Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Άγιον Όρος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Άγιον Όρος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου 2026

Ο Γέρων Ευθύμιος της Καψάλας για την αγιορειτική έκδοση “Διαχρονική Μαρτυρία στους Αγώνες υπέρ της Πίστεως” – Εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος μέ τίς ἀποφάσεις αὐτές καί τά κείμενα. Αὐτό εἶναι τό φρόνημα τῶν Πατέρων μας καί ἡ Παράδοση τοῦ Ἁγίου Ὄρους. Ἔτσι δείχνουμε τή στάση μας ἀπέναντι στούς ἑτεροδόξους καί στήν παναίρεση τοῦ Οἰκουμενισμοῦ.

                                


ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗ

Ἐκ μέρους τοῦ Γέροντος Εὐθυμίου, τῆς Ἱερᾶς Καλύβης Ἀναστάσεως Καψάλας Ἁγίου Ὄρους, καί μέ ἀφορμή σχετικές συζητήσεις γνωστοποιεῖται τό ἑξῆς ὡς πρός τό τεῦχος τῶν Ἁγιορειτῶν Πατέρων»
«Ἅγιον Ὄρος: Διαχρονική μαρτυρία στούς ἀγῶνες ὑπέρ τῆς Πίστεως».

” Ἡ πρόσφατη ἔκδοση τῶν Ἁγιορειτῶν Πατέρων «Ἅγιον Ὄρος : Διαχρονική μαρτυρία στούς ἀγῶνες ὑπέρ τῆς Πίστεως» (Ἅγιον Ὄρος 2014) ἀποτελεῖ πολύ καλή ἔκδοση καί σωστή ἀναφορά στίς παλαιές ἀποφάσεις τῆς Ἱερᾶς Κοινότητος καί στά ὁμολογιακά κείμενα τῶν ὁσιολογιωτάτων Ἡγουμένων καί παλαιῶν Γεροντάδων. Εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος μέ τίς ἀποφάσεις αὐτές καί τά κείμενα. Αὐτό εἶναι τό φρόνημα τῶν Πατέρων μας καί ἡ Παράδοση τοῦ Ἁγίου Ὄρους. Ἔτσι δείχνουμε τή στάση μας ἀπέναντι στούς ἑτεροδόξους καί στήν παναίρεση τοῦ Οἰκουμενισμοῦ. Ἄν ἐμεῖς ἀλλάξουμε τώρα τό φρόνημά μας, θά προδώσουμε τούς Πατέρες, τούς Γεροντάδες μας. Αὐτή εἶναι ἡ συνείδηση τοῦ Ἁγίου Ὄρους “


Ἱερομόναχος Εὐθύμιος
Ἱερά Καλύβη Ἀναστάσεως, Καψάλα

πηγή: εδώ και εδώ

Κατεβάστε το περιοδικό κάνωντας κλικ εδώ.

Περιοδικό Αγιορειτών Πατέρων απέναντι στα οικουμενιστικά ανοίγματα του Οικουμενικού Πατριαρχείου (Αρχείο pdf)

https://www.impantokratoros.gr/3ADF61CA.el.aspx

” | Οδοιπορούντες Αγίου Συμεών Του Νέου Θεολόγου

BM είπε...
Δεν συμμετέχει ο π.Νικόλαος Λουδοβίκος

Τρίτη 25 Αυγούστου 2026

Καλογερική σκοπτική κουβέντα

 

Λέγει τὸ Εὐαγγέλιο, ὅτι ἡ κόλασις θὰ εἶναι ὁ βρυγμὸς κι ὁ τρυγμὸς τῶν ὀδόντων.

Δύο ἠλικιωμένοι μοναχοὶ συζητοῦσαν πάνω σὲ αὐτὸ τὸ χωρίο καὶ ρώτησε ὁ ἕνας τὸν ἄλλον:
- Καλά καὶ ἐμεῖς ποὺ δὲν ἔχουμε δόντια τί θὰ κάνουμε;
- Καὶ τῶν μασέλων θὰ εἶναι ὁ τρυγμός! ἀπάντησε ὁ ἄλλος.

Παρασκευή 20 Μαρτίου 2026

Ὑπερμεγέθεις κατασκευές.... στήν ἐρημικὴ- ἀσκητική Καψάλα Ἁγίου Ὄρους. (Ἁγιορείτικη Κελλιώτικη Φωνή)

ΑΓΙΟΡΕΙΤΙΚΗ ΚΕΛΛΙΩΤΙΚΗ ΦΩΝΗ.

                                                              
Ἐν Ἁγίῳ Ὄρει τῇ 2//15.3.2026.

Κυριακή τῆς Σταυροπροσκυνήσεως.

Ὑπερμεγέθεις   κατασκευές....  στήν ἐρημικὴ- ἀσκητική Καψάλα  Ἁγίου Ὄρους.


Ὅταν προσκυνοῦν οἱ Παντοκρατορινοί τούς σχισματο-αἱρετικοὺς Οὐκρανούς...

(βλέπε ἐπίσκεψη στὸ Ἅγιον Ὅρος τοῦ αὐτοχειροτονημένου καὶ ἀφορισμένου Ἐπιφανίου Ντουμένκο στις 10-13 Ὀκτωβρίου 2025 ν.ἡμ.),

Τότε τὸ χρῆμα ρέει ἄφθονο γιὰ ὑπερμεγέθεις κατασκευὲς ξενοδοχειακῶν ἐγκαταστάσεων... ἐάν συγκριθοῦν μὲ τὰ ἀσκητικὰ ἀπέριττα παραδοσιακά κελλάκια γύρω ἀπὸ τὴν ἐρημική – ἀσκητικὴ Καψάλα...

Παντοκρατορινοί συνέλθετε…!!! Καταστρέφετε συνείδητά τὸ Ἅγιον Ὄρος... Οὐαὶ καὶ ἀλίμονο σας …

«Οὐαὶ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί ( σ.σ. Παντοκρατορινοί), ὅτι κλείετε τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων· ὑμεῖς γὰρ οὐκ εἰσέρχεσθε, οὐδὲ τοὺς εἰσερχομένους ἀφίετε εἰσελθεῖν» (Ματθ. κεφ.ΚΓ΄, στιχ.14).

Καὶ ἡ Ἱερὰ Κοινότητα ἀδιαφορεῖ ἐκκωφαντικὰ μὲ τὴν σιωπή της... στὴν ἐκκοσμίκευση τοῦ Ἁγίου Ὄρους, στὸν δούρειο ἵππο τοῦ παραδοσιακοῦ Ὀρθόδοξου μοναχισμοῦ …

«...Οὐαὶ τῷ κόσμῳ ἀπὸ τῶν σκανδάλων· ἀνάγκη γάρ ἐστιν ἐλθεῖν τὰ σκάνδαλα· πλὴν οὐαὶ τῷ ἀνθρώπῳ ἐκείνῳ ( σ.σ. Μονή Παντοκράτορος ) δι᾿ οὗ τὸ σκάνδαλον ἔρχεται...» (Ματθ.κεφ.ΙΗ΄, στιχ.7).

Ἁγιορείτικη Κελλιώτικη Φωνή.


Πατερικός: Ὑπερμεγέθεις κατασκευές.... στήν ἐρημικὴ- ἀσκητική Καψάλα Ἁγίου Ὄρους. (Ἁγιορείτικη Κελλιώτικη Φωνή)

Δευτέρα 29 Δεκεμβρίου 2025

Το συγκλονιστικό ΘΑΎΜΑ ΜΕ ΤΑ ΑΓΊΑ ΝΉΠΙΑ στην Ι.Μ Παύλου Αγίου Όρους.

                           Δεν υπάρχει διαθέσιμη περιγραφή για τη φωτογραφία.

Το θαύμα αυτό είναι μια από τις πιο συγκλονιστικές και σύγχρονες διηγήσεις του Αγίου Όρους, που συνδέεται με τη Μονή Αγίου Παύλου. Είναι μια ιστορία που φέρνει δέος, καθώς αφορά τη ζωντανή παρουσία των Αγίων Νηπίων (των 14.000 νηπίων που σφαγιάστηκαν από τον Ηρώδη).
​Στη Μονή αυτή φυλάσσεται ένα τμήμα από τα Λείψανα των Αγίων Νηπίων. 
Η ιστορία λέει πως πριν από μερικές δεκαετίες, ένας μοναχός που είχε τη διακονία του εκκλησιαστικού (υπεύθυνος για τον ναό), βίωσε κάτι μοναδικό.
​Ήταν μια ήσυχη ώρα, όταν ο ναός ήταν άδειος από κόσμο.
Ο μοναχός άκουσε ξαφνικά παιδικές φωνές, γέλια και ποδοβολητά, σαν να έτρεχαν μικρά παιδιά μέσα στο καθολικό της Μονής. Στην αρχή απόρησε, καθώς στο Άγιον Όρος απαγορεύεται η είσοδος σε παιδιά ασυνόδευτα.
​Όταν πλησίασε στο σημείο όπου φυλάσσονταν οι λειψανοθήκες, είδε το εξής θαυμαστό:
​Η λειψανοθήκη των Αγίων Νηπίων ήταν ανοιχτή.
​Μέσα από τη λειψανοθήκη έβγαινε μια άρρητη ευωδία, που πλημμύρισε όλο τον ναό.
​Ο μοναχός ένιωσε μια απέραντη χαρά, αντιλαμβανόμενος ότι τα πνεύματα των νηπίων "έπαιζαν" και αγάλλονταν μέσα στον οίκο του Θεού.

Τρίτη 11 Νοεμβρίου 2025

Όταν ο ταπεινός Άγιος Νεκτάριος αν και επίσκοπος, επισκέφθηκε τους Δανιηλαίους στο Άγιον Όρος ως απλός....μοναχός !

 Μπορεί να είναι εικόνα κείμενο

Οἱ Δανιηλαῖοι δὲν εἶχαν εἰδοποιηθεῖ γιὰ τὴν ἐπίσκεψή του, δὲν ἤξεραν ποιὸς εἶναι. Παρουσιάστηκε μὲ καλογερικὸ σκοῦφο, μὲ τὰ παλαιὰ ράσα ποὺ χρησιμοποιοῦσε στὴν καλλιέργεια τῶν λουλουδιῶν τοῦ κήπου τῆς Ῥιζαρείου, μὲ χοντρὲς καλογερίστικες ἀρβύλες. Εἶπε πὼς ἦταν ἕνας μοναχὸς ἀπὸ τὴν Ἀθήνα. Τὸν ὑποδέχθηκαν ὅμως ὅπως πάντα μὲ ἐγκαρδιότητα, μὲ Ἀβραμιαία, ὅπως εἴπαμε, καλοσύνη καί, ἀφοῦ τὸν ἐκέρασαν νωπὰ σῦκα, φουντούκια μὲ ἀγριόμελο, εὐχαριστήθηκαν ποὺ θὰ ἔμενε μερικὲς μέρες κοντά τους νὰ παρακολουθήσει τὶς ἱερὲς ἀκολουθίες.
Ἀλλὰ τὰ λίγα λόγια του, περίεργο, εἶχαν οὐσία, τόξευαν ἀκτῖνες «Θείου Φωτός!». Ὅπου καθὼς σὲ μιὰ στιγμὴ ὕστερα ἀπὸ τὶς πρῶτες περιποιήσεις σιγοπερπατοῦσαν μὲ ἕναν ἀπὸ τοὺς ἀδελφοὺς Δανιηλαίους, τὸν πέμπτο της συντροφιᾶς, κατευθυνόμενοι πρὸς τὸ φοβερὸ βράχο τοῦ Καρουλίου, συναπαντοῦν ἕναν ἄγνωστο «περίεργο» ἐρημίτη, μελαμψό, μὲ καταμπαλωμένο κίτρινο ράσο, λιπόσαρκο, μὲ δύο μεγάλα μάτια ποὺ σὲ καθήλωναν...
-Εὐλογεῖτε...ψιθύρισε ὁ Νεκτάριος. Κι ἀπόμεινε ἐκστατικός.
-Ὁ Κύριος, ἀποκρίθηκε αὐτός. Καὶ μονομιᾶς ἔκανε παρατήρηση στὸν ἀδελφὸ Δανιήλ.
-Πῶς προπορεύεσθε, ἀδελφέ, ἀπὸ τὸν Πενταπόλεως, τὸν πρὸ πολλοῦ ἐνταχθέντα μεταξὺ τῶν ἁγίων ἱεραρχῶν; Σὰ νὰ τοὺς κόπηκε ἡ ἀναπνοή. Ὁ Δανιὴλ ἀπόμεινε νὰ κυττάζει χαῦνος. Ἐκεῖνος ἐκύτταζε τὰ μάτια τοῦ ἐρημίτη καὶ σώπαινε. Ἡ καρδιά του γοργοκτυποῦσε. Εἶχε λοιπὸν δίπλα του μίαν ἄγνωστη ἀγωνιστικὴ ψυχή, εὐλογημένη μὲ τὸ ποορατικὸ χάρισμα; Ἄθελά του δάκρυσε.
-Ὑπερευλογημένο τὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου μας, ἀδελφέ, ψιθύρισαν τὰ χείλη του. Μὴν ἀναφέρετέ τι διὰ τὸν ταπεινὸν δοῦλον του. Παρακαλῶ... παρακαλῶ, δεχθεῖτε... τὸν ἀσπασμόν μου. Κι ἐπλησίασε κι ἔσκυψε νὰ φιλήσει τὸ ῥοζιασμένο χέρι τοῦ ἐρημίτη.
Ἐκεῖνος τραβήχθηκε μὲ φόβο. Καὶ σκύβοντας μὲ τὴ σειρά του νὰ φιλήσει τὸ χέρι τοῦ ἐπισκέπτη, βρέθηκαν οἱ δύο πρόσωπο μὲ πρόσωπο. Ἀντάλλαξαν ἐγκάρδιο ἀσπασμό.

-Χθὲς οἱ δαίμονες φρύαξαν... ψιθύρισαν τὰ χείλη τοῦ ἀσκητῆ. Μεταβλήθησαν σὲ σμῆνος μεγάλων κωνώπων, μὲ ἔπληττον καὶ προσπαθοῦσαν νὰ μὲ ἀφήσουν χάμου ἀναίσθητον. Πλὴν ὅμως δὲν ἴσχυσαν εἰς τὸ σημεῖον τοῦ Τιμίου Σταυροῦ. Εἰς δὲ τὴν φράσιν «Ἀναστήτω ὁ θεὸς καὶ διασκορπισθήτωσαν οἱ ἐχθροὶ Αὐτοῦ», ἐξηφανίσθησαν.
-Διατί;
-Διότι θὰ μοῦ ἐδίδετο ἡ εὐκαιρία νὰ γνωρίσω ἕναν φοβερὸ διώκτην των. Τί νέα ἀπὸ τὸν κόσμο;
-Τί νέα... Πόλεμοι, ἀτασθαλίαι, ζυμώσεις καί...

-Καταλαμβάνω, συμπλήρωσε ὁ ἐρημίτης. Κομπασμός, ὑπερηφάνεια, νοησιαρχία.
Ἀκολούθησε σιγή.
Στὸ μεταξὺ ὁ ἀδελφὸς Δανιὴλ παρατηροῦσε μὲ ἔκσταση τὸν ἀπρόσμενο ἐκεῖνο ἐπισκέπτη, ποὺ ἦταν Ἐπίσκοπος, καὶ προσπαθοῦσε μὲ λόγια συντριβῆς νὰ ἐπανορθώσῃ τὴν παράλειψη προσφορᾶς τοῦ ἀνάλογου σεβασμοῦ.
-Σᾶς ἀντιλαμβάνομαι, Σεβασμιώτατε,ἐπίασε νὰ λέει ὁ ἀσκητής. Νοσταλγεῖτε τὴν μόνωσιν. Ἀλλ᾿ ἐφόσον θεωρήσατε καθῆκον νὰ ὑπηρετήσετε αὐτοπροσώπως τὸν λαόν, ἐφόσον ὑπελογίσατε τοὺς συνανθρώπους καὶ τοὺς ἀγαπήσατε ἐκ μέσης καρδίας... Θἄρθει καὶ ἡ μόνωσις.
Τὸν κύτταξε πάλι στὰ μάτια καὶ ξαναδάκρυσε.
-Τί φρονεῖτε διὰ τὸν εἰκοστὸν αἰῶνα ποὺ ἔρχεται; σιγορώτησε.
Ὁ ἐρημίτης δὲν ἀποκρίθηκε ἀμέσως. Σήκωσε τὸ βλέμμα ψηλά, πῆρε βαθειὰ ἀναπνοὴ καὶ εἶπε:
-Τέλος τὰ βασίλεια. Πόλεμοι... ἀνησυχίαι, σφαγαί, καταστροφαί. Κυρίαρχος ὁ φόβος.
-Ὁ φόβος... ἐπαναλαβαν τὰ χείλη τοῦ Δανιήλ.
Δὲν εἶπαν ἄλλο τίποτα. Προχώρησαν καὶ οἱ τρεῖς γιὰ τὸ φοβερὸ βράχο...

Δευτέρα 13 Οκτωβρίου 2025

π. Βασίλειος Γοντικάκης | Εντυπώσεις από τα πρώτα βήματα στο Άγιον Όρος

Παναγιώτης Χαχής

[Μια μικρή συνεισφορά, ως αντίδωρο αγάπης στην προσφορά του πατρός Βασιλείου]
Βασικές βιογραφικές πληροφορίες για τα πρώτα χρόνια του π. Βασιλείου, δημοσιεύτηκαν ήδη στις σελίδες του φιλόξενου Αντιφώνου και αλλού. Θα ήθελα να παραθέσω κι εγώ κάποια στοιχεία που αφορούν την πρώτη του επαφή με το Άγιον Όρος και τα πρώτα χρόνια ως μοναχού και ηγουμένου της μονής Σταυρονικήτα.

Την πρώτη του επίσκεψη στο Όρος την έχει περιγράψει κατά καιρούς ο ίδιος σε ομιλίες του[1]. Το 1958 ο θεολόγος της «Ζωής» Αθανάσιος Φραγκόπουλος διοργάνωσε εκδρομή για φοιτητές ανάμεσα στους οποίους ήταν και ο νεαρός τότε Μιχαήλ, ο οποίος από την πρώτη αυτή επίσκεψη «δέθηκε» όπως έλεγε ο ίδιος με το Όρος.
Ο Φραγκόπουλος πρόσφυγας από τις Κυδωνιές της Μ. Ασίας, εργάστηκε ως ιεροκήρυκας και κατηχητής αρχικά στη Νάουσα και στα Ιωάννινα, ενώ αργότερα στα Χανιά και το Ηράκλειο της Κρήτης. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής στη Θεσσαλονίκη συμβάλει στην λειτουργία των εκεί συσσιτίων, θα γίνει διευθυντής του Φοιτητικού Οικοτροφείου ‘Απόστολος Παύλος’, ενώ από το 1956 θα επιστρέψει στην Αθήνα[2]. Ενδεικτική της αγάπης του Φραγκόπουλου για το Άγιο Όρος είναι η μαρτυρία του π. Ηλία Μαστρογιαννόπουλου, για αντίστοιχη προσκυνηματική επίσκεψη, όπου συμμετείχαν θεολόγοι, κατηχητές και φοιτητές, το 1954:
«[…] δεν είχα επισκεφθεί το Όρος μέχρι τότε και διότι δεν συνηθίζονταν συχνά τέτοια προσκυνήματα. Ήταν ένα από τα πρώτα παρόμοια ιερά ταξίδια, όπως και το άλλο που έγινε εκείνα τα χρόνια με την Θεολογική Σχολή Αθηνών και επικεφαλής τον Καθηγητή Π. Τρεμπέλα».
Κατά την επίσκεψη μάλιστα αυτή, ο π. Ηλίας θα συναντήσει και θα γνωρίσει στη Νέα Σκήτη τον άγιο Ιωσήφ τον Ησυχαστή[3].
Θεολόγος αργότερα και νεαρό μέλος της αδελφότητας «Ζωή», ο π. Βασίλειος θα αποτελέσει ένα από τα πνευματικά παιδιά του Δημήτρη Κουτρουμπή. Ύστερα από τη διάσπαση της αδελφότητας θα επιλέξει τον δρόμο του μοναχισμού στον Άγιον Όρος. Περιγράφει ο ίδιος σε εκδήλωση για τα 40 χρόνια των Εκδόσεων «Δόμος» στη 15η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης. τον Μάιο του 2018[4]:
«- Θα θέλω να πω εξομολογητικά, το ότι βρίσκομαι στο Άγιο Όρος οφείλεται και στον Κουτρουμπή. Ο Κουτρουμπής ήταν μια επανάσταση –ήρεμη– για μας. Αυτός που μας οδήγησε στον Κουτρουμπή ήταν ο π. Ηλίας Μαστρογιαννόπουλος. Ο Κουτρουμπής είναι ένας άνθρωπος σταλμένος από τον Θεό, όπως στέλνονται κάποιοι άνθρωποι –μεγάλοι, οι οποίοι δρουν μυστικά.
- Πηγαίναμε λοιπόν κάτω στην Βουλιαγμένη, Κυριακή το απόγευμα και μας έκανε ανάλυση των δογματικών θεοτοκίων της Παρακλητικής, μας μίλαγε για την θεία Λειτουργία. Μαζευόμαστε τρεις, τέσσερεις, πέντε, καμιά δεκαριά. Παρακολουθούσε τον καθένα, έλεγε ο καθένας μας μια απλή κουβέντα –ή μια αρλούμπα– αυτός τη σεβότανε, της έδινε υπόσταση, έκανε από όλα αυτά που άκουγε μια παναρμόνια σύνθεση, που παρουσίαζε τη σημασία της ορθοδόξου εκκλησίας, της θείας Λειτουργίας, και έμπαζε στο στόμα σου ότι εμείς τα είπαμε αυτά – ενώ αυτός τα έκανε.
- Ενώ αυτός δεν είχε να φάει, ένα κομμάτι ψωμί, όταν πήγαινε ο καθένας μας δινότανε στο πρόβλημά του, και γινότανε ένα με το δικό μας το πρόβλημα. Ο Δημήτρης Μαυρόπουλος είναι αυτός ο οποίος υπηρέτησε μέχρι τελευταία στιγμή τον άνθρωπο ο οποίος βοήθησε όλο τον κόσμο χωρίς να ζητά τίποτα από κανέναν.
- Πόσες διαλέξεις, πόσες διατριβές, πόσες δουλειές έχουν πίσω τους τον Κουτρουμπή. Και ο Κουτρουμπής δεν παρουσιάζεται πουθενά. Αυτό που ήθελε ο Κουτρουμπής ήτανε να ζήσει ο κόσμος.
- Όταν πήγα στο Άγιο Όρος, αυθόρμητα είπα σε κάποιον ότι βοηθήθηκα πολύ από ένα θεολόγο, τον Δημήτρη τον Κουτρουμπή, και μου λέει αυτός «μα πώς, ένας κοσμικός μπορεί να σε βοηθήσει;!». Εγώ σταμάτησα λίγο. Τώρα πέρασαν τα χρόνια και νιώθω ότι η ιεροσύνη, η άσκηση, η αλήθεια κυκλοφορεί ελεύθερα, όπου θέλει πάει και βρίσκεται στους ταπεινούς. Όλοι οι άλλοι, οι επίσημοι, μετέχομε στην ανοησία, είμαστε ανύπαρκτοι, είμαστε ενοχλητικοί. Ο άρχοντας είναι ο ανύπαρκτος, που δίνει κουράγιο μυστικά σ’ όλο τον κόσμο. Κι ενώ αυτός φεύγει, τότε η παρουσία του γίνεται αισθητότερη […] Και τέτοιοι ανύπαρκτοι, μεγάλοι, κρύβονται στη ζωή, στο Άγιο Όρος, στον κόσμο».
Την εποχή εκείνη, αρχές της δεκαετίας του 60’ εξετάζει το ενδεχόμενο της μοναστικής αφιέρωσης, όπως περιγράφει ο ίδιος:
«Πόσων χρονών είσαι;»
«Είκοσι πέντε».
«Στη βράση κολλά το σίδερο. Ή να παντρευτείς, όπως ευλογεί η Εκκλησία‧ ή να έλθεις εδώ και να γίνεις καλόγερος σωστός. Όχι σαν και εμένα, που κοιμάμαι ολόρθος, σαν το μουλάρι. Αλλά ό,τι και να κάνεις, να είσαι ντόμπρος, να είσαι αληθινός άνθρωπος». Μου έσφιγγε το χέρι. Το άφησε δακρυσμένος και πήρε το ανηφορικό μονοπάτι δεξιά για το κελλί των Αγίων Αρχαγγέλων, που ήταν το κελλί του.
Αυτή ήταν η πρώτη συζήτηση που είχα στη Σκήτη των Ιβήρων τον Αύγουστο του 1961, με τον π. Ευμένιο, ενώ προχωρούσα για την καλύβη του Αγίου Αντωνίου.
Εκεί βρήκα τον γέρο-Γαβριήλ. Καθήσαμε στην απλωταριά. Ήμασταν μέσα στην καρδιά της μεγάλης λαγκαδιάς περιβαλλόμενοι από τις κατάφυτες πλαγιές. Μια στιγμή ο Γέροντας με έκπληξη γεμάτη κατάνυξη μου λέει: «Τι έκαμα και με έφερε ο Θεός στον παράδεισο; Να, μέσα σε ένα μπουκέτο περνά η ζωή μας».
Όταν μετά από τέσσερα χρόνια, τον Αύγουστο του 1965, πήγα με το σκοπό να μείνω στη Σκήτη, ο π. Ευμένιος και ο π. Γαβριήλ είχαν φύγει για την άλλη ζωή.
[…]
Τώρα τα πράγματα έχουν αλλάξει. Δεν ζει πια κανείς στη Σκήτη απ’ αυτούς που ζούσαν εκεί το 1965. Το 1966 ήλθε η πρώτη φιάλη υγραερίου. Το 1967 ακούστηκε να ουρλιάζει το πρώτο αλυσοπρίονο, ξαφνιάζοντας όλους στο δάσος της Σκήτης. Την ίδια χρονιά ήλθαν τα «ραμποτέ» σανίδια. Τώρα έχει πάει μπουλντόζα. Περνούν καμιόνια…
Τα αναφέρω αυτά, γιατί υπάρχουν […][5]».
Μαζί με τους, επίσης θεολόγους με μεταπτυχιακές σπουδές στη Γαλλία, και πρώην μέλη της Ζωής, Γρηγόριο Χατζηεμμανουήλ και Παναγιώτη Νέλλα, θα εγκατασταθούν το χειμώνα του 1966 στη Σκήτη των Ιβήρων, κοντά στον γέροντα Παΐσιο. Βασίλειος και Γρηγόριος έχουν γίνει ήδη κληρικοί, ενώ ο Νέλλας, παραμένοντας λαϊκός, θα παραμείνει μαζί τους για μια μαθητεία στην ασκητική πνευματικότητα[6].
Τον γέροντα Παΐσιο τον είχε γνωρίσει ο Νέλλας σε ένα μοναστήρι στην Κόνιτσα[7], όπου είχε εγκατασταθεί για ένα διάστημα, από τον Αύγουστο του 1958. Σχετική μαρτυρία έχουμε από τον πρώην Αρχιεπίσκοπο Σινά Δαμιανό, ο οποίος περιγράφει την πρώτη τους συνάντηση με τον γέροντα Παΐσιο, μέσω του Νέλλα το 1962[8]. Εκεί ο Δαμιανός, διάκονος τότε στη μονή της Αγίας Αικατερίνης του Σινά, θα προσκαλέσει τον Παΐσιο να τους επισκεφθεί και να μείνει μαζί τους. Ο γέροντας θα δεχθεί και θα παραμείνει στο Σινά από το Σεπτέμβριο του 1962 έως τον Μάιο του 1964, όμως η επιδείνωση των προβλημάτων υγείας που είχε θα τον αναγκάσει να επιστρέψει στο Άγιο Όρος και να εγκατασταθεί στη Σκήτη των Ιβήρων στην καλύβα των Αγίων Αρχαγγέλων[9].
Οι δύο νεαροί μοναχοί θα γίνουν υποτακτικοί του γέροντα και θα τον συνοδεύσουν μάλιστα όταν πήγε στη Θεσσαλονίκη και έκανε εγχείρηση για την αφαίρεση τμήματος του πνεύμονα το 1966. Ο Νέλλας θα παραμείνει μαζί τους για κάποιους μήνες και ύστερα, με προτροπή του γέροντα θα επιστρέψει στον κόσμο[10]. Κατά την παραμονή τους στην Σκήτη των Ιβήρων θα τους επισκεφθούν παλιοί τους φίλοι από τη συντροφιά του περιοδικού Σύνορο και τον κύκλο του Κουτρουμπή. Καταγραφή μιας τέτοιας συνάντησης έχουμε από τον Τάσο Ρωμανό (ψευδώνυμο του Τάσου Ζαννή[11]), σε άρθρο με τίτλο «Συναντήσεις στο Άγιο Όρος», στο τελευταίο τεύχος του Συνόρου, όπου μεταξύ συναντήσεων με άλλους μοναστές περιγράφει:
«Βασίλειος.
Ένας γερός ανήφορος μας βγάζει σ’ ένα λαγκάδι. Καμμιά δεκαριά σπιτάκια κι εξωκκλήσια είναι σκορπισμένα και στις δυο πλαγιές. Σε ποιο να μένει ο π. Βασίλειος; Χτυπάμε τις πόρτες στη σειρά. Καμμιά απόκριση: όλα τα σπιτάκια στην πλαγιά που βρισκόμαστε είναι ακατοίκητα. Πέρα στην απέναντι πλαγιά διακρίνουμε έναν άνθρωπο. Του φωνάζουμε πως ζητάμε τον π. Βασίλειο. Σ’ έναν εξώστη λίγο πιο κει προβάλλει μια ρασοφορεμένη σιλουέττα. «Ποιος είναι;» φωνάζει. Γνωρίζω τη φωνή, είναι ο Βασίλειος. Λέω τ’ όνομά μου. «Πάρτε το μονοπάτι», φωνάζει και κατεβαίνει να μας υποδεχτεί.
Ανεβαίνουμε στο σπιτάκι από μια πρόχειρη ανεμόσκαλα, φτιαγμένη με χοντρά κλαδιά. Το κελλί είναι μικροσκοπικό. Πλάι στο παράθυρο ένα τραπέζι με σύνεργα ζωγραφικής. Στο μικρό καβαλέττο μια μισοτελειωμένη αντιγραφή ενός θαυμάσιου βυζαντινού Χριστού. Σ’ ένα ράφι μια σειρά βιβλία. Ένα σκαμνί. Στον απέναντι τοίχο ένα σανιδένιο ντιβάνι σκεπασμένο με μια κουρελού. Ο π. Βασίλειος μας προσφέρει ρακί και γλυκό. «Βοήθειά μας η Κυρία Θεοτόκος», είναι η συνηθισμένη πρόποση. […]
Τον ρωτάμε από πότε άρχισε να ζωγραφίζει.
- «Πήρα μερικά μαθήματα απ’ τον Ουσπένσκη, όταν ήμουν στο Παρίσι…» μας λέει.
Περιμένουμε ανυπόμονα ν’ ακούσουμε την εμπειρία του ανήσυχου φίλου, που έφτασε ως εδώ, αναζητώντας με πάθος «το εν». Ο π. Βασίλειος σωπαίνει.
-«Δεν θα μας πήτε τίποτε πάτερ;»
Γελάει.
- «Έ, εμένα με γνωρίζετε κι απ’ την Αθήνα», λέει, «ό,τι λέγαμε εκεί θα πούμε κι εδώ…»
-«Πάτερ», επιμένουμε, «είστε ένας από τη γενιά μας και είδατε το Όρος με τα μάτια σας, που είναι όμοια με τα δικά μας μάτια. Γι’ αυτό η εμπειρία σας θα μας ήταν πολύτιμη…» Έτσι ανοίγει η συζήτηση.
Μας μιλά για την πορεία του, που αρχίζει με τη θητεία του στις χριστιανικές κινήσεις, συνεχίζεται με τη μαθητεία του κοντά στους ρώσους Ορθοδόξους του Παρισιού και, μετά από αγωνιώδη αναζήτηση, φτάνει σ’ αυτό το λαγκάδι του Αγίου όρους. Στη Σκήτη αυτή, γέροντα έχει τον π. Παΐσιο, μελέτη τον Άγιο Ισαάκ, και «εργόχειρο» τη βυζαντινή αγιογραφία.
Τον βεβαιώνουμε πως δεν πάψαμε να τον θεωρούμε σαν μέλος της συντροφιάς μας, και πως αυτή ακριβώς η «έξοδός» του από τον κόσμο μας κάνει να βλέπουμε τη δική μας ζωή μέσα στον κόσμο μ’ ξιος μον. Ιβηρίτης, Καλλίνικος προηγ. Ιβηρίτης, Κωνσταντίνος προηγ. Λαυριώτης, αρχιμ. Βασίλειος, Ιεζεκιήλ αρχιεπ. Αυστραλίας, Σταύρος Παπαδάτος Πολιτικός Διοικητής, Ιερόθεος μον. Σταυρονικητιανός

Από αριστερά: Ευθύμιος μον. Καρακαλλινός, αρχιμ. Βασίλειος, Ιεζεκιήλ αρχιεπ. Αυστραλίας, Σταύρος Παπαδάτος Πολιτικός Διοικητής, Κωνσταντίνος προηγ. ΛαυριώτηςΤο 1968 η Ιερά Κοινότητα του Αγίου Όρους θα ζητήσει από τους ιερομονάχους Βασίλειο και Γρηγόριο, να αναλάβουν την ευθύνη της Ι. Μ. Σταυρονικήτα, που ήταν στα πρόθυρα να κλείσει λόγω έλλειψης μοναχών[13]. Την ίδια χρονιά, θα εγκατασταθούν στην Σταυρονικήτα, ηγούμενος της οποίας θα γίνει ο π. Βασίλειος[14], ενώ ο γέροντας Παΐσιος θα τους βοηθήσει, καθοδηγώντας πνευματικά τη νέα κοινότητα, διαμένοντας στο κοντινό κελί του Τίμιου Σταυρού. Σε λίγα χρόνια, η κοινοβιακή πλέον Σταυρονικήτα θα επανδρωθεί θεαματικά και θα αποτελέσει πόλο έλξης για τον αυξανόμενο αριθμό, νέων κυρίως ανθρώπων που επισκέπτονται πλέον το Άγιο Όρος[15].
Ο π. Γρηγόριος, τα επόμενα χρόνια θα εγκατασταθεί στο Ι. Κουτλουμουσιανό Κελλί του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, όπου έκτοτε θα επιδοθεί σε ένα αξιόλογο συγγραφικό έργο, ιδίως με βιβλία σχετικά με τη θεία Λειτουργία. Ο π. Βασίλειος, θα παραμείνει ηγούμενος έως το 1990, χρονιά κατά την οποία θα αναλάβει την ηγουμενία της Ι.Μ.Ιβήρων.
Η πολυσχιδής συγγραφική του δραστηριότητα και οι πολλαπλές ομιλίες του στην Ελλάδα και το εξωτερικό, θα τον καταστήσουν μια από τις σημαντικότερες πνευματικές μορφές του σύγχρονου αγιορείτικου μοναχισμού. Ο π. Βασίλειος θα συνδεθεί με στενή φιλία με τον Ν.Γ. Πεντζίκη[16] και θα του γνωρίσει και τον π. Συμεών ντε λα Χάρα, τότε μοναχό Γρηγοριάτη. Ενδεικτική της πνευματικής φιλίας με τον Πεντζίκη, είναι η βιβλιοκριτική του π. Βασιλείου για τα Ομιλήματα του πρώτου, το 1973 στο περιοδικό Ευθύνη[17]. Αθησαύριστο ίσως, κάνει φανερό ωστόσο, πόσο έχει επηρεάσει ο ένας τον άλλον, στην γραφή και την «σαλότητα». Το παραθέτω ολόκληρο:
«Η «των σαλευομένων μετάθεσις» (Εβρ.12,27) αποκαλύπτει των αιωνίων το άπτωτο, ακίνητο και αεικίνητο.
Όλη η εξωτερική ασυναρτησία την οποία μπορεί κανείς στην αρχή να βρή, στον παρά μέσα χώρο βλέπει να υπάρχει σα ζωή εχεφροσύνης με μια άριστη περιχώρησι και κυκλοφορία του αίματος.
Ο αυτοεξευτελισμός και αυτοδιασυρμός που επίμονα γίνεται από τον συγγραφέα δεν τον ρίχνει στα μάτια του αναγνώστη, τον εξαφανίζει, τον θανατώνει. Και τον κάνει να παρουσιάζεται «ἐν ἑτέρᾳ μορφῇ» μπροστά μας ως εκ νεκρών ζων.
Το ανίλεο χτύπημα που γίνεται από τον ίδιο είναι κάτι σκληρό που χτυπά άσκημα σ’ έναν που βασανίζεται μάταια να σώσει την «αξιοπρέπειά» του. Στο τέλος-τέλος όμως βλέπει κανείς πως όλα τα άσχετα έχουν σχέσι. Όλα τα ανισόρροπα μιλούν έλλογα και εναρμόνια. Όσα φαίνονται υπέρμετρα και σκληρά, ενσταλάζουν ρανίδες αληθινής παρακλήσεως, βαθειάς παρηγοριάς στα έγκατα του ανθρώπου.
Το κακό είναι ότι πολυσυνηθίσαμε να ζούμε έξω από την Εκκλησία, στον άκαμπτο χώρο του «ορθού λόγου» που μας έφερε στο απαγχονίζον παράλογο.
Πάψαμε να χτίζουμε εκκλησίες όπως οι Βυζαντινοί, σεβόμενοι τον κόσμο της καθεμιάς πέτρας. Χάσαμε την αίσθηση που μας έδειχνε τον πλούτο που κρύβει η προτροπή του Παληού Αββά: «Προσπάθησε να καταφρονηθής αναφανδόν υπό πάντων των ανθρώπων».
Κάναμε το βίο αβίωτο. Φέραμε τον εαυτό μας σε χώρο κλειστό, ανήλιο και ανάερο. Γι’ αυτό και τα κείμενα αυτά τα «παρεμφερή, βρίσκονται σε γραφή αδιάβαστη. Είναι γραμμένα σ’ άλλη εποχή, σ’ άλλο χώρο: σ’ αυτό τον βαθειά ανθρώπινο και εφετό, από τον οποίο όμως εκούσια ή ακούσια εκπατριστήκαμε, και ρίξαμε τον εαυτό μας σε τούτη την αλλοδαπή χώρα της μηχανής και της μηχανικότητος, όπου όταν κάτι τσαλακωθεί παύει να υπάρχει.
Ενώ ο άνθρωπος υπάρχει μέσα σ’ όλες τις μεταβολές. Και όχι μόνο αυτό, αλλά οι απειλές του γίνονται ευλογίες. Οι κατάρες, ευχές. Οι πόνοι, παρηγοριά. Και ο θάνατος, ζωή. Και δεν είναι τίποτε άλλο το μυστήριο της εν Χριστώ ζωής, της κοινωνίας μας με τη Ζωή που θανάτω θάνατον πάτησε.
Η ζωή, η υπόστασή μας δεν είναι το άθροισμα «των καυσουμένων στοιχείων», (Β΄Πέτρ. 3,10) ούτε η αρχιτεκτονική των σαλευομένων. Μετά από το χώνεμα των καυσουμένων και από των «σαλευομένων την μετάθεσιν» υπάρχει ο άνθρωπος, χάρι στον άφθαρτο και άραφο χιτώνα που ενδύεται στο Βάφτισμα αναδυόμενος από τα ύδατα του θανάτου.
Αυτή η αιώνια ύπαρξι του ανθρώπου, η πέρα της φθοράς, αυτή η άκτιστη χάρη, δίνει νόημα στο εφήμερο και ανόητο.
Μέσα από τα ερείπια, «τους λίθους και κέραμους» φωτίζει η άφθαρτη μορφή του ανθρώπου με μια αντοχή ακατάβλητη. Ανήκει στον άλλο κόσμο γι’ αυτό και σε τούτο κινείται άνετα. Πέρα από τη μετάθεσι μας φέρνει το χαρούμενο μήνυμα (ευαγγέλιο) πως υπάρχει κάτι το αμετάθετο. Και αυτό το αμετάθετο, μετατίθεται ακατάπαυστα, όπου θέλει πνει, ζωογονώντας τα πάντα.
Έτσι η πράξη του Συγγραφέα να μιλά με τον τρόπο που μιλά είναι μια επίσκεψη ξένη∙ μια άνωθεν άφιξη εν τοις καθ’ ημάς. Κάτι το άλλο. Ένας ασπασμός του πέραν, του επέκεινα και χρυσώνει το τώρα, το περαστικό, που έτσι και το ζούμε συχνά μας απογοητεύει σαν ξένο και αποξενωτικό.
Τα «Ομιλήματα» είναι μια εξομολόγηση που δεν τολμά κανείς να κάνει στον πνευματικό του, και αυτός την κάνει όχι δημόσια, μα καταγράφοντάς την τρισδιάστατα και προσυπογράφοντάς την ξεκάθαρα, μ’ όλα τα στοιχεία της ταυτότητάς του για να μη χωρά καμιά παρεξήγησι. Δεν μας δείχνει έτσι μόνο ένα νέο τρόπο γραψίματος, αλλά μας θυμίζει και τον καινό τρόπο ζωής. Είναι μια νεκρανάσταση. Και είναι αλήθεια πως δεν μπορεί να βιωθή τούτη η ζωή παρά αφού πεθάνει κανείς. Γι’ αυτό η Εκκλησία βαφτίζοντάς μας στο θάνατο μας ντύνει στη ζωή την αθάνατη. Και ο Παύλος ζητά να «παραστήσωμεν εαυτούς τω Θεώ ως εκ νεκρών ζώντας (Ρωμ. 6,13).
Ποιός πράγματι μας κόλλησε αυτή τη μανία να σώσουμε το καταδικασμένο, να λατρέψωμε την κτίσι; Και πνιγόμαστε άδικα. Ενώ πέρα από το θάνατο του θνητού, τη φθορά του φθαρτού, υπάρχει χάριτι Κυριου η αθανασία και αφθαρσία που διαπερνά από τώρα το είναι μας, τα πάντα. Και καταπίνεται το θνητό, από τη ζωή, και το φθαρτόν ενδύεται αφθαρσίαν.
Ο Ν.Γ.Πεντζίκης παρουσιάζεται ως ο τολμηρός που πεθαίνει και παραδίνεται σ’ άλλα χέρια. Και δε μας πέφτει λόγος να πούμε τίποτα. Αλλά και αν πούμε –εκείνο ή το άλλο– τα χέρια αυτά δρουν ασχέτως ημών.
Μόνα αυτά πλάθουν τον άγνωστο Παράδεισο, τον ητοιμασμένον προ καταβολής κόσμου, για μας όλους τους καθημερινούς. Αυτά πλάσανε τον άγνωστο εαυτό μας και έως άρτι εργάζονται πάνω μας.
«Ο αποθανών δεδικαίωται».
Ένας που κάνει τον εαυτό του κουρέλι. Ένας που καταφέρει στον ίδιο εαυτό του τέτοια θανατηφόρα για την κοινωνική του ευπρέπεια πλήγματα, έχει την άδεια και δυνατότητα να προχωρεί ελεύθερα κεκλεισμένων των θυρών.
Δεν ενοχλεί κανένα γιατί κανενός δεν παίρνει τη θέσι. Κανέναν δεν πάει να προσπεράσει, να παραγκωνίσει. Έχει θέσι που κανείς δεν την υποβλέπει. Ποιός στ’ αλήθεια θα επιθυμούσε το διασυρμό, τη διαγραφή, την απώλεια;
Είναι κάτω από τον καθένα. (Πέρα από τις επιδιώξεις μας). Είναι μέσα σ’ όλους. Είναι ακίνδυνος για όλους, όπως ο νεκρός που κοίτεται μπροστά μας ακίνητος. Έτσι ακούμε με ανοιχτά αυτιά ό,τι μας λέει. Και μπορούμε άνετα να πούμε και γι’ αυτόν ένα καλό λόγο.
Έτσι σώζεται μέσα στην καρδιά μας και ανασταίνεται στη ζωή μας. Και κυκλοφορεί στο είναι μας. Αυτός είναι οι άλλοι, και μείς είμαστε αυτός.
Τότε βλέπομε ότι μέσα στην Εκκλησία υπάρχει χώρος για όλους. Όλοι βρίσκονται μέσα μας. Και ολόκληρος ο άνθρωπος «μεταβαίνει εκ του θανάτου εις την ζωήν» (Ιω. 5,24) μπαίνοντας στην Εκκλησία.
†Β. Σταυρ.»[18]
Το 1974 θα εκδοθεί το πρώτο βιβλίο του π. Βασιλείου, με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Εισοδικόν». Βιβλιοκριτική του συναντάμε στο αγιορείτικο περιοδικό «Αθωνικοί Διάλογοι», που εξέδιδε ο μοναχός Θεόκλητος Διονυσιάτης, στην οποία, χαρακτηρίζεται μάλιστα ως «νεοπατερική φωνή». Παραθέτουμε ένα μικρό απόσπασμά ενδεικτικό της εποχής που περιγράφουμε:
«Συγγραφεύς του μετά χείρας πονήματος είναι ο Καθηγούμενος της εν Αγίω Όρει Ιεράς Μονής Σταυρονικήτα, Αρχιμανδρίτης Βασίλειος Γοντικάκης, γνωστός ευρύτατα εν Ελλάδι και εις το εξωτερικόν ως μια των πλέον φωτεινών μορφών του σύγχρονου αγιορείτικου μοναχισμού. Παρά ταύτα, η αγαθή φήμη του ανδρός τούτου ουδεμίαν μέχρι τούδε είχε σχέσιν με συγγραφικήν δράσιν. Μετά τας εν Αθήναις και εν Παρισίοις λαμπράς σπουδάς εγκατεβίωσεν εις την Σκήτην του Αγίου Προδρόμου της Ιεράς Μονής Ιβήρων, ένθα υπό την πνευματικήν καθοδήγησιν του Γέροντός του Μοναχού Παϊσίου, επεδόθη εις την κατά Θεόν ησυχίαν. Και θα παρέμενεν ασφαλώς ακόμη κρυπτόμενος υπό την σκιάν του Γέροντος Παϊσίου, εάν ανάγκη επιτακτική ανασυγκροτήσεως της προς καιρόν χειμασθείσης Ιεράς Μονής Σταυρονικήτα δεν επέβαλεν εις την Εκκλησίαν όπως τοποθετήση τούτον Ηγούμενον της εν λόγω Μονής, από ιδιορρύθμου εις κοινόβιον μετατραπείσης. Δεν συνεπληρώθη ακόμη πενταετία από της αλλαγής ταύτης και ήδη η Μονή Σταυρονικήτα έχει καταλάβει προ πολλού εις τα ψυχάς των ευλαβών επισκεπτών του Όρους θέσιν νοσταλγικού προσκυνήματος. Ο γόνιμος διάλογος και η κατανυκτική λατρεία είναι τα χαρακτηριστικώτερα γνωρίσματα της πνευματικής ταύτης εστίας. Ο Γέρων Παΐσιος όμως όστις εξακολουθεί να είναι ο Πνευματικός τόσο του Ηγουμένου όσον και ολοκλήρου της εκλεκτής αδελφότητος, δεν ακούει ευχαρίστως όσα περί αυτών λέγονται και γράφονται κατά καιρούς αγαθά, διότι φοβείται τον έπαινον του κόσμου. Θεμελιώδες αξίωμα της πνευματικής ζωής θεωρεί το ότι «ο μοναχός κρύπτει εαυτόν και μόνον η χάρις του Θεού τον προδίδει». Κατ’ επανάληψιν ηκούσθη διαμαρτυρόμενος προς επαινούντας το εν Σταυρονικήτα έργον: «Αφήσατε τους ανθρώπους να αγωνισθούν τον αγώνα των. Δεν τους κάμνετε καλόν επαινούντες. Είναι ωσάν να επισημαίνετε εις τον εχθρόν τον στόχον, προς τον οποίον πρέπει να στρέψη τα πυρά του. Το Όρος άλλωστε είναι πάντοτε ανεξάντλητον εις τιμίους αγωνιστάς του πνευματικού στίβου, ασχέτως εάν τους γνωρίζει ή όχι ο κόσμος. Δεν είναι δίκαιον να επαινήται μια μόνον εστία. Τούτο καταντά βλασφημία δια το Άγιον Όρος» […] «Είθε η εκ του Αγιωνύμου Όρους προερχομένη αύτη νεοπατερική φωνή να τύχη της δεούσης προσοχής υπό των εχόντων ακόμη παρ’ ημίν ώτα ακούειν»[19].
Το Νοέμβριο του 1974 ο π. Βασίλειος θα κάνει μια εισήγηση, «ποὺ ἀναγνώσθηκε γαλλικὰ» στο Συνέδριο Ορθοδόξων Νέων Δυτικής Ευρώπης τον Νοέμβριο στην Ντιζόν της Γαλλίας. Η εισήγηση με τίτλο «Η υπέρβαση του θανάτου στη μοναχική ζωή» θα δημοσιευτεί το 1976 στο περιοδικό της Ι. Μονής Γρηγορίου ‘Ο Όσιος Γρηγόριος’[20]. Εκεί θα δούμε διαμορφωμένο πιά τόσο το γνώριμό του ύφος όσο και αρκετές από τις βασικές θεματικές που θα τον απασχολήσουν κατά τη μακρόχρονη κα πλούσια συγγραφική του πορεία. Αντιγράφω ως κατακλείδα, ένα μικρό, χαρακτηριστικό απόσπασμα:
«Ένας μοναχός έγραφε:
«Δεν είναι η δουλειά μου να χτίζω σπίτια και να ασπρίζω.
Ούτε ακόμη είναι να διαβάζω και να γράφω.
Ποια είναι η αποστολή μου;
Είναι -αν είναι δυνατόν- να πεθάνω εν τω Θεώ. Τότε ζω και κινούμαι από άλλη Δύναμη.
‘Έτσι ελεύθερα μπορώ να τα κάνω όλα (και να σκάβω και να διοργανώνω και να διαβάζω και να γράφω), χωρίς να δένωμαι με τίποτα. Άπ’ όλα μπορώ να περάσω, οφείλω να περάσω κυνηγώντας. πάντα ήρεμα το ένα και μοναδικό. ‘Όλα, όλους τους «μετεωρισμούς» να άφήσω ελεύθερα δι’ εμού να διέλθουν περιμένοντας το ένα που καταξιώνει τα πάντα.
Όταν χτίζης για να χτίζης, φτιάχνεις τον τάφο σου.
Όταν γράφης για να γράφης, πλέκεις τα σάβανά σου.
Όταν ζης, αναπνέεις ζητώντας το έλεος του Θεού, τότε γύρω σου υφαίνεται καταστολή αφθαρσίας και μέσα σου αναδεύεται γλυκασμός ουράνιας παρακλήσεως. Το αν χτίζης η αν γράφης, είναι πολύ δευτερεύον[21]».

Σημειώσεις
[1] https://www.youtube.com/watch?v=hXTyXDkazLg, https://www.youtube.com/watch?v=5t5FqPL5hJQ
[2]https://megasvasileios.gr/2019/%CE%B1%CE%B8%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CF%83%CE%B9%CE%BF%CF%82-%CF%86%CF%81%CE%B1%CE%B3%CE%BA%CF%8C%CF%80%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%BF%CF%82/
[3] https://www.pemptousia.gr/2020/02/mia-alismoniti-sinantisi/
[4] https://www.pemptousia.gr/video/den-echi-oria-i-pisti-i-parousia-tou-theanthropou/
[5] π. Βασίλειος Γοντικάκης, Αναμνήσεις από τη Σκήτη των Ιβήρων, Πρωτάτο, αριθμ 22, Μάρτιος-Απρίλιος 1990, σ. 34-41
[6] Χ. Γιανναράς, Ορθοδοξία και Δύση στη Νεώτερη Ελλάδα, Δόμος, Αθήνα 2006 (5η επανέκδοση), σελ. 473.
[7] π. Ηλία Μαστρογιαννόπουλος,, Εδώ θα πας στο στενό μονοπάτι, Εν πλω, Αθήνα, σελ 237.
[8] https://www.iellada.gr/thriskeia/o-agios-paisios-sina-kai-i-anapantehi-synantisi-1
[9] Ιερομόναχος Ισαάκ, Βίος Οσίου Παϊσίου του Αγιορείτου, Άγιον Όρος, 2022 (11η επανέκδοση) σ. 185-187
[10] Ορθοδοξία και Δύση, σελ. 475, Εδώ θα πας στο στενό μονοπάτι σ. 237-238.
[11] https://anastasiosk.blogspot.com/2020/05/blog-post_53.html
[12] Τάσου Ρωμανού, Συναντήσεις στο Άγιο Όρος, Σύνορο τ. 40 (Δεκ, 66-Φεβρ. 1967), σ. 311-312.
[13]Βίος Οσίου Παϊσίου του Αγιορείτου, σ. 209-211.
[14] https://athosphotoarchive.blogspot.com/2020/03/4.html
[15] Ορθοδοξία και Δύση, σελ 475.
[16] Για τις σχέσεις γέροντος Παϊσίου, π. Βασιλείου και Πεντζίκη, διαφωτιστική είναι η μαρτυρία του Αλέξανδρου Κοσματόπουλου:
«Τὸν Γέροντα Παΐσιο τὸν γνώρισες τό 1971 ὅταν σὲ εἶχαν στείλει νὰ τὸν ρωτήσεις γιὰ μία γυναίκα ποὺ ἔβλεπε ὁράματα καὶ ἦταν περιστοιχισμένη ἀπὸ μία ἀδελφότητα λαϊκῶν ἀνθρώπων δοσμένων στὴν προσευχή. Δὲν εἶχες ξανακούσει τὸ ὄνομά του, καὶ ἦταν ὁ πρῶτος καλόγερος ποὺ γνώρισες. Ἔμενε στὸ κελὶ τοῦ Τιμίου Σταυροῦ, πάνω ἀπ’ τὴν Καλλιάγρα, κοντὰ στὴ Σταυρονικήτα […] Τὸν π. Παΐσιο τὸν συνάντησες γιὰ δεύτερη φορὰ τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 1973. Ὅμως τότε πῆγες γιὰ τὸν ἑαυτό σου, σὲ μιὰ ἀπ’ τὶς συζητήσεις σας ἔγινε λόγος γιὰ τὸν Πεντζίκη. «Γιατί δὲν πᾶς νὰ τὸν γνωρίσεις;», σοῦ εἶπε. «Ἡ γυναίκα του, ἡ κυρία Νίκη, εἶναι πολὺ καλή». Ἕνα μήνα μετὰ τὴν ἐπιστροφή σου τοῦ τηλεφώνησες. «Σᾶς τηλεφωνῶ ἐκ μέρους τοῦ πατρὸς Παϊσίου», εἶπες. «Ἐφ’ ὅσον ἔρχεσαι ἐκ μέρους τοῦ πατρὸς Παϊσίου εἶσαι εὐπρόσδεκτος», ἀπάντησε. Βέβαια γνώριζε τὸ οἰκογενειακό σου ὄνομα καὶ τὸν πατέρα σου, ὅμως ἐσένα οὔτε εἶχε περάσει ἀπ’ τὸ μυαλό σου κάτι τέτοιο. Πῆγες στὸ σπίτι του καὶ ἄρχισε νὰ σοῦ μιλάει γιὰ διάφορα πράγματα. Ἀλλὰ ἐσὺ δὲν ἀνταποκρινόσουν. Ἦταν ὅλα καταβαραθρωμένα μέσα σου. Μιὰ μέρα ἔτυχε νὰ συντύχετε στὸ σπίτι του μὲ τὸν τότε ἡγούμενο τῆς Μονῆς Σταυρονικήτα καὶ νῦν τῆς Μονῆς Ἰβήρων, Βασίλειο. «Μοῦ τὸν ἔστειλε ὁ πατὴρ Παΐσιος», τοῦ εἶπε ὁ Πεντζίκης, «ἀλλὰ δὲν μιλάει». Αλέξανδρος Κοσματόπουλος, Ο πιο σύντομος δρόμος, Ιανός, Θεσσαλονίκη, 1999, σ. 57,59-60.
[17] Τα Ομιλήματα του Πεντζίκη, Ευθύνη, τ. 15, Μάρτιος 1973, σ. 139-140. Η δεύτερη έκδοση των Ομιλημάτων στις εκδόσεις Ακρίτα το 1992, θα συνοδευτεί από πρόλογο του π. Βασιλείου.
[18] Τα «Ομιλήματα» του Πεντζίκη, Ευθύνη, τ. 15, Μάρτιος 1973, σ. 139-140.
[19] †Μ.Μ.Σ., Αρχιμ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ, ΕΙΣΟΔΙΚΟΝ (στοιχεία λειτουργικής βιώσεως του μυστηρίου της ενότητος μέσα στην Ορθόδοξη Εκκλησία), Άγ. Όρος 1974., Αθωνικοί Διάλογοι, τ.25-26, Ιαν,-Φεβ.1975, σ.28-30. Είχε προηγηθεί μια ακόμη παρουσίαση του βιβλίου στο τεύχος 23 (Μάιος-Ιούλιος 1974), σελ 30.
[20] αρχιμ. Βασιλείου, Καθηγουμένου της Ιεράς Μονής Σταυρονικήτα, «Η υπέρβαση του θανάτου στην μοναχική ζωή», περιοδικό «Ο Όσιος Γρηγόριος», Τεύχος 1ο, Έκδοση Ιεράς Μονής Οσίου Γρηγορίου Αγίου Όρους, Άγιον Όρος 1976, σ. 18-26, https://www.imgrigoriou.gr/pdf%20files/Periodiko_teyxi/01-1976.pdf
[21] Ο,π, σελ. 20.
π. Βασίλειος Γοντικάκης | Εντυπώσεις από τα πρώτα βήματα στο Άγιον Όρος - Αντίφωνο

Η Ιβήρων προσκύνησε τους αχειροτόνητους σχισματικούς.

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα των αχειροτόνητων σχισματικών της Ουκρανίας το βράδυ της 10ης Οκτωβρίου ο ψευδοΚιέβου Σέργιος Ντουμένκο που φέρει το όνομα «Επιφάνιος», μαζί με τον εκπρόσωπο του πατριάρχη Βαρθολομαίου Μιλήτου Απόστολο και τον πολιτικό διοικητή του Αγίου Όρους Αλκιβιάδη Στεφανή έφτασαν στη Μονή Ιβήρων.

Την «λαμπρή» αυτή συνοδεία υποδέχθηκε ο θλιβερός Αρχιμανδρίτης Ναθαναήλ με τους αδελφούς του, γράφει το δημοσίευμα, αν και στις φωτογραφίες δεν ξέρουμε πόσοι «αδελφοί» τελικά τον υποδέχθηκαν.

Σε ανάμνηση της προσκυνηματικής επίσκεψης, ο ηγούμενος της Μονής Ιβήρων Ναθαναήλ έδωσε στον λαϊκό που παριστάνει τον επίσκοπο ένα αντίγραφο της Εικόνας της Θεοτόκου και ζήτησε από τον θεομπαίχτη να προσευχηθεί γι’ αυτόν και για τους αδελφούς της Μονής Ιβήρων.

Ο θεατρίνος της παραθρησκευτικής οργάνωσης OCU ευχαρίστησε τον οσφυοκάμπτη ηγούμενο για το ανέλπιστο δώρο της υποδοχής που του έκανε, με το οποίο θα μπορεί να κοροϊδεύει τους Ουκρανούς στην Ουκρανία για να τους αποσπάσει από την Κανονική Εκκλησία.
Μετά τους χαιρετισμούς, ξεκίνησε ο Εσπερινός, στον οποίο χοροστάτησε ο ΨευδοΚιέβου, διαβάζοντας στα ουκρανικά μια σειρά από προσευχές. Μετά τον Εσπερινό ακολούθησε η προκύνησις των ιερών λειψάνων τα οποία φυλάσσονται στη Μονή. Το προσκύνημα συνεχίστηκε με την τέλεση δέησης της παραθρησκευτικής οργάνωσης μπροστά στην θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Πορταΐτισσας.

Επίσης, κατόπιν αιτήματος του πλανεμένου ηγούμενου της Μονής Ιβήρων Ναθαναήλ, ο ΨευδοΚιέβου τέλεσε τρισάγιο στην μνήμη του προσφάτως κοιμηθέντος προηγουμένου της Μονής Βασιλείου Γοντικάκη. Μαρτύριο.
Το θεατρικό προσκύνημα του ΨευδοΚιέβου και της αντιπροσωπείας του από την δύσμοιρη Ουκρανία ολοκληρώθηκε με «αδελφικό γεύμα», στο οποίο προσκάλεσε τους επισκέπτες ο έκπτωτος Ναθαναήλ. Ο ΨευδοΚιέβου δώρισε στη Μονή Ιβήρων περίτεχνα ραμμένα λειτουργικά άμφια, μια λάμπα και μια σειρά λειτουργικών βιβλίων στα ουκρανικά που εξέδωσε η παραθρησκευτική οργάνωση.

Ο Ναθαναήλ μπορεί να εκθέσει τα άνω «πολύτιμα δώρα» στο μουσείο της Μονής, μαζί με τις αρχαίες εικόνες, τα λειτουργικά αντικείμενα από το σκευοφυλάκιο, τα πολύτιμα πρωτότυπα ιστορικά έγγραφα της Μονής και τα άμφια που δωρίστηκαν από τους Βυζαντινούς αυτοκράτορες.

…Εις ανάμνηση της κατάμαυρης τούτης ημέρας που θα γραφτεί στις μελανότερες σελίδες της ιστορίας του Αγίου Όρους.



Από την ιστοσελίδα των σχισματικών σε ελεύθερη απόδοση ΤΑΣ ΘΥΡΑΣ

Δευτέρα 29 Σεπτεμβρίου 2025

Eισοδικόν στη Θεολογία της καρδιάς (εις μνήμην γέροντα Βασιλείου Γοντικάκη)


Συζήτηση μεταξύ του Βασίλη Ξυδιά, του Κώστα Μπλάθρα και του Στρατή Ψάλτου—λίγες μέρες μετά την κοίμηση και την ταφή του γέροντα πατρός Βασιλείου Γοντικάκη. 

Η συζήτηση εστιάζει στην προσωπικότητα και την κληρονομιά του Γέροντα Βασιλείου, εξετάζοντας τη συμβολή του στην αναγέννηση του μοναχισμού στο Άγιον Όρος τη δεκαετία του 1960. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον αποφασιστικό ρόλο του Γέροντα στην προσέλκυση της νεολαίας προς την Ορθοδοξία κατά τη μεταπολίτευση, ειδικά της αριστερής και αναζητούσας νεολαίας. Οι ομιλητές αναλύουν το μοναδικό, ιμπρεσιονιστικό ύφος του λόγου του Βασιλείου, ο οποίος ξεπερνούσε τη συμβατική θεολογία και προσέφερε μια βιωματική κατανόηση του Ευαγγελίου, εστιάζοντας στο μυστήριο της καρδιάς και την έννοια της χάριτος. Τέλος, αναφέρεται η μετάβαση από τον ιδιόρρυθμο στον κοινοβιακό μοναχισμό στο Άγιον Όρος, όπου ο Γέροντας Βασίλειος υπήρξε πρωτεργάτης, ιδιαίτερα στη Μονή Σταυρονικήτα και αργότερα στην Ιβήρων.


Η ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΓΝΩΣΗ ΟΠΩΣ ΦΑΝΕΡΩΝΕΤΑΙ ΣΤΟΝ ΒΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΛΟΓΟ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΣΙΛΟΥΑΝΟΥ ΓΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ. Η ΝΕΩΤΕΡΙΚΟΤΗΤΑ  ΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΣΤΟ ΒΙΩΜΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ. ΦΥΣΙΚΑ ΔΕΝ ΤΑΥΤΙΖΟΝΤΑΙ.
ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΥΟΜΕΝΟΙ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ ΕΙΝΑΙ ΗΔΗ ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΟΙ ΠΡΙΝ ΑΠΟΦΑΣΙΣΟΥΝ ΤΗΝ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ Ή ΤΗΝ ΜΟΝΑΧΙΚΗ ΖΩΗ.  
Η ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΕΙΝΑΙ ΚΛΗΣΗ, ΟΧΙ ΚΛΙΣΗ, ΚΑΙ ΖΩΗ ΥΠΑΚΟΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΩΣ. ΔΕΝ ΤΑΥΤΙΖΟΝΤΑΙ. 
ΟΙ ΚΑΡΠΟΙ ΔΙΑΦΕΡΟΥΝ.  ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΕΜΦΑΝΙΣΤΗΚΕ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΘΗΚΕ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΩΝ ΕΝΩΤΙΚΩΝ. ΦΥΣΙΚΑ ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΟΝ ΠΑΠΙΣΜΟ. ΚΑΝΕΙ ΛΟΓΟ ΓΙΑ ΘΕΟ. Η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΕΧΕΙ ΤΟΝ ΚΥΡΙΟ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟ ΓΙΑ ΘΕΟ ΤΗΣ ΚΑΙ ΣΩΤΗΡΑ ΜΑΣ.

Δευτέρα 22 Σεπτεμβρίου 2025

Τὸ Ἅγιον Ὄρος χθὲς καὶ σήμερα


+Ἀρχιμ. Βασίλειος Ἰβηρίτης

Στὸν Σεβαστείας Δημήτριο ἑόρτιος ἀσπασμὸς

Ἄκουσα μιὰ ὁμιλία γιὰ τὴ βυζαντινὴ ἱστορία, τὴ θεολογία καὶ τὴ ζωὴ ἐκείνης τῆς ἐποχῆς. Ἔκανε λόγο γιὰ τὶς περιπέτειες τῶν βυζαντινῶν μελετῶν καὶ γιὰ τὸ πῶς ἀντιμετωπίστηκε τὸ Βυζάντιο ἀπὸ πολλούς.

Μιὰ στιγμὴ μίλησε λίγο γιὰ τὸ Ἅγιον Ὄρος. Εἶπε ὅτι ἐκεῖ ζῆ ἕνας ὁλόκληρος κόσμος ποὺ κατάγεται ἀπὸ τὴ βυζαντινὴ ἐποχή.

Αὐτὸ μὲ συγκίνησε βαθιά. Εἶπε κάτι ἐλάχιστο· καὶ δὲν εἶπε τίποτε ἐπιπόλαιο. Εἶπε κάτι καὶ σιώπησε.

Μέσα μου ἀναστήθηκε ὅλο τὸ Ἅγιον Ὄρος, ὅσιο, φωτεινὸ καὶ ἀνοιχτὸ νὰ μᾶς δέχεται ὅλους μὲ τὸν τρόπο του. Καὶ νὰ στέλνη τὴν εὐλογία του σὲ ὅλο τὸν κόσμο μὲ τὴ ζωή του.

Δηλαδὴ αὐτὴ ἡ σύντομη ἀποστροφὴ μοῦ θύμισε ὅλη τὴν ἱστορία τῶν τελευταίων δεκαετιῶν ἀπὸ τὴν ἐποχὴ ποὺ γιορτάστηκε ἡ χιλιετηρίδα τῆς Μεγίστης Λαύρας (1963).

Τότε κάτι ψάχναμε. Κάτι ζητούσαμε. Κάποιες πόρτες κτυπούσαμε.

Ἡ ἀναζήτησι καὶ ἡ περιπλάνησι μᾶς ἔφερε καὶ στὸ Ἅγιον Ὄρος. Ἦταν κάτι ἀπόμακρο, περιφρονημένο καὶ ὑπὸ κατάρρευσι. Ἀλλὰ ἔσωζε τὴν ἀλήθεια τῶν λόγων τοῦ Πικιώνη, ὅτι τὸ κλασικὸ κτίσμα ἔχει ὡραῖα ἐρείπια.

Ἀπὸ τὸ φθειρόμενο Ὄρος διέκρινες νὰ ἀναδύεται μιὰ εὐωδία οὐράνια καὶ μιὰ μυστικὴ παρουσία ποὺ δὲν παρέρχεται. Μιλᾶ ἤρεμα καὶ ξεκάθαρα στὴν ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου γιὰ τὰ σοβαρὰ καὶ ἀΐδια· ὄχι γιὰ τὰ πρόσκαιρα καὶ ἐφήμερα.

Ἐπὶ πολλὲς δεκαετίες εἴχαμε περιφρονήσει τὸ Ἅγιον Ὄρος. Τὸ θεωρήσαμε κάτι ξεπερασμένο. Γι' αὐτὸ εἶχε βγῆ ἀπὸ τὸ πρόγραμμα τῶν σπουδῶν καὶ τῆς ζωῆς μας.

Ὅταν ὅμως τὸ πλησιάσαμε, ἄρχισε νὰ μᾶς μιλᾶ ἀτέλειωτα ἐν σιγῇ καὶ νὰ λέη τὴν ἀλήθεια ποὺ δὲν εἴχαμε ἀκούσει. Βρήκαμε κάτι ἤρεμο ποὺ μᾶς συγκλόνισε· καὶ μιὰ αἴγλη ἄδυτη, ἕνα δυναμισμὸ κεκρυμμένο, μιὰ ἐπανάστασι ποὺ ξεπερνᾶ τὴν ἐπανάστασι καὶ φτάνει στὴν Ἀνάστασι. Χαρίζει τὴν ἀνάπαυσι τοῦ Πνεύματος. Αὐτὴ ἡ ἀνάπαυσι ἔρχεται ἀπὸ μακρυὰ καὶ ἀπευθύνεται στοὺς μακρινούς.

Τὸ Ἅγιον Ὄρος, τὸ ἄφωνο καὶ περιφρονημένο, τὸ ζήσαμε ὡς τὴν ψυχὴ τοῦ Βυζαντίου. Μᾶς δίδαξε αὐτὸ ποὺ πολλοὶ θέλησαν νὰ μᾶς κρύψουν (ἴσως γιατὶ τὸ ἀγνοοῦσαν). Ὅτι ὑπάρχει ζωὴ ποὺ ξεπερνᾶ τὸ θάνατο. Κατακλύζεσαι ἀπὸ αἰωνιότητα.

Νοιώθεις ὅτι αὐτοὶ ποὺ θέλουν νὰ σὲ θάψουν, σοῦ κάνουν καλό. Ἡ μεγάλη ἐπανάστασι γίνεται ἐν σιγῇ ἀσταμάτητα. Τὸ ἀληθινὸ τιμᾶται περιφρονούμενο. Τὸ δίκαιο δικαιώνεται ἀδικούμενο. Ἡ ζωὴ ἀνίσταται ἐκ τοῦ τάφου, σταυρουμένη καὶ θαπτομένη. Δὲν παραπονιέσαι γιὰ τίποτε. Εὐγνωμονεῖς γιὰ ὅλα.

Ζῶντας ἐδῶ σπουδάζεις ἱστορία, ἀνθρωπολογία, θεολογία καὶ τὸ ξεπέρασμά τους.

Χαίρεσαι τὴν περιφρόνησι. Τὰ ἀνθρώπινα καλὰ λόγια λένε ψέματα. Μένεις ἐδῶ καὶ ἐπισκέπτεσαι τὴν οἰκουμένη.

Γνωρίζεις τὴν Πόλι, τὴν Βασιλεύουσα τοῦ μαρτυρίου καὶ τῆς ἀδύτου δόξης.

Πολλοὶ πονοῦν ἀνθρώπινα γιὰ τὴ σημερινὴ κατάστασι καὶ κλαῖνε. Ἄλλοι χαίρονται καὶ λένε: νὰ λείψουν καὶ οἱ λίγοι Ρωμηοὶ ποὺ βρίσκονται στὴν Πόλι γιὰ νὰ τελειώση αὐτὸς ὁ μῦθος.

Ἀπὸ ἐδῶ (τὸν κόσμο τῶν ἐσχάτων) τὰ πλησιάζεις διαφορετικά. Δὲν ἐξαντλεῖται ἡ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου καὶ τῆς ἱστορίας μέσα σ' αὐτά ποὺ βλέπεις καὶ παρατηρεῖς. Νοιώθεις ὅτι τὸ μυστήριο τῆς ζωῆς ἀρχίζει ἀπὸ τὸ ἄναρχο καὶ κατευθύνεται στὸ ἀτελεύτητο. Μέσα στὴ Θεία Λειτουργία ἀνοίγονται ἄλλοι ὁρίζοντες. Μέσα στὴν ἱερουργία τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος, ποὺ καταλήγει στὴν ἔκρηξι τῆς Ἀναστάσεως, ζῆς ἀσχολίαστα τὸ πέρασμα ὅλης τῆς ἱστορίας: τὴν τραγωδία τῶν συμφορῶν τῆς ἀνθρωπότητος· τὴ χαρὰ ποὺ γεννᾶται ἀπὸ τὸν πόνο καὶ τὴ ζωὴ ποὺ ἀνασταίνεται ἀπὸ τὸν Τάφο. Τὸ μήνυμα ποὺ ἀπευθύνεται σὲ ὅλους εἶναι: ὁ θάνατος τεθανάτωται. Καὶ νεκρὸς οὐδεὶς ἐπὶ μνήματος. Ἄλλος δεσπόζει τῶν ἐπουρανίων καὶ τῶν ἐπιγείων.

Ὅπως τώρα ἔρχονται πολλοὶ νέοι ἀπ' ὅλο τὸν κόσμο στὸ Ἅγιον Ὄρος ὡς προσκυνητὲς ἢ δόκιμοι μοναχοί, κάτι ποὺ δὲν γινόταν παλαιά, τὸ ἴδιο ἔρχονται νέοι ἐπίσκοποι ἀπὸ τὸ Πατριαρχεῖο ὄχι μόνο ὡς ἀπεσταλμένοι γιὰ συγκεκριμένη ἐκκλησιαστικὴ διακονία, ἀλλὰ ὡς προσκυνητὲς τοῦ ἱεροῦ τούτου τόπου, ποὺ εἶναι ἡ πνευματικὴ ἐνδοχώρα τοῦ Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως.

Ἐνῶ πέρασε ἡ πολυεθνικὴ αὐτοκρατορία τοῦ Βυζαντίου, μένει ἡ οἰκουμενικὴ αὐτοκρατορία τοῦ κάλλους καὶ τῆς ἀγάπης ποὺ οὐδέποτε ἐκπίπτει.

Μένει ἡ λειτουργικὴ θεολογία ποὺ μᾶς κληροδότησε τὸ Βυζάντιο. Αὐτὴ εἷναι ἡ ἀκαταίσχυντη ἐλπίδα καὶ ζωὴ, ποὺ ἐλευθερώνει καὶ ἑνώνει ὅλους μας.

Γι' αὐτὸ τὸ σύντομο τοῦτο κείμενο ἀφιερώνεται στοὺς νέους ἀρχιερεῖς τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου καὶ ἰδιαίτερα στὸν σεβασμιώτατο Σεβαστείας Δημήτριο, ποὺ συμπληρώνει αὐτὲς τὶς μέρες εἰκοσιπέντε χρόνια ἀρχιερωσύνης καὶ εἶναι γνωστὸς στὸ Ἅγιον Ὄρος ὄχι μόνο ὡς ἐπίλεκτο μέλος πατριαρχικῶν ἐξαρχιῶν, ἀλλὰ καὶ ὡς ὁ ἀγαπητὸς ἐν Χριστῷ ἀδελφὸς ποὺ ἔρχεται, ζῆ μαζί μας, ὡς προσκυνητής.

Καὶ ἡ ἱστορία συνεχίζεται. Ὁ Ἀναστημένος Χριστὸς κυκλοφορεῖ ἀκατάπαυστα σὲ ὁλόκληρο τὸν κόσμο.

Δὲν εἶναι ποιός κρατᾶ τὴν Ἁγία Σοφιὰ κλειστὴ ἀλλὰ ποιός τὴ βλέπει ἀενάως λειτουργοῦσα ὑπὲρ τῆς οἰκουμένης.
 

Ο ζωγραφικός πίνακας που πλαισιώνει τη σελίδα είναι έργο του αγιορείτη ιερομονάχου Αναστασίου.
 Η ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ. ΤΟ ΚΑΛΛΟΣ ΤΗΣ.

ΕΝΑ ΣΠΑΝΙΟ ΒΙΩΜΑ ΜΙΑΣ ΔΥΝΑΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ. ΜΙΑ ΗΣΥΧΙΑ ΤΟΥ ΔΕΙΛΙΝΟΥ ΟΤΑΝ Η ΨΥΧΗ ΓΛΥΚΑΙΝΕΙ ΚΑΙ ΣΙΓΟΨΙΘΥΡΙΖΕΙ ΤΟΝ ΠΟΘΟ ΤΗΣ ΣΤΟΝ ΚΥΡΙΟ. Ο ΚΥΡΙΟΣ ΕΒΑΣΙΛΕΥΣΕ ΕΥΠΡΕΠΕΙΑΝ ΕΝΕΔΥΣΑΤΟ. ΟΛΗ Η ΨΑΛΜΩΔΙΑ, ΟΙ ΥΜΝΟΙ, Η ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΞΑΝΑΒΡΙΣΚΟΥΝ ΤΗΝ ΠΗΓΗ ΤΟΥΣ. Η ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΜΑΣ.

Σάββατο 20 Σεπτεμβρίου 2025

Η Γάζα είναι κόλαση. Η επιτροπή του ΟΗΕ κατηγορεί το Ισραήλ για γενοκτονία. 17 Σεπτεμβρίου 2025

από τον Nicola Scopelliti

Σεπτέμβριος 2025: Οι Παλαιστίνιοι εγκαταλείπουν την πόλη της Γάζας

Ήδη, 350.000 Παλαιστίνιοι φέρονται να έχουν εγκαταλείψει την πόλη της Γάζας μετά την κατοχή της από τον Ισραηλινό Στρατό (IDF), ο οποίος βομβαρδίζει μέρα νύχτα.Ο πληθυσμός είναι εξαντλημένος. Μια εξεταστική επιτροπή του ΟΗΕ αναφέρει γενοκτονία.

«Οι πύλες της κόλασης», όπως προέβλεψε και ήλπιζε ο Ισραηλινός Υπουργός Άμυνας, Israel Katz, είναι τώρα ορθάνοιχτες. Η τεράστια καταστροφή που έχει ήδη διαπραχθεί εδώ και σχεδόν δύο χρόνια δεν ήταν αρκετή. Τώρα η κυβέρνηση με επικεφαλής τον Benjamin Netanyahu ισοπεδώνει, μέτρο προς μέτρο, ό,τι έχει απομείνει στη Γάζα.
Οι βομβαρδισμοί συνεχίζονται μέρα νύχτα, αδιάκοπα. Ο πληθυσμός που φεύγει είναι εξαντλημένος. Τρομοκρατημένος. Πεινασμένος.
Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι εξακολουθούν να ζουν στην πόλη της Γάζας, παρά την εντολή εκκένωσης.

Οι λεγόμενες «ανθρωπιστικές περιοχές», όπου υποτίθεται ότι οι πρόσφυγες βρίσκουν καταφύγιο, δεν είναι τίποτα περισσότερο από στρατόπεδα για ανθρώπους που, μόλις εισέλθουν, δεν θα μπορέσουν ποτέ να φύγουν μέχρι να αποφασίσουν να εγκαταλείψουν «εθελοντικά» και μόνιμα τη Λωρίδα.

Η πρόβλεψη του Katz είναι αληθινή: η Γάζα έχει γίνει κόλαση.
Και οι άνθρωποι συνεχίζουν να πεθαίνουν. Η λίστα των νεκρών και τραυματιών μεγαλώνει, ώρα με την ώρα, καθώς οι επιθέσεις προέρχονται από το έδαφος και τον αέρα, με τανκς και βόμβες να ρίχνονται από αεροπλάνα. Μια μακάβρια, πολύ εύκολη πρακτική στόχου.

Τα λίγα νοσοκομεία που εξακολουθούν να λειτουργούν στην πόλη είναι γεμάτα με τραυματίες. Δεν υπάρχουν πλέον φάρμακα, αλλά αυτό που ανησυχεί περισσότερο είναι η έλλειψη αποθεμάτων αίματος. Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, τουλάχιστον 78 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από αεροπορικές επιδρομές από την αυγή χθες το πρωί.

Σύμφωνα με ισραηλινές στρατιωτικές πηγές, 350.000 Παλαιστίνιοι έχουν ήδη εγκαταλείψει την πόλη της Γάζας. Προορισμός: οι «ανθρωπιστικές ζώνες», οι οποίες μέχρι στιγμής δεν έχουν λειτουργήσει, αλλά η κυβέρνηση Νετανιάχου σχεδιάζει να χτίσει περισσότερες. «Δεν καταλαβαίνω γιατί ξοδεύουν χρήματα για να χτίσουν δώδεκα ακόμη, αν οι τέσσερις που έχουν ήδη κατασκευαστεί δεν λειτουργούν», δήλωσε ο αρχηγός του ισραηλινού στρατού, Εγιάλ Ζαμίρ, μιλώντας στην Επιτροπή Άμυνας της Κνεσέτ.

Ελικόπτερα Apache και μη επανδρωμένα αεροσκάφη καλύπτουν την προέλαση των στρατιωτών στην πόλη της Γάζας. Οι βόμβες εκρήγνυνται επανειλημμένα, ενώ έχουν περάσει σχεδόν δύο χρόνια από την έναρξη αυτού του παράλογου πολέμου, ο οποίος ξεκίνησε με  την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023.
«Δεν θα τα παρατήσουμε και δεν θα υποχωρήσουμε μέχρι να πετύχουμε τον στόχο μας », βροντοφώναξε ο υπουργός Katz.


« Η πόλη της Γάζας θεωρείται επικίνδυνη ζώνη μάχης, και η παραμονή στην περιοχή σημαίνει έκθεση σε κινδύνους», έγραψε ο αραβόφωνος εκπρόσωπος του ισραηλινού στρατού, Συνταγματάρχης Avichay Adraee, σε μήνυμά του στο X.

Οι κάτοικοι της πόλης έχουν κληθεί για άλλη μια φορά να εκκενώσουν τις γειτονιές τους και να μετακινηθούν σε μια ανθρωπιστική ζώνη που έχει οριστεί από το Ισραήλ, στο νότιο τμήμα του παράκτιου θύλακα.

Υπάρχουν όμως και εκείνοι που αντιστέκονται. Είναι οι θρησκευτικές και οι μοναχές της καθολικής ενορίας της Γάζας. Χθες το πρωί, ο Πάπας μίλησε τηλεφωνικά με τον ιερέα της ενορίας, πατέρα Gabriel Romanelli . Περίπου 450 πρόσφυγες εξακολουθούν να φιλοξενούνται στο κτίριο της εκκλησίας, αλλά η προέλαση του στρατού είναι επικείμενη. «Ο θόρυβος των στρατιωτικών επιχειρήσεων ακούγεται πιο κοντά, αλλά προς το παρόν θα επηρεάσουν και άλλες γειτονιές της πόλης της Γάζας και όχι ακριβώς αυτήν όπου βρίσκεται η ενορία», δήλωσε ο ιερέας της ενορίας στον Λέοντα ΙΔ΄.

Ενώ ο ισραηλινός στρατός συνεχίζει το έργο του θανάτου και της καταστροφής, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Marco Rubio, επισκέφθηκε την Ιερουσαλήμ για να «καταλάβει τι πραγματικά θέλουν να κάνουν οι Ισραηλινοί στη Γάζα», υπονοώντας ότι ούτε καν ο Λευκός Οίκος γνωρίζει τις πραγματικές προθέσεις του Νετανιάχου.

Αυτό όμως που ανησυχεί περισσότερο τους Αμερικανούς είναι το ρήγμα που έχει δημιουργηθεί μεταξύ των χωρών του Κόλπου και των Ηνωμένων Πολιτειών μετά την τρομοκρατική επίθεση του Ισραήλ στην καρδιά του Κατάρ. Αυτή η στρατιωτική δράση έχει υπονομεύσει τα θεμέλια για μια πιθανή συμφωνία με τη Χαμάς, αποδυναμώνοντας ουσιαστικά την αξιοπιστία της Ουάσιγκτον. Η επίθεση στη Ντόχα έχει, στην πραγματικότητα, προκαλέσει σοβαρές εντάσεις στις σχέσεις μεταξύ του Λευκού Οίκου και των κύριων συμμάχων του στον Κόλπο, εγείροντας ανησυχίες σχετικά με τις εγγυήσεις ασφαλείας των ΗΠΑ σε μια περιοχή κρίσιμη για τις υποκείμενες οικονομικές συμφωνίες και όπου βρίσκεται μια μεγάλη στρατιωτική βάση στο Κατάρ.

Η κατοχή της Γάζας, για την οποία έχουν κινητοποιηθεί 60.000 έφεδροι, επιπλέον των 70.000 που ήδη υπηρετούν, δεν θα οδηγήσει στην παράδοση και την καταστροφή της Χαμάς : αντίθετα, θα θέσει σε κίνδυνο τις ζωές των ομήρων που εξακολουθούν να κρατούνται αιχμάλωτοι στον μουσουλμανικό θύλακα.
Το Φόρουμ Οικογενειών Ομήρων συνέχισε να κινητοποιεί την ισραηλινή κοινή γνώμη και οι ακτιβιστές του έχουν οργανώσει μια μόνιμη διαμαρτυρία μπροστά από την κατοικία του Πρωθυπουργού. «Μετά από αναφορές για εισβολές αρμάτων μάχης και μαζικούς βομβαρδισμούς στην πόλη της Γάζας, οι οικογένειες των ομήρων, τρομοκρατημένες για την τύχη των αγαπημένων τους προσώπων, συγκεντρώθηκαν αυθόρμητα μπροστά από την κατοικία του Πρωθυπουργού στην Ιερουσαλήμ για να απαιτήσουν τη διάσωση των αγαπημένων τους προσώπων και των άλλων ομήρων», αναφέρει μια δήλωση της ομάδας, η οποία εκπροσωπεί τους συγγενείς των περισσότερων ομήρων.

Αυτοί οι όμηροι κινδυνεύουν τώρα να σκοτωθούν από «φιλικά πυρά». Λιμοκτονούντες κρατούμενοι όπως χιλιάδες Παλαιστίνιοι, τους οποίους η κυβέρνηση Νετανιάχου αποφάσισε να θυσιάσει σε μια προσπάθεια να εξαλείψει οποιαδήποτε απειλή προέρχεται από τη Λωρίδα της Γάζας.

Αλλά όχι μόνο τη Γάζα και το Κατάρ, αλλά τώρα και την Υεμένη. «Για την ασφάλειά σας, καλούμε όλους όσους βρίσκονται στο λιμάνι της Χοντέιντα και τα πλοία που είναι αγκυροβολημένα εκεί να εκκενώσουν αμέσως την περιοχή», αναφέρει ένα φυλλάδιο που διένειμε ο ισραηλινός στρατός, προτρέποντας τους κατοίκους της πόλης της Υεμένης να εκκενώσουν αμέσως την περιοχή του λιμανιού.
Λίγο αργότερα, οι ισραηλινές αεροπορικές δυνάμεις έπληξαν μια στρατιωτική βάση που ανήκε στο τρομοκρατικό καθεστώς των Χούθι , η οποία χρησιμοποιούνταν για τη μεταφορά όπλων που προμηθεύτηκε από το Ιράν και προορίζονταν για επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ.


Μια έκθεση της ανεξάρτητης Διεθνούς Επιτροπής Έρευνας των Ηνωμένων Εθνών αναφέρει ότι οι ισραηλινές αρχές και οι δυνάμεις ασφαλείας διέπραξαν «τέσσερις από τις πέντε γενοκτονικές πράξεις» που ορίζονται από τη Σύμβαση του 1948 για την Πρόληψη και την Τιμωρία του Εγκλήματος της Γενοκτονίας. Καταλήγει αναφέροντας ότι «ο Ισραηλινός Πρόεδρος Ισαάκ Χέρτζογκ, ο Πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο πρώην Υπουργός Άμυνας Γιοάβ Γκαλάντ υποκίνησαν γενοκτονία και ότι οι ισραηλινές αρχές δεν έχουν λάβει κανένα μέτρο εναντίον τους για να τιμωρήσουν αυτή την υποκίνηση».

Το Ισραήλ απορρίπτει κατηγορηματικά τις κατηγορίες, χαρακτηρίζοντας την εν λόγω έκθεση «προκατειλημμένη και ψευδή» και ζητώντας «την άμεση διάλυση αυτής της εξεταστικής επιτροπής», ανέφερε το Υπουργείο Εξωτερικών σε ανακοίνωσή του.


ΟΛΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΡΕΤΡΟ. ΚΑΙ ΤΟ ΣΙΝΑ ΘΕΡΕΤΡΟ. 
ΚΑΙ ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ ΘΕΡΕΤΡΟ

Πέμπτη 18 Σεπτεμβρίου 2025

π. Βασίλειoς Γοντικάκης: Το Άγιον Όρος της Ορθοδοξίας (εις μνήμην)


Πριν από μια ώρα περίπου εκοιμήθη εν Κυρίω ο Γέροντας π. Βασίλειος. Την παραμονή της πανηγύρεως (14/27-Αυγούστου) έπεσε κι έσπασε την κεφαλή του μηριαίου οστού. Χειρουργήθηκε αλλά είχε επιπλοκές και παρέμεινε στην εντατική. Οι πατέρες που τον είδαν μάς είπαν πως έλαμπε το πρόσωπό του κι έλεγε πως απολαμβάνει από τώρα την εξόδιο ακολουθία και προγεύεται τη χαρά του Παραδείσου. Η κηδεία του αύριο σττην Ι. Μ. Ιβήρων στις 2μμ. Ο Θεός να τον αναπαύσει και να ΄χουμε την ευχή του.


Ο ΛΟΓΟΣ ΕΙΝΑΙ ΚΛΗΣΗ.ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΛΟΓΟΥ. ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ, ΕΙΝΑΙ ΟΔΟΣ ΜΕΤΑΝΟΙΑΣ. ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΩΤΗΡΙΑΣ. ΙΝΑ ΤΙ ΜΕ ΔΙΩΚΕΙΣ; ΔΕΥΡΟ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΜΟΙ. ΕΙΝΑΙ ΟΡΕΞΙΣ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΣ. ΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΩΣ.

Τρίτη 9 Σεπτεμβρίου 2025

Οι άγιοι Θεοπάτορες Ιωακείμ και Άννα


Λάμπρος Σκόντζος, Θεολόγος

Σημαντική τιμητική θέση στο αγιολόγιο της Εκκλησίας μας κατέχουν οι άγιοι Ιωακείμ και η Άννα, ο προπάτορας και η προμήτορα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Σε κάθε σχεδόν ιερή ακολουθία γίνεται ξεχωριστή αναφορά στα σεπτά τους πρόσωπα, επιζητώντας οι λειτουργοί τις πρεσβείες τους στον Θεό. Είναι οι γονείς της Θεομήτορος, οι οποίοι αξιώθηκαν να γεννήσουν τη Μητέρα του Θεού για να πραγματοποιηθεί το σχέδιο της σωτηρίας του ανθρωπίνου γένους.

Οι πληροφορίες μας γι’ αυτούς προέρχεται αποκλειστικά από την Ιερά Παράδοση, καθότι δεν αναφέρει τίποτε η Καινή Διαθήκη. Όμως για μας τους Ορθοδόξους η Ιερά Παράδοση είναι το ίδιο έγκυρη και αξιόπιστη με την Αγία Γραφή, διότι η αυτοσυνειδησία της Εκκλησίας μας διέσωσε με σεβασμό ό, τι δεν καταγράφηκε από τους Ιερούς Συγγραφείς στα καινοδιαθηκικά κείμενα. Φρόντισαν οι αρχαίοι Πατέρες και ο πιστός λαός, να διασώσουν, συν τοις άλλοις, και την άγραφη παράδοση σχετικά με τους κατά σάρκα παππού και γιαγιά του Κυρίου μας. Μέρος αυτής της παράδοσης έχει καταγραφεί στη λεγόμενη «απόκρυφη γραμματεία» της αρχαίας Εκκλησίας. Ειδικά για τον προπάτορα και προμήτορα του Κυρίου κάνει εκτενή λόγο το λεγόμενο απόκρυφο «Πρωτοευαγγέλιο του Ιακώβου».

Ο Ιωακείμ καταγόταν από τη φυλή του Ιούδα, του γιου του Ιακώβ, ήταν γιός του Ελιακείμ και απόγονος του ένδοξου βασιλιά Δαβίδ. Το όνομά του σημαίνει στα εβραϊκά «ο ανυψωθείς από το Θεό». Ιδιώτευε και κατοικούσε στην Ιερουσαλήμ σε δική του πολυτελή έπαυλη, κοντά στη δεξαμενή Βηθεσδά. Νυμφεύτηκε την Άννα, θυγατέρα του Ματθάν από τη φυλή του Λευί και της Μαρίας από τη φυλή του Ιούδα. Το όνομά της σημαίνει στα εβραϊκά «χάρις, εύνοια». Είχε δύο αδελφές, τη Μαρία, μητέρα της Σαλώμης και την Σοβή, μητέρα της Ελισάβετ, η οποία γέννησε τον Ιωάννη τον Πρόδρομο. Ανήκαν και οι δύο στη φυλή του Ιούδα, από την οποία, σύμφωνα με τους προφήτες θα προερχόταν ο Μεσσίας. Ανήκαν επίσης αμφότεροι στη μικρή μερίδα των ευσεβών Ιουδαίων, οι οποίοι περίμεναν με αδημονία και πίστη την έλευσή του και εύχονταν να κατάγεται από τη γενιά τους. Ζούσαν ο Ιωακείμ και η Άννα προσευχόμενοι, νηστεύοντας και κάνοντας έργα φιλανθρωπίας. Είχαν την πεποίθηση ότι ο καιρός της ελεύσεως του ήταν κοντά. Τους στεναχωρούσε όμως αφάνταστα το γεγονός ότι ήταν άκληροι και δεν θα αξιώνονταν να προέλθει από τη γενιά τους ο μεγάλος Αναμενόμενος. Η Άννα ήταν στείρα και προχωρημένης ηλικίας. Όμως ποτέ δεν έχασαν την πίστη τους στο Θεό και Τον παρακαλούσαν νυχθημερόν να τους αξιώσει να γίνουν γονείς. Οι άτεκνοι θεωρούνταν από τους Ιουδαίους στιγματισμένοι από το Θεό και τα δώρα τους δεν γινόταν δεκτά από τους ιερείς του Ναού.

Οι προσευχές και οι ικεσίες των δύο ευσεβών ηλικιωμένων έγιναν δεκτές από το Θεό. Κατά τρόπο θαυματουργικό, η Άννα έμεινε έγκυος, παρά τη γεροντική της ηλικία. Ο Ιωακείμ ήταν ογδόντα τριών ετών και η Άννα εβδομήντα. Αμέσως έσπευσαν να αφιερώσουν το παιδί τους στο Θεό, στον οποίο ανήκε, αφού Εκείνος τους το χάρισε. Η περίοδος της εγκυμοσύνης ήταν μια διαρκής ευχαριστήρια ωδή στο Θεό για το μεγάλο δώρο που τους χάρισε, ένας ασίγαστος αίνος προς τον Κύριο, ο Οποίος δύναται να καταλύει τους φυσικούς νόμους.

Μετά από εννέα μήνες η Άννα γέννησε ένα χαριτωμένο κοριτσάκι, το οποίο ονόμασαν Μαρία, από το όνομα της γιαγιάς της, της μητέρας της μητέρας της, το οποίο σημαίνει στα εβραϊκά «κυρία» και η οποία έμελλε να γίνει η Κυρία του κόσμου και των αγγέλων.

Αφού η μικρή κόρη έγινε τριών ετών, ο Ιωακείμ και η Άννα θεώρησαν ότι ήρθε ο καιρός να εκπληρώσουν την υπόσχεσή τους στο Θεό. Πήραν τη Μαρία και την πήγαν στο Ναό της Ιερουσαλήμ να την αφιερώσουν στο Θεό. Πίστευαν οι ευσεβείς Ιουδαίοι ότι ο Ναός των Ιεροσολύμων ήταν ο τόπος της κατοικίας και της παρουσίας του Θεού. Τα Άγια των Αγίων, το θεοσκότεινο και άβατο μέρος του Ναού, παρά μονάχα στον αρχιερέα του έτους και μόνο κατά την ημέρα της εορτής του «Εξιλασμού», θεωρούνταν ο θρόνος του Θεού. Οι ιερείς του Ναού, φωτισμένοι από το Άγιο Πνεύμα διέγνωσαν την αγιότητα της κορασίδας και γι’ αυτό δεν την οδήγησαν στην ειδική πτέρυγα των παρακείμενων κτισμάτων, όπου διέμειναν οι αφιερωμένες παρθένες, αλλά την οδήγησαν στα Άγια των Αγίων, για να διαφυλαχτεί η αγνότητά της και η αγιότητά της.

Εκεί έμεινε τρεφόμενη από ουράνια τροφή και υπηρετούμενη από τους αγίους αγγέλους, μέχρι που οι ιερείς την αρραβώνιασαν με τον δίκαιο Ιωσήφ. Εν τω μεταξύ οι γονείς της είχαν κοιμηθεί όταν εκείνη ήταν έντεκα χρονών, ο Ιωακείμ σε ηλικία ενενήντα δύο ετών και η Άννα ογδόντα τριών.

Η μνήμη τους εορτάζεται λαμπρά από την Εκκλησία μας στις 9 Σεπτεμβρίου, την επομένη από τη μεγάλη θεομητορική εορτής της Γεννήσεως της Θεοτόκου, ως υπέρτατη τιμή προς τα σεπτά τους πρόσωπα, διότι συνέβαλλαν και αυτοί στην υλοποίηση του σχεδίου της σωτηρίας του κόσμου, ως γονείς της Θεομήτορος.

Η τιμή των αγίων Θεοπατόρων Ιωακείμ και Άννας ανάγεται στους αποστολικούς χρόνους, όπου οι Χριστιανοί της Ιεροσολυμίτικης Εκκλησίας τους τιμούσαν μαζί με τη Θεοτόκο. Ιδιαίτερη τιμή απολαμβάνει η αγία Άννα στο Άγιον Όρος, όπου είναι αφιερωμένη σε αυτή η μεγαλύτερη Σκήτη και όπου φυλάσσεται το αριστερό πόδι της. Στην Ιερά μονή Κουτλουμουσίου φυλάσσεται ολόκληρη η κνήμη του δεξιού ποδιού της. Τα ιερά της λείψανα ευωδιάζουν και θαυματουργούν, αποδεικνύοντας την αγιότητά της και δικαιολογώντας την τιμή που αποδίδουν στους αγίους Θεοπάτορες οι πιστοί όλων των εποχών.

Τρίτη 2 Σεπτεμβρίου 2025

Το Άγιον Όρος σε μετάλλαξη και το παρασκήνιο του Σινά

Όταν ενας κοσμικός δημοσιογράφος βλέπει αυτά που δεν βλέπουν οι θρυσκευάμενοι...
Παντελής Σαββίδης

Το Άγιον Όρος υπήρξε για περισσότερο από μια χιλιετία τόπος όπου η πνευματικότητα συναντά την πολιτική, η παράδοση συνομιλεί με τη γεωπολιτική, και η προσευχή συνυπάρχει με την εξουσία. Σήμερα όμως η μοναστική πολιτεία φαίνεται να εισέρχεται σε μια περίοδο βαθιών αλλαγών που πολλοί χαρακτηρίζουν «μετάλλαξη».

Δεν πρόκειται για άρνηση της πνευματικής αποστολής, αλλά για μια σύνθετη διαδικασία μετασχηματισμού υπό την πίεση της παγκοσμιοποίησης, των διεθνών εντάσεων και των εσωτερικών αντιφάσεων.

Η εμπειρία του Αγίου Όρους παραμένει ανεξάντλητη. Ακόμη και οι τακτικοί επισκέπτες, που γνωρίζουν τις μονές εδώ και δεκαετίες, διαπιστώνουν ότι το Όρος ποτέ δεν αποκαλύπτεται πλήρως· η απειρία του το καθιστά γοητευτικό και σεβαστό. Η ιστορική του σχέση με το Οικουμενικό Πατριαρχείο θεωρείται αδιαμφισβήτητη, παρότι η ερμηνεία των αποφάσεων του Πατριάρχη ποικίλλει από μονή σε μονή. Ορισμένοι ηγούμενοι επιλέγουν να προβάλουν με έμφαση την αφοσίωσή τους στο Φανάρι, άλλοτε με ειλικρίνεια και άλλοτε για λόγους ισορροπίας. Άλλοι τηρούν πιο σιωπηρή στάση.

Ειδική περίπτωση αποτελεί το ρωσικό μοναστήρι του Αγίου Παντελεήμονος, όπου η παρουσία Ρώσων και Ουκρανών μοναχών δημιουργεί εύφορο έδαφος για την αντανάκλαση των γεωπολιτικών αντιπαραθέσεων στον μικρόκοσμο του Όρους.

Στο ίδιο πλαίσιο, ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί η αναμενόμενη επίσκεψη του μητροπολίτη Κιέβου Επιφάνιου, επικεφαλής της αναγνωρισμένης από το Φανάρι Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας. Μένει να φανεί αν θα λειτουργήσει ως προσκυνηματική παρουσία ή αν θα προκαλέσει νέες εντάσεις σε μια ήδη εύθραυστη ισορροπία.

Η υπόθεση της Μονής Εσφιγμένου εξακολουθεί να σκιάζει την εικόνα του Άθω. Παρά τις αποφάσεις της ελληνικής Δικαιοσύνης και τις εκκλήσεις του Πατριαρχείου, η εκκρεμότητα παραμένει. Κανείς δεν επιθυμεί βίαιη εκδίωξη των μοναχών, καθώς η εικόνα ηλικιωμένων αδελφών να οδηγούνται με χειροπέδες θα αποτελούσε βαρύ τραύμα για την Ορθοδοξία και την Ελλάδα. Όμως η αναζήτηση λύσης είναι επείγουσα, καθώς η παράταση της κρίσης αποδυναμώνει το κύρος του θεσμού.

Η καθημερινότητα στο Όρος αλλάζει. Οι νέοι μοναχοί έχουν διαφορετικές ανάγκες, οι υποδομές εκσυγχρονίζονται, ενώ η παρουσία πολιτικών και τουριστών αλλοιώνει την ασκητική ατμόσφαιρα. Οι χρηματοδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης επέτρεψαν τη διάσωση μνημείων που κινδύνευαν, αλλά άνοιξαν και τη συζήτηση για το βαθμό εκκοσμίκευσης που συνεπάγεται η προσέγγιση αυτή.

Παράλληλα, η απουσία ρωσικών προσκυνηματικών ροών λόγω πολέμου και εκκλησιαστικών διαφορών, στερεί από το Όρος μια σημαντική παράδοση επισκεπτών. Κεντρικό σημείο τριβής παραμένει το ουκρανικό εκκλησιαστικό ζήτημα.

Η απόφαση του Πατριάρχη Βαρθολομαίου να παραχωρήσει αυτοκεφαλία στην Ουκρανία υπήρξε θεσμικά συνεπής με τις αρμοδιότητες του Φαναρίου, αλλά προκάλεσε ρήξη με τη Μόσχα. Στο Όρος πολλοί προειδοποιούν ότι «θα το πληρώσουμε», βλέποντας την ένταση να επεκτείνεται στην Αφρική και τη Μέση Ανατολή, όπου η ρωσική επιρροή αυξάνεται. Η πνευματικότητα της αγιορείτικης προσέγγισης δεν μπορεί να αποκοπεί από τη βυζαντινή πολιτική παράδοση, όπου τα εκκλησιαστικά ζητήματα συνδέονται αναπόφευκτα με τη γεωπολιτική.

Στην άλλη άκρη του ορθόδοξου κόσμου, η Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης στο Σινά ζει τη δική της κρίση.

Το μοναστήρι που στέκει ως σύμβολο παγκόσμιας πνευματικής ακτινοβολίας από τον 6ο αιώνα αντιμετωπίζει εσωτερικές έριδες, κατηγορίες για ατασθαλίες και παρεμβάσεις κρατικών Αρχών. Η μετατροπή του σε ΝΠΔΔ από την ελληνική κυβέρνηση θεωρήθηκε βήμα προστασίας, αλλά προκάλεσε αντιδράσεις τόσο στο Κάιρο όσο και στους κόλπους της αδελφότητας.

Η ηγεσία του Αρχιεπισκόπου Δαμιανού –ο οποίος ζει για μεγάλα διαστήματα εκτός της Μονής– δέχεται έντονη αμφισβήτηση. Μοναχοί καταγγέλλουν εξωθεσμικές επιρροές και επισημαίνουν ότι η διαχείριση της Μονής συνδέεται με οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα. Σκηνές βίας, καταγγελίες εκατέρωθεν και παρεμβάσεις «προστατών» αμαυρώνουν την εικόνα της Αγίας Αικατερίνης Σινά που μέχρι πρότινος ήταν συνώνυμο της ιερότητας.

Η κρίση αγγίζει και το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, αρμόδιο να χειροτονεί τον αρχιεπίσκοπο της μονής. Η στάση του, ανάμεσα στη θεσμική ευθύνη και τις πιέσεις, παραμένει αμφίσημη. Το ζητούμενο πάντως είναι σαφές: να προστατευθεί η συνέχεια του μοναχισμού, όχι να επιβληθούν λύσεις που θα οδηγήσουν σε νέες ρήξεις.

Στο παρασκήνιο η Αθήνα φέρεται να προωθεί συμφωνία με τις αιγυπτιακές Αρχές για τη ρύθμιση του καθεστώτος της Μονής· συμφωνία που επικρίνεται ως υπονομευτική. Η σιναϊκή αδελφότητα ωστόσο έχει ήδη αφαιρέσει την ηγουμενία από τον Δαμιανό, γεγονός που καθιστά δύσκολη την αποδοχή του ως συνομιλητή από το Κάιρο.

Το Άγιον Όρος και το Σινά, δύο από τα κορυφαία κέντρα της Ορθοδοξίας, δοκιμάζονται από παρόμοιες πιέσεις: τη σύγκρουση πνευματικότητας και πολιτικής, την παρέμβαση κρατών και την έλξη οικονομικών συμφερόντων. Στον πυρήνα τους ωστόσο παραμένει η ίδια αγωνία: πώς θα διαφυλαχθεί η συνέχεια του μοναχισμού απέναντι σε μια εποχή που αλλάζει με ταχύτητα.