Η Μέση Ανατολή βρίσκεται σε τροχιά ραγδαίων γεωπολιτικών εξελίξεων και οι ισορροπίες αλλάζουν με ταχύτητα. Στην εκπομπή Review της τηλεόρασης της Ναυτεμπορικής, ο διεθνολόγος Γιώργος Φίλης αναλύει το μεγάλο γεωπολιτικό παιχνίδι που εξελίσσεται μεταξύ Ιράν, Ηνωμένων Πολιτειών, Ισραήλ, Ρωσίας και Κίνας.
Στη συζήτηση με την Ιρένα Αργύρη, ο Φίλης εξηγεί γιατί το Ιράν επιχειρεί να «εξάγει το χάος» στην περιοχή του Κόλπου, πώς μια σύγκρουση μεγάλης κλίμακας μπορεί να αποσταθεροποιήσει την παγκόσμια οικονομία και ποιος είναι ο ρόλος της Κίνας και της Ρωσίας στο παρασκήνιο του πολέμου.
Παράλληλα, αναλύει το ενδεχόμενο αλλαγής του γεωπολιτικού χάρτη της Μέσης Ανατολής, τα σενάρια διάλυσης του Ιράν σε εθνοτικές οντότητες και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει μια τέτοια εξέλιξη για την Τουρκία και το Κουρδικό ζήτημα. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στον ρόλο της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο, με τον Γιώργο Φίλη να τονίζει ότι η χώρα μπορεί να λειτουργήσει ως πυλώνας ασφάλειας και σταθερότητας σε μια εξαιρετικά ασταθή περιοχή. Η συζήτηση αγγίζει επίσης τη μεγάλη ιστορική αντιπαράθεση Ανατολής – Δύσης και τον ρόλο που διαχρονικά καλείται να διαδραματίσει ο ελληνικός γεωπολιτικός χώρος.
Η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε ιστορικές αποφάσεις που θα καθορίσουν το μέλλον της για τις επόμενες δεκαετίες. Σε αυτή την γεωπολιτική ανάλυση, ο διεθνολόγος κ. Γιώργος Φίλης εξηγεί με ρεαλισμό γιατί ο χρόνος στενεύει και ποιες είναι οι πραγματικές σταθερές ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο. Η συζήτηση αγγίζει κρίσιμα ζητήματα εθνικής ασφάλειας, στρατηγικών συμμαχιών και διεθνών σχέσεων της Ελλάδας, σε ένα περιβάλλον όπου η γεωπολιτική ισορροπία αλλάζει ραγδαία. Αναλύονται οι σχέσεις Ελλάδας – Ισραήλ, ο ρόλος της Τουρκίας, τα όρια της ευρωπαϊκής στήριξης και η πραγματική σημασία των συμμαχιών στη Μέση Ανατολή και τα Βαλκάνια. Δεν πρόκειται για ειδήσεις στιγμής, αλλά για βαθιά γεωστρατηγική ανάλυση που βοηθά να κατανοήσουμε: γιατί η Ελλάδα βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή πώς λειτουργούν οι μεγάλες δυνάμεις στη διεθνή πολιτική γιατί οι στρατηγικές συμμαχίες δεν βασίζονται στη φιλία αλλά στο συμφέρον και τι σημαίνει αυτό για το μέλλον της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής
Ο Διδάκτωρ Γεωπολιτικής και Καθηγητής Διεθνών Θεμάτων Γιώργος Φίλης, μιλώντας στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του BEST, αναλύει τις τελευταίες εξελίξεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και το παγκόσμιο παρασκήνιο.➡️ Από το «ξέπλυμα» της Τουρκίας μέσω της Διακήρυξης Αθηνών στον εξευτελισμό του Έλληνα πρωθυπουργού. ➡️ Ο ρόλος του Ντόναλντ Τραμπ, τα «τυράκια» στον Ερντογάν και το μήνυμα προς το Ισραήλ. ➡️ Γιατί η Τουρκία πανηγυρίζει ενώ η Ελλάδα μένει στο περιθώριο. ➡️ Η σημασία της παρουσίας της Chevron νότια της Κρήτης και η νέα «hard rock» εποχή που ξεκινά.Ένα αποκαλυπτικό βίντεο με τον Γ. Φίλη που καυτηριάζει την ελληνική εξωτερική πολιτική και αναδεικνύει τις γεωπολιτικές προκλήσεις που βρίσκονται μπροστά μας.
Καθήλωσε τους προσκυνητές στον ιερό χώρο της Αγίας Παρασκευής Βραγγιανών Αγράφων Ευρυτανίας, ο καθηγητής Γεωπολιτικής Γιώργος Φίλης που ανέλυσε το θέμα: Προφητείες και Ελλάδα. Σενάριο πολέμου σε τρείς πράξεις. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 19 Ιουλίου 2025. Σημείο αναφοράς αλλά και ανάλυσης του κυρίου Φίλη, οι προφητείες των Αγίων πατροΚοσμά Αιτωλού, Ιωσήφ Βατοπεδινού και Αγίου Παϊσίου και πως αυτές οι προειδοποιήσεις τότε, ακουμπούν στις μετέπειτα και σημερινές διεθνείς εξελίξεις που επηρεάζουν και την Ελλάδα. Ο κ. Φίλης λόγω ασθένειας δεν κατέστη δυνατόν να παραβρίσκεται στα Άγραφα, αλλά μίλησε διαδικτυακά για την πολύχρονη μελέτη και έρευνά του. Και όπως κατέληξε: ο τομέας ευθύνης της γεωπολιτικής ανάλυσης δεν είναι να βρει τον «Μαρμαρωμένο Βασιλέα», ούτε να «συνεχίσει την τελευταία λειτουργία», αλλά να καταδείξει πως οι Γέροντες της Ορθοδοξίας μέσω των λεγομένων τους, μπορούν να παρουσιάζουν μία «υπερβατική πραγματικότητα», η οποία είναι πολύ κοντά με αυτή της «γεωπολιτικής» και επιστημονική μεθοδολογίας της σχέσεως αιτίου και αιτιατού.
Ο Διδάκτωρ Γεωπολιτικής και Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Γιώργος Φίλης στην εκπομπή “Ο ΕΞΑΡΧΕΙΩΝ” (21-07-2025) αποτυπώνει τη βαθιά ανησυχία του για τη συνεχιζόμενη υποβάθμιση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, με αιχμές για στρατηγική τύφλωση, απώλεια εθνικής κατεύθυνσης και μια επικίνδυνη ανοχή σε παραλογισμούς που διαστρεβλώνουν την έννοια του εχθρού και του φίλου.
Το θέμα της Μακεδονίας αποτελεί κεντρικό πυλώνα της συζήτησης. Καταγγέλλεται η αδράνεια της ελληνικής κυβέρνησης στο ζήτημα της Συμφωνίας των Πρεσπών, η οποία –κατά τη συζήτηση– όχι μόνο παραβλέπει ιστορικές και πολιτισμικές πραγματικότητες, αλλά και παραχωρεί ανενδοίαστα συμβολικά και ουσιαστικά στοιχεία της εθνικής ταυτότητας. Ενώ η Βουλγαρία ασκεί σθεναρή πίεση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Ελλάδα, όπως χαρακτηριστικά είπε ο κ. Φίλης, αφήνει αναπάντητα ερωτήματα για τον ρόλο της χώρας σε αυτό το κρίσιμο γεωπολιτικό παζλ. “Ο Βούλγαρος με την πίεσή του μέσα στην Ευρώπη κατάφερε να μην περάσει ζητήματα ταυτότητας και γλώσσας μακεδονικής. Και εμείς τι κάναμε;”
Ένα από τα κεντρικά θέματα που αναδύονται είναι η σκόπιμη σύγχυση μεταξύ φίλων και εχθρών. Η κριτική αφορά στην απόπειρα εξίσωσης χωρών με συγκρουόμενα συμφέροντα με “φίλους” της Ελλάδας, και αντιστρόφως. Αναδεικνύεται η “κανονικοποίηση” της ουδετερότητας ή ακόμη και της υποταγής, ως εργαλείο γεωπολιτικής παγίδευσης. Όπως είπε ο κ. Φίλης, “Το βασικό πράγμα που πάνε να μας κάνουν τώρα είναι να μας περάσουνε σώνει και καλά χώρες οι οποίες είναι εχθρικές ως φίλους.”
Ένα από τα πιο ηχηρά σημεία της τοποθέτησης είναι η καταγγελία για τον υπαρκτό γεωστρατηγικό κίνδυνο που συνιστά η κατάσταση στη Λιβύη. Η μη ενεργοποίηση της Ελλάδας, η απουσία συμμαχιών και οι χαμηλές διπλωματικές αντιστάσεις, δημιουργούν, όπως είπε ο κ. Φίλης, συνθήκες απώλειας του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου. “Κινδυνεύουμε μέσω της Λιβύης να χάσουμε το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο", επισημαίνοντας ότι η Τουρκία εκμεταλλεύεται το γεωπολιτικό κενό της Ελλάδας για να επιβληθεί ως τοπική υπερδύναμη, με την υποστήριξη –ή την αδιαφορία– άλλων μεγάλων παικτών.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσιάζεται αδιάφορη, αδύναμη ή –στην περίπτωση κάποιων χωρών όπως η Ισπανία και η Ιταλία– ακόμα και συνεργαζόμενη με την Τουρκία, τονίζει ο κ. Φίλης. Αντίστοιχα, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εμφανίζονται ως δυνάμεις που δεν επιθυμούν μια υπερενισχυμένη Τουρκία, αλλά δεν αναλαμβάνουν αποφασιστική δράση. “Οι Ισραηλινοί θεωρούν την Τουρκία στρατιωτικό αντίπαλο… δεν θέλουν να δημιουργήσουν ένα τέρας στην Ανατολική Μεσόγειο.”
Η συζήτηση είναι διανθισμένη με αναφορές στην ιστορική εξέλιξη τόσο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας όσο και της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Η αντίθεση μεταξύ της τουρκικής “υπερηφάνειας” και της ελληνικής “υποχώρησης” λειτουργεί ως μέσο αφύπνισης: “Ένας λαός όπου αγόταν και φερόταν από τους ηγέτες του τον έχουν κάνει να είναι υπερήφανος για την πατρίδα του – κι εμείς έναν λαό λεόντων τον έχουμε κάνει λαό κοτών”, είπε χαρακτηριστικά ο κ. Φίλης.
Το κλείσιμο της συζήτησης είναι μια δραματική έκκληση για συνειδητοποίηση και δράση. Η Ελλάδα, όπως σημειώνει ο κ. Φίλης, έχει ακόμα στρατηγικά πλεονεκτήματα, πολιτισμικό κεφάλαιο και συμμαχίες – αλλά αυτά παραμένουν ανενεργά λόγω πολιτικής δειλίας ή παραίτησης. “Δεν είναι τόσο απλό να περάσεις στο Δικαστήριο να πεις ‘έχω μεγάλη ακτογραμμή’. Εμείς έχουμε μεγαλύτερη. Και ιστορία.”
Ο Γιώργος Φίλης μιλά για την διακήρυξη των 91, η οποία ήλθε να ταράξει τα λιμνάζοντα πολιτικά νερά στην Ελλάδα. Ο Γ. Φϊλης αναφέρει ότι η Διακήρυξη αυτή εκφράζει μια κραυγή αγωνίας και καλεί την κοινωνία να κινητοποιηθεί απέναντι στα μεγάλα προβλήματα και στις απειλές που αντιμετωπίζει η χώρα. Αναφέρει ότι απαιτείται ανασύνταξη σε όλα τα επίπεδα ισχύος και λέει ότι για να αντιμετωπιστεί η τουρκική απειλή, η Ελλάδα πρέπει να προβάλλει αξιοπιστία πολεμικής αντίδρασης. Μιλά ακόμη και την έκρηξη των παράνομων μεταναστευτικών ροών από την Λιβύη προς την Κρήτη, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι δεν είναι μετανάστευση, αλλά εισβολή. Προτείνει μια σειρά από μέτρα που μπορεί να πάρει η Ελλάδα για να αναχαιτήσει την παράνομη μεταναστευτική εισβολή.
Η Τουρκία ανοίγει νέο μέτωπο από τον Νότο, αξιοποιώντας τη Λιβύη για να παγιδεύσει την Ελλάδα και να εμποδίσει τις αμερικανικές εξορύξεις στην Κρήτη. Ποιος ελέγχει τη Λιβύη; Γιατί το τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι απειλή για την ελληνική κυριαρχία; Και πώς αντιδρούν ΗΠΑ και Ελλάδα; Σε μία σύντομη αλλά καίρια συζήτηση, ο κ. Φίλης ρίχνει φως στις πρόσφατες κινήσεις που συντελούνται στη Λιβύη και τη σχέση τους με την τουρκική στρατηγική στην Ανατολική Μεσόγειο προειδοποιώντας για τις γεωπολιτικές παγίδες.
🇱🇾 Η Τρίπολη ως Προκάλυμμα: Η Άγκυρα κινεί τα νήματα. Η κύρια θέση του κ. Φίλη είναι σαφής: δεν πρόκειται για μια διπλωματική πρωτοβουλία της Λιβύης, αλλά για μια ξεκάθαρη τουρκική στρατηγική κίνηση. Παρά τη θεσμική ύπαρξη διοίκησης στη Βεγγάζη και την Τρίπολη, ο κ. Φίλης επιμένει πως σε ό,τι αφορά το λιβυκό ζήτημα, ο πραγματικός συνομιλητής –και αντίπαλος– είναι η Άγκυρα.
Η Τουρκία, σύμφωνα με τον ίδιο, έχει ανοίξει ένα νέο νότιο μέτωπο απειλής, επιδιώκοντας την εδραίωση του τουρκολιβυκού μνημονίου, μια συμφωνία που επιδιώκει να παραβιάσει τη διεθνώς αναγνωρισμένη μέση γραμμή των θαλασσίων ζωνών Ελλάδας–Λιβύης.
🛢️ Ο κίνδυνος των βυθοτεμαχίων και οι επιπτώσεις στην Κρήτη. Ο κ. Φίλης υπογραμμίζει ότι ένας από τους πιο άμεσους και ουσιαστικούς κινδύνους είναι η πιθανότητα η Λιβύη –υποκινούμενη από την Τουρκία– να προκηρύξει βυθοτεμάχια (οικόπεδα προς εξερεύνηση υδρογονανθράκων) βόρεια της μέσης γραμμής.
Αυτό δεν είναι απλώς μια θεωρητική απειλή, αλλά μια στρατηγική παγίδα που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τις αμερικανικές εταιρείες που έχουν ήδη δραστηριοποιηθεί στην περιοχή της Κρήτης. Οι ΗΠΑ έχουν δείξει έντονο ενδιαφέρον για την ενεργειακή αξιοποίηση της περιοχής, και μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να δημιουργήσει νομική και πολιτική σύγχυση.
🇺🇸 Σύγχυση ως στρατηγική: Το δεύτερο επίπεδο πίεσης. Το δεύτερο –και εξίσου σοβαρό– επίπεδο του τουρκικού σχεδίου είναι, σύμφωνα με τον κ. Φίλη, η δημιουργία αβεβαιότητας και αποτροπής. Η Άγκυρα φαίνεται να επιδιώκει να αποθαρρύνει τους Αμερικανούς από το να συνεχίσουν την εξόρυξη στην ελληνική πλευρά της Μεσογείου, εγείροντας διεκδικήσεις που ενδέχεται να καταστήσουν την επένδυση επισφαλή ή αμφισβητήσιμη.
Με άλλα λόγια, πρόκειται για ένα γεωπολιτικό σκάκι στο οποίο η Τουρκία παίζει διπλό παιχνίδι: διεκδικεί κυριαρχία και παράλληλα υπονομεύει τις σχέσεις Ελλάδας–ΗΠΑ στο ενεργειακό πεδίο.
🎯 Συμπέρασμα: Ένα “δώρο” με ακίδες. Ο χαρακτηρισμός της κίνησης ως «δώρο» της Τρίπολης προς την Άγκυρα αποδομείται εύστοχα από τον κ. Φίλη: δεν είναι δώρο, αλλά διπλωματική πρόκληση, σχεδιασμένη να παγιδεύσει την Ελλάδα σε ένα παιχνίδι εντάσεων και διπλωματικών ελιγμών.
Σε λιγότερο από δύο λεπτά, ο κ. Φίλης περιέγραψε με ακρίβεια το νέο ενεργειακό και στρατηγικό πεδίο μάχης που διαμορφώνεται νότια της Κρήτης, με πρωταγωνιστές την Τουρκία, τη Λιβύη και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
📌 Ερμηνεία: Το μήνυμα της συζήτησης είναι πως η Ελλάδα πρέπει να είναι σε πλήρη εγρήγορση. Το λιβυκό δεν είναι πια μια εσωτερική υπόθεση της Βόρειας Αφρικής – έχει εξελιχθεί σε εργαλείο πίεσης της Τουρκίας προς τη Δύση και κυρίως προς την Ελλάδα.
ΟΠΟΤΕ; ΤΟ ΑΚΟΥΣΑΜΕ! ΚΑΙ;;; ΥΠΟΣΚΑΠΤΕΤΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ; ΕΜΕΙΣ ΔΙΝΟΥΜΕ ΤΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΕΦΟΔΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΑΣ ΑΠΟ ΠΙΑΝΟ ΜΕΧΡΙ ΚΙΘΑΡΑ ΓΙΑ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΟΥΝ ΜΕ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ.
ΟΤΙ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΗΔΗ ΜΕΛΛΟΝ ΠΩΣ ΝΑ ΤΟ ΕΙΣΑΓΟΥΜΕ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΑΣ ΤΩΝ ΤΙΜΙΩΝ ΓΟΝΙΩΝ;
ΟΤΙ ΟΙ ΥΠΕΡ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΧΟΥΝ ΗΔΗ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΑΠΟΡΡΟΦΩΝΤΑΣ ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΜΕΝΑ ΜΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΠΩΣ ΝΑ ΤΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΟΥΜΕ;
ΤΙ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ; ΝΑ ΣΤΑΜΑΤΗΣΟΥΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΒΗΜΑΤΑ ΜΠΡΟΣ;
ΠΟΙΟΣ ΕΝΝΟΕΙ ΟΤΙ ΔΕΝ ΖΟΥΜΕ ΠΛΕΟΝ ΣΤΟ ΙΔΙΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΤΟ ΟΠΟΙΟ ΥΠΗΡΧΕ ΚΑΙ ΔΙΑΜΟΡΦΩΝΟΤΑΝ Η ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΜΑΣ; ΟΤΙ ΟΛΑ ΓΥΡΩ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ ΕΙΚΟΝΙΚΑ; ΟΤΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΟΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΕΙΝΑΙ Η ΟΥΣΙΑ ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΣ;
Όπως λέει, από εδώ και κάτω αρχίζει η μεγάλη γεωστρατηγική εικόνα με την έμμεση ή άμεση εμπλοκή με πολυεπίπεδες επιλογές και άλλων δρώντων ισχύος, γεγονός που κάνει την κατάσταση εξαιρετικά ανοιχτή σε πολλαπλές εξελίξεις και ερμηνείες
Ο επίκουρος καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Στρατηγικής , Γιώργος Φίλης, αναλύει πως μεσα σε 1,5 χρόνο το Ισράηλ με την απόλυτη υποστήριξη των ΗΠΑ, άλλαξε το αφήγημα στη Μέση και ευρύτερη Ανατολή, εξουδετερώνοντας αρχικά στη περίμετρο του όλους τους συμμαχικούς δρώντες του Ιράν, για να φτάσει σήμερα και με το καθοριστικό χτύπημα των ΗΠΑ με βομβαρδισμούς, στη ουσία να μεταφέρει το στρατηγικό ζήτημα ύπαρξης στο εσωτερικό του καθεστώτος στο Ιράν.
Ωστόσο όπως λέει, από εδώ και κάτω αρχίζει η μεγάλη γεωστρατηγική εικόνα με την έμμεση ή άμεση εμπλοκή με πολυεπίπεδες επιλογές και άλλων δρώντων ισχύος, γεγονός που κάνει την κατάσταση εξαιρετικά ανοιχτή σε πολλαπλές εξελίξεις και ερμηνείες. Σημειώνει επίσης ο Γιώργος Φίλης, πως η Ελλάδα αντί να αντλεί χρήσιμα συμπεράσματα από τις εξελίξεις και να χαράσει μία εθνική στρατηγική βάθους, ιδίως έναντι του μεγάλου αναθεωρητικού της γείτονα την Τουρκία, με ευθύνη των κυβερνώντων που αποτυπώνεται στις επιλογές του "φιλέλληνα" ΥΠΕΞ, οδηγείται σε έναν επικίνδυνο δρόμο.
Αποκόπτεται από οποιασδήποτε συνέργειες, συμμαχίες και στρατηγικές συνεργασίες με άλλους δρώντες στη περιοχή, δημιουργώντας την αντίληψη βήμα- βήμα, ότι η συμπόρευση στο τέλος με την Τουρκία στη περιοχή, ότι θα είναι περίπου "μονόδρομος".
Ο Διδάκτωρ Γεωπολιτικής και Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Γιώργος Φίλης σε μία συζήτηση για τη Μονή του Σινά. Η Ιερά Μονή της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά δεν αποτελεί απλώς ένα μοναστικό καταφύγιο. Πρόκειται για έναν ζωντανό φάρο πολιτιστικής και θρησκευτικής κληρονομιάς που υψώνεται πάνω από τα όρια των θρησκειών, των εθνικών συνόρων και των ιστορικών τραυμάτων. Ωστόσο, η διαχρονική της παρουσία φαίνεται πως εισέρχεται σε νέα αχαρτογράφητα νερά — αυτή τη φορά λόγω των εξελίξεων στην ευρύτερη γεωστρατηγική σκακιέρα της Μέσης Ανατολής (03-06-2025).
Η ιστορική ρίζα της Μονής πηγαίνει πίσω στον Ιουστινιανό, πολύ πριν την εμφάνιση του Ισλάμ στην περιοχή. Όπως επισημαίνει ο κ. Φίλης, υπάρχει ακόμα και λόγος του ίδιου του Προφήτη Μωάμεθ, ο οποίος καλεί τους μουσουλμάνους να σεβαστούν τους μοναχούς της Μονής, επιτρέποντάς τους να επιτελούν το έργο τους ανενόχλητοι. Η ύπαρξη τέτοιου ιστορικού ντοκουμέντου προσδίδει μία σχεδόν «συμβολική νομική θωράκιση» στο μοναστήρι.
Ωστόσο, στη σύγχρονη Αίγυπτο, η προστασία αυτή μοιάζει να γίνεται ασταθής. Σύμφωνα με τον κ. Φίλη, οι μοναχοί κινδυνεύουν να μετατραπούν σε «ενοικιαστές» του χώρου που κατοικούν επί 1500 χρόνια. Η νομιμοποίηση της ιδιοκτησίας φαίνεται να μετατοπίζεται προς την αιγυπτιακή κυβέρνηση, θέτοντας εν αμφιβόλω την ανεξαρτησία του πνευματικού έργου της Μονής.
Το ενδεχόμενο αξιοποίησης της περιοχής γύρω από τη Μονή για τουριστικά θέρετρα αναδεικνύει ένα βαθύτερο διακύβευμα: την προσπάθεια των αιγυπτιακών αρχών —σε συνεννόηση με το Ισραήλ και ενδεχομένως και με δυτικούς παίκτες όπως οι ΗΠΑ— να ελέγξουν τη δυναμική του προσφυγικού ζητήματος, αποτρέποντας εγκατάσταση Παλαιστινίων στην περιοχή, πρόσθεσε ο κ. Φίλης. Εκεί όπου ορισμένοι βλέπουν πολιτιστικό τουρισμό, άλλοι διαβάζουν μία ευρύτερη στρατηγική εδαφικού και πληθυσμιακού ελέγχου. Η Μονή γίνεται έτσι όχι μόνο πνευματικός χώρος, αλλά και γεωστρατηγικός κόμβος, ακούσια εμπλεκόμενη σε πολύπλοκες πολιτικές διευθετήσεις.
Στο πλαίσιο αυτό, τίθεται το ερώτημα: πού βρίσκεται η Ελλάδα σε αυτή τη γεωπολιτική εξίσωση; Ο κ. Φίλης υπογραμμίζει ότι η Αίγυπτος προσβλέπει σε ευρωπαϊκά κονδύλια και η Ελλάδα, μαζί με την Κύπρο και την Ευρωπαϊκή Ένωση, διαθέτει διαπραγματευτικό όπλο. Το πρόβλημα όμως εντοπίζεται όχι στην απουσία ισχύος, αλλά στη μη αξιοποίησή της. Ο ελληνικός δισταγμός εκλαμβάνεται ως αδυναμία, και η προειδοποίηση είναι ξεκάθαρη: εάν δεν ενισχυθούν θεσμικά οι ελληνο-αιγυπτιακές συμφωνίες —ειδικά στο πλαίσιο της ΑΟΖ— η Ελλάδα μπορεί να βρεθεί προ τετελεσμένων.
Η πρόταση που πέφτει στο τραπέζι από τον κ. Φίλη είναι τολμηρή: να μεταβιβαστεί στο ελληνικό δημόσιο η περιουσία του Ιμαρέτ και του Μωχαμέτ Αλή στην Καβάλα, ως εργαλείο διαπραγμάτευσης. Παρά την αμφιλεγόμενη ιστορική φιγούρα του Μωχαμέτ Αλή —ο οποίος στάλθηκε στην Ελλάδα ως στρατιωτικός αντίπαλος των Ελλήνων— η συμβολική του σημασία στην Αίγυπτο ως «πατέρας του σύγχρονου κράτους» ενδέχεται να λειτουργήσει ως δίαυλος πολιτιστικής και πολιτικής ανταλλαγής.
"Να μας σέβονται εχθροί και φίλοι", καταλήγει ο κ. Φίλης — και ίσως αυτή να είναι η φράση-κλειδί για όσα διακυβεύονται πίσω από τους τοίχους μιας αρχαίας Μονής, βαθιά μέσα στην έρημο του Σινά.
Ο Διδάκτωρ Γεωπολιτικής και Καθηγητής Γεωστρατηγικής Γιώργος Φίλης στην εκπομπή “Ο ΕΞΑΡΧΕΙΩΝ” (02-06-2025).
Η πρόσφατη ουκρανική επίθεση με drones βαθιά στο έδαφος της Ρωσίας και η αποκάλυψη της σύλληψης ενός Τούρκου πράκτορα σε ελληνικό έδαφος, ο οποίος διέθετε πλήρως εξοπλισμένο καταφύγιο με όπλα και προμήθειες, άναψε το φιτίλι για μια σφοδρή δημόσια και στρατηγική συζήτηση: Μήπως παρόμοιες δομές είναι ήδη διάσπαρτες στην ελληνική επικράτεια, ιδίως στη Βόρεια Ελλάδα; Και εάν ναι, είμαστε έτοιμοι να τις αντιμετωπίσουμε; Ο κ. Φίλης φέρνει στο προσκήνιο ένα νέο μοντέλο πολέμου: τις μυστικές βάσεις μικρής κλίμακας με δυνατότητα εξαπόλυσης drone επιθέσεων. Όπως τονίζει, πρόκειται για σενάρια τα οποία «σοβαρά κράτη» ήδη μελετούν και αντιμετωπίζουν. Η Ελλάδα, όμως, φαίνεται να υστερεί όχι μόνο σε επιχειρησιακή ετοιμότητα αλλά κυρίως σε νοοτροπία. Η ρητορική φράση «what keeps me awake at night» δεν είναι απλώς λογοπαίγνιο. Είναι προειδοποίηση. Το ερώτημα τίθεται με ένταση: Σε μια αιφνιδιαστική επίθεση, πόσο χρόνο θα είχαμε να αντιδράσουμε; Αν οι βασικές στρατιωτικές υποδομές τεθούν εκτός λειτουργίας, η υλοποίηση σχεδίων όπως η "Γαλάζια Πατρίδα" της Τουρκίας ίσως αποβεί μοιραία.
Ο κ. Φίλης δεν καταγγέλλει μόνο την ελλιπή ετοιμότητα. Καταδικάζει την αυταπάτη πως «κάποιος ξένος»—κατά προτίμηση οι ΗΠΑ—θα έρθει να «καθαρίσει για εμάς». Αυτή η στάση παλαιάς κοπής, απομεινάρι της εποχής του Ψυχρού Πολέμου, συντηρείται ακόμα και από ανώτατους στρατιωτικούς κύκλους, σύμφωνα με τον κ. Φίλη. Η κριτική προχωρά βαθύτερα. Δεν αρκεί να διαθέτεις τις δυνατότητες – τεχνολογικές, στρατιωτικές ή βιομηχανικές. Πρέπει να είσαι πρόθυμος να αναλάβεις πρωτοβουλία. Στη σύγχρονη μορφή των πολέμων, το πρώτο πλήγμα είναι σχεδόν καθοριστικό. Και η Ελλάδα, όπως σημειώνεται με πικρία, δεν θα το κάνει ποτέ πρώτη.
Ίσως η πιο θλιβερή διαπίστωση έρχεται στο τέλος. Η Ελλάδα, τονίζει ο κ. Φίλης, διαθέτει αντικειμενικά γεωπολιτικό βάρος. Είναι κόμβος για την ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου, ενεργειακές μεταφορές, ΝΑΤΟϊκές επιχειρήσεις και ρωσικά συμφέροντα. Όμως οι πολιτικοί της ηγέτες φέρονται λες και επιθυμούν να την μετατρέψουν από πυλώνα σταθερότητας σε πολιτικό νάνο, χωρίς στρατηγικό προσανατολισμό και χωρίς διάθεση ανάληψης ρίσκου.
Η συζήτηση είναι κάτι πολύ παραπάνω από μια ανάλυση ασφαλείας. Είναι μια κραυγή εγρήγορσης. Μέσα από ένα έντονα προσωπικό και συναισθηματικό τόνο, εκθέτει τις δομικές αδυναμίες της ελληνικής άμυνας, όχι μόνο σε επίπεδο εξοπλισμού, αλλά κυρίως στρατηγικής σκέψης. Αν η Ελλάδα θέλει να παραμείνει γεωπολιτικός παίκτης, οφείλει να ξεπεράσει την πολιτική νωθρότητα και να προσαρμοστεί στις νέες μορφές απειλών. Η εποχή των εφησυχασμένων αυταπατών έχει τελειώσει.
Ο Διδάκτωρ Γεωπολιτικής και Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Γιώργος Φίλης σε μία σύντομη συζήτηση για την υπόθεση της Αγίας Αικατερίνης Όρους Σινά. Στις 29 Μαΐου, μία ημέρα βαριάς ιστορικής και συναισθηματικής φόρτισης για τον Ελληνισμό, πραγματοποιήθηκε δημόσια παρέμβαση που φωτίζει τις βαθύτερες γεωπολιτικές και θρησκευτικές εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Στο επίκεντρο: η απόφαση της αιγυπτιακής δικαιοσύνης σχετικά με την ιστορική Μονή της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά — μία ενέργεια που έχει προκαλέσει ισχυρό αντίκτυπο στην Αθήνα και όχι μόνο (29-05-2025).
🕌 Μια "πολιτική κίνηση" με θρησκευτικό καμβά. Όπως αναλύει ο κ. Φίλης, η πρόσφατη δικαστική απόφαση της Αιγύπτου —αν και τυπικά παρουσιάζεται ως ανεξάρτητη— εκτιμάται ότι φέρει έντονο πολιτικό φορτίο. Ερμηνεύεται ως μια προσπάθεια του καθεστώτος Σίσι να απευθυνθεί στο Ισλαμικό ακροατήριο, σε μια στιγμή που η Αίγυπτος δέχεται κριτική για τη στάση της στο Μεσανατολικό και ειδικά στη Γάζα.
«Θεωρώ ότι είναι μια εξόχως πολιτική κίνηση… στόχος της είναι το Ισλαμικό ακροατήριο», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Φίλης.
Πρόκειται για μια πράξη που, ενώ δεν διαρρηγνύει άμεσα τις διμερείς σχέσεις με την Ελλάδα, στέλνει ωστόσο ένα συμβολικό μήνυμα: η Αίγυπτος επιδιώκει να ενισχύσει το προφίλ της ως προστάτιδας του Ισλάμ, ακολουθώντας ένα ευρύτερο μοτίβο «πλειοδοσίας» μεταξύ μουσουλμανικών χωρών για το ρόλο του θρησκευτικού ηγέτη.
🕍 Η Μονή ως σύμβολο: Σημασία και κίνδυνοι. Η Μονή της Αγίας Αικατερίνης δεν είναι απλώς ένα μοναστήρι· είναι ένα βυζαντινό κόσμημα, ένα «κάστρο του Ελληνισμού και της Ορθοδοξίας» όπως επεσήμανε ο κ. Φίλης. Φιλοξενεί, μεταξύ άλλων, την παλαιότερη απεικόνιση του Ιησού Χριστού στον κόσμο, τον εμβληματικό Χριστό Παντοκράτορα του 6ου αιώνα. Η πιθανότητα υποβάθμισης της παρουσίας των Ορθοδόξων μοναχών ή αλλαγής στο καθεστώς προστασίας του μνημείου αποτελεί βαθύ πλήγμα όχι μόνο για την Εκκλησία, αλλά και για την πολιτιστική κληρονομιά της ανθρωπότητας.
🤝 Η λεπτή ισορροπία της ελληνικής διπλωματίας. Το δίλημμα είναι ξεκάθαρο: Πώς να υπερασπιστεί η Ελλάδα τους πατέρες της Ορθοδοξίας στο Σινά χωρίς να πλήξει τις πολύτιμες σχέσεις της με την Αίγυπτο;
«Δεν πρέπει να ρίξουμε την Αίγυπτο στις αγκάλες της Τουρκίας», δηλώνει εμφατικά ο κ. Φίλης.
Η Τουρκία και η Αίγυπτος, αν και ιστορικά ανταγωνιστές, βρίσκονται σε περίοδο σχετικής ύφεσης στις σχέσεις τους. Οποιοδήποτε λάθος της Αθήνας μπορεί να δώσει έδαφος σε αναθεώρηση συμμαχιών, γεγονός που θα μπορούσε να διαταράξει την ισορροπία στην Ανατολική Μεσόγειο.
🧭 Συμπεράσματα: Μια μικρή σπίθα σε μεγάλο χάρτη. Το επεισόδιο αυτό δεν αποτελεί μεμονωμένο γεγονός. Είναι σύμπτωμα βαθύτερων ρευμάτων που διαπερνούν την Ανατολική Μεσόγειο, όπου θρησκεία, πολιτισμός και γεωστρατηγική διασταυρώνονται με τρόπο μοναδικό. Η Αγία Αικατερίνη είναι κάτι περισσότερο από μοναστήρι: είναι καθρέφτης ισορροπιών, σύμβολο ταυτότητας, και δείκτης κατεύθυνσης για το τι μέλλει γενέσθαι.
Στη συζήτηση συμμετέχει και ο καθηγητής, συγγραφέας Δημοσθένης Δαββέτας.
Ο κ. Φίλης ξεκινά με μια εμφατική υπενθύμιση της κυρίαρχης θέσης των Ηνωμένων Πολιτειών στη διεθνή σκηνή. Η θέση του Τραμπ, διατυπωμένη μέσω ανάρτησής του, παρουσιάζεται όχι απλώς ως παρέμβαση, αλλά ως ορισμός της νέας "διπλωματικής ατζέντας". Ο πρόεδρος των ΗΠΑ παρουσιάζεται ως μεσολαβητής που μπορεί να οδηγήσει Ρωσία και Ουκρανία σε διαπραγματεύσεις, με ρητορική που ουσιαστικά αποσύρει τη Δύση από ενεργή συμμετοχή, αφήνοντας τα δύο μέρη να "τα βρουν" μόνα τους. Μια φαινομενικά ουδέτερη τοποθέτηση που, κατά τους ομιλητές, μεταφράζεται σε σαφές πλεονέκτημα για τη Μόσχα.
Η Ρωσία ακολουθεί μια στρατηγική καθυστέρησης στην εκεχειρία για να κατοχυρώσει τα εδαφικά της κέρδη. Οι περιοχές Χερσώνα, Ζαπορίζια, Λουγκάνσκ και Ντονέτσκ, μαζί με την Κριμαία, εμφανίζονται ως στόχος μόνιμης προσάρτησης. Η ολιγωρία στις διαπραγματεύσεις επιτρέπει στη Ρωσία να συνεχίσει να «ροκανίζει» ουκρανικά εδάφη στο πεδίο της μάχης, τη στιγμή που η Ουκρανία απομονώνεται όλο και περισσότερο. Αυτό το σχέδιο φέρεται να ενισχύεται από την έμμεση «ευλογία» των ΗΠΑ — ή τουλάχιστον από την επιθυμία τους να αποσυρθούν στρατηγικά από το προσκήνιο και να αναθέσουν την πίεση στους Ευρωπαίους εταίρους, πρόσθεσε ο κ. Φίλης.
Η Ευρώπη εμφανίζεται ως ο μεγάλος απών-παρών. Δείχνει πρόθυμη να στηρίξει την Ουκρανία ρητορικά, αλλά στην πράξη διστάζει. Οι στρατιωτικές δεσμεύσεις 20-30 χιλιάδων στρατιωτών θεωρούνται γελοίες σε σύγκριση με τις πραγματικές ανάγκες του μετώπου, ενώ ο κατακερματισμός των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων (και η απροθυμία για κοινή στρατηγική) επιτείνει τη γεωπολιτική της αδυναμία. Η Ευρώπη κατηγορείται ευθέως για "δημοφοβία", δηλαδή για τον φόβο απέναντι στην ίδια τη λαϊκή βούληση. Οι πολιτικές ηγεσίες παρουσιάζονται ως ελιτίστικες, προσκολλημένες σε μια τεχνοκρατική διαχείριση, μακριά από τα συμφέροντα των λαών τους και την ανάγκη στρατηγικής ενότητας, επεσήμανε ο κ. Φίλης.
Το βλέμμα στρέφεται και προς την Κίνα, η οποία παρουσιάζεται πιο προσεκτική στα βήματά της. Η ο. Δαββέτας επισημαίνει ότι η σινοαμερικανική διαπραγμάτευση κατά την προεδρία Τραμπ είχε κερδοφορία για τις ΗΠΑ – μέσω επιβολής δασμών και προσέλκυσης ξένων επενδύσεων – και ότι η Ουάσινγκτον αποκαθιστά την εικόνα της ως "σερίφης" του πλανήτη, όχι μέσω πολέμου αλλά μέσω συμφωνιών. Ο Βλαντιμίρ Πούτιν, από την άλλη, διαβάζει το νέο περιβάλλον με στρατηγική ευφυΐα. Προσπαθεί να μην τα «σπάσει» με τον Τραμπ, καθώς κατανοεί ότι μια συμφωνία υπό αμερικανική αιγίδα ενδέχεται να είναι περισσότερο ευνοϊκή από μια μακροχρόνια σύγκρουση με το ΝΑΤΟ.
Ο Ουκρανός πρόεδρος περιγράφεται από τον κ. Φίλη ως ο πιο τραγικός παίκτης της σκακιέρας. Αντί να επιδιώξει συμβιβασμό νωρίς στον πόλεμο, ακολούθησε δυτικές υποδείξεις, κάτι που κόστισε στη χώρα του εδάφη, ανθρώπινες ζωές και μελλοντική υποστήριξη. Οι ενδεχόμενες πολιτικές του ευθύνες – για την απόρριψη συμβιβασμού τον Μάρτιο του 2022, για την μη τήρηση των συμφωνιών του Μινσκ – αναμένεται να τεθούν υπό σκληρή κριτική όταν ο πόλεμος καταλαγιάσει.
Ο Διδάκτωρ Γεωπολιτικής και Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Γιώργος Φίλης σε μία συζήτηση η οποία αποκαλύπτει με ενάργεια τις βαθιές διεθνείς ζυμώσεις, τις ανατροπές ισορροπιών και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ελληνική διπλωματία στο νέο γεωστρατηγικό τοπίο (14-05-2025).
Η συζήτηση ξεκινά με την εκτίμηση ότι το ρωσοουκρανικό μέτωπο έχει εισέλθει σε κρίσιμη φάση. Αν και κανείς δεν διατυπώνει βεβαιότητες, φαίνεται πως διαμορφώνονται οι συνθήκες για μια ενδεχόμενη διευθέτηση. Το γεγονός ότι φημολογείται συμμετοχή του ίδιου του Βλαντίμιρ Πούτιν ή/και του Ντόναλντ Τραμπ σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις προσδίδει βαρύτητα στις εξελίξεις. Η παρουσία του Τραμπ, κατά τον κ. Φίλη, θα σήμαινε «breakthrough» – δηλαδή, ουσιαστική εξέλιξη. Αντίθετα, σε περίπτωση απουσίας των δύο, όλα θα παραμείνουν στο επίπεδο προκαταρκτικών συνομιλιών, κυρίως μέσω Κωνσταντινούπολης, που λειτουργεί ως ουδέτερο έδαφος υπό τον διαμεσολαβητικό ρόλο της Τουρκίας. «Ο μόνος που θέλει πραγματική ειρήνη είναι ο Τραμπ. Οι υπόλοιποι έχουν λόγους να μην τη θέλουν», σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Φίλης, με τους Ρώσους να επιδιώκουν ειρήνη με δικούς τους όρους, τον Ζελένσκι να φοβάται την πολιτική λογοδοσία, και τους Ευρωπαίους να διστάζουν να αναλάβουν το κόστος μιας μεταπολεμικής πραγματικότητας.
Το δεύτερο μέρος της συζήτησης επικεντρώνεται στη Συρία, με ειδική αναφορά στον ρόλο του PKK και των Κούρδων, αλλά και στον σχεδιασμό των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με τον κ. Φίλη, ενισχύουν στρατιωτικά τις κουρδικές δυνάμεις στη Συρία, αποστέλλοντας μέχρι και άρματα μάχης. Η Τουρκία αντιμετωπίζει αυτήν την εξέλιξη με δυσφορία, καθώς οι Κούρδοι εξοπλίζονται στις περιοχές όπου η Άγκυρα απειλεί να εισβάλει.
Η απόφαση του PKK να «καταθέσει τα όπλα» εντός Τουρκίας, εκτιμάται ως ένα επικοινωνιακό πυροτέχνημα: η πραγματική δύναμη του PKK βρίσκεται εδώ και χρόνια στη Συρία, όπου στηρίζεται ανοικτά από ΗΠΑ και Ισραήλ. Επομένως, δεν υφίσταται ουσιαστική αποδυνάμωση, αλλά μάλλον αναδιάταξη και ενίσχυση. «Είναι τεράστια ήττα για την Τουρκία. Ο Ερντογάν ουσιαστικά απογυμνώνεται από το πρόσχημα εισβολής», επισήμανε εύστοχα ο κ. Φίλης.
Το ιστορικό παράδειγμα της παράδοσης Οτσαλάν, υπό την πίεση των Αμερικανών, τίθεται ως σημείο αναφοράς, για να αναδειχθεί η στρατηγική συνέπεια της Ουάσιγκτον: τότε η Τουρκία ανταμείφθηκε με τον Οτσαλάν, ώστε να δεχτεί την κουρδική αυτονομία στο Ιράκ. Τώρα, το ίδιο σενάριο επαναλαμβάνεται στη Συρία, πρόσθεσε ο κ. Φίλης.
Σε αυτό το σύνθετο γεωπολιτικό περιβάλλον, η Ελλάδα φαίνεται να έχει κάνει ένα σημαντικό βήμα στρατηγικής ωρίμανσης: την εμβάθυνση των σχέσεών της με το Ισραήλ. Από την κυβέρνηση Σαμαρά και τη συμφωνία «3+1», μέχρι τις επόμενες κυβερνήσεις Τσίπρα και Μητσοτάκη, η προσέγγιση με το Ισραήλ καταγράφεται ως η μόνη σταθερά της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Η ανάγκη, όμως, είναι να μετατραπεί αυτή η σχέση από «στρατηγική φιλία» σε πλήρη στρατιωτική συμμαχία – κυρίως ενόψει της τουρκικής επιθετικότητας και της ρευστότητας στην περιοχή. «Πρέπει να αφήσουμε τις φοβικότητες απέναντι στην Τουρκία και να γίνουμε κανονικοί στρατιωτικοί σύμμαχοι με το Ισραήλ», καταλήγει ο κ. Φίλης.
Γιώργος Φίλης: Ανησυχητική κατάσταση μεταξύ Ινδίας-Πακιστάν. Κίνδυνος να οδηγηθούμε σε τέταρτη πολεμική διαμάχη μεταξύ των δύο χωρών πέρα των διασυνοριακών επεισοδίων. Γιατί η σύγκρουση ενδιαφέρει άμεσα την Ελλάδα. Τα διακυβεύματα είναι τεράστια για την πατρίδα μας. Ο Γιώργος Φίλης μιλά στους «Αδιάβροχους» Δημήτρη Παπαγεωργίου και Παναγιώτη Λιάκο στον ΜαχηFM για την σύγκρουση Ινδιας - Πακιστάν και το πώς αυτή επηρεάζει την Ελλάδα
Οι ελληνικές ηγεσίες μέχρι τώρα έδειξαν με τις πράξεις τους ότι υποτιμούν την τουρκική απειλή. Ωστόσο η απειλή της Τουρκίας προς την Ελλάδα είναι υπαρκτή και σοβαρή. Για την αντιμετώπισή της απαιτείται η υιοθέτηση μιας νέας κουλτούρας εθνικής ασφαλείας και η επίδειξη αποφασιστικότητας από την πλευρά της Ελλάδα ότι είναι έτοιμη να δεχτεί και θυσίες για να διαφυλλάξει την ανεξαρτησία της και την ακεραίοτητά της. Παράλληλα όμως θα χρειαστεί και η ανάπτυξη ενός στιβαρού προγράμματος εξοπλισμών που πρέπει να βασιστούν στα ελληνικά χέρια. Σημαντικός παράγοντας είναι και η αναζήτηση συμμαχιών με χώρες που έχουν συγκλίνοντα συμφέροντα με την Ελλάδα, όπως είναι το Ισραήλ. Τοποθέτηση του Γ. Φίλη σε συζήτηση με την Ο. Λαθύρη στο πλαίσιο του Φόρουμ 2025 στη Λαμία.
Ο Διδάκτωρ Γεωπολιτικής και Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Γιώργος Φίλης σε μια συζήτηση η οποία επικεντρώνεται κυρίως στις πολιτικές εξελίξεις στην Τουρκία, μετά τη σύλληψη του Δημάρχου της Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου (19-03-2025).
Όπως είπε ο κ. Φίλης η Τουρκία έχει καταταχθεί πλέον στις λεγόμενες "ανελεύθερες δημοκρατίες" (illiberal democracies), όπου οι εκλογές διεξάγονται, αλλά το πολιτικό σύστημα δεν λειτουργεί σε πραγματικά δημοκρατικά πλαίσια. Ο έλεγχος της δικαιοσύνης, των μέσων ενημέρωσης και των κρατικών θεσμών από τον Ερντογάν έχει οδηγήσει σε ένα καθεστώς που καταπνίγει την αντιπολίτευση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, παρόλο που καταδικάζει τις πρακτικές αυτές, συνεχίζει να θεωρεί την Τουρκία σημαντικό εταίρο για τη σταθερότητα της περιοχής, ιδίως σε θέματα ασφάλειας και μεταναστευτικών ροών. Η στάση αυτή προκαλεί αντιδράσεις, καθώς αμφισβητείται το κατά πόσο μια χώρα με τόσο περιορισμένη δημοκρατία μπορεί να θεωρείται αξιόπιστος εταίρος της Δύσης.
Την ίδια στιγμή, το Κυπριακό βρίσκεται ξανά στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων στη Γενεύη. Με την Τουρκία να έχει διαταραγμένες σχέσεις τόσο με τη Ρωσία όσο και με τις Ηνωμένες Πολιτείες, η γεωπολιτική σκακιέρα γίνεται ακόμα πιο περίπλοκη. Οι σχέσεις Άγκυρας-Ουάσινγκτον δοκιμάζονται ιδιαίτερα, ειδικά μετά τις απαιτήσεις του Ντόναλντ Τραμπ για αύξηση των αμυντικών δαπανών των χωρών-μελών του ΝΑΤΟ στο 5% του ΑΕΠ. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει την Τουρκία σε σοβαρή οικονομική κρίση, δεδομένης της ήδη αποδυναμωμένης λίρας, πρόσθεσε ο κ. Φίλης.
Η Αθήνα καλείται να κινηθεί με ιδιαίτερη προσοχή στο ζήτημα της Τουρκίας. Οποιαδήποτε βιαστική αντίδραση μπορεί να αποβεί επιζήμια, ενώ η διατήρηση μιας σταθερής, αλλά αποφασιστικής στάσης είναι απαραίτητη. Η κυβέρνηση οφείλει να εκμεταλλευτεί τις πιέσεις που δέχεται η Άγκυρα από τις διεθνείς εξελίξεις, προκειμένου να προωθήσει τις ελληνικές θέσεις στο Κυπριακό και την Ανατολική Μεσόγειο, επεσήμανε ο κ. Φίλης. Παράλληλα, η ελληνική εξωτερική πολιτική πρέπει να αποφύγει το λάθος να “ξεπλύνει” για ακόμη μια φορά τον Ερντογάν, όπως συνέβη σε παλαιότερες περιόδους. Το καθεστώς του Τούρκου Προέδρου βρίσκεται αντιμέτωπο με εσωτερικές προκλήσεις, τόσο από την αντιπολίτευση όσο και από το στρατό, ο οποίος παραμένει σε μεγάλο βαθμό επηρεασμένος από τις κεμαλικές αρχές.
