Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026

Ο Θεός του Χρήματος θα πέσει πάνω μας

από τον Massimo Fini - 18 Νοεμβρίου 2026

Ο Θεός του Χρήματος θα πέσει πάνω μας


Πηγή: Μάσιμο Φίνι

Ας μιλήσουμε για το χρήμα, τις τράπεζες και την εξέλιξή τους. Εφόσον ο «Θεός του χρήματος» φαίνεται να έχει γίνει η μόνη μεταφυσική οντότητα που υπάρχει, στην πραγματικότητα, όπως βιώνουμε καθημερινά, είναι και υλική οντότητα.

Ας ξεκινήσουμε όμως με τις τράπεζες. Στην εποχή αυτού που γενικά ονομάζεται αρχαίος καπιταλισμός (τίποτα σαν τον σύγχρονο καπιταλισμό), οι τράπεζες είχαν την εξής λειτουργία: οι πολίτες κατέθεταν εκεί τα τιμαλφή τους - χρήματα, χρυσό και ασήμι, το νόμισμα των φτωχών - για να τους προστατεύουν από κλέφτες ή άλλους εγκληματίες. Αλλά οι τράπεζες σύντομα μετατράπηκαν σε «επιχειρηματικές τράπεζες», που σημαίνει ότι επένδυαν τα χρήματα που τους είχαν εμπιστευτεί οι πολίτες. Δηλαδή, έκαναν συναλλαγές με χρήματα που δεν ήταν δικά τους και τα δάνειζαν με τοκογλυφία στον ίδιο πολίτη. Ωστόσο, ο πολίτης αναγκαζόταν να κρατήσει ένα μέρος των χρημάτων για να καλύψει απρόβλεπτα γεγονότα. Δηλαδή, αποταμίευε, και ο αποταμιευτής είναι ο θεσμικός ανόητος του συστήματος. Επειδή το χρήμα χάνει συνεχώς την αξία του λόγω διαφόρων παραγόντων - πληθωρισμού, υποτίμησης κ.λπ. - βρίσκοντας έτσι τον εαυτό του εκτεθειμένο, ο πολίτης αναγκαζόταν να στραφεί στις τράπεζες για να καλύψει το χρέος του. Και οι τράπεζες το κάλυψαν πρόθυμα, αλλά με τοκογλυφικό τόκο. Πριν από λίγο καιρό, έπαιξα ένα παιχνίδι με έναν διευθυντή στην Banca Intesa: Προσποιήθηκα ότι ζήτησα στεγαστικό δάνειο, και ο διευθυντής μου το χορήγησε ευχαρίστως με επιτόκιο 6%. «Γιατί μου δίνεις απόδοση 2% στο βιβλιάριο επιταγών μου (οι επιταγές υπήρχαν ακόμα τότε) και μετά μου ζητάς 6% με τα δικά μου χρήματα;» Έμεινε άφωνος. Στη συνέχεια, τα χρήματα έχασαν κάθε φυσική τους υπόσταση, μετατρέποντας τα σε bitcoin, με την κερδοσκοπία πάνω στην κερδοσκοπία πάνω στην κερδοσκοπία.

Αλλά τα μεγάλα χρηματικά ποσά μπορούν να αποτελέσουν πρόβλημα ακόμη και για τους πλούσιους. Ο Σόρος, ο οποίος στις δεκαετίες του 1960 και του 1970 θεωρούνταν ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο, ο πιο επιδέξιος στο να κάνει τα χρήματα να αυξάνονται, έγραψε: «Το ταμείο μου, το Κβαντικό Ταμείο, συνέχισε να αυξάνεται, η περιουσία μου είχε γίνει ανυπολόγιστη, αλλά όσο περισσότερο μεγάλωνε το Κβαντικό Ταμείο, τόσο περισσότερο αυξάνονταν οι ανησυχίες μου, η δουλειά μου, το άγχος μου. Και τότε αναρωτήθηκα αν το Κβαντικό Ταμείο ήταν στην υπηρεσία μου ή εγώ ήμουν στην υπηρεσία του». Τελικά, έχοντας αποστασιοποιηθεί κάπως από το Κβαντικό Ταμείο, ο Σόρος, ο οποίος ήταν ο ηγέτης, έπεσε περίπου στην εκατοστή θέση.

Αν θεωρήσουμε όλα τα υπάρχοντα περιουσιακά στοιχεία του κόσμου - υλικά, άυλα, ομόλογα κ.λπ. - ως «ένα», ποιο είναι το υπόλοιπο 99%; Καθαρή ανυπαρξία. Ή μήπως έχουμε υποθηκεύσει χρήματα σε τόσο μακρινές εποχές που αργά ή γρήγορα, σε ένα νιτσεϊκό, υπαρξιακό κίνημα, θα πέσουν πάνω μας ως ένα δραματικό παρόν. Σε κάθε περίπτωση, αυτό το μέλλον, πραγματικό ή φανταστικό, που έχει επεκταθεί σε τερατώδεις διαστάσεις από τη φαντασία και την τρέλα μας, θα πέσει μια μέρα πάνω μας. Εκείνη την ημέρα, τα χρήματα δεν θα υπάρχουν πια. Γιατί δεν θα έχουμε πια μέλλον, ούτε καν να φανταστούμε. Θα τα έχουμε καταβροχθίσει.

Δεν υπάρχουν σχόλια: