Πώς το Γενέσιον της Θεοτόκου συνιστά την απαρχή της σωτηρίας μας (Μέγας Φώτιος, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως)

Τι έκανε λοιπόν ο πλάστης και κηδεμόνας μας; Άφησε άραγε μέχρι το τέλος το πλάσμα του να ταλαιπωρείται, να μένει δούλος των παθών; Όχι βέβαια. Πώς δηλαδή θα ανεχόταν, αυτό που έπλασε από υπερβολική αγάπη, να το βλέπει μ’ ευχαρίστησή του να μένει αιχμάλωτο και να ζει στην πλάνη; Γι’ αυτό, αφού συνεδρίασε με τον εαυτό της, αν επιτρέπεται να το πω έτσι, η ενό­τητα της αγίας Τριάδας (είναι όμως θεμιτό να το πούμε για την ανάπλαση, επειδή και το, «ας δημιουργήσουμε άνθρωπο σύμφω­να με την εικόνα μας και όμοιο με μας» έχει λεχθεί για την αρχική πλάση) με την ενιαία θέλησή της διευθέτησε την ανάπλα­ση του πλάσματός του που είχε συντριβή.

Κι αυτή (γιατί είχαν εξαγριωθεί και ρημαχτεί φοβερά οι άνθρωποι και δεν επέστρεφαν ούτε με απειλές ούτε με ποινές ούτε με νόμους ούτε με προφήτες), ζητούσε άνθρωπο που είχε την ίδια μ’ εμάς φύση, στον οποίο θα ήταν δυνατό να δει απαράβατη την τήρηση της νομοθεσίας, ώστε και για να μπορούν οι άνθρωποι, με όσα έβλε­παν τους συνανθρώπους τους να πράττουν, να τους μιμούνται, και αυτό με το οποίο έλαβε τη δύναμή του εναντίον μας αυτός ο μηχανορράφος, με το ίδιο να καθαιρεθεί από την κυριότητα με νόμιμη νίκη και αγώνισμα.

Έπρεπε λοιπόν κάποιο από τα πρόσωπα της Τριάδας να έρθει στους ανθρώπους, ώστε, όποιας φύσης ήταν το δημιούργημα, αυτής να φανεί ότι είναι και το αναδημιούργημα· και έπρεπε οπωσδήποτε εκείνο να γίνει κάτω Υιός και να μην ατιμάσει το άνω αξίωμά του, που από τους αιώνες το είχε και δοξαζόταν μ’ αυτό. Αλλά να βρεθεί ανάμεσα στους υιούς των ανθρώπων δεν ήταν δυνατό χωρίς τη σάρκωση. Γιατί η σάρκωση είναι η οδός για τη γέννηση, και γέννηση είναι η κατάληξη της κυοφορίας. Κι αυτή, περιγράφοντας μητέρα, ζητούσε εύλογα να γίνει από πριν η ετοιμασία της. Έπρεπε άρα να ετοιμαστεί κάτω μητέρα του πλάστη για την ανάπλαση εκείνου που είχε συντριβεί, κι αυτή να είναι παρθένος, ώστε, όπως από παρθένα γη πλάσθηκε ο πρώτος άνθρωπος, έτσι κι από παρθενική μήτρα να πραγμα­τοποιηθεί η ανάπλαση, και καμιά παρέμβαση ηδονής ούτε νόμιμη, ούτε και να επινοηθεί στη γέννηση του δημιουργού· γιατί ήταν αιχμάλωτος της ηδονής αυτός που ο Δεσπότης θέλη­σε να ελευθερώσει και καταδέχθηκε να γεννηθεί.

Αλλά ποια ήταν άξια να γίνει διάκονος του μυστη­ρίου; Ποια ήταν άξια να γίνει μητέρα του Θεού και να δανείσει σάρκα σ’ εκείνον που πλουτίζει τα σύμπαντα; Ποια λοιπόν ήταν άξια; Ή είναι φανερό ότι είναι αυτή που σήμερα βλάστησε με τρόπο παράδοξο από την άκαρπη ρίζα, τον Ιωακείμ και την Άννα, της οποίας εμείς εορτάζουμε λαμπρά τη γέννησή της και της οποίας η γέννηση κάνει την αρχή του θαύματος του μεγί­στου μυστηρίου, εννοώ της ένσαρκης γέννησης του Σωτήρα και για την οποία συγκροτήθηκε αυτή η θεία και πάνδημη σύναξη; Γιατί έπρεπε, έπρεπε αυτή που από τα σπάργανα διατήρησε αγνό το σώμα της, αγνή τη ψυχή και αγνούς τους λογισμούς με ανώτερο λόγο, να προοριστεί αυτή μητέρα του πλάστη.

Έπρεπε αυτή που από βρέφος προσφέρθηκε στο ναό και εισήλθε στους άβατους χώρους, να φανεί έμψυχος ναός εκείνου που της έδωσε τη ψυχή. Έπρεπε αυτή που γεννήθηκε από άγονη μήτρα με λόγο παράδοξο και εξάλειψε το όνειδος των γονέων της, να ανα­καλέσει και το σφάλμα των προπατόρων. Γιατί είχε τον προορι­σμό η απόγονος να αποκαταστήσει την ήττα την προγονική γεν­νώντας με γέννα χωρίς άνδρα τον Σωτήρα του γένους και δίνο­ντας σώμα σ’ αυτόν. Έπρεπε αυτή που με το κάλλος της ψυχής της έδωσε ωραία στον εαυτό της μορφή, να εμφανισθεί ξεχωρι­στή νύμφη που να ταιριάζει στον ουράνιο νυμφίο. Έπρεπε αυτή, που με τις σαν άστρα εκδηλώσεις των αρετών της, κατέστησε τον εαυτό της ουρανό, ανατέλλοντας τον ήλιο της δικαιοσύνης να γίνει γνωστός σε όλους τους πιστούς. Έπρεπε αυτή που μία φορά έβαψε τον εαυτό της με το πορφυρό χρώμα των παρθενικών αιμάτων της, να γίνει αλουργίδα (βασιλικό ένδυμα) του Βασιλιά των πάντων.

Πω πω θαύμα! αυτόν που η φύση όλη δεν χωρεί, τον κυοφο­ρεί άνετα η παρθενική μήτρα. Αυτόν που δεν τολμούν να ατενί­σουν τα Χερουβίμ, η Παρθένος τον κρατεί στην αγκαλιά της με τα πήλινα χέρια της. Το όρος το άγιο προέρχεται από την έρημη και άγονη μήτρα, από το οποίο, αφού αποκόπηκε χωρίς σύμπραξη χεριών λίθος πολύτιμος ακρογωνιαίος ο Χριστός ο Θεός μας, συνέτριψε τους ναούς των δαιμόνων και τα βασίλεια του Άδη μαζί με την ίδια την τυραννική εξουσία. Ο έμψυχος και ουράνιος κλίβανος κατασκευάζεται στη γη, μέσα στον οποίο ο πλάστης, αφού έψησε της δικής μου ζύμης την απαρχή και κατέκαψε μαζί και τα ζιζάνια που φύτρωσαν, καθαρή όλη τη ζύμη την κάνει άρτο για τον εαυτό του. Αλλά τι θα μπορούσε να πει κανείς και τι δεν θα πάθει διαπλέοντας το πέλαγος των χαρι­σμάτων και κατορθωμάτων της Παρθένου; Δειλιάζει και χαίρε­ται και ηρεμεί κι αναπήδα από χαρά. Και πάλι σωπαίνει και βρί­σκει τη μιλιά του, συστέλλεται και πλατύνεται, συρόμενος ταυτό­χρονα από τη μια από το φόβο, και από την άλλη από τον πόθο.

Εγώ όμως παραδίδοντας τον εαυτό μου στον πόθο μάλλον παρά στο φόβο, με ευχαρίστηση, γνωρίζετε καλά, ήρθα και πολλά λέγοντάς σας, αν και είναι άχρηστα, με τον σαν ποτάμι λόγο μου, καθώς τα παρθενικά αίματα με κάνουν να λιμνάζω (να ακινητοποιούμαι) και να πλημμυρώ, και μάλιστα βλέποντας και εσάς να ανοίγετε πρόθυμα τις ακοές σας και όλο σας το νου να τον έχετε στρέψει στον ύμνο της Αειπάρθενου, και συνάμα να εξαγνίζεσθε, αν εγώ έχω μυηθεί κάπως στα παρθενικά μυστήρια. Αλλ’ όμως η περίσταση σε άλλα μας παρακινεί, σε άλλου είδους τιμή της Παρθένου· εννοώ να αρχίσουμε τη μυστική και αναίμακτη θυσία (γιατί τιμή της μητέρας είναι η ανάμνηση των εκού­σιων παθημάτων του Υιού), προς την οποία έλκομαι στη συνέχεια και την οποία είναι πολύ επίκαιρο να τελέσω ως ιερουργός.

Αλλά εσύ, Παρθένε και μητέρα του Λόγου, ο δικός μου εξιλασμός και η καταφυγή, που με παράδοξο τρόπο καλλιεργή­θηκες από τη στείρα και που καρποφόρησες για μας ακόμα πιο παράδοξα το στάχυ της ζωής, πρεσβεύοντας και μεσιτεύοντας προς τον Υιό σου και Θεό μας για μας που είμαστε υμνητές σου να καθαρισθούμε από κάθε ρύπο και κάθε μόλυσμα, ανάδειξέ μας άξιους για τον ουράνιο νυμφώνα προς αιώνια ανάπαυση και καταφωτιζόμενους από το τριπλό φως της υπερούσιας Τριάδας και εντρυφώντας μέσα στα υπερφυσικά και άρρητα θεάματα αυτής με τη χάρη του Ιησού Χριστού του Κυρίου μας, στον οποίο ανήκει η δόξα και η δύναμη στους αιώνες των αιώ­νων. Αμήν.

 

[Αγίου Φωτίου του Μεγάλου, Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, Ομιλία Θ΄, Εις το Γενέσιον της Υπεραγίας Δεσποίνης ημών Θεοτόκου, ΕΠΕ 12, σ. 248-273 (αποσπάσματα)]

 

(Πηγή ψηφ. κειμένου: pemptousia.gr)

https://alopsis.gr

Πατερικός: Πώς το Γενέσιον της Θεοτόκου συνιστά την απαρχή της σωτηρίας μας (Μέγας Φώτιος, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως)

«Νά θυμᾶσαι τά τελευταῖα σου, καί δέν θ' ἁμαρτήσεις στόν αἰώνα»

Προσέχετε, ἀδελφοί μου, καὶ σκεφθεῖτε πόσο εὖτελὴς εἶναι ἡ ζωή μας και πόσο γρήγορα μαραίνεται τὸ ἄνθος της, γιατὶ παρομοιάζεται μὲ σκιὰ καὶ παραβάλλεται μὲ ὄνειρα, καὶ ἀπὸ κανένα ἀπὸ αὐτὰ δὲν βρίσκεται πιὸ μόνιμο.

Γιατὶ ἡ ἐδῶ ζωή, ἐνῶ φαίνεται ὅτι εἶναι παροῦσα, περνᾶ καὶ φεύγει, κι ὅταν περάσει δὲν ἐπιστρέφει, ἀλλὰ μετρούμενη μὲ τὴ χρονικὴ ροὴ καὶ ρέοντας μαζί της, ἔχει καὶ τὴν πάροδο δεμένη μὲ τὴ στάση, καὶ τὴν ὕπαρξη μὲ τὸ ἀνύπαρκτο, καὶ τὴ φθορὰ μὲ τὴ γένεση.

Ἂς σκεφθοῦμε ποιοὶ εἴμαστε καὶ πόσα χρόνια θὰ ζήσουμε ἐδῶ, ποῦ θὰ μεταβοῦμε μετὰ ἀπὸ ἐδῶ, καὶ πῶς θὰ ὑποστοῦμε ἀναπόφευκτα τίς συνέπειες γιὰ τὶς πράξεις μας, καὶ ἂς μὴν περιορίζομε τοὺς ἑαυτούς μας μόνο στὴ ζωὴ αὐτή, ἀλλὰ ἂς φέρομε στὴ μνήμη μας καὶ τὴ μελλοντική. Γιατὶ λέγει ὁ προφήτης· «Νὰ θυμᾶσαι τὰ τελευταῖα σου, καὶ δὲν θ' ἁμαρτήσεις στὸν αἰώνα». (Σοφ. Σειρ. 7, 36).


Ἄγιος Φώτιος ὁ Μέγας
( Ἅπαντα τά Ἔργα σειρά ΕΠΕ Τόμος 12 σελ. 55, Όμιλία Β'.)
πηγή

Προσκυνητής: «Νά θυμᾶσαι τά τελευταῖα σου, καί δέν θ' ἁμαρτήσεις στόν αἰώνα»

Ανώνυμος είπε...

Εβρ 13:17 – 21
Ἀδελφοί, πείθεσθε τοῖς ἡγουμένοις ὑμῶν καὶ ὑπείκετε· αὐτοὶ γὰρ ἀγρυπνοῦσιν ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ὑμῶν ὡς λόγον ἀποδώσοντες· ἵνα μετὰ χαρᾶς τοῦτο ποιῶσι καὶ μὴ στενάζοντες· ἀλυσιτελὲς γὰρ ὑμῖν τοῦτο. Προσεύχεσθε περὶ ἡμῶν· πεποίθαμεν γὰρ ὅτι καλὴν συνείδησιν ἔχομεν, ἐν πᾶσι καλῶς θέλοντες ἀναστρέφεσθαι. περισσοτέρως δὲ παρακαλῶ τοῦτο ποιῆσαι, ἵνα τάχιον ἀποκατασταθῶ ὑμῖν. Ὁ δὲ Θεὸς τῆς εἰρήνης, ὁ ἀναγαγὼν ἐκ νεκρῶν τὸν ποιμένα τῶν προβάτων τὸν μέγαν ἐν αἵματι διαθήκης αἰωνίου, τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν, καταρτίσαι ὑμᾶς ἐν παντὶ ἔργῳ ἀγαθῷ εἰς τὸ ποιῆσαι τὸ θέλημα αὐτοῦ, ποιῶν ἐν ὑμῖν τὸ εὐάρεστον ἐνώπιον αὐτοῦ διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων· ἀμήν.


Λκ 6:17 – 23
Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ἔστη ὁ Ἰησοῦς ἐπὶ τόπου πεδινοῦ, καὶ ὄχλος μαθητῶν αὐτοῦ, καὶ πλῆθος πολὺ τοῦ λαοῦ ἀπὸ πάσης τῆς Ἰουδαίας καὶ Ἱερουσαλὴμ καὶ τῆς παραλίου Τύρου καὶ Σιδῶνος, οἳ ἦλθον ἀκοῦσαι αὐτοῦ καὶ ἰαθῆναι ἀπὸ τῶν νόσων αὐτῶν, καὶ οἱ ὀχλούμενοι ἀπὸ πνευμάτων ἀκαθάρτων, καὶ ἐθεραπεύοντο· καὶ πᾶς ὁ ὄχλος ἐζήτει ἅπτεσθαι αὐτοῦ, ὅτι δύναμις παρ᾿ αὐτοῦ ἐξήρχετο καὶ ἰᾶτο πάντας. Καὶ αὐτὸς ἐπάρας τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ εἰς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ἔλεγε· Mακάριοι οἱ πτωχοί, ὅτι ὑμετέρα ἐστὶν ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ. μακάριοι οἱ πεινῶντες νῦν, ὅτι χορτασθήσεσθε. μακάριοι οἱ κλαίοντες νῦν, ὅτι γελάσετε. μακάριοί ἐστε ὅταν μισήσωσιν ὑμᾶς οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὅταν ἀφορίσωσιν ὑμᾶς καὶ ὀνειδίσωσι καὶ ἐκβάλωσι τὸ ὄνομα ὑμῶν ὡς πονηρὸν ἕνεκα τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου. χάρητε ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ καὶ σκιρτήσατε· ἰδοὺ γὰρ ὁ μισθὸς ὑμῶν πολὺς ἐν τῷ οὐρανῷ.

Ὁ Ἅγιος Φώτιος διὰ τὴν αἱρετικὴν προσθήκην τοῦ Filioque

                                        

Τοῦ κ. Β. Χαραλάμπους, θεολόγου

Δυστυχῶς στὶς ἡμέρες μας ὑπάρχουν κάποιοι Κληρικοὶ καὶ λαϊκοὶ θεολόγοι, οἱ ὁποῖοι προσπαθοῦν νὰ προσδώσουν δευτερεύουσα σημασία στὴν Ὀρθόδοξη ἀπολογητικὴ γιὰ τὴν αἱρετικὴ προσθήκη τοῦ Filioque.

Ὁ Ἅγιος Φώτιος ἀνασκευάζοντας τὴν αἱρετικὴ προσθήκη τοῦ Filioque, μεταξὺ ἄλλων ἀναφέρει τὰ ἑξῆς: «Ἡ μὲν πρόοδος, ὦ βέλτιστε, ἅμα τε καὶ ἀδιασπάστως ἐκ τοῦ Πατρὸς τῷ τε Υἱῷ καὶ Πνεύματι θεολογεῖται, οὐδεὶς δ’ ἀναγκάσει λόγος εἰς τὴν τοῦ Υἱοῦ μεταπεσεῖν τὸ Πνεῦμα προσηγορίαν, ἢ τὴν ἀδελφικὴν ἀναδέξασθαι σχέσιν, ἢ τὴν ἐκείνου σχέσιν ἐξιδιώσατο”.

Καὶ συνεχίζει ὁ Ἅγιος Φώτιος ὡς ἀκολούθως, καταδεικνύων τὴ σημασία τῆς ὁμολογίας γιὰ τὴν αἱρετικὴ αὐτὴ προσθήκη τῶν Παπικῶν: “Ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἕκαστος τῶν νοῦν ἔχειν ἠξιωμένων Χριστοῦ καὶ φρονεῖν καὶ διδάσκειν ἄλλους ἕτοιμον παρέχεται τὴν χάριν. Οὐ γάρ, διότι ἐκ τοῦ αὐτοῦ θεολογοῦνται προϊέναι, ἢ εἰς υἱότητα τὸ Πνεῦμα συνδιαστήσεται τῆς ἰδίας ἐξιστάμενον ἰδιότητος, ἢ ὁ Υἱός, τῆς χαρακτηριζούσης αὐτὸν ἀποστὰς γεννήσεως, εἰς τὸ τοῦ Πνεύματος ἰδίωμα συγχυθήσεται· ἐκ τοῦ αὐτοῦ γὰρ ἄμφω, ἀλλ’ οὐχ ὡσαύτως οὐδὲ κατὰ τὴν ἰδιότητα τὴν αὐτὴν ἡ ἑκατέρου πρόοδος. Καὶ γὰρ ὁ μὲν Υἱὸς τοῦ Πατρὸς προῆλθεν διὰ γεννήσεως, τὸ Πνεῦμα δὲ δι’ ἐκπορεύσεως”*.

Ὁ θεολογικὸς τρόπος ἀνασκευῆς τοῦ Ἁγίου Φωτίου, καταδεικνύει ὅτι ἀνασκευάζει μία αἱρετικὴ πλάνη, καὶ δὲν μπορεῖ νὰ παρουσιάζεται ἡ αἱρετικὴ προσθήκη τοῦ Filioque, σὰν ἀποτέλεσμα μεταφραστικοῦ λάθους ἢ σὰν λεκτικὴ παρεξήγηση, οὔτε φυσικὰ μπορεῖ κάποιος νὰ παρουσιάζει τὴν κακόδοξη αὐτὴ προσθήκη ἁπλὰ σὰν “ἀδυναμία” τῆς λατινικῆς γλώσσας νὰ ἀποδώσει τὸν ρηματικὸ τύπο “ἐκπορεύεται”.

Ὁ Ἅγιος Φώτιος σημείωνε σὲ ἐπιστολή του πρὸς τὸν Μιχαὴλ τὸ ἄρχοντα τῆς Βουλγαρίας ὅτι, «ἡ τοῦ πλησίον στοργὴ καὶ τελεία ἀγάπη τῶν τῶν ἄλλων ἐντολῶν ἐνεαυταῖς περιέχουσι τὰς πράξεις» καὶ ὅτι «οὐδὲν ἀγάπης, ὡς ἔοικε, κραταιότερον», ὑπεδείκνυε καὶ τὰ ἀκόλουθα ποὺ φανερώνουν τὸ μεγαλεῖο τῆς χριστιανικῆς ἀγάπης: «…ὧν ἡ τιμιωτάτη καὶ τῶν ἄλλων πρωτεύουσα χάρις πρὸς τὸ θεῖόν ἐστιν ἀπλανὴς καὶ σωτήριος χειραγωγία, ἥν πρώτη καὶ μόνη χαρίζεται τῆς καθαρᾶς καὶ ἀμωμήτου πίστεως ἡμῶν τῶν Χριστιανῶν ἡ μάθησις καὶ μυσταγωγία, αὕτη γὰρ τῆς πολυμόρφου πλάνης τὸν ἄνθρωπον ἀπαλλάττουσα καὶ τὰ τῆς καρδίας ὄμματα τῆς ἐκεῖθεν ἀχλύος ἀποκαθαίρουσα, καθαρὰ ψυχῆς θεωρία τῷ καθαρωτάτῳ κάλλει τῆς λατρείας καθαρῶς ἐνατενίζειν παρέχεται· δι’ ἧς εἰς τὴν ὑπὲρ νοῦν οὐσίαν καὶ πάντων αἰτίαν καὶ δημιουργὸν ἀναγόμενοι τὴν ἐνοειδῆ καὶ ὑπέρθεον τῆς τριάδος θεότητα, καθ’ ὅσον ἐστὶν ἀνθρώπῳ δυνατόν, ἐνοπτριζόμεθα».

Ἡ ἐκτροπὴ ἀπὸ τὴ δογματικὴ ἀλήθεια ἀποτελεῖ αἱρετικὴ πλάνη. Ὁ πόλεμος κατὰ τῶν αἱρέσεων, τόσο τὴν τέλεια ἀγάπη πρὸς τὸν Θεὸ φανερώνει, ὅσο καὶ τὴν τέλεια ἀγάπη πρὸς τὸν πλανηθέντα ἀδελφό. Καὶ στὴν προκειμένη περίπτωση ἡ προσθήκη τοῦ Filioque, ἀποτελεῖ αἱρετικὴ πλάνη καὶ συνεπῶς ὁ ἔλεγχος τῆς αἵρεσης ἀποτελεῖ ὑποχρέωση πρὸς τὸν πλανηθέντα ἀδελφό.

Ἡ προσθήκη τοῦ Filioque ἀποτελεῖ αἱρετικὴ πλάνη. «Ὁ μὲν γὰρ Πατὴρ ἀναίτιος καὶ ἀγέννητος· οὐ γὰρ ἔκ τινος, ἐξ ἑαυτοῦ γὰρ τὸ εἶναι ἔχει. Ὁ δὲ Υἱὸς ἐκ τοῦ Πατρὸς γεννητῶς. Τὸ δὲ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον καὶ αὐτὸ μὲν ἐκ τοῦ Πατρός, ἀλλ’ οὐ γεννητῶς, ἀλλ’ ἐκπορευτῶς», ἀναφέρει ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός. «Καὶ γὰρ ὁ μὲν Υἱὸς τοῦ Πατρὸς προῆλθεν διὰ γεννήσεως, τὸ Πνεῦμα δὲ δι’ ἐκπορεύσεως», τόνιζε ὁ Ἅγιος Φώτιος.

Αὐτὰ παραλάβαμε ἀπὸ τοὺς Ἁγίους Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας, αὐτὰ διαφυλάσσουμε, γι’ αὐτὸ τονίζομε ὅτι ὁ Παπισμὸς εἶναι αἵρεση καὶ ὄχι “ἑτερόδοξη ἐκκλησία”.

* Ἁγίου Φωτίου, Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως “Ἀμφιλόχια” (Ἀπόκρισις εἰς ἐρώτησιν κη΄).

Ὁ Ἅγιος Φώτιος διὰ τὴν αἱρετικὴν προσθήκην τοῦ Filioque - Ορθόδοξος Τύπος

Μέγας Φώτιος: Γενέσιον της Θεοτόκου, η απαρχή της σωτηρίας μας

Στη Γέννηση της Υπεραγίας Δέσποινάς μας Θεοτόκου.

Σήμερα η Παρθένος μητέρα γεννιέται από στείρα μητέρα και ευτρεπίζεται το παλάτι του ερχομού του Δεσπότου Χριστού. Σήμερα σπάζουν τα δεσμά της στειρότητας και σφραγίζονται τα κλείθρα της Παρθένου. Γιατί εκείνα με τα οποία η άγονη μήτρα και τα νεκρά σπλάχνα για παιδοποιΐα έδωσαν παρ’ ελπίδα ωραίο καρπό, με αυτά μνηστεύεται και το αδιάφθορο της παρθενίας και με ολοφάνερα έργα προαγγέλλεται το θαύμα της κυοφορίας. Γιατί είναι υπερφυσικό θαύμα γέννηση χωρίς μεσολάβηση άνδρα και διατήρηση της παρθενίας μετά τη γέννηση. Επίσης νικά τους νόμους της φύσης και η στείρα που συλλαμβάνει μετά τα γηρατειά της και γεννά και με όσα θαυμαστά έργα γίνονται προοιμιάζεται η γέννηση της Παρθένου.

Σήμερα η Άννα θερί­ζει τον καρπό που προήλθε από τον ονειδισμό της ατεκνίας και η οικουμένη απολαμβάνει τα καρποφόρα στάχυα της χαράς. Ο Ιωακείμ ονομάζεται πατέρας του παιδιού, και εμείς παίρνουμε ως αρραβώνα την τιμή της υιοθεσίας. Σήμερα η Παρθένος προβάλ­λει από άγονα σπλάχνα, και η στειρότητα διαδέχεται τις πηγές της αμαρτίας, και το σύνολο της συναγωγής των Ιουδαίων χη­ρεύει, και τα παιδιά προβάλλουν από τους κόλπους της Εκκλησίας, τα οποία αυξάνουν και πληθαίνουν κατά τρόπο θεϊκό για τον νυμφίο Χριστό. Η Παρθένος προέρχεται από άγονη μήτρα, που και όταν ακόμα είναι γόνιμη η γέννηση είναι παράδο­ξη. Ω πόσο μεγάλο θαύμα! Όταν εξέλειπε ο χρόνος της σποράς, τότε έφτασε ο καιρός της καρποφορίας, όταν σβήσθηκε η φλόγα της επιθυμίας, τότε άναψε η λαμπάδα της τεκνοποιΐας. Η νεότη­τα δεν έδωσε άνθος, και προβάλλουν βλαστό τα γηρατειά· δεν φάνηκε εξόγκωση της κοιλιάς όταν ήταν η φύση στην ακμή της, και προβάλλει αειπάρθενο βρέφος ως γέννημα υπερήλικης μήτρας.

Αλλ’ απορείς, άνθρωπε, αν γέννησε η στείρα, και πολυερευνάς αυτά που έπρεπε να θαυμάζεις, που πρέπει να μας προκαλούν θαυμασμό, παρά να θεωρούμε μηδαμινό αυτό που θαυμάζεται, και λογομαχείς, πώς μπορεί να γεννήσει στείρα; Αν είναι στείρα δεν γεννά, κι αν γεννά δεν είναι στείρα. Και πώς στήθη που στέγνωσαν γίνονται πάλι πηγή γάλακτος; Αν το γήρας δεν είναι στη φύση του να θησαυρίζει αίμα, πώς αυτό που δεν έλαβαν οι θηλές το λευκαίνουν σε γάλα; Και πώς μήτρα που αδρανοποιήθηκε λειτουργεί και ζωογονεί και συγκροτεί και τρέ­φει το έμβρυο; Αυτά εσύ μηχανορραφείς κατά του εαυτού σου και της σωτηρίας σου. Και ποιός είσαι; Γιατί δεν θα ήταν δυνατό να είσαι από τους πιστούς και άξιους του θαύματος· ούτε βέβαια, ούτε θα παρασυρθεί να απιστήσει ο πιστός με εκείνα που συντελούν στην πίστη, αλλά ο Ιουδαίος.

Η Σάρα δηλαδή πώς ή πού σε παρακαλώ εξέπεσε στις ελπίδες της; Άραγε δεν είδε τον Ισαάκ υιό των γηρατειών και της στειρότητάς της; Αν η Άννα σου προκαλεί σύγχυση και ταράζει τους λογισμούς σου, πιο πολύ πρέπει η Σάρα, γιατί για πρώτη φορά συνέβη σ’ αυτήν. Αν αυτό σε κάνει να αμφιβάλλεις, δεν αντιλαμβάνεσαι ότι παρα­γράφεις το άλλο από τη συγγένειά σου και κόβεις τις ρίζες από τις οποίες είναι δυνατό να έχεις κλάδο, και δεν ελέγχεσαι ότι έχεις καταπέσει από τους Ιουδαϊκούς νόμους;

Από παλαιά λοιπόν, αν και η ανθρώπινη φύση ήταν υποδουλωμένη στη δύναμη των προγονικών αμαρτημάτων, η γέννη­ση της απογόνου παρέχει λαμπρά τα συνθήματα, υποσαλπίζοντας ότι ο καθαιρέτης τους θα τη βγάλει από την τυραννίδα και θα την απαλλάξει από την δουλεία. Γι’ αυτό και ο Αδάμ μαζί με την Εύα, αφού καθάρθηκαν από εκείνους τους παλαιούς ρύπους της παράβασης και απέρριψαν την κατήφεια και τη σκυθρωπότητα, με ελεύθερη φωνή και βλέμμα χοροστατούν χαρούμενοι στην πανήγυρη της Παρθένου και μάλλον έχουν γίνει οι κο­ρυφαίοι του χορού. Γιατί αυτοί από τους οποίους έγινε η σπορά της αμαρτίας που φύτρωσε σαν παράσιτο στο γένος και το νό­θευσε, αυτοί μάλλον είναι δίκαιο τώρα που ξεριζώνεται, αυτοί να είναι αρχηγοί της χαράς και της χοροστασίας και να πλησιάζουν και να συγκαλούν τους απογόνους εκείνων.

Επειδή δη­λαδή από τους πρώτους παραβάτες μεταδόθηκε το αρρώστημα της παράβασης σε όλους και όλοι έχουν ανάγκη της όμοιας θε­ραπείας, κι αφού η παγκόσμια σωτηρία θεμελιώνεται σήμερα με τη γέννηση της Παρθένου, έπρεπε να οργανώσουμε κοινή και πάνδημη την πανήγυρη, και να ανακρούσουμε δημόσιες και υπερ­κόσμιες τις ευχαριστήριες ωδές· γιατί η παγκοσμιότητα της σωτηρίας απαιτεί υπερκόσμια την ευχαριστία.

Ας αναπέμψουμε λοιπόν ευχαριστήριες ωδές, επειδή ο Αδάμ αναδημιουργείται και η Εύα ανακαινίζεται, μαζί με αυτόν και η κατάρα διαλύεται και η ανθρώπινη φύση μας, αποβάλλοντας το νεκρό και δερμάτινο πρόσωπο της αμαρτίας, αναμορφώνεται στην αρχαία τιμή της δεσποτικής εικόνας. Ας αναπέμψουμε ευχαριστήριες ωδές και ας συγκροτήσουμε πάνδημους χορούς, επειδή προερχόμενη η Παρθένος από άγονα σπλάχνα, αγιάζει την άγονη μήτρα της φύσης, εμβολιάζοντας την ακαρπία της με την πλούσια καρποφορία αρετών. Γιατί για όσα χρειάστηκαν στον Κύριο όλων και γεωργό τα ρείθρα των αχράντων αιμάτων της για την άρδευση όλης της καταξηραμένης ζύμης, με αυτά αναδέχεται εύλογα και την ευλογία της καρποφορίας.

Η κλίμα­κα που ανεβάζει στους ουρανούς κατασκευάζεται και η γήινη φύση, υπερπηδώντας τα όριά της, εγκαθίσταται στις ουράνιες κατοικίες. Ο δεσποτικός θρόνος ετοιμάζεται επάνω στη γη, τα επίγεια αγιάζονται, τα τάγματα των ουρανών συναναστρέφο­νται μαζί με μας, και ο πονηρός, που στην αρχή μας απάτησε κι έγινε ο αρχιτέκτονας της εναντίον μας επιβουλής, δέχεται τη συντριβή των δόλων και των τεχνασμάτων του που έχουν αποσαθρωθεί χάνοντας την ισχύ τους.

Ποιος μπορεί να διηγηθεί τα θαυμαστά έργα του Θεού; Ποιος λόγος θα εκφράσει τη δύναμη των πέρα από το λόγο πραγμάτων; Και πώς κάθε νους δεν θα παραλύσει προσπαθώ­ντας να κατανοήσει το μέγεθος των έργων; Κατ’ αρχάς έπλασε ο Θεός τον άνθρωπο κινούμενος από άφατο πλούτο φιλανθρωπίας, δίνοντας στο πλάσμα τη χάρη να φέρει τη δύναμη και την εικόνα του πλάστη του, από τα οποία το ένα δήλωνε την ευγένεια της σάρκας, ενώ το άλλο του πνεύματος. Ο παράδεισος, πράγμα ευχάριστο κι αγαπητό, φυτευόταν στ’ ανατολικά, μοσχοβολώ­ντας από άνθη λειβαδιών και όντας κατάμεστος από ωραίους και ποικίλους καρπούς δένδρων· ποτάμια επίσης κυλώντας ενδιάμε­σα και ποτίζοντας με καθαρά νερά την έκταση, προσέδιδαν απί­θανη ομορφιά στον τόπο.

Σ’ αυτόν ο πλάστης εγκαθιστά το φιλοτέχνημα της δεσποτικής παλάμης, κάνοντάς το κύριο όλων και παρουσιάζοντάς το να περιβάλλεται από άφθονα αγαθά. Έπειτα του έδωσε σύζυγο αφού την απέσπασε από την πλευρά του με γέννα ανέκφραστη, ώστε, αυτόν από τον οποίο είχε ληφθεί, αυτόν να αναγνωρίζει, τον δανειστή της, ως κεφαλή και να είναι προσηλωμένη, έχοντας στη σκέψη της την υποχρέωσή της και με το σύνδεσμο της φύσης να δημιουργηθεί σ’ αυτούς ο σύν­δεσμος της ομόνοιας.

Αλλ’ αφού χάρισε την απόλαυση και την κυριαρχία σε όλα τα αγαθά του παραδείσου, επειδή έπρεπε αυτός στον οποίον είχε εμπιστευθεί το μέγεθος μιας τέτοιας και τόσο μεγάλης εξου­σίας να παιδαγωγηθεί και να ασκηθεί και με κάποια εντολή, του δίνει ένα νόμο, σύμφωνα με τον οποίο ούτε δύσκολο ήταν να ζήσει, ούτε ευκολότατο να τον φυλάξει στο σύνολό του, και με βάση αυτόν θα κέρδιζε την αμοιβή ή την καταδίκη του. Χω­ρίζοντας, δηλαδή με το λόγο του, κάποιο φυτό από τα άλλα από όσα ανθούσαν ωραιότητα, του δίνει την εντολή που απαγόρευε να φάει από αυτό μόνο.

Θηρίο όμως πονηρό και αρχή του κακού, το οποίο η πράξη ονόμασε διάβολο, βάζοντας στο μάτι τον άνθρωπο αμέσως από τη δημιουργία του, χρησιμοποιώντας σαν όργανό του άλλο θηρίο από τα ερπετά και απευθύνοντας στη γυναίκα λόγο απατηλό και θελκτικό και ρίχνοντας στο νομοθέτη πολλή βλασφημία, πείθει τη γυναίκα και μέσω αυτής το σύζυγό της, να αδιαφορήσουν για την εντολή και να φάνε από αυτό που είχε θεσπιστεί να μη φάνε. Κι αυτοί, την ίδια στιγμή, και την προσταγή παρέβαιναν και έχαναν όλα τα χαρίσματα, πράγ­μα που ήταν ο σκοπός του επίβουλου. Γιατί γι’ αυτό το σκοπό είχε γίνει όλη αυτή η μηχανορραφία. Κι από τότε, μεταφερόμενο το παράπτωμα από τους προγόνους στους απογόνους, είχε ο επιβουλευτής μας υποδουλωμένο στην εξουσία του όλο το γένος.

(Συνεχίζεται)

https://www.pemptousia.gr/2024/09/megas-fotios-genesion-tis-theotokou-i-aparchi-tis-sotirias-mas/

Μέγας Φώτιος: Των συνετών ανδρών έργο είναι να προβλέπουν τις δυσχέρειες και με φρονιμάδα να τις απομακρύνουν!

(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)

                               Άγιος Φώτιος ο Μέγας
Προς τον εκλαμπρότατο και ενδοξότατο Μιχαήλ ηγεμόνα της Βουλγαρίας εκ Θεού αγαπημένο εν Κυρίω πνευματικό υιό

Συνέχεια από εδώ: http://www.pemptousia.gr/?p=396256

121. Οι σώφρονες και σοβαροί άνθρωποι, όταν επιτυγχάνουν, δεν γίνονται υπερόπτες, αλλά τον όγκο της επιτυχίας στολίζουν με μετριοφροσύνη και έτσι καταπραΰνουν το πάθος των φθονερών· όταν αποτυγχάνουν, υποφέρουν γενναίως και καθιστώντας την συμφορά αφετηρία αρετής, με την ισχύ της δυναμώνουν την γνώμη κι εξορίζουν την αθυμία από την διάνοια· διότι γνωρίζουν ότι τα ανθρώπινα τρέπονται και προς τις δύο αντίθετες κατευθύνσεις, είναι άστατα και αβέβαια.(61)

Είναι δε δείγμα αφροσύνης, επιπολαιότητος και αμορφωσιάς και τα δύο, δηλαδή και το να επαίρεται και εξογκώνεται κανείς στις επιτυχίες και το να απογοητεύεται τελείως και να καταλαμβάνεται από αθυμία στις ατυχίες.

122. Των συνετών ανδρών έργο είναι να προβλέπουν τις δυσχέρειες και με φρονιμάδα να τις απομακρύνουν· δεν είναι όμως κατωτέρων ανδρών έργο και το να ρυθμίζουν και εξοικονομούν καλά τα συμβάντα.

123. Γνωρίζω περιπτώσεις κατά τις οποίες επήλθαν ενέργειες απότομα και οι θεαταί εξεπλάγησαν από το απροσδόκητο του συμβάντος και εβάστασαν ήσυχα τις συμφορές και δεν εξεσηκώθηκαν ούτε αργότερα για να αποσείσουν το βάρος, χωρίς μάλιστα να συναυξάνεται η από αυτές προερχομένη βλάβη, αλλά και με άλλους πραότερους τρόπους να χαλαρώνεται.

Πράγματι είδα μερικές από αυτές τις πράξεις να έχουν ρυθμισθή με αυτόν τον τρόπο και με την συνήθεια βαθμιαίως να ελαφρύνωνται περισσότερο και να καταντούν να είναι άλυπες· αντιθέτως, άλλες να έχουν σηκώσει σαν από ύπνο κι εκείνους που ζουν με αμέλεια και ατολμία.

Διότι ο καθένας, ερεθισμένος από το παράλογο και αιφνίδιο των συμβάντων, έρχεται μέσα στα πράγματα, και η καινοτομία δεν αντέχει να κρατήση ούτε μία ημέρα.

124. Άλλες πάλι ενέργειες, και μάλιστα όχι από τις συνηθισμένες, επερχόμενες βαθμιαίως και υποκλέπτοντας την συναίσθησι της καινοτομίας με τον ήρεμο και ατάραχο τρόπο τους, παρεισδύουν χωρίς κόπο και χωρίς να γίνουν αντιληπτές ούτε από τους πεπειραμένους ακόμη.

Μερικές επίσης, που επιχείρησαν να παρεισδύσουν με τον ίδιο τρόπο και κατηγορήθηκαν για δειλία, επειδή δεν ενέσκηψαν με βία ούτε με αυτόνομη δύναμι φανερά, γρήγορα ανατράπηκαν από τους επιτυχόντας· διότι εξοπλίζοντας και εκείνους που εφάνηκαν προηγουμένως επιεικέστατοι με την δική τους μεγαλύτερη επιφύλαξι στο ασυγκράτητο θράσος και την παράλογη τόλμη, καταστράφηκαν με την ίδια την επιχείρισι.

125. Πως λοιπόν είναι δυνατό να επιτύχη κανείς τον σκοπό; Διότι φαίνονται τα αντίθετα να συντελούνται διά των ιδίων μέσων. Προτιμότερο είναι να μη αρχίζη τέτοιες ενέργειες· διότι οι καινοτομίες είναι, και χωρίς άλλη λυπηρή επίπτωσι, ικανές να θορυβήσουν και να πλήξουν διάνοιες και να προσκαλούν το πλήθος σε διαβολές και ύβρεις.

Επειδή όμως μερικές φορές υπάρχει επείγουσα ανάγκη και ο ηγέτης χρειάζεται μία καινοτόμο πράξι, αν απ’ αυτή την πράξι το κοινό ευρίσκει μεγάλο όφελος και ευφροσύνη, δεν χρειάζεται σκέψι και μελέτη· αλλοιώς, αν είναι λυπηρή, δεν νομίζω ότι μπορεί να αναπτυχθή άριστα με τα λόγια (διότι δεν είναι δυνατό να συλλάβωμε ακριβώς με τον απλό λόγο και μακριά από τα έργα τα επακόλουθα κάποιων ιδιωτικών περιστάσεων), αλλά πάντως εκείνος που είναι καλά γυμνασμένος στα προειρημένα κι έχει προς αυτά την από άνω βοήθεια θα μάθη ότι έχει συγκεντρώσει μεγάλη δύναμι.

61. Ψευδο-Iσοκράτης, Προς Δημόνικον 42.

 

Η «Επιστολή προς Βούλγαρον Ηγεμόνα» του αγίου Φωτίου του Μεγάλου δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Εποπτεία» τον Φεβρουάριο του 1992. Εισαγωγή, μετάφραση, σημειώσεις Παναγιώτης Κ. Χρήστου. Αναδημοσίευση από την ιστοσελίδα Myriobiblos Βιβλιοθήκη: http://www.myriobiblos.gr/texts/greek/fotios_epistoli.html

Μέγας Φώτιος: Των συνετών ανδρών έργο είναι να προβλέπουν τις δυσχέρειες και με φρονιμάδα να τις απομακρύνουν! | Πεμπτουσία (pemptousia.gr)

Γιατί τόσο κακό και τόσοι κακοί γύρω μας; (Μέγας Φώτιος, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως)

 

Γιατί; γιατί τόσος πόλεμος — κηρυγμένος κι ακήρυκτος — στη γη μας; Οι γενηές έρχονται και παρέρχονται, με την ελπίδα και το όραμα της ειρήνης· και φεύγουν από το προσκήνιο της ιστορίας με την πικρή γεύσι της απογοητεύσεως, διότι οι δυνάμεις του κακού μαίνονται και πολλές φορές πνίγουν την ανθρωπότητα στις αναθυμιάσεις του μίσους, στον ασίγαστο ορυμαγδό των πολέμων. Γιατί τόσο κακό γύρω μας και τόσοι κακοί;

Γιατί οι κακοί αφίνονται στην εξουσία τους, να ταλαιπωρούν την αγιότητα και την αλήθεια;
Επίκαιρη και συγκλονιστική μας έρχεται μια επιστολή από τον Θ´ αιώνα· δεν δίνει συνταγές για λύσι του προβλήματος: η αξία της έγκειται στο ότι είναι μια ανάγλυφη απεικόνιση του φαινομένου, που μας προβληματίζει με την επανάληψί του στα έθνη. Σύγκρουσις μεταξύ του κακού και του καλού.
Την γράφει ένας από τούς σημαντικώτερους ανθρώπους του κόσμου. Στον στίβο της Αληθείας πρωταθλητής και Μάρτυς, όσον οι λίγοι εκλεκτοί της Ανθρωπότητος. Ο κόσμος της σοφίας, της επιστήμης, της ιεραποστολής σ’ Ανατολή και Δύσι, τα Πανεπιστήμια, οι ιστορικοί, οι μελετητές, τον αναγνωρίζουν στην πρώτη γραμμή των κορυφαίων που χάραξαν ιστορία. Είναι ο Μέγας Φώτιος, Πατριάρχης της Κωνσταντινουπόλεως, που διεφύλαξε (Θ´ αιών) την Αλήθεια στον κόσμο, απλή και ανόθευτη, όπως παρεδόθη από τον Θεάνθρωπο Λυτρωτή, στην αποκάλυψη της Αγίας Γραφής.

Πολλοί τον κρίνουν ως πολιτικό — και οι Δυτικοί τον κατέκριναν κατά κόρον — άλλοι τον βλέπουν ως εκκλησιαστικό ηγέτη και του φορτώνουν όλα τα δεινά που συνεκλόνισαν την εποχή του. Λίγοι γνωρίζουν ευρύτερα το ηθικόν του ύψος, το ηρωϊκό του μαρτύριο, στην δεινή πάλη που προκάλεσε στην Εκκλησία του Χριστού η Παπική Δύσις· με πρώτον και μέγα θύμα τον Άγιο Φώτιο, πρωταγωνιστή στην «μίαν, αγίαν, καθολικήν και αποστολικήν Εκκλησίαν» προκειμένου να διασωθή ο Θεόσδοτος υπερβατικός χαρακτήρας της.

Στην πάλη αυτή που σκηνοθέτησε «η Δυτική οφρύς», παρέσυρε και την Πολιτική του Βυζαντίου, η οποία προτίμησε — επί της εποχής του Βάρδα και του Βασιλείου Α´ του Μακεδώνος και Λέοντος ΣΤ´ του σοφού — να θυσιάση τον Αρχιερέα, άσχετα αν με την τακτική της αυτή, ναυάγησε και η ίδια εν πολλοίς — χάριν ατομικών συμφερόντων.

Στην επιστολή, που ακολουθεί, φαίνεται καθαρά η «έμψυχος εικών» του Φωτίου, ο οποίος «εκτραγωδεί περιπαθώς τα δεινά», εν τούτοις δεν «καταράται» τους διώκτας, ούτε «αθυροστομεί αδικούμενος, αλλά των καιρών δείξας το χαλεπόν… την εις Θεόν πίστιν και ελπίδα μόνην προβάλλεται, των κακών απαλλαγήν· και… παραινεί δια προσευχών εξευμενίσαι τον Πλάστην τω πλάσματι» (Ι. Ν. Βαλέττας).

Προς τον Αρσένιον Μοναχόν,
Ιερέα και Ησυχαστήν1
Ήταν καιρός που μπορούσε κανείς να γράφη («καιρός του γράφειν»), όμως ακριβώς τώρα, είναι περίστασις σιωπής («νυν καιρός του σιγάν»)· τότε — που γράφαμε — πάνω σε ολόκληρη την πολιτεία ήταν χυμένη παντός είδους γαλήνη, η υπόθεσις δε της αρετής, που τώρα περιπαίζεται, τότε εθαυμάζετο· και η ευσέβεια είχε την εξουσίαν — τότε· όσο για την αλήθεια (τώρα που σήκωσες άγκυρα κι έφυγες;) ήταν ελεύθερη και να λέγεται και να ακούγεται· τότε… ο δημόσιος βίος ετελούσε τα πανηγύρια του με κόσμιες (φρόνιμες) δημόσιες γιορτές και επίστευαν τότε, ότι φιλόσοφος βίος είναι το να αγωνιζόμεθα εντατικά να μιμηθούμε στην ζωή μας τους αγίους ανθρώπους. Αυτόν τον βίον εθαύμαζαν και εζήλευαν (στην πολιτεία). Και ανεγνώριζε κανείς τότε τους ιερείς και τους Αρχιερείς, όχι τόσον από τα τελετουργικά σύμβολα, όσον από τα έργα (τα κατορθώματα), με τα οποία περιέλουζαν με φως (ακτινοβολούσαν) τους κατηχουμένους.

Τώρα όμως τι γράφω; θρήνους; αλλά ο συμπαθέστατος Ιερεμίας (ο προφήτης) μας επρόλαβε και τους έφτιαξε τους θρήνους. Διότι δεν είναι ανεκτότερα αυτά που παθαίνουμε τώρα, από εκείνα που εθρήνησεν ο Ιερεμίας. Αλλά στεναγμούς γράφω; και ποιοι και τι είδους στεναγμοί θα φθάσουν σε μια τόσο μεγάλη φόρα δυσκολιών (που μας βρήκαν); Το ποτάμι των δακρύων, το ξέρανε στις πηγές του, το ένα πάθημα που μας ήλθε πάνω στο άλλο που καταφθάνει. Βεβηλώνονται τα άγια, τα ιερά τσαλαπατήθηκαν, το πανάγιον Πνεύμα (ω χείλη βέβηλα και σκέψεις βεβηλότερες!) ωσάν να είναι κάτι που το μαζέψανε από τα τρίστρατα, δυσφημείται και διασύρεται. Η έρημος και τα όρη και οι σπηλιές και τα πέρατα της γης μόλις που διασώζουν τους ιερείς του Θεού και τους Αρχιερείς, όσους δεν επρόλαβαν να βασανίσουν σε πικρές φυλακές και εξορίες, έξω από τα σύνορά μας. Και ακόμη δεν αναφέρω τα άλλα, διότι ο φόβος που κρέμεται πάνω μας απειλητικός, δεν επιτρέπει να κλάψω πικρά αυτά που μας σφίγγουν από παντού (μέσα σε τόσο μεγάλες συμφορές το κλάμα θάταν η μόνη μας παρηγοριά).

Αυτά γράφω, αλλά τα γνωρίζεις κι από όσα βλέπεις και όσα ακούς. Όμως καθώς συμπάσχω με τον Χριστόν και με αυτήν την πείραν, έχω τι να σου γράψω.

Στάσου ενώπιον του Θεού και προσπάθησε να εξευμενίσης τον Πλάστη απέναντι του πλάσματός Του. Σήκωνε τα «όσια» χέρια σου, προτείνοντας ως «ικετήριον κλάδον» τις δικές Του παλάμες που άπλωσε στον Σταυρό, τα καρφιά, την λόγχη, το αίμα, τον θάνατο, τον τάφο, με τα οποία σωθήκαμε. Έχεις τα μέσα με τα οποία θα παρακαλέσης επίμονα τον εύσπλαχνο Θεό: έχεις να αναφέρης την βαρύτητα των διωγμών: το ανυποχώρητον φρόνημα αυτών που διώκονται για την ευσέβεια, τους πιστούς που σπαράσσονται σαν πρόβατα, τους ποιμένες της Εκκλησίας — και υπάρχουν μερικοί που δεν γνωρίζομε σε ποιο σημείον της γης ευρίσκονται· αλλοίμονον! Έχεις να παρουσιάσης την Εκκλησία του Θεού κατακομματιασμένη και διασκορπισμένη, διότι την μοιράζει στα δύο από την μια μεριά ο φόβος του Θεού κι από την άλλην ο φόβος ο ανθρώπινος, γιατί βέβαια δεν είναι δυνατόν να διαψευσθή ο θείος χρησμός: «το μεν πνεύμα πρόθυμον, η δε σαρξ ασθενής».

Αυτά να προβάλης στην προσευχή σου. Αλλά συ ξέρεις αυτά που θα λες για να επιτύχης την ευμένεια (του Κυρίου). Διότι όσοι έχουν «καρδίαν καθαράν», επειδή βλέπουν το Θεό, όσον είναι δυνατόν να τον ιδή άνθρωπος, αυτοί περισσότερο από τους άλλους γνωρίζουν εκείνα με τα οποία ο Θεός εξευμενίζεται. Ως μεσίτην στην προσευχή σου παρακάλεσε την Μητέρα του Κυρίου και Παρθένον. Παρουσίασέ της με δυνατή ικεσία την ασθένειαν της ανθρώπινης φύσεώς μας, την μακράν και ανεκδιήγητον τραγωδίαν μας, η ίδια βέβαια γνωρίζει να συμπαθή ως άνθρωπος τον άνθρωπον (άνθρωπος και αυτή).

Να παραλάβης μαζί στις ικεσίες σου και τον χορόν των Μαρτύρων, διότι αυτοί έχουν παρρησία να βοηθούν τους πάσχοντες δια τον Χριστόν, από όσα και εκείνοι έπαθαν υπέρ του Χριστού. Και η συμμετοχή στα πάθη αυτά καθ’ εαυτά, είναι παράκλησις προς βοήθειαν των πασχόντων. Από παντού είναι εύκολα τα θέματα προς την πρεσβείαν (ενώπιον του Θεού). Η ικεσία είναι εύελπις. Ένα μόνον πράγμα έχει ανάγκη. Την πυκνή προσευχήν σου και την επίμονη δέησή σου.

______

1. Επιστολή Μεγάλου Φωτίου· Αρσενίω Μοναχώ, πρεσβυτέρω και Ησυχαστή. Εις την έκδοσιν Ι. Ν. Βαλέττα υπ. αρ. ΡΕ´- 105 (σελ. 427) — Εις την έκδοσιν Λειψίας.

(Από το περιοδικό: «Η δράση μας», τεύχος Φεβρουαρίου 2004)

(Πηγή ψηφ. κειμένου: orp.gr)

https://alopsis.gr

Πατερικός: Γιατί τόσο κακό και τόσοι κακοί γύρω μας; (Μέγας Φώτιος, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως) (paterikos.blogspot.com)

Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΦΩΤΙΟΥ 2018

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΕΤΑΛΛΗΝΟΥ ΠΟΥ ΕΚΦΩΝΗΘΗΚΕ ΣΤΟΝ ΙΕΡΟ ΝΑΟ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΝΤΙΠΠΑ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΤΗΝ ΠΕΜΠΤΗΥ 8 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2018 ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΕΓΑ ΦΩΤΙΟ.

(8) Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΦΩΤΙΟΥ 2018 - YouTube

Η φιλία (Άγιος Φώτιος ο Μέγας)

Νὰ μὴν εἶσαι γρήγορος στὴ σύναψη φιλίας· ὅταν ὅμως συνάψης δεσμό, νὰ τὸν διατηρῆς ἄλυτο μὲ κάθε τρόπο, σηκώνοντας ὅλο τὸ βάρος τοῦ συνανθρώπου, μὲ τὴν προϋπόθεση ὅτι δὲν ἐπιφέρει κίνδυνο στὴν ψυχή. Διότι οἱ διαστάσεις πρὸς τοὺς φίλους ἐκφαυλίζουν ὅλη τὴν προαίρεσι τῶν ἀνθρώπων καὶ ὑποβάλλουν ὄχι μόνο τὸν ὑπαίτιο ἀλλὰ καὶ τὸν ἀναίτιο στὴν ἴδια ὑπόνοια.

Φίλους νὰ κάμης ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι διατηροῦν παντοτινὰ ἄδολη τὴν φιλία πρὸς τοὺς ἄλλους καὶ μήτε ὅταν εὐημεροῦσαν τοὺς ἐφθόνησαν μήτε ὅταν δυστυχοῦσαν τοὺς παραμέλησαν.

Πράγματι πολλοὶ ἐβοήθησαν κι ἐπόνεσαν τοὺς φίλους ὅταν βρίσκονταν σὲ δυστυχία, ἀλλὰ ὅταν ἦσαν εὐτυχεῖς δὲν βάσταξαν τὴν εὐημερία τους· ἔτσι αὐτοὺς ποὺ δὲν τοὺς ἤλεγξε ὁ καιρὸς τῆς συμπαθείας, τοὺς ἐξεσκέπασε τὸ πάθος τοῦ φθόνου. Ν’ ἀποκτᾶς λοιπὸν φίλους ὄχι τοὺς φαύλους ἀλλὰ τοὺς ἀρίστους· διότι τὰ ἤθη τῶν φίλων κρίνονται συνήθως ἀπὸ τὴν ποιότητα τῶν φιλουμένων. Διὰ τῶν ἐντίμων φίλων εὔκολα ἐπαναφέρεται κανεὶς καὶ ὅταν παραπέση, οἱ φαῦλοι ὅμως φθείρουν καὶ τὴν ὑπάρχουσα καλοκαγαθία· οἱ πρῶτοι καλύπτοντας οἱ ἴδιοι τὴν ἔλλειψι τῶν φίλων στὴν ἀρετὴ τὴν κάμουν νὰ φαίνεται ἀνελλιπής, ἐνῶ ἡ συναναστροφὴ μὲ τοὺς φαύλους καθιστὰ νόθο καὶ ὅ,τι ὑπόλοιπο ἀρετῆς ὑπάρχει.

Νὰ μὴ ζητᾶς ν’ ἀκούης τὰ εὐχάριστα ἀπὸ τοὺς φίλους, ἀλλὰ μᾶλλον τὰ ἀληθινά. Διότι, ἂν δὲν πρέπει νὰ πιστεύσουμε στοὺς ἐχθροὺς ἀκόμη καὶ ὅταν λέγουν τὴν ἀλήθεια, ἀπὸ τοὺς φίλους δὲν ἔχει φθαρεῖ ἡ ἀλήθεια καὶ ζητοῦν κι ἐκεῖνοι νὰ λέγωνται τὰ εὐχάριστα, ἀπὸ ποῦ ἀλλοῦ θὰ προέλθη γιὰ μᾶς ἡ γνῶση τῆς ἀληθείας καὶ ἡ διόρθωση τῶν τυχὸν ἀνοσίων λόγων καὶ πράξεών μας; Γι’ αὐτὸ νὰ θεωρῆς σπουδαῖο πράγμα τὸ νὰ διαφέρουν οἱ φίλοι τῶν κολάκων.

Οἱ μὲν κόλακες, ἐπαινώντας σε κατὰ πρόσωπο, καὶ σένα τὸν ἴδιο δὲν ἀφήνουν νὰ ἔρθεις σέ συναίσθηση τῶν σφαλμάτων ποὺ φυσικὰ διαπράττεις, ἀλλά καὶ μεγαλύτερα τὰ καθιστοῦν μὲ τὶς διαβολὲς πρὸς τοὺς ἄλλους· οἱ φίλοι ὅμως μὲ τὸν φιλικὸ ἔλεγχο καὶ σένα τὸν ἴδιο ἐνισχύουν περισσότερο, ὥστε ν’ ἀντιληφθῆς τὴν παρανομία, καί, ἂν χρειασθῆ νὰ λεχθῆ κάτι καὶ πρὸς τοὺς ἔξω, τότε ἀντὶ κατηγορίας βρίσκουν ἀπολογία γιὰ τὴν πράξη.

Ὅσο λοιπὸν διαφέρει ἡ ἄσκηση τῆς ἀρετῆς ἀπὸ τὴν προκοπὴ στὴν κακία καὶ τὸ νὰ διαλύη κανεὶς τὶς διαβολὲς ἀπὸ τὸ νὰ διαβάλλη στοὺς ὑπηκόους, τόσο πρέπει καὶ σὺ νὰ προτιμᾶς τοὺς φίλους ἀπὸ τοὺς κόλακες.

Ὅσα ἀπὸ τὰ μυστικὰ αὐξάνουν τὴν ἀρετή σου, νὰ τὰ γνωστοποιῆς στοὺς φίλους· ὅσα ὅμως ἐκφαυλίζουν τὴ γνώμη, αὐτὰ οὔτε ὁ ἴδιος νὰ τὰ ἐκτελῆς οὔτε στοὺς φίλους νὰ τὰ διαβιβάζης. Αὐτὸ εἶναι ἄριστο καὶ χωρὶς ἄλλη αἰτιολογία· πλὴν ὅμως, ὅταν ἡ φιλία, ὅπως συχνὰ συμβαίνει στὰ ἀνθρώπινα, μεταστραφῆ σὲ κορεσμό, τότε γίνεται περισσότερο ἀντιληπτὴ ἡ χρησιμότης τῆς παραινέσεως.

Πράγματι, τὸ φαῦλο μυστικό, καὶ μάλιστα αὐτὸ ποὺ ὑπεισέρχεται στοὺς λογισμοὺς τοῦ συμμεριζομένου καὶ τοὺς διασείει, ἀπομακρύνει γρήγορα καὶ χωρὶς καθυστέρηση ἀπὸ τὴν ἀγάπη καὶ δὲν τοῦ ἐπιτρέπει νὰ ἀποβλέψη πρὸς τὴν ἐπιστροφή· καὶ ὅταν δημοσιοποιηθῆ θὰ σοῦ προκαλέση βαρειὰ βλάβη καὶ θὰ σὲ διαθέση δυσμενῶς πρὸς αὐτὸν ποὺ τὸ διέδωσε. Τὸ χρηστὸ ὅμως μυστικὸ καὶ τὸν συμμεριζόμενο θὰ συγκρατήση ἀπὸ τὴν διάσπασι τῆς φιλίας, ἐκβιάζοντάς τον μ’ ἕνα δυνατὸ δεσμό, τὴν ἀρετή, καὶ εἰσερχόμενο στὸ νοῦ του θὰ τὸν καλέση σ’ ἔπαινο τῆς σπουδαίας σου γνώμης, ἀλλὰ ὁπωσδήποτε καὶ σένα, ἂν παραφέρθηκες σὲ κάτι, θὰ σὲ πείση, βλέποντας αὐτά, νὰ ἀναλάβης χωρὶς δυσαρέσκεια πάλι τὴν πρὸς αὐτὸν συναναστροφὴ καὶ φιλικὴ σχέσι.

Πάντοτε λοιπὸν νὰ λές καλά λόγια γιά τοὺς φίλους, καὶ μάλιστα τοὺς ἀπόντας ἐνώπιον τῶν παρόντων ἔτσι μπορεῖ καὶ τὸ κακὸ τῆς κολακείας ν’ ἀποφύγης, μὴ ἐπιτρέποντας νὰ φανῆ στὴ συμπεριφορά σου οὔτε ἴχνος της, καὶ στοὺς φίλους θὰ παρουσιασθῆς εὐάρεστος ἀφοῦ διεβεβαίωσες τοὺς παρόντες ὅτι εἶσαι τέτοιας διαθέσεως, ὅπως ἐφάνηκες σ’ αὐτοὺς μὲτὰ λόγια σου περὶ τῶν ἀπόντων.

(Πηγή: imaik.gr)

https://alopsis.gr

https://paterikos.blogspot.com/2022/10/blog-post_12.html

Του Μεγάλου Φωτίου...

Γράφει ο Χαράλαμπος Μηνάογλου 

 

Τι να πρωτοπείς για τον τεράστιο αυτόν άνθρωπο.... Συνήθως όσοι αναφέρονται σε αυτόν τονίζουν, αν είναι άνθρωποι ορθόδοξοι, τον αντιαιρετικό και ιδίως αντιπαπικό αγώνα του. Αν είναι λόγιοι ελληνολάτρες επισημαίνουν την συμβολή του στην διάσωση της αρχαίας ελληνικής γραμματείας ιδίως με την Μυριόβιβλο. Οι περισσότεροι λησμονούμε μία πτυχή της δράσης του Μεγάλου Φωτίου που ίσως κατά κόσμον τουλάχιστον είναι η σπουδαιότερη. Ο Μέγας Φώτιος είναι ο κατά το ανθρώπινο πατέρας της Ρωμηοσύνης, ο θεμελιωτής του πλέριου, ανοικτού σε όλους τους ορθοδόξους Ελληνισμού. 

 Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι αν ο Μέγας Φώτιος δεν είχε πρωτοστατήσει στην βάπτιση των Σλάβων και των Βουλγάρων και εάν δεν είχε επιμείνει να τους κρατήσει μακρυά από την παπική επιρροή ο Ελληνισμός ίσως να μην υπήρχε σήμερα. Συχνά, παρασυρμένοι και εμείς όπως άλλοτε οι Εβραίοι πιστεύουμε ότι είμαστε ο περιούσιος λαός και πως ό,τι και αν κάνουμε, όσο και αν πηγαίνουμε κόντρα στο θέλημα του Θεού θα εξακολουθούμε να υπάρχουμε γιατί απλά είμαστε εμείς! Η πραγματικότητα, όμως, είναι τελείως διαφορετική. Όπως οι Εβραίοι έπαψαν, έτσι και εμείς μπορεί να πάψουμε να είμαστε κάποτε ο λαός του Θεού.

Ο Μέγας Φώτιος κερδίζοντας και εντάσσοντας στον δικό μας κόσμο, στον δικό μας πολιτισμό, τους Σλάβους και τους Βούλγαρους μας έκανε περισσότερους και ισχυρότερους με αποτέλεσμα οι λαοί αυτοί να λειτουργήσουν ως οι πρόμαχοι και η ασπίδα του Ελληνισμού για αιώνες και ιδίως στα φοβερά χρόνια της Τουρκοκρατίας. Όλοι αυτοί μέχρι να έρθουν τα φώτα των Ευρωπαίων (ιουδαϊκού, προτεσταντικού και παπικού θρησκεύματος) και να τους πείσουν ότι αποτελούν διαφορετικά έθνη από εμάς, σεμνύνονταν να λένε ότι ήταν Έλληνες! Όσοι από αυτούς μάθαιναν γράμματα και ιδίως οι άρχοντές τους ελληνικά μάθαιναν και τα ελληνικά χρησιμοποιούσαν! Για όλα αυτά υπεύθυνος είναι με την χάρη του Θεού ο Μ. Φώτιος. 

Αναμορφωτής του Γένους και δεύτερος απόστολος Παύλος. Και αυτά είναι που δεν μπορούν να του συγχωρέσουν οι μισούντες το γένος, ανθέλληνες, περισσότερο και από την καταδίκη της αιρέσεως του filioque. Φώτιζε Φώτιε λαόν απεγνωσμένον....

ΘΑΝΟΣ ΕΥΗ koukfamily: Του Μεγάλου Φωτίου...

Ο Μέγας Φώτιος για το “άθλημα της πόλης”

Ο Πατριάρχης Φώτιος (3ος αριστερά) συζητά με τους μαθητές του (Μικρογραφία από βυζαντινό χειρόγραφο, Μαδρίτη, Εθνική Βιβλιοθήκη) 

άγιος Φώτιος ο Μέγας, Πατριάρχης Κων/πόλεως: εορτάζει στις 6 Φεβρουαρίου 

ΠΡΟΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΘΛΗΜΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ 

Τοῦ Φώτη Μιχαήλ -Ἰατροῦ -από την Ενωμένη Ρωμηοσύνη 

Τό «ἄθλημα τῆς πόλης», δηλαδή ἡ ὑπεύθυνη καί σοβαρή ἐνασχόληση μέ τά κοινά, ἔχει ἀνάγκη ἀπό ἀνθρώπους χαρισματούχους καί ἀξιόπιστους. 

Τό ἐρώτημα εἶναι: Ποῦ θά ψάξουμε νά βροῦμε αὐτά τά πρόσωπα καί μέ ποιά κριτήρια ἀναζήτησης; Μέ ποιό μέτρο; 

Τό μέτρο, πού μετράει μέ ἀκρίβεια τό μπόϊ μας τό πολιτικό, θά ἐπιχειρήσουμε νά τό δανειστοῦμε ἀπό μιά κορυφαία μορφή τῆς Βυζαντινῆς Ἀναγέννησης, τόν Μέγα Φώτιο.

Σέ παραινετική του ἐπιστολή, πού απευθύνεται, τόν Μάϊο του 861, πρός τόν τότε νεοφώτιστο χριστιανό ἄρχοντα τῆς Βουλγαρίας Βόγορι-Μιχαήλ, ὑποδεικνύει ὅλες τίς ἀναγκαῖες προϋποθέσεις χρηστῆς καί ἐπιτυχημένης διοίκησης.

Ἡ παρουσίαση ὀλόκληρης τῆς ἐπιστολῆς, γιά λόγους πρακτικούς, δέν εἶναι ἐφικτή, γι’ αὐτό καί θά περιοριστοῦμε μόνον σέ μιά σύντομη ἀλλά ἀρκούντως σαφή και διαφωτιστική ἀναφορά.

Γράφει λοιπόν ὁ Ἅγιος καί Μέγας διδάσκαλος τῆς οἰκουμένης Φώτιος:

1ον). «Ὁ τῶν ἀρχόντων τρόπος νόμος γίνεται τοῖς ὑπό χεῖρα». 

Τό ἦθος τῶν ἀρχόντων γίνεται νόμος γιά τόν ἁπλό λαό. Πρῶτοι καί κύριοι ὑπεύθυνοι γιά τήν φαυλότητα (ἤ τήν σπουδαιότητα) μιᾶς χώρας εἶναι οἱ ἄρχοντές της, πού ἀποτελοῦν "ὑπογραμμόν καί παράδειγμα". Φαῦλοι ἄρχοντες διαπλάθουν φαύλους πολῖτες.

2ον). «Οἱ περί τόν ἄρχοντα φαῦλοι καί τόν ἐκείνου συνδιαβάλλουσι τρόπον». 

Στόν ἐκφαυλισμό τῶν ἀρχόντων (καί συνακόλουθα τοῦ λαοῦ) συμβάλλει τά μέγιστα τό "περιβάλλον" τους.

3ον). «Ὅταν τις ἄρχῃ ἑαυτοῦ, τότε νομιζέτω καί τῶν ὑπηκόων ἄρχειν ἀληθῶς». 

Ὅταν ὀ ἄρχων ἄρχει στόν ἑαυτό του (καί στό περιβάλλον του), τότε ἄρχει πραγματικά καί στόν λαό.

4ον). «Κτῷ τοίνυν φίλους μή τούς φαύλους, ἀλλά τούς ἀρίστους». 

Κάνε, λοιπόν, φίλους, ὄχι τούς φαύλους, ἀλλά τούς πιό καλούς.

5ον). «Μή ζήτει δέ παρά φίλων ἀκούειν τά ἡδέα, ἀλλά τά ἀληθῆ μᾶλλον. Διό μέγιστον ἡγοῦ φίλους κολάκων διαφέρειν». 

Μή ζητᾶς ἀπό τούς φίλους νά ἀκοῦς ὅ, τι σέ εὐχαριστεῖ, ἀλλά τήν ἀλήθεια. Ἄλλο πρᾶγμα οἱ φίλοι καί ἄλλο οἱ κόλακες.

6ον). «Πολλαχόθεν δεῖ τόν ἄρχοντα θηρεύειν τῶν ὐπηκόων τάς γνώμας, καί οὕτω κοινωνοῖς χρῆσθαι φιλίας καί ἀρχῆς καί βουλευμάτων». 

Στίς ἀποφάσεις γιά τήν εὐδαιμονία τῶν πολιτῶν ἀνάγκη νά ζητᾶς τήν γνώμη τους, ὥστε νά τούς κάνεις μετόχους καί φιλίας καί ἀρχῆς καί ἀποφάσεων. (Φωνή λαοῦ καί στά "μεσαιωνικά" Βαλκάνια…).

7ον). «Ἄρχοντας μέν τινες ἔφησαν ἀρετήν ἐκ μικρᾶς μεγάλην πόλιν ποιῆσαι· ἐγώ δέ μᾶλλον ἄν φαίην τό ἐκ φαύλης σπουδαίαν παρασκευάσαι». 

Λένε πώς ἄξιος ἄρχοντας εἶναι ὅποιος κάνει μεγάλη μιά μικρή χώρα. Ἐγώ ὅμως λέω πώς ἀκόμα σημαντικότερο εἶναι ἄν κατορθώσει νά κάνει σπουδαία μιά πολιτεία φαύλη.

8ον). «Τάς μετά σφοδρότητος ὑποσχέσεις εὐλαβεῖσθαι χρή». 

Πρέπει νά προσέχεις τίς ὑπερβολικές ὑποσχέσεις.

9ον). «Χρυσός ἅπαντα τά ἀνθρώπινα στρέφει. Ἄχρηστον καί νομίζων καί πᾶσιν ἐπιδεικνύς τόν τοῖς φιλοῦσιν ἰσχυρόν ἐπίβουλον, χρυσόν». 

Τό χρυσάφι ἀνατρέπει τά πάντα στούς ἀνθρώπους. Νά θεωρεῖς ἄχρηστον τόν χρυσό, πού εἶναι φοβερή παγίδα ὅσων τόν ἀγαποῦν, καί νά τό δείχνεις σέ ὅλους.

10ον). «Ὅσῳ δέ τις προέχει τῇ αρχῇ, τοσούτῳ χρεωστεῖ πρωτεύειν καί τῇ ἀρετῇ». 

Ὅσο πιό μεγάλη ἐξουσία ἀποκτᾶ κάποιος, τόσο πιό πολύ ὀφείλει νά διακρίνεται καί στήν ἀρετή. 

Στήν τοπική αὐτοδιοίκηση, ἀλλά καί στήν κεντρική πολιτική σκηνή τῆς Πατρίδας μας, ὑπάρχουν ἄραγε ἱκανοί καί πρόθυμοι ἄνθρωποι να βάλουν σέ ἐφαρμογή τίς πολύτιμες  αὐτές παραινέσεις τοῦ Μεγάλου Φωτίου;

Προσωπικῶς ἐκτιμῶ πώς ὑπάρχουνε καί μάλιστα πολλοί. Ἁπλῶς ἡ φανέρωσή τους θά ἔρθει στήν ὥρα πού θά τό δικαιούμαστε: Ὅταν δηλαδή, ὡς λαός, ὁμολογήσουμε μέ εἰλικρινή συντριβή τά λάθη μας καί ἀποφασίσουμε μέ πίστη καί θάρρος νά τά διορθώσουμε. 

Τά ξένα πρότυπα, δυστυχῶς,  ἀποδείχθηκαν ὀλέθρια γιά τό Γένος μας. Καιρός λοιπόν νά ξαναγυρίσουμε στίς ρίζες μας· νά ἐπιστρέψουμε στίς πατροπαράδοτες ἀξίες καί τά πανάρχαια ἰδανικά μας. Διότι ἐκεῖ μονάχα θά ξαναβροῦμε τίς δυνάμεις καί τό κουράγιο, πού τώρα χρειαζόμαστε.

Σημείωση: 

Τά παρατεθέντα ἀποσπάσματα τῆς ἐπιστολῆς καί ἡ νεοελληνική τους ἀπόδοση προέρχονται ἀπό τό βιβλίο, τῶν ἐκδόσεων ΑΡΜΟΣ, μέ τίτλο "Φωτίου Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως- Ο ΗΓΕΜΩΝ"

πηγή

 koukfamily.

Ο Μέγας Φώτιος και η Ελληνική συνέχεια.

Γιατί η προφητεία συσκιάσθηκε με ασάφεια.

Ο προφητικός λόγος είναι ένα τεράστιο κεφάλαιο μέσα στην Χριστιανική Πίστη. Είναι είδος θρησκευτικού θεόπνευστου λόγου που συναντούμε κυρίως στα κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης. Λειτουργεί σαν το φως του λυχναριού που βοηθά να πλησιάσουμε στον Ήλιο της Δικαιοσύνης, τον Χριστό. «Και έχομεν βεβαιότερον τον προφητικόν λόγον, εις τον οποίον κάμνετε καλά να προσέχητε ως εις λύχνον φέγγοντα εν σκοτεινώ τόπω, εωσού έλθη η αυγή της ημέρας και ο φωσφόρος ανατείλη εν ταις καρδίαις υμών» (Β’ Πέτρου, 1:19). Στο συγκεκριμένο απόσπασμα από τα «Αμφιλόχια» του Μ. Φώτιου, ο άγιος αναφέρεται στο θέμα της «ασάφειας» των προφητειών και εξηγεί πολύ απλά τον διπλό ρόλο της προφητείας, όσον αφορά την αποδοχή της εκ μέρους του ανθρώπου. Όλοι οι άνθρωποι δεν έχουν την ίδια πρόθεση και δεν τοποθετούνται όλοι ορθά απέναντι στα πράγματα του Θεού. «Η πίστις δεν υπάρχει εις πάντας» (Β’ Θες/κεις, 3:2). Η προφητεία αποκαλύπτεται από τον Θεό και δεν ανακαλύπτεται με την ανθρώπινη σοφία. Και ενώ είναι ασαφής σε αυτούς που χλευάζουν, γίνεται σαφής στους αξίους που θα τις σεβαστούν!

«Επειδή ρωτάς και θέλεις να μάθεις, γιατί τέλος πάντων η προφητεία έχει συσκιασθεί με ασάφειες, σου απαντώ με συντομία. Επειδή η προφητεία δεν είναι ιστορία. Γιατί περισσότερο από κάθε άλλο αρετή της ιστορίας είναι να μιλάει με σαφήνεια και να μην κάνει περίπλοκες διατυπώσεις. Γιατί διδάσκει γεγονότα που έγιναν μέσα στον κόσμο και που τα ήξεραν όλοι όμοια και σπουδαίοι και κοινοί άνθρωποι τον καιρό που γίνονταν, και τώρα δεν εμποδίζονται να τα γνωρίζουν.

Αντίθετα στην προφητεία, που έργο της είναι να αποκαλύπτει στους αξίους τα άγνωστα, και στους βέβηλους να τα κάνει απρόσιτα, αρμόζει κυρίως η συσκιασμένη και αινιγματική και συμβολική έκφραση και διατύπωση, από τα οποία, νομίζω λύθηκε η απορία σου, ότι αν δεν έπρεπε να μάθουμε κάποια, δεν έπρεπε να μας τα πει καθόλου, αν όμως κρίθηκε ότι έπρεπε να τα μάθουμε, να μην είναι η προφητεία ασαφής, και ίσως θα έπρεπε σχεδόν ούτε και να ειπωθούν.

Γιατί από όσα ειπώθηκαν φάνηκε ότι και έπρεπε να τα μάθουν οι άνθρωποι, και ήταν ανάγκη να μην ειπωθούν με τρόπο βέβηλο και κοινό, αλλά στους μυημένους να λεχθούν με σαφήνεια, ενώ στους αμύητους να διατηρηθούν κρυφά και απρόσιτα».

(ΕΠΕ 3, έργα Μ. Φώτιου, σελ. 243).

 ορθόδοξη πίστη

Ο Αρχιεπίσκοπος για τον ιερό Φώτιο

Ἰδιαίτερη ἀξία ἔχουν συναντήσεις ὅπως ἡ σημερινή, μέ τήν ὁποία τιμοῦμε ἀπό κοινοῦ τή σεπτή μνήμη τοῦ μεγάλου καί ἱεροῦ Φωτίου, προστάτου τῆς Ἱερᾶς ἡμῶν Συνόδου. Εἶναι πολύ σημαντικό ἕνας τέτοιος ἱερός στόχος νά πλησιάζει τούς ἀνθρώπους, νά τούς ἑνώνει καί νά τούς ἀλληλοστηρίζει μέ λόγους οὐσίας καί ζωῆς, καί μέ αὐτόν τόν τρόπο νά συμπληρώνει ὁ ἕνας τόν ἄλλον. Δυστυχῶς, συμβαίνει νά ζοῦμε σέ κόσμο χωρίς ἐπικοινωνία, μέ ἀποτέλεσμα συχνά νά διατυπώνονται λόγοι στό κενό καί τά προβλήματα νά μήν ἐπιλύονται.

Ὁ ἱερός Φώτιος ὑπῆρξε, κατά τή διατύπωση ἑνός ἐπιφανοῦς βυζαντινολόγου, «μιά προσωπικότητα πού ξεπερνᾶ τό κοινό μέτρο καί ταυτόχρονα ἕνας ἀντιπροσωπευτικός ἄνθρωπος τῆς ἐποχῆς του».

Πανθομολογουμένη τυγχάνει ἡ σοφία τοῦ ἱεροῦ ἀνδρός, ἡ χαρισματικότητα καί ὁ ἔνθερμος ζῆλος του γιά τήν στερέωση τῆς πίστεως, τή διάδοση τοῦ εὐαγγελικοῦ λόγου, τήν καλλιέργεια τῶν γραμμάτων, τήν πνευματική ἄνθηση. Χειρίστηκε φλέγοντα ζητήματα μέ σοφή οἰκονομία καί ἀποτελεσματικότητα σέ συνθῆκες πού ἄλλαζαν.

Ἀπό ὅλα αὐτά τά χαρίσματα δέν θά μποροῦσε νά λείπει ἡ ἀντίληψη τῆς εὐθύνης καί ἡ πρόνοια γιά τόν ἄνθρωπο. Ὁπωσδήποτε, ἀκόμη κι ἄν διαθέτουμε ὅλα τά χαρίσματα τοῦ Θεοῦ, ἀλλά στερούμαστε τῆς ἀγάπης, δέν εἴμαστε τίποτα. Ἡ ἀγάπη εἶναι πού δίνει νόημα καί ἀξία καί στά ἄλλα χαρίσματα. Οἱ ἀρετές καί τά πνευματικά ἀγαθά ἀπό μόνα τους εἶναι λειψά, ἄν δέν καλλιεργηθοῦν ὀρθά καί μέ τήν προοπτική νά κοινωνηθοῦν. Ἡ Ἐκκλησία δέν εἶναι ποτέ δυνατόν νά ἐφησυχάζει, νά ἀδιαφορεῖ καί νά ἀποστασιοποιεῖται ἀπό τήν κοινωνία. Δέν νοεῖται Ἐκκλησία χωρίς κοινωνική διάσταση, χωρίς ὑπέρβαση τῆς ἀτομικότητας.

Κοινό γνώρισμα τῶν ἁγίων Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας ὑπῆρξε ἡ βαθιά συναίσθηση τῶν πνευματικῶν τους εὐθυνῶν, ὁ πόνος καί ὁ παλμός τους γιά τήν κοινή ὠφέλεια τῶν πιστῶν, ἡ ἀγάπη ἀκόμη καί πρός ὅσους βρίσκονταν μακριά ἀπό τήν Ἐκκλησία. Ὅποιος κινεῖται τόσο κοντά στόν Χριστό, ἀντιλαμβάνεται τή ζωή του ὡς θυσία καί διακονία. Ἡ ζωή του συνιστᾶ ταυτοχρόνως καί ἔκφραση τῆς ζωῆς τῆς Ἐκκλησίας – ἔκφραση τῶν πόθων, τῶν ἀγωνιῶν καί τῶν ἐλπίδων τῶν ἀνθρώπων τῆς ἐποχῆς του. Γι’ αὐτό καί ἅγιοι Πατέρες ὅπως ὁ μέγας Φώτιος ἐξακολουθοῦν νά εἶναι ἡ συνείδηση τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος στήν ὁλότητά του.

Ὀφείλουμε, μέ τή βοήθεια τοῦ Θεοῦ, νά διασώζουμε αὐτή τήν πολύτιμη ζύμη πού δημιουργήθηκε ἀπό τέτοιες φωτισμένες μορφές καί νά τήν ἀξιοποιοῦμε μέ ἀγάπη.

ΠΡΟΝΑΟΣ

synodoiporia

ΣΧΟΛΙΟ : Ο ΙΕΡΩΝΥΜΟΣ, ΜΕΓΑΣ ΠΑΤΗΡ! Πόσα χρόνια έχει νά γίνει κληρικός φυσιολογικός άνθρωπος, Ιερώνυμε;;; Όχι χριστιανός. Ο Κύριος έδωσε εντολή στούς πιστούς Του νά είναι έξυπνοι. Δέν θέλει τούς πιστούς Του πρόβατα. 

Εσύ τηρείς τήν εντολή αυτή Ιερώνυμε; Είσαι έξυπνος ή είσαι πρόβατο εσύ ο ίδιος; Μέ τά συσσίτια ξεγελάς τόν εαυτό σου ότι είσαι χριστιανός. Νομίζεις ότι ξεγελάς κι εμάς;

Πές μας πώς έγινες εσύ χριστιανός Ιερώνυμε νά γίνουμε καί εμείς.

Αμέθυστος