Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2026

Δημ. Μαυρόπουλος: Τι είναι η Εκκλησία;

Δημ. Μαυρόπουλος: Τι είναι η Εκκλησία;


Αυτή είναι η Εκκλησία, βασίλισσα. Η Εκκλησία αυτό το πράγμα είναι. Μια αγκαλιά είναι που μας μαζεύει όλους, μας τρέφει, μας καθοδηγεί.

Μια αγκαλιά η οποία μας υποδεικνύει όχι μόνο τον δρόμο για μια συνάντηση, γιατί ο δρόμος δεν πάει στο πουθενά. Ο δρόμος έχει κατάληξη. Ο δρόμος είναι να με συνδέσει με το πρόσωπο του Χριστού.

Αυτό είναι το εγώ της Εκκλησίας.


ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΥΡΙΟ ΜΑΥΡΟΠΟΥΛΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΥΝΤΟΜΟ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟ ΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΟΠΩΣ ΤΗΝ ΔΟΞΑΣΕ ΠΡΩΤΟΣ Ο ΦΛΩΡΟΦΣΚΙ.
Σ' ΑΥΤΟ ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΟΜΩΣ ΒΡΙΣΚΟΜΑΣΤΕ ΑΚΡΙΒΩΣ ΣΤΗΝ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΝΤΙΟ ΠΙΛΑΤΟ Ο ΟΠΟΙΟΣ ΠΛΗΡΗΣ ΓΝΩΣΕΩΣ ΚΑΙ ΣΟΦΙΑΣ ΡΩΤΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΛΗΘΕΙΑ;
Ιω. 18,33
Εἰσῆλθεν οὖν εἰς τὸ πραιτώριον πάλιν ὁ Πιλᾶτος καὶ ἐφώνησε τὸν Ἰησοῦν καὶ εἶπεν αὐτῷ· σὺ εἶ ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων;
ἀπεκρίθη αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· ἀφ᾿ ἑαυτοῦ σὺ τοῦτο λέγεις ἢ ἄλλοι σοι εἶπον περὶ ἐμοῦ;
ἀπεκρίθη ὁ Πιλᾶτος· μήτι ἐγὼ Ἰουδαῖός εἰμι; τὸ ἔθνος τὸ σὸν καὶ οἱ ἀρχιερεῖς παρέδωκάν σε ἐμοί· τί ἐποίησας;
ἀπεκρίθη Ἰησοῦς· ἡ βασιλεία ἡ ἐμὴ οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ κόσμου τούτου· εἰ ἐκ τοῦ κόσμου τούτου ἦν ἡ βασιλεία ἡ ἐμή, οἱ ὑπηρέται ἂν οἱ ἐμοὶ ἠγωνίζοντο, ἵνα μὴ παραδοθῶ τοῖς Ἰουδαίοις· νῦν δὲ ἡ βασιλεία ἡ ἐμὴ οὐκ ἔστιν ἐντεῦθεν.
εἶπεν οὖν αὐτῷ ὁ Πιλᾶτος· οὐκοῦν βασιλεὺς εἶ σύ; ἀπεκρίθη Ἰησοῦς· σὺ λέγεις ὅτι βασιλεύς εἰμι ἐγώ. ἐγὼ εἰς τοῦτο γεγέννημαι καὶ εἰς τοῦτο ἐλήλυθα εἰς τὸν κόσμον, ἵνα μαρτυρήσω τῇ ἀληθείᾳ. πᾶς ὁ ὢν ἐκ τῆς ἀληθείας ἀκούει μου τῆς φωνῆς.
λέγει αὐτῷ ὁ Πιλᾶτος· τί ἐστιν ἀλήθεια; καὶ τοῦτο εἰπὼν πάλιν ἐξῆλθε πρὸς τοὺς Ἰουδαίους καὶ λέγει αὐτοῖς· ἐγὼ οὐδεμίαν αἰτίαν εὑρίσκω ἐν αὐτῷ·
ἔστι δὲ συνήθεια ὑμῖν ἵνα ἕνα ὑμῖν ἀπολύσω ἐν τῷ πάσχα· βούλεσθε οὖν ὑμῖν ἀπολύσω τὸν βασιλέα τῶν Ἰουδαίων;
ἐκραύγασαν οὖν πάλιν πάντες λέγοντες· μὴ τοῦτον, ἀλλὰ τὸν Βαραββᾶν. ἦν δὲ ὁ Βαραββᾶς λῃστής

.ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΕΚ ΤΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ Ο ΠΙΛΑΤΟΣ ΓΙΑ ΝΑ ΑΚΟΥΣΕΙ ΤΗΝ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ, ΠΑΡΟΤΙ Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΟΥ ΤΟΝ ΕΙΧΕ ΕΙΔΟΠΟΙΗΣΕΙ. ΕΤΣΙ ΔΕΝ ΡΩΤΗΣΕ ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Η ΑΛΗΘΕΙΑ; ΟΥΤΕ ΟΙ ΝΕΟΡΘΟΔΟΞΟΙ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΕΝΝΟΗΣΟΥΝ ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ!

Ο ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΗΣ ΛΟΙΠΟΝ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ ΞΕΓΕΛΑ ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΘΕΛΟΥΝ ΤΗΝ ΑΛΛΑΓΗ ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΤΟΥΣ.

Edmund Husserl - Λογικές Έρευνες (6)

    Συνέχεια από: Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026

Έντμουντ Χούσερλ

Μετάφραση: J. N. Findlay

από τη δεύτερη γερμανική έκδοση του Logische Untersuchungen

με νέο Πρόλογο του Michael Dummett

και επιμέλεια με νέα Εισαγωγή του Dermot Moran

Εισαγωγή του Dermot Moran (συνέχεια)

Οι δημοσιευμένες αναθεωρήσεις των Λογικών Ερευνών (1913, 1921)

Η λογική δεν είναι ψυχολογία

Σχεδόν αμέσως μετά την εμφάνιση της πρώτης έκδοσης των Λογικών Ερευνών, ο Husserl άρχισε να εκφράζει τη δυσαρέσκειά του για ορισμένες διατυπώσεις της και να προβαίνει σε αναθεωρήσεις. Στις διαλέξεις του για τη θεωρία της γνώσης το 1902/03 διασαφήνιζε ήδη τη διάκριση ανάμεσα στη φαινομενολογία, την οποία χαρακτήριζε «καθαρή θεωρία των ουσιών» (reine Wesenslehre), και στην περιγραφική ψυχολογία.³⁷ Οι πρώτες ευκαιρίες, όμως, να διατυπώσει δημόσια αυτές τις απόψεις παρουσιάστηκαν το 1903: στην απάντησή του σε έναν επικριτή του, τον Melchior Palágyi,³⁸ όπου κατέστησε σαφές ότι αντλούσε την έννοια της ιδεατότητας από τον Hermann Lotze και ότι δεν αντιτασσόταν στην ψυχολογική εξήγηση των εννοιών, αλλά μόνο στη θεμελίωση της λογικής σε μια τέτοια εξήγηση· και στο Bericht über deutsche Schriften zur Logik in den Jahren 1895–1899 («Έκθεση για τα γερμανικά συγγράμματα περί λογικής κατά τα έτη 1895–1899»), όπου αποκήρυξε τον αρχικό χαρακτηρισμό του έργου του ως σειράς ερευνών «περιγραφικής ψυχολογίας».³⁹ Περί το 1905, όπως προκύπτει από επιστολές του προς τον Scheler και άλλους, ο Husserl είχε πλέον σαφή πρόθεση να δημοσιεύσει αναθεωρημένη έκδοση των Ερευνών (βλ. Hua XIX/1: xxiii). Σε μεταγενέστερους κύκλους διαλέξεων στο Göttingen, λόγου χάρη το 1906–07,⁴⁰ το 1907–08⁴¹ και το 1910–11,⁴² ανέπτυξε νέες αντιλήψεις για τη λογική, τη σημειωτική και τη σημασιολογία —μεταξύ άλλων για τη θεωρία των μορφών των σημασιών, που είχε αρχίσει στην Τέταρτη Έρευνα αλλά χρειαζόταν αναθεώρηση υπό το φως της Έκτης—, επανεξετάζοντας ουσιωδώς πλευρές των πρώτων, δοκιμαστικών του διατυπώσεων. Αυτή η πορεία οδήγησε τελικά σε μια εντελώς νέα θεωρία της φαινομενολογικής σημασίας, η οποία παρουσιάστηκε δημόσια ως θεωρία του νοήματος (noema) στις Ιδέες Ι.

Επιπλέον, από το 1905 περίπου, εμπνεόμενος από τη μελέτη του Kant και του Descartes, ο Husserl στρεφόταν προς μια υπερβατολογική κατεύθυνση, υιοθετώντας τόσο το καρτεσιανό εγχείρημα της prima philosophia, της πρώτης φιλοσοφίας, όσο και το καντιανό εγχείρημα της «κριτικής του λόγου».⁴³ Αναθεωρούσε τις απόψεις του για τη φύση της ροής της συνείδησης και για την έννοια του καθαρού εγώ, την οποία στην πρώτη έκδοση είχε απορρίψει ως περιττό αίτημα, καθώς τότε του αρκούσε το εμπειρικό εγώ. Σταδιακά κατέληξε να θεωρεί αναγκαία μια θεμελιώδη αλλαγή στάσης (Einstellungsänderung), μια απομάκρυνση από τη «φυσική στάση», ως προϋπόθεση για την ορθή φαινομενολογική θέαση των ουσιών των γνωστικών πράξεων —των «νοητικών» πράξεων γενικά— και των αντικειμένων τους, νοούμενων ως καθαρών δυνατοτήτων οποιασδήποτε συνείδησης εν γένει. Αυτός ο αναπροσανατολισμός έριξε νέο φως στη συσχέτιση ανάμεσα στην προθετική πράξη και στο αντικείμενό της, νοούμενο ως εκείνο που σκοπείται με τον τρόπο ακριβώς με τον οποίο σκοπείται: μια αντίληψη που αργότερα θα ονομαζόταν νόημα (noema) και θα εμφανιζόταν για πρώτη φορά σε δημοσιευμένο έργο στις Ιδέες Ι.

Καθώς ο Husserl προχωρούσε σε αυτή την αυτοκριτική και τον αναπροσανατολισμό, αναδείχθηκε το πρόβλημα της σχέσης των νέων φαινομενολογικών εννοιών με το ήδη δημοσιευμένο έργο του. Περί το 1911, όταν η πρώτη έκδοση των Ερευνών είχε πια εξαντληθεί και παρερμηνείες κέρδιζαν έδαφος μεταξύ των οπαδών του, άρχισε να σκέφτεται σοβαρά την αναθεώρηση ολόκληρου του έργου υπό το φως μιας νέας εισαγωγής στη φαινομενολογία και στην υπερβατολογική φιλοσοφία την οποία σχεδίαζε και η οποία τελικά εκδόθηκε ως Ιδέες Ι (1913).⁴⁴ Αρχικά έτρεφε φιλόδοξα σχέδια να παρουσιάσει μια σειρά νέων εκθέσεων της φαινομενολογίας και της φαινομενολογικής φιλοσοφίας, που θα καθιστούσαν τις παλιές Έρευνες παρωχημένες (βλ. την επιστολή του προς τον W. E. Hocking της 7ης Ιουλίου 1912, παρατιθέμενη στο Hua XIX/1: xxvi). Επειδή όμως οι Ιδέες Ι ήταν σκόπιμα ένα έργο προγραμματικού χαρακτήρα, ο Husserl έκρινε ότι έπρεπε να συμπληρωθούν με παραδείγματα συγκεκριμένων φαινομενολογικών αναλύσεων: «απόπειρες που επιτελούν πράγματι θεμελιώδη εργασία πάνω στα ίδια τα πράγματα, όπως αυτά εποπτεύονται και συλλαμβάνονται άμεσα» (Versuche wirklich ausführender Fundamentalarbeit an den unmittelbar erschauten und ergriffenen Sachen, Findlay I: 4· Hua XVIII: 9), όπως γράφει στον Πρόλογο της δεύτερης έκδοσης. Οι έξι Έρευνες θα παρέμεναν το υπόδειγμα αυτών των συγκεκριμένων φαινομενολογικών ερευνών.

Ο Husserl άρχισε να αναθεωρεί το κείμενο των Λογικών Ερευνών τον Μάρτιο του 1911, αλλά σημείωσε ουσιαστική πρόοδο μόλις την άνοιξη του 1913, αφού οι Ιδέες Ι είχαν σταλεί στο τυπογραφείο. Ακόμη όμως και η σχετικά περιορισμένη αναθεώρηση που σχεδίαζε, υπό το φως της νέας του κατανόησης της φαινομενολογίας όπως εκφραζόταν στις Ιδέες Ι, αποδείχθηκε υπερβολικά απαιτητική. Έτσι, το 1913 εξέδωσε μια δεύτερη έκδοση που είχε αναθεωρηθεί μόνο εν μέρει.⁴⁵ Αυτή ήταν η «μέση οδός» (Mittelweg) του, όπως την αποκάλεσε στον Πρόλογο της δεύτερης έκδοσης, όπου διατύπωσε τρεις «γνώμονες» για την αναθεώρηση (Findlay I: 4–5· Hua XVIII: 10–11): να αφήσει ορισμένα επιμέρους σφάλματα στη θέση τους, ως στάδια της δικής του πορείας σκέψης· να βελτιώσει ό,τι μπορούσε να βελτιωθεί, χωρίς να μεταβάλει την πορεία και το ύφος του πρωτοτύπου· και να οδηγήσει τον αναγνώστη, βαθμίδα προς βαθμίδα, σε νεότερες και βαθύτερες ενοράσεις.

Στην αναθεώρηση, τα Προλεγόμενα, που είχαν γραφτεί με ενιαίο σκοπό, παρέμειναν κατά το μεγαλύτερο μέρος τους αμετάβλητα. Αντίθετα, τα χωρία των Ερευνών που συζητούσαν ειδικά τη φύση της φαινομενολογίας και το είδος της ενόρασης των ουσιών την οποία αυτή προϋποθέτει τροποποιήθηκαν και διευρύνθηκαν εκτενώς. Γενικά, η δεύτερη έκδοση αναδεικνύει την κεντρική ανακάλυψη της φαινομενολογίας —μια έννοια που στην πρώτη έκδοση είχε τύχει μόνο παρεμπίπτουσας και περιστασιακής πραγμάτευσης— και παρέχει ασφαλέστερες ενδείξεις για τη φύση της. Έτσι, επικαλούμενος το κείμενό του του 1903 (το οποίο παραθέτει στον Πρόλογο της δεύτερης έκδοσης, Findlay I: 6· Hua XVIII: 13), ο Husserl υποστηρίζει ότι το κύριο σφάλμα της έκδοσης του 1901 ήταν πως ονόμαζε τη φαινομενολογία «περιγραφική ψυχολογία». Στην πραγματικότητα, η φαινομενολογία δεν γνωρίζει τίποτε για προσωπικά βιώματα, για τον εαυτό ή για άλλους· ούτε θέτει στον εαυτό της σχετικά ερωτήματα, ούτε τα απαντά, ούτε διατυπώνει υποθέσεις γι’ αυτά. Το 1903 ο Husserl είχε υποστηρίξει ότι αυτή η καθαρά εμμενής φαινομενολογία έπρεπε να είναι απαλλαγμένη από κάθε παραδοχή για τη φύση του ψυχικού και, επιπλέον, ότι θα παρείχε μια κριτική της γνώσης, η οποία θα μπορούσε στη συνέχεια να χρησιμεύσει ως βάση για την εμπειρική ψυχολογία ή άλλες επιστήμες. Καθεαυτήν, όμως, η φαινομενολογία δεν ταυτίζεται με την περιγραφική ψυχολογία.⁴⁶ Αυτή η φαινομενολογική προσέγγιση καθιστά εναργείς τις γενικές ουσίες των εννοιών και των νόμων της λογικής. Μολονότι τόσο η περιγραφική ψυχολογία όσο και η φαινομενολογία είναι a priori επιστημονικοί κλάδοι, η φαινομενολογία διακόπτει κάθε δεσμό με τους επιμέρους νόες και τις πραγματικές ψυχικές διαδικασίες, ακόμη και όταν αυτές νοούνται με τον πλέον παραδειγματικό τρόπο (LI, Εισαγωγή §3, Findlay I: 171· Hua XIX/1: 16 — προσθήκη της δεύτερης έκδοσης).

Ο Husserl τονίζει πλέον εντονότερα ότι αυτή η ειδητική επιστήμη στηρίζεται εξ ολοκλήρου στην ενάργεια της καθαρής εποπτείας και εργάζεται εντός της «σφαίρας της εμμένειας», θέτοντας σε παρένθεση κάθε μέριμνα για την εγκόσμια ύπαρξη και τις πραγματικές ψυχολογικές διαδικασίες. Έτσι εισάγει στο κείμενο των Ερευνών τις έννοιες της θέσης σε παρένθεση, της εποχής και της αναγωγής, οι οποίες απέκτησαν κεντρική θέση στις παρουσιάσεις της φαινομενολογίας του μόνο μετά το 1905.⁴⁷ Τονίζει πλέον πόσο απομακρυσμένος από τη συνηθισμένη εμπειρία και αφύσικος είναι ο φαινομενολογικός αναστοχασμός και επεκτείνει την ενότητα (LI, Εισαγωγή §3) που απαριθμεί τις διάφορες δυσκολίες της μετάβασης από την αφελή στην αναστοχαστική κατανόηση. Η καθαρή φαινομενολογική θέαση των ουσιών (Wesensschau) πρέπει να απαλλαγεί από την εγγενή τάση της να θέτει τον κόσμο ως υπάρχοντα και από τις συναφείς πεποιθήσεις που ανήκουν σε αυτό που ο Husserl ονομάζει «φυσική στάση» (die natürliche Einstellung), με την παραδοχή της περί πραγματικής ύπαρξης (empirisch-reales Dasein· βλ. LI V §2, Findlay II: 82· Hua XIX/1: 357 — παράγραφος που προστέθηκε στη δεύτερη έκδοση). Αυτή ακριβώς η κάθαρση της γνωσιολογίας από τις στρεβλώσεις που επιβάλλει η φυσική στάση οδήγησε τον Husserl να θεωρήσει τη φαινομενολογία ουσιωδώς διακριτή από κάθε ψυχολογία, περιλαμβανομένης της περιγραφικής. Η φαινομενολογία έπρεπε, αντιθέτως, να είναι η «καθολική επιστήμη της καθαρής συνείδησης».⁴⁸ Ο Husserl τόνισε αργότερα ότι η πρώτη έκδοση περιείχε ήδη de facto «αναλύσεις ουσίας», αλλά ότι ο ίδιος έφτασε σταδιακά σε σαφέστερη επίγνωση του καθαρά ειδητικού χαρακτήρα των ερευνών του.⁴⁹

Οι αναθεωρήσεις της δεύτερης έκδοσης υπογραμμίζουν διαρκώς τον καθαρό a priori, ειδητικό χαρακτήρα της φαινομενολογίας. Ας δούμε μια χαρακτηριστική αναθεώρηση στην Τρίτη Έρευνα. Η αρχική πρόταση της πρώτης έκδοσης, που αναφερόταν στις σχέσεις εξάρτησης ανάμεσα στην ποιότητα και στην ένταση ενός τόνου, έλεγε: «Και αυτό δεν είναι απλό γεγονός, αλλά αναγκαιότητα». Η δεύτερη έκδοση την αναδιατυπώνει ως εξής: «Είναι προφανές ότι αυτό δεν είναι απλό εμπειρικό γεγονός, αλλά μια a priori αναγκαιότητα θεμελιωμένη στην καθαρή ουσία» (LI III §4, Findlay II: 18· Hua XIX/1: 237). Ο καθαρός a priori ουσιώδης χαρακτήρας των νόμων που αποκαλύπτει η φαινομενολογική ενόραση αντιπαρατίθεται πλέον με σαφήνεια στο είδος της εμπειρικής γενίκευσης που χαρακτηρίζει τις φυσικές επιστήμες. Για να διασαφηνίσει περαιτέρω αυτό το σημείο, ο Husserl αντικατέστησε την §12 της Τρίτης Έρευνας (LI III §12), η οποία πραγματευόταν σχέσεις εξάρτησης ανάμεσα σε μέρη που συνυπάρχουν χρονικά και σε μέρη που διαδέχονται το ένα το άλλο, με μια ενότητα γραμμένη εξ ολοκλήρου από την αρχή για τη δεύτερη έκδοση. Εκεί προσδιορίζει ακριβέστερα τη διάκριση μεταξύ αναλυτικών και συνθετικών προτάσεων: οι αναλυτικές προτάσεις είναι καθαρά τυπικές και δεν καθορίζονται κατά κανέναν τρόπο από το περιεχόμενό τους, ενώ οι a priori νόμοι που σχετίζονται με περιεχόμενα είναι συνθετικοί a priori.

Η φαινομενολογία εστιάζει στα ουσιώδη χαρακτηριστικά των καταστάσεων συνείδησης εν γένει —όπως και ο Kant ενδιαφέρεται για τη γνώση εν γένει (Erkenntnis überhaupt, αντίληψη που είχε ήδη αναπτυχθεί στην πρώτη έκδοση)—, νοούμενων ως καθαρών δυνατοτήτων και όχι με βάση οποιαδήποτε εμπειρική πραγμάτωσή τους σε ζώα, ανθρώπους ή άλλα είδη νοών. Σε αντιδιαστολή προς την καθαρή φαινομενολογία, ο Husserl χαρακτηρίζει τώρα με μεγαλύτερη σαφήνεια κάθε ψυχολογία ως εμπειρική: ως αιτιακή επιστήμη των φυσικών οργανισμών και των ψυχοφυσικών τους καταστάσεων, λόγου χάρη «ως εμπειρική επιστήμη των ψυχικών ιδιοτήτων και καταστάσεων ζωικών πραγματικοτήτων» (als Erfahrungswissenschaft von psychischen Eigenschaften und Zuständen animalischer Realitäten, LI, Εισαγωγή §2, Findlay I: 169· Hua XIX/1: 12), ως επιστήμη που μελετά «τις πραγματικές καταστάσεις έμβιων οργανισμών μέσα σε μια πραγματική φυσική τάξη» (LI, Εισαγωγή §6, Findlay I: 176· Hua XIX/1: 23). Ο Husserl διακρίνει από την καθαρή φαινομενολογία τόσο την εμπειρική ψυχολογία όσο και την περιγραφική ψυχολογία, ως κλάδο της πρώτης. Μολονότι η ψυχολογία είναι μια πολύτιμη εμπειρική επιστήμη, η αναγωγή των σημασιών σε ψυχολογικές καταστάσεις, δηλαδή ο «ψυχολογισμός», αποτελεί φυσικό και διαρκή πειρασμό για τον νου —«αρχικά αναπόφευκτο, αφού ριζώνει σε ουσιώδεις λόγους» (LI, Εισαγωγή §2, Findlay I: 169· Hua XIX/1: 12)—, ο οποίος μπορεί να θεραπευτεί μόνο με τη φαινομενολογική ανάλυση. Μόνο η καθαρή φαινομενολογία, και όχι η περιγραφική ψυχολογία, γράφει ο Husserl στη δεύτερη έκδοση, μπορεί να υπερβεί τον ψυχολογισμό (LI, Εισαγωγή §2, Findlay I: 169· Hua XIX/1: 11–12). Επιπλέον, απομακρύνεται από τον νεοκαντιανισμό, τονίζοντας ότι η σύλληψη των όρων δυνατότητας της γνώσης προκύπτει από την ενόραση της ουσίας της γνώσης, δηλαδή από τη φαινομενολογική θέαση.

Σε συμφωνία με τον νέο υπερβατολογικό προσανατολισμό του, ο Husserl δείχνει στη δεύτερη έκδοση μεγαλύτερη εκτίμηση για το «καθαρό εγώ» (das reine Ich, LI V §§5, 8) των νεοκαντιανών, ιδίως του Natorp, το οποίο είχε αρχικά απορρίψει ως περιττό αίτημα για την ενοποίηση της συνείδησης (βλ. LI V §8, Findlay II: 352· Hua XIX/1: 374). Προσπαθεί επίσης να βελτιώσει τις πρώτες του απόπειρες διάκρισης ανάμεσα στην ποιότητα και την προθετική ύλη των πράξεων. Ειδικότερα, δεν ήταν ικανοποιημένος από τον αρχικό του χαρακτηρισμό της αισθητηριακής ύλης της πράξης και του τρόπου με τον οποίο αυτή προσλαμβάνεται και ερμηνεύεται μέσα στην πράξη. Η μεταγενέστερη εξήγησή του για το νόημα (noema) προσφέρθηκε ως διόρθωση (βλ., λ.χ., LI V §16, Findlay II: 354· Hua XIX/1: 411).

Στην πρώτη έκδοση, ο Husserl είχε χαρακτηρίσει τη φαινομενολογία ως διεύρυνση ή διασαφήνιση της γνωσιολογίας (λ.χ. LI, Εισαγωγή §1, Findlay I: 166· §2, I: 168), στο μέτρο που προσέφερε ένα είδος «ανάλυσης εννοιών» (Begriffsanalyse), με αντικείμενο τη διάκριση και την αποσαφήνιση των διαφορετικών σημασιών βασικών γνωσιολογικών εννοιών, όπως η «παράσταση» (Vorstellung). Στην Εισαγωγή του στη δεύτερη έκδοση έχει πλέον μεγαλύτερη επίγνωση μιας πιθανής παρεξήγησης: αυτή η ανάλυση εννοιών θα μπορούσε να θεωρηθεί απλώς έρευνα της γλώσσας, με άλλα λόγια γλωσσική ανάλυση, ενώ στην πραγματικότητα ο Husserl θέλει να διακρίνει την «αναλυτική φαινομενολογία» του από τη γλωσσική ανάλυση. Η εξάρτηση από τη γλώσσα μπορεί να είναι παραπλανητική, πιστεύει, επειδή οι γλωσσικοί όροι έχουν τη θέση τους «στη φυσική στάση» (in der natürlichen Einstellung) και μπορεί να μας παραπλανήσουν ως προς τον ουσιώδη χαρακτήρα των εννοιών που εκφράζουν. Η φαινομενολογική σκέψη για τη συνείδηση, αντίθετα, λαμβάνει χώρα στο ειδητικό πεδίο, όπου όλες οι φυσικές στάσεις τίθενται σε παρένθεση. Για τον Husserl είναι ασφαλώς αλήθεια ότι τα αντικείμενα της λογικής —οι προτάσεις ή αποφάνσεις (Sätze)— απαντούν μόνο με το γραμματικό τους περίβλημα, δηλαδή σε γλωσσικές διατυπώσεις, και είναι προφανές γεγονός ότι τα ευρήματα της επιστήμης λαμβάνουν τελικά τη μορφή γλωσσικών εκφωνήσεων ή προτάσεων. Ο Husserl συμφωνεί, λοιπόν, με τον J. S. Mill ότι οι συζητήσεις για τη λογική πρέπει να αρχίζουν με την εξέταση της γλώσσας· η εξέταση αυτή, όμως, δεν αφορά τη φύση της γραμματικής ή την ιστορική εξέλιξη της γλώσσας καθαυτές, αλλά τη σχέση της γλώσσας με μια θεωρία της γνώσης. Ο Husserl επιδιώκει μια «καθαρή φαινομενολογία των βιωμάτων της σκέψης και της γνώσης» (Findlay I: 166· Hua XIX/1: 6): βιωμάτων που δεν πρέπει να νοούνται ως εμπειρικά γεγονότα, αλλά να συλλαμβάνονται «στην καθαρή γενικότητα της ουσίας τους» (ό.π.). Η γλωσσική ανάλυση δεν υποκαθιστά τη θεμελιώδη ανάλυση της συνείδησης (βλ. LI I §21). Με αυτή την έννοια, η φαινομενολογία διασαφηνίζει τη γλωσσική μας πρακτική και όχι το αντίστροφο.

Συνεχίζεται

Επόμενη ενότητα: «Οι ανολοκλήρωτες αναθεωρήσεις της Έκτης Έρευνας».

Σημειώσεις της Εισαγωγής — 37–49

Το Μανιφέστο της Τεχνοκρατικής Δικτατορίας (II)

 Maurizio Blondet


Η αξιολόγηση του Roberto Pecchioli

για το μανιφέστο της τεχνολογικής δημοκρατίας του Palantir, όπως αναμενόταν στο πρώτο μέρος, είναι συντριπτικά αρνητική, ακόμη και ανησυχητική. Ξεκινώντας από τον παραπλανητικό τίτλο. Δεν μιλάει για δημοκρατία - έναν κοινό χώρο - ούτε για τεχνολογία, αλλά για δικτατορία και τεχνοκρατία. Το κράτος, ακόμη και το αμερικανικό κράτος, το οποίο «πρέπει» να συνεχίσει να κυβερνά τον κόσμο, είναι κλειδωμένο μέσα σε έναν τεχνολογικό και οικονομικό μηχανισμό και μια στρατιωτική διάσταση που τον περιέχει και τον ενσωματώνει, ένα συσσωμάτωμα που κυριαρχείται από την ιδιωτικοποιημένη θέληση για εξουσία από την οποία ο λαός και το κοινό καλό εξαφανίζονται εντελώς.

Αυτό δεν διαφέρει από τις θεωρίες του «σκοτεινού διαφωτισμού», στον οποίο το κράτος διαλύεται εντός της κυριαρχίας μεγάλων εταιρικών οντοτήτων. Είναι μόνο εν μέρει εντυπωσιακό το γεγονός ότι η θεωρία προέρχεται από τον Alex Karp, ο οποίος αυτοαποκαλείται φιλελεύθερος και δημοκράτης ψηφοφόρος. Τα υψηλότερα επίπεδα εξουσίας προσποιούνται ότι διαιρούν για να συνενωθούν.

Η στρατιωτικοποίηση του συστήματος έχει ένα διοικητικό επιτελείο: τους διευθύνοντες συμβούλους και τους σκεπτόμενους άνδρες της Σίλικον Βάλεϊ, οι οποίοι έχουν την «υποχρέωση να συμμετέχουν ενεργά στην άμυνα του έθνους». Δηλαδή, τη χούφτα της εξουσίας που την κατευθύνει. Αρκετά με την ήπια ισχύ, την ήπια ισχύ που σαγηνεύει αλλά δεν είναι αρκετά ισχυρή για να  κυβερνήσει: χρειαζόμαστε σκληρή ισχύ, ωμή βία, ακόμη και αν αναπτυχθεί τεχνολογικά, εφευρίσκοντας και πουλώντας ολοένα και πιο ισχυρό λογισμικό σε υψηλές τιμές. Το νέο σύνορο της σκληρής ισχύος είναι το σύνολο των προγραμμάτων και των οδηγιών που επιτρέπουν τη λειτουργία των ηλεκτρονικών συσκευών . Η κοινωνία στο σύνολό της πρέπει να πειθαρχηθεί και οι δημόσιοι αξιωματούχοι πρέπει να πειστούν ότι είναι οι ευαγγελιστές της νέας εποχής. Κανένα ενδιαφέρον για την ελευθερία, είτε ατομική είτε συλλογική, ούτε για την επιμονή των κοινοτήτων. 

Η «ατομική εποχή τελειώνει» υπέρ του λογισμικού, αλλά η αμερικανική ηγεμονία συνεχίζεται, στο πρόσωπο της τεχνολογικής ελίτ: μια ακόμη πιο θρασύτατη εκδοχή του νεοσυντηρητικού κόσμου. Η Palantir —η οποία αντλεί τα δύο τρίτα των εσόδων της από συμβάσεις με ομοσπονδιακές υπηρεσίες των ΗΠΑ— υποδεικνύει σαφώς την ύπαρξη αντιπάλων και την ανάγκη καταπολέμησής τους, με ένα περαιτέρω άλμα στον επανεξοπλισμό και την επαναφορά της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας. Οι εχθροί είναι, πρώτα και κύρια, η Ρωσία και η Κίνα. Όχι για ιδεολογικούς λόγους (η ρητορική του «ελεύθερου κόσμου» απλώς υπονοείται) αλλά ως εμπόδια στην εγκαθίδρυση ενός νέου αμερικανικού αιώνα. Υπό αυτή την έννοια, το αίτημα για αποκατάσταση μιας ορισμένης ανεξαρτησίας στη Γερμανία και την Ιαπωνία, μαζί με τις μεγάλες ήττες της Ιταλίας στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, θα πρέπει να ερμηνευτεί. Ας μην μας παραπλανά η φαινομενική επιθυμία να απελευθερωθούν αυτά τα έθνη. Αυτό που έχει σημασία είναι μόνο να επιστρέψουν στον ιστορικό τους ρόλο ως γεωπολιτικοί αντίπαλοι, ο ένας στη Ρωσία, ο άλλος στην Κίνα. Πάντα υπό αμερικανικό έλεγχο και την τεχνολογική αντίδραση της Silicon Valley. Το σημείο 16 αναγνωρίζει ειλικρινά το τεχνοκρατικό εγχείρημα. «Η κουλτούρα σχεδόν χλευάζει το ενδιαφέρον του Musk για τις μεγάλες αφηγήσεις, σαν οι δισεκατομμυριούχοι να πρέπει απλώς να παραμείνουν στη σφαίρα του προσωπικού τους πλουτισμού». Χωρίς άλλη καθυστέρηση, όποιος έχει τα περισσότερα χρήματα έχει όλη την εξουσία, κυβερνά τον κόσμο και απαλλάσσεται από το ενοχλητικό απόκομμα της λαϊκής βούλησης, με τη μεσολάβηση των κρατών που οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες σκοπεύουν να... κληρονομούν τις λειτουργίες και τη διακυβέρνηση των εταιρειών. Οι άνθρωποι έχουν τον ίδιο παλιό ρόλο: καταναλωτές και κρέας για τα κανόνια όταν η σύγκρουση κλιμακώνεται σε ανοιχτό πόλεμο. 

Σε όλα αυτά Η αναφορά στις «προοδευτικές αξίες» που προπαγανδίζουν οι ΗΠΑ και στη μακρά περίοδο ειρήνης  που εγγυάται -σύμφωνα με τον Καρπ και τους συνεργάτες του- η αμερικανική ισχύς, όχι η πυρηνική ισορροπία, είναι γελοία. Ένα απλό ρητορικό τέχνασμα, αφού, προειδοποιούν, «η ψυχολογιοποίηση τής σύγχρονης πολιτικής μας οδηγεί σε λάθος δρόμο». Πρέπει να επικεντρωθούμε στα ουσιώδη, να ξεχάσουμε τις αρχές του παρελθόντος και  να επικεντρωθούμε στη μόνη πρόοδο που έχει σημασία: την τεχνολογική πρόοδο που θα μας επιτρέψει να κατασκευάσουμε ολοένα και πιο ισχυρές μηχανές που θα κινούνται από πιο εξελιγμένο λογισμικό, που θα ελέγχεται και θα ανήκει σε μια ιδιωτική εταιρεία που, κατέχοντας όλα τα μέσα, θα καθορίζει όλους τους σκοπούς. Δικούς της.

Το κάλεσμα για τη Σίλικον Βάλεϊ να «αντιμετωπίσει το βίαιο έγκλημα» είναι εξαιρετικά ύπουλο. Μηδενική ανοχή για τις μαφίες, τους εγκληματίες και τα καρτέλ ναρκωτικών; Όχι ακριβώς.  Αντίθετα, η επιθυμία να αυστηροποιηθεί η επιτήρηση του
πληθυσμού με το πρόσχημα της ασφάλειας. Νόμος και τάξη, αλλά για αυτούς και με τους δικούς τους  όρους. Μου έρχεται στο μυαλό η κινηματογραφική φαντασία του Minority Report. Τα  «προγνωστικά» της ταινίας είναι όντα προικισμένα με ψυχικές δυνάμεις (τίποτα δεν εμποδίζει αυτές τις ικανότητες να προέρχονται από
έξυπνες μηχανές) ικανά να προβλέπουν μελλοντικά γεγονότα, συλλαμβάνοντας πιθανούς δράστες  πριν διαπράξουν κάποιο έγκλημα. Από εκεί και πέρα, είναι ένα μικρό βήμα προς τα τηλεχειριζόμενα αστυνομικά ρομπότ.


Ιδιαίτερα ενδιαφέροντα, από μεταπολιτική άποψη, είναι τα  τρία τελευταία σημεία του μανιφέστου. Από τη μία πλευρά, φαίνονται να είναι τα μόνα φώτα ενός ανησυχητικού, βίαιου,  παγωμένου και βαθιά υλιστικού εγχειρήματος. Από την άλλη, μπορούν να ερμηνευθούν ως εκφράσεις ενός  απαράδεκτου υπερεθνικισμού. Το σημείο 20 καταδικάζει «την εκτεταμένη μισαλλοδοξία απέναντι στις θρησκευτικές πεποιθήσεις σε ορισμένους κύκλους». Αυτό είναι απολύτως αληθές, αλλά θα πρέπει να διευκρινιστεί σε ποιους αναφέρονται.

Ο άθρησκος αθεϊσμός της δυτικής νεωτερικότητας είναι η σημαία των υπερανθρώπινων και μεταανθρώπινων πρωτοποριών που τρέφονται από τον επιστημονικό υλισμό, του οποίου οι γκουρού του Παλαντίρ είναι  κορυφαίοι εκφραστές. Τι λένε λοιπόν ο Καρπ και ο συνεργάτης του Θιέλ, ο οποίος  δίνει διαλέξεις για τον Αντίχριστο; Επιδιώκουν την επιστροφή σε υπερβατικές αρχές ή, πιο  πεζά, σκοπεύουν να θέσουν τα θεμέλια για μια παρόμοια έμφυτη θρησκεία ή να χτίσουν γέφυρες  προς ορισμένες σκοτεινές φιλοδοξίες - αρκετά ισχυρές στην Αμερική - εβραϊκών και  ευαγγελικών φονταμενταλιστικών τομέων;
Ομοίως, θα θέλαμε να χειροκροτήσουμε την πολιτική ακρίβεια των δύο τελευταίων σημείων. Οι πολιτισμοί  δεν είναι όλοι ίσοι και πρέπει να υπόκεινται σε κριτική κρίση. Σωστό. Αλλά όχι επειδή είναι «δυσλειτουργικοί» ή «οπισθοδρομικοί». Η πρώτη είναι μια έννοια που συνδέεται ουσιαστικά με την οικονομία και  το κέρδος, η δεύτερη είναι μια κρίση εσωτερική σε μια ιεραρχία αξιών της οποίας το κέντρο είναι η κατηγορία
της προόδου (τεχνολογικής, υλικής, σίγουρα όχι ηθικής ή πνευματικής). Δεν πιστεύουμε
καθόλου στην ισοδυναμία κάθε πολιτισμού ή οράματος ζωής, αλλά δεν μπορούμε να θέσουμε  την πρόοδο (οριζόμενη ως «ζωτικής σημασίας») της τεχνολογίας ως το μοναδικό διακριτικό κριτήριο.


Το τελευταίο σημείο προσφέρεται επίσης για αντίθετες ερμηνείες. Αν, ορθώς, «πρέπει να αντισταθούμε στον  επιφανειακό πειρασμό ενός κενού και χωρίς νόημα πλουραλισμού», που έχει οδηγήσει σε  αφόρητες υπερβολές όπως η ακύρωση του πολιτισμού και η λήθη της φυσικής αλήθειας στο  όνομα του πιο παράλογου υποκειμενισμού, δεν μπορούμε να κλειδωθούμε σε έναν φανατικό  τεχνολογικό δογματισμό. Παραφράζοντας τον Άμλετ, τον Καρπ, υπάρχουν περισσότερα πράγματα στον ουρανό και τη γη από ό,τι βρίσκονται στο μυαλό των ανθρώπων.

Ονειρεύεστε όλη σας την τεχνολογία. Δηλαδή, τα όρια της ανθρώπινης λογικής και οι κίνδυνοι της  αντικατάστασής της από λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης δεν μπορούν να θυσιαστούν  στο βωμό μιας θέλησης για εξουσία ως αυτοσκοπού, ενώπιον της οποίας θα έπρεπε να επιστρέψουμε στις απαρχές του πολιτισμού μας, στον Προμηθέα δεσμευμένο για να μην καταστρέψει τα πάντα.
Το Palantir και οι γκουρού του μας προειδοποιούν για την παρακμή των εθνικών πολιτισμών στο όνομα  της συμπερίληψης. «Ένταξη σε τι;» ρωτάει το μανιφέστο. Θα ήταν μουσική στα  αυτιά εκείνων που έχουν θέσει στον εαυτό τους το ίδιο ερώτημα εδώ και χρόνια. Το γεγονός είναι ότι δεν μιλούν για πολιτισμούς ή ιδέες , αλλά για την κατασκευή ενός βάναυσου, απανθρωποποιημένου και εγγενώς αποκλειστικού τεχνοκρατικού έργου . Η δικτατορία του λογισμικού σβήνει κάθε υπολειμματική ανθρώπινη ορθολογικότητα. Η πλήρης εξάρτηση από την Τεχνητή Νοημοσύνη αποκλείει, μάλιστα εκδιώκει, την ανθρώπινη νοημοσύνη υπέρ εκείνων που ελέγχουν τη μεγαμηχανή. Η εξουσία στα χέρια μιας χούφτας υπερπλούσιων ανθρώπων και ιδιοφυΐων υπολογιστών αποκλείει την ηθική διάσταση. Είναι αδιάφορη, αν όχι ανοιχτά εχθρική, προς το ανθρώπινο πρόσωπο. Η «σκληρή ισχύς» ασκείται μέσω βίας και καταναγκασμού: δεν είναι ποτέ προς το συμφέρον λαών ή ατόμων. Μπορεί επίσης να αμφισβητηθεί από επιστημονική άποψη: προαναγγέλλει έναν καταπιεστικό τεχνοκρατικό συγκεντρωτισμό που θα μπορούσε παραδόξως να καταπνίξει την αχαλίνωτη και αχαλίνωτη καινοτομία που απαιτεί. Το μανιφέστο - η δημόσια ιδεολογία μιας χούφτας ιδιωτικών εταιρειών - είναι ουσιαστικά η πραγματοποίηση και αναπαραγωγή, ενισχυμένη από την τεράστια δύναμη των σημερινών τεχνολογιών, των ηγεμονικών ισχυρισμών αυτού που ο Ντουάιτ Αϊζενχάουερ, στην αποχαιρετιστήρια ομιλία του ως Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών τον Ιανουάριο του 1961, όρισε ως το στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα. Ένα απόσπασμα από την ομιλία του πρώην στρατηγού και πολιτικού ηγέτη αξίζει να αντιπαραβληθεί με το σχέδιο Παλαντίρ ως τη βάση ενός αντιμανιφέστο για μια ελεύθερη, σε εγρήγορση και συνειδητή ανθρωπότητα. «Η σύνδεση ενός τεράστιου σώματος στρατιωτικών θεσμών και μιας τεράστιας βιομηχανίας εξοπλισμών είναι νέα στην αμερικανική εμπειρία. Η συνολική επιρροή στην οικονομία, την πολιτική, ακόμη και την πνευματικότητα γίνεται αισθητή σε κάθε πόλη, σε κάθε κρατική υπηρεσία, σε κάθε κυβερνητικό γραφείο. Ωστόσο, δεν πρέπει να παραλείψουμε να κατανοήσουμε τις σοβαρές επιπτώσεις της.

Επιπτώσεις. Η φιλοσοφία και η ηθική μας, οι πόροι μας και ο τρόπος ζωής μας
επηρεάζονται: ο ίδιος ο ιστός της κοινωνίας μας. Στις κυβερνητικές μας αποφάσεις, πρέπει να προφυλασσόμαστε από την απόκτηση αδικαιολόγητης, φανερής και συγκεκαλυμμένης επιρροής από  το στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα. Η πιθανότητα καταστροφικής ανόδου δυνάμεων που  υπερισχύουν της έδρας και των προνομίων τους υπάρχει τώρα και θα συνεχιστεί στο μέλλον. Δεν πρέπει ποτέ  να επιτρέψουμε στο βάρος αυτού του συνδυασμού δυνάμεων να θέσει σε κίνδυνο  τις ελευθερίες μας. Δεν πρέπει να υποθέτουμε ότι κάθε δικαίωμα είναι εγγυημένο. Μόνο ένας  άγρυπνος και ενημερωμένος πολίτης μπορεί να επιτύχει έναν κατάλληλο συμβιβασμό μεταξύ  του τεράστιου βιομηχανικού και στρατιωτικού μηχανισμού και των ειρηνικών μεθόδων και των μακροπρόθεσμων στόχων μας,  ώστε η ασφάλεια και η ελευθερία να μπορούν να ακμάσουν μαζί.

Η ΚΛΟΠΗ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

 από τον Roberto Pecchioli - 09/08/2026

Η ΚΛΟΠΗ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Πηγή: EreticaMente

Κάποιος αποφασίζει ότι οι άντρες πρέπει να ξυρίζουν τα μαλλιά τους στα πλάγια, και όλοι τρέχουν στον κουρέα, ή μάλλον, στον κομμωτή. Οι ίδιοι άνθρωποι επιλέγουν μια καλλονή που απαιτεί τατουάζ στο σώμα τους, και οι μάζες κάνουν τατουάζ με χαρά, αδειάζοντας και τα πορτοφόλια τους. Άλλοι αποφασίζουν ότι οι γυναίκες και τα κορίτσια πρέπει να επιδεικνύουν τα οπίσθιά τους στην παραλία, και σαν δια μαγείας, εμφανίζεται η μαζική επίδειξη οπισθίων, πολύ χρήσιμη στους κατασκευαστές για την κατασκευή ακριβών μαγιό από λίγα μόνο εκατοστά υφάσματος. Μήπως η μοναξιά των ατομικιστικών ατόμων χωρίς κληρονόμους σε αρρωσταίνει; Αγοράστε ένα, ή δύο, ή περισσότερα σκυλιά, και γίνετε πελάτες σούπερ μάρκετ που ειδικεύονται στην ευημερία των παρένθετων παιδιών σας. Επιδεικνύουμε ποιοι είμαστε, εκθέτουμε κάθε στιγμή της ζωής μας στο βραστό καζάνι των νέων μέσων κοινωνικής δικτύωσης, ξεχνώντας κάθε ιδιωτικότητα, σβήνοντας τη σεμνότητα των πράξεων και των συναισθημάτων, εκθέτοντας ανέμελα πτυχές της ζωής που πάντα παρέμεναν κρυμμένες. Το αποκαλούν διαφάνεια, και ποιος ξέρει γιατί είναι υποχρέωση, ακόμη και αξία. Η λίστα θα μπορούσε να συνεχιστεί, δικαιολογημένη με νέες και κενές λέξεις: ένταξη, ανθεκτικότητα, βιωσιμότητα. Η αλήθεια είναι ότι οι περισσότεροι άνθρωποι -δεν είμαστε πλέον λαός- τα πιστεύουν όλα, συμπεριφερόμενοι ακριβώς όπως θέλουν αυτοί που βρίσκονται στην εξουσία. Πώς ήταν δυνατόν να εξαρτηθούν οι μάζες σε σημείο να χάσουν κάθε συνείδηση, ανεξάρτητη σκέψη και κριτική σκέψη; 

Η απάντηση είναι περίπλοκη, αλλά η κοινωνία της απεριόριστης φύσης, ο πιο βάναυσος υλισμός, ο ατομικισμός και η αδιαφορία για τους άλλους, για τη λογική, για την προσωπική κρίση, είναι οι καρποί μιας νέας ανθρωπολογίας.

 Ένας άνθρωπος χωρίς ιδιότητες βασιλεύει αδιαμφισβήτητα από μια βιαστική κυριαρχία που στοχεύει στην κατανάλωση, στο παρόν χωρίς αύριο, αδιάφορος για τα πάντα. Αν δεν είσαι στο τραπέζι, λέει μια διπλωματική παροιμία, είσαι στο μενού. Αλλά η πλειοψηφία δεν το γνωρίζει αυτό και σε κάθε περίπτωση δεν νοιάζεται, ενδιαφέρεται μόνο για το άμεσο, τις αμφίβολες απολαύσεις της κατανάλωσης, ένα ενιαίο, ετεροκατευθυνόμενο έργο ζωής.

Ξέγνοιαστοι, δηλαδή, απαλλαγμένοι από σκέψη, κλεμμένοι από το σύστημα χωρίς να το συνειδητοποιούμε, πεπεισμένοι ότι είμαστε ελεύθεροι. Η ελευθερία των δικαιωμάτων χωρίς καθήκοντα και της φλυαρίας στο διαδίκτυο. Ο Φρίντριχ Σίλερ είχε δίκιο: ο άνθρωπος απαιτεί ελευθερία λόγου επειδή απεχθάνεται την ελευθερία της σκέψης, μια κουραστική άσκηση που σε ζαλίζει, σου προκαλεί πονοκέφαλο και δημιουργεί τον φόβο ότι δεν είσαι «σαν όλους τους άλλους» και ότι χάνεις κάτι, τον φόβο του FOMO ( φόβο του να χάσεις κάτι ). Έχουμε εγκαταλείψει τη σκέψη σε αντάλλαγμα για οτιδήποτε μάταιο, φευγαλέο και ανούσιο. Ο Μαρτσέλο Βενετσιάνι έγραψε ότι ο άνθρωπος ακολουθεί την κακία ή την αρετή με την ίδια άτονη, κοινωνική αδιαφορία. Εξαρτάται από το τι ενσταλάζουν οι κυρίαρχες δυνάμεις στη συνείδησή μας.

Ζούμε σε μια εποχή οπισθοδρόμησης, εμφανής στη σταθερή παρακμή της μουσικής, η οποία τείνει να ικανοποιεί τα πιο κατώτερα γούστα, και στην άνοδο μιας λογοτεχνίας και τέχνης (αυτό που μια χούφτα αισιόδοξοι αποκαλούν τέτοια) που είναι στερεότυπη, κοινότοπη, ακατέργαστη, χωρίς στυλ και ουσία, με παιδική γλώσσα και ανούσιες ματαιοδοξίες. Είναι εμφανές στην ηθική υποβάθμιση, η οποία δεν είναι απλώς η αποδοχή του ελευθεριασμού (όπως παραπονιούνται οι ηθικολόγοι με το κιλό) αλλά μια αδυναμία να διακρίνουμε τη φύση των πράξεών μας, ακρωτηριασμός και παράλυση της συνείδησης. Μοιάζουμε με τον Μπάρτλμπι τον Γραφέα, τον αινιγματικό, άβουλο χαρακτήρα του Χέρμαν Μέλβιλ, ο οποίος απλώς απάντησε, «Θα προτιμούσα να μην το κάνω», ληθαργικούς άντρες χωρίς ιδιότητες που καλύπτουν τα αυτιά τους για να ζήσουν πιο άνετα.

Είτε στη γνωστική παρακμή που προκαλείται από την υποβαθμισμένη μουσική ή λογοτεχνία, είτε στην υποχώρηση της συνείδησης, γινόμαστε μάρτυρες μιας μείωσης της ανθρώπινης φύσης μας, της ήττας της σκέψης, της κενής ανάθεσης, της άρνησης κάθε αριστείας, κάθε προσωπικής κρίσης, συχνά με ανόητη υπερηφάνεια. Έχουμε δωρίσει αυτές τις ικανότητες στην τεχνολογία, η οποία έχει πάψει να είναι μια επέκταση του σώματός μας (ένας μοχλός, ένας τροχός, μια οικιακή συσκευή) και έχει γίνει η ίδια το όργανο που εκτελεί τις βασικές μας λειτουργίες. Μόνο που δεν είναι ένα φυσικό όργανο αλλά μια τεχνητή συσκευή που δρα σφετεριζόμενη αυτές τις λειτουργίες, ένα εσωτερικό παράσιτο σαν την ταινία. Τα μετανθρωπιστικά οράματα που φαντάζονταν ένα μέλλον ανθρώπων μεταμορφωμένων σε κυβερνοοργανισμούς έχουν γίνει πραγματικότητα χωρίς την ανάγκη για επεμβατικά εμφυτεύματα ή υβριδισμούς σάρκας και μηχανής. Το smartphone είναι το όργανο που αντικαθιστά τις ζωτικές μας λειτουργίες χωρίς την ανάγκη χειρουργικής επέμβασης ή γενετικών μεταλλάξεων, προσφέροντάς μας την γλυκιά οθόνη αφής και το κουμπί ειδοποιήσεων που απαιτεί την προσοχή μας, μια γκροτέσκα απομίμηση του Άλεφ του Μπόρχες, που ταυτόχρονα περιείχε ολόκληρο το σύμπαν.

Το κινητό τηλέφωνο, έχοντας γίνει το πιο πολύτιμο όργανό μας, συμπεριφέρεται σαν καρκίνος που καταβροχθίζει τη ζωή μας. Το κάνει κυριολεκτικά, κλέβοντας ένα αυξανόμενο μέρος του χρόνου μας χωρίς να προκαλεί αγωνία ή αγανάκτηση, αλλά μάλλον μια ναρκωτική αίσθηση ευεξίας. Μέσα στην ξένοιαστη άγνοια με την οποία εγκαταλείπουμε τα πιο πολύτιμα υπάρχοντά μας - τον χρόνο και τη σκέψη - παύουμε να είμαστε άνθρωποι. Η επίγνωση του περάσματος του χρόνου - tempus fugit - υπήρξε, σε κάθε περασμένη εποχή, ένα διαρκές κίνητρο για να αφιερώσουμε τη ζωή μας στις πιο ευγενείς προσπάθειες, καθώς και ένας αμείλικτος λογοκριτής της απάθειας. Μυστηριωδώς, το smartphone , το όργανο που μας καταβροχθίζει, έχει καταφέρει να συντομεύσει δραστικά τη ζωή μας, κλέβοντας πολλές ώρες κάθε μέρα χωρίς να το συνειδητοποιούμε, μέσω μιας λαμπρής απάτης. Έχει καλύψει την απάθειά μας με αδέξιο ακτιβισμό, κάνοντάς μας να πιστεύουμε ότι ικανοποιεί την περιέργειά μας (την οποία στην πραγματικότητα τροφοδοτεί), λύνει τις ανάγκες μας (αλλά δημιουργεί μόνο περιττές ανάγκες), απλοποιεί τις πιο πολύπλοκες διαδικασίες ενώ τις πολλαπλασιάζει και τις περιπλέκει. Έτσι γεμίζει το κενό που δημιούργησε.

Αλλά η τεχνολογία καταβροχθίζει τη ζωή μας με ακόμη πιο ύπουλους τρόπους. Τα γνωστικά ελλείμματα που μας προκαλεί η καταναγκαστική χρήση της τεχνολογίας εξελίσσονται, θέτοντας σε κίνδυνο την ικανότητά μας να συγκεντρωνόμαστε και μειώνοντας τις νευρωνικές μας συνάψεις. Αυτές οι επιπτώσεις πολλαπλασιάζονται με την έλευση της τεχνητής νοημοσύνης, η οποία απαιτεί πλήρη ανάθεση σκέψης, μας εξαιρεί από την κριτική κρίση και την ηθική διάκριση και ατροφεί τις νοητικές ικανότητες. Η λειτουργία καθορίζει το όργανο: αν δεν χρησιμοποιείται πλέον, αποδυναμώνεται, ενώ η τεχνητή συσκευή που την αντικαθιστά γίνεται υπερτροφική. Είτε μας αρέσει είτε όχι, η τεχνολογία μας μεταμορφώνει ήδη -με τη συγκατάθεσή μας, αφού η σιωπή είναι συγκατάθεση- σε ένα είδος που έχει υποστεί οπισθοδρόμηση, διαφορετικό από το είδος sapiens .

Μέχρι στιγμής, τα βάναυσα γεγονότα, γενικά δεν θεωρούνται πιστευτά επειδή ο άνθρωπος απορρίπτει δυσάρεστες αλήθειες. Ο άνθρωπος, υποβιβασμένος στην ιδιότητα του ατόμου - αποτέλεσμα του φιλελευθερισμού και του υλισμού - εμμονικός με την πρόοδο, έχει στερηθεί τις ρίζες του. Χωρίς ιστορία, χωρίς όρια, είναι απλώς θέληση συν δικαιώματα. Αυτή είναι η ολοκληρωμένη εκκοσμίκευση: ο Θεός πεθαίνει και η ιδέα της ανθρώπινης φύσης εξασθενεί, αφήνοντας μόνο το άτομο που διεκδικεί, απαιτεί και απαιτεί, κυριαρχούμενο από ένστικτα, παρορμήσεις και ορμές. Όσοι βρίσκονται στην εξουσία το γνωρίζουν αυτό και μας γεμίζουν με δικαιώματα που τελικά μετατρέπονται σε τόσες πολλές εξαρτήσεις.

Το πιο ισχυρό εργαλείο που έχουν στη διάθεσή τους, αφού έχουν βάλει την ψυχολογία, τη νευρολογία, την επιστήμη και την τεχνολογία στους στόχους τους, είναι η διαφήμιση, αδιαχώριστη από την προπαγάνδα. Η γάτα και η αλεπού. Διαφήμιση που διαμορφώνει τον homo consumens , με στόχο την άμεση ικανοποίηση, αναίσθητη στη φωνή της ψυχής, στερημένη συνείδησης. Για έναν αιώνα, η διαφήμιση έχει γίνει επιστήμη, ανθρώπινη γνώση που έχει ως στόχο να εξυπηρετεί τα συμφέροντα της πλουτοκρατικής εξουσίας, όπως παραδέχτηκαν οι λαμπροί θεωρητικοί Edward Bernays, Walter Lippman και άλλοι. Η διαφήμιση δεν μπορεί να χαρακτηριστεί άσχημα. Είναι ένα άυλο μεταμοντέρνο ταμπού: πληρώνει για τα πάντα και για όλους, τροφοδοτεί το ΑΕΠ, διαδίδει ένα γενικό όραμα ύπαρξης που έχει εκδιώξει το πνεύμα, τη σκέψη και την ηθική αυτονομία του homo sapiens . Είναι το διάνυσμα της μόδας, δηλαδή αυτού που ισχύει σήμερα και πρέπει να ακολουθείται μέχρι νεωτέρας, η αφθονία της Αμάλθειας που διαδίδει, γενικεύει, επιβάλλει αξίες και υποτιμά, συνήθειες και συμπεριφορές. Είναι ο σωλήνας αναρρόφησης που μεταφέρει πόρους από κάτω προς τα πάνω.

Είναι το μέσο και το μήνυμα της Κυριαρχίας. Με ένα ψεύτικο χαμόγελο, σου λέει: πρέπει να κάνεις και να είσαι αυτό που σου επιβάλλω εκ μέρους των πελατών μου. Πληρώνει για τον αθλητισμό, την πολιτική, την ψυχαγωγία, το θέαμα, τον πολιτισμό - τα μέσα του υπαρξιακού του μηνύματος. Με μια λέξη, κατευθύνει τη ζωή μας. Εν αγνοία μας, αφού έχει κλέψει τις σκέψεις, την αυτονομία και την κρίση μας. Αποφασίζει τι είναι όμορφο και τι είναι άσχημο, τι είναι καλό και τι είναι κακό. Είναι ο Αυλητής της μεταμοντερνότητας, ο Μεφιστοφελής που αγοράζει την ψυχή του Φάουστ, το υποχρεωτικό σκορ της ζωής μας, ο βοσκός που παχαίνει το κοπάδι του για να το παραδώσει στους λύκους. Σκέφτεται και επιλέγει στη θέση των χορτάτων και κοιμισμένων σκλάβων· ζώων μετά το γεύμα τους. Η πιο εντυπωσιακή νίκη του είναι ότι ο ασυγκίνητος άνθρωπος - συνεργάτης στην υπηρεσία του εισβολέα εχθρού - δεν έχει πλέον τα μέσα, τα λόγια, τις αρχές, τη θέληση να επαναστατήσει. Οι επιζώντες μένουν με τον ρόλο του φρουρού του Ησαΐα: ποια είναι η κατάσταση της νύχτας; Ή η Κασσάνδρα, που είπε την αλήθεια χωρίς ποτέ να την πιστέψουν.

«ΚΑΠΟΙΟΣ ΜΕ ΑΓΑΠΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» Από Αντριάνο Σεγκατόρι

Από την πειθαρχία των παλιών τμημάτων στον σύγχρονο «όχλο»: τι απομένει όταν μια πολιτική κουλτούρα χάνει τη δομή, τη μελέτη και την αίσθηση του ανήκειν.

                                      «ΚΑΠΟΙΟΣ ΜΕ ΑΓΑΠΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ»

Ο Αντριάνο Σεγκατόρι, ειρωνικά παρακινημένος από τον δάσκαλό του σε θέματα αλγορίθμων, ανατρέχει στη διάλυση της παλιάς κομμουνιστικής κουλτούρας στη σύγχρονη αριστερά.
                                                        από τον Adriano Segatori

Ο Adriano Segatori ξεκινά ειρωνικά από τίς φροντίδες ενός «καθηγητή αλγορίθμων» που προτείνει πώς να εμβαθύνουμε σε ένα προηγούμενο άρθρο,γιά νά αναρωτηθεί στον μετασχηματισμό της αριστεράς. Η σύγκριση γίνεται με το παλιό Κομμουνιστικό Κόμμα: η πειθαρχία, η μελέτη, το στυλ, οι τάξεις και τα σπίτια των ανθρώπων αποτελούσαν μια πολιτική και πολιτιστική δομή βασισμένη στο να ανήκεις κάπου και στο σχέδιο, ανεξάρτητα από την κρίση για την ιδεολογία του. Σύμφωνα με τον Segatori, αυτή η δομή σταδιακά διαλύθηκε στην άμπωτη, τον καταναλωτισμό και τις ολοένα και πιο κατακερματισμένες μορφές συσσωμάτωσης, σε σημείο που να μετασχηματίζει την πολιτική σε ομάδες που στερούνται μιας συνεκτικής και εύκολα χειραγωγούμενης διαδικασίας σκέψης. Από τον παλιό κομμουνισμό στη σύγχρονη αριστερά, το ταξίδι γίνεται έτσι η ιστορία της απώλειας μιας ισχυρής πολιτικής κουλτούρας: από την ομάδα στον «σωρό». (NR)

Έχω ανακαλύψει ότι σε έναν ποικιλόμορφο κόσμο που υπάρχει αλλά δεν είναι ορατός, υπάρχει κάποιος που με παρακολουθεί με προσοχή και καλούς τρόπους. Λαμβάνει υπόψη του αυτά που γράφω, χαίρεται όταν ξεπερνάω ορισμένα πρότυπα απόδοσης, έπειτα επισημαίνει ορισμένα θέματα που, κατά τη γνώμη του, είναι ιδιαίτερα σημαντικά για περαιτέρω διερεύνηση και, τέλος, με ρωτάει ακόμη και: «Θα θέλατε να σας βοηθήσω να γράψετε ένα πρώτο προσχέδιο με τον δικό σας τόνο;»

Ευχαριστώ ειλικρινά τον καθηγητή αλγορίθμων για τη διαθεσιμότητά του, επιβεβαιώνοντας ότι θα ακολουθήσω τις συμβουλές του βοηθού διατηρώντας παράλληλα την αυτονομία επεξεργασίας.

Θεώρησε ότι το θέμα που συζητείται στο άρθρο για την Παβλοφιανή αριστερά άξιζε τρία σημεία περαιτέρω μελέτης.

Καταρχάς, οι παλιές κομματικές σχολές ξεκίνησαν από μια έννοια που όχι μόνο έχει παραμεριστεί, αλλά στην πραγματικότητα σχεδόν δαιμονοποιηθεί: εσωτερική και εξωτερική πειθαρχία . Δεν επιτρέπονταν δηλώσεις που στερούνταν ιδεολογικής αυστηρότητας, ούτε οποιαδήποτε συμπεριφορά που θα μπορούσε έστω και στο ελάχιστο να θέσει σε αρνητική θέση το ίδιο το κόμμα και τους ηγέτες του. Σε αντίθεση με τη σημερινή διχασμένη και ασυνεπή αριστερά, το παλιό Κομμουνιστικό Κόμμα έβλεπε τον εαυτό του ως φορέα μιας πολιτικής περιπέτειας μέσα σε μια καπιταλιστική και ουσιαστικά διεφθαρμένη Δύση. Ποτέ δεν πέρασε από το μυαλό των παλιών κομμουνιστών να διαλύσουν τον πολιτισμό στον οποίο λειτουργούσαν, επειδή πίστευαν ότι ήταν οι μόνοι ικανοί να τον βελτιώσουν κοινωνικά, πολιτιστικά και ανθρώπινα. Το γεγονός ότι απέτυχαν είναι άσχετο, επειδή πρέπει να λάβουμε υπόψη τις προθέσεις που υποστήριζαν αυτή την ιδεολογία εκείνη την εποχή. Κανείς δεν επινόησε μια μάχη κατά της εκβιομηχάνισης ή για οικονομική ισοπέδωση. Αντίθετα, πίστευαν ότι ένα συγκεκριμένο είδος καπιταλισμού ήταν η βάση του πολιτισμού του συστήματος, σε αντίθεση με τις υπανάπτυκτες χώρες, οι οποίες θεωρούνταν ουσιαστικά οπισθοδρομικές, αν όχι εντελώς βάρβαρες και πρωτόγονες. Ακριβώς από αυτά τα ζητήματα ξεκίνησε η κριτική του Julius Evola σε αυτή την ιδεολογία, η οποία πίστευε ότι δεν στόχευε στην πνευματοποίηση του ανθρώπου, αλλά ευνοούσε μόνο την υλιστική του συνιστώσα, σε τέτοιο βαθμό που δήλωνε ότι « το προλεταριάτο είναι απλώς μια αποτυχημένη αστική τάξη ».

Στο ζήτημα του πολιτισμού, τα προηγούμενα είναι αρκετά γνωστά και μπορούν να συνοψιστούν σε μια συμβουλή που έδωσε ο Λένιν σε έναν εκπρόσωπο των Σοβιέτ, ο οποίος ανέφερε με μεγάλη ικανοποίηση πόσο πολύ διάβαζαν οι εργάτες τα έργα που διανέμονταν: «Πείτε τους ότι δεν αρκεί να διαβάζουν, αλλά ότι πρέπει να μελετούν, να μελετούν και να μελετούν» . Επομένως, ο εθελοντισμός, η μελέτη και το ύφος, τρεις δείκτες συμπεριφοράς, εξαλείφονται οριστικά .

Τα κεντρικά γραφεία του κόμματος και τα κοινοτικά κέντρα ήταν χώροι ανταλλαγής ιδεών αλλά και χώροι για άτυπη συζήτηση. Από εκεί, ξεκινούσαν πορείες, υπό την προσεκτική παρακολούθηση μιας αποτελεσματικής υπηρεσίας ασφαλείας. Οι παρελάσεις της Πρωτομαγιάς συντονίζονταν με φορτηγά και τρακτέρ με κόκκινες σημαίες και οργανώνονταν τα Festa dell'Unità (Φεστιβάλ Ενότητας), με λαϊκή μουσική, παραδοσιακούς χορούς και τοπική κουζίνα παρασκευασμένη σύμφωνα με τις καλύτερες αγροτικές παραδόσεις. Ο αφοσιωμένος αλγόριθμός μου ρωτά πώς έχουν αντικατασταθεί αυτοί οι χώροι, οι συμπεριφορές και οι διαδηλώσεις.

Για μεγάλο χρονικό διάστημα, πολλοί νέοι εξαφανίστηκαν από την πολιτική σκηνή, έχοντας συγχωνευθεί σε εξωκοινοβουλευτικά σώματα με ποικίλες ονομασίες που χαρακτήριζαν τη δεκαετία του 1970, όταν κάποιοι έλεγαν ότι τα όπλα της κριτικής αντικαταστάθηκαν από την κριτική των όπλων. Αυτά ήταν ιδιόμορφα χρόνια, όχι μόνο για τους κομμουνιστές, οι οποίοι κατακλύστηκαν στην αριστερά από μια βία που παρόλα αυτά έτεινε να έχει ιδεολογική συγκεκριμένη φύση, αλλά που τελικά κατέληξε στο αποτυχημένο μοτίβο του «χαμένος γιά χαμένος».

Έπειτα ήρθε η «παλινδρόμηση» και η «κατηγορία» των νέων διαιρέθηκε. Από τη μία πλευρά, όσοι ασπάστηκαν το καταναλωτικό στυλ τρόπων και ντυσίματος, μερικοί από τους οποίους ξεκίνησαν μια πολιτική καριέρα, που θεωρούνταν επάγγελμα, στερούμενοι έτσι την αυτοαποποίηση και, ας πούμε, το ρίσκο που χαρακτήριζαν τις προηγούμενες γενιές. Μια άλλη ομάδα άρχισε να σχηματίζει αυτά που ονομάζονται «κοινωνικά κέντρα», που χαρακτηρίζονται από μια άμορφη συσσωμάτωση από κάθε άποψη - συμπεριφορά, ιδεολογία, ντύσιμο, μουσική, χρήση ουσιών κ.λπ. - σε μια διασπορά συνθημάτων και στόχων που χαρακτηρίζονται από ένα παγκοσμιοποιημένο, αντεθνικό, τριτοκοσμικό και νεφελώδες ανθρωπιστικό όραμα. Μια νεαρή ασθενής μου έδωσε έναν τέλειο ορισμό αυτού του κλίματος σχέσεων όταν τη ρώτησα γιατί, με μια μεγάλη ομάδα φίλων, χρειαζόταν να καταφύγει σε επικίνδυνες συμπεριφορές από άποψη υγείας. Και μου το είπε αυτό ακριβώς - παραθέτω τα λόγια της στο βιβλίο μου για την αυτοκτονία -

«Κάνεις λάθος, δεν είμαστε ομάδα με αρχηγό, ούτε καν αγέλη που συνήθως έχει αρχηγό, είμαστε απλώς μια ομάδα που ενώνεται για να επιβιώσει.»
Μια στιγμή από την παρέλαση Gay Pride που πραγματοποιήθηκε στους δρόμους της Ρώμης, 11 Ιουνίου 2017. (Giuseppe Ciccia/Pacific Press μέσω ZUMA Wire)

Το τελευταίο συγκεκριμένο και συμβολικό βήμα της κομμουνιστικής ήττας σε μια ασυνεπή αριστερά ήταν τα τρακτέρ που αντικαταστάθηκαν από τροχόσπιτα Gay Pride, οι κόκκινες σημαίες που αντικαταστάθηκαν από σημαίες «ουράνιου τόξου», οι δημοφιλείς χοροί που μετατράπηκαν σε σπασμούς και συσπάσεις που επιδείχθηκαν σε πορείες με το καραόκε του «Bella ciao»

Το σύστημα έχει καταφέρει να διαλύσει κάθε μορφή συνειδητής και ρεαλιστικής συμμετοχής , αντικαθιστώντας την με εύκολα χειραγωγούμενες ομάδες που στερούνται οποιασδήποτε δομημένης μορφής πολιτικής σκέψης και, κατά συνέπεια, μιας αντίστοιχης συγκεκριμένης και αυθεντικής δραστηριότητας δράσης.

Οι τελευταίες καταστροφικές και ουσιαστικά εγκληματικές διαδηλώσεις που χαρακτήρισαν τις μέρες μας σε πολλές ιταλικές πόλεις, και οι οποίες συνεχίζονται, αποτελούν παράδειγμα του τέλους μιας από τις ισχυρές ιδεολογίες του περασμένου αιώνα. Εδώ, δεν συζητάμε τις κοινωνικές αποτυχίες της, ούτε τον αριθμό των θανάτων που προκάλεσε, αλλά μάλλον το γεγονός ότι η διάλυσή της εντοπίζεται από τον Giovanni Sallusti, σε ένα ενδιαφέρον δοκίμιο με τίτλο «Μου λείπουν οι παλιοί κομμουνιστές», μέχρι τότε που ο Enrico Berlinguer, στις 28 Ιουλίου 1981, ξεκίνησε σε ένα μανιφέστο αναγνωρίζοντας ότι:
«Τα κόμματα δεν ασχολούνται πλέον με την πολιτική […] έχουν εκφυλιστεί και αυτή είναι η πηγή των δεινών της Ιταλίας . […] τα σημερινά κόμματα είναι πάνω απ' όλα μηχανές πατρωνικής εξουσίας, διαχειρίζονται τα πιο άνισα, τα πιο αντιφατικά συμφέροντα , ομοσπονδίες παρατάξεων, κλίκες, καθεμία με έναν προϊστάμενο και υποπροϊστάμενους» .

Και έτσι, συνοψίζει ο Sallusti, βρισκόμαστε με την Elly Schlein με τους « θετικούς κύκλους της κυκλικότητας» και διάφορες παραληρηματικές εκφράσεις».

 

 

 

 

 

 

 

 

Ο Ρόμπερτ Κόνκουεστ, σε ένα απαίσιο δοκίμιο, τόσο πολιτικά όσο και ψυχολογικά, όρισε τον 20ό αιώνα ως «τον αιώνα των δολοφονικών ιδεών », κατηγορώντας αναίσχυντα τα πανεπιστήμια για την άνθηση αυτής της δολοφονικής νοοτροπίας. Υποστηρίζοντας, για χάρη της συζήτησης, ότι αυτή η ερμηνεία έχει κάποια ουσία, ας αναγνωρίσουμε την άλλη όψη του νομίσματος.

Αν κάποιος, έστω και ένας, μπορεί να μου δείξει με στοιχεία και έγγραφα πώς, όχι μόνο τα κράτη, αλλά και οι ίδιες οι φυλές, όρισαν τον δικό τους χώρο μέσα στον οποίο μπορούν να οργανώσουν οικογένειες, να δημιουργήσουν τον δικό τους μύθο και να ορίσουν μια λατρεία ταυτότητας χωρίς κατακτητικό πόλεμο και ίσως ακόμη και εσωτερικές συγκρούσεις, είμαι πλήρως προετοιμασμένος να αμφισβητήσω τις πεποιθήσεις μου από την αρχή. Ξεκινάω αυτήν την πρόκληση επειδή ξέρω ότι μπορώ να κερδίσω.

Ο γοητευτικός Όρσον Γουέλς συνοψίζει αυτή την ιστορική αλήθεια σε λίγες γραμμές: «Στην Ιταλία, υπό τους Βοργία, για τριάντα χρόνια είχαν δολοφονίες, πολέμους, τρόμο και σφαγές, αλλά παρήγαγαν τον Μιχαήλ Άγγελο, τον Λεονάρντο και την Αναγέννηση. Στην Ελβετία, αδελφική αγάπη, 500 χρόνια ειρήνης και δημοκρατίας, και τι παρήγαγαν; Ρολόγια-κούκους».


Αντριάνο Σεγκατόρι

«NEL WEB QUALCUNO MI AMA» - Inchiostronero

ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΑ ΤΡΑΓΙΚΟ. ΧΑΘΗΚΕ ΤΟ ΕΝΑ ΟΥ ΕΣΤΙΝ ΧΡΕΙΑ. 

Η ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΕΙΝΑΙ ΟΤΙ Η ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΑΝΤΙΚΑΤΕΣΤΗΣΕ ΤΟ ΕΝΑ ΑΥΤΟ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΟΣ ΤΩΝ ΠΟΛΛΩΝ ΜΕ ΤΟ ΠΡΩΤΕΙΟ. ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΟΤΗΤΑ ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΑΝ ΑΠΑΙΤΕΙ ΝΑ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΗΣΕΙ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ. ΜΕΤΑ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ Η ΜΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΣ ΠΗΡΕ ΤΗΝ ΟΥΣΙΑ ΠΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΛΟΓΟΥΣΕ ΚΑΙ ΤΗΝ ΣΠΑΤΑΛΗΣΕ ΣΑΝ ΤΟΝ ΑΣΩΤΟ ΣΤΗΝ ΦΛΩΡΕΝΤΙΑ, Η ΑΛΛΗ ΜΙΣΗ ΦΥΛΑΚΙΣΤΗΚΕ ΣΑΝ ΤΟΝ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ ΣΤΟΝ ΦΑΡΙΣΑΙΚΟ ΝΟΜΟ, ΠΟΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΒΑΡΒΑΡΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΒΟΡΓΙΑ. 

ΤΟ ΠΡΩΤΕΙΟ ΟΜΩΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΚΑΙ ΓΡΗΓΟΡΑ  ΝΤΥΘΗΚΕ ΤΗΝ ΔΥΝΑΜΗ, ΤΗΝ ΒΟΥΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΥΝΑΜΗ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ . ΑΥΤΗ Η ΒΟΥΛΗΣΗ ΑΠΟΚΟΡΥΦΩΝΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΜΑΣ  ΚΑΤΑΛΗΓΟΝΤΑΣ ΣΤΟΝ ΤΡΙΤΟ ΝΑΟ ΑΚΡΙΒΩΣ ΤΟΥ ΜΕΣΣΙΑΝΙΣΜΟΥ, ΣΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ, ΤΗΝ ΣΑΡΚΩΣΗ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΠΟΥ ΚΗΡΥΣΣΕΤΑΙ ΥΠΟΓΕΙΩΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ.

Το Μανιφέστο της Τεχνοκρατικής Δικτατορίας (Μέρος Πρώτο) – Ρομπέρτο ​​Πεκιόλι

 

Το πολιτικό, τεχνολογικό και επιχειρηματικό μανιφέστο της Palantir, οι Seer Stones, έχει δημοσιευτεί. Η αρχική αντίδραση είναι έκπληξη: ποτέ πριν μια ιδιωτική εταιρεία δεν είχε διατυπώσει τις ιδέες της -ή, στην επιχειρηματική ορολογία, την αποστολή της- με τόσο σαφή και πολιτικά προσανατολισμένο τρόπο. Δημοσιεύτηκε στο X, το κοινωνικό δίκτυο που ανήκει στον Elon Musk -έναν άλλον εκπρόσωπο της τεχνοκρατικής ελίτ των δισεκατομμυριούχων- και είναι μια περίληψη είκοσι δύο σημείων με τίτλο «Η Τεχνολογική Δημοκρατία εν συντομία». Είναι ένα απόσταγμα του ομώνυμου βιβλίου, που κυκλοφόρησε τον Φεβρουάριο και έγινε αμέσως μπεστ σέλερ, γραμμένο από τον Alex Karp, συνιδρυτή της Palantir, τον Peter Thiel, διευθύνοντα σύμβουλο του τεχνολογικού γίγαντα, και τον Nicholas W. Zamiska, στενό συνεργάτη του διδύμου Karp-Thiel. Το κείμενο έχει λάβει εκατομμύρια προβολές από τις πρώτες ώρες δημοσίευσής του. Πρέπει να ληφθεί πολύ σοβαρά υπόψη: οι συγγραφείς του είναι από τους πιο ισχυρούς άνδρες στον κόσμο, ικανοί να καθορίσουν τις επιλογές που θα επηρεάσουν το μέλλον της ανθρωπότητας.

Με την πρώτη ματιά, φαίνεται να είναι ένα έγγραφο που απευθύνεται πρωτίστως στις Ηνωμένες Πολιτείες - ως κράτος και ως δομή εξουσίας - και στοχεύει στη διατήρηση του ηγετικού της ρόλου μέσω τεχνοκρατικών μέσων. Η Palantir είναι ένας γίγαντας του οποίου η επιχείρηση είναι η ανάλυση μεγάλων δεδομένων. Δραστηριοποιείται στον αδιαφανή κόσμο της ψηφιακής επιτήρησης, των προβλέψεων και της πολιτικής και στρατιωτικής τεχνολογίας. Παίζει κεντρικό ρόλο στους νέους τρόπους τεχνολογικού πολέμου με τους οποίους πειραματίζεται η παγκοσμιοποιητική ελίτ στον τομέα της Ουκρανίας, της Μέσης Ανατολής και του Περσικού Κόλπου. Ο σημαντικότερος πελάτης της είναι το αμερικανικό βαθύ κράτος . Το μανιφέστο εκφράζει μια οπισθοδρομική ιδεολογία βασισμένη στη θέληση για εξουσία και την αδιαφορία για τα συμφέροντα των λαών και των ατόμων, μέσα σε ένα πλαίσιο ολιγαρχικής τεχνοκρατικής κυριαρχίας. Είναι επομένως το έγγραφο μέσω του οποίου ένα σημαντικό μέρος της ανερχόμενης τεχνολογικής ελίτ - στενά συνδεδεμένης με τις δυτικές οικονομικές ελίτ - εκφράζει το όραμά του για τον κόσμο και το μέλλον.

Ο τίτλος του βιβλίου το καθιστά σαφές: Η Τεχνολογική Δημοκρατία: Σκληρή Δύναμη, Ήπια Πίστη και το Μέλλον της Δύσης . Περισσότερο από μια δημοκρατία (δηλαδή, μια δημόσια διάσταση), είναι μια ολιγαρχική δικτατορία, και περισσότερο από τεχνολογία, είναι μια τεχνοκρατία, που τίθεται στην υπηρεσία των συμφερόντων της ομάδας εξουσίας με κέντρο τις ΗΠΑ. Ένα επικίνδυνο, κατά καιρούς ανατριχιαστικό, κείμενο του οποίου το κύριο προσόν είναι η ειλικρίνειά του, τα λίγα φώτα του δεν καταφέρνουν να φωτίσουν τις πολλές σκιές που θα βαραίνουν την κοινή μας μοίρα αν επικρατήσει το μοντέλο Palantir. Η εγγύτητά του στο ιδεολογικό εγχείρημα του λεγόμενου Σκοτεινού Διαφωτισμού, όπως το θεωρητικοποίησαν οι Curtis Yarvin και Nick Land, είναι ανησυχητική . Πριν εκφράσουμε μια γνώμη για το έγγραφο, το οποίο παραπέμπουμε στο δεύτερο μέρος της εργασίας, θεωρήσαμε σωστό να το αναπαράγουμε ολόκληρο, για να επιτρέψουμε στους αναγνώστες να κάνουν τη δική τους αξιολόγηση. Δεδομένου ότι ακόμη και οι λεπτομέρειες είναι σημαντικές, η ιταλική έκδοση είναι αυτή που προσφέρει ο μεταφραστής του X, του κοινωνικού δικτύου που επέλεξαν οι συγγραφείς για να διαδώσουν το μήνυμά τους.

Η Τεχνολογική Δημοκρατία: Τα 22 σημεία του Παλαντίρ. Επειδή μας ρωτούν συχνά, η Τεχνολογική Δημοκρατία, εν συντομία.
1.Η Σίλικον Βάλεϊ οφείλει ηθικό χρέος στη χώρα που κατέστησε δυνατή την άνοδό της. Η ελίτ των μηχανικών της Σίλικον Βάλεϊ έχει την υποχρέωση να συμμετέχει ενεργά στην άμυνα του έθνους.
2.Πρέπει να επαναστατήσουμε ενάντια στην τυραννία των εφαρμογών. Είναι το iPhone το μεγαλύτερο, αν όχι το μεγαλύτερο, δημιουργικό μας επίτευγμα ως πολιτισμός; Αυτό το αντικείμενο έχει αλλάξει τη ζωή μας, αλλά τώρα μπορεί επίσης να περιορίσει και να περιορίσει την αίσθηση των δυνατοτήτων μας.
3.Το δωρεάν ηλεκτρονικό ταχυδρομείο δεν είναι αρκετό. Η παρακμή ενός πολιτισμού, ακόμη και της άρχουσας τάξης του, θα συγχωρεθεί μόνο εάν αυτός ο πολιτισμός είναι ικανός να διασφαλίσει οικονομική ανάπτυξη και ασφάλεια για την κοινότητα.
4.Τα όρια της ήπιας ισχύος , και μόνο της ηχηρής ρητορικής, έχουν αποκαλυφθεί. Η ικανότητα των ελεύθερων και δημοκρατικών κοινωνιών να επικρατήσουν απαιτεί κάτι περισσότερο από απλή ηθική έκκληση. Απαιτεί σκληρή ισχύ , και σε αυτόν τον αιώνα, η σκληρή ισχύς θα βασίζεται στο λογισμικό .
5.Το ερώτημα δεν είναι αν θα κατασκευαστούν όπλα που βασίζονται στην Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά ποιος θα τα κατασκευάσει και για ποιο σκοπό. Οι αντίπαλοί μας δεν θα σταματήσουν να συμμετέχουν σε θεατρικές συζητήσεις σχετικά με τα πλεονεκτήματα της ανάπτυξης τεχνολογιών με κρίσιμες εφαρμογές για τη στρατιωτική και εθνική ασφάλεια. Θα προχωρήσουν.
6.Η εθνική θητεία θα πρέπει να αποτελεί καθολικό καθήκον. Ως κοινωνία, θα πρέπει να εξετάσουμε σοβαρά το ενδεχόμενο εγκατάλειψης ενός στρατού που αποτελείται αποκλειστικά από εθελοντές και να συμμετάσχουμε στον επόμενο πόλεμο μόνο εάν όλοι μοιραστούν τον κίνδυνο και το κόστος.
7.Αν ένας πεζοναύτης των ΗΠΑ ζητήσει ένα καλύτερο τουφέκι, θα πρέπει να το κατασκευάσουμε για αυτόν, και το ίδιο ισχύει και για το λογισμικό . Ως χώρα, θα πρέπει να είμαστε σε θέση να συνεχίσουμε τη συζήτηση σχετικά με την καταλληλότητα της στρατιωτικής δράσης στο εξωτερικό, παραμένοντας παράλληλα σταθεροί στη δέσμευσή μας απέναντι σε εκείνους από τους οποίους έχουμε ζητήσει να θέσουν τους εαυτούς τους σε κίνδυνο.
8.Οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν χρειάζεται να είναι οι ιερείς μας. Οποιαδήποτε εταιρεία που πλήρωνε τους υπαλλήλους της με τον ίδιο τρόπο που η ομοσπονδιακή κυβέρνηση πληρώνει τους δημόσιους υπαλλήλους θα δυσκολευόταν να επιβιώσει.
9.Θα πρέπει να επιδείξουμε πολύ μεγαλύτερη επιείκεια απέναντι σε όσους έχουν αφιερωθεί στη δημόσια ζωή. Η εξάλειψη κάθε περιθωρίου για συγχώρεση —η εγκατάλειψη κάθε ανοχής για την πολυπλοκότητα και τις αντιφάσεις της ανθρώπινης ψυχής— θα μπορούσε να μας αφήσει με ανθρώπους στο τιμόνι για τους οποίους αργότερα θα μετανιώσουμε.
10.Η ψυχολογιοποίηση της σύγχρονης πολιτικής μας παραπλανά. Όσοι αναζητούν τροφή για την ψυχή τους και την αίσθηση της ταυτότητάς τους στην πολιτική σκηνή, όσοι βασίζονται υπερβολικά στην έκφραση της εσωτερικής τους ζωής σε ανθρώπους που μπορεί να μην συναντήσουν ποτέ, θα απογοητευτούν.
11.Η κοινωνία μας έχει γίνει πολύ πρόθυμη να επιταχύνει, και συχνά χαίρεται, με την πτώση των εχθρών της. Η ήττα ενός αντιπάλου είναι μια στιγμή περισυλλογής, όχι χαράς.
12.Η ατομική εποχή τελειώνει. Μια εποχή αποτροπής, η ατομική εποχή, φτάνει στο τέλος της και μια νέα εποχή αποτροπής που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη πρόκειται να ξεκινήσει.
13.Καμία άλλη χώρα στην παγκόσμια ιστορία δεν έχει προωθήσει προοδευτικές αξίες περισσότερο από αυτή. Οι Ηνωμένες Πολιτείες απέχουν πολύ από το να είναι τέλειες. Αλλά είναι εύκολο να ξεχνάμε πόσες περισσότερες ευκαιρίες υπάρχουν σε αυτή τη χώρα για όσους δεν ανήκουν σε μια κληρονομική ελίτ από ό,τι σε οποιοδήποτε άλλο έθνος στον πλανήτη.
14.Η αμερικανική ισχύς κατέστησε δυνατή μια εξαιρετικά μακρά ειρήνη. Πολλοί έχουν ξεχάσει, ή ίσως θεωρήσουν δεδομένο, ότι για σχεδόν έναν αιώνα κάποια μορφή ειρήνης βασιλεύει στον κόσμο, χωρίς ούτε μία στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ μεγάλων δυνάμεων. Τουλάχιστον τρεις γενιές - δισεκατομμύρια άνθρωποι, τα παιδιά τους και τώρα τα εγγόνια τους - δεν έχουν γνωρίσει ποτέ έναν παγκόσμιο πόλεμο.
15.Η μεταπολεμική αποδυνάμωση της Γερμανίας και της Ιαπωνίας πρέπει να αντιστραφεί. Ο αφοπλισμός της Γερμανίας ήταν μια υπερβολική αντίδραση, για την οποία η Ευρώπη πληρώνει τώρα ένα βαρύ τίμημα. Μια παρόμοια, εξαιρετικά θεατρική δέσμευση στον ιαπωνικό ειρηνισμό, εάν συνεχιστεί, θα απειλήσει να αλλάξει την ισορροπία δυνάμεων στην Ασία.
16.Θα πρέπει να χειροκροτήσουμε όσους επιχειρούν να χτίσουν εκεί που η αγορά έχει αποτύχει. Η κουλτούρα σχεδόν χλευάζει το ενδιαφέρον του Μασκ για τις μεγάλες αφηγήσεις, σαν οι δισεκατομμυριούχοι να έπρεπε απλώς να παραμείνουν στη σφαίρα του προσωπικού τους πλουτισμού... Οποιαδήποτε γνήσια περιέργεια ή ενδιαφέρον για την αξία αυτού που έχει δημιουργήσει ουσιαστικά αγνοείται ή ίσως κρύβεται κάτω από ένα πέπλο περιφρόνησης.
17.Η Σίλικον Βάλεϊ πρέπει να διαδραματίσει ρόλο στην αντιμετώπιση του βίαιου εγκλήματος. Πολλοί πολιτικοί στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ουσιαστικά δείξει αδιαφορία για το βίαιο έγκλημα, εγκαταλείποντας κάθε σοβαρή προσπάθεια αντιμετώπισης του προβλήματος ή αναλαμβάνοντας οποιοδήποτε ρίσκο με τους ψηφοφόρους ή τους δωρητές τους προτείνοντας και πειραματιζόμενοι με λύσεις σε αυτό που θα έπρεπε να είναι μια απεγνωσμένη προσπάθεια να σωθούν ζωές.
18.Η ανελέητη αποκάλυψη της ιδιωτικής ζωής δημόσιων προσώπων απομακρύνει πάρα πολλά ταλέντα από τη δημόσια υπηρεσία. Η δημόσια σφαίρα -και οι επιφανειακές και ασήμαντες επιθέσεις σε όσους τολμούν να κάνουν οτιδήποτε άλλο εκτός από το να πλουτίσουν- έχει γίνει τόσο αδίστακτη που η δημοκρατία έχει μείνει με μια μεγάλη ομάδα αναποτελεσματικών και κενών γραφειοκρατών, των οποίων η φιλοδοξία θα μπορούσε να συγχωρεθεί αν έτρεφαν μια γνήσια βάση αξιών.
19.Η προσοχή στη δημόσια ζωή που άθελά μας ενθαρρύνουμε είναι διαβρωτική. Όσοι δεν λένε τίποτα κακό συχνά δεν λένε σχεδόν τίποτα απολύτως.
20.Πρέπει να αντιμετωπίσουμε την εκτεταμένη μισαλλοδοξία απέναντι στις θρησκευτικές πεποιθήσεις σε ορισμένους κύκλους. Η μισαλλοδοξία της ελίτ απέναντι στις θρησκευτικές πεποιθήσεις είναι ίσως ένα από τα πιο εύγλωττα σημάδια ότι το πολιτικό της σχέδιο είναι ένα λιγότερο ανοιχτό πνευματικό κίνημα από ό,τι πολλοί μέσα σε αυτήν θα ήθελαν να μας πιστέψουμε.
21.Μερικοί πολιτισμοί έχουν επιφέρει ζωτική πρόοδο. άλλοι παραμένουν δυσλειτουργικοί και οπισθοδρομικοί. Όλοι οι πολιτισμοί είναι πλέον ίσοι. Η κριτική και οι αξιολογικές κρίσεις απαγορεύονται. Ωστόσο, αυτό το νέο δόγμα αγνοεί το γεγονός ότι ορισμένοι πολιτισμοί, ακόμη και υποκουλτούρες... έχουν επιφέρει θαύματα. Άλλοι έχουν αποδειχθεί μέτριοι και, ακόμη χειρότερα, οπισθοδρομικοί και επιβλαβείς.
22.Πρέπει να αντισταθούμε στον επιφανειακό πειρασμό ενός κενού και χωρίς νόημα πλουραλισμού. Εμείς, στην Αμερική και γενικότερα στη Δύση, έχουμε αντισταθεί στον ορισμό των εθνικών πολιτισμών στο όνομα της συμπερίληψης τα τελευταία πενήντα χρόνια.
Αλλά συμπερίληψη σε τι;

Η Επανάσταση Ενάντια στην Τεχνητή Νοημοσύνη

 Roberto Pecchioli - 26 Ιουλίου 2026

Η Επανάσταση Ενάντια στην Τεχνητή Νοημοσύνη

Πηγή: EreticaMente

Δεν είμαι υποστηρικτής της ψευδοθρησκείας της οικολογίας. Δεν σκοπεύω να σώσω τον πλανήτη αγοράζοντας ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο, ούτε να εξιλεωθώ για τις αμαρτίες του βιομηχανικού πολιτισμού με μια μπαταρία λιθίου. Ωστόσο, χαιρετίζω την αυξανόμενη εξέγερση στις Ηνωμένες Πολιτείες - το κέντρο και την κινητήρια δύναμη της Αυτοκρατορίας - ενάντια στα κέντρα δεδομένων υψηλής τεχνολογίας, τα οποία τώρα είναι σε μεγάλο βαθμό αφιερωμένα στην τεχνητή νοημοσύνη. Ούτε είμαι ένας λαχανιασμένος, όψιμος Λουδίτης, αφελώς πεπεισμένος ότι θα μπορούσε να εμποδίσει την τεράστια πρόοδο της τεχνολογίας καταστρέφοντας ή σαμποτάροντας μηχανήματα, όπως ο θρυλικός Νεντ Λουντ στην αυγή της Βιομηχανικής Επανάστασης. Η καινοτομία προχωρά από μόνη της, και οτιδήποτε μπορεί να επιτευχθεί τεχνικά, κάποιος θα το κάνει (Νόμος του Γκαμπόρ). Ακόμα περισσότερο στην εποχή της ανάπτυξης του απόλυτου καπιταλισμού, απαλλαγμένος από κάθε περιορισμό, όριο ή δεσμό. Πράγματι, ηγέτες των Big Tech όπως ο Πίτερ Θιλ του Παλαντίρ (οι «πέτρες που βλέπουν») εργάζονται για να αποεδαφοποιήσουν τις εταιρείες τους, να τις απομακρύνουν από ό,τι έχει απομείνει από την κρατική εξουσία, καθιστώντας τες ξένες προς τη δημόσια σφαίρα και τον διάλογο της κοινωνίας των πολιτών.

Ανήκω στην ομάδα εκείνων που βλέπουν την καινοτομία με ανησυχία, μια στάση που ονομάζεται τεχνο-αρνητικότητα. Ο όρος είναι πρόσφατος. Η ιδιοσυγκρασία που περιγράφει είναι τόσο παλιά όσο και η πρώτη μηχανή που αφαίρεσε την εργασία από τα ανθρώπινα χέρια. Δεν είναι μόνο η δυσφορία που δημιουργείται από την τεχνητή νοημοσύνη, τους αλγόριθμους και τα κέντρα δεδομένων. Μια πολιτικά φορτισμένη γλώσσα εξαπλώνεται, μετατρέποντας το ρεπερτόριο δράσεων στις ΗΠΑ. Η τεχνο-αρνητικότητα ξεκινά σε ατομικό επίπεδο, αλλά συνεχίζεται με νομικές εκστρατείες κατά των κέντρων δεδομένων και συμμετοχή των πολιτών ενάντια στην υπερβολική δύναμη των γιγάντων της τεχνολογίας. Δεν ξέρω αν είναι απαραίτητο να τραβήξουμε το φρένο έκτακτης ανάγκης ή να εκτροχιάσουμε το τρένο της Τεχνητής Νοημοσύνης. Αυτό που σίγουρα χρειάζεται είναι η επίγνωση του τι συμβαίνει, το οποίο σε μεγάλο βαθμό αποσιωπάται από το mainstream.

Η τεχνητή νοημοσύνη, με την πρώτη ματιά, φαίνεται άυλη. Ζει, για να χρησιμοποιήσουμε την βολική μεταφορά του μάρκετινγκ, στο cloud, μια αποθήκη δεδομένων, την πρώτη ύλη του παρόντος και του εγγύς μέλλοντος. Το κέντρο δεδομένων της δίνει φυσική μορφή: τεράστια γκρίζα κτίρια, γυμνοί τοίχοι, τεράστιοι ανεμιστήρες, μετασχηματιστές, χιλιόμετρα καλωδίων, μια γιγαντιαία κατανάλωση νερού και ηλεκτρικής ενέργειας. Είμαι τεχνοαρνητικός επίσης επειδή πιστεύω ότι ορισμένα κοινά αγαθά πρέπει να απομακρυνθούν από την αγορά. Το νερό είναι το πρώτο, σύμβολο μιας μισητής, ολοκληρωμένης ιδιωτικοποίησης. Ο ΟΗΕ κήρυξε παγκόσμια έκτακτη ανάγκη για το νερό το 2026. Για να το προστατεύσει από τις ακόρεστες ορέξεις του καπιταλισμού και των «ζωικών πνευμάτων» του; Όχι, για να το υποβάλει σε έλεγχο μέσω διεθνών οργανισμών που διαχειρίζεται η τεχνο-χρηματοπιστωτική ολιγαρχία. Μέχρι το 2030, το νερό που χρειάζεται για την ψύξη των κέντρων συλλογής και επεξεργασίας δεδομένων θα ισοδυναμεί με την κατανάλωση πάνω από δεκαπέντε τοις εκατό της ανθρωπότητας. Ο υδάτινος πόρος, που είναι η ζωή, γίνεται δικός τους. Το cloud είναι μια παραπλανητική ποιητική μεταφορά για έναν γιγαντιαίο αριθμό διακομιστών, υπολογιστών, σταθμών παραγωγής ενέργειας και υποθαλάσσιων καλωδίων.

Κάθε φαινομενικά ασώματη χειρονομία μας βασίζεται σε μια γιγαντιαία υποδομή. Το κέντρο δεδομένων είναι ο καθεδρικός ναός του Μαμμωνά: πρέπει να πάρουμε θέση. Ίσως η πρόοδος να μην είναι πλέον η επέκταση των ανθρώπινων δυνατοτήτων. Ίσως συνίσταται στο να διδάξουμε στους ανθρώπους να απαιτούν όρια, να κατανοούν τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της νέας τεχνολογικής συνθήκης, σε μια επιστροφή στη δημόσια συμμετοχή. Αν η ενέργεια είναι το κολοσσιαίο στοίχημα του μέλλοντος, δεν μπορούμε να είμαστε θεατές της απαλλοτρίωσης των λαών και της ανθρωπότητας. Είναι μια από τις μάχες του πολέμου των από κάτω εναντίον των από πάνω, του λαού εναντίον της ολιγαρχίας.

Η αμερικανική εξέγερση κατά της Τεχνητής Νοημοσύνης κερδίζει έδαφος. Οι ομιλητές αποδοκιμάστηκαν, τα κέντρα δεδομένων έκλεισαν, οι δημοσκοπήσεις κατρακυλούν: μια ταχέως αναπτυσσόμενη βιομηχανία αντιμετωπίζει μια ακόμη πιο ραγδαία κρίση. Το Ντιτρόιτ αντιτάχθηκε στο σχέδιο μιας εταιρείας κοινής ωφέλειας να παρέχει ενέργεια σε ένα κέντρο δεδομένων σε μια αγροτική περιοχή. Η κοινή γνώμη για την τεχνητή νοημοσύνη και τα κέντρα δεδομένων επιδεινώνεται ραγδαία, επηρεάζοντας τις εκλογικές επιλογές. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι εστία πολλών δεινών, ωστόσο διατηρούν μια ισχυρή, ανταποκρινόμενη κοινωνία των πολιτών. Αυτός ο συγγραφέας τρέφει μια ενστικτώδη συμπάθεια για τον Θεόδωρο Κατσίνσκι, γνωστό ως Unabomber, τον εχθρό της κυρίαρχης τεχνολογίας και όλων όσων υπαγορεύουν τη δυναμική της προόδου και τη μετατροπή του ατόμου σε γρανάζι μιας γιγαντιαίας μηχανής αποκομμένης από τη φύση. Το Μανιφέστο του εισήγαγε έναν ριζοσπαστικό προβληματισμό για τον ρόλο της τεχνολογίας, την κατεύθυνση της σύγχρονης κοινωνίας και την ουσία της προόδου. Η κρίση για τον Unabomber που μετατράπηκε σε δολοφονικό τρομοκράτη είναι εντελώς διαφορετικό θέμα.

Το αρνητικό κλίμα των Αμερικανών απέναντι στην Τεχνητή Νοημοσύνη αυξάνεται, όπως σημείωσε ο πρώην Διευθύνων Σύμβουλος της Google, Έρικ Σμιτ. Σε ομιλία του στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνα, ο Σμιτ είπε στους φοιτητές ότι ο «τεχνολογικός μετασχηματισμός» που θα φέρει η τεχνητή νοημοσύνη θα είναι «μεγαλύτερος, ταχύτερος και σημαντικότερος από οτιδήποτε έχει προηγηθεί». Έγινε δεκτός με αποδοκιμασίες. Πολυάριθμες έρευνες επιβεβαιώνουν τις εκτεταμένες ανησυχίες για την Τεχνητή Νοημοσύνη, αμφισβητώντας την επίσημη αφήγηση ότι οι νέες τεχνολογίες θα βελτιώσουν τη ζωή μας. Οι καταναλωτές είναι αναστατωμένοι από την αύξηση των τιμών της ενέργειας, η οποία επιδεινώνεται από την εξάπλωση των κέντρων δεδομένων. Οι εργαζόμενοι φοβούνται σοβαρές απώλειες θέσεων εργασίας. Η αντίθεση στην αποθήκευση πηγών παραγωγής νερού και ηλεκτρικής ενέργειας είναι ισχυρή. Πολλοί γονείς ανησυχούν ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα μπορούσε να υπονομεύσει την εκπαίδευση και να βλάψει την ψυχική υγεία των παιδιών.

Τους τελευταίους μήνες, το κύμα οργής έχει οδηγήσει σε διαμαρτυρίες, έχει επηρεάσει τα αποτελέσματα των εκλογών και έχει πυροδοτήσει μεμονωμένες πράξεις βίας. Ένας 20χρονος Τεξανός φέρεται να πέταξε μια μολότοφ στο σπίτι του ιδρυτή της OpenAI, Σαμ Άλτμαν. Κάποιος πυροβόλησε την μπροστινή πόρτα ενός δημοτικού συμβούλου της Ινδιανάπολης, ο οποίος είχε εγκρίνει την κατασκευή ενός κέντρου δεδομένων. Ένας άλλος πολιτικός που τάσσεται υπέρ των κέντρων δεδομένων έλαβε ένα σημείωμα γεμάτο προσβολές και αντίθεση στις πρωτοβουλίες των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών. Ο αμερικανικός τύπος αναγκάστηκε να καλύψει το θέμα: όλοι οι δημοσκόποι βεβαιώνουν την ραγδαία αύξηση των τεχνολογικών αποβλήτων. Μόνο λίγο πάνω από το ένα τρίτο των ψηφοφόρων πιστεύουν ότι η Αμερική πρέπει να επιταχύνει την καινοτομία στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Αφού εμφανίστηκε σε μερικές τοπικές εκλογές πέρυσι, το θέμα έχει εκτοξευθεί φέτος. Οι ψηφοφόροι στο Φέστους του Μιζούρι, απέσυραν τέσσερα μέλη του δημοτικού συμβουλίου μια εβδομάδα αφότου ενέκριναν ένα κέντρο δεδομένων 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Δεκάδες κοινότητες, από το Μέιν μέχρι την Αριζόνα, προσπαθούν να απαγορεύσουν την κατασκευή νέων τεχνολογικών τεράτων. Οι επενδύσεις αυξάνονται, αλλά δεν έχουν ουσιαστικά απογειωθεί: Η KKR λανσάρει μια εταιρεία υποδομών Τεχνητής Νοημοσύνης αξίας 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων με την Nvidia και τη Vistra. Η Amazon εργάζεται σε οπτικές ίνες για κέντρα δεδομένων. Η Google ζητά 80 δισεκατομμύρια δολάρια για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά οι ομάδες αντιπολίτευσης στο Facebook και σε άλλα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν τετραπλασιαστεί από τον Δεκέμβριο.

«Οι άνθρωποι αισθάνονται ότι βρίσκονται υπό πολιορκία», δήλωσε ο γερουσιαστής Τζος, ο οποίος έχει προτείνει νομοθεσία για την επιβολή αυστηρών απαιτήσεων στα κέντρα δεδομένων και τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης. Το ζήτημα αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία στην αμερικανική πολιτική σκηνή. Οι επενδυτές έχουν στοιχηματίσει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια στην ικανότητα της OpenAI, της Anthropic και άλλων εταιρειών να έχουν πρόσβαση σε συνεχώς αυξανόμενα επίπεδα υπολογιστικής ισχύος. Μεγάλο μέρος αυτού του κεφαλαίου επενδύεται στην κατασκευή κέντρων δεδομένων εν μέσω διαμαρτυριών. Οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας και αρκετοί μεγάλοι επενδυτές δαπανούν εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια για να αντιμετωπίσουν την κριτική. Ωστόσο, οργανωμένες διαμαρτυρίες σε όλη τη χώρα έχουν καταφέρει να καθυστερήσουν πολλά έργα. Δεκάδες έχουν ακυρωθεί φέτος λόγω της έντονης αντίθεσης. Μία βουλευτής πρότεινε ένα μορατόριουμ ενός έτους για νέα κέντρα δεδομένων. Η επίτροπος γεωργίας του Τέξας ζήτησε την απαγόρευση νέων εγκαταστάσεων στην πολιτεία λόγω της πίεσης στο ηλεκτρικό δίκτυο.

Ανακοινώνονται περαιτέρω μεγάλης κλίμακας δράσεις κατά της OpenAI και της Anthropic. Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι λιγότερο δημοφιλής από τους πολιτικούς, λένε κάποιοι. Ένας γνωστός διαφημιστής μάχεται την δημόσια εταιρεία που σκοπεύει να τροφοδοτήσει ένα κέντρο δεδομένων Oracle στο Μίσιγκαν. «Δεν θέλουμε κέντρα δεδομένων, ειδικά στο Μίσιγκαν», έγραψε. Μήπως θέλουν και άλλα μέρη; Ο κίνδυνος είναι μια δικαιολογημένη μαζική διαμαρτυρία κατά των πλουτοκρατικών και τεχνολογικών συμφερόντων να βαλτώσει στην ανίσχυρη αρχή NIMBY (Όχι στην πίσω αυλή μου). Οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις και η συσσώρευση ενέργειας δεν διαφέρουν από τόπο σε τόπο. Πρόσφατα κατατέθηκε αγωγή κατά της xAI του Έλον Μασκ, ισχυριζόμενη ότι η εταιρεία λειτουργεί παράνομα αεριοστροβίλους χωρίς άδεια. Οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας έχουν υποσχεθεί να πληρώνουν περισσότερα για την ηλεκτρική ενέργεια που τροφοδοτεί τα κέντρα δεδομένων, αλλά τα στελέχη απαιτούν μια συντονισμένη προσπάθεια που να αναδεικνύει τα οφέλη των φορολογικών εσόδων που παράγονται από τα κέντρα δεδομένων και τους τρόπους με τους οποίους η Τεχνητή Νοημοσύνη βελτιώνει την καθημερινή ζωή. Η OpenAI επιτίθεται στους «καταστροφολόγους» που διαδίδουν τεχνοαρνητικά σενάρια και τροφοδοτούν την «απαισιοδοξία» στους δρόμους και στα μέσα ενημέρωσης προς τις εταιρείες τεχνολογίας. «Ως κλάδος, πρέπει να είμαστε πολύ πιο ακριβείς στο να καταδεικνύουμε γιατί αυτή η τεχνολογία είναι καλή για τη χώρα και τον κόσμο», προσθέτει. Ένα ανώτερο στέλεχος δήλωσε ότι ο κλάδος αντιμετωπίζει καθυστερημένους ανθρώπους που αντιτίθενται σε οποιαδήποτε ανάπτυξη. Αυτό δεν ισχύει και το γνωρίζουν. Δυστυχώς, έχουν τα μέσα να ανατρέψουν την κοινή λογική και να διαφθείρουν πολιτικούς και θεσμούς. Ευτυχώς, το θετικό μήνυμα από την κοινή γνώμη των ΗΠΑ παραμένει. Για μια φορά, ας ελπίσουμε ότι ο άνεμος θα φυσήξει πέρα ​​από τον ωκεανό και θα επηρεάσει την νυσταγμένη Ευρώπη, έναν παθητικό θεατή της ιστορίας.


15 Εἶπε δὲ πρὸς αὐτούς· ὁρᾶτε καὶ φυλάσσεσθε ἀπὸ πάσης πλεονεξίας· ὅτι οὐκ ἐν τῷ περισσεύειν τινὶ ἡ ζωὴ αὐτοῦ ἐστιν ἐκ τῶν ὑπαρχόντων αὐτοῦ.

16 Εἶπε δὲ παραβολὴν πρὸς αὐτοὺς λέγων· ἀνθρώπου τινὸς πλουσίου εὐφόρησεν ἡ χώρα·

17 καὶ διελογίζετο ἐν ἑαυτῷ λέγων· τί ποιήσω, ὅτι οὐκ ἔχω ποῦ συνάξω τοὺς καρπούς μου;

18 Καὶ εἶπε· τοῦτο ποιήσω· καθελῶ μου τὰς ἀποθήκας καὶ μείζονας οἰκοδομήσω, καὶ συνάξω ἐκεῖ πάντα τὰ γενήματά μου καὶ τὰ ἀγαθά μου,

19 καὶ ἐρῶ τῇ ψυχῇ μου· ψυχή, ἔχεις πολλὰ ἀγαθὰ κείμενα εἰς ἔτη πολλά· ἀναπαύου, φάγε, πίε, εὐφραίνου.

20 Εἶπε δὲ αὐτῷ ὁ Θεός· ἄφρον, ταύτῃ τῇ νυκτὶ τὴν ψυχήν σου ἀπαιτοῦσιν ἀπὸ σοῦ· ἃ δὲ ἡτοίμασας τίνι ἔσται;

21 Οὕτως ὁ θησαυρίζων ἑαυτῷ, καὶ μὴ εἰς Θεὸν πλουτῶν.


ΣΗΜΕΡΑ ΟΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΕΣ ΑΠΟΘΗΚΕΣ ΤΟΥ ΠΛΟΥΤΟΥ ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ  ΤΟΥ ΑΥΞΗΜΕΝΟΥ ΠΛΟΥΤΟΥ ΠΟΥ ΕΦΕΡΕ Η ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΚΕΝΤΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΣΤΗΡΙΖΟΥΝ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ. ΤΑ ΚΕΝΤΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΘΥΜΙΑΣ, ΤΗΣ ΣΥΝΗΘΕΙΑΣ, ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ. ΣΤΙΣ ΑΠΟΘΗΚΕΣ ΤΟΥ ΑΦΡΟΝΟΣ ΠΛΟΥΣΙΟΥ ΦΥΛΑΣΣΟΝΤΑΝ ΟΙ ΚΑΡΠΟΙ ΤΗΣ ΓΗΣ, ΣΤΙΣ ΑΠΟΘΗΚΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΦΥΛΑΣΣΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΠΙΘΥΜΙΕΣ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΑΥΤΕΣ ΠΟΥ ΝΟΜΙΖΕΙ ΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΦΑΝΤΑΣΙΑΚΗ ΤΟΥ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΤΟ ΝΕΟ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΤΗΡΙΟ ΑΠΟΘΗΚΕΥΕΙ ΤΙΣ ΑΜΑΡΤΙΕΣ ΚΑΙ ΠΟΥΛΑΕΙ ΤΗΝ ΓΝΩΣΗ ΤΟΥ. ΑΥΤΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΑΓΟΡΑΙΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΑΛΛΑ ΠΛΗΣΙΑΖΕΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ. ΘΑ ΑΚΟΥΣΕΙ ΣΥΝΤΟΜΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΔΙΚΗ ΤΟΥ ΑΦΡΟΝ, ΑΦΡΟΝ ΟΙ ΕΠΙΘΥΜΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΑΝΥΠΟΣΤΑΤΕΣ.