Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Πακιστάν. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Πακιστάν. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σάββατο 8 Αυγούστου 2026

Μια νέα πολιτική τάξη πραγμάτων στη Μέση Ανατολή

από τον Filippo Bovo - 07/08/2026

Μια νέα πολιτική τάξη πραγμάτων στη Μέση Ανατολή


Πηγή: Φιλίππο Μπόβο


Όσον αφορά την εξέλιξη του προηγούμενου Συμφώνου Αμοιβαίας Άμυνας μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν, που τώρα επεκτάθηκε στην Τουρκία στη σύνοδο κορυφής της Μέκκας, βλέπω πολλή σύγχυση και, πάνω απ' όλα, πολλή δυσφημιστική προπαγάνδα. Αυτό αποδεικνύει ότι πάνω από πέντε μήνες πολέμου δεν έχουν διδάξει τίποτα σε πολλούς ανθρώπους και τώρα δεν χάνουν χρόνο πέφτοντας με τα μούτρα στις ίδιες παλιές παγίδες παραπληροφόρησης: για όλα φταίνε οι αντιαραβικές, αντιτουρκικές και συχνά ακόμη και αντιισλαμικές προκαταλήψεις που μολύνουν την κουλτούρα πολλών στη Δύση, ακόμη και στον λεγόμενο «αντιφρονούντα» κόσμο.
Ο νέος οργανισμός αμοιβαίας άμυνας συγκεντρώνει τρεις μεγάλες χώρες του μετριοπαθούς μουσουλμανικού κόσμου. μετριοπαθείς, ναι, αλλά δεν πρέπει πλέον να γίνονται κατανοητές με όρους του παρελθόντος, όπως καταδεικνύει η πρόσφατη ιστορία τους, με μια συνεχή επιδείνωση των σχέσεων με το Ισραήλ, για να μην αναφέρουμε εκείνες με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αρκεί να κοιτάξει κανείς τα γεγονότα των τελευταίων ημερών, σχετικά με τις αμερικανικές απειλές για νέες επιθέσεις εναντίον ιρανικών εγκαταστάσεων ύδρευσης και ενέργειας, και την αντίδραση που συνάντησαν από τις κυβερνήσεις αυτών των τριών χωρών, για να κατανοήσει την πραγματική κατάσταση των πραγμάτων. Αυτές οι νέες επιθέσεις σταμάτησαν επίσης από τη σαφή και διπλωματική αντίδραση αυτών των χωρών: η επίθεση σε ιρανικές εγκαταστάσεις ύδρευσης και ενέργειας θα δικαιολογούσε την παρόμοια αντίδραση της Τεχεράνης εναντίον παρόμοιων εγκαταστάσεων σε όλη την περιοχή, οδηγώντας σε καταστροφικές συνέπειες όχι μόνο για τη Μέση Ανατολή, αλλά και για ολόκληρο τον κόσμο. Αν το Ιράν είχε τους λόγους του για να το πράξει, χώρες όπως τα κράτη του Κόλπου θα είχαν επίσης τους δικούς τους, για παράδειγμα, εκποιώντας τα κεφάλαιά τους από τις ΗΠΑ και διοχετεύοντάς τα αλλού, ίσως στην Κίνα: για να αναφέρουμε μόνο έναν.
Εν ολίγοις, είμαστε πολύ μακριά από ένα αμυντικό σύμφωνο που θα στοχεύει στην αντικατάσταση της φθίνουσας πολιτικής και στρατιωτικής δέσμευσης της Ουάσιγκτον στη Μέση Ανατολή και στην τοποθέτησή της ως του νέου και λειτουργικού τοπικού αστυνομικού της. Τέτοιες ερμηνείες είναι, για να μην πούμε τίποτα άλλο, ψευδείς και μεροληπτικές. Πράγματι, το νέο αμυντικό σύμφωνο, χωρίς να εκφράζει εχθρότητα προς κανέναν, είτε τις ΗΠΑ είτε τον Άξονα της Αντίστασης, σηματοδοτεί την αυξημένη ευθύνη και αυτοπεποίθηση των ολοένα και πιο αναδυόμενων και καθιερωμένων γεωπολιτικών εθνών, σε ένα περιφερειακό πλαίσιο που εν τω μεταξύ γίνεται μάρτυρας της πλήρους και αυξανόμενης νίκης του Ιράν και του Άξονα της Αντίστασης επί του ισραηλοαμερικανικού άξονα. Ακριβώς αυτοί οι δύο παράγοντες - η νίκη του Ιράν και του Άξονα της Αντίστασης και η ολοένα και πιο ισχυρή στρατηγική κυριαρχία χωρών όπως το Πακιστάν, η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία, καθώς και η Αίγυπτος και το Κατάρ, μελλοντικές υποψήφιες για ένταξη στο σύμφωνο αμοιβαίας άμυνας - είναι οι αιτίες της αναπόφευκτης μείωσης του αμερικανικού ρόλου και της αυξανόμενης απομόνωσης του Ισραήλ.
Με απλά λόγια, αυτό που ονομαζόταν Pax Americana, ή αν προτιμάτε, Pax Israeli-Americana, φθίνει και στη θέση του, χτίζονται νέες αρχιτεκτονικές ασφαλείας, εγκαθιδρύοντας μια νέα πολιτική τάξη στη Μέση Ανατολή
.

Un nuovo ordine politico mediorientale

Παρασκευή 17 Απριλίου 2026

Ο Ιρανικός Φοίνικας Ταπεινώνει τον Αετό των ΗΠΑ


Δεν είναι τυχαίο ότι ο μύθος του Φοίνικα προέρχεται από την Περσία, παρόλο που ο ελληνορωμαϊκός πολιτισμός τον άντλησε αργότερα από την Αίγυπτο. Ναι, επειδή το Ιράν, μετά από περισσότερο από έναν αιώνα εκμετάλλευσης, φιλοδυτικών δικτατοριών και 50 ετών κυρώσεων, για να μην αναφέρουμε την πληρωμένη δαιμονοποίηση της χώρας από αναξιοπρεπείς μισθοφόρους, αναγεννάται από τις στάχτες του και το κάνει αυτό επιβάλλοντας την πτώση των αφεντικών του. Ο Μπεν Ρόουντς, πρώην αναπληρωτής σύμβουλος εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ, λέει: «Είναι δύσκολο να χάσεις έναν τόσο σύντομο πόλεμο τόσο ολοκληρωτικά». Και ο Γιαΐρ Λαπίντ, πρώην πρωθυπουργός του Ισραήλ και ηγέτης της αντιπολίτευσης, δήλωσε ότι «δεν έχει υπάρξει ποτέ τέτοια πολιτική καταστροφή σε ολόκληρη την ιστορία μας». Πράγματι, η ζημιά που έχουν προκαλέσει στον εαυτό τους το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι συγκλονιστική, σχεδόν όση έχει προκαλέσει στον εαυτό της η Ευρώπη με τη μανιακή Ρωσοφοβία της. Η JP Morgan έχει υπολογίσει ότι, βάσει της νέας συμφωνίας για τα διόδια στο Ορμούζ (την οποία τα κράτη του Κόλπου έχουν επιβεβαιώσει ότι επιτρέπεται βάσει του σχεδίου κατάπαυσης του πυρός), το Ιράν θα μπορούσε να κερδίσει 70-90 δισεκατομμύρια δολάρια σε πρόσθετα ετήσια έσοδα, που ισοδυναμούν με το 20% του ΑΕΠ του - το πιο πολύτιμο γεωγραφικό εισόδημα στον πλανήτη, δεδομένου ότι η Διώρυγα του Σουέζ αποφέρει στην Αίγυπτο 9-10 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως και η Διώρυγα του Παναμά περίπου 5 δισεκατομμύρια δολάρια.

Όλα αυτά επειδή ο Τραμπ, επηρεασμένος από τον Νετανιάχου και έναν κύκλο ευαγγελικών ηλιθίων, όταν η δολοφονική επιδρομή που υποτίθεται ότι θα πυροδοτούσε μια επανάσταση στην Τεχεράνη απέτυχε, απέτυχε εντελώς να κατανοήσει το νόημα αυτής της ικανότητας αντίστασης. Σκέφτηκε (αν και καταλαβαίνω ότι αυτή είναι μια κάπως βαριά λέξη για τον χαρακτήρα) ότι θα μπορούσε ακόμα να κερδίσει το παιχνίδι μπλοφάροντας, όπως έκανε πάντα σε όλη του τη ζωή ως δισεκατομμυριούχος. Μόλις εξαντλήθηκαν τόσο οι επιθετικοί όσο και οι αμυντικοί του πύραυλοι, απείλησε με επίγεια επίθεση, κάτι που στα χαρτιά ήταν τρέλα. Στη συνέχεια, σκέφτηκε ακόμη και τα πυρηνικά όπλα, μετά μεταπήδησε στο πρόσχημα της ειρήνης και τελικά κατέφυγε σε ναυτικό αποκλεισμό, για τον οποίο οι ΗΠΑ δεν έχουν τα μέσα επειδή για να αποφύγουν τους ιρανικούς πυραύλους πρέπει να παραμείνουν τουλάχιστον σε απόσταση μεγαλύτερη των χίλιων χιλιομέτρων. Και μάλιστα, μόλις χθες, ο Λευκός Οίκος ήρε τον αποκλεισμό, κάτι που, άλλωστε, ήταν απλώς ένα αστείο, ουσιαστικά καθιστώντας σαφές ότι όλα ήταν απλώς εικασίες στο χρηματιστήριο. Αλλά η μπλόφα δεν είναι ποτέ καλή στρατηγική για κάποιον που δεν μπορεί να κάνει πίσω στο παιχνίδι επειδή η ίδια του η ύπαρξη εξαρτάται από αυτό. Δεν είναι σαν να παίρνεις ένα δέμα. Το τελικό αποτέλεσμα συνοψίζεται από την Jennifer Kavanagh, πρώην διευθύντρια του προγράμματος Στρατηγικής του Στρατού στην Rank Corporation, μία από τις πιο σημαντικές αμερικανικές δεξαμενές σκέψης: «Αυξάνοντας τα διακυβεύματα τόσο νωρίς, έχουν μεγιστοποιήσει τη ζημιά στην αντίληψη για την αμερικανική ισχύ. Αυτή είναι μια σαφής στρατηγική ήττα για τις Ηνωμένες Πολιτείες».

Αυτός ο πόλεμος διαφέρει ριζικά από τους δυστυχώς αμέτρητους άλλους που έχουν διεξάγει οι ΗΠΑ από το 1950: Αφγανιστάν, Λιβύη, Ιράκ, Σερβία και ούτω καθεξής. Σε αυτές τις περιπτώσεις, υπήρχε μια τεράστια ανισορροπία δυνάμεων μεταξύ επιτιθέμενου και θύματος που μπορούσε να ξεπεραστεί μόνο μέσω ανταρτοπόλεμου, όπως είχε συμβεί στο Βιετνάμ, όπου το σχέδιο καταπάτησης ενός ολόκληρου πληθυσμού είχε αποτύχει. Αλλά ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, η κατάσταση ήταν διαχειρίσιμη, επειδή, τελικά, η κυβέρνηση-μαριονέτα του Νότιου Βιετνάμ φάνηκε επίσημα να είναι η ηττημένη, ακόμη και αν η διαφυγή των Αμερικανών και των ντόπιων υποστηρικτών τους από τη Σαϊγκόν παρείχε εικόνες που έχουν παραμείνει εμβληματικές: το τελευταίο ελικόπτερο που απογειώνεται από την ταράτσα της αμερικανικής πρεσβείας με ανθρώπους που προσπαθούν να κρατηθούν από το αεροσκάφος ή το σήμα διαφυγής, τα «Λευκά Χριστούγεννα» του Μπινγκ Κρόσμπι. Αλλά η συμμετρική ήττα, με τα πιο προηγμένα μαχητικά να καταρρίπτονται, τις βάσεις να καταστρέφονται, τον εξοπλισμό ραντάρ αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων να καταστρέφεται, ακόμη και ένα αεροπλανοφόρο να χτυπιέται, μαζί με άλλα πλοία, και τον έλεγχο του αντιπάλου στο σημαντικότερο ωκεάνιο πέρασμα του κόσμου, είναι εντελώς διαφορετικό θέμα. Η μόνη μη ηθικά υποτιμητική επιτυχία που έχουν σημειώσει οι ΗΠΑ είναι η καταστροφή της σιδηροδρομικής γραμμής υψηλής χωρητικότητας Κίνας-Ιράν. Αλλά τώρα έχει ήδη ανακατασκευαστεί και χιλιάδες αντιαεροπορικά όπλα εισρέουν.

Όλα αυτά θα έχουν ένα τίμημα τόσο για τις ΗΠΑ όσο και για το Ισραήλ. Για παράδειγμα, το γεγονός ότι το Πακιστάν μετέφερε δύο μοίρες μαχητικών αεροσκαφών (κινεζικά, όχι λιγότερο) στη Σαουδική Αραβία πριν από λίγες ημέρες, στο πλαίσιο μιας στρατιωτικής συμμαχίας που υπογράφηκε πέρυσι, έχει σχεδόν αγνοηθεί εντελώς. Το Πακιστάν είναι πλέον η μόνη χώρα με μουσουλμανική πλειοψηφία που διαθέτει πυρηνικά όπλα, πράγμα που σημαίνει ότι η Σαουδική Αραβία, η οποία για δεκαετίες βασιζόταν στην αμερικανική στρατιωτική ομπρέλα, έχει πλέον τη δική της «πυρηνική ασφάλιση». Αλλά ο «ασφαλιστής» δεν είναι η Ουάσινγκτον, αλλά το Ισλαμαμπάντ. Όλοι συνειδητοποιούν ότι οποιαδήποτε συμμαχία με τις ΗΠΑ είναι μια συμμαχία που ωφελεί μόνο τις ΗΠΑ. Περιμένω να το καταλάβει και κάποιος εδώ, παρόλο που υπάρχουν κάποια σημάδια, όπως το κλείσιμο του εναέριου χώρου της από την Ισπανία σε αμερικανικά και ισραηλινά στρατιωτικά αεροσκάφη. Αυτό είναι σίγουρα περισσότερο θεωρητικό παρά πρακτικό, δεδομένου ότι η Ιβηρική Χερσόνησος βρίσκεται μακριά από το θέατρο δράσης. Αλλά αυτά τα αρχικά σημάδια που προέρχονται από τις αποικίες θα πρέπει να κάνουν την Ουάσινγκτον να σκεφτεί, αν κάποιος το κάνει.

Σάββατο 28 Φεβρουαρίου 2026

Η Κληρονομιά του Βρετανικού Αποικισμού

Daniele Perra - 28 Φεβρουαρίου 2026

Η Κληρονομιά του Βρετανικού Αποικισμού

Πηγή: Ντανιέλε Πέρα

Πάντα μας οδηγούν στο να σκεφτόμαστε τους «κακούς» ως τους Ρώσους, τους Γερμανούς του παρελθόντος, τους Ιρανούς σήμερα, και ούτω καθεξής. Στην πραγματικότητα, ο βρετανική αποικιοκρατία, με τις μετααποικιακές του συνέπειες, έχει προκαλέσει μεγαλύτερη ζημιά από την βουβωνική πανώλη, από την Εγγύς Ανατολή (σκεφτείτε απλώς το παλαιστινιακό ζήτημα) μέχρι την ινδική υποήπειρο. Ακόμα και η τρέχουσα σύγκρουση Πακιστάν-Αφγανιστάν είναι προϊόν αυτής της τεράστιας ιστορικής καταστροφής που ονομάζεται Βρετανική Αυτοκρατορία. Το 1893, περίπου συμπίπτοντας με το τέλος του «Μεγάλου Παιχνιδιού» με την τσαρική Ρωσία, ο Σερ Μόρτιμερ Ντουράντ χάραξε μια γραμμή στον χάρτη που υποτίθεται ότι οριοθετούσε τις αντίστοιχες ζώνες επιρροής μεταξύ Αφγανιστάν και Βρετανικής Ινδίας. Οι Αφγανοί, σε αντίθεση με τους Βρετανούς, δεν το θεώρησαν ποτέ μόνιμο διεθνές σύνορο, ειδικά δεδομένου ότι χώριζε τα εδάφη που κατοικούν οι Παστούν, η πλειοψηφική εθνοτική ομάδα του Αφγανιστάν. Και, στην πραγματικότητα, αυτή η γραμμή δεν αντιπροσώπευε ποτέ πραγματικά σύνορα. Η Καμπούλ επέλεξε να ψηφίσει κατά της ένταξης του Πακιστάν στον ΟΗΕ. Μεταξύ της δεκαετίας του 1950 και του 1960, υποστήριξε το σχέδιο του «Μεγάλου Παστούνιαν» και οι ίδιοι οι Παστούν κινούνταν πάντα με μεγάλη ελευθερία εκατέρωθεν των συνόρων, τόσο κατά τη διάρκεια του πολέμου κατά των Σοβιετικών όσο και κατά τη διάρκεια της καταστροφικής αμερικανικής κατοχής.
Το Πακιστάν έχει υποστηρίξει τους Ταλιμπάν στο παρελθόν με τον σαφή σκοπό της εγκαθίδρυσης μιας πιθανής φιλοπακιστανικής κυβέρνησης στην Καμπούλ, ικανής να δώσει στο Ισλαμαμπάντ στρατηγικό βάθος σε περίπτωση πολέμου με την Ινδία και να αναγνωρίσει τη Γραμμή Ντουράντ. Οι Ταλιμπάν, ωστόσο, υιοθέτησαν γρήγορα μια πιο εθνικιστική στάση από ό,τι είχε φανταστεί το Ισλαμαμπάντ. Η τρέχουσα σύγκρουση (που αποκαλείται «ανοιχτός πόλεμος» από τον υπουργό Εξωτερικών του Πακιστάν) πηγάζει από την κατάρρευση της συμφωνίας του Οκτωβρίου 2025 που υποστηρίχθηκε από την Τουρκία, το Κατάρ και τη Σαουδική Αραβία, και από αμοιβαίες κατηγορίες. Το Πακιστάν κατηγορεί την Καμπούλ ότι υποστηρίζει τους λεγόμενους Πακιστανούς Ταλιμπάν και άλλες αποσχιστικές ομάδες στο Μπαλουχιστάν, οι οποίοι δραστηριοποιούνται στην αποσταθεροποίηση εμπορικών οδών που συνδέονται με τον Κινεζικό Δρόμο του Μεταξιού (σαμποτάζ του CPEC, για παράδειγμα, ή των οδών που συνδέουν την Κίνα και το Ιράν). Η Καμπούλ, με τη σειρά της, κατηγορεί το Ισλαμαμπάντ ότι υποστηρίζει το ISIS-K. Ένας στρατηγικός εχθρός των Αφγανών Ταλιμπάν, ο οποίος, με τη σειρά του, είναι από καιρό σύμμαχος των Πακιστανών Ταλιμπάν στις επιθέσεις τους σε κινεζικές υποδομές. Πρόκειται για μια πολυεπίπεδη γεωπολιτική σύγκρουση στην οποία υπάρχουν τουλάχιστον δύο ελέφαντες στο δωμάτιο: οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ινδία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες χαιρετίζουν την περιφερειακή αποσταθεροποίηση που αποδυναμώνει τον σύμμαχο του Πεκίνου (Πακιστάν) και τα έργα υποδομής του. Η Ινδία στοχεύει στην ανοικοδόμηση των σχέσεων με το Αφγανιστάν για να αναβιώσει το στρατηγικό όνειρο της εποχής Καρζάι: τη συντριβή του Πακιστάν και από τις δύο πλευρές. Αυτό έχει στερήσει από την Καμπούλ τη δυνατότητα να κατασκευάσει εμπορικές οδούς με την Ινδία, οι οποίες αναγκαστικά θα περνούσαν από το έδαφός της. Ο εμπορικός καταναγκασμός, στην πραγματικότητα, παραμένει το πιο ισχυρό όπλο του Πακιστάν (παρά την προφανή στρατιωτική του υπεροχή) για να κρατήσει τους Αφγανούς Ταλιμπάν σε απόσταση