Πηγή: Μαρτσέλο Βενετσιάνι
Ένα τεράστιο βάρος πέφτει στους μικρούς, εύθραυστους ώμους της ανθρωπότητας: η αντικατάσταση του ανθρώπινου, του θείου και της φύσης βρίσκεται σε εξέλιξη . Υποστηρίζω αυτό στο νέο μου βιβλίο, που εκδόθηκε πρόσφατα από τις εκδόσεις Marsilio, Homo Alien . Δεν υπάρχουν προηγούμενα στην ανθρώπινη ιστορία. Η μοίρα του κόσμου αλλάζει ριζικά, αλλά την προσεγγίζουμε με την αδιαφορία μιας συνηθισμένης, αυτόματης μετάβασης, απαλλαγμένης από πάθος και ανησυχία, όπως κάθε άλλη μέρα που αναπόφευκτα μετατρέπεται σε βράδυ. Με μια τεχνο-μοιρολατρία που δεν προβλέπει αλλαγές στην πορεία ή το αποτέλεσμα. Αύριο είναι μια άλλη μέρα και δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα γι' αυτό. Το ίδιο θα συμβεί και με την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Πάρα πολλοί παράλληλοι παράγοντες κινούνται με σοκαριστική ταχύτητα για να εξεταστεί ο καθένας ξεχωριστά: η έλευση της Τεχνητής Νοημοσύνης, η εμφάνιση του ανδροειδούς, η πρόοδος της διεθνικής, γενετικής βιομηχανικής που τροποποιεί το DNA, τις μεταμοσχεύσεις, τα κατεψυγμένα έμβρυα και την κλωνοποίηση. Στη συνέχεια, η κεντρικότητα του πλανήτη αντικαθιστά τον άνθρωπο, το καταφύγιο στον ζωισμό, η απόρριψη του ανθρωπισμού σε όλες τις εκφράσεις του, πολύ πέρα από τις ανθρωπολογικές μεταλλάξεις. Υπάρχουν εκείνοι που ανακοινώνουν, από τα ύψη του τεχνητού κόσμου, επικείμενες καταστροφές για την ανθρωπότητα, ζητώντας έγκαιρες παρεμβάσεις για να σταματήσει η τρελή ορμή.
Πού θα μας οδηγήσει αυτή η παγκόσμια διαδικασία όταν οι διάφοροι παραπόταμοί της συνδεθούν και συγκλίνουν; Η ανθρωπότητα κινδυνεύει, για πρώτη φορά τίθεται σε κίνδυνο, σε θανάσιμο κίνδυνο, σε απόλυτη ανασφάλεια. Πριν από πολλά χρόνια, ο Gunther Anders προέβλεψε «την απαξίωση του ανθρώπου». Όχι τη γήρανση, ένα φυσικό φαινόμενο, αλλά την απαξίωση όπως αυτή των προϊόντων με προγραμματισμένη ημερομηνία λήξης.
Η ανθρωπότητα κινδυνεύει, κινδυνεύει να χαθεί και να μην μπορέσει ποτέ να επιστρέψει. Η απανθρωποποίηση του κόσμου βρίσκεται σε εξέλιξη. Τι συμβαίνει; Με μια μόνο έκφραση, η αντικατάσταση της ανθρωπότητας και του πραγματικού κόσμου με την τραυλιστική σιωπή της πολιτικής και της θεσμικής εξουσίας, και η εξαφάνιση του πολιτισμού. Η κυρίαρχη ιδεολογία της εποχής μας είναι η τεχνο-μοιρολατρία: η τεχνολογική ανάπτυξη είναι αναπόφευκτη και ανεπανόρθωτη, μια αυτόματη διαδικασία από την οποία δεν υπάρχει διαφυγή.
Εδώ ξεκινά η ιστορία και ο στοχασμός πάνω σε αυτό το ακραίο γεγονός στα διάφορα στάδιά του, η προσπάθεια να το συνειδητοποιήσουμε, να το συνειδητοποιήσουμε και να βρούμε λάμψεις απαντήσεων. Δεν υπάρχει καταστροφική χροιά στην ανακοίνωση, ούτε κάποια κατηγορητική πρόθεση. Πολλά βιβλία ασχολούνται με την τεχνολογία, αλλά το Homo Alien ασχολείται με την ανθρωπότητα απέναντι στην τεχνολογία.
Είναι το θέμα του παρόντος και περιλαμβάνει τη σκέψη, την ιστορία, τον πολιτισμό και τη ζωή του καθενός μας, με έναν ολοκληρωτικό τρόπο. Αλλά όλα περιστρέφονται γύρω από έναν ουσιαστικό πυρήνα: ο άνθρωπος έχει κουραστεί να είναι άνθρωπος. Δεν θέλει πλέον να ζει ως άνθρωπος, σύμφωνα με τη φύση, τον πολιτισμό και τα έθιμα, και πάνω απ' όλα, δεν θέλει πλέον να πεθάνει ως άνθρωπος. Δεν θέλει πλέον να υποφέρει από το προαίσθημα του τέλους του. Θέλει να ζήσει χωρίς αυτό το μαρτύριο και τα φάρμακα που επινοούνται για να το τιθασεύσουν ή να το εξιδανικεύσουν. Αν η ανθρωπότητα κινδυνεύει σήμερα, δεν πρόκειται για πολέμους, που υπήρχαν πάντα, ούτε για ατομικές βόμβες και πυρηνικά οπλοστάσια, ούτε για αυταρχισμούς, για καταστροφή του περιβάλλοντος και των οικοσυστημάτων, για θανατηφόρες πανδημίες και αστρικές συγκρούσεις. Οι απειλές είναι εκεί, δεν έχει νόημα να τις κρύβουμε, και τα σημερινά μέσα είναι πιο καταστροφικά από αυτά του παρελθόντος, αλλά κάτι συμβαίνει σιωπηλά και ειρηνικά, σαν μια διαδικασία που θεωρείται σχεδόν φυσική. Μια αυτόματη διαδικασία, χωρίς βίαιες αναταραχές ή κηρύξεις πολέμου, που ενσωματώνεται στην καθημερινή μας ζωή και τις συνήθειές μας. Είναι άσκοπο να κυματίζουμε λάβαρα ειρήνης, να γράφουμε διακηρύξεις για τη σωτηρία του πλανήτη, για το κλίμα ή για την αδελφοσύνη μεταξύ των λαών. Και δεν πρόκειται μόνο για ισχυρούς κακοποιούς που κρατούν το πεπρωμένο της ανθρωπότητας στα χέρια τους. Υπάρχει ένα πιο ριζοσπαστικό , πιο περιεκτικό, αναίμακτο, αν όχι ανεπιθύμητο, ζήτημα που κατεβαίνει από πάνω, ανεβαίνει από κάτω και μας αρπάζει από τα ισχία. Παραδινόμαστε σε έναν Δημιουργό που μας είναι γνωστός από την αρχή της ανθρωπότητας, με τον οποίο έχουμε περπατήσει σε όλη την ανθρώπινη ιστορία. Είναι η Τεχνολογία, στις μυριάδες μορφές της. Εμπιστευόμαστε τον εαυτό μας σε αυτήν για να εξαλείψουμε τον φόβο του θανάτου, όπως έκαναν οι μάγισσες του παρελθόντος, που εξάλειψαν τον φόβο με τελετουργίες και μαγικές πρακτικές.
Ο άνθρωπος δεν θέλει πλέον να ζει όπως έζησε μέχρι τώρα, τρεφόμενος με το παρελθόν και το μέλλον, με αναμνήσεις και ελπίδες. Δεν θέλει πλέον να παρακμάζει και δεν θέλει πλέον να είναι το μόνο ζωντανό ον που γνωρίζει εκ των προτέρων το θνητό του πεπρωμένο και τρέφει προσδοκίες και φόβους για το μέλλον. Είναι κουρασμένος και ευάλωτος, δεν μπορεί πλέον να αντέξει το βάρος της θνητότητας, δεν θέλει πλέον να ζει έτσι. Είναι ο άνθρωπος στο πιο προχωρημένο του στάδιο, ένα ευαίσθητο ον, που δεν έχει συνηθίσει πλέον τις στοιχειώδεις δυσκολίες της ζωής. Θέλει να απελευθερωθεί από την αγωνία, τον γέρο, εύθραυστο άνθρωπο. Θέλει να απελευθερωθεί από τον φόβο του πόνου, της ασθένειας, των γηρατειών και της μοναξιάς, από τις πληγές τους, αλλά πάνω απ' όλα από την αγωνία που προηγείται όλων και στην οποία όλα τελικά συγκλίνουν: γνωρίζοντας ότι είναι θνητός. Φοβάται κάθε σοκ, κάθε δυσκολία, απορρίπτει κάθε προσπάθεια και, πάνω απ' όλα, κάθε θυσία. Όλα ξεκινούν και τελειώνουν με αυτόν, και δεν μπορεί να καταλάβει ότι ο θάνατος είναι αναπόφευκτος.Επομένως, παραδίδεται στις μηχανισμούς της τεχνολογίας που τον προστατεύουν, τον ενδυναμώνουν, τον αποσπούν την προσοχή και τον διασκεδάζουν. Δεν χρειάζεται να δίνουμε νόημα στη ζωή και τον θάνατο. Αρκεί να λειτουργεί και όλα να συμβαίνουν απαλά, η ζωή όπως και ο θάνατος, ή μάλλον, η έξοδος. Εδώ είναι η μετάβαση από τον Homo στον Alien .
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου