Ηλιθιότητα, ο ηλίθιος στην εξουσία

Roberto Pecchioli - 5 Νοεμβρίου 2025

Πηγή: EreticaMente

Η ιντιοκρατία εισβάλλει, διαπερνά και κυριαρχεί. Ο όρος προέρχεται από την ταινία Idiocracy (2006), ένα στιγμιότυπο μιας κοινωνίας στην οποία η βλακεία έχει κυριαρχήσει λόγω της μείωσης της νοημοσύνης που προκαλείται από την παραγωγικότητα (αυξημένη γονιμότητα) των ηλιθίων. Οι δημιουργοί της ταινίας δεν είχαν το θάρρος να εμβαθύνουν: γενιές γίνονται ηλίθιες όχι για γενετικούς λόγους, αλλά λόγω της αναγκαστικής διάδοσης, σε μια μη αναστρέψιμη κωματώδη Δύση, απολύτως ηλίθιων πολιτιστικών, ηθικών και κοινωνικών μοντέλων/προτύπων. Μετασχηματισμένα σε κοινή λογική από τη συνεχή μείωση των μορφωτικών επιπέδων, σε συνδυασμό με την παρακμή -επιδιωκόμενη, προκαλούμενη- της κριτικής σκέψης, ή μάλλον, της σκέψης συνολικά. Ο συλλογικός ηλίθιος βρίσκεται στην εξουσία σ' εκείνη τη γωνιά του κόσμου που σπαρταρά στους επιθανάτιους σπασμούς του. Οι πολιτισμοί πεθαίνουν από αυτοκτονία, ο δικός μας μισώντας τον εαυτό του και αρνούμενος τις πιο προφανείς αλήθειες. Όπως στον Βασιλιά Ληρ, οι ανόητοι/τρελοί οδηγούν τους τυφλούς. Ίσως συμβαίνει το αντίστροφο: πρέπει να είσαι τυφλός για να σε οδηγήσουν ανόητοι/τρελοί.
Η λίστα των ηλιθιοτήτων είναι ατελείωτη. Η τύφλωση προσθέτει στην τρέλα και οδηγεί σε γνωστική ανικανότητα. Σύμφωνα με την Τεχνητή Νοημοσύνη, η «ηλιθιότητα» ήταν ένας ιατρικός όρος που χρησιμοποιούνταν για να υποδείξει μια σοβαρή μορφή νοητικής ανεπάρκειας, αν και σήμερα θεωρείται ξεπερασμένος και ενδεχομένως προσβλητικός σε αυτό το πλαίσιο. «Ας είναι, ας δεχτούμε το πολιτικά ορθό στίγμα: ο παραβάτης (αυτός που προσβάλλει) είναι πεπεισμένος ότι η κυρίαρχη σκέψη (όχι αυτοί που την παράγουν, οι μάζες που την πιστεύουν!) δεν είναι λανθασμένη, αλλά εντελώς ηλίθια. Δεν υπάρχει άλλη εξήγηση για γεγονότα όπως αυτά που αναφέρουμε ως παράδειγμα: στη Γαλλία, ένας νόμος -που χαιρετίζεται ως ένα τρομερό άλμα προς τα εμπρός στον πολιτισμό- καθιστά υποχρεωτική τη συναίνεση μεταξύ των μερών για σεξουαλικές πράξεις. Η θεμιτή επιθυμία εξάλειψης των πράξεων βίας γίνεται ηλίθια: θα πρέπει λοιπόν να συνταχθεί σύμβαση, που να καθορίζει λεπτομερώς τι μπορεί και τι δεν μπορεί να συμβεί κατά τη διάρκεια της συνάντησης; Η συναίνεση θα είναι ανακλητή ανά πάσα στιγμή, αν και οι ακριβείς όροι είναι ασαφείς. Η αναφορά καταγγελίας από το μέρος που ισχυρίζεται ότι έχει υποστεί βλάβη θα οδηγήσει αυτόματα στην καταδίκη του/των συντρόφου/ων. Το τεκμήριο αθωότητας και η ισότητα ενώπιον του νόμου καταρρέουν, που ήδη παραβιάζονται από νόμους που τιμωρούν τους άνδρες και τις γυναίκες διαφορετικά -τα άλλα φύλα απουσιάζουν- για εγκλήματα «ζευγών». Η ταξική πάλη μετατρέπεται σε πόλεμο μεταξύ των φύλων ως νομιμοποιημένη ηλίθια. Ο Μαρξ είχε δίκιο: τα γεγονότα επαναλαμβάνονται δύο φορές, τη δεύτερη φορά ως φάρσα.
Στη Μεγάλη Βρετανία, ένα περιοδικό βράβευσε εννέα βιολογικά άνδρες τρανσέξουαλ ως πρότυπα γυναικείας ομορφιάς. Ηλιθιότητα συν την άρνηση της φύσης, ένα θανατηφόρο κοκτέιλ. Μια κοινωνία που έχει φτάσει στο γκροτέσκο σημείο να μην ξέρει πλέον ποιος είναι γυναίκα και ποιος είναι άντρας δεν αξίζει να επιβιώσει. Στην πραγματικότητα, είναι ετοιμοθάνατη. Φαντάζεται κανείς ότι τουλάχιστον οι χριστιανικές εκκλησίες κρατούν τη θέση τους. Ούτε στο ελάχιστο. Η Αγγλικανική Εκκλησία αποφάσισε να καλύψει το εσωτερικό του Καθεδρικού Ναού της Υόρκης με γκράφιτι για να αναπαραστήσει τις «περιθωριοποιημένες κοινότητες». Ο Κοσμήτορας του Καντέρμπουρι δήλωσε: «Υπάρχει μια ωμότητα που ενισχύεται από το στυλ γκράφιτι, το οποίο είναι ανατρεπτικό. Αυτή η έκθεση χτίζει σκόπιμα γέφυρες μεταξύ πολιτισμών, στυλ και φύλων και μας επιτρέπει να καλωσορίσουμε τα δώρα των νέων που έχουν πολλά να πουν». Όταν ακούω αυτή την λιτανεία των "γεφυρών", θα έφτανα στο όπλο μου, αν είχα ένα. Η αλήθεια είναι το αδυσώπητο μίσος ενός ηλίθιου πολιτισμού για τον εαυτό του. Αλλά ίσως εμείς είμαστε αυτοί που είμαστε τρελοί, όπως υποστήριξε ο Τσέστερτον, εμείς στους οποίους δεν άφησαν τίποτα άλλο παρά τη λογική.
Εν τω μεταξύ, στον ιδιαίτερα πολιτισμένο Καναδά - ο υπερθετικός όρος «ηλίθιος» είναι υποχρεωτικός - οι κρατικά χρηματοδοτούμενοι θάνατοι αντιπροσωπεύουν το δέκα τοις εκατό όλων των θανάτων. Μια κοινωνία που σκοτώνει τα μέλη της ως υπηρεσία υγείας είναι είτε τρελή είτε ηλίθια. Στην Ιταλία, γινόμαστε μάρτυρες απαλλαγών ή μειωμένων ποινών για αλλοδαπούς εγκληματίες, για «πολιτιστικούς» λόγους. Είναι ηλίθιο να χαρακτηρίζουμε τον πολιτισμό ως κάτι που δεν έχουμε πλέον τη δύναμη να καταδικάσουμε και ανεχόμαστε από αδυναμία. Η απάθεια και η ανοχή είναι οι τελευταίες αρετές των ετοιμοθάνατων κοινωνιών. Έτσι λέει ο Αριστοτέλης, ένας Έλληνας "απατεώνας" που κανείς δεν μελετά πια επειδή έγραψε δύο γραμμές που δικαιολογούν τη δουλεία πριν από 2.400 χρόνια. Παράξενο το γεγονός ότι η καταδίκη δεν επεκτείνεται σε όλες τις κυβερνήσεις και τα βασίλεια που έχουν ευημερήσει πάνω στη δουλεία σε όλο τον κόσμο. Αλλά ο ηλίθιος δεν ξέρει, και όταν το ξέρει, έχει επιλεκτική μνήμη. Ένα αποτέλεσμα της Μεγάλης Επαναφοράς. Ορισμένες μορφές ηλιθιότητας έχουν τουλάχιστον το πλεονέκτημα ότι προκαλούν γέλιο: η επισκοπή του Μιλάνου έχει προσθέσει μουσουλμάνους εκπαιδευτικούς στις τάξεις της. Σύντομα, οι πυροσβέστες θα έχουν εμπρηστές ως εκπαιδευτές.
Η ανοχή δεν είναι αρετή. Πολλά απαράδεκτα πράγματα θα έπρεπε να προκαλούν οργή και δίκαιη αντίδραση. Αλλά το να υπάρχεις σημαίνει να υπερασπίζεσαι τον εαυτό σου, και ο homunculus occidentalis - ένας ηλίθιος που επιστρέφει - δεν έχει ούτε τη δύναμη ούτε την πρόθεση. Αυτό οφείλεται στην τεμπελιά, την αδιαφορία, την έλλειψη αρχών και τη δειλία. Πρέπει να σταματήσουμε να ισχυριζόμαστε - χωρίς να το πιστεύουμε πραγματικά - ότι όλες οι ιδέες πρέπει να γίνονται σεβαστές. Σεβασμός πρέπει να δίνεται σε όσους κάνουν λάθη, αν είναι ειλικρινείς και καλόπιστοι, όχι στα λάθη. Η πρακτική των μεταδημοκρατιών έχει θέσει υπό αμφισβήτηση τα ίδια τους τα θεμέλια, ξεκινώντας από την ελευθερία της έκφρασης. Το σύστημα εισάγει μια πληθώρα κανόνων και παγίδων που αρνούνται την ελευθερία του λόγου και της σκέψης. Ρητορική μίσους, νόμοι που εμποδίζουν τους ανθρώπους να εκφράσουν τις απόψεις τους για συλλογικές οντότητες, προστατευόμενες ομάδες και διάφορες μειονότητες, και απαγορεύσεις στη χρήση δεκάδων κοινώς χρησιμοποιούμενων λέξεων και εκφράσεων. Η ηλιθιότητα παράγεται επίσης από το φίμωμα.
Σήμερα, οι υπερασπιστές της ελευθερίας της έκφρασης είναι οι ταυτοτικοί, οι συντηρητικοί που δέχονται επίθεση στα βασικά τους δικαιώματα και εκφοβίζονται ολοένα και περισσότερο σωματικά. Έχουμε καθήκον να υπερασπιστούμε τις ελευθερίες και τους εαυτούς μας. Ακόμη καί οι ηλίθιοι. Ωστόσο, παράλληλα με μια πληθώρα ζητημάτων που είναι ανοιχτά σε κοινή γνώμη, υπάρχουν και κάποια που δεν μπορούν να είναι. Είναι αναμφισβήτητο ότι υπάρχουν μόνο δύο φύλα· ότι είμαστε μέρος ενός πολιτισμού χτισμένου πάνω στους πυλώνες της ομορφιάς, της δικαιοσύνης και της αλήθειας, που διαλύθηκε από την εθνοπολιτισμική Βαβέλ που επιβλήθηκε από τη Μεγάλη Αντικατάσταση και την ακουλτούρα της διαγραφής. Είναι αναμφισβήτητο ότι είμαστε κληρονόμοι ενός παρελθόντος που μας σημαδεύει και μας προβάλλει προς το μέλλον.
Η ψευδής πραότητα της σύγχρονης δημοκρατίας αρνείται το δικαίωμα σε πεποιθήσεις που βασίζονται στη φύση, τη βιολογία και την αρχή της πραγματικότητας. Είναι καιρός να αντισταθούμε, επιβεβαιώνοντας ότι δεν είναι όλες οι απόψεις άξιες σεβασμού. Όχι εκείνες που οδηγούν σε μηδενιστική διάλυση, στην αποσύνθεση κάθε τάξης και στην πολιτική οπισθοδρόμηση. Εφαρμοσμένη σε απόλυτους όρους, η ελευθερία της έκφρασης σημαίνει ότι όλα είναι εξίσου έγκυρα, δηλαδή, τίποτα δεν είναι. Τίποτα δεν είναι αληθινό ή ψευδές όταν όλες οι απόψεις -συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αμφισβητούν τα θεμέλια της βιολογίας, αντικρούουν τη φυσική τάξη, αρνούνται την κοινοτική και ριζωμένη φύση της ανθρωπότητας- γίνονται ισοδύναμες, δηλαδή, εξίσου αδιάφορες. Όσο κακές, όσο καταστροφικές, όσο παρεκκλίνουσες κι αν είναι, πρέπει να αναγνωρίσουμε το δικαίωμα να διατυπώνονται. Χωρίς βία, σωματική ή ψυχολογική, χωρίς όσοι της αντιτίθενται να γίνουν παράνομοι —εξ πράξης ή ακόμα και εκ νόμου— σε αυτή την λεγόμενη δημοκρατία.
Ο διάλογος με τους υποστηρικτές τέτοιων ιδεών, η συζήτηση, η αντίκρουση των απόψεών τους και η αποκάλυψη των λαθών τους ήταν το πρόγραμμα του Τσάρλι Κερκ. Δυστυχώς, έκανε λάθος. Επιδίωκε διάλογο με τους εχθρούς του, ελπίζοντας να τους πείσει, μέχρι που κάποιος, χωρίς επιχειρήματα, έπεισε τον εαυτό του ότι ήταν καλύτερο να πάει να πάρει το όπλο. Μετά τη δολοφονία, έλαβε τα ανοιχτά χειροκροτήματα των χειρότερων και την αηδιαστική υποκρισία πολλών άλλων. Ο Τσάρλι θεωρητικά έκανε το σωστό. Αλλά είναι τέτοια η υποβάθμιση των φιλελεύθερων κοινωνιών που ο διάλογος έχει καταστεί αδύνατος. Ο Καρλ Σμιτ έγραψε ότι, αν κάποιος μας θεωρεί εχθρό, πρέπει να το αναγνωρίσουμε και να τον θεωρήσουμε ως εχθρό με τη σειρά μας. Μπορεί να μην ευχαριστεί τις καλές ψυχές και όσους ζητούν να γυρίσουν το άλλο μάγουλο (αρκεί να είναι κάποιου άλλου!), αλλά δεν μπορούμε να φερόμαστε στους έντιμους αντιπάλους και τους ηλίθιους που δεν μπορούν να συλλάβουν τη διαφορά στις αξίες και τις αρχές με τον ίδιο τρόπο. Αν μπορούσαν, θα έπαυαν να είναι ηλίθιοι.
Για τον ρεαλισμό και την αυτοάμυνα, πρέπει να απελευθερωθούμε από την αφελή φιλανθρωπία που μας διαβρώνει και μας καθιστά ανυπεράσπιστους. Πρόκειται για την απόδραση από την ηλίθια αδυναμία που έχει εισβάλει στην κοινωνία και την οδηγεί να ανέχεται ή να χειροκροτεί εξωτερικές εισβολές και εσωτερικές ανοησίες. Ο σύγχρονος ηλίθιος - και ο φιλάνθρωπος, που είναι το ίδιο πρόσωπο - ανέχονται τα πάντα επειδή δεν έχουν αρχές, δεν μπορούν να διακρίνουν το καλό από το κακό και συγχέουν τη νομιμότητα (τι είναι δίκαιο και σωστό, σύμφωνο με τη φυσική τάξη) με αυτό που είναι απλώς νόμιμο, δηλαδή υπακούουν σε φευγαλέους κανόνες που γεννιούνται από τη βούληση της κυρίαρχης τάξης.
Με άλλα λόγια, πρόκειται για μια βαθιά αλλαγή της δημοκρατίας και των εξισωτικών εμμονών της. Όχι για να εγκαθιδρύσει τυραννία, αλλά για να ματαιώσει την προοδευτική εγκαθίδρυσή της. Πρέπει να ενισχύσουμε την ελευθερία που υποτίθεται ότι υπερασπίζεται η δημοκρατία. Δεν το κάνει αυτό επειδή διέπεται από την πιο ύπουλη απάτη: την ψευδαίσθηση ότι, δίνοντάς μας ένα ψηφοδέλτιο με ουσιαστικά επικαλυπτόμενες/πανομοιότυπες επιλογές, η εξουσία βασίζεται στη λαϊκή βούληση και σέβεται κάθε πεποίθηση. Δεν γνωρίζουμε τι θα συμβεί τα επόμενα χρόνια, ποια στρατηγήματα θα επινοηθούν - από δολοφονία μέχρι νοθεία, από αναγκαστικό αποκλεισμό μέχρι ακύρωση των εκλογικών αποτελεσμάτων - για να αποτρέψουν τις προελαύνουσες δυνάμεις από το να αποκτήσουν πρόσβαση στην κυβέρνηση. Απέχουμε πολύ από το να κατανοήσουμε την απάτη που χαρακτηρίζει τα παιχνίδια και τις μηχανορραφίες της κοινοβουλευτικής-εκλογικής φάρσας.
Ο ηλίθιος γοητεύεται από την ιδέα της ανοχής, το τέλειο άλλοθι για τον φόβο και την ηθική αδιαφορία. Το κακό πρέπει πρώτα να αναγνωριστεί και να τιμωρηθεί. Αλλά ο ηλίθιος δεν μπορεί να τιμωρήσει τον εαυτό του. Επομένως, προτιμά κρυφά τον Κάιν από τον Άβελ. Είναι επιτρεπτικός για χάρη μιας ήσυχης ζωής και επειδή είναι αποικισμένος από την ιδέα της κατανάλωσης. Μόνο μια επιτρεπτική κοινωνία μπορεί να είναι καταναλωτική. Η κατανάλωση, βασισμένη σε συνεχώς μεταβαλλόμενες μόδες και μάταιες επιθυμίες που επανεκκινούνται συνεχώς, είναι ο νονός του ηλίθιου. Ακολουθεί τη μόδα με παβλοφιανό αντανακλαστικό, ενεργώντας όπως υπαγορεύει η εξουσία. Ανίκανος να συλλάβει το διαφορετικό, το άλλο, το μισεί μανιωδώς, απαιτώντας παραδειγματική τιμωρία, ταπείνωση, εξαφάνιση. Τραγουδάει σε χορωδία χωρίς να χρειάζεται μαέστρο. Αλίμονο! Έρχεται η ώρα για τον πιο αξιοκαταφρόνητο άνθρωπο, που δεν ξέρει πια πώς να περιφρονεί τον εαυτό του. Ιδού! Σου δείχνω τον τελευταίο άνθρωπο. Τι είναι αγάπη; Τι είναι δημιουργία; Τι είναι επιθυμία; Τι είναι ένα αστέρι; Έτσι ρωτάει ο τελευταίος άνθρωπος και κλείνει το μάτι. Η γη έχει γίνει μικρή, και πάνω της πηδάει ο τελευταίος άνθρωπος που κάνει τα πάντα μικρά. Το είδος του είναι τόσο άτρωτο όσο αυτό του ψύλλου του σπιτιού· ο τελευταίος άνθρωπος ζει περισσότερο. Ανακαλύψαμε την ευτυχία, λένε οι τελευταίοι άνθρωποι, και κλείνουν το μάτι. «Έτσι μίλησε ο Ζαρατούστρα».

Idiocrazia, il cretino al potere

Η ΕΠΕΛΑΣΗ ΤΟΥ ΗΛΙΘΙΟΥ

του Roberto PECCHIOLI

Στη ζωή μας προσπαθούσαμε πάντα να επιχειρηματολογούμε, να υποστηρίξουμε ιδέες με ένα στέρεο σύστημα σκέψης, που απαιτεί καθημερινή μελέτη και δεκαετίες που δαπανώνται στό ψάξιμο για βιβλία. Ας πούμε αρκετά, φτάνει πιά: είναι εντελώς άχρηστο να συζητάμε ή να διαφωνούμε σε έναν κόσμο γεμάτο με ηλίθιους. Ο Carlo Maria Cipolla, ο οικονομολόγος της Παβίας και συγγραφέας του The Fundamental Laws of Human Stupidity, το απέδειξε αυτό. Οι Fruttero & Lucentini, συγγραφείς του The prevalence of the idiot, το επανέλαβαν με την ειρωνεία της ευφυΐας. Οι μη ενδιαφέρουσες αλυσίδες αιτιών και αποτελεσμάτων εξηγούν τον εκθετικό πολλαπλασιασμό τής bêtise. Κόρη της προόδου, της ιδέας της προόδου, θα μπορούσε μόνο να επεκταθεί προς όλες τις κατευθύνσεις, να μολύνει όλες τις τάξεις, να αναλάβει όλους τους κλάδους της ανθρώπινης δραστηριότητας. Χάρη στην πρόοδο ήταν που ο συγκρατημένος «ανόητος» της αρχαιότητας μεταμορφώθηκε στον κυρίαρχο σύγχρονο ηλίθιο, έναν χαρακτήρα με πολύ χαμηλή θνησιμότητα του οποίου η δύναμη είναι επομένως πρώτα και κύρια βάναυσα αριθμητική. Αλλά μια κοινωνία που χαίρεται να αποκαλεί «πολύ περίπλοκη» τού άνοιξε άπειρα διάκενα, ρωγμές, οριζόντιες και κάθετες ρωγμές, τόσο δεξιά όσο και αριστερά, του έδωσε αμέτρητες πολυθρόνες, καρέκλες, σκαμπό, τηλέφωνα, του έθεσε στη διάθεσή του συγκλονιστικά περίπτερα, πρωτοφανή πλήθη οπαδών και πολλά χρήματα. Εν ολίγοις, πολλαπλασίασε εκπληκτικά τις ευκαιρίες για να δράσει, να παρέμβει, να μιλήσει, να εκφραστεί, να εκδηλωθεί, με μια λέξη (ο αγαπητός της) να «συνειδητοποιήσει τον εαυτό του». Το να τον νικήσεις είναι προφανώς αδύνατο. Το να τον μισείς είναι άχρηστο. Η κοροϊδία, ο σαρκασμός, η ειρωνεία δεν επηρεάζουν τις συντριβές της άγνοιάς του, τις ατρόμητες αυθαιρεσίες του: γι' αυτόν, ο ηλίθιος είναι πάντα κάποιος άλλος».

Το απόσπασμα - και οι συνακόλουθες προβληματισμοί - επανήλθαν στο μυαλό μας  απέναντι στις αντιδράσεις σε μια δήλωση του Marco Bucci, δημάρχου της Γένοβας, υποψήφιου κυβερνήτη της περιφέρειας της Λιγουρίας. Το να κάνεις παιδιά είναι ένα θετικό γεγονός, μια υπηρεσία στην κοινωνία, ήταν τα λόγια του, που ειπώθηκαν στη χώρα που κρατά το θλιβερό ρεκόρ τής άδειας κούνιας. Άνοιξε  Ουρανέ : ολόκληρος ο προοδευτικός γαλαξίας του επιτέθηκε στο όνομα της ελευθερίας, του φεμινισμού (;;;) και δεν ξέρουμε πόσα άλλα σύγχρονα «αριστερά» κλισέ. Το ποσοστό γεννήσεων φτωχαίνει, καταστρέφει την κοινωνία, καθορίζει το τέλος του πολιτισμού στον οποίο ζούμε, και προκαλεί ακόμη και την κατάρρευση του ιερού ΑΕΠ. Αυτά είναι αδιαμφισβήτητα γεγονότα, στοιχεία που είναι πολύ εύκολο να κατανοηθούν. Αλλά τι νόημα έχει να διαδηλώνεις, να μαλώνεις, να εξηγείς σε όσους δεν θέλουν να δουν ή να ακούσουν;

Το βασικό επιχείρημα των μεθυσμένων προοδευτικών είναι ξεκαρδιστικό, αυτό που θα τελείωνε κάθε συζήτηση λόγω της έκδηλης κατωτερότητας του αντιπάλου: τα λόγια του Μπούτσι προέρχονται από τον Μεσαίωνα. Απλώνουμε τα χέρια μας, κουνάμε τα κεφάλια μας και σταματάμε να ανταποκρινόμαστε. Θα δίναμε υπερβολική σημασία σε ένα τάγμα ανόητων. Τι νόημα έχει να θυμόμαστε ότι στο Μεσαίωνα άνθισε η γοτθική και η ρωμανική τέχνη, η ζωγραφική του Τζιότο, η ιδιοφυΐα του Δάντη και του Θωμά Ακινάτη, το μεγαλείο της αραβικής σκέψης, της μηχανικής και των μαθηματικών, η ιερότητα του Φραγκίσκου της Ασίζης και της Αικατερίνης της Σιένα, το πολιτικό όραμα του Καρλομάγνου, η λαμπρή διαίσθηση πνευματικής και αστικής προόδου του Βενέδικτου της Νουρσίας (προσευχή και δουλειά), εφευρέθηκε η πυξίδα, ανακτήθηκε η μουσική γραφή, το ρωμαϊκό δίκαιο και πολλά άλλα; Contra cretinum non valet argumentum, με τήν συγγνώμη του μακαρονικού λατινικού.

Αμέσως μετά, μια νέα απόδειξη της ματαιότητας της επί της ουσίας απάντησης. Μπροστά στον νόμο που απαγορεύει τις ενοικιαζόμενες μήτρες (συγχωρέστε την ενάρετη γυναίκα, κύηση για τους άλλους) ακούσαμε σχόλια όπως αυτό ενός βουλευτή σύμφωνα με τον οποίο είναι «νόμος κατά των παιδιών». Η καθολική έκτρωση δεν είναι, είναι υπέρ της παιδικής ηλικίας. Ο Nichi Vendola, κομμουνιστής εκφραστής, ομοφυλόφιλος και νόμιμος γονέας - 1, 2 ή 3, δεν ξέρουμε - ενός παιδιού που συλλήφθηκε σε δοκιμαστικό σωλήνα, το οποίο μεταφέρθηκε στη μήτρα από μια φτωχή γυναίκα που πληρώθηκε ανάλογα με τις ανάγκες, εκφράστηκε με τη μέγιστη νηφαλιότητα απέναντι σε αυτούς που ψήφισαν το νόμο: μπάτσοι Ταλιμπάν. Κανένα σχόλιο από σεβασμό στον εαυτό μας. Ένας εκπρόσωπος του Δημοκρατικού Κόμματος (ο κόσμος αντίστροφα) όρισε την πρακτική της ενοικίασης μήτρας ως «μια προσωρινή δωρεά οργάνων που έχει το πλεονέκτημα ότι είναι αναστρέψιμη, μια θεραπευτική δράση [που] γίνεται παγκόσμιο έγκλημα».

Αθέλητο χιούμορ ή βαθιά ριζωμένη πεποίθηση ότι είναι πολύ ενοχλητικό να απαντάς. Αντιπροσωπεύουν την κορυφή μιας κοινωνίας που θέλει να πεθάνει, ενός πολιτισμού στείρου από επιλογή, εξουθενωμένου, εχθρικού προς τη ζωή. Έχει δίκιο ο Alain De Benoist, για τον οποίο η δεξιά έχει μια φρικτή σκέψη, αλλά η αριστερά μισεί την πραγματικότητα. Το αποτέλεσμα είναι μαζικός μηδενισμός λόγω της κατάργησης του προβληματισμού και της πραγματικότητας. Οι αξίες, οι συμπεριφορές και οι κυρίαρχες πεποιθήσεις που χαιρετίζονται θερμά από τις ασυνείδητες μάζες είναι βαθιά αρνητικές, προϊόντα μιας κοινωνικής αποσύνθεσης σε συνδυασμό με μια έκλειψη σκέψης που είναι πολύ προχωρημένη για να σταματήσει ή τουλάχιστον να καταγγελθεί με επιτυχία.

Ένα παράδειγμα είναι η παράλογη πεποίθηση ότι ένας άντρας μπορεί να μεταμορφωθεί σε γυναίκα και το αντίστροφο με μια πράξη κυρίαρχης βούλησης. Η γενετική λέει ότι ο άνθρωπος έχει xy χρωμοσώματα και οι γυναίκες xx. Το αντίθετο δηλώνει το ψευδές, μια τυπικά μηδενιστική διανοητική πράξη που επιβάλλεται ως κοινωνική αλήθεια, μια φωτισμένη ανακάλυψη. Κάθε αντίρρηση αφαιρείται ή ποινικοποιείται, ώστε να αγνοείται από τις μάζες. Στο μυαλό μου έρχεται ένας αξιομνημόνευτος στίχος του ποιητή Antonio Machado, αφιερωμένος στην παρακμή της περιοχής που έκανε την Ισπανία μεγάλη: η μίζερη Καστίλλη, η χθεσινή κυρίαρχη, τυλιγμένη στα κουρέλια της, περιφρονεί όσα αγνοεί. Χαρακτηριστικό του ηλίθιου είναι ακριβώς η ικανοποιημένη άγνοια, ο βαρετός χλευασμός αυτού που δεν καταλαβαίνει.

Στην περίπτωση της μείωσης του ποσοστού γεννήσεων, είναι αδύνατο να κάνουμε μια γενιά ατομικιστών, ηδονιστών αδιάφορη για τους άλλους και για το κοινό αύριο να καταλάβει ότι η δημογραφική κατάρρευση σημαίνει το τέλος της κοινωνίας, φτώχεια, ανισορροπία, ακύρωση του μέλλοντος. Λείπει ένας κοινός κωδικός. Όποιος δεν σκέφτεται όπως τα νέα ζόμπι μπορεί να κατηγορηθεί για έγκλημα μίσους. Τι έκαναν για μένα οι απόγονοι; ήταν μια λαμπρή γραμμή του Γκρούτσο Μαρξ που ακολούθησε ο Γούντι Άλεν. Επομένως, δεν έχει νόημα να σκεφτόμαστε με όρους μέλλοντος. Ο σύγχρονος ηλίθιος δεν είναι μόνο εγωιστής, είναι επίσης άψυχος επειδή τήν έχει παραδώσει στην κυρίαρχη κουλτούρα, τη μόνη που γνωρίζει. Πλήρης μηδενισμός.

Ο Τοκβίλ τα κατάλαβε όλα πριν από δύο αιώνες. «Υπό την κυβέρνηση ενός μόνο, ο δεσποτισμός, για να φτάσει στην ψυχή, επιτέθηκε σθεναρά στο σώμα. Και η ψυχή, ξεφεύγοντας από τα χτυπήματά της, υψώθηκε υπέροχα από πάνω της. Αλλά στις δημοκρατικές δημοκρατίες η τυραννία φεύγει από το σώμα και πηγαίνει κατευθείαν στην ψυχή. Ο Κύριος δεν λέει πια: σκέψου σαν εμένα αλλιώς θα πεθάνεις, αλλά μάλλον είσαι ελεύθερος να μην σκέφτεσαι όπως εγώ. Η ζωή σας, τα υπάρχοντά σας, θα κρατήσετε τα πάντα, αλλά από εκείνη τη μέρα θα είστε ξένοι ανάμεσά μας. Σάς αφήνω τη ζωή, αλλά αυτό που σάς αφήνω είναι χειρότερο από το θάνατο». Ακατανόητο σαν άγνωστη γλώσσα. Τότε γίνεται φυσιολογικό, ακόμη και λογικό να κοροϊδεύουμε την κοινή λογική παρατήρηση του Marco Bucci για την αξία της απόκτησης παιδιών, την κοροϊδία του τι δεν είναι κατανοητό, που αποδίδεται αρνητικά στον Μεσαίωνα στο όνομα των κλισέ αγαπημένων στον ηλίθιο που τρέφεται από επιφανειακές αντιλήψεις, φυλακισμένος από εκείνες τις ίδιες προκαταλήψεις που αποδίδει στους άλλους.

Σε μια κοινωνία που τρέχει χαρούμενα προς τον θάνατο (το gay είναι το επίθετο που τον ορίζει καλύτερα) πρέπει να επιστρέψουμε σε ένα σύνθημα του 1968: το γέλιο θα τους θάψει. Άλλωστε νά το τελειώσουν, εξαντλώντας τον εαυτό τους, είναι αυτό που φιλοδοξούν. Ας τους γελάσουμε στα μούτρα, αφού αυτός ο πολιτισμός που τρεμοπαίζει δεν είναι κάτι σοβαρό, για να δανειστούμε τον τίτλο μιας κωμωδίας του Πιραντέλλο που πρωταγωνιστής είναι κάποιος Memmo Speranza (nomen omen), ένας μέτριος Don Giovanni που θέλει να ξεφύγει από την ευθύνη. Ακριβώς όπως ο σύγχρονος μηδενιστής ηλίθιος, που αγαπά την άνεση και τα δικαιώματα, σε σημείο να προτιμά, αν θέλει πραγματικά να γίνει γονιός, την παρένθετη κύηση. Πιο πρακτικό, χωρίς προβλήματα, με δυνατότητα επιλογής διαδικτυακού καταλόγου και πληρωμή με πιστωτική κάρτα. Ένας κόσμος στον οποίο οι τρελοί οδηγούν πραγματικά τους τυφλούς και στον οποίο η επικράτηση του ηλίθιου - συχνά προικισμένου με ακαδημαϊκά προσόντα κύρους - συνδέεται με τον μηδενισμό, τον προάγγελο του τέλους.

Nuovo Giornale Nazionale - LA PREVALENZA DEL CRETINO

ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ΜΙΑ ΕΞΗΓΗΣΗ. ΦΟΡΕΑΣ ΤΟΥ ΠΑΘΟΥΣ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΡΝΙΣΜΟΥ ΕΙΝΑΙ Ο ΗΛΙΘΙΟΣ.

«ΤΟ ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΗΛΙΘΙΟΥ» Μαρτσέλο Βενετζιάνι

« Είμαστε στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσουμε επιτέλους την παγκόσμια κυκλοφορία του πολυαναμενόμενου μανιφέστου του παγκόσμιου ηλίθιου και του μη κάνουμε τίποτα…

ΤΟ Μ ΑΝΙΦΕΣΤΟ ΤΟΥ G LOBAL I DIOT

Είμαστε στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσουμε επιτέλους την παγκόσμια κυκλοφορία του πολυαναμενόμενου μανιφέστου του παγκόσμιου ηλίθιου που περιμέναμε εδώ και χρόνια. Η έλλειψη έγινε αισθητή παρά τις επανειλημμένες προσπάθειες για επιμέρους εκδόσεις. Γράφτηκε από έναν Σουηδό ποιητή και συγγραφέα, τον Gustav Sjoberg. Ο τίτλος είναι ακόμη και σαγηνευτικός, «Η άνθηση των πάντων ή Για την άνθηση όλης της ύλης» και το προτεινόμενο θέμα είναι ελκυστικό: «Για τη φύση της ποίησης». Δεν μιλάμε όμως μόνο για ποίηση, όπως θα δείτε, είναι μια σύλληψη του κόσμου που προσφέρεται στη λιτή τιμή των 18 ευρώ (η Neri Pozza την εκδίδει στην Ιταλία). Εκτός από τα μαθημένα αποσπάσματα, δεν λείπουν τοπικά παραδείγματα και δείγματα κάθε είδους για να υποστηρίξουν το μανιφέστο. Δεν θα έγραφα για αυτόν τον συγγραφέα και αυτό το έργο αν δεν έβρισκα εκφρασμένα σε μια σφαιρική και συμπυκνωμένη σύνθεση όλα τα στοιχεία, τις μαρτυρίες και τα θέματα που σχετίζονται με αυτό το πολύτιμο θέμα, συμπεριλαμβανομένων των πολιτικο-πολιτιστικών προεκτάσεων, που θα δούμε.

Επομένως η κύρια θέση, αλλά όχι η μοναδική, είναι η εξής: η ποίηση, όπως κάθε τέχνη και σκέψη, δεν είναι έργο ενός μόνο συγγραφέα, δεν είναι πράγματι έργο ανθρώπου, αλλά είναι καρπός όλου του κόσμου, και τών βασιλεών του, ζωικών, φυτικών και ορυκτών. Όλα είναι ρευστά, δεν υπάρχουν πλέον διαφορές ή διακρίσεις φύλου.

Όταν λέμε κόσμος δεν λέμε λοιπόν ανθρωπότητα αλλά οποιοδήποτε ζωντανό ή απλώς παρόν ον (συμπεριλαμβανομένων των λίθων). Η Θεία Κωμωδία δεν είναι έργο του Δάντη αλλά είναι ο χορωδιακός καρπός ζώων, φυτών και λίθων.

Η διατριβή του Σουηδού είναι μια ελεύθερη ερμηνεία της πιθανής διανόησης του Αβερρόη , μετά το διαζύγιο του Άραβα σχολιαστή από τον αδέξιο δάσκαλό του, τον Αριστοτέλη.

[Από το εκδοτικό σημείωμα της Μόνικα Φεράντο: Ποιος είπε ότι η ύλη είναι ανίκανη να δημιουργήσει μορφή (ή μορφές) από μόνη της; Εντάξει, ήταν ο Αριστοτέλης, το ξέρουμε. Αλλά τι θα συνέβαινε αντ'αυτού εάν, αναγκάζοντας τον δάσκαλο όσων γνωρίζουν, αποκόπταμε τη σχέση μεταξύ μορφής και τέχνης επειδή «μέσα από μια ριζικά διαφορετική έννοια της μορφής θα καταστεί δυνατό να καταστρέψουμε την τέχνη - και, ειδικότερα, την ποίηση - που θεωρείται ως μια αυτόνομη σφαίρα, ως μια σφαίρα διακριτή από τη μη τέχνη, τη μη ποίηση ή ως μια μεγαλειώδη αντανάκλαση για την ύπαρξη. Μπορεί εδώ να λαμβάνει χώρα μια επίλυση της τέχνης στη φύση;». Ο συγγραφέας δεν εμπιστεύεται αυτό το έργο στην επιστήμη ή στην φαουστιανή τεχνολογική νεκρομαντεία, αλλά στην ίδια την ποίηση].

Τα πάντα, από το σκουλήκι μέχρι το ουράνιο σώμα, συμβάλλουν στο έργο. Kαι για έναν ποιητή, λέει ο Raoul Hausmann «η κοιλιά είναι πολύ πιο σημαντικό όργανο από τον εγκέφαλο» (αλήθεια, αν τα έργα του είναι αφόδευση).

Αλλά αυτό δεν είναι ακόμα τίποτα. Η μεγάλη επανάσταση που αναγγέλλει ο προφήτης του αυτοδιαχειριζόμενου κόσμου είναι η κατάργηση της εργασίας στο πείσμα του κεφαλαίου.

Σκοπός του ανθρώπου, λέει, είναι να μην κάνει τίποτα (ούτε καν να αφοσιωθεί στην ποίηση, γιατί την παράγουν τα κρεμμύδια, τα γκέκο και οι πέτρες). Υπάρχει μια ad hoc έκφραση που πρέπει να θυμάστε: nichstun, κυριολεκτικά αδρανής. Στο όνομα, προστατέψτε τον εαυτό σας, μιας «μεταμορφικής αναρχίας». Δηλαδή μεταλλαγμένοι κατά βούληση ή τυχαία, χωρίς να προστεθεί το διπλό ζήτα, για να το πω σε πιο βαριά και κατανοητή γλώσσα. Όμορφο, αλλά πώς επιβιώνει η ανθρωπότητα, ποιος παρέχει υπηρεσίες, μας κάνει να ζούμε, να ταΐζουμε, να ντύνουμε κλπ κλπ κλπ; Ποιος κάνει τις δουλειές; Μα τι πληβειακές, χοντροκομμένες, άσχετες λεπτομέρειες... «Ούτε οι θεοί ούτε τα ζώα δουλεύουν, πόσο μάλλον τα φυτά» και ο σκοπός της ζωής ή μάλλον η ωραία πλευρά είναι «να περιοριστεί κανείς στη βλάστηση». Ένας ιδεαλιστής.

Όλα αυτά όμως έχουν ένα ενδιαφέρον ιδεολογικό, πολιτικό-πολιτιστικό κλειδί. Ο εχθρός που πρέπει να νικηθεί, ο πολιτισμός, η ανθρωπιστική κουλτούρα, η ποίηση και η τέχνη, έχουν ένα ακριβές όνομα: είναι «δεξιός πολιτισμός». Για όλα όσα έχει κάνει ο άνθρωπος μέχρι τώρα, για όλα όσα έχει γράψει, σκεφτεί, πίστευε, πέτυχε, φταίει αυτή η καταραμένη «δεξιά κουλτούρα». Αντίθετα, η σωτηρία αντιπροσωπεύεται από τον « κοσμικό κομμουνισμό » (που επινοήθηκε από τον Otto Freundlich ) που επεκτείνει τον κομμουνισμό στα ζώα, τα φυτά και τα ορυκτά. Είμαστε όλοι ίδιοι (ίσοι), άνθρωποι, θηρία και πράγματα.

«Μια τέτοια ζωοποίηση, φυτοποίηση και ανοργανοποίηση είναι ακριβώς αυτό που χρειάζεται για μια γραφή που επιδιώκει να εγκατασταθεί πέρα ​​από τον άνθρωπο», λέει η Βίβλος του αντιανθρωπισμού.

Όποιος πιστεύει ότι είναι το παραλήρημα ενός απομονωμένου ποιητή κάνει λάθος. Ο συγγραφέας παραθέτει πολλούς που σκέφτονται σαν αυτόν. Για παράδειγμα, ο καλλιτέχνης Gianfranco Barrucchello που το 1973 έφυγε από τη Ρώμη «οδηγούμενος από τον δικαιολογημένο φόβο της ανάληψης της εξουσίας από τους φασίστες» (κάτι που έγινε γνωστό αργότερα). Σταμάτησε να κάνει τέχνη και διακήρυξε την καλλιέργεια της πατάτας ως τέχνη, λέει ο θαυμαστής Σουηδός, ο οποίος εξηγεί: το εγχείρημα είναι να μην ξεχωρίζεις πια «το γράψιμο από τις πατάτες». Ένα άλλο ενάρετο παράδειγμα είναι ο Gillés Clement που ελευθερώνει τους κήπους από τους φράχτες και ονειρεύεται έναν πλανητικό κήπο. Ένα αριστούργημα δημιουργικής και εικονικής άνοιας. Και ο Sjoberg σχολιάζει: «η γραφή πρέπει να γίνει πλανητικός κήπος», δηλαδή παγκόσμια και φανταστική. Ή η περίπτωση της κριτικού τέχνης Carla Leonzi, η οποία παίρνοντας την κριτική της στον πυρήνα της, σταμάτησε να ασκεί κριτική στην τέχνη και αφοσιώθηκε στον μαχητικό φεμινισμό «για να μην είναι συνένοχη με τον παρόντα κόσμο». Ή ένας άλλος Ιταλός, ο Emilio Prini, ένας καλλιτέχνης που από την εξέγερση δεν κάνει πια τέχνη, στις εκθέσεις περιφέρεται απλώς στις αίθουσες και μαλώνει με τους εργάτες της έκθεσης. Το 1971 παρουσίασε μια αφίσα διαμαρτυρίας ολόλευκη και με ένα λογοπαίγνιο που προκάλεσε τον θαυμασμό του Σουηδού, άλλαξε τη λέξη έκθεση σε τέρας (mostra in mostro). Μια ιδιοφυία. Ή ένας Emilio Villa (όλες αυτές οι ιδιοφυΐες Ιταλοί) που έγραφε ποιήματα σε πέτρες τα οποία στη συνέχεια πέταξε αμέσως στον Τίβερη για να καταγγείλει τη πέτρα (την απολίθωση) της γραφής. Η ομορφιά των καλλιτεχνών που θαυμάζει ο Sjoberg είναι ότι έχουν σταματήσει να είναι καλλιτέχνες, παλεύουν, καλλιεργούν πατάτες, λευκές αφίσες, πετούν πέτρες, ονειρεύονται αδύνατους παγκόσμιους κήπους, σταματούν να καλλιεργούν τους αληθινούς, σταματούν να εργάζονται για να μην να κάνουν χάρη στην εξουσία του κεφαλαίου (ποιος τους στηρίζει, η μαμά ή το εισόδημα της ιθαγένειας;). Ο συγγραφέας παραθέτει λόγια άλλων διανοουμένων, πράγματι ανακατεύει πραγματικούς και σοβαρούς συγγραφείς με γελοίους πωλητές σκουπιδιών.

Όπως μπορείτε να δείτε, δεν είναι το μοναχικό παραλήρημα ενός συγγραφέα. Υπάρχει ένας κόσμος πίσω από αυτή την παγκόσμια ηλιθιότητα, και υπάρχει ακόμη και μια πολιτική μετάφραση: κοσμικός κομμουνισμός εναντίον δεξιού πολιτισμού. Εξ ου και η χαρά που επιτέλους αποκαλύφθηκε, μετά από πολλές σκόρπιες ενδείξεις, το πιστοποιητικό γέννησης του Παγκόσμιου Ηλίθιου. "Κάτω η ποίηση και η δουλειά, ζήτω η πατάτα και η αδράνεια".

«IL MANIFESTO DELL’IDIOTA GLOBALE» - Inchiostronero (www-inchiostronero-it.translate.goog)

Περί ηλιθιότητας

Η πιθανότητα να είναι ηλίθιο ένα συγκεκριμένο άτομο, είναι ανεξάρτητη από οποιοδήποτε άλλο χαρακτηριστικό του ατόμου – με την έννοια πως η μόρφωση, ο πλούτος, η κοινωνική θέση, η πολιτική εξουσία ή οτιδήποτε άλλο, δεν εμποδίζουν την ηλιθιότητα, η οποία είναι ισόρροπα κατανεμημένη παντού.

.

«Τα ανθρώπινα όντα έχουν το «προνόμιο» να είναι υποχρεωμένα να υπομένουν ένα ακόμη φορτίο, σε σχέση με τις υπόλοιπες μορφές ζωής – ένα πλεόνασμα βασάνων που δημιουργούνται καθημερινά από μία ομάδα ατόμων, μέσα στο ίδιο το ανθρώπινο είδος: από τους ηλιθίους.

Αυτή η μερίδα του πληθυσμού είναι πολύ πιο ισχυρή από τη Μαφία, από το στρατιωτικό-βιομηχανικό σύμπλεγμα ή από το διεθνή νεοφιλελευθερισμό – αφού πρόκειται για μία ανοργάνωτη και αχαρτογράφητη ομάδα, η οποία δεν διαθέτει αρχηγό ή πρόεδρο, δεν διέπεται από κανονισμούς και ωστόσο κατορθώνει να δρα με άψογο συντονισμό, σαν να κατευθύνεται από κάποιο αόρατο χέρι.

Λειτουργεί δε με έναν τέτοιο τρόπο, που η δράση του κάθε μέλους συμβάλλει δραματικά στην ενίσχυση και στην αύξηση της αποδοτικότητας των δραστηριοτήτων όλων των άλλων μελών (..). Η ομάδα αυτή αποτελεί μία από τις πλέον ισχυρές, σκοτεινές δυνάμεις που εμποδίζουν την ατομική και συλλογική ευημερία του ανθρώπου, καθώς επίσης την ευτυχία του» (C.M. Cippola με παρεμβάσεις).

.

Άποψη

Ο ιστορικός της οικονομίας και συγγραφέας συνοψίζει τις απόψεις του για την «ομάδα των ηλιθίων» η οποία, όταν υπερτερεί των υπολοίπων κοινωνικών ομάδων, οδηγεί μία χώρα στην καταστροφή, στους εξής κανόνες:

(α)  Πάντα και νομοτελειακά, όλοι υποτιμούν τον αριθμό των ηλιθίων ατόμων που κυκλοφορούν στην κοινωνία – οι οποίοι είναι περισσότεροι, από όσους φανταζόμαστε.

(β)  Η πιθανότητα να είναι ηλίθιο ένα συγκεκριμένο άτομο, είναι ανεξάρτητη από οποιοδήποτε άλλο χαρακτηριστικό του ατόμου – με την έννοια πως η μόρφωση, ο πλούτος, η κοινωνική θέση, η πολιτική εξουσία ή οτιδήποτε άλλο, δεν εμποδίζουν την ηλιθιότητα, η οποία είναι ισόρροπα κατανεμημένη παντού.

Για παράδειγμα, ένα σημαντικό μέρος των βουλευτών μίας χώρας, των υπουργών, των πανεπιστημιακών, αυτών που βραβεύονται με Νόμπελ κοκ. είναι και παραμένουν ηλίθιοι – ανεξάρτητα από τη θέση, τα χρήματα, τη μόρφωση κοκ.

(γ)  Ηλίθιο ονομάζεται το άτομο που οι πράξεις του προκαλούν ζημίες σε ένα άλλο άτομο ή σε μία ομάδα ατόμων, χωρίς το ίδιο να αποκομίζει κέρδη – ενώ πιθανότατα να υφίσταται και ζημίες.

Στο σημείο αυτό, ο ιστορικός διαχωρίζει τους ανθρώπους, με κριτήριο την ωφέλεια ή τη ζημία που προκαλούν, στις παρακάτω βασικές κατηγορίες (τέσσερις μαζί με τους ηλιθίους), αποσαφηνίζοντας πως κανένας, εκτός ορισμένων εξαιρέσεων, δεν ανήκει εξ ολοκλήρου σε κάποια από αυτές – αλλά στις «γκρίζες ζώνες», οι οποίες μεσολαβούν μεταξύ του άσπρου και του μαύρου.

(α)  Ο κακοποιός: Πρόκειται για ένα άτομο, οι πράξεις του οποίου προκαλούν ζημίες στους άλλους, αλλά ωφελούν σε ίσο ή μικρότερο βαθμό το ίδιο. Στο παράδειγμα του κλέφτη, ο οποίος κλέβει 100 €, η ωφέλεια για τον ίδιο είναι 100 € ενώ η ζημία για το θύμα του αντίστοιχη.

(β)  Ο ανήμπορος: Το άτομο εδώ ωφελεί με τις πράξεις του τους άλλους, αλλά ζημιώνει τον εαυτό του – περισσότερο ή λιγότερο.

(γ)  Ο ευφυής: Είναι το ακριβώς αντίθετο του ηλιθίου, αφού οι πράξεις του ωφελούν ένα άλλο άτομο ή μία ομάδα ατόμων, ενώ το ίδιο αποκομίζει επίσης κέρδη (win win δράσεις).

(δ)  Ο ηλίθιος: Αναφερόμενος στην τέταρτη βασική κατηγορία, στους ηλιθίους, ο συγγραφέας τονίζει πως ενώ οι πράξεις των ανθρώπων δεν χαρακτηρίζονται συνήθως από συνέπεια, τα ηλίθια άτομα παρουσιάζουν μία ισχυρή προδιάθεση για απόλυτη συνέπεια, σε κάθε τομέα της ανθρώπινης δραστηριότητας. Στα πλαίσια αυτά, ο τέταρτος κανόνας που αναφέρει ο συγγραφέας είναι ο εξής:

«Οι μη ηλίθιοι άνθρωποι πάντοτε υποτιμούν την καταστροφική ισχύ των ηλιθίων. Συγκεκριμένα, οι μη ηλίθιοι άνθρωποι συνέχεια παραβλέπουν πως η συναναστροφή ή/και ο συγχρωτισμός με ηλίθια άτομα, αποδεικνύεται απαρέγκλιτα, χωρίς καμία εξαίρεση, μοιραίο λάθος – ανεξάρτητα από τη χρονική στιγμή, την τοποθεσία και τις συνθήκες«.

Ο τελευταίος δε κανόνας, ο πέμπτος βασικός νόμος, ο οποίος προκύπτει από τον τέταρτο, είναι πως «Ο ηλίθιος άνθρωπος είναι το πιο επικίνδυνο είδος ανθρώπου» – ενώ το «πόρισμα» που προκύπτει από τον κανόνα αυτό είναι το ότι, «Ο ηλίθιος άνθρωπος είναι πιο επικίνδυνος από τον κακοποιό«.

Η αιτία είναι πως ο κακοποιός (δεν εννοεί τον εγκληματία, αλλά τον χαρακτήρα – ως κλέφτη κλπ.) με τις πράξεις του ζημιώνει μεν τον άλλο, κλέβοντας του για παράδειγμα 100 €, αλλά όχι την κοινωνία στο σύνολο της – αφού τα 100 € συνεχίζουν να υπάρχουν. Αντίθετα, τα 100 € που καταστρέφει ο ηλίθιος ζημιώνουν τόσο τον ίδιο, όσο και την κοινωνία στο σύνολο της –  αφού παύουν να υφίστανται.

Ολοκληρώνοντας, εάν εξετάσουμε το στενό και ευρύτερο περιβάλλον μας από αυτήν την «οπτική γωνία», ιδίως δε τις συντεχνίες, κάποιους επιχειρηματίες, τα κόμματα, τους πολιτικούς, τους βουλευτές, τους υπουργούς, τους πρωθυπουργούς και τις κυβερνήσεις μας, θα καταλήξουμε σε περισσότερο ασφαλή συμπεράσματα, σχετικά με τη βασική αιτία της χρεοκοπίας της πατρίδας μας – επίσης, της αδυναμίας της να ξεφύγει από την παγίδα, στην οποία οδηγήθηκε σκόπιμα.

Ίσως δε να απογοητευθούμε από τις προοπτικές για το μέλλον της Ελλάδας και των παιδιών μας – το οποίο θα αντιστραφεί και θα αλλάξει τότε μόνο, όταν αρχίσει να υπερισχύει ξανά η «ομάδα των ευφυών», η οποία δεν θα εκλέγει προφανώς ηλιθίους. Ελπίζουμε και ευχόμαστε φυσικά να συμβεί γρήγορα, πριν είναι ακόμη πολύ αργά – ενώ η αναζήτηση των αιτιών και των λύσεων των προβλημάτων μας αλλού, είναι χαμένος χρόνος και κόπος.

analyst

Carlo M. Cipolla – Η Δύναμη της Ηλιθιότητας

             

Δεν είναι δύσκολο να κατανοήσουμε πώς η κοινωνική, πολιτική και θεσμική ισχύς μεγεθύνει το καταστρεπτικό δυναμικό ενός ηλίθιου ανθρώπου. Αλλά πρέπει και να εξηγήσουμε και να αντιληφθούμε τι ακριβώς είναι αυτό που καθιστά ένα ηλίθιο άτομο τόσο επικίνδυνο για τους άλλους ανθρώπους – ή, με άλλα λόγια, σε τι συνίσταται η δύναμη της ηλιθιότητας.

Στην ουσία, οι ηλίθιοι άνθρωποι είναι επικίνδυνοι και επιβλαβείς επειδή οι λογικοί άνθρωποι δυσκολεύονται να συλλάβουν και να κατανοήσουν την παράλογη συμπεριφορά. Ένα ευφυές άτομο πιθανά να κατανοήσει τη λογική ενός κακοποιού. Οι πράξεις των κακοποιών ακολουθούν ένα σχέδιο με κάποια συλλογιστική – επίβουλη συλλογιστική μεν, αλλά παρ’ όλα αυτά συλλογιστική. Ο κακοποιός επιθυμεί ενεργητικό στο λογαριασμό του. Εφόσον δεν είναι αρκετά έξυπνος ώστε να σχεδιάσει πρακτικές που θα του αποφέρουν όφελος και παράλληλα θα ωφελήσουν κι εσάς, θα παραγάγει το ενεργητικό του προκαλώντας παθητικό στο δικό σας λογαριασμό.

Η συμπεριφορά του είναι κατακριτέα, αλλά διέπεται από μία λογική, και ένας λογικός άνθρωπος μπορεί να την προβλέψει. Μπορείς να μαντέψεις πώς θα ενεργήσει ένας κακοποιός, τους κακόβουλους χειρισμούς του και τις υστερόβουλες φιλοδοξίες του και συχνά είναι εφικτό να θωρακίσεις τις άμυνές σου.

Με ένα ηλίθιο άτομο, αυτό είναι παντελώς αδύνατο, όπως εξηγείται από τον Τρίτο Βασικό Νόμο. Ένα ηλίθιο πλάσμα σε κατατρέχει χωρίς λόγο, χωρίς να προσβλέπει σε κάποιο πλεονέκτημα, χωρίς σχέδιο ή μεθόδευση και στις πλέον ακατάλληλες στιγμές και μέρη. Όταν αντιμετωπίζεις ένα ηλίθιο άτομο, βρίσκεσαι ολοκληρωτικά στο έλεός του.

Επειδή οι ενέργειες του ηλίθιου ατόμου δέν διέπονται από τους νόμους της λογικής, συνεπάγεται ότι:

• α) η επίθεση, κατά κανόνα, σε βρίσκει απροετοίμαστο.
• β) ακόμη και όταν κάποιος αντιληφθεί ότι δέχεται επίθεση, αδυνατεί να οργανώσει λογικά αντίμετρα, γιατί η ίδια η επίθεση στερείται λογικής δομής.

Το γεγονός πως οι δραστηριότητες και οι ενέργειες του ηλίθιου πλάσματος είναι απόλυτα αλλοπρόσαλλες και παράλογες δεν καθιστά μόνο την άμυνα προβληματική αλλά και την όποια αντεπίθεση εξαιρετικά δύσκολη – σαν να προσπαθείς να στοχεύσεις ένα αντικείμενο που μπορεί να κινηθεί με τις πιο απίθανες και απροσδόκητες κινήσεις. Αυτό είναι που και ο Ντίκενς και ο Σίλερ είχαν κατά νου, όταν ο πρώτος παρέθετε πως «με ηλιθιότητα και καλή πέψη ο άνθρωπος μπορεί να υπομείνει αρκετά» και ο τελευταίος έγραφε πως «ενάντια στην ηλιθιότητα ακόμη και οι Θεοί αγωνίζονται μάταια»

***

Απόσπασμα από το βιβλίο: “Δοκίμιο Περί Ανθρώπινης Βλακείας” του C. M. Cipolla

by Αντικλείδι , http://antikleidi.com

Περί ηλιθίων στην πολιτική

Γράφει ο Χρήστος Ιακώβου

Διευθυντής του Κυπριακού Κέντρου Μελετών

Είθισται να χρησιμοποιούμε τον όρο ηλιθιότητα μόνο ως αντωνυμικό της εξυπνάδος, χωρίς να υπάρχει ή τουλάχιστον χωρίς να έχουμε υπ' όψιν ένα κοινώς αποδεκτό ορισμό επί τούτου. Κατά τη γνώμη μου η διαφορά μεταξύ του οξυδερκούς ανθρώπου και του ηλιθίου είναι ότι ο δεύτερος έχει περιορισμένη αντίληψη των πραγμάτων, συνεπώς μπορεί να επαναλαμβάνει συνεχώς το ίδιο λάθος, χωρίς να αντιλαμβάνεται τις επιπτώσεις του. Αντιθέτως, ο οξυδερκής έχει όρια. Ξέρει που «στέκεται». Αντιλαμβάνεται με την πρώτη το λάθος. 

Η ηλιθιότητα ενός ατόμου είναι ανεξάρτητη από την καταγωγή, το επίπεδο μόρφωσης, την κοινωνική τάξη, την ιδεολογική κατεύθυνση, τα ενδιαφέροντα ή από οποιοδήποτε χαρακτηριστικό του ατόμου.  Συνεπώς, ηλιθίους μπορεί κανείς να συναντήσει από τα αλώνια μέχρι τα σαλόνια, με μια μικρή, πλην όμως ποιοτική διαφορά, ότι δηλαδή ένας μορφωμένος ηλίθιος είναι πιο επικίνδυνος από ένα αμόρφωτο ηλίθιο. Στην πολιτική κονίστρα ιδιαιτέρως, τους συναντούμε είτε στους ευωνύμους πολιτικούς είτε ευρέως στην ομάδα των κομματοκυνών. Στην περίπτωση αυτή η ηλιθιότητα των πρώτων αποτελεί την ευτυχία των δευτέρων και τανάπαλιν. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι πέριξ των ηλίθιων περιστρέφονται πολιτικοί απατεώνες. Συνεπώς, οι ηλίθιοι, με τρόπο άκρως αντανακλαστικό, συμπορεύονται, συνασπίζονται και, επειδή «εν τη ενώσει η ισχύς», ευρισκόμεθα έμπροσθεν της επικίνδυνης αλήθειας, ότι δηλαδή οι ηλίθιοι αποτελούν μία πανίσχυρη ομάδα, όπου και να βρίσκονται.

Ο ηλίθιος μπορεί να δείχνει επάρκεια σε κάποιο γνωστικό πεδίο, σε κάτι που έμαθε ή εκπαιδεύτηκε (σπούδασε) να το επαναλαμβάνει συστηματικώς, αλλά μέχρι εκεί. Πέρα από εκείνο το πεδίο δεν διαθέτει αντιληπτικές ικανότητες. Κάποτε γνώρισα ένα πανεπιστημιακό, ο οποίος εντυπωσίαζε με τις εγκυκλοπαιδικές του γνώσεις καθώς επίσης μιλούσε επαρκώς πέντε ξένες γλώσσες. Του άρεσε να φλυαρεί ακατάπαυστα και να χρησιμοποιεί επιδεικτικώς, όπως το παγόνι τα φτερά του, τις πέντε γλώσσες. Ποια σημασία όμως είχε η επιδεικτική χρήση των γλωσσών όταν σε όλες έλεγε βλακείες, επαναλαμβάνοντας την ηλιθιότητά του χωρίς να το αντιλαμβάνεται; Νομίζω ότι δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η πιθανότητα κάποιος να είναι ηλίθιος είναι ανεξάρτητη από τη χαμηλή ή υψηλή επίδοσή του σε οποιονδήποτε τομέα.

Ο ομάδα των ηλίθιων αποτελεί μοναδικό φαινόμενο διότι έχει τόση πολιτική και κοινωνική επιρροή αλλά ταυτοχρόνως είναι ανοργάνωτη και αχαρτογράφητη, τουτέστιν μεθερμηνευόμενον, οι ηλίθιοι δεν κυκλοφορούν με ετικέτα ούτε με σήμα και συνεπώς θα πρέπει να τους αναγνωρίσεις από τη συμπεριφορά. Ως ομάδα, δεν διαθέτει πρόεδρο και διοικητικά συμβούλια, δεν διέπεται από κανονισμούς, αλλά λειτουργεί ως πανίσχυρος συνασπισμός, πάντοτε στο πεδίο του νικητού, λόγω ακριβώς της αόρατης υποστάσεώς της. Η ηλιθιότητα δεν έχει καμία οργανωτική ανάγκη γιατί άλλοτε  παρουσιάζεται ως κοινή λογική, άλλοτε ως αυτονόητο και πλειστάκις ως πλειοψηφία. Γι' αυτό δεν θα πρέπει ποτέ να υποτιμούμε την ηλιθιότητα ακόμη και της ούτω καλουμένης κοινής γνώμης.

Αυτό που ξεγελά είναι ότι οι ηλίθιοι παρουσιάζονται με καλά οργανωνόμενο προσωπείο, είτε της σοβαροφάνειας, είτε της πολιτικής ιδεολογίας, είτε του πατριωτισμού, είτε του ψευδοπροοδευτισμού. Οι ηλίθιοι δεν μπορούν να λειτουργήσουν απροκάλυπτα διότι χάνουν το λόγο ύπαρξής τους και αφού δεν μπορούν να προσδιορίσουν εαυτούς είναι αναγκαίο να κρύβονται πίσω από κάτι με το οποίο ταυτίζονται και το οποίο δεν θέλουν να τους το αμφισβητούν. Με αυτό τον τρόπο αντλούν αυτοπεποίθηση, άρα υπάρχουν. Συνεπώς, όταν αρχίσει να συμπεριφέρεται σαν πολιτικό ον χρειάζεται τους συμβολισμούς του κόμματος και των ιδεών, τις οποίες μονίμως εκλαμβάνει ως ανώτερες, γιατί του προσφέρουν ψυχολογικό καταφύγιο. Μόνο τότε νιώθει ασφάλεια το πολιτικό εγώ τους. Η κομματική ευπρέπεια, η τυφλή υποταγή στα κελεύσματα της ηγεσίας αποτελούν ευδιάκριτα χαρακτηριστικά του «συνδρόμου» της πολιτικής ηλιθιότητας. Γι' αυτό ιδιαιτέρως δεν πρέπει να υποτιμούμε το ρόλο και τη σημασία των ηλίθιων στην πολιτική.

Ο ηλίθιος σε ένα πολιτικό περιβάλλον ή μία πολιτική συζήτηση ξεχωρίζει εύκολα γιατί δεν επιμένει απλώς ότι είναι ο σωστός επιμένει ότι είναι ο πιο έξυπνος. Είναι όμως εύκολο για ένα οξυδερκή να παριστάνει τον ηλίθιο, αλλά ακατόρθωτο για ένα ηλίθιο να υποδύεται τον έξυπνο. Γι' αυτό λοιπόν, στην ελληνική γλώσσα, από τις πάμπολλες συνωνυμικές λέξεις του ηλιθίου, (βλάκας, ανόητος, κουφιοκέφαλος, άφρων κά), η πλέον θέλγουσα το καθημερινό μας λεξιλόγιο, αποτελεί η λέξη «μαλάκας».

Ένα από τα μεγάλα σφάλματα που συνήθως κάνουν η μη-ηλίθιοι είναι ότι υποτιμούν τόσο τον αριθμό τον ηλίθιων σε μία συνομάδωση όσο και τις ζημιογόνες δυνατότητες που διαθέτουν. Κατά συνέπειαν ο συγχρωτισμός με ηλίθιους αποδεικνύεται λάθος και ως επαναλαμβόμενο καταντά ηλιθιότητα.

Ο ηλίθιος στην πολιτική πιστεύει ακράδαντα ότι παράγει αξιολογικώς κριτική σκέψη επειδή φωνάζει ένα σύνθημα ή επειδή ταυτίζεται απόλυτα με ένα πολιτικό ή ένα κόμμα του οποίου γίνεται όχημα μεταφοράς των θέσεών του, χωρίς να διαθέτει το μυαλό του να σκεφτεί αν αυτά που λέει ή πράττει εκφράζουν ή όχι το δημόσιο συμφέρον. Εύκολα βλέπει σφάλματα όλων των κομμάτων και πολιτικών αλλά ποτέ των δικών του. Διαθέτει και το επιπλέον «προσόν», να εξωραϊζει ακόμη και τα πιο ανδραποδώδη, όταν αυτά γίνονται από το κόμμα του. Θεωρώ, όμως, πιο επικίνδυνο απ' όλα όταν οι ηλίθιοι, είτε επαγγελματίες της πολιτικής είτε κομματόσκυλα, επιχειρούν να μας φενακίζουν παρουσιάζοντας τις προσωπικές τους φιλοδοξίες και διαπλοκές ως εθνική ανάγκη ή, κατά το χείριστον, ως εθνικό συμφέρον. Τότε γι' αυτούς η πολιτική λειτουργεί ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία σύμφωνα με την οποία οι προσδοκίες που στηρίζονται στην ηλιθιότητα οδηγούν τα άτομα να φέρονται με τρόπο που θέλει να αναγκάζει τους άλλους να επιβεβαιώνουν το «εγώ» τους, το οποίο βεβαίως παρουσιάζουν πάντοτε ως «εμείς». Γι' αυτό στην πολιτική είναι λάθος να αποδίδουμε στην κακοήθεια αυτό που επαρκώς εξηγείται με την ηλιθιότητα. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι οι εθνικές μας τραγωδίες προκλήθηκαν από ηλίθια ματαιόδοξα ανθρωπάκια. 

Πίσω από τους αυτοοραματιζομένους ευσχήμονες πολιτικούς μεσσίες, αυτές δηλαδή τις διαλάμπουσες αυθεντίες της πολιτικής μας, σπεύδουν αγεληδόν οι επιτήδειοι σφουγγοκωλάριοι, τα ευκολόπιστα κομματόσκυλα, τα τσογλάνια, οι ρουφιάνοι, οι αφελείς συνθηματοβόροι και όλα τα νούμερα του ευτελούς αυτού πολιτικού ζωικού είδους, αγαλιασμένοι ως κύμβαλα αλαλάζοντα, σταυροκοπιούμενοι, αυτοεξυμνούμενοι και αυτοϊκανοποιούμενοι, εν πνεύματι ομαδικής παράκρουσης. Πιστεύουν ότι ανακάλυψαν τον απεσταλμένο του Θεού. Υψώνουν γύρω τους τείχη αγιότητος και σοφίας, συντηρώντας το φαύλο κύκλο της ηλιθιότητας. Και το χειρότερο, οι πλείστοι εξ αυτών πεθαίνουν αμετάπιστοι και βυθισμένοι στην ψευδαίσθηση ότι παρέμειναν εσαεί σταθεροί στις ιδέες τους (sic).

Δυστυχώς το κόμμα των ηλιθίων αποτελούσε ανέκαθεν μία ισχυρή πολιτική δύναμη στον ελληνισμό. Είναι το μοναδικό κόμμα το οποίο κατάφερε κάτι το ανεπανάληπτο στο πολιτικό μας σύστημα, δηλαδή την οριζόντια ψηφοφορία στις εκλογές, χωρίς καν να καθιερωθεί διά νόμου, διότι τους ηλιθίους τους βρίσκεις διάσπαρτους παντού, από αριστερά μέχρι δεξιά.  Κοιτάξτε γύρω σας, στην τηλεόραση, στις καφετέριες, στις προεκλογικές συγκεντρώσεις και ελάτε να ξανασυστηθούμε.

Στην πολιτική, το έδαφος θα είναι γόνιμο για τους ηλιθίους, ενόσω παραμένει ένας προνομιακός χώρος της κομματοκρατίας, η οποία σχηματίζεται αρχικώς από ομάδες στο μέτρο ιδεολογιών που εξελίσσονται σε συντεχνίες συμφερόντων και, κατ' επέκτασιν, επαγγελματικός χώρος που ικανοποιεί φιλοδοξίες και φιλαργυρίες (βλ. ματαιοδοξίες), χώρος διαφθοράς των συνειδήσεων, χώρος που θυμίζει και μυρίζει χοιροστάσιο. Ακόμη και η πιο ανιδιοτελής είσοδος σε αυτό το χώρο θα σε φέρει αναπόδραστα στο επώδυνο δίλημμα να διαλέξεις είτε την υποδούλωση, υπερασπιζόμενος μονίμως το «αυτονόητο», ότι δηλαδή το κόμμα σου έχει πάντα δίκαιο, είτε θα σου εκτελέσουν το χαρακτήρα οι ηλίθιοι πραιτωριανοί του κόμματος. Αυτοί που φιλήδονα το  πράττουν εν ονόματι της απόλυτης ελευθερίας της κομματικής έκφρασης μόνο και μόνο γιατί δεν μπορούν να καταλάβουν την αξία της ελευθερίας της σκέψης.  

Ας Μιλήσουμε Επιτέλους

Ο Κάρλο Τσιπόλα και οι βασικοί νόμοι της ανθρώπινης ηλιθιότητας

ΠΗΓΗ: Ερανιστής

Γράφει ο Θανάσης Μπαντές

Ο Κάρλο Τσιπόλα στο δοκίμιο «Οι βασικοί νόμοι της ανθρώπινης ηλιθιότητας» από την εισαγωγή ακόμα, είναι ξεκάθαρος: «Τα ανθρώπινα όντα έχουν το προνόμιο να είναι υποχρεωμένα να υπομείνουν ένα επιπλέον φορτίο – ένα πλεόνασμα βασάνων που δημιουργούνται καθημερινά από μια ομάδα ατόμων μέσα στο ίδιο το ανθρώπινο είδος. Αυτή η ομάδα είναι πολύ πιο ισχυρή από τη Μαφία, το στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα ή το διεθνή κομμουνισμό – είναι μια ανοργάνωτη και αχαρτογράφητη ομάδα που δε διαθέτει αρχηγό ή πρόεδρο, δε διέπεται από κανονισμούς και ωστόσο κατορθώνει να δρα με άψογο συντονισμό, σαν να κατευθύνεται από κάποιο αόρατο χέρι, κατά τρόπο που η δράση του κάθε μέλους συμβάλλει δραματικά στην ενίσχυση και στην αύξηση της αποδοτικότητας των δραστηριοτήτων όλων των άλλων μελών». (σελ. 18). Η ηλιθιότητα ως πανίσχυρος παγκόσμιος συνασπισμός κινείται στα όρια του ανίκητου, ακριβώς χάρη στην ανοργάνωτη και αχαρτογράφητη υπόστασή του. Γιατί το αυθόρμητο δεν έχει καμία οργανωτική ανάγκη, όταν καταφέρνει να ταυτίζεται με το αυτονόητο. Και η ηλιθιότητα είναι αυθόρμητη. Το (φαινομενικά) οργανωμένο προσωπείο του ηλίθιου είτε αυτό είναι η σοβαρότητα, είτε οι πολιτικές ιδεολογίες, είτε ο συντηρητισμός, είτε η ψευτοπρόοδος, είτε οτιδήποτε, δεν πρέπει να ξεγελά. Ο ηλίθιος κρύβεται πάντα αυθορμήτως πίσω από κάτι, γιατί αδυνατεί να προσδιορίσει από μόνος του τον εαυτό του. Γι’ αυτό και ταυτίζεται με το προσωπείο του. Δεν ανέχεται καμία αμφισβήτηση. Η επιλογή προσωπείου – σχεδόν νομοτελειακά – είναι επιβαλλόμενη από τον κοινωνικό περίγυρο. Δεν είναι τυχαίο ότι οι περισσότεροι ηλίθιοι υιοθετούν τους απολύτως ενδεδειγμένους τρόπους συμπεριφοράς. Η ευπρέπεια, η ευυποληψία και ο καθωσπρεπισμός αποτελούν ιδεολογικές παντιέρες για τον ηλίθιο. Αν όμως ο κοινωνικός μικρόκοσμος της συναναστροφής κινείται σε ιδέες μειοψηφίας, ο ηλίθιος προσκολλάται αναγκαστικά σ’ αυτές και συνήθως είναι ο φανατικότερος. Με το δικό του ιδιόμορφο τρόπο αντλεί αυτοπεποίθηση. Νιώθει ψαγμένος, διαφορετικός, υποψιασμένος, εκτός της αδαούς μάζας. Κάθε ομάδα, κοινωνική, ιδεολογική, πολιτική, καλλιτεχνική, επιστημονική κτλ, είναι καταδικασμένη να φέρει στους κόλπους της τους δικούς της ηλίθιους.

Η πιθανότητα να είναι ηλίθιο ένα συγκεκριμένο άτομο είναι ανεξάρτητη από οποιοδήποτε άλλο χαρακτηριστικό αυτού του ατόμου.

Τελικώς, μ’ έναν τρόπο σχεδόν μαγικό οι ηλίθιοι συνασπίζονται. Αποτελούν μια ολότητα. Ο Νίκος Δήμου στο κείμενο «Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι» ταυτίζει εσφαλμένα την ηλιθιότητα με τη συντήρηση και την ευφυΐα με την πρόοδο, αλλά αντιλαμβάνεται ορθά την τάση σύμπλευσης που έχουν πάντα οι ηλίθιοι ανεξαρτήτως καταγωγής, ιδεολογικής τοποθέτησης, επαγγελματικής δραστηριότητας κλπ: «Ο συντηρητικός είναι καχύποπτος και φοβισμένος. Δεν εμπιστεύεται κανένα, δεν ανοίγεται, δεν τολμάει. Την εξυπνάδα που του λείπει, την αναπληρώνει με πονηριά» και «Οι συντηρητικοί είναι κάτι τούβλα – ο θεός να μας φυλάει! Στυλώνουν τα πόδια και κρατάνε κόντρα. Αυτό είναι το μόνο που ξέρουν. Να λένε: μη, όχι, ποτέ, έτσι τα βρήκαμε, προσοχή, κίνδυνος, όχι πειράματα, όχι ανοίγματα, φύλαγε τα ρούχα σου, κτλ. κτλ.». Η αλήθεια είναι ότι ο ηλίθιος δεν είναι κατ’ ανάγκη συντηρητικός. Μπορεί οι συντηρητικοί χώροι να έχουν ένα προβάδισμα στις προτιμήσεις των ηλιθίων (η πεπατημένη είναι ο βασικός τους μπούσουλας), αλλά ουκ ολίγοι ηλίθιοι και στους προοδευτικούς χώρους. Το σίγουρο είναι ότι στυλώνουν τα πόδια. Το προς ποια κατεύθυνση το κάνουν αυτό, είναι απλώς θέμα περιτυλίγματος. Ο Δήμου όμως, έχει δίκιο όταν λέει: «Και είναι περίεργο: ένας συντηρητικός της δεξιάς συγγενεύει περισσότερο μ’ έναν συντηρητικό της αριστεράς – παρά με έναν προοδευτικό της δικής του παράταξης». Αν αντικαταστήσουμε τις λέξεις συντηρητικός και προοδευτικός με τις λέξεις ηλίθιος και ευφυής βρισκόμαστε μπροστά σε μια επικίνδυνη αλήθεια. Οι βλάκες, με τρόπο καθαρά αντανακλαστικό, συμπορεύονται. Ενώνονται. Κι αν λάβουμε υπόψη ότι «η ισχύς εν τη ενώσει» δεν μένει παρά να φτάσουμε στην αποκρυσταλλωμένη διαπίστωση του Τσιπόλα που θέλει τους ηλίθιους να αποτελούν ομάδα πιο ισχυρή κι από τη Μαφία.

Ο Νίκος Δήμου είναι καταλυτικός: «Εδώ πρέπει να θυμηθούμε το παλιό ρητό: “η ισχύς εν τη ενώσει”. Ενώ οι έξυπνοι είναι ατομικιστές – οι βλάκες, που δεν εμπιστεύονται τον εαυτό τους, βρίσκουν και άλλους “συναδέλφους” και οργανώνονται. Αισθάνονται ασφαλείς μόνο σαν ομάδα. Δημιουργούν ένα συμπαγές τείχος πάνω στο οποίο προσκρούουν όλες οι προσπάθειες των έξυπνων. Οι κουτοί δικτυώνονται από γραφείο σε γραφείο, από υπηρεσία σε υπηρεσία, από υπουργείο σε υπουργείο. Γράφουν τους νόμους, τις διατάξεις και δεν αφήνουν τίποτα να περάσει που να μην είναι κατανοητό σ’ αυτούς – δηλαδή βλακώδες. Διευθύνουν τους κομματικούς μηχανισμούς (κι αυτή γραφειοκρατία είναι). Οι κουτοί οργανώνουν παντού τη λογοκρισία, την αστυνόμευση, την προπαγάνδα». Ο συνασπισμός των ηλιθίων που τελικά καταφέρνει να κυριαρχεί διεισδύοντας στους πιο νευραλγικούς μηχανισμούς της κοινωνίας είναι η επιβεβαίωση του Πρώτου Βασικού Νόμου της Ανθρώπινης Ηλιθιότητας, όπως διατυπώνεται από τον Τσιπόλα: Πάντα και νομοτελειακά όλοι υποτιμούν τον αριθμό των ηλίθιων ατόμων που κυκλοφορούν στην κοινωνία. Η υποτίμηση της πληθώρας των ηλιθίων δίνει την ψευδαίσθηση ότι όλα βαίνουν προς το καλό, ότι τίποτε δεν μπορεί να αντισταθεί στην ανθρώπινη ευφυΐα. Κι εδώ ακριβώς βρίσκονται οι ρίζες της τραγωδίας, αφού με την λανθασμένη εκτίμηση του αριθμητικού μεγέθους – κι ως εκ τούτου της ισχύος – των ηλιθίων διαπιστώνεται εν τέλει ότι η κοινωνία καπελώνεται αναπόδραστα απ’ αυτούς. Οι θέσεις κλειδιά έχουν καταληφθεί, οι αποφάσεις έχουν παρθεί. Τα πάντα τείνουν στο αμετάκλητο.

Και το ζήτημα περιπλέκεται ακόμη περισσότερο, αν αναλογιστούμε το Δεύτερο Βασικό Νόμο της Ανθρώπινης Ηλιθιότητας: Η πιθανότητα να είναι ηλίθιο ένα συγκεκριμένο άτομο είναι ανεξάρτητη από οποιοδήποτε άλλο χαρακτηριστικό αυτού του ατόμου. Ο Τσιπόλα αναφέρεται κυρίως στα εξωγενή χαρακτηριστικά του ατόμου, επικαλούμενος τη δύναμη της φύσης, που όπως διατηρεί συγκεκριμένες αναλογίες ανάμεσα στα αρσενικά και τα θηλυκά, έτσι διατηρεί και το ίδιο ποσοστό ηλιθιότητας ανάμεσα στους ανθρώπους. Η φύση δε λειτουργεί ρατσιστικά. Επιφυλάσσει τις ίδιες πιθανότητες ηλιθιότητας και στους Εσκιμώους και στους Ασιάτες και στους Ευρωπαίους και σ’ όλους. Ο παράγων μορφωτικό επίπεδο που επηρεάζει τους δείκτες της ευφυΐας, αφήνει τον Τσιπόλα ασυγκίνητο. Δίνοντας στο ποσοστό των ηλιθίων την ονομασία η επικαλείται την προσωπική του σπουδή μέσα στα πανεπιστήμια: «Ο πληθυσμός τους μπορεί να διαχωριστεί σε πέντε βασικές ομάδες: τους εργάτες, που δουλεύουν με μεροκάματο και κάνουν χειρωνακτικές εργασίες, τους καταρτισμένους υπαλλήλους, τους φοιτητές, το διοικητικό προσωπικό και τους καθηγητές. Κάθε φορά που εξέταζα τους εργάτες, ανακάλυπτα ότι ένα κλάσμα η του πληθυσμού τους ήταν ηλίθιοι. Καθώς η τιμή του η ήταν μεγαλύτερη απ’ όσο περίμενα (Πρώτος Νόμος), και συντασσόμενος με την επικρατούσα αντίληψη, αρχικά θεώρησα πως ο αποκλεισμός, η φτώχεια και η έλλειψη εκπαίδευσης ευθύνονταν γι’ αυτό. Όμως, ανεβαίνοντας τα σκαλιά της κοινωνικής ιεραρχίας, ανακάλυψα πως το ίδιο ποσοστό υπήρχε και μεταξύ των ειδικευμένων υπαλλήλων και των φοιτητών. Ακόμη πιο εντυπωσιακά ήταν τα αποτελέσματα στην ομάδα των καθηγητών. Είτε εξέταζα ένα μεγάλο πανεπιστήμιο ή ένα μικρό κολλέγιο, ένα φημισμένο ίδρυμα ή ένα άσημο, ανακάλυπτα πως το ίδιο κλάσμα η του πληθυσμού των καθηγητών ήταν ηλίθιοι». (σελίδες 30 – 31).

Φυσικά δεν μπορούμε να εκλάβουμε τον Τσιπόλα ως επιστημονικό ντοκουμέντο, αφού ούτε τον τρόπο έρευνάς του εξηγεί, ούτε τα πανεπιστήμια που ερεύνησε αναφέρει, ούτε καν ποιο ακριβώς είναι αυτό το ποσοστό η. Όμως, μη βιαστεί κανείς να πει ότι αυτές είναι οι αστικές θεωρίες που απαξιώνουν την εκπαίδευση ανάγοντας τα πάντα στη φύση, για να συγκαλύψουν τον άδικο εκπαιδευτικό αποκλεισμό που δήθεν δεν επηρεάζει τη νοητική ανάπτυξη του ανθρώπου, γιατί ο Τσιπόλα είναι ο απόλυτος αρνητής όλων των αστικών κατοχυρώσεων του κοινωνικού κύρους, αφού καμία αστική περγαμηνή – μορφωτικό επίπεδο, πολιτικό ή στρατιωτικό αξίωμα, πνευματικό ή καλλιτεχνικό βραβείο, κτλ. – δεν αποτελεί εγγύηση ευφυΐας. (Θα λέγαμε ότι κατακρημνίζει όλες τις καθιερωμένες αστικές αξίες). Ο Τσιπόλα είναι ηλίου φαεινότερο ότι παίζει. Όμως μέσα απ’ αυτή την παιχνιδιάρικη διάθεσή του ερχόμαστε κατάφατσα με μια αμείλικτη πραγματικότητα. Οι ηλίθιοι μπορούν να παρεισφρήσουν παντού, δεν υπάρχει κανένας κοινωνικός μηχανισμός που να μπορεί να τους εμποδίσει κι – ως εκ τούτου – όλοι είναι παντελώς απροστάτευτοι απέναντί τους. Κι όταν λέμε όλοι, εννοούμε όλοι, ακόμη και οι ίδιοι οι ηλίθιοι, που πολλές φορές αποδεικνύονται καταστροφικοί και για τον εαυτό τους. Γιατί ο Τρίτος Βασικός Νόμος της Ανθρώπινης Ηλιθιότητας δεν αφήνει περιθώρια για παρανοήσεις: Ηλίθιος ονομάζεται το άτομο που οι πράξεις του προκαλούν ζημιές σε ένα άλλο άτομο ή σε μια ομάδα ατόμων, χωρίς το ίδιο να αποκομίζει κέρδη, ενώ πιθανά να υφίσταται ακόμη και ζημιές.

Υπό αυτή την έννοια, η απόλυτη κακία, που μόνο ως ανιδιοτελής πρόκληση συμφοράς μπορεί να εκληφθεί, δεν είναι παρά η πιο ξεκάθαρη απόδειξη της ηλιθιότητας. Γιατί ο επαγγελματίας κακοποιός, που από θέση αρχής προξενεί συμφορές, τουλάχιστον καρπώνεται προσωπικά ως όφελος το αντίτιμο της συμφοράς που προξένησε. Ο έξυπνος κακοποιός είναι αυτός που με τη δυνατότερο μικρότερη συμφορά εξοικονομεί τεράστιο προσωπικό κέρδος. Ο ηλίθιος κακοποιός είναι αυτός που με τη μέγιστη συμφορά πετυχαίνει πενιχρά κέρδη. (Ο κακοποιός που ληστεύει με μαχαίρι τη γιαγιά στη στάση, ρισκάροντας πολλά χρόνια φυλακή για ένα εικοσάευρω, είναι πέρα για πέρα ηλίθιος). Ο ζηλόφθων, ο κομπλεξικός, αυτός που επιθυμεί τη συμφορά του άλλου μόνο και μόνο ως ηθική ικανοποίηση της κατωτερότητάς του, είναι ο πιο αφιλοκερδής – υλικά τουλάχιστον – κακός. Η συναισθηματική του ανταγωνιστικότητα μετατρέπεται σε πνευματική αναπηρία, αφού, σχεδόν μαθηματικά, τον οδηγεί σε ανόητες συμπεριφορές. Αναμφισβήτητα, κατατάσσεται σε περίοπτη θέση ανάμεσα στους ηλίθιους, όσο μορφωμένος ή καταξιωμένος ή πετυχημένος κι αν είναι. Ο Τσιπόλα αναφέρει ότι το ποσοστό ηλιθιότητας η παραμένει σταθερό ακόμη κι ανάμεσα στους κατόχους Νόμπελ. Και φυσικά, δεν πρέπει να μας διαφύγει η κατηγορία των εντελώς ηλίθιων, των ανθρώπων που προξενούν ανυπολόγιστες ζημιές χωρίς να το παίρνουν χαμπάρι. Αυτό το είδος μπορεί να διέπεται και από καλοκαγαθία. Είναι η αριστοκρατία της ηλιθιότητας. Είναι οι άνθρωποι που υποχρεώνουν τον Τσιπόλα να διατυπώσει τον Πέμπτο Βασικό Νόμο της Ανθρώπινης Ηλιθιότητας: Ο ηλίθιος άνθρωπος είναι το πιο επικίνδυνο είδος ανθρώπου. Και ο νόμος αυτός έχει και πόρισμα: Ο ηλίθιος άνθρωπος είναι πιο επικίνδυνος από τον κακοποιό. Αν παραδεχτούμε ότι επικίνδυνος είναι αυτός απ’ τον οποίο δεν ξέρουμε πώς να φυλαχτούμε, ο Τσιπόλα έχει δίκιο. Αν σκεφτούμε όμως ότι ακόμη πιο επικίνδυνος είναι ο άνθρωπος από τον οποίο δεν γνωρίζουμε ότι κινδυνεύουμε, ο νόμος του Τσιπόλα παίρνει διαστάσεις αιώνιου αποφθέγματος. Ο ηλίθιος είναι ένας πραγματικός δημόσιος κίνδυνος, πράγμα που οι ευφυείς δεν θα συνειδητοποιήσουν ποτέ, όπως επιβεβαιώνει ο Τέταρτος Βασικός Νόμος της Ανθρώπινης Ηλιθιότητας: Οι μη ηλίθιοι άνθρωποι πάντα υποτιμούν την καταστροφική ισχύ των ηλίθιων ατόμων. Συγκεκριμένα, οι μη ηλίθιοι άνθρωποι συνέχεια παραβλέπουν πως η συναναστροφή και/ή ο συγχρωτισμός με ηλίθια άτομα απαρέγκλιτα αποδεικνύεται μοιραίο λάθος, ανεξάρτητα από τη χρονική στιγμή, την τοποθεσία και τις συνθήκες.

Ηλίθιος ονομάζεται το άτομο που οι πράξεις του προκαλούν ζημιές σε ένα άλλο άτομο ή σε μια ομάδα ατόμων, χωρίς το ίδιο να αποκομίζει κέρδη, ενώ πιθανά να υφίσταται ακόμη και ζημιές.

Η υποτίμηση του ηλίθιου είναι σχεδόν νομοτελειακή, αφού, επί της ουσίας, αποτελεί συγκοινωνούν δοχείο με το δυσδιάκριτο. Ο σύγχρονος πολιτισμός της ομοιοποίησης των ανθρώπων είναι το τέλειο καμουφλάζ του ηλίθιου. Μέσα στο πλαίσιο της καθορισμένης κοινωνικής συμπεριφοράς – που περιλαμβάνει τις επαγγελματικές ασχολίες, την κοινώς αποδεκτή ενδυμασία, την καλουπωμένη ευγένεια, ακόμη και τις διατροφικές συνήθειες – ο βλάκας κρύβεται υπέροχα, ως πραγματικός χαμελέων. Ο κουστουμαρισμένος ηλίθιος που μοστράρει πίσω απ’ το μεγάλο γραφείο είναι ακαταμάχητος. Ο Χαριτόπουλος στο «Εγχειρίδιο Βλακείας» τα λέει έξω απ’ τα δόντια: «Ο πολιτισμός ευνοεί το βλάκα. Στην πρωτόγονη κατάσταση τα πράγματα ήταν απολύτως ξεκαθαρισμένα. Αυτόν που αργούσε να καταλάβει γιατί τρέχουν οι άλλοι τον είχε αρπάξει η αρκούδα. Στην εποχή μας ο κάθε καθυστερημένος μπορεί να είναι κυβερνητικό στέλεχος ή αυτός που σε έχει ναρκωμένο στο χειρουργικό κρεβάτι. Οι τεχνικές και διοικητικές υποδομές που δημιουργήθηκαν με τη γιγάντωση των κοινωνιών άφησαν μεγάλα περιθώρια να καταλαμβάνουν υψηλές θέσεις στην κοινωνική κλίμακα και κάθε λογής σπουδαγμένοι φελλοί. Έτσι καλύπτεται μια πραγματική ανάγκη όχι μόνο γιατί οι έξυπνοι δεν επαρκούν ή δεν σπουδάζουν όλοι, αλλά και γιατί οι πιο ανεξάρτητοι από αυτούς προτιμούν να στρέφονται σε περισσότερο ελεύθερες και δημιουργικές ασχολίες από το να εγκλωβιστούν σε ένα στεγνό επαγγελματικό χώρο. Για ορισμένα ελεύθερα πνεύματα είναι προτιμότερο να ανοίξουν μπαράκι σε κάποιο νησί παρά να κλειστούν με κοστουμιά, τσάντα και γυαλί απ’ το πρωί ως τη νύχτα στην πολυεθνική». (σελίδες 67 – 68).

Ο ευφυής που υποτιμά το βλάκα, θεωρώντας δεδομένη την προσωπική του υπεροχή λόγω πνευματικής ανωτερότητας, δεν είναι ευφυής. Ο ευφυής οφείλει να γνωρίζει το ανίκητο του βλάκα. Ο ευφυής οφείλει να μη συμπεριφέρεται αλαζονικά. Η υποτίμηση του βλάκα έγκειται κυρίως στην αδιαφορία για τον εντοπισμό του. Ο ευφυής, αν αρχίσει να αναλώνεται με το διαρκές ξεψάχνισμα των ανθρώπων για τον εντοπισμό του βλάκα, πέρα από το χάσιμο του χρόνου του, αναγκαστικά θα γίνει καχύποπτος και πονηρός, θα αποκτήσει δηλαδή ξεκάθαρα συμπτώματα βλακείας, καθότι «όποιος μπλέκεται με τα πίτουρα τον τρων οι κότες». Ο ευφυής, αν θέλει να παραμείνει ευφυής, οφείλει να προσπεράσει το βλάκα. Αν πάλι ο ευφυής πρέπει να ανταγωνιστεί το βλάκα, ας πούμε σε μια επαγγελματική προαγωγή, είναι σχεδόν αδύνατο να τον νικήσει, αφού ο βλάκας είναι διατεθειμένος να χρησιμοποιήσει μέσα – γλειψίματα, τραπεζώματα, ρουφιανιές, κλπ – που ο ευφυής αδυνατεί να παρακολουθήσει. Μοιραία ή πρέπει να κάνει τα ίδια, δηλαδή να συμπεριφερθεί σαν ηλίθιος ή να αποσυρθεί. Η παραίτηση του ευφυή είναι μονόδρομος κι αυτή ακριβώς είναι η ήττα (τουλάχιστο σε κοινωνικό επίπεδο) που μοιραία μετατρέπεται σε απαξίωση, δηλαδή υποτίμηση, ως στοιχειώδης μηχανισμός άμυνας, ο οποίος όμως έχει ξεκάθαρες ρεαλιστικές βάσεις (δεν είναι μόνο παρηγοριά), αφού ο ευφυής μπορεί να χάνει τη θέση, αλλά διασώζει τον εαυτό του. Η ηλιθιότητα καταπολεμάται μόνο με ηλιθιότητα. Αν οι ευφυείς αποφασίσουν να εξοβελίσουν τους βλάκες πρέπει να γίνουν και οι ίδιοι βλάκες. Όμως, μια κοινωνία αποκλειστικά ηλιθίων δεν μπορεί να υπάρξει. Η έννοιες ευφυΐα και ηλιθιότητα είναι καταδικασμένες να συνυπάρχουν, αφού η καθεμία νοηματοδοτείται μόνο μέσα από την άλλη και η εξαφάνιση της μιας αποτελεί την αυτόματη εξαφάνιση και της άλλης. Κι αυτός είναι ένας ακόμη νόμος που καθιστά την ηλιθιότητα ανίκητη.

Κάρλο Τσιπόλα «Οι βασικοί νόμοι της ανθρώπινης ηλιθιότητας», εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ, Αθήνα 2012

Διονύσης Χαριτόπουλος «Εγχειρίδιο Βλακείας», εκδόσεις ΤΟΠΟΣ, Αθήνα 2008

Το κείμενο του Νίκου Δήμου «Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι» συμπεριλαμβάνεται στη συλλογή κειμένων του Νίκου Δήμου που φέρει τον τίτλο «Οι Έλληνες», εκδόσεις ΚΑΚΤΟΣ, Αθήνα 1981