινωνίαν...».

Ο ΠΑΤΗΡ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ - ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΣ ΛΑΤΡΕΥΕΙΝ (6)

 Συνέχεια από: Σάββατο 27 Μαΐου 2023

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Β΄

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΣ ΛΑΤΡΕΥΕΙΝ

«Περνάει από το χέρι μου ἡ Χάρις του Θεού…»

Σε κάθε ιερουργία της μυστικῆς Θυσίας ὁ Γέροντας ζοῦσε ἐναργώς τα Θεία γεγονότα τῆς ζωῆς τοῦ Χριστοῦ, τά ὁποῖα ἐκτυλίσσονται μέσα στην Λειτουργία. Κατά την μεγάλη Είσοδο ή μορφή του ἔδειχνε ότι συμπορευόταν με τον Χριστό στην θριαμβευτική είσοδο στα Ιεροσόλυμα, στὴν ἀνάβασι πρός τόν Γολγοθά, στην Αποκαθήλωσι και στην Ταφή. Ενιωθε να συντρίβεται ἀπό τό ἔργο τῆς Θείας Οικονομίας, ὅπως δηλώνουν τα λόγια του:

«Στην Θεία Λειτουργία ζούμε την ζωή τοῦ Χριστοῦ ἀπό τήν Γέννησι μέχρι τήν Ἀνάληψί Του. Κατά την λατρεία διαδραματίζονται ενώπιον μας τα Θεία γεγονότα της Σταυρώσεως, τῆς Ταφῆς τοῦ Κυρίου, τῆς Ἀναστάσεώς Του. Καί εἴμαστε καί ἐμεῖς παρόντες. Ἡμποροῦμε καὶ ἐμεῖς να γίνουμε Μυροφόρες, με την αυτήν ἀγάπη πρὸς τὸν Χριστό. Τα μύρα μας, ποὺ θὰ τοῦ προσφέρωμε ανά πᾶσαν στιγμήν, εἶναι πρῶτον τα δάκρυα τῆς μετανοίας καί τῆς εὐγνωμοσύνης και δεύτερον ἡ ὁλοκληρωτική ἀφιέρωσις τοῦ ἑαυτοῦ μας στην λατρεία Του. Γιατί Τον λατρεύουμε!.. Τόν ζούμε! Δεν τελοῦμε ἁπλῶς μία αναπαράσταση τῆς Σταυρώσεως τοῦ Κυρίου, ἀλλά, με την ἁγία Αναφορά, εἰσδύομε στο μυστήριο της Σταυρώσεως τοῦ Χριστοῦ καί συμπαριστάμεθα μέ τήν Θεοτόκο και τὸν Ἰωάννη κάτω ἀπό τόν Σταυρό! Ζούμε την λυτρωτική του Θυσία καί τελοῦμε τήν ἀναίμακτο Ευχαριστία εἰς τήν Αὐτοῦ ἀνάμνησι· ἔτσι ἀπολαμβάνομε καί ἐμεῖς τήν σταυρική ἀγάπη Του, την λύτρωσι καί τήν Αναστασί Του».

«Ειρήνη πάσι!»

«Όλος ἐκδημῶν, ὅλος εξιστάμενος ἑαυτοῦ, καὶ ἐγιγνώσκετο και οὐκ ἐγιγνώσκετο θεόληπτος είναι...» (Διον. Άρεοπ. Περί θείων όνομ, γ', 2)

Το κάθε τι μέσα στην Θεία Λειτουργία ήταν για τον Γέροντα αἰτία νέων πνευματικῶν ἀναβάσεων. Όλες οι οἱ λειτουργικές του κινήσεις διέχεαν τήν Χάρι που είχε σκηνώσει μέσα του. Όταν έβγαινε στην Ωραία Πύλη, για να μεταδώση στον λαό τήν εἰρηνόδωρο ευλογία, είχε την αἴσθησι, ὅτι ἡ Χάρις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἐπερνοῦσε ἀπό τό Ιερατικό του χέρι καὶ ἐπήγαινε να καταυγάση τους πιστούς, ὅπως ὁ ἴδιος ώμολογούσε: «Όταν λόγω "Ειρήνη πᾶσι", πρέπει να έχω συνείδησι ὅτι τὸ Ιερατικό μου χέρι τὸ ἔδωσε ὁ Θεός, για να μεταδίδη την Θεία Χάρι. Να έχω πλήρη την συνείδησι ὅτι εἶμαι ἀγωγός τῶν ἀκτίστων ἐνεργειῶν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, που απολαμβάνουν οἱ πιστοί στην Θεία Λειτουργία διὰ τῆς ὁλοκληρωμένης πίστεως».

«Μοῦ ἀνέφεραν ὅτι, οσάκις κάποιος γνωστός μας ἱερεύς λέγη “Εἰρήνη πάσι", βγαίνει από το χέρι του ἔκπαγλο φῶς καί σκορπίζεται σὲ ὅλη τήν Ἐκκλησία! Αυτό βέβαια γίνεται τακτικά, ἀλλά ἐμεῖς δὲν το βλέπομε. Παρεχώρησε, όμως, ο Θεός νὰ τὸ ἰδοῦν οἱ πιστοί, για να το γνωρίσωμε. Λοιπόν, κάθε φορά που εὐλογεῖ ὁ ἱερεύς, σκορπίζεται μέσα στον Ναό ή Χάρις τοῦ Θεοῦ. Καί ὅταν ἡ ψυχή μας είναι έτοιμη, ὄντως ἀπολαμβάνει την Χάρι και φωτίζεται και χαριτώνεται και ἁγιάζεται. Καί ἐγώ ὅταν εὐλογῶ τόν λαό λέγοντας "Εἰρήνη πάσι", αἰσθάνομαι ὅτι περνάει ἀπό τό χέρι μου ή Χάρις τοῦ Θεοῦ καί διοχετεύεται στους πιστούς».

«Πρέπει να φουντώνωμε τις πυρκαϊές»

Ὁ Παππούς πάντοτε ἐλειτουργούσε με μέθεξι ψυχῆς ἐμβαθύνοντας στο ουσιαστικό νόημα τῶν τελουμένων. Ὅταν ἔφθανε στην Αγία Αναφορά, κορυφωνόταν η συγκίνησίς του. Η φωνή του -καθώς εδιάβαζε με μεγάλη κατάνυξι τίς εὐχές- διεκόπτετο ἀπό τούς λυγμούς. Μαζί του δέ ἔκλαιαν καί οἱ πιστοί. Ζοῦσε ὅλη τήν μυστική έννοια τῶν λόγων κάθε Εὐχῆς, τοὺς ὁποίους απήγγελλε με τρόπο συγκλονιστικό.

Γι' αὐτό, ὅταν παραινούσε τίς ἀδελφές, οἱ λόγοι του είχαν μεγάλη ἀπήχησι: «Μελετήστε τις Εὐχές. Η κάθε μία περικλείει την Παντοδυναμία τοῦ Θεοῦ, τήν Πανσοφία τοῦ Θεοῦ, τὴν ὑπερτάτη Αγάπη τοῦ Θεοῦ. Αὐτό τὸ αἰσθάνομαι, ὅταν λέγω τῆς Εὐχές, τις οποίες πολλές φορές “τρομάζω”, να τις τελειώσω. Γιατί οἱ Ἅγιοι, ὅταν ἔγραφαν τις Ευχές εν Πνεύματι Ἁγίῳ, ἐξέφραζαν τις Θείες τους εμπειρίες. Οι Ευχές περιέχουν θεολογία, δοξολογία, εὐχαριστία, παράκλησι, ἐμπιστοσύνη στον Θεό, Θείο έρωτα!»

«Διὰ τοῦτο στην Θεία Λειτουργία ζούμε καυστικώτερα τις στιγμές της πρώτης μας ἀγάπης. Αὐτές εἶναι φωτιά! Πρέπει σιγά- σιγά να αυξάνωμε τις αναλαμπές... Αναλαμπές... ή πυρκαϊές να τις πούμε. Πάντως πρέπει να τις φουντώνωμε μέσα στην Λειτουργία και να τις ζοῦμε ὅλη τὴν ἡμέρα και όλη την νύκτα, παρακαλώ».

Ὅταν ὁ πατήρ Δαμασκηνός ύψωνε τα χέρια του, τὸν νοῦ καὶ τὴν καρδιά του καὶ ἔλεγε «Άνω σχώμεν τάς καρδίας», ήταν ἔκδηλο από την λάμψι τῆς μορφῆς του ὅτι τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιο ἡνιοχοῦσε τὸ ἅρμα τῆς προσευχής του. Ήδη είχε μεταβή νοητώς στό επουράνιο Θυσιαστήριο. Δεν είχε πλέον καμμία επαφή με τα γήινα. Καί αὐτό ἐμφαίνεται από τους λόγους τους. «Όταν λέμε “Άνω σχώμεν τας καρδίας”, σημαίνει ότι λησμονούμε τα πάντα και όλος μας ὁ νοῦς καὶ ἡ καρδιά εἶναι ἐνώπιον του Θεού. Μόνο τότε έχουμε την βεβαιότητα πλήρη ότι ομιλούμε με τον Θεό, διότι αισθανόμεθα την Παρουσία Του και η διάνοιά μας είναι αγκιστρωμένη ἐκεῖ ἐπάνω, στο Πρόσωπο τοῦ Κυρίου! Έχουμε τον Χριστό ενώπιον μας, εἰς τὴν διάνοιά μας, εἰς τὴν καρδία μας. Βλέπομε με τους νοερούς ὀφθαλμους μας το Πρόσωπο τοῦ Κυρίου και αναπαυόμεθα εἰς Αὐτό». 

«Ας παρακαλούμε, λοιπόν, στήν Θεία Λειτουργία το Άγιο Πνεύμα νὰ ἐνοικὴ ἐν ἡμῖν, να μας καθαρίζη τὸν νοῦ καί τήν καρδία· των μέν νου να τον λαμπρύνη, την δε καρδία να την κάνη κρυσταλλίνη, ὥστε νά αντικατοπτρίζεται εἰς αὐτήν τό Πρόσωπο τοῦ Κυρίου και να αποκτήσωμε Χριστοειδή έννοια».

«Αναστάσεως ημέρα και λαμπρυνθῶμεν τῇ πανηγύρει!»

Ο ΠΑΤΗΡ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ - ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΣ ΛΑΤΡΕΥΕΙΝ (5)

 Συνέχεια από: Σάββατο 20 Μαΐου 2023

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Β΄

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΣ ΛΑΤΡΕΥΕΙΝ

«Σταθμοί δακρύων»

Ἄλλοτε πάλι ὁ λόγος του γινόταν μεταδοτικός τῶν ἐνθέων του βιωμάτων, καθώς έλεγε: «Η Θεία Λειτουργία πρέπει νὰ ἔχη σταθμούς δακρύων, για να νοστιμεύη. Καταλάβατε; Να νοστιμεύη και να δροσίζη. Ἔχομε, λοιπόν, σταθμούς στην οδό αὐτή τῆς Θείας Λειτουργίας. Από τὴν ἀρχὴ ἕως τὸ τέλος υπάρχουν οι σταθμοί τῶν δακρύων.

 Όταν, βεβαίως, λέγωμε σταθμούς δακρύων, αποκλείομε τα δάκρυα τῆς ἀπελπισίας ἢ τοῦ παραπόνου. Πρώτος σταθμός, ἀσφαλῶς, εἶναι τὰ δάκρυα τῆς μετανοίας, που ρέουν ἀπὸ τὴν αἴσθηση τῆς πτωχείας μας. Κατόπιν ἔρχονται τα δάκρυα τῆς εὐχαριστίας καί τῆς δοξολογίας που πηγάζουν ἀπὸ τὴν ἀντίληψι του Θείου Ελέους. Καὶ ἀκολουθοῦν τὰ δάκρυα τῆς ἱερᾶς συγκινήσεως, ποὺ ἀναβλύζουν χωρίς βία ἀπό τήν κατανόηση τῆς πίστεως εἰς τὸν Χριστόν. Αὐτός εἶναι, μάλλον, ὁ μεγαλύτερος κρουνός· ή κατανόησις τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ πρὸς ἐσέ, προς όλους τοὺς ἀνθρώπους καὶ πρὸς ὅλο τό σύμπαν».

«Είμαστε όλοι ίδικοί του και ἡ Ἐκκλησία όλη δική μας»

Θεωρώντας τὸν ἑαυτό του ἀνάξιο τῆς Θείας ἀγάπης καί τῆς Θείας γνώσεως, εγκατέλειπε τὴν ὕπαρξί του στὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ, είλκυε την Χάρι και γινόταν «γνωστός» στον Θεό, ποὺ ἀποκαλύπτεται στούς πτωχοὺς τῷ πνεύματι. Αὐτή τήν ἄγνωστο γνῶσι ἐννοοῦσε, ὅταν ἀνέφερε: «Πρέπει να γίνωμε γνωστοί εἰς τόν Θεό. Αὐτή εἶναι ἡ ἀληθινή γνώσις να γνωρισθοῦμε ἀπό τόν Θεό, ἐλκύοντας με την ταπείνωσί μας την Χάρι Του. Αὐτό εἶναι που λέγει ὁ Ἀπόστολος «γνόντες Θεόν, μᾶλλον δέ γνωσθέντες ὑπὸ Θεού».

«Με την συνεχή μετάνοια καί τήν ἀντίληψι τῆς πτωχείας μας, ταπεινούμεθα και πέφτουμε στὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ. Τότε μᾶς ἐπισκιάζει ή Χάρις καὶ ἀποκαλύπτεται στην ψυχή μας μέσα σε φῶς ὁ Ἴδιος ὁ Θεός! Αν δεν μᾶς ἀποκαλυφθῆ, πῶς θὰ Τὸν ζητήσουμε; Πρέπει σε κάθε Λειτουργία αὐτό να ζητάμε την Θεία ἀποκάλυψη και την νοητή συνομιλία μετά τοῦ Θεοῦ. Καὶ αὐτά, εἴπαμε, γίνονται διά μέσου τῆς πίστεως, πού εἶναι ὁ μοναδικός στόλος καὶ τὸ ἑδραίωμα τῆς ὑπάρξεως μας.

«Η κορυφή τῆς Θείας ἀποκαλύψεως ευρίσκεται μέσα στην Θεία Λειτουργία. Διά μέσου τῶν εὐχῶν τοῦ Μυστηρίου καί τῶν ἐκφωνήσεων ἐνεργεῖ τὸ Ἅγιον Πνεῦμα καὶ ἡ ψυχή μας ἐνοπτρίζεται τὴν ἀποκάλυψη τῆς Τριαδικῆς ἀγάπης.  Ὁ ἴδιος ὁ Χριστός τελεῖ τὸ Μυστήριο. Ἐν Ἁγίω Πνεύματι κινοῦνται τὰ πάντα, καὶ ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι ἀποκαλύπτεται ο Θεός εἰς ἡμᾶς. Γι' αὐτό λέμε: "Ελεήμων και φιλάνθρωπος Θεός υπάρχεις", καί "Σοί παρακατατιθέμεθα τὴν ζωήν ἡμῶν ἅπασαν". Τοῦ ὁμιλοῦμε, γιατί εἶναι ἐνώπιόν μας· καταλάβατε; Είναι πλέον αποκεκαλυμμένος ὁ Θεός ἐνώπιόν μας καὶ ὁμολογοῦμε ὅτι ἀποκαλύφθηκε μέσα στην ψυχή μας πλέον. Μας έχει γίνει πίστις αὐτό. Αὐτός εἶναι ἡ ζωή μας. Γι' αὐτό ἀναφωνούμε; "Κύριε ὁ Θεός ἡμῶν, ὁ μόνος Ἅγιος". Ὁμολογούμε ότι εἴμαστε ὅλοι ἰδικοί Του καί ἡ Ἐκκλησία όλη δική μας».

«Όσο, λοιπόν, προχωρούμε και συνεχώς "σκαλίζομε", στα βάθη της Θείας Λειτουργίας, ατενίζομε απεραντοσύνη εμπρός μας. Το θέμα της Θείας αποκαλύψεως εἶναι ἀχανές και άπειρο και όλο εἰσδύομε "ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ Πατρός", ἡ ὁποία δέν ἔχει διαστάσεις, ἀλλά εἶναι ἄπειρος».

«Σπέρνω τον νοῦ μου στο Υπερουράνιο στερέωμα»

Ο πατήρ Δαμασκηνός, ένθους, εξεστηκώς, γεμάτος θείο φόβο και Θείο έρωτα, παρίστατο στο Άγιο θυσιαστήριο ως άλλο Χερουβίμ. Μόλις άρχιζε ὁ Χερουβικός ύμνος, ύψωνε τα χέρια του με «συντετριμμένη καρδία», προφέροντας με κατάνυξι: «Ουδείς ἄξιος τῶν συνδεδεμένων... Τα γάρ διακονεῖν Σοι μέγα και φοβερόν καί αὐταῖς ταῖς ἐπουρανίας δυνάμεσι...». Ο τρόπος με τον οποίο προέφερε αυτούς τους λόγους, έφανέρωνε τον ροίζον τῆς ὁρμητικής λατρείας του, αλλά και την απόλυτη εμπιστοσύνη του στην Πατρική αγάπη. Οι λόγοι του περιγράφουν τις ἐφέσεις τῆς ψυχῆς του: «Εάν επιθυμούμε να μιμηθούμε τα Χερουβίμ και ανοιγώμεθα στον Θεό έτοιμοι προς υποδοχήν Του, ο Θεός θὰ μᾶς ἀνοίξη τον ουράνιο κρουνό τῆς ἀγάπης Του, για να μας ἐλεύση. Σε κάθε Λειτουργία να ανακαινίζωμε συνεχώς την διαβεβαίωση: Θεέ μου, είμαστε έτοιμοι να γίνωμε όπως τα Χερουβίμ! Λοιπόν, Σε ἱκετεύομε, ἐπισκέψου τήν σκέψι μας καί τήν διάθεσή μας και στερέωσέ μας στην πίστι, ὥστε πράγματι να ἐπιθυμήσωμε να γίνομε ὅπως τά Χερουβίμ στην αιωνιότητα».

Ο Χερουβικός ύμνος μεταρσίωνε τον Γέροντα καὶ τόν ἀνύψωνε στην ακατάπαυστη μυσταγωγία, ὅπως ὁ ἴδιος, σε στιγμές Θείας εξάρσεως, ὡμολογούσε: «Στο Χερουβικό στρώνεσαι κάτω καί ὑψώνεις τον τοῦ σου στὸν ὁρίζοντα τῆς Θείας αγάπης καί μέ πίστι ἀκράδαντο κρέμεσαι ἀπό τόν ὀφθαλμό τοῦ Θεοῦ. Τότε η διάνοιά σου δεν έχει τίποτε ὡραιότερο νὰ ἀτενίση από την Πανωραιότητα τοῦ Θεοῦ. Καί αὐτή ἡ θέα μαρτυρεῖ ἐντός σου ὅτι εἶναι γνωστός σε σένα, πλέον, ὁ Θεός καί σε ἀναπαύει... Καί ἀπολαμβάνεις αὐτή τήν θέα, πού εἶναι φῶς, καὶ ἀτενίζεις τὴν δόξα τοῦ Προσώπου τοῦ Κυρίου τήν Ἀλήθεια που σε ελευθερώνει... Σπέρνω τόν νοῦ μου στο Υπερουράνιο στερέωμα και παίρνω μαζί μου. αὐτό τό Στερέωμα κάτω στην γῆ... Ελεύθερος, πλέον, κατεβάζω κάτω αὐτόν τον ορίζοντα. Και τότε στέκομαι ἐκεῖ, ἀνάμεσα στὴν ἐπίγειο καί στήν ἐπουράνιο Εκκλησία. Με τους νοητούς ὀφθαλμοὺς ἀτενίζω την Ουράνιο λατρεία καί συγχρόνως απολαμβάνω την εύφροσύνη τῆς ἐπιγείου».

Πράγματι, ὅταν ὁ μύστης αὐτὸς τῆς Χάριτος έβγαινε στην ωραία Πύλη νά θυμιάση, ἐνῶ ὁ χορός ἔψαλλε «καί τῇ ζωοποιό Τριάδι τον τρισάγιον ὕμνον προσάδοντες», ἡ μορφή του ήταν ὅλη φῶς, καθώς αντανακλούσε τὴν ἀκτινοβολία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἀπὸ τοὺς ὀφθαλμούς του, σάν ἀπὸ πηγές, έρρεαν τα δάκρυα ασυγκράτητα. Ὁ νοῦς του ἦταν βυθισμένος στην αθέατη αἴγλη τῆς θεϊκῆς ὡραιότητας, στο φως πού εἶναι «ή καλλονή τοῦ μέλλοντος αἰῶνος, ἡ ἄναρχος καί ἀδιάδοχος Βασιλεία τοῦ Θεοῦ». Ἔτσι, μέ τήν χάρι ποὺ ἐσκόρπιζε ἡ ἀλλοιωμένη ὄψις του, μετέδιδε στον λαό την μαρτυρία τῆς Θείας δόξης. Αὐτή τήν μαρτυρία παρακινοῦσε καί τίς ἀδελφές να δίδουν ανατείνοντας τόν νοῦ τους στὸν οὐρανό κατά τήν Θεία λατρεία: «Από εδώ και πέρα ἡ Θεία Λειτουργία νά μή μᾶς περνάη ἔτσι. Να είμαστε τελείως άγρυπνοι ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ. Τίποτε γήινο νά μή μᾶς ἀπασχολή. Μόνο τα ουράνια! Σᾶς τό λέω, ἀπό μία πεῖρα, ὅτι αὐτό εἶναι εὔκολο. Χρειάζεται να βάλωμε πείσμα, γιά νά μή φεύγη ὁ νοῦς μας ἀπό τά τελούμενα καί τά νοούμενα στην Λειτουργία. Και να ξέρετε ὅτι φέρομε ευθύνη. Γιατί, ὅταν ἐμεῖς ζοῦμε τήν Θεία Λειτουργία ὡς παγκόσμιο λατρεία και προσευχώμεθα, τὸ ἀντιλαμβάνεται καί ὁ λαός τοῦ Θεοῦ καί συγκινεῖται καί προσεύχεται καί συμμετέχει καί αὐτός».

Ο ΠΑΤΗΡ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ - ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΣ ΛΑΤΡΕΥΕΙΝ (4)

Συνέχεια από: Παρασκευή 19 Μαΐου 2023

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Β΄

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΣ ΛΑΤΡΕΥΕΙΝ

«Αισθάνθηκα σαν νὰ μοῦ εἶχε φύγει το τομάρι μου»

Στην Θεία λατρεία, ὁ θεόφρων αὐτός μυσταγωγός προσήλωνε με δέος τόν νοῦ του στα θαυμάσια μυστήρια τῆς Θεοκτίστου δημιουργίας καί εἰσερχόταν στην θεωρία τῆς θαυματουργίας τοῦ ἀπείρου Δημιουργοῦ. Ὑπερέβαινε τόν αἰσθητό κόσμο, τον χώρο καί τόν χρόνο, καί τό πνεύμα του ἐντρυφοῦσε σε ἀποκαλύψεις, τις οποίες «ὀφθαλμός οὐκ εἶδε καί οἷς οὐκ ἤκουσε καί ἐπί καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη». Ἂν καμμία φορά τον διέκοπταν κατά τήν ὥρα τῆς λατρείας, δυσκολευόταν νὰ ἔλθη πάλι σε επαφή μέ τά ἐπίγεια. Ἦταν φανερό ὅτι ὁ νοῦς του εὑρισκόταν πολύ μακρυά· περιπόλευε σέ ἀδιάστατους χώρους. Όπως δέ βεβαιώνει ὁ ἅγιος Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης, «όσα γινώσκεται ταῖς μετoχαῖς μόνον γινώσκεται». Γι' αὐτό καί οἱ λόγοι του ἐπληροφορούσαν και ἀλλοίωναν τίς ψυχές. «Στη δική μας Λειτουργία, ὅταν ἀφήνωμε ἐλεύθερη τήν σκέψη μας πρός τά ἐπάνω, ὁ Θεός μικραίνει τήν ἀπόσταση και ἀνοίγει ὁ Οὐρανός. Στον Ουράνιο κόσμο γίνεται ακατάπαυστος Θεία Λειτουργία. Μέ τούς ὀφθαλμούς τῆς ψυχῆς, ἀτενίζομε τήν ἐν Οὐρανοῖς λατρεία, ἐνσωματωνόμεθα μέ τήν ἐπουράνιο Ἐκκλησία νοητά και πλημμυρίζει ἡ καρδιά μας μέ τήν ἐλπίδα τῆς αἰωνίου μακαριότητος».

«Σήμερα στην Θεία Λειτουργία, για δέκα λεπτά, ένα τέταρτο... ἔμει να ελεύθερος από το βάρος τοῦ παρόντος κόσμου καί τῆς παρούσης ὕλης. Ελεύθερος τελείως!.. Και σκέφθηκα; Α! ἔτσι εἶναι ἡ ζωή τῶν Ἁγίων. Πῶς ζούνε στόν οὐρανό οἱ Ἅγιοι!.. Ἔτσι εἶναι! Ἀπηλλαγμένοι ἀπό τήν ὕλη. Δηλαδή ένιωσα τήν ἐλευθερία πλέον. Α! λέω, ἔτσι εἶναι! Κουράγιο, λοιπόν, κύριε Δαμασκηνέ, να τελειώσης ἀπό 'δώ πέρα, νά πᾶς ἐκεῖ!».

Ἄλλη φορά πάλι εἶπε: «Σήμερα στην Λειτουργία αἰσθάνθηκα σαν να μοῦ εἶχε φύγει τό τομάρι μου... Ημουν πολύ ελαφρός, πούπουλο! Ένιωθα μια χαρά μέσα μου αλλιώτικη, πού μέ ἔκανε να ξεχνῶ τα πάντα!.. Λέγω στον Κύριο: "Εσύ, Κύριέ μου, ξέρεις ποιά εἶναι ἡ ἐπιθυμία μου νὰ ἀπαλλαγῶ τῶν ἐγκοσμίων καί τῆς ὕλης". Δεν ξέρω... Μήπως αὐτά ὅλα εἶναι πλάνη; Νιώθω μία μεγάλη μακαριότητα, ἀλλά καί πάλι λέγω: Μήπως εἶναι ἀπό τόν πονηρό; Ἡσυχάζουν, όμως, όλα μέσα μου και ἀπολαμβάνω μια τελεία εἰρήνη καὶ ἐλευθερία. Δεν ξέρω τί να πω... ὁ Θεός νά μέ ἐλεήση...».

«Σε κάθε μας βήμα βλέπομε την ἀποκάλυψη τοῦ Θεοῦ».

Ὁ Παππούς δέν ζούσε μόνο την Θεϊκή Παρουσία, ἀλλά ἔχαιρε και μέ τήν λαμπρότητα ὅλων τῶν Ἁγίων, πού ἀντανακλούν τίς ἀστραπές της Θείας δόξης. Ζώντας το μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας, ἀπελάμβανε τήν κοινωνία τῶν Ἁγίων. Τούς ἔνιωθε ἰδικούς του, Φίλους του και εδεχόταν τίς ἄφθονες δωρεές τους, εὐχαριστῶντας μαζί τους τόν Εὐεργέτη. Στην Θεία Λειτουργία εἶχε τήν αἴσθησι ὅτι παρίσταται πλήθος Ἁγίων, όπως μὲ ἁπλότητα πολλές φορές ἀνέφερε: «Πω, πω! τί γίνεται στην Θεία λατρεία! Καί μεῖς χαιρόμαστε την παρουσία τῶν Ἁγίων, ἀλλά καί ἐκεῖνοι εὐφραίνονται καθώς, με το μέγα μυστήριο τῆς Θείας Εὐχαριστίας, προσλαμβάνουν μεγαλύτερη δόξα. Όλοι μαζί ευρισκόμεθα ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, ἐνώπιον ὅλου τοῦ Ἀγγελικοῦ κόσμου καί τῆς Ἐκκλησίας τῶν πρωτοτόκων, τῆς ἐν οὐρανοῖς πανηγύρεως. Και συνδοξολογούμε μαζί τους τον Τριαδικό Θεό, τόν Ὁποῖον εὐχαριστοῦμε καί εὐλογοῦμε».

Ὁ θεολόγος νοῦς του ἐντρυφούσε στο μυστήριο τῆς ἀγάπης τῆς Αγίας Τριάδος. Συχνά δεν ἠμποροῦσε νὰ ἀναφέρη τις Τριαδικές δοξολογικές εκφωνήσεις, διότι τόν ἔπνιγε ἡ συγκίνησις καί ἀναλυόταν σε δάκρυα και λυγμούς. Υπαινισσόταν δέ τίς δωρεές πού ἀπελάμβανε, ὅταν ἔλεγε: «Καί μέ μία μόνο ἐπίκληση τῆς Ἁγίας Τριάδος δεχόμεθα τήν ἀποκάλυψη τοῦ Θεοῦ μέσα στην ψυχή μας, γιατί ἐνεργεῖ ἡ Χάρις τοῦ Θείου Ὀνόματος. Τότε, διά μέσου τῆς πίστεως, ἀνοίγουν οἱ νοεροί ὀφθαλμοί μας καὶ ὄντως ἀπολαμβάνομε τήν Θεία ἀποκάλυψη καί τήν ζοῦμε καί τήν αἰσθανόμεθα μέσα στην ψυχή μας και μέσα στην ζωή μας. Σε κάθε μας βήμα βλέπομε τήν ἀποκάλυψι τοῦ Θεοῦ».

Γεμάτος πνευματική μέθη, κατά τήν ὥρα τοῦ Τρισαγίου ὕμνου, με την μελωδική του φωνή, ἀντιφωνοῦσε στούς ἀλαλαγμούς τῶν συλλει τουργών του Αγγέλων. Και τότε ή μορφή του γινόταν ολόφωτη και διεσκόρπιζε την χάρι καί τήν εὐφροσύνη σε όλο το συμπροσευχόμενο πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας, προκαλώντας στις ψυχές τὴν Θεία ἀλλοίωσι, Καί ὡμολογούσε: «Κατά το διάστημα τῆς Θείας λατρείας, ἐὰν ἐμεῖς, ταπεινούμενοι διά τῆς εὐχαριστίας, δεχώμεθα τήν Θείαν ἔλλαμψιν και Χάριν, πραγματοποιούνται στις ψυχές τῶν πιστῶν πολλά θαύματα. Θαύμα τα μετανοίας, θαύματα εὐχαριστίας, θαύματα ελπίδος για την Βασιλεία τοῦ Θεοῦ καί θαύματα Θείας εὐφροσύνης».

«Ἔχεις ἀναλάβει να ευφραίνης τοὺς ἀνθρώπους».

Ἀπό τήν προσωπική του πεῖρα ὁ Γέροντας ἐπίστευε ὅτι ἡ εύρυθμος βυζαντινή ψαλμωδία, όταν γίνεται με προσευχητική και δοξολογική διάθεση, συμβάλλει στην κατάνυξι και στην πνευματική ανάτασι του πληρώματος τῆς Ἐκκλησίας. Γνωρίζοντας δέ ὅτι ἡ Χάρις μεταδίδεται, ἀνέφερε: «Μέ τήν ψαλμωδία εὐφραίνονται ὅλοι όσοι ψάλλουν. Ἔχω δέ τήν γνώμη, ὅτι, όταν κανείς ψάλλη μέ τήν καρδιά του, παρέχει και στούς ἄλλους τήν εὐκαιρία να εὐφραίνωνται, ἐάν βεβαίως αἰσθάνεται αὐτά πού ψάλλει. Ἡ εὐφροσύνη πληρώνει πρῶτα ἐσένα, που ψάλλεις, καί κατόπιν πηγαίνει στους πιστούς. Καί ὅταν εὐφραίνωνται οἱ πιστοί, εὐφραίνεσαι καί σύ, καθώς ψάλλεις και προσεύχεσαι. Αν δέν εύφρανθῆς ἐσύ πρῶτος, δὲν ἠμποροῦν νὰ εὐφρανθοῦν οἱ ἄλλοι. Ἐσύ, πού ἔχεις ἀναλάβει νά εὐφραίνης τοὺς ἀνθρώπους και να τους παρηγορής, πρέπει πρῶτος νά εὐφρανθῆς ἀπό τήν ἐπίσκεψι τῆς Χάριτος, γιά νά ἐπιδράσης στόν λαό. Η όλη σου κατάστασις και τα βιώματά σου, μέσα στην Λειτουργία, μεταδίδονται καί στόν υπόλοιπο κόσμο. Καί αὐτό εἶναι ἕνα ἀπό τά θαύματα καί τίς δωρεές τῆς μυστικῆς λατρείας».

Ἔτσι γίνεται ἀντιληπτό γιατί, ὅταν ἔψαλλε ὁ Παππούς, ἐξέχεε ρεῖθρα παρηγορίας στον λαό. Ιδιαίτερα, ὅταν ἔμελπε τον Τρισάγιο ύμνο, γινόταν ὁ ἴδιος λύρα τοῦ Πνεύματος καί ἐδονεῖτο ἀπό τήν βιαία Πνοή! Πολλές φορές ή λυγμική του φωνή ἔνυττε τίς ψυχές τοῦ λαοῦ καί, με την φλόγα τῆς Χάριτος, αναζωπύρωνε την λατρευτική δοξολογία όλου του ἐκκλησιάσματος.

«Τα έωθινά Ευαγγέλια κρύβουν πυρηνική ενέργεια Θείου έρωτος»

Ὅταν ὁ Παππούς ἐκρατοῦσε ἡ ἀνεγίνωσκε τὸ Εὐαγγέλιο, με τίς αἰσθήσεις της μεγάλης του πίστεως, έβλεπε τον Κύριο παρόντα, ἄκουε τόν Κύριο ὡς ζῶντα Λόγο τοῦ Θεοῦ καὶ ἐγευόταν την γνώσι τῆς ἀθανάτου Σοφίας. Πράγματι δέ, κάθε εὐαγγελική περικοπή που ἀνεγίνωσκε, τὴν ἐβίωνε ὡς προσωπικό γεγονός. Γι' αὐτό καί ἐμφορούμενος ἀπό τό Ἅγιο Πνεῦμα, ἐδεχόταν τήν ἀποκάλυψη τοῦ Θεοῦ, με την ὁποία ἐφωτιζόταν προς Θεογνωσία, όπως φαίνεται από τους λόγους του: «Ἡ ἀποκάλυψις τοῦ Θεοῦ διά τοῦ λόγου τοῦ Εὐαγγελίου, κατά τήν ὥρα τῆς λατρείας, εἶναι μία Θαβώρειος ἐμπειρία. Λοιπόν, να δουλεύετε ἀποβραδίς μέ τήν σκέψι σας την ευαγγελική περικοπή τῆς ἑπομένης ἡμέρας καί νά τήν χρησιμοποιήτε ὡς πτέρυγα ανυψωτική κατά την Θεία Λειτουργία. Επειδή ο Θεϊκός λόγος περιέχει μυστική δύναμη και ἐνέργεια Θεογνωσίας, ἀποκαλύπτει το Πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ. Ιδιαίτερα τὰ ἑωθινά Εὐαγγέλια κρύβουν πυρηνική ενέργεια Θείου έρωτος και ἅμα ασχολῆσαι ἐδῶ πού τά λέμε πολύ μέ αὐτά, κάνεις ἐκτινάξεις καλές!.. Κάθε Θεία Λειτουργία μᾶς ἀνοίγει καινούργιους ορίζοντες Θείας δόξης καί μᾶς φανερώνει τίς ἐνέργειες τῆς ἐνθέου ἀγάπης». 

Τις περισσότερες φορές, ιδίως τα τελευταία χρόνια τῆς ζωῆς του, δὲν ἠμποροῦσε νὰ ὁλοκληρώση τήν ἀνάγνωσι τοῦ Εὐαγγελίου, γιατί τὸν ἐκυρίευε ἡ ἱερά συγκίνησις. Τότε, μέ τά κύματα τῆς ἀγαλλιάσεως, πού τόν κατέκλυζαν, μετέδιδε την κατάνυξι και στο πλήρωμα τῆς Εκκλησίας.

Προσπαθώντας νά εἰσαγάγη τίς ἀδελφές στην ευωχία τῆς λειτουργικῆς προσευχῆς, τίς ἐρωτούσε: «Σπάζει ἡ ψυχή μας ανά πᾶσαν στιγμήν, όταν εὑρίσκεται στον Ναό; Σπάζει ὁ ὀφθαλμός ἀμέσως. Εἶναι ἕτοιμος, με την κάθε φράσι, ἀμέσως να ξεσπάση στο δάκρυ; Ἂν δέν εἶναι, σημαίνει ὅτι δέν ἔχομε ἀκόμη ταπεινωθῇ• γι' αὐτό ὑπάρχει ἡ ξηρασία... Μᾶς συγκινεῖ ἕνας λόγος τοῦ Εὐαγγελίου ή μία στάσις ἑνὸς Ἁγίου; Λειώνομε καί δέν ξέρομε που να πάμε για να φωνάξωμε; Αν δεν συμβαίνη αὐτό, κάτι λείπει από μέσα μας, ὁ Θεῖος ἔρως! Καί γι' αὐτό δέν αἰσθανόμεθα την Θεία Λειτουργία».

Ο ΠΑΤΗΡ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ - ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΣ ΛΑΤΡΕΥΕΙΝ (3)

 Συνέχεια από: Τετάρτη 17 Μαΐου 2023

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Β΄

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΣ ΛΑΤΡΕΥΕΙΝ

«Στην ωραία λειτουργία του σύμπαντος συνάπτεις καί τήν ἰδική σου λειτουργία»

Κυκλώνοντας ὁ Γέροντας τὸ ἅγιο Θυσιαστήριο, με τέτοια νοήματα καί καθαρή καρδία, φωτιζόταν ἀπό τίς θεαυγεῖς ἀστραπές του Πνεύματος καί αἰσθανόταν ἄπειρο δέος ἐμπρός στο μυστήριο τῆς Οἰκονομίας τοῦ Θεοῦ, ὁ Ὁποῖος ἐτίμησε τον άνθρωπο με την δωρεά τῆς ἱερωσύνης. Κάθε φορά που ελειτουργοῦσε, ἀναφέροντας μαζί του στο οὐράνιο Θυσιαστήριο ὁλόκληρη την δημιουργία, εὐχαριστοῦσε τὸν Δημιουργό, που διασώζει και μεταμορφώνει όλη την κτίσι μέ τήν χάρι τοῦ Μυστηρίου. Πλήρης δέ ἀπό Θεία ἀγαλλίασι, προέτρεπε τίς ἀδελφές: «Ιδιαιτέρως όταν τελοῦμε τήν Θεία Μυσταγωγία, νά εἰσερχώμεθα στην λειτουργία τῆς δημιουργίας, ὅπου ὅλα τά κτίσματα δοξάζουν τον Θεό. Ἐμεῖς, ἐπειδή εἴμαστε τα μόνα ἐπί γῆς ἐλεύθερα δοξαστικά ὄντα, πρέπει να λατρεύωμε τον Θεό ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς καὶ ἐξ ὅλης τῆς διανοίας μας. Ἐάν ή λατρεία μας εναρμονισθῆ μὲ τὴν μυσταγωγία του σύμπαντος, τότε κατανοοῦμε ὅτι καί τά ἄψυχα δέν εἶναι κούφια, ἀλλὰ στέκουν όλα γύρω ἀπό τόν ἄνθρωπο καί τά ὄρη καί οἱ κάμποι και όλα τα πλάσματα τοῦ Θεοῦ καί συνεχῶς, ἀφώνως λειτουργοῦν ὅλα μαζί του, εκφράζοντας τὴν εὐχαριστία τους πρός τόν Θεόν».

Ὁ πατήρ Δαμασκηνός εἶχε ἐγκολπωθῆ τὴν πίστι ἐκείνη, που ανατέλλει στον ουρανό τῆς καρδίας ἀπό τήν φανέρωσι τοῦ Τρισηλίου Φωτός. Με τις πνευματικές του αισθήσεις κατανοούσε τα μυστήρια τῶν ὄντων καὶ τοὺς λόγους αὐτῶν. Πράγματι… Τι διαστάσεις ἐλάμβανε ἡ υπαρξίς του, ὅταν ἐτελοῦσε τὴν Θεία Μυσταγωγία!.. «Όταν προσφέρωμε την Θεία Ευχαριστία», έλεγε, «συσπειρώνουμε μαζί μας όλη την δημιουργία καὶ τὴν ἀναφέρομε στον ουράνιο Θρόνο και δοξολογούμε τον Θεό μαζί με τις πέτρες, την θάλασσα, τον φυτικό και ζωικό κόσμο, που ἀφώνως ὁμιλοῦν. Εισερχόμεθα στην βασιλική λειτουργία!... Στην ωραία λειτουργία του σύμπαντος, συνάπτεις καί τήν ἰδική σου λειτουργία, που τελείς στο μυστικό σου θυσιαστήριο, και «πέφτεις» στην αέναο δοξολογία καί εὐχαριστία. Γιατί ο κόσμος εδημιουργήθη, για να γίνη μία ἀτελεύτητη λειτουργία, μία ασίγαστη δοξολογία, μία ατέρμονη λατρεία, μία μετοχή στην άπειρη δόξα και την αγάπη τοῦ Θεοῦ! Ιδιαιτέρως δέ, τα λογικά πλάσματα εδημιουργήθησαν, για να απολαμβάνουν πλουσία τὴν Θεία Χάρι σε κάθε εὐχαριστιακή των ανάταση και μάλιστα κατά την Θεία Λειτουργία. Τότε ή ψυχή δεν στρέφει το βλέμμα προς ἑαυτήν, ἀλλὰ πρὸς τὸν Θεὸ καὶ τὴν λαμπρότητά Του».

Ἐπειδὴ ὁ Παπποὺς τρεφόταν με το μάννα τῆς ταπεινώσεως, έλειτουργοῦσε πάντοτε με βαθειά την συναίσθηση ότι δεν ήταν άξιος της μεγίστης δωρεάς τῆς ἱερωσύνης. Γι' αὐτό καί ἡ ψυχή του κατακλυζόταν ἀπό άπειρη εύγνωμοσύνη προς τον Θεό, ποὺ τὸν ἀξίωσε νὰ εἰσέρχεται στὰ Ἅγια τῶν Ἁγίων. Καθώς, λοιπόν, στην Θεία Λειτουργία αισθανόταν ὅτι ὁ ἴδιος ὁ Χριστός, ὡς Μέγας Αρχιερεύς, τελεί δι' αὐτοῦ τὸ μυστήριο, προσφέρων και προσφερόμενος και προσδεχόμενος την αναίμακτο θυσία, ταπεινωνόταν ακόμη βαθύτερα θαυμάζοντας το μεγαλείο της ιερωσύνης. Ἐπλάτυνε την καρδιά του και, περιλαμβάνοντας μέσα του όλη την κτίσι, τὴν ἀνέφερε στον Χριστό.

«Η Θεία Λειτουργία», έλεγε, «εἶναι τὸ ἀποκορύφωμα τῆς Θείας ἀγάπης. Μέ τό "Ευλογημένη η Βασιλεία" εισερχόμεθα στην Ιερουργία τοῦ σύμπαντος, στην λειτουργία τῶν ἀρρήτων Μυστηρίων. Φέρομε τον ουρανό νοητῶς κάτω καὶ ἀνεβάζομε τὸν ἑαυτό μας επάνω. Διὰ τῆς πίστεως, νοητώς, γίνεται ἡ ἀνύψωσις του γηίνου Θυσιαστηρίου, μαζί με όλο το πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας καί ὅλην τὴν δημιουργία, εἰς τὸ οὐράνιον Θυσιαστήριο. Τότε ζούμε τις καταστάσεις των συλλειτουργών μας Ἀγγέλων, μὲ τοὺς ὁποίους έχομε κοινό διακόνημα, την δοξολογία και τὴν εὐχαριστία».

«Σμίγουν οι γήινοι λειτουργοί μὲ τοὺς ἐπουρανίους»

Ο πατήρ Δαμασκηνός κατά την λατρεία ἐβίωνε πολύ έντονα τήν παρουσία τοῦ Ἀγγελικού κόσμου. Άραγε πόσες φορές τα φιλάγαθα αὐτὰ Θεία ὄντα θα είχαν παρηγορήσει την ψυχή του με ουράνιες παρακλήσεις. Ο ίδιος ισχυριζόταν: «Οἱ Ἄγγελοι εἶναι "παράκλητοι", ἐπειδή “παρακαλούν" τοὺς ἀνθρώπους μὲ οὐράνιες παρηγορίες. Πολλές φορές οἱ Ἄγγελοι με παρηγόρησαν• εἶναι δέ πολύ ὡραῖοι, όταν τους βλέπης με τα μαλλάκια τους δεμένα, με τα κορδελάκια τους...»

Ωμιλούσε για πλῆθος Ἀγγέλων, που σεβίζουν μέσα στο Ιερό Βήμα κατά τήν ὥρα τῆς Θείας Μυσταγωγίας. Χαρακτηριστικά έλεγε: «Μέσα στο Ιερό γίνεται μεγάλος συνωστισμός, ἐδῶ που τα λέμε. Όταν λειτουργῶ, αἰσθάνομαι κοντά μου την παρουσία ἑπτὰ Ἀγγέλων, που στέκονται ἀνὰ τρεῖς ἑκατέρωθεν της Αγίας Τραπέζης και ένας δεξιά μου».

Χαιρόταν την συνεχή κίνησι τῶν Ἀγγέλων καὶ τῶν Ἁγίων, που δοξολογοῦν τὴν Ἁγία Τριάδα και λειτουργοῦν κυκλώνοντας τόν ἅγιο Θρόνο, «Ἡ ἀνθρώπινη Θεία Λειτουργία», επανελάμβανε πολλές φορές, «μεταβαίνει στόν οὐρανό καί γίνεται μία πανδαισία οὐρανία καί γηίνη. Σμίγουν οἱ γήϊνοι λειτουργοί μὲ τοὺς ἐπουρανίους, ποὺ εἶναι χωρισμένοι σὲ τρεῖς ταξιαρχίες. Η κάθε μία ταξιαρχία ψάλλει τον δικό της ὕμνο στὴν ἐπουράνιο λατρεία. Οἱ Ἀγγελικές Δυνάμεις είναι τα πλέον Θεοειδή δημιουργήματα τοῦ Θεοῦ. Ὅσο δὲ ἀνατείνονται, μὲ τὴν ὁρμή τῆς Θείας ἀγάπης τους, προς τον τρισήλιο Θεό τόσο και περισσότερες ἐλλάμψεις δέχονται ἀπό Αὐτόν καί, μετέχοντας στην Θεία δόξα, γίνονται όλο και πιο θεοειδείς. Οἱ λειτουργοί τῆς ἐπιγείου Θείας Λειτουργίας μεταβαίνουν στὸν οὐρανό καί μαζί με τις τρεῖς αὐτές ταξιαρχίες λένε καί αὐτοὶ τὰ δικά τους...»

«Μέσα στην λατρεία πρέπει να ζούμε συγχρόνως αὐτές τίς δύο ιεραρχίες, τῶν Ἀγγέλων καὶ τῶν ἀνθρώπων. Γιατί από κοινοῦ λατρεύομε τὸν Θεόν. Ἔτσι δέν εἶναι; Καί ἐμεῖς νοητῶς μεταβαίνομε ἐκεῖ καί αὐτοί κατέρχονται ἐδῶ. Δὲν εἴμαστε μόνοι μας. Πρέπει, λοιπόν, νὰ ζοῦμε αὐτή την πραγματικότητα, ἐφ' ὅσον ὅλα αὐτά τά τάγματα παρευρίσκονται στην Θεία Λειτουργία. Ἀλλά καί ἐμεῖς λαμβάνομε μέρος στην λατρεία τοῦ Οὐρανοῦ. Καί οἱ δύο ἱεραρχίες εἶναι τὸ ἴδιο πράγμα. Ἡ ἐπίγειος εἶναι ὁμοταγής μὲ τὴν ἐπουράνιο. Γι' αὐτό πρέπει νὰ οὐρανοποιηθοῦμε· νὰ οὐρανώσαμε ὅλο τὸ εἶναι μας!».

«Με συγκινεῖ ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, ὅταν ἀναλογίζωμαι πῶς δουλεύουν καὶ οἱ δύο Ιεραρχίες ὑπέρ τῆς σωτηρίας μας και σκέπτομαι πώς πρέπει καὶ ἐμεῖς, κατά την Θεία λατρεία, να "δουλεύωμε" την κάτω καὶ τὴν ἄνω ἱεραρχία. Η ίδια επουράνιος λατρεία τελεῖται καί ἐπί τῆς γῆς καί ολόκληρη ἡ ἐπίγειος Ἐκκλησία ανάγεται και συμμετέχει στην υπέρλαμπρη δόξα της Βασιλείας».

Η Θεία Λειτουργία ήταν για τον Παππού καθημερινή μυστική εορτή, που κατηύγαζε την ψυχή του με την ακτινοβολία της αγγελικής συλλειτουργίας. Μετεβίβαζε τις αιτήσεις τοῦ λαοῦ, ὡς μεσίτης στον θρόνο του Θεοῦ, καὶ ἐπίστευε ότι στην διακονία του αὐτή εἶχε βοηθούς τους φύλακας Ἀγγέλους τῶν πιστῶν. Θέλοντας δέ να ευαισθητοποιήση τις αδελφές στις σχέσεις τους με τον λειτουργικό Αγγελικό κόσμο, έλεγε: «Στην Θεία Λειτουργία κάνουν βόλτες οἱ Ἄγγελοι ἀνάμεσά μας... Ημπορούμε να χαιρετιώμαστε με τοὺς Ἀγγέλους! Κάθε στιγμή κάνουν "διασίδι" απ' το ουράνιο Θυσιαστήριο στο επίγειο καί πάλι ανεβαίνουν... Σ' αὐτήν τήν σκάλα νὰ ἀνεβούμε, πού ἀνεβοκατεβαίνουν οἱ Ἄγγελοι. Ἔτσι να κάνουμε, παιδιά! Σᾶς εἶπα για τα Αγγελόπουλα... Αλήθεια! Πῶς θά σκέπτωνται τόν Θεό αὐτά τά ὄντα! Με πόση τρυφερή αγάπη καί ἐμπιστοσύνη θα σκέπτονται τόν Θεό! Πως θὰ Τὸν ὑμνοῦν. Πῶς θὰ παρακαλοῦν για μᾶς τὸν οὐράνιο Πατέρα, σαν μεγάλοι μας ἀδελφοί. Καί πῶς θά τόν εὐχαριστοῦν ἐκ μέρους μας!..

Ε! Νά μή τούς ντροπιάζουμε στόν Θεό. Να ανεβούμε μερικούς ὀρόφους με αυτή την σκάλα. Να ζούμε μυστικά με αυτούς τους φίλους μας! Νά ἔχωμε ὅλο τόν νοῦ καί τήν καρδιά μας στα ουράνια, στην Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Να αφήσωμε τα αισθητά, για να συλλάβωμε τήν ἄφθαρ τη ὡραιότητα τοῦ Οὐρανίου κόσμου. Ἐκεῖ ὁ λειτουργικός ἄνθρωπος εἶναι προωρισμένος να δοξολογῇ αιωνίως».