Τρίτη 28 Ιουλίου 2026

Η διαφορά μεταξύ ανθρώπου και ατόμου

Francesco Petrone

Η διαφορά μεταξύ ανθρώπου και ατόμου


Πηγή: Φραντσέσκο Πετρόνε


Για τον φιλόσοφο Αουγκούστο Ντελ Νότσε και για όλη την κλασική φιλοσοφία, υπάρχει μια θεμελιώδης διαφορά μεταξύ του ανθρώπου και του ατόμου.
Ο άνθρωπος έχει μια φύση. Έχει μια ουσία που προηγείται των επιλογών του. Γεννιέται σε μια οικογένεια, σε μια ιστορία, σε μια παράδοση, σε ένα σώμα που δεν επέλεξε.
Έχει όρια, καθήκοντα, έναν σκοπό. Είναι μέρος ενός «εμείς»: ένας λαός, μια κοινότητα, μια γενιά.
Για τον Ντελ Νότσε, ο άνθρωπος είναι ένα «πλάσμα»: ακόμα κι αν δεν πιστεύει στον Θεό, είναι παρ' όλα αυτά μέρος μιας τάξης που τον προηγείται.

Ο άνθρωπος είναι πατέρας, γιος, πολίτης. Έχει ρίζες.
Το άτομο είναι ο άδειος άνθρωπος. Είναι ο άνθρωπος χωρίς φύση, χωρίς ιστορία, χωρίς όρια.
Είναι μόνο θέληση σε συνδυασμό με δικαιώματα. Δημιουργεί τον εαυτό του. Αποφασίζει ποιος είναι, τι είναι το σώμα, τι είναι η οικογένεια, τι είναι το καλό και το κακό.
Δεν ανήκει στο τίποτα. Παζαρεύει με όλους.

Για τον Ντελ Νότσε, είναι το αποτέλεσμα της «πλήρους εκκοσμίκευσης»: όταν ο Θεός πεθαίνει και πεθαίνει και η ιδέα της ανθρώπινης φύσης, μόνο το άτομο μένει που διεκδικεί.
Το άτομο είναι «Εγώ επιλέγω». Δεν οφείλει τίποτα σε κανέναν πριν από τον εαυτό του.
Ο άνθρωπος λαμβάνει. Το άτομο απαιτεί.

Ο άνθρωπος λέει: «Γεννήθηκα σε κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό μου».
Το άτομο λέει: «Γεννήθηκα και από τώρα και στο εξής αποφασίζω εγώ για τα πάντα». Ο άνθρωπος έχει ρίζες, το άτομο δεν έχει ρίζες.


Δεν υπάρχουν σχόλια: