ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ ΛΟΓΩ ΤΟΥ ΦΙΛΙΟΚΒΕ (2)

 Συνέχεια από Δευτέρα, 2 Δεκεμβρίου 2013

EΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ

Η επίσημη μοντέρνα εκδοχή της λατινικής κακοδοξίας
ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΑΙΤΙΑΣ ΤΟΥ ΣΧΙΣΜΑΤΟΣ

Συζητήθηκε επίσημα η θεολογική νομιμότης του Φιλιόκβε στις συνόδους της Λυών (1274) και της Φλωρεντίας (1438-39). Στην Φλωρεντία οι συνοδικοί πατέρες δήλωσαν πως «το Άγιο Πνεύμα είναι εκ του Πατρός και εκ του Υιού προαιωνίως, έχει την Ουσία του και το Είναι του είναι αδιαλείπτως σ’ αυτό από τον Πατέρα και από τον Υιό και προοδεύει και από τους δύο από την αιωνιότητα (προαιωνίως) σαν μια και μοναδική Αρχή και λόγω μιας μοναδικής πνοής». Σαν σχόλιο της διδασκαλίας των Πατέρων σύμφωνα με την οποία το Άγιο Πνεύμα προοδεύει μέσω (διά) του Υιού, η σύνοδος προσθέτει στην συνέχεια πως «και ο Υιός επίσης είναι για τους Έλληνες η αιτία, για τους Λατίνους η αρχή, της ενυπάρξεως του Αγίου Πνεύματος, εξίσου με τον Πατέρα. Και επειδή ο Πατήρ δώρησε ό,τι του ανήκει, εκτός της πατρότητος, στον Υιό, την στιγμή που τον γέννησε, γι’ αυτόν τον λόγο ο Υιός κατέχει και αυτή την Ιδιότητα, την οποία απέκτησε προαιωνίως από τον Πατέρα από τον οποίον προαιωνίως γεννάται: ότι το Πνεύμα προοδεύει από Αυτόν».
[Αυτό το ανατριχιαστικό κείμενο απέρριψε ο Άγιος Μάρκος ο Ευγενικός και υπάρχουμε ακόμη σαν Εκκλησία Αγίων].
Με αυτό το κείμενο θέλησε η Λατινική Εκκλησία να αποκλείσει μια δεύτερη πρωτογενή διατριαδική Αρχή και να καθορίσει επιπλέον την ανταλλαγή της ζωής που συμβαίνει στο εσωτερικό της Τριάδος. Οι πατέρες αναγνώρισαν την νομιμότητα της Ανατολικής προοπτικής η οποία επιμένει σε μία διαφορετική αιτία της προόδου του Αγίου Πνεύματος (από τον Πατέρα δια μέσου του Υιού). [Αντί για Filioque, μεσολαβούντος του Κυρίου. Δηλαδή ο άνθρωπος δεν έχει άμεση επαφή ή πρόσληψη του Αγίου Πνεύματος! Η ταύτιση οικονομικής και προαιωνίου ή θεολογικής Τριάδος, άρχισε να γεννά τέρατα από τότε]. Ζήτησαν όμως από τους Έλληνες να μην αρνηθούν πως η εισαγωγή στο σύμβολο της πίστεως του Φιλιόκβε συμβαίνει κανονικά και νόμιμα και λογικά, εάν ληφθούν υπ’ όψιν και οι έκτακτες συνθήκες της ιστορικής στιγμής. [Αυτό είναι και το σημερινό επιχείρημα για την ένωση των Εκκλησιών, εκ μέρους των Οικουμενιστών. Η Εκκλησία μας έχει ήδη απορρίψει αυτή την εκτρωματική ιστορική προσαρμογή της Αλήθειας της Σωτηρίας μας. Ο Θεός δεν δημιούργησε χαμαιλέοντες, αλλά ιερές Εικόνες του]. Δεν απαιτήθηκε, σε καμμία από τις δύο ευκαιρίες του διαλόγου για την ενότητα, η υιοθέτηση του Φιλιόκβε από την Ανατολική Εκκλησία και αυτό θα ισχύσει αργότερα και στον διάλογο με τους Ουνίτες. Οι Έλληνες αμφισβήτησαν, μετά την επιστροφή των αντιπροσώπων τους στην Ανατολή, την συμφωνία η οποία επετεύχθη στην Φλωρεντία.
Για να κατανοήσουμε την διαμάχη γύρω από το Φιλιόκβε, πρέπει να γνωρίζουμε τις διαφορετικές εννοιολογήσεις της Αγίας Τριάδος που βρίσκονται στο ‘παιχνίδι’. Η τριαδική θεολογία της Ανατολής, χαρακτηρίζεται από την πεποίθησή της πως ο Πατήρ είναι η μοναδική πηγή της διατριαδικής ζωής [η Ουσία του Πατρός] και αυτό ισχύει και για το Άγιο Πνεύμα, μέσω του οποίου ο κόσμος δέχεται την θεία ζωή. Το πνεύμα μπορεί να προοδεύσει μόνον «μέσω του Υιού» [στην Οικονομία].
Η Λατινική παράδοση υπογραμμίζει με μεγαλύτερη σιγουριά την Ενότητα των τριών προσώπων. Γι’ αυτή την παράδοση, η ανταλλαγή της ζωής στην Τριάδα ξεκινά από τον Πατέρα προς τον Υιό και η ανταλλαγή αυτή τούς υποχρεώνει να συναντηθούν μέσα στο Άγιο Πνεύμα [κάπου μεταξύ].
Στους πρώτους οκτώ αιώνες αυτή η διαφορά οπτικής δεν στάθηκε ποτέ αιτία να προκληθούν αμφιβολίες για την κοινωνία της πίστεως ανάμεσα στην Ανατολή και την Δύση, ώστε να δικαιολογείται το σχίσμα της εκκλησιαστικής κοινωνίας. Και αυτό ισχύει και για την περίοδο κατά την οποία το Φιλιόκβε άρχισε να παρεμβάλλεται στα διάφορα Δυτικά Σύμβολα.
Στον σύγχρονο διάλογο γίνεται αποδεκτό ακόμη, εκ μέρους της Ορθοδοξίας (D. Papandreou, Das eine Bekenntnis und die vielen Bekenntnisse), [δυστυχώς το όνομα Παπανδρέου είναι συνώνυμο της καταστροφής της Ελλάδος σε όλα τα επίπεδα], πως το Φιλιόκβε ανήκει στην Δυτική παράδοση από τον τέταρτο αιώνα ακόμη και δεν λογίστηκε ποτέ σαν εμπόδιο στην κοινωνία. [Καλά και ο Μέγας Φώτιος τί έκανε; Μπρίκια κολλούσε, Παπανδρέου;]. Αυτή η γνώμη [γνώμη ότι το Φιλιόκβε είναι αιτία ακοινωνησίας] Εμφανίστηκε από την στιγμή που η «κοινωνία διεκόπη για άλλους λόγους». [Η κοινωνία, όχι η συγκοινωνία, ούτε η επικοινωνία]. Η εισαγωγή του Φιλιόκβε στο Πιστεύω θεωρείται οπωσδήποτε εκ μέρους της Ορθοδοξίας σαν ένα «ασύμφορο» γεγονός, αλλά γίνεται όμως αποδεκτή και η Λατινική οπτική γωνία [όπως θα πει και ο Αϊνστάιν, όλα εξαρτώνται από τον παρατηρητή, και σήμερα πρέπει να αποδεχθούμε και τον Γερμανό παρατηρητή και βλέπουμε], διότι αυτή η εισαγωγή δεν αλλοιώνει την διδασκαλία των Οικουμενικών συνόδων γύρω από την Ενότητα του Τριαδικού Θεού, αλλά αντιθέτως την υπογραμμίζει, υπερασπίζοντάς την ενάντια σε κάθε πανθεϊστική θεωρία.
Εγκαταλείποντας μιαν a priori δεδομένη αποστασιοποίηση από το πρόβλημα, η Ορθοδοξία συμφώνησε για μιαν εμβάθυνση του θέματος, για να ξεκαθαριστεί εάν το πρόβλημα του Φιλιόκβε «δεν αφορά τελικώς παρά μια μορφή εκφράσεως, η οποία στην πραγματικότητα βρίσκεται στα γραπτά πολλών πατέρων της Εκκλησίας, τόσο Δυτικών όσο και Ανατολικών» 
Συνεχίζεται

ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ ΛΟΓΩ ΤΟΥ ΦΙΛΙΟΚΒΕ (1)

EΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ

Η επίσημη μοντέρνα εκδοχή της λατινικής κακοδοξίας

Η λατινική μετάφραση της εκφράσεως που χρησιμοποιήθηκε στο σύμβολο της Κων/πόλεως για να δηλώσει την πρόοδο του Αγίου Πνεύματος είναι «qui ex Patre Filioque Procedit». Αυτή η έκφραση, η οποία δεν δένει με το πρωτότυπο κείμενο, δεν ήταν όμως μια νεωτερικότης: γνωρίζουμε πολλές ίδιες εκφράσεις που προηγήθηκαν της συνόδου, τόσο στα γραπτά των θεολόγων, όσο και στην διδασκαλία της Έδρας. [Γι’ αυτό συγκαλείται μια σύνοδος, για να καθορίσει τις ασάφειες ή τις κακοδοξίες. Αλλά για τους παπικούς δεν μετρά η σύνοδος. Όπως και για τους σύγχρονους νεοέλληνες, νεορθόδοξους].

Αρχίζουμε λοιπόν από την σκέψη των Πατέρων σύμφωνα με την οποία το Άγιο Πνεύμα προοδεύει από τον Πατέρα ΜΕΣΩ, δια (Para dia) του Υιού. Αυτή η ιδέα βρίσκεται κάτω από πολλές και διαφορετικές μορφές τόσο στην Ανατολή όσο και στην Δύση: Και σε αλεξανδρινούς συγγραφείς όπως ο Ωριγένης, ο Αθανάσιος, ο Κύριλλος, λίγο αργότερα στα γραπτά του Επιφάνιου Σαλαμίνος ή και στους Kαππαδόκες όπως ο Βασίλειος, ο Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός, ο Γρηγόριος Νύσσης. Ανάμεσα στους Δυτικούς, ακόμη και ο Τερτυλλιανός δίδαξε πως το Άγιο Πνεύμα προέρχεται από τον Πατέρα μέσω του Υιού, ενώ για τον Αμβρόσιο αυτό προοδεύει, για την αποστολή του εν χρόνω, από τον Πατέρα και τον Υιό. Σύμφωνα με τον Αυγουστίνο προοδεύει και από τα δύο θεία πρόσωπα (de utroque) χωρίς διαφορά χρόνου, χωρίς διάλειμμα χρόνου. [Θεία πρόσωπα λοιπόν, όχι θεοί. Υποστασιοποιήσεις της Ουσίας, με την οποία διατηρούν πρωτογενείς στενές σχέσεις. Κληρονόμοι της θεότητος, όχι Θεοί, Ιεραπόστολοι σε όλη την δημιουργία].

Οι αντιαρειανικές συγκρούσεις του έκτου αιώνος στην Ισπανία μάς αποδεικνύουν πόσο σημαντικό είναι αυτό το θέμα για την Ομολογία της πίστεως. Στην Τρίτη σύνοδο του Τολέδου (589), ο βασιλιάς των Βησιγότθων Recaredo (πέθανε το 601), θέλοντας να ομολογήσει στους Επισκόπους την πίστη του, συμφωνεί στην διαβεβαίωση σύμφωνα με την οποία το Άγιο Πνεύμα προοδεύει από τον Πατέρα και τον Υιό [σαν να λέμε η Εξουσία, η οποία συνεχίζει ακόμη και σήμερα να είναι κληρονομική], και είναι εκ της ιδίας με αυτά ουσία. [Σήμερα οι Οικουμενιστές, για να επινοήσουν το Ορθόδοξο πρωτείο, κατηγορούν το Βυζάντιο, διότι οι σύνοδοι συγκαλούντο από τον αυτοκράτορα. Και δεν θίγονται που ένας βάρβαρος Βησιγότθος άλλαξε την πίστη μας και την έκανε ξανά Εξουσία, που είναι φυσικά και θα είναι για πάντα, στα χέρια του Εωσφόρου].

Υπάρχουν τρείς θεολογικοί λόγοι για τους οποίους η υπογράμμιση του Φιλιόκβε είναι τόσο σημαντική μέσα στο πλαίσιο της Ομολογίας της πίστεως. [Σήμερα η Ακαδημία Βόλου κατηγορεί τους Ορθοδόξους ότι η πίστη τους περιορίζεται σε μιαν απλή Ομολογία, και δεν βλέπει (δεν βλέπουν…) το παλούκι του παπισμού, που άλλαξε την πίστη και την αλήθεια της σωτηρίας μας, χάριν μιας κατανοητής σε όλους Ομολογίας].

Κατ’ αρχάς διότι είναι αναγκαίο να δηλώσουμε καθαρά, ενάντια στις αρειανικές θέσεις, την ενότητα στην Ουσία των τριών Θείων προσώπων. [Αυτή είναι η Εκκλησία που κυριαρχεί. Εξαρτώμενη από την αμαρτία, το λάθος, το πρόβλημα. Η αλήθεια τής σωτηρίας εξαρτάται από τήν προσαρμογή της στίς εκάστοτε αιρέσεις καί τίς συμπεριλαμβάνει σάν σύνθεση. Ο Κύριος ενανθρώπισε λόγω της αμαρτίας. Διαφορετικά δεν… Θα μας έφτανε η Π. Δ., ο Εβραϊσμός, το Ταλμούδ, το Κοράνιο. Τον ανάγκασε ο Εωσφόρος. Μάταιος ο αγώνας του Ρωμανίδη στην Ορθοδοξία. Ο οποίος στο «Προπατορικό αμάρτημα» μάς προειδοποιεί για την κακοδοξία. Μια πράξη επηρεασμένη από το σκότος, δεν είναι όμως απαραιτήτως σκότος; Μπορεί το σκότος να γεννήσει Φως; Σ’ αυτή την ανοησία στηρίζεται και ο σύγχρονος νεοελληνικός ζηλωτισμός των παλαιοημερολογιτών και των Αποτειχισμένων. Γι’ αυτό και οι παπικοί μισούν τους Έλληνες, διότι η Ουσία τους είναι αρνητική. Αρνούνται την αμαρτία ή την κακοδοξία. Ή είναι ειρηνευτικοί, υποχωρούν χάριν της ειρήνης. Μια Εκκλησία εξαρτημένη από την αμαρτία, που ονειρεύεται την συνέχειά της σαν καθαρτήριο, διότι αδυνατεί να απεξαρτηθεί και συντηρείται με υποκατάστατα, παίρνοντας μεθαδόνη. Αυτός είναι ο Οικουμενισμός της νεωτερικότητας, ο προτεσταντικός. Γι’ αυτό και το μόνο περιεχόμενο σήμερα των Χριστιανών είναι το μίσος, το οποίο πασχίζουν να ντύσουν με ένδυμα Φωτός. Γιοί Σατανά].

Χάριν της Ενότητος λοιπόν στην ουσία, είναι αναγκαίο να δεχθούμε την πρόοδο του Πνεύματος και από τον Υιό. Και τρίτον, διότι προκύπτει ότι ακόμη και η διατριαδική σχέση του Υιού με το Πνεύμα είναι προσωπική [υποκειμενική].

[Η απόλυτη σύγχυση Οικονομίας και Θεολογίας. Δηλαδή οικονομικής Τριάδος και αϊδίου. Αυτήν την σύγχυση ακολούθησε και η σύγχυση των δύο Φύσεων στην υπόσταση του Κυρίου, ή η ασάφεια του προσώπου του Κυρίου, του Υιού. Δεν γίνεται κατανοητό το πότε μιλά η ανθρώπινη Φύσις και πότε η θεία. Για παράδειγμα στον Σταυρό, ο Κύριος έκραξε Θεέ μου, Θεέ μου γιατί με εγκατέλειψες; Απευθύνεται στον Πατέρα; Δεν είναι Θεός; Δεν είναι αδιαιρέτως και ασυγχύτως ενωμένες οι δύο Φύσεις; Αυτές τις παιδαριώδεις συγχύσεις ή ταυτίσεις ολοκληρώνει η σύγχυση ανάμεσα στο πνεύμα και στο Άγιο Πνεύμα. Ο Κύριος δεν είναι Θεός, δεν είναι πνεύμα, το μόνο του περιεχόμενο είναι το Άγιο Πνεύμα. Σ’ αυτήν την κακοδοξία στηρίζεται ο κληρικαλισμός!]

Τα πρώτα ντοκουμέντα που μαρτυρούν την εισαγωγή του Φιλιόκβε στο σύμβολο Νικαίας-Κων/πόλεως είναι της όγδοης συνόδου του Τολέδου (653). Αυτή η παρεμβολή που συνέβη στην Ισπανία, στην συνέχεια υιοθετήθηκε στην Γαλλία (από τους Φράγκους) και στην Αγγλία. Ας σημειώσουμε ότι η Ρώμη αρνήθηκε για πολύ καιρό να αλλάξει το σύμβολο της παραδόσεως. Μόνο το 1014, με την ευκαιρία της στέψεώς του, ο αυτοκράτωρ Ερρίκος ο 2ος κατορθώνει να πείσει την Ρώμη να δεχθεί την Φραγκική πράξη και να ψέλνει από τότε το σύμβολο στην διάρκεια της λειτουργίας, μετά το Ευαγγέλιο, με την πρόσθεση του Φιλιόκβε.

Αυτή την υιοθέτηση ακολούθησε μια ξαφνική αντίδραση που άφησε τους πάντες έκπληκτους, εκ μέρους των θεολόγων της Ανατολής, οι οποίοι όμως δεν καθόρισαν καμμία συνέχεια όσον αφορά την ομολογία της πίστεως, και δεν χάραξαν κανένα ομολογιακό σύνορο. Όπως βλέπουμε για παράδειγμα στα γραπτά του Μαξίμου του Ομολογητού (580 – 662) ή του Ιωάννη του Δαμασκηνού (περίπου 650 – 750). [Είναι τόσο τυφλοί, ώστε δεν μπορούν να μετρήσουν ούτε τις ημερομηνίες που παρουσιάζουν αυτοί οι ίδιοι. Το 1014 έγινε επίσημα η αποδοχή του Φιλιόκβε και επιχειρηματολογούν με τους Πατέρες που έζησαν μέχρι το 650 ή το 750. Αυτό θα πει Ιδεολογία, πνευματική τυφλότης, η οποία έχει αντίκτυπο και στην Φυσική].

Ακόμη και όταν ο πατριάρχης Φώτιος (περίπου 820 – 897) κατηγόρησε την Ρώμη για αίρεση, διότι πίστευε ότι η Δυτική νεωτερικότης περιόριζε την μοναρχία του Πατρός, δεν υπήρξε κανένας διαχωρισμός ή διακοπή της Εκκλησιαστικής κοινωνίας με τους Λατίνους.

Μόνον το 1054, όταν κατά την διάρκεια της πατριαρχείας του Μιχαήλ Κερουλάριου (1058) έρχεται το σχίσμα, που ισχύει ακόμη μέχρι σήμερα ανάμεσα στις δύο Εκκλησίες, το θέμα του Φιλιόκβε χαρακτηρίζεται τελεσίδικα σαν ένα πρόσθετο θέμα και αιτία που δικαιολογούσε τις επιλογές της Ανατολής. [Καμμία επαφή με τις χρονολογίες].

Από τότε δεν θα λείψει ποτέ από την γραμματεία, είτε σαν πολεμική είτε σαν απολογητική, στα συστηματικά δοκίμια της σχολαστικής και τις λίστες των πραγματειών, σε μια συνεχή προσπάθεια να επιτευχθεί η επανένωση.

Συνεχίζεται
Αμέθυστος

ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ ΛΟΓΩ ΤΟΥ ΦΙΛΙΟΚΒΕ (1)

  EΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ

Η επίσημη μοντέρνα εκδοχή της λατινικής κακοδοξίας

Η λατινική μετάφραση της εκφράσεως που χρησιμοποιήθηκε στο σύμβολο της Κων/πόλεως για να δηλώσει την πρόοδο του Αγίου Πνεύματος είναι «qui ex Patre Filioque Procedit». Αυτή η έκφραση, η οποία δεν δένει με το πρωτότυπο κείμενο, δεν ήταν όμως μια νεωτερικότης: γνωρίζουμε πολλές ίδιες εκφράσεις που προηγήθηκαν της συνόδου, τόσο στα γραπτά των θεολόγων, όσο και στην διδασκαλία της Έδρας. [Γι’ αυτό συγκαλείται μια σύνοδος, για να καθορίσει τις ασάφειες ή τις κακοδοξίες. Αλλά για τους παπικούς δεν μετρά η σύνοδος. Όπως και για τους σύγχρονους νεοέλληνες, νεορθόδοξους].

Αρχίζουμε λοιπόν από την σκέψη των Πατέρων σύμφωνα με την οποία το Άγιο Πνεύμα προοδεύει από τον Πατέρα ΜΕΣΩ, δια (Para dia) του Υιού.[ΜΟΝΟ Ο ΜΠΟΥΛΓΚΑΚΟΦ ΤΗΝ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΧΩΡΙΣ ΝΤΡΟΠΗ ΙΣΧΥΡΙΖΟΜΕΝΟΣ ΕΠΙΣΗΣ ΟΤΙ ΣΤΗΝ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΤΑΙ Η ΥΠΟΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ, ΜΙΑ ΕΝΑΝΘΡΩΠΙΣΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΡΕΣΚΕΙΑΣ ΤΟΥ] Αυτή η ιδέα βρίσκεται κάτω από πολλές και διαφορετικές μορφές τόσο στην Ανατολή όσο και στην Δύση: Και σε αλεξανδρινούς συγγραφείς όπως ο Ωριγένης, ο Αθανάσιος, ο Κύριλλος, λίγο αργότερα στα γραπτά του Επιφάνιου Σαλαμίνος ή και στους Kαππαδόκες όπως ο Βασίλειος, ο Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός, ο Γρηγόριος Νύσσης. Ανάμεσα στους Δυτικούς, ακόμη και ο Τερτυλλιανός δίδαξε πως το Άγιο Πνεύμα προέρχεται από τον Πατέρα μέσω του Υιού, ενώ για τον Αμβρόσιο αυτό προοδεύει, για την αποστολή του εν χρόνω, από τον Πατέρα και τον Υιό. Σύμφωνα με τον Αυγουστίνο προοδεύει και από τα δύο θεία πρόσωπα (de utroque) χωρίς διαφορά χρόνου, χωρίς διάλειμμα χρόνου. [Θεία πρόσωπα λοιπόν, όχι θεοί. Υποστασιοποιήσεις της Ουσίας, με την οποία διατηρούν πρωτογενείς στενές σχέσεις. Κληρονόμοι της θεότητος, όχι Θεοί, Ιεραπόστολοι σε όλη την δημιουργία]. [Ο ΥΙΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΣΑΝ ΓΕΦΥΡΑ ΓΙΑ ΝΑ ΥΠΟΔΕΧΘΕΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ, ΤΟΝ ΣΚΟΠΟ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ. ΕΙΝΑΙ ΔΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΔΙΑ Ο ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ. ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΑΙΡΝΟΥΝ ΠΙΟ ΣΥΧΝΑ ΤΑ ΧΑΠΙΑ ΤΟΥΣ ΟΙ ΛΑΤΙΝΟΙ]

Οι αντιαρειανικές συγκρούσεις του έκτου αιώνος στην Ισπανία μάς αποδεικνύουν πόσο σημαντικό είναι αυτό το θέμα για την Ομολογία της πίστεως. Στην Τρίτη σύνοδο του Τολέδου (589), ο βασιλιάς των Βησιγότθων Recaredo (πέθανε το 601), θέλοντας να ομολογήσει στους Επισκόπους την πίστη του, συμφωνεί στην διαβεβαίωση σύμφωνα με την οποία το Άγιο Πνεύμα προοδεύει από τον Πατέρα και τον Υιό [σαν να λέμε η Εξουσία, η οποία συνεχίζει ακόμη και σήμερα, να είναι κληρονομική], και είναι εκ της ιδίας με αυτά ουσία. [Σήμερα οι Οικουμενιστές, για να επινοήσουν το Ορθόδοξο πρωτείο, κατηγορούν το Βυζάντιο, διότι οι σύνοδοι συγκαλούντο από τον αυτοκράτορα. Και δεν θίγονται που ένας βάρβαρος Βησιγότθος άλλαξε την πίστη μας και την έκανε ξανά Εξουσία, που είναι φυσικά και θα είναι για πάντα, στα χέρια του Εωσφόρου].

Υπάρχουν τρείς θεολογικοί λόγοι για τους οποίους η υπογράμμιση του Φιλιόκβε είναι τόσο σημαντική μέσα στο πλαίσιο της Ομολογίας της πίστεως. [Σήμερα η Ακαδημία Βόλου κατηγορεί τους Ορθοδόξους ότι η πίστη τους περιορίζεται σε μιαν απλή Ομολογία, και δεν βλέπει (δεν βλέπουν…) το παλούκι του παπισμού, που άλλαξε την πίστη και την αλήθεια της σωτηρίας μας, χάριν μιας κατανοητής σε όλους Ομολογίας].

Κατ’ αρχάς διότι είναι αναγκαίο να δηλώσουμε καθαρά, ενάντια στις αρειανικές θέσεις, την ενότητα στην Ουσία των τριών Θείων προσώπων. [Αυτή είναι η Εκκλησία που κυριαρχεί. Εξαρτώμενη από την αμαρτία, το λάθος, το πρόβλημα. Η αλήθεια τής σωτηρίας εξαρτάται από τήν προσαρμογή της στίς εκάστοτε αιρέσεις καί τίς συμπεριλαμβάνει σάν σύνθεση. Ο Κύριος ενανθρώπισε λόγω της αμαρτίας. Διαφορετικά δεν… Θα μας έφτανε η Π. Δ., ο Εβραϊσμός, το Ταλμούδ, το Κοράνιο. Τον ανάγκασε ο Εωσφόρος. Μάταιος ο αγώνας του Ρωμανίδη στην Ορθοδοξία. Ο οποίος στο «Προπατορικό αμάρτημα» μάς προειδοποιεί για την κακοδοξία. Μια πράξη επηρεασμένη από το σκότος, δεν είναι όμως απαραιτήτως σκότος; Μπορεί το σκότος να γεννήσει Φως; Σ’ αυτή την ανοησία στηρίζεται και ο σύγχρονος νεοελληνικός ζηλωτισμός των παλαιοημερολογιτών και των Αποτειχισμένων. Γι’ αυτό και οι παπικοί μισούν τους Έλληνες, διότι η Ουσία τους είναι αρνητική. Αρνούνται την αμαρτία ή την κακοδοξία. Ή είναι ειρηνευτικοί, υποχωρούν χάριν της ειρήνης. Μια Εκκλησία εξαρτημένη από την αμαρτία, που ονειρεύεται την συνέχειά της σαν καθαρτήριο. Αυτός είναι ο Οικουμενισμός της νεωτερικότητας, ο προτεσταντικός. Γι’ αυτό και το μόνο περιεχόμενο σήμερα των Χριστιανών είναι το μίσος, το οποίο πασχίζουν να ντύσουν με ένδυμα Φωτός. Γιοί Σατανά].

Χάριν της Ενότητος λοιπόν στην ουσία, είναι αναγκαίο να δεχθούμε την πρόοδο του Πνεύματος και από τον Υιό. Και τρίτον, διότι προκύπτει ότι ακόμη και η διατριαδική σχέση του Υιού με το Πνεύμα είναι προσωπική [υποκειμενική]. [Η ΕΝΟΤΗΣ ΠΡΟΥΠΟΘΕΤΕΙ ΠΟΛΛΑΠΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΓΕΙ ΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝ ΤΡΙΑΔΙ. ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙ Η ΤΡΙΑΔΑ ΤΟΥΣ ΕΧΕΙ ΔΥΟ ΘΕΟΥΣ, ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ ΕΙΝΑΙ Η ΑΓΑΠΗ ΠΟΥ ΔΕΝΕΙ ΤΟΥΣ ΔΥΟ]

[Η απόλυτη σύγχυση Οικονομίας και Θεολογίας. Δηλαδή οικονομικής Τριάδος και αϊδίου. Αυτήν την σύγχυση ακολούθησε και η σύγχυση των δύο Φύσεων στην υπόσταση του Κυρίου, ή η ασάφεια του προσώπου του Κυρίου, του Υιού. Δεν γίνεται κατανοητό το πότε μιλά η ανθρώπινη Φύσις και πότε η Θεία. Για παράδειγμα στον Σταυρό, ο Κύριος έκραξε Θεέ μου, Θεέ μου γιατί με εγκατέλειψες; Απευθύνεται στον Πατέρα; Δεν είναι Θεός; Δεν είναι αδιαιρέτως και ασυγχύτως ενωμένες οι δύο Φύσεις; Αυτές τις παιδαριώδεις συγχύσεις ή ταυτίσεις ολοκληρώνει η σύγχυση ανάμεσα στο Πνεύμα και στο Άγιο Πνεύμα. Ο Κύριος δεν είναι Θεός, δεν είναι πνεύμα, το μόνο του περιεχόμενο είναι το Άγιο Πνεύμα; Σ’ αυτήν την κακοδοξία στηρίζεται ο κληρικαλισμός!]

Τα πρώτα ντοκουμέντα που μαρτυρούν την εισαγωγή του Φιλιόκβε στο σύμβολο Νικαίας-Κων/πόλεως είναι της όγδοης συνόδου του Τολέδου (653). Αυτή η παρεμβολή που συνέβη στην Ισπανία, στην συνέχεια υιοθετήθηκε στην Γαλλία (από τους Φράγκους) και στην Αγγλία. Ας σημειώσουμε ότι η Ρώμη αρνήθηκε για πολύ καιρό να αλλάξει το σύμβολο της παραδόσεως. Μόνο το 1014, με την ευκαιρία της στέψεώς του, ο αυτοκράτωρ Ερρίκος ο 2ος κατορθώνει να πείσει την Ρώμη να δεχθεί την Φραγκική πράξη και να ψέλνει από τότε το σύμβολο στην διάρκεια της λειτουργίας, μετά το Ευαγγέλιο, με την πρόσθεση του Φιλιόκβε.

Αυτή την υιοθέτηση ακολούθησε μια ξαφνική αντίδραση που άφησε τους πάντες έκπληκτους, εκ μέρους των θεολόγων της Ανατολής, οι οποίοι όμως δεν καθόρισαν καμμία συνέχεια όσον αφορά την ομολογία της πίστεως, και δεν χάραξαν κανένα ομολογιακό σύνορο. Όπως βλέπουμε για παράδειγμα στα γραπτά του Μαξίμου του Ομολογητού (580 – 662) ή του Ιωάννη του Δαμασκηνού (περίπου 650 – 750). [Είναι τόσο τυφλοί, ώστε δεν μπορούν να μετρήσουν ούτε τις ημερομηνίες που παρουσιάζουν αυτοί οι ίδιοι. Το 1014 έγινε επίσημα η αποδοχή του Φιλιόκβε και επιχειρηματολογούν με τους Πατέρες που έζησαν μέχρι το 650 ή το 750. Αυτό θα πει Ιδεολογία, πνευματική τυφλότης, η οποία έχει αντίκτυπο και στην Φυσική].

Ακόμη και όταν ο πατριάρχης Φώτιος (περίπου 820 – 897) κατηγόρησε την Ρώμη για αίρεση, διότι πίστευε ότι η Δυτική νεωτερικότης περιόριζε την μοναρχία του Πατρός, δεν υπήρξε κανένας διαχωρισμός ή διακοπή της Εκκλησιαστικής κοινωνίας με τους Λατίνους.

Μόνον το 1054, όταν κατά την διάρκεια της πατριαρχείας του Μιχαήλ Κερουλάριου (1058) έρχεται το σχίσμα, που ισχύει ακόμη μέχρι σήμερα ανάμεσα στις δύο Εκκλησίες, το θέμα του Φιλιόκβε χαρακτηρίζεται τελεσίδικα σαν ένα πρόσθετο θέμα και αιτία που δικαιολογούσε τις επιλογές της Ανατολής. [Καμμία επαφή με τις χρονολογίες].

Από τότε δεν θα λείψει ποτέ από την γραμματεία, είτε σαν πολεμική είτε σαν απολογητική, στα συστηματικά δοκίμια της σχολαστικής και τις λίστες των πραγματειών, σε μια συνεχή προσπάθεια να επιτευχθεί η επανένωση.

Συνεχίζεται

ΤΩΡΑ ΠΙΑ ΔΕΝ ΕΧΟΥΜΕ ΤΟΝ ΙΔΙΟ ΘΕΟ. ΤΙ ΝΑ ΕΝΩΣΟΥΜΕ;

Αμέθυστος

ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ ΛΟΓΩ ΤΟΥ ΦΙΛΙΟΚΒΕ (1)

 EΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ

Η επίσημη μοντέρνα εκδοχή της λατινικής κακοδοξίας

Η λατινική μετάφραση της εκφράσεως που χρησιμοποιήθηκε στο σύμβολο της Κων/πόλεως για να δηλώσει την πρόοδο του Αγίου Πνεύματος είναι «qui ex Patre Filioque Procedit». Αυτή η έκφραση, η οποία δεν δένει με το πρωτότυπο κείμενο, δεν ήταν όμως μια νεωτερικότης: γνωρίζουμε πολλές ίδιες εκφράσεις που προηγήθηκαν της συνόδου, τόσο στα γραπτά των θεολόγων, όσο και στην διδασκαλία της Έδρας. [Γι’ αυτό συγκαλείται μια σύνοδος, για να καθορίσει τις ασάφειες ή τις κακοδοξίες. Αλλά για τους παπικούς δεν μετρά η σύνοδος. Όπως και για τους σύγχρονους νεοέλληνες, νεορθόδοξους].

Αρχίζουμε λοιπόν από την σκέψη των Πατέρων σύμφωνα με την οποία το Άγιο Πνεύμα προοδεύει από τον Πατέρα ΜΕΣΩ, δια (Para dia) του Υιού.[ΜΟΝΟ Ο ΜΠΟΥΛΓΚΑΚΟΦ ΤΗΝ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΧΩΡΙΣ ΝΤΡΟΠΗ ΙΣΧΥΡΙΖΟΜΕΝΟΣ ΕΠΙΣΗΣ ΟΤΙ ΣΤΗΝ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΤΑΙ Η ΥΠΟΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ, ΜΙΑ ΕΝΑΝΘΡΩΠΙΣΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΡΕΣΚΕΙΑΣ ΤΟΥ] Αυτή η ιδέα βρίσκεται κάτω από πολλές και διαφορετικές μορφές τόσο στην Ανατολή όσο και στην Δύση: Και σε αλεξανδρινούς συγγραφείς όπως ο Ωριγένης, ο Αθανάσιος, ο Κύριλλος, λίγο αργότερα στα γραπτά του Επιφάνιου Σαλαμίνος ή και στους Kαππαδόκες όπως ο Βασίλειος, ο Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός, ο Γρηγόριος Νύσσης. Ανάμεσα στους Δυτικούς, ακόμη και ο Τερτυλλιανός δίδαξε πως το Άγιο Πνεύμα προέρχεται από τον Πατέρα μέσω του Υιού, ενώ για τον Αμβρόσιο αυτό προοδεύει, για την αποστολή του εν χρόνω, από τον Πατέρα και τον Υιό. Σύμφωνα με τον Αυγουστίνο προοδεύει και από τα δύο θεία πρόσωπα (de utroque) χωρίς διαφορά χρόνου, χωρίς διάλειμμα χρόνου. [Θεία πρόσωπα λοιπόν, όχι θεοί. Υποστασιοποιήσεις της Ουσίας, με την οποία διατηρούν πρωτογενείς στενές σχέσεις. Κληρονόμοι της θεότητος, όχι Θεοί, Ιεραπόστολοι σε όλη την δημιουργία]. [Ο ΥΙΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΣΑΝ ΓΕΦΥΡΑ ΓΙΑ ΝΑ ΥΠΟΔΕΧΘΕΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ, ΤΟΝ ΣΚΟΠΟ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ. ΕΙΝΑΙ ΔΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΔΙΑ Ο ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ. ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΑΙΡΝΟΥΝ ΠΙΟ ΣΥΧΝΑ ΤΑ ΧΑΠΙΑ ΤΟΥΣ ΟΙ ΛΑΤΙΝΟΙ]

Οι αντιαρειανικές συγκρούσεις του έκτου αιώνος στην Ισπανία μάς αποδεικνύουν πόσο σημαντικό είναι αυτό το θέμα για την Ομολογία της πίστεως. Στην Τρίτη σύνοδο του Τολέδου (589), ο βασιλιάς των Βησιγότθων Recaredo (πέθανε το 601), θέλοντας να ομολογήσει στους Επισκόπους την πίστη του, συμφωνεί στην διαβεβαίωση σύμφωνα με την οποία το Άγιο Πνεύμα προοδεύει από τον Πατέρα και τον Υιό [σαν να λέμε η Εξουσία, η οποία συνεχίζει ακόμη και σήμερα, να είναι κληρονομική], και είναι εκ της ιδίας με αυτά ουσία. [Σήμερα οι Οικουμενιστές, για να επινοήσουν το Ορθόδοξο πρωτείο, κατηγορούν το Βυζάντιο, διότι οι σύνοδοι συγκαλούντο από τον αυτοκράτορα. Και δεν θίγονται που ένας βάρβαρος Βησιγότθος άλλαξε την πίστη μας και την έκανε ξανά Εξουσία, που είναι φυσικά και θα είναι για πάντα, στα χέρια του Εωσφόρου].

Υπάρχουν τρείς θεολογικοί λόγοι για τους οποίους η υπογράμμιση του Φιλιόκβε είναι τόσο σημαντική μέσα στο πλαίσιο της Ομολογίας της πίστεως. [Σήμερα η Ακαδημία Βόλου κατηγορεί τους Ορθοδόξους ότι η πίστη τους περιορίζεται σε μιαν απλή Ομολογία, και δεν βλέπει (δεν βλέπουν…) το παλούκι του παπισμού, που άλλαξε την πίστη και την αλήθεια της σωτηρίας μας, χάριν μιας κατανοητής σε όλους Ομολογίας].

Κατ’ αρχάς διότι είναι αναγκαίο να δηλώσουμε καθαρά, ενάντια στις αρειανικές θέσεις, την ενότητα στην Ουσία των τριών Θείων προσώπων. [Αυτή είναι η Εκκλησία που κυριαρχεί. Εξαρτώμενη από την αμαρτία, το λάθος, το πρόβλημα. Η αλήθεια τής σωτηρίας εξαρτάται από τήν προσαρμογή της στίς εκάστοτε αιρέσεις καί τίς συμπεριλαμβάνει σάν σύνθεση. Ο Κύριος ενανθρώπισε λόγω της αμαρτίας. Διαφορετικά δεν… Θα μας έφτανε η Π. Δ., ο Εβραϊσμός, το Ταλμούδ, το Κοράνιο. Τον ανάγκασε ο Εωσφόρος. Μάταιος ο αγώνας του Ρωμανίδη στην Ορθοδοξία. Ο οποίος στο «Προπατορικό αμάρτημα» μάς προειδοποιεί για την κακοδοξία. Μια πράξη επηρεασμένη από το σκότος, δεν είναι όμως απαραιτήτως σκότος; Μπορεί το σκότος να γεννήσει Φως; Σ’ αυτή την ανοησία στηρίζεται και ο σύγχρονος νεοελληνικός ζηλωτισμός των παλαιοημερολογιτών και των Αποτειχισμένων. Γι’ αυτό και οι παπικοί μισούν τους Έλληνες, διότι η Ουσία τους είναι αρνητική. Αρνούνται την αμαρτία ή την κακοδοξία. Ή είναι ειρηνευτικοί, υποχωρούν χάριν της ειρήνης. Μια Εκκλησία εξαρτημένη από την αμαρτία, που ονειρεύεται την συνέχειά της σαν καθαρτήριο. Αυτός είναι ο Οικουμενισμός της νεωτερικότητας, ο προτεσταντικός. Γι’ αυτό και το μόνο περιεχόμενο σήμερα των Χριστιανών είναι το μίσος, το οποίο πασχίζουν να ντύσουν με ένδυμα Φωτός. Γιοί Σατανά].

Χάριν της Ενότητος λοιπόν στην ουσία, είναι αναγκαίο να δεχθούμε την πρόοδο του Πνεύματος και από τον Υιό. Και τρίτον, διότι προκύπτει ότι ακόμη και η διατριαδική σχέση του Υιού με το Πνεύμα είναι προσωπική [υποκειμενική]. [Η ΕΝΟΤΗΣ ΠΡΥΠΟΘΕΤΕΙ ΠΟΛΛΑΠΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΓΕΙ ΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝ ΤΡΙΑΔΙ. ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙ Η ΤΡΙΑΔΑ ΤΟΥΣ ΕΧΕΙ ΔΥΟ ΘΕΟΥΣ, ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ ΕΙΝΑΙ Η ΑΓΑΠΗ ΠΟΥ ΔΕΝΕΙ ΤΟΥΣ ΔΥΟ]

[Η απόλυτη σύγχυση Οικονομίας και Θεολογίας. Δηλαδή οικονομικής Τριάδος και αϊδίου. Αυτήν την σύγχυση ακολούθησε και η σύγχυση των δύο Φύσεων στην υπόσταση του Κυρίου, ή η ασάφεια του προσώπου του Κυρίου, του Υιού. Δεν γίνεται κατανοητό το πότε μιλά η ανθρώπινη Φύσις και πότε η Θεία. Για παράδειγμα στον Σταυρό, ο Κύριος έκραξε Θεέ μου, Θεέ μου γιατί με εγκατέλειψες; Απευθύνεται στον Πατέρα; Δεν είναι Θεός; Δεν είναι αδιαιρέτως και ασυγχύτως ενωμένες οι δύο Φύσεις; Αυτές τις παιδαριώδεις συγχύσεις ή ταυτίσεις ολοκληρώνει η σύγχυση ανάμεσα στο Πνεύμα και στο Άγιο Πνεύμα. Ο Κύριος δεν είναι Θεός, δεν είναι πνεύμα, το μόνο του περιεχόμενο είναι το Άγιο Πνεύμα; Σ’ αυτήν την κακοδοξία στηρίζεται ο κληρικαλισμός!]

Τα πρώτα ντοκουμέντα που μαρτυρούν την εισαγωγή του Φιλιόκβε στο σύμβολο Νικαίας-Κων/πόλεως είναι της όγδοης συνόδου του Τολέδου (653). Αυτή η παρεμβολή που συνέβη στην Ισπανία, στην συνέχεια υιοθετήθηκε στην Γαλλία (από τους Φράγκους) και στην Αγγλία. Ας σημειώσουμε ότι η Ρώμη αρνήθηκε για πολύ καιρό να αλλάξει το σύμβολο της παραδόσεως. Μόνο το 1014, με την ευκαιρία της στέψεώς του, ο αυτοκράτωρ Ερρίκος ο 2ος κατορθώνει να πείσει την Ρώμη να δεχθεί την Φραγκική πράξη και να ψέλνει από τότε το σύμβολο στην διάρκεια της λειτουργίας, μετά το Ευαγγέλιο, με την πρόσθεση του Φιλιόκβε.

Αυτή την υιοθέτηση ακολούθησε μια ξαφνική αντίδραση που άφησε τους πάντες έκπληκτους, εκ μέρους των θεολόγων της Ανατολής, οι οποίοι όμως δεν καθόρισαν καμμία συνέχεια όσον αφορά την ομολογία της πίστεως, και δεν χάραξαν κανένα ομολογιακό σύνορο. Όπως βλέπουμε για παράδειγμα στα γραπτά του Μαξίμου του Ομολογητού (580 – 662) ή του Ιωάννη του Δαμασκηνού (περίπου 650 – 750). [Είναι τόσο τυφλοί, ώστε δεν μπορούν να μετρήσουν ούτε τις ημερομηνίες που παρουσιάζουν αυτοί οι ίδιοι. Το 1014 έγινε επίσημα η αποδοχή του Φιλιόκβε και επιχειρηματολογούν με τους Πατέρες που έζησαν μέχρι το 650 ή το 750. Αυτό θα πει Ιδεολογία, πνευματική τυφλότης, η οποία έχει αντίκτυπο και στην Φυσική].

Ακόμη και όταν ο πατριάρχης Φώτιος (περίπου 820 – 897) κατηγόρησε την Ρώμη για αίρεση, διότι πίστευε ότι η Δυτική νεωτερικότης περιόριζε την μοναρχία του Πατρός, δεν υπήρξε κανένας διαχωρισμός ή διακοπή της Εκκλησιαστικής κοινωνίας με τους Λατίνους.

Μόνον το 1054, όταν κατά την διάρκεια της πατριαρχείας του Μιχαήλ Κερουλάριου (1058) έρχεται το σχίσμα, που ισχύει ακόμη μέχρι σήμερα ανάμεσα στις δύο Εκκλησίες, το θέμα του Φιλιόκβε χαρακτηρίζεται τελεσίδικα σαν ένα πρόσθετο θέμα και αιτία που δικαιολογούσε τις επιλογές της Ανατολής. [Καμμία επαφή με τις χρονολογίες].

Από τότε δεν θα λείψει ποτέ από την γραμματεία, είτε σαν πολεμική είτε σαν απολογητική, στα συστηματικά δοκίμια της σχολαστικής και τις λίστες των πραγματειών, σε μια συνεχή προσπάθεια να επιτευχθεί η επανένωση.

Συνεχίζεται

ΤΩΡΑ ΠΙΑ ΔΕΝ ΕΧΟΥΜΕ ΤΟΝ ΙΔΙΟ ΘΕΟ. ΤΙ ΝΑ ΕΝΩΣΟΥΜΕ;

Αμέθυστος

ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ ΛΟΓΩ ΤΟΥ ΦΙΛΙΟΚΒΕ (3)

Συνέχεια από Τετάρτη 17 Ιουλίου 2024

EΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ
Η επίσημη μοντέρνα εκδοχή της λατινικής κακοδοξίας

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΑΙΤΙΑΣ ΤΟΥ ΣΧΙΣΜΑΤΟΣ  

 Στον σύγχρονο διάλογο γίνεται αποδεκτό ακόμη, εκ μέρους της Ορθοδοξίας (D. Papandreou, Das eine Bekenntnis und die vielen Bekenntnisse), [δυστυχώς το όνομα Παπανδρέου είναι συνώνυμο της καταστροφής της Ελλάδος σε όλα τα επίπεδα], πως το Φιλιόκβε ανήκει στην Δυτική παράδοση από τον τέταρτο αιώνα ακόμη και δεν λογίστηκε ποτέ σαν εμπόδιο στην κοινωνία. [Καλά και ο Μέγας Φώτιος τί έκανε; Μπρίκια κολλούσε, Παπανδρέου;]. Αυτή η γνώμη [γνώμη ότι το Φιλιόκβε είναι αιτία ακοινωνησίας] Εμφανίστηκε από την στιγμή που η «κοινωνία διεκόπη για άλλους λόγους». [Η κοινωνία, όχι η συγκοινωνία, ούτε η επικοινωνία]. Η εισαγωγή του Φιλιόκβε στο Πιστεύω θεωρείται οπωσδήποτε εκ μέρους της Ορθοδοξίας σαν ένα «ασύμφορο» γεγονός, αλλά γίνεται όμως αποδεκτή και η Λατινική οπτική γωνία [όπως θα πει και ο Αϊνστάιν, όλα εξαρτώνται από τον παρατηρητή, και σήμερα πρέπει να αποδεχθούμε και τον Γερμανό παρατηρητή και βλέπουμε], διότι αυτή η εισαγωγή δεν αλλοιώνει την διδασκαλία των Οικουμενικών συνόδων γύρω από την Ενότητα του Τριαδικού Θεού, αλλά αντιθέτως την υπογραμμίζει, υπερασπίζοντάς την ενάντια σε κάθε πανθεϊστική θεωρία.
Εγκαταλείποντας μιαν a priori δεδομένη αποστασιοποίηση από το πρόβλημα, η Ορθοδοξία συμφώνησε για μιαν εμβάθυνση του θέματος, για να ξεκαθαριστεί εάν το πρόβλημα του Φιλιόκβε «δεν αφορά τελικώς παρά μια μορφή εκφράσεως, η οποία στην πραγματικότητα βρίσκεται στα γραπτά πολλών πατέρων της Εκκλησίας, τόσο Δυτικών όσο και Ανατολικών» [μόνον όσον αφορά την Οικονομική Τριάδα, την Σωτηρία μας].[ΜΟΝΑΣ Η ΕΝ ΤΡΙΑΔΙ. Η ΟΠΟΙΑ ΕΧΕΙ ΑΝΑΓΚΗ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΜΑΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ;]

Οι καρποί αυτής της τοποθετήσεως αναγνωρίζονται στην Ορθόδοξη πρόταση σύμφωνα με την οποία «οι καθολικοί Ρωμαίοι και ορθόδοξοι (θάπρεπε) να ζητήσουν οι μεν από τους δε να αποφεύγουν πάνω απ’ όλα να δηλώνουν πως είναι παράνομη η διατύπωση του αντίθετου μέρους [οι έχιδνες. Οι ορθόδοξοι δεν προτείνουν δική τους διατύπωση. Εκεί καταλήξαμε με τις απανωτές προδοσίες της πίστεως. Η ορθοδοξία δεν είναι μια σχολή φιλολογίας που απαιτεί την κατά γράμμα ερμηνεία ή μια οργάνωση πρακτόρων που κυνηγούν τους αιρετικούς, εχθρούς μιας κάποιας συμβολικής Ορθοδοξίας. Η ορθοδοξία υπερασπίζεται την αλήθεια της σωτηρίας μας! Μια πίστη που σώζει. Όχι μια πίστη που συγκροτεί ιστορία, πολιτισμό, οικογένεια, κοινωνία. Η Ορθοδοξία δεν υπερασπίζεται την πατρίδα, την θρησκεία, την οικογένεια. Όπως ίσως φαντάζεται ο Ιερώνυμος και ο Μεσσηνίας και σκέπτονται ίσως πως ήρθαν οι ιστορικές στιγμές για να αλλάξει και η Ορθοδοξία τον τόπο της, και να μπει στην ιστορία, να αλλάξει τα σύμβολά της], θάπρεπε να ενδυναμώσουν την βεβαιότητα πως η πορεία που θα επιτρέψει την εμβάθυνση και την έκφραση αυτής της διαφοροποιήσεως ενεργείται ήδη στον επίσημο διάλογο που ξεκίνησε ανάμεσα στις δύο Εκκλησίες». [Με τους αντιπροσώπους μιας Ορθοδοξίας που σαν μοναδικό τους προσόν διαθέτουν την άπταιστη γνώση των ξένων γλωσσών, οι χωριάτες].

Σύμφωνα με τον συγγραφέα αυτής της ορθοδόξου προτάσεως (ποιος είναι άραγε), ο σκοπός του διαλόγου είναι η εξασφάλιση της επιστροφής στην αυθεντική Ομολογία της πίστεως, της δευτέρας Οικουμενικής συνόδου, που έλαβε χώρα στην Κων/πολη.

Δεν έλειψαν οι αντιρρήσεις και οι επιφυλάξεις, οι οποίες εκφράστηκαν για παράδειγμα από τον B. Bobrinskoy, σύμφωνα με τον οποίο η εκπόρευση του Αγίου Πνεύματος δεν θα έπρεπε να θεωρεί τον Υιό σαν αιτιώδη αρχή. Διότι μια καινούργια φιλοσοφική διάκριση στην συνέχεια θα κατέστρεφε το μυστήριο της Τριάδος και θα ζημίωνε την Εκκλησία [ όπως ακριβώς συμβαίνει σήμερα με την αίρεση της Οικονομίας του Αγίου Πνεύματος]. Για την Ορθόδοξη Θεολογία είναι απολύτως απαράδεκτο να ορίσουμε την εκπόρευση του Αγίου Πνεύματος από τον Πατέρα και από τον Υιό «σαν από μια Αρχή». Ο συγγραφεύς κρίνει [επιτέλους κάποιος] με αυστηρότητα και την Ορθόδοξη διατύπωση [που αφορά μόνον στην Οικονομία] «δια του Υιού», την οποία θεωρεί πολύ αμφίβολη, τόσο μάλιστα ώστε να μπορεί εύκολα να παρεξηγηθεί σαν μια κρυφή μορφή του δόγματος του Φιλιόκβε. Λέει συγκεκριμένα: «Δεν πιστεύω λοιπόν πως η συμβιβαστική διατύπωση “διά του Υιού”, μπορεί να προσφέρει καθεαυτή κάποια ικανοποιητική λύση που θα μπορέσει να τερματίσει την διαμάχη, και αυτό ακριβώς λόγω του διφορούμενου χαρακτήρος αυτής της διατυπώσεως» (Bobrinskoy, το Μυστήριο της Τριάδος, Παρίσι 1986). Απαντώντας σ’ αυτήν την αντίρρηση θα μπορούσαμε να ρωτήσουμε, μέχρι ποιού σημείου μια θεολογική διατύπωση μπορεί να είναι στο απυρόβλητο από μιαν ενδεχόμενη παρερμηνεία; [Δεν διαθέτουν εν Χριστώ ζωή, Αγιότητα, γνώση Χριστού, και γι’ αυτό είναι όλα σκέψη, ακόμη και η πίστη τους, η οποία είναι πλέον βεβαιότης].

Η Ανατολική απαίτηση να επιβεβαιωθεί απαραιτήτως στο τριαδικό δόγμα η απόλυτη αιωνιότης του Πατρός [άγνωστη απαίτηση, καθότι η αιωνιότης δεν ανήκει στον Θεό αλλά στα παρεπόμενα του Θεού ένεκεν, γι’ αυτό και ονομάζουμε τον Θεό προαιώνιο] ικανοποιείται πάντως στην λατινική παράδοση από την διδασκαλία του Αυγουστίνου, εκεί όπου διακρίνεται ο Πατήρ σαν αιτία αναίτιος του Πνεύματος (καταγωγή χωρίς καταγωγή του Πνεύματος), το οποίο είναι αρχή όχι της αρχής (Principium και de Principio), και ο Υιός που είναι καταγωγή καταγώμενη (Principium de Principio) του Πνεύματος πάντοτε. [Είναι οι μεγαλύτεροι πνευματομάχοι της ιστορίας]. Σύμφωνα με μιαν άλλη Δυτική διατύπωση, το πνεύμα προοδεύει «principaliter», αρχικώς από τον Πατέρα και δευτερευόντως και από τον Υιό.[ΣΕ ΤΣΑΝΤΗΡΙΑ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΙ;]

Τρέχει επίσης και μια συζήτηση στο ενδεχόμενο να εγκαταλείψει η Δύση την παρουσία του Φιλιόκβε στο Νικαιο- Κων/πολίτικο Πιστεύω, κάτι που θα μπορούσε να γίνη εάν εκ μέρους των Ορθοδόξων αναγνωριζόταν ο αιρετικίζων χαρακτήρας του Φιλιόκβε, και όχι η αίρεση, και αναγνωριζόταν επιπλέον η Χριστολογική πρόθεση του δόγματος ακριβώς του Φιλιόκβε. Μια θέση όμως που δεν μοιράζονται παρ’ όλα αυτά όσοι, παρότι σέβονται την Ανατολική θέση, ισχυρίζονται πως η απάλειψη του Φιλιόκβε από το Πιστεύω είναι «εξωπραγματική και άκαιρη, λαμβάνοντας υπ’ όψιν την κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα η Καθολική Εκκλησία» [υποκύπτουν δηλαδή στην αρχή του Φιλιόκβε, που είναι η βάση της εκκοσμικεύσεως. Η Εκκλησία προσαρμόζεται στον κόσμο].

Μια πρόταση συμβιβασμού προέρχεται από τον Πάπα Giovanni Paolo II. Στο γράμμα που απέστειλε στις 25 Μαρτίου 1981 στον Οικουμενικό Πατριάρχη της Κων/πόλεως Δημήτριο, η οποία και ανεγνώσθη στην συνέχεια στην ομιλία της ημέρας της Πεντηκοστής, στις 7 Ιουνίου 1981, ο Πάπας πρότεινε να θεωρήσει την συνοδική διατύπωση του 381 σαν ΚΑΝΟΝΙΚΟ κείμενο, που θα συνεπάγεται τον πιο υψηλό βαθμό δογματικής υποχρεώσεως. Σύμφωνα πάντα με την πρόταση του Πάπα, καμμία θεολογική θέση η οποία θα ξεκινούσε από το Φιλιόκβε δεν θα μπορούσε στο μέλλον να βρεθεί σε κάποια αντίθεση με το κείμενο αναφοράς του 381.

Άλλοι πάλι, αφού μελέτησαν την βασική αλληλογραφία ανάμεσα στις δύο Εκκλησίες, συνεπέραναν πως οι Λατίνοι θα μπορούσαν να ζητήσουν ξεκάθαρα από την Ανατολή να τους επιτραπεί να κρατήσουν σε ισχύ την Δυτική εκδοχή του συμβόλου. Μ’ αυτήν την χειρονομία θα απεφεύγετο η κατηγορία των ανατολικών, σύμφωνα με την οποία η εισαγωγή του Φιλιόκβε υπήρξε μια μονόπλευρη κίνηση της μιας από τις δύο Εκκλησίες και θα έπρεπε γι’ αυτόν τον λόγο να θεωρηθεί μια ΚΑΝΟΝΙΚΗ παράβαση. Σ’ αυτήν την κριτική οι Ανατολικοί στηρίζονται στην απαγόρευση της συνόδου της Εφέσου (431), να αλλοιώνονται οι αποφάσεις των συνόδων.

Σύμφωνα με μερικούς όμως, αυτή η κατηγορία δεν λαμβάνει υπ’ όψιν της το γεγονός πως η σύνοδος της Κων/πόλεως πραγματοποίησε τις ερμηνευτικές προσθήκες στο σύμβολο της Νικαίας χωρίς να έχει ζητήσει προηγουμένως την συμφωνία των Λατίνων. Πρέπει να προσθέσουμε δε, πως η σύνοδος της Εφέσου έλαβε σαν σημείο αναφοράς της όχι την σύνοδο της Κων/πόλεως, η οποία είχε προηγηθεί, αλλά την σύνοδο της Νικαίας.

Θα μπορούσαμε να πετύχουμε ένα βήμα προς τα εμπρός στον Οικουμενικό διάλογο ανάμεσα στην Ανατολή και την Δύση, εάν κατορθώναμε να θεωρήσουμε τις δύο παραδόσεις σαν δύο απόψεις που αλληλοσυμπληρώνονται και συγκλίνουν.

Χειριστήκαμε την διαμάχη του Φιλιόκβε ξεκινώντας από την τριαδική ομολογία πίστεως της Κων/πόλεως, η οποία υιοθετήθηκε για να ξεκαθαρίσει ακόμη περισσότερο το Πιστεύω της Νίκαιας. Ανακαλύψαμε πως η ομολογία της ταυτότητος ανάμεσα στον Πατέρα και τον Υιό [δεν περιλαμβάνουν σ’ αυτήν την ταυτότητα το Άγιο Πνεύμα, δεν είναι ομοούσιο] έχει σαν εσωτερική συνέπεια τον ίδιο καθορισμό του Αγίου Πνεύματος.

ΤΕΛΟΣ

ΤΟΝ ΚΑΥΜΕΝΟ ΤΟΝ ΖΗΣΗ ΕΖΗΣΕ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΦΥΛΑΚΙΣΜΕΝΟΣ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΣΚΥΛΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΧΑΡΥΒΔΗ. ΑΚΟΜΗ ΤΟ ΠΑΛΕΥΕΙ, ΑΛΛΑ ΕΧΕΙ ΧΑΣΕΙ ΤΟ ΧΡΥΣΟΜΑΛΛΟ ΔΕΡΑΣ.

ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ ΛΟΓΩ ΤΟΥ ΦΙΛΙΟΚΒΕ (2)

Συνέχεια από Τρίτη 16 Ιουλίου 2024
 

EΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ
Η επίσημη μοντέρνα εκδοχή της λατινικής κακοδοξίας
ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΑΙΤΙΑΣ ΤΟΥ ΣΧΙΣΜΑΤΟΣ

                                        
 

Συζητήθηκε επίσημα η θεολογική νομιμότης του Φιλιόκβε στις συνόδους της Λυών (1274) και της Φλωρεντίας (1438-39). Στην Φλωρεντία οι συνοδικοί πατέρες δήλωσαν πως «το Άγιο Πνεύμα είναι εκ του Πατρός και εκ του Υιού προαιωνίως, έχει την Ουσία του και το Είναι του, είναι αδιαλείπτως σ’ αυτό από τον Πατέρα και από τον Υιό και προοδεύει και από τους δύο από την αιωνιότητα (προαιωνίως) σαν μια και μοναδική Αρχή και λόγω μιας μοναδικής πνοής». Σαν σχόλιο της διδασκαλίας των Πατέρων σύμφωνα με την οποία το Άγιο Πνεύμα προοδεύει μέσω (διά) του Υιού, η σύνοδος προσθέτει στην συνέχεια πως «και ο Υιός επίσης είναι για τους Έλληνες η αιτία, για τους Λατίνους η αρχή, της ενυπάρξεως του Αγίου Πνεύματος, εξίσου με τον Πατέρα. Και επειδή ο Πατήρ δώρησε ό,τι του ανήκει, εκτός της πατρότητος, στον Υιό, την στιγμή που τον γέννησε, γι’ αυτόν τον λόγο ο Υιός κατέχει και αυτή την Ιδιότητα, την οποία απέκτησε προαιωνίως από τον Πατέρα από τον οποίον προαιωνίως γεννάται: ότι το Πνεύμα προοδεύει από Αυτόν».
[Αυτό το ανατριχιαστικό κείμενο απέρριψε ο Άγιος Μάρκος ο Ευγενικός και υπάρχουμε ακόμη σαν Εκκλησία Αγίων].
Με αυτό το κείμενο θέλησε η Λατινική Εκκλησία να αποκλείσει μια δεύτερη πρωτογενή διατριαδική Αρχή και να καθορίσει επιπλέον την ανταλλαγή της ζωής που συμβαίνει στο εσωτερικό της Τριάδος. Οι πατέρες αναγνώρισαν την νομιμότητα της Ανατολικής προοπτικής η οποία επιμένει σε μία διαφορετική αιτία της προόδου του Αγίου Πνεύματος (από τον Πατέρα δια μέσου του Υιού). [Αντί για Filioque, μεσολαβούντος του Κυρίου. Δηλαδή ο άνθρωπος δεν έχει άμεση επαφή ή πρόσληψη του Αγίου Πνεύματος! Η ταύτιση οικονομικής και προαιωνίου ή θεολογικής Τριάδος, άρχισε να γεννά τέρατα από τότε]. Ζήτησαν όμως από τους Έλληνες να μην αρνηθούν πως η εισαγωγή στο σύμβολο της πίστεως του Φιλιόκβε συμβαίνει κανονικά και νόμιμα και λογικά, εάν ληφθούν υπ’ όψιν και οι έκτακτες συνθήκες της ιστορικής στιγμής. [Αυτό είναι και το σημερινό επιχείρημα για την ένωση των Εκκλησιών, εκ μέρους των Οικουμενιστών. Η Εκκλησία μας έχει ήδη απορρίψει αυτή την εκτρωματική ιστορική προσαρμογή της Αλήθειας της Σωτηρίας μας. Ο Θεός δεν δημιούργησε χαμαιλέοντες, αλλά ιερές Εικόνες του]. Δεν απαιτήθηκε, σε καμμία από τις δύο ευκαιρίες του διαλόγου για την ενότητα, η υιοθέτηση του Φιλιόκβε από την Ανατολική Εκκλησία και αυτό θα ισχύσει αργότερα και στον διάλογο με τους Ουνίτες. Οι Έλληνες αμφισβήτησαν, μετά την επιστροφή των αντιπροσώπων τους στην Ανατολή, την συμφωνία η οποία επετεύχθη στην Φλωρεντία.
Για να κατανοήσουμε την διαμάχη γύρω από το Φιλιόκβε, πρέπει να γνωρίζουμε τις διαφορετικές εννοιολογήσεις της Αγίας Τριάδος που βρίσκονται στο ‘παιχνίδι’. Η τριαδική θεολογία της Ανατολής, χαρακτηρίζεται από την πεποίθησή της πως ο Πατήρ είναι η μοναδική πηγή της διατριαδικής ζωής [η Ουσία του Πατρός] και αυτό ισχύει και για το Άγιο Πνεύμα, μέσω του οποίου ο κόσμος δέχεται την θεία ζωή. Το πνεύμα μπορεί να προοδεύσει μόνον «μέσω του Υιού» [στην Οικονομία τής ενανθρωπήσεως].
Η Λατινική παράδοση υπογραμμίζει με μεγαλύτερη σιγουριά την Ενότητα των τριών προσώπων[Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΝΤΙΚΑΘΙΣΤΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΟΥΣΙΟ ΟΥΣΙΑ ΧΑΡΙΝ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ]. Γι’ αυτή την παράδοση, η ανταλλαγή της ζωής στην Τριάδα ξεκινά από τον Πατέρα προς τον Υιό και η ανταλλαγή αυτή τούς υποχρεώνει να συναντηθούν μέσα στο Άγιο Πνεύμα [κάπου μεταξύ].
Στους πρώτους οκτώ αιώνες αυτή η διαφορά οπτικής δεν στάθηκε ποτέ αιτία να προκληθούν αμφιβολίες για την κοινωνία της πίστεως ανάμεσα στην Ανατολή και την Δύση, ώστε να δικαιολογείται το σχίσμα της εκκλησιαστικής κοινωνίας. Και αυτό ισχύει και για την περίοδο κατά την οποία το Φιλιόκβε άρχισε να παρεμβάλλεται στα διάφορα Δυτικά Σύμβολα.
Στον σύγχρονο διάλογο γίνεται αποδεκτό ακόμη, εκ μέρους της Ορθοδοξίας (D. Papandreou, Das eine Bekenntnis und die vielen Bekenntnisse), [δυστυχώς το όνομα Παπανδρέου είναι συνώνυμο της καταστροφής της Ελλάδος σε όλα τα επίπεδα], πως το Φιλιόκβε ανήκει στην Δυτική παράδοση από τον τέταρτο αιώνα ακόμη και δεν λογίστηκε ποτέ σαν εμπόδιο στην κοινωνία. [Καλά και ο Μέγας Φώτιος τί έκανε; Μπρίκια κολλούσε, Παπανδρέου;]. Αυτή η γνώμη [γνώμη ότι το Φιλιόκβε είναι αιτία ακοινωνησίας] Εμφανίστηκε από την στιγμή που η «κοινωνία διεκόπη για άλλους λόγους». [Η κοινωνία, όχι η συγκοινωνία, ούτε η επικοινωνία]. Η εισαγωγή του Φιλιόκβε στο Πιστεύω θεωρείται οπωσδήποτε εκ μέρους της Ορθοδοξίας σαν ένα «ασύμφορο» γεγονός, αλλά γίνεται όμως αποδεκτή και η Λατινική οπτική γωνία [όπως θα πει και ο Αϊνστάιν, όλα εξαρτώνται από τον παρατηρητή, και σήμερα πρέπει να αποδεχθούμε και τον Γερμανό παρατηρητή και βλέπουμε], διότι αυτή η εισαγωγή δεν αλλοιώνει την διδασκαλία των Οικουμενικών συνόδων γύρω από την Ενότητα του Τριαδικού Θεού, αλλά αντιθέτως την υπογραμμίζει, υπερασπίζοντάς την ενάντια σε κάθε πανθεϊστική θεωρία.
Εγκαταλείποντας μιαν a priori δεδομένη αποστασιοποίηση από το πρόβλημα, η Ορθοδοξία συμφώνησε για μιαν εμβάθυνση του θέματος, για να ξεκαθαριστεί εάν το πρόβλημα του Φιλιόκβε «δεν αφορά τελικώς παρά μια μορφή εκφράσεως, η οποία στην πραγματικότητα βρίσκεται στα γραπτά πολλών πατέρων της Εκκλησίας, τόσο Δυτικών όσο και Ανατολικών» [μόνον όσον αφορά την Οικονομική Τριάδα, την Σωτηρία μας].

 

Συνεχίζεται

 

Ο ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ Ο ΟΠΟΙΟΣ ΣΥΜΦΩΝΗΣΕ ΕΤΥΧΕ ΔΥΣΤΥΧΩΣ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΠΑΜΦΑΓΟΣ.

Τὰ περὶ “Πρώτης Χιλιετίας” καὶ περὶ “Διῃρημένης Ἐκκλησίας”

 

Φωτο: François Malan

Τὰ περὶ “Πρώτης Χιλιετίας” καὶ περὶ “Διῃρημένης Ἐκκλησίας”

Τοῦ κ. Β. Χαραλάμπους, Θεολόγου

Σὲ ἄρθρο τοῦ Gianni Valente στὴ Vatican insider, ἡμερομηνίας 9 Δεκεμβρίου 2014 τὸ ὁποῖο τιτλοφορεῖτο, «Ἰωάννης Περγάμου: τὸ Φανάρι σὲ μία “προκαταβολὴ” γιὰ τὴν πλήρη κοινωνία» (Ioannis di Pergamo: al Fanar un “anticipo” della piena comunione) ἀνεφέροντο μεταξὺ ἄλλων τὰ ἀκόλουθα: «Ἡ Καθολικὴ Ἐκκλησία “δὲν προτίθεται νὰ ἐπιβάλλει καμιὰ ὑποχρέωση”, γιὰ νὰ φτάσουμε στὴν πλήρη κοινωνία μὲ τοὺς Ὀρθόδοξους Χριστιανούς».

“Δυνατὰ τὰ λόγια αὐτὰ τοῦ Πάπα Φραγκίσκου”, ἦταν ἡ σχετικὴ ἀναφορά τοῦ μ. Ἐπισκόπου Περγάμου. Ὁ Gianni Valente σημείωνε μεταξὺ ἄλλων τὰ ἑξῆς: «Εἰδικὰ ὅταν εἶπε ὁ Πάπας ὅτι, γιὰ νὰ ἐπιτευχθεῖ ὁ στόχος τῆς πλήρους ἑνότητας μὲ τοὺς Ὀρθόδοξους Χριστιανούς, “ἡ Καθολικὴ Ἐκκλησία δέν προτίθεται νὰ ἐπιβάλλει καμιὰ ὑποχρέωση”, γιὰ νὰ φτάσουμε στὴν πλήρη κοινωνία μὲ τοὺς Ὀρθόδοξους Χριστιανούς», ὁ μ. Περγάμου χαρακτήρισε ὡς δυνατὰ αὐτὰ τὰ λόγια, τὰ ὁποῖα εἶπε ὁ Πάπας στὸ Φανάρι.

Ἀκολούθως ὁ μ. Περγάμου, ἀνέφερε ὅτι «εἶναι σημαντικὸ νὰ μοιράζονται τὴν ἴδια Πίστη. Τὸ μόνο θεμέλιο τῆς ἑνότητάς μας εἶναι ἡ ὁμολογία τῆς ἴδιας Πίστης», «Τὸ ζήτημα εἶναι νὰ ἐπισημάνουμε τί εἶναι ἡ ἴδια Πίστη ποὺ πρέπει νὰ ὁμολογήσουμε μαζί, γιὰ νὰ ζήσουμε σὲ πλήρη κοινωνία».

Καὶ ρώτησε κατόπιν ὁ ἀρθρογράφος «Ποιὰ κριτήρια πρέπει νὰ ἀκολουθηθοῦν;» Στὸ ἐρώτημα τοῦτο, αὐτὴ ἦταν ἡ ἀπάντηση τοῦ μ. Περγάμου: «Γιὰ μᾶς τοὺς Ὀρθοδόξους ἡ κοινὴ Πίστη ποὺ ἐπιτρέπει τὴν πλήρη μυστηριακὴ κοινωνία εἶναι αὐτὴ τῶν Ἑπτὰ Οἰκουμενικῶν Συνόδων τῆς πρώτης χιλιετίας».

Ἡ ἀναφορὰ στὴν πρώτη χιλιετία ἐπίσης τόσο ἀπὸ τὸν Πάπα Φραγκίσκο, ὅσο καὶ ἀπὸ τὸν Οἰκουμενικό μας Πατριάρχη (στὴν Avennire), δημιουργεῖ στρεβλὲς ἐκκλησιολογικὲς ἐντυπώσεις. Ἡ ζωὴ στὴν Μία Ἁγία Ἐκκλησία δὲν ἔχει διακοπεῖ τὸ ἔτος 1054 μ. Χ. «Ἡ Ἐκκλησιαστική μας Παράδοση, εἶναι ἡ ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας», ἀναφέρει ὁ Ἅγιος Σιλουανὸς ὁ Ἀθωνίτης.

Ὁ ἀρθρογράφος μετέπειτα ἔκανε τὴν ἑξῆς ἐρώτηση – ἀναφορά, στὰ λόγια τοῦ Πάπα Φραγκίσκου κατὰ τὴν ἐπιστροφή του ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολη: «Ἂν πρέπει νὰ περιμένουμε τοὺς θεολόγους νὰ συμφωνήσουν, δὲν θὰ ἔλθει ποτὲ ἐκείνη ἡ ἡμέρα».

Καὶ ἡ ἀπάντηση τοῦ μακαριστοῦ Ἐπισκόπου Περγάμου ἦταν ἡ ἀκόλουθη : «Ναί, αὐτὸ μπορεῖ νὰ εἶναι ἀλήθεια. Ἀλλὰ τὴν ἴδια στιγμή, γνωρίζουμε ἀπὸ τὴν ἱστορία ὅτι ἡ θεολογία ἔχει διχάσει τὴν Ἐκκλησία. Ἔτσι καὶ τώρα ἡ θεολογία θὰ βοηθήσει στὴν ἀνασκευὴ καὶ νὰ ἐνταχθοῦν στὴν Ἐκκλησία. Δὲν μποροῦμε νὰ ἀγνοήσουμε τὶς θεολογικὲς διαφωνίες ποὺ ὁδήγησαν στὴ διαίρεση τῆς Ἐκκλησίας».

Ἀξίζει νὰ ἀναφερθεῖ παρενθετικὰ ὅτι σὲ παλαιότερο ἄρθρο του ὁ Gianni Valente, στὶς 26 Φεβρουαρίου 2014 μὲ τίτλο «Μητροπολίτης Ἰωάννης Ζηζιούλας, “Κίνδυνος ἀποτυχίας θεολογικοῦ διαλόγου μὲ τοὺς Καθολικούς”», ὁ μακαριστὸς Ἐπίσκοπος Περγάμου εἶχε ἐκφράσει τὴν ἴδια ἀνησυχία γιὰ ἀποτυχία τοῦ διαλόγου.

Στὴν ἐρώτηση ὅτι, «ἡ τελευταία σύνοδος τοῦ θεολογικοῦ διαλόγου μεταξὺ “Καθολικῶν” καὶ Ὀρθοδόξων εἶχε πενιχρὰ ἀποτελέσματα, εἰδικὰ μὲ τὸ γεγονὸς ὅτι προέκυψαν διαιρέσεις μεταξὺ τῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν. Πῶς τὸ ἐξηγεῖ­τε;», ἡ ἀπάντηση ἦταν ὡς ἑξῆς: «Εἶναι σημαντικὸ ὅτι οἱ Ὀρθόδοξοι εἶναι ἑνωμένοι μεταξύ τους. Δυστυχῶς βλέπω ὅτι κάποιοι Ὀρθόδοξοι ἐπιστρέφουν στὴν παλιὰ πολεμικὴ ἐναντίον τῆς Καθολικῆς Ἐκκλησίας καὶ τοῦ Παπισμοῦ. Καὶ αὐτὸ σίγουρα δὲν βοηθᾶ».

Διαγράφεται ἡ «ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας»; Περιθωροποιεῖται καὶ καθίσταται δευτερεύουσα ἡ δογματικὴ διδασκαλία τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ; Πῶς ἐκλαμβάνουν τὴ θεολογία τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας μας μετὰ τὸ Σχίσμα καὶ τὴν ἀποκοπὴ τῶν Παπικῶν ἀπὸ τὴ Μία Ἁγία Ἐκκλησία;

Ὡς «Στροφὴ τοῦ Φαναρίου» (svolta del Fanar), παρουσίαζαν οἱ βατικάνειοι τὰ συμβάντα κατὰ τὴ Θρονικὴ Ἑορτὴ τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου (ἄρθρο τοῦ Gianni Valente στὴν Vatican insider, ἡμερομηνίας 30 Νοεμβρίου 2014), καταδεικνύοντας σαφέστατα τὸ ἀμετακίνητο τοῦ Βατικανοῦ. Μάλιστα ἐπεσήμαναν οἱ Βατικάνειοι ὅτι «ἡ Καθολικὴ Ἐκκλησία “δὲν προτίθεται νὰ ἐπιβάλλει καμιὰ ὑποχρέωση” γιὰ νὰ φτάσουμε στὴν πλήρη κοινωνία μὲ τοὺς Ὀρθόδοξους Χριστιανούς».

Ὁμίλησε καὶ παλαιότερα ὁ ἀρθρογράφος Gianni Valente, γιὰ τὶς προσπάθειες τοῦ Πάπα Φραγκίσκου, τοῦ σημερινοῦ “διαδόχου τοῦ Πέτρου”, γιὰ τὴ ἀποκατάσταση τῆς πλήρους κοινωνίας μεταξύ “Καθολικῶν” (Παπικῶν) καὶ Ὀρθοδόξων, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὴ ἀκόμα καὶ τώρα, χωρὶς τὶς θεολογικὲς προϋποθέσεις τῶν Ὀρθοδόξων ἀδελφῶν. Αὐτὰ ὅλα μᾶς προβληματίζουν καὶ μᾶς λυποῦν.

Οἱ θεολογικὲς προϋποθέσεις τῶν Ὀρθοδόξων, θὰ πρέπει κατὰ τοὺς Παπικοὺς νὰ παραμεριστοῦν. Πρὸς τοῦτο προβάλλουν τὴ θέση τῆς Β΄ Βατικανείου Συνόδου, ὅτι οἱ Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες “ἔχουν ἀποστολικὴ διαδοχὴ” καὶ αὐτὸ ἀρκεῖ. Δὲν ὁμιλοῦν γιὰ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, ἀλλὰ γιὰ Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες μὲ ὅ,τι αὐτὸ ἐξυπονοεῖ.

Δὲν ἤθελε ὁ Παπισμὸς νὰ ὑποτάξει τοὺς Ὀρθοδόξους; Ἡ ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας καταμαρτυρεῖ μὲ μελανὲς σελίδες τὴν Παπικὴ ἐξουσιαστικὴ μάνητα.

Οὐδεμία ἀναφορὰ λοιπὸν στὶς πλάνες ποὺ παρεισέφρησαν μετὰ τὸ Σχίσμα τοῦ 1054 μ. Χ. Οὐδεμία ἀναφορὰ στὸ Filioque, οὐδεμία ἀναφορὰ στὸ παπικὸ ἀλάθητο, οὐδεμία στὴν ἄσπιλο Σύλληψη τῆς Θεοτόκου, οὐδεμία ἀναφορὰ στὴ μὴ παραδοχὴ ἀπὸ μέρους τῶν Παπικῶν τῆς διάκρισης οὐσίας καὶ ἐνεργείας τοῦ Θεοῦ κ.ἄ.

Ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ δὲν ἔχει διαιρεθεῖ. Ἡ ἀποκοπὴ τῶν Παπικῶν δὲν συνεπάγεται καὶ διαίρεση τῆς Ἐκκλησίας. Ὀρθὰ ὁμολογοῦμε ὅτι ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, εἶναι ἡ Μία Ἁγία Καθολικὴ καὶ Ἀποστολικὴ Ἐκκλησία. Ἡ Ἐκκλησία οὐδέποτε ἔχασε τὴν Οἰκουμενικότητά της, οὔτε ἔπαψε νὰ εἶναι «ἀπὸ περάτων ἕως περάτων τῆς γῆς», ὅπως ὀρθὰ χαρακτηρίζεται στὰ ἀρχαῖα λειτουργικὰ κείμενα.

Ἀντὶ ἐπιλόγου ἂς ἀναφέρομε τί σημείωνε ὁ καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν Β. Ἰωαννίδης εἰς τὸ Ἐπίσημον Δελτίον τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος «Ἐκκλησία», 1ης Ἰουνίου 1954: «Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία κατέχει πλήρη καὶ ἀναλλοίωτον τὴν διδασκαλίαν καὶ τὴν παράδοσιν τῆς μιᾶς, ἀρχαίας καὶ ἀδιαιρέτου Ἐκκλησίας καὶ ὑποστηρίζει καὶ πιστεύει ὅτι εἶναι ἡ Una Sancta, ἡ συνέχεια τῆς Ἀποστολικῆς, ἀρχαίας καὶ ἀδιαιρέτου Ἐκκλησίας. Δὲν ἔχει παραλλάξει οὐδέν, ἐξ ὅσων παρέλαβεν».

 https://aktines.blogspot.com/2024/07/blog-post_47.html

Ο ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΚΛΗΡΟΣ ΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΤΩΡΑ ΠΛΕΟΝ ΣΤΟ ΦΙΛΙΟΚΒΕ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΨΕΥΔΟΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΒΡΩΜΙΚΟΥ ΖΗΖΙΟΥΛΑ.

ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ ΛΟΓΩ ΤΟΥ ΦΙΛΙΟΚΒΕ (1)

EΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ

Η επίσημη μοντέρνα εκδοχή της λατινικής κακοδοξίας

Η λατινική μετάφραση της εκφράσεως που χρησιμοποιήθηκε στο σύμβολο της Κων/πόλεως για να δηλώσει την πρόοδο του Αγίου Πνεύματος είναι «qui ex Patre Filioque Procedit». Αυτή η έκφραση, η οποία δεν δένει με το πρωτότυπο κείμενο, δεν ήταν όμως μια νεωτερικότης: γνωρίζουμε πολλές ίδιες εκφράσεις που προηγήθηκαν της συνόδου, τόσο στα γραπτά των θεολόγων, όσο και στην διδασκαλία της Έδρας. [Γι’ αυτό συγκαλείται μια σύνοδος, για να καθορίσει τις ασάφειες ή τις κακοδοξίες. Αλλά για τους παπικούς δεν μετρά η σύνοδος. Όπως και για τους σύγχρονους νεοέλληνες, νεορθόδοξους].

Αρχίζουμε λοιπόν από την σκέψη των Πατέρων σύμφωνα με την οποία το Άγιο Πνεύμα προοδεύει από τον Πατέρα ΜΕΣΩ, δια (Para dia) του Υιού.[ΜΟΝΟ Ο ΜΠΟΥΛΓΚΑΚΟΦ ΤΗΝ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΧΩΡΙΣ ΝΤΡΟΠΗ ΙΣΧΥΡΙΖΟΜΕΝΟΣ ΕΠΙΣΗΣ ΟΤΙ ΣΤΗΝ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΤΑΙ Η ΥΠΟΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ, ΜΙΑ ΕΝΑΝΘΡΩΠΙΣΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΡΕΣΚΕΙΑΣ ΤΟΥ] Αυτή η ιδέα βρίσκεται κάτω από πολλές και διαφορετικές μορφές τόσο στην Ανατολή όσο και στην Δύση: Και σε αλεξανδρινούς συγγραφείς όπως ο Ωριγένης, ο Αθανάσιος, ο Κύριλλος, λίγο αργότερα στα γραπτά του Επιφάνιου Σαλαμίνος ή και στους Kαππαδόκες όπως ο Βασίλειος, ο Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός, ο Γρηγόριος Νύσσης. Ανάμεσα στους Δυτικούς, ακόμη και ο Τερτυλλιανός δίδαξε πως το Άγιο Πνεύμα προέρχεται από τον Πατέρα μέσω του Υιού, ενώ για τον Αμβρόσιο αυτό προοδεύει, για την αποστολή του εν χρόνω, από τον Πατέρα και τον Υιό. Σύμφωνα με τον Αυγουστίνο προοδεύει και από τα δύο θεία πρόσωπα (de utroque) χωρίς διαφορά χρόνου, χωρίς διάλειμμα χρόνου. [Θεία πρόσωπα λοιπόν, όχι θεοί. Υποστασιοποιήσεις της Ουσίας, με την οποία διατηρούν πρωτογενείς στενές σχέσεις. Κληρονόμοι της θεότητος, όχι Θεοί, Ιεραπόστολοι σε όλη την δημιουργία]. [Ο ΥΙΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΣΑΝ ΓΕΦΥΡΑ ΓΙΑ ΝΑ ΥΠΟΔΕΧΘΕΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ, ΤΟΝ ΣΚΟΠΟ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ. ΕΙΝΑΙ ΔΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΔΙΑ Ο ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ. ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΑΙΡΝΟΥΝ ΠΙΟ ΣΥΧΝΑ ΤΑ ΧΑΠΙΑ ΤΟΥΣ ΟΙ ΛΑΤΙΝΟΙ]

Οι αντιαρειανικές συγκρούσεις του έκτου αιώνος στην Ισπανία μάς αποδεικνύουν πόσο σημαντικό είναι αυτό το θέμα για την Ομολογία της πίστεως. Στην Τρίτη σύνοδο του Τολέδου (589), ο βασιλιάς των Βησιγότθων Recaredo (πέθανε το 601), θέλοντας να ομολογήσει στους Επισκόπους την πίστη του, συμφωνεί στην διαβεβαίωση σύμφωνα με την οποία το Άγιο Πνεύμα προοδεύει από τον Πατέρα και τον Υιό [σαν να λέμε η Εξουσία, η οποία συνεχίζει ακόμη και σήμερα, να είναι κληρονομική], και είναι εκ της ιδίας με αυτά ουσία. [Σήμερα οι Οικουμενιστές, για να επινοήσουν το Ορθόδοξο πρωτείο, κατηγορούν το Βυζάντιο, διότι οι σύνοδοι συγκαλούντο από τον αυτοκράτορα. Και δεν θίγονται που ένας βάρβαρος Βησιγότθος άλλαξε την πίστη μας και την έκανε ξανά Εξουσία, που είναι φυσικά και θα είναι για πάντα, στα χέρια του Εωσφόρου].

Υπάρχουν τρείς θεολογικοί λόγοι για τους οποίους η υπογράμμιση του Φιλιόκβε είναι τόσο σημαντική μέσα στο πλαίσιο της Ομολογίας της πίστεως. [Σήμερα η Ακαδημία Βόλου κατηγορεί τους Ορθοδόξους ότι η πίστη τους περιορίζεται σε μιαν απλή Ομολογία, και δεν βλέπει (δεν βλέπουν…) το παλούκι του παπισμού, που άλλαξε την πίστη και την αλήθεια της σωτηρίας μας, χάριν μιας κατανοητής σε όλους Ομολογίας].

Κατ’ αρχάς διότι είναι αναγκαίο να δηλώσουμε καθαρά, ενάντια στις αρειανικές θέσεις, την ενότητα στην Ουσία των τριών Θείων προσώπων. [Αυτή είναι η Εκκλησία που κυριαρχεί. Εξαρτώμενη από την αμαρτία, το λάθος, το πρόβλημα. Η αλήθεια τής σωτηρίας εξαρτάται από τήν προσαρμογή της στίς εκάστοτε αιρέσεις καί τίς συμπεριλαμβάνει σάν σύνθεση. Ο Κύριος ενανθρώπισε λόγω της αμαρτίας. Διαφορετικά δεν… Θα μας έφτανε η Π. Δ., ο Εβραϊσμός, το Ταλμούδ, το Κοράνιο. Τον ανάγκασε ο Εωσφόρος. Μάταιος ο αγώνας του Ρωμανίδη στην Ορθοδοξία. Ο οποίος στο «Προπατορικό αμάρτημα» μάς προειδοποιεί για την κακοδοξία. Μια πράξη επηρεασμένη από το σκότος, δεν είναι όμως απαραιτήτως σκότος; Μπορεί το σκότος να γεννήσει Φως; Σ’ αυτή την ανοησία στηρίζεται και ο σύγχρονος νεοελληνικός ζηλωτισμός των παλαιοημερολογιτών και των Αποτειχισμένων. Γι’ αυτό και οι παπικοί μισούν τους Έλληνες, διότι η Ουσία τους είναι αρνητική. Αρνούνται την αμαρτία ή την κακοδοξία. Ή είναι ειρηνευτικοί, υποχωρούν χάριν της ειρήνης. Μια Εκκλησία εξαρτημένη από την αμαρτία, που ονειρεύεται την συνέχειά της σαν καθαρτήριο. Αυτός είναι ο Οικουμενισμός της νεωτερικότητας, ο προτεσταντικός. Γι’ αυτό και το μόνο περιεχόμενο σήμερα των Χριστιανών είναι το μίσος, το οποίο πασχίζουν να ντύσουν με ένδυμα Φωτός. Γιοί Σατανά].

Χάριν της Ενότητος λοιπόν στην ουσία, είναι αναγκαίο να δεχθούμε την πρόοδο του Πνεύματος και από τον Υιό. Και τρίτον, διότι προκύπτει ότι ακόμη και η διατριαδική σχέση του Υιού με το Πνεύμα είναι προσωπική [υποκειμενική]. [Η ΕΝΟΤΗΣ ΠΡΥΠΟΘΕΤΕΙ ΠΟΛΛΑΠΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΓΕΙ ΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝ ΤΡΙΑΔΙ. ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙ Η ΤΡΙΑΔΑ ΤΟΥΣ ΕΧΕΙ ΔΥΟ ΘΕΟΥΣ, ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ ΕΙΝΑΙ Η ΑΓΑΠΗ ΠΟΥ ΔΕΝΕΙ ΤΟΥΣ ΔΥΟ]

[Η απόλυτη σύγχυση Οικονομίας και Θεολογίας. Δηλαδή οικονομικής Τριάδος και αϊδίου. Αυτήν την σύγχυση ακολούθησε και η σύγχυση των δύο Φύσεων στην υπόσταση του Κυρίου, ή η ασάφεια του προσώπου του Κυρίου, του Υιού. Δεν γίνεται κατανοητό το πότε μιλά η ανθρώπινη Φύσις και πότε η Θεία. Για παράδειγμα στον Σταυρό, ο Κύριος έκραξε Θεέ μου, Θεέ μου γιατί με εγκατέλειψες; Απευθύνεται στον Πατέρα; Δεν είναι Θεός; Δεν είναι αδιαιρέτως και ασυγχύτως ενωμένες οι δύο Φύσεις; Αυτές τις παιδαριώδεις συγχύσεις ή ταυτίσεις ολοκληρώνει η σύγχυση ανάμεσα στο Πνεύμα και στο Άγιο Πνεύμα. Ο Κύριος δεν είναι Θεός, δεν είναι πνεύμα, το μόνο του περιεχόμενο είναι το Άγιο Πνεύμα; Σ’ αυτήν την κακοδοξία στηρίζεται ο κληρικαλισμός!]

Τα πρώτα ντοκουμέντα που μαρτυρούν την εισαγωγή του Φιλιόκβε στο σύμβολο Νικαίας-Κων/πόλεως είναι της όγδοης συνόδου του Τολέδου (653). Αυτή η παρεμβολή που συνέβη στην Ισπανία, στην συνέχεια υιοθετήθηκε στην Γαλλία (από τους Φράγκους) και στην Αγγλία. Ας σημειώσουμε ότι η Ρώμη αρνήθηκε για πολύ καιρό να αλλάξει το σύμβολο της παραδόσεως. Μόνο το 1014, με την ευκαιρία της στέψεώς του, ο αυτοκράτωρ Ερρίκος ο 2ος κατορθώνει να πείσει την Ρώμη να δεχθεί την Φραγκική πράξη και να ψέλνει από τότε το σύμβολο στην διάρκεια της λειτουργίας, μετά το Ευαγγέλιο, με την πρόσθεση του Φιλιόκβε.

Αυτή την υιοθέτηση ακολούθησε μια ξαφνική αντίδραση που άφησε τους πάντες έκπληκτους, εκ μέρους των θεολόγων της Ανατολής, οι οποίοι όμως δεν καθόρισαν καμμία συνέχεια όσον αφορά την ομολογία της πίστεως, και δεν χάραξαν κανένα ομολογιακό σύνορο. Όπως βλέπουμε για παράδειγμα στα γραπτά του Μαξίμου του Ομολογητού (580 – 662) ή του Ιωάννη του Δαμασκηνού (περίπου 650 – 750). [Είναι τόσο τυφλοί, ώστε δεν μπορούν να μετρήσουν ούτε τις ημερομηνίες που παρουσιάζουν αυτοί οι ίδιοι. Το 1014 έγινε επίσημα η αποδοχή του Φιλιόκβε και επιχειρηματολογούν με τους Πατέρες που έζησαν μέχρι το 650 ή το 750. Αυτό θα πει Ιδεολογία, πνευματική τυφλότης, η οποία έχει αντίκτυπο και στην Φυσική].

Ακόμη και όταν ο πατριάρχης Φώτιος (περίπου 820 – 897) κατηγόρησε την Ρώμη για αίρεση, διότι πίστευε ότι η Δυτική νεωτερικότης περιόριζε την μοναρχία του Πατρός, δεν υπήρξε κανένας διαχωρισμός ή διακοπή της Εκκλησιαστικής κοινωνίας με τους Λατίνους.

Μόνον το 1054, όταν κατά την διάρκεια της πατριαρχείας του Μιχαήλ Κερουλάριου (1058) έρχεται το σχίσμα, που ισχύει ακόμη μέχρι σήμερα ανάμεσα στις δύο Εκκλησίες, το θέμα του Φιλιόκβε χαρακτηρίζεται τελεσίδικα σαν ένα πρόσθετο θέμα και αιτία που δικαιολογούσε τις επιλογές της Ανατολής. [Καμμία επαφή με τις χρονολογίες].

Από τότε δεν θα λείψει ποτέ από την γραμματεία, είτε σαν πολεμική είτε σαν απολογητική, στα συστηματικά δοκίμια της σχολαστικής και τις λίστες των πραγματειών, σε μια συνεχή προσπάθεια να επιτευχθεί η επανένωση.

Συνεχίζεται

ΤΩΡΑ ΠΙΑ ΔΕΝ ΕΧΟΥΜΕ ΤΟΝ ΙΔΙΟ ΘΕΟ. ΤΙ ΝΑ ΕΝΩΣΟΥΜΕ;

Αμέθυστος

HANS URS VON BALTHASAR--ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ (THEO-LOGIK) (94)

Συνέχεια από Σάββατο, 24 Ιουνίου 2023

HANS URS VON BALTHASAR
ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ (THEOLOGIK)
Τρίτος Τόμος
ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ (DER GEIST DER WAHRHEIT)
(Οι δύο προηγούμενοι τόμοι: 1) Αλήθεια τού κόσμου (Wahrheit der Welt), 2) Αλήθεια τού Θεού (Wahrheit Gottes) )
Johannes Verlag, 1987
4. ΓΙΑ ΤΟ ΦΙΛΙΟΚΒΕ
6. ΠΝΕΥΜΑ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΟ

δ) Διάκριση των πνευμάτων (5η συνέχεια)

3. Υπάρχει άλλο ένα ερώτημα υπό τον τίτλο: «Διάκριση των πνευμάτων»· η σχέση ανάμεσα στο Πνεύμα τού Χριστού (( «Φιλιόκβε»!... )) και τη δύναμη ή ισχύ. Μια σχέση που τίθεται πάντοτε υπό κρίσιν, εκεί όπου πρόκειται για τη σχέση τού Χριστού και της Εκκλησίας προς την επίγεια δύναμη. Δεν θα πραγματευτούμε ασφαλώς εδώ το δικαίωμα, την αναγκαιότητα ή και τα όρια αυτής της δύναμης, εφ’ όσον όμως ο Χριστός και η Εκκλησία υπάρχουν «στον κόσμο» (Ιωάν. 17, 11), δεν μπορούμε να αποφύγουμε και το ερώτημα για τη σχέση τους προς αυτήν τη δύναμη (( Ιωάν. 17, 9 κ.ε.: «…Εγώ περί αυτών ερωτώ· ου περί τού κόσμου ερωτώ, αλλά περί ών δέδωκάς μοι, ότι σοί εισι, καί τά εμά πάντα σά εστι καί τά σά εμά, καί δεδόξασμαι εν αυτοίς. καί ουκέτι ειμί εν τώ κόσμω, καί ούτοι εν τώ κόσμω εισί, καί εγώ πρός σέ έρχομαι. πάτερ άγιε, τήρησον αυτούς εν τώ ονόματί σου ώ δέδωκάς μοι, ίνα ώσιν έν καθώς ημείς…» )) .

Πρέπει να ξεκινήσουμε απ’ το πρότυπο του Ιησού, ο οποίος μιλά και πράττει σαν κάποιος που έχει «εξουσία», μιλώντας όμως πάντοτε σαν κάτι που τού έχει «δοθή». Όταν οι άνθρωποι διαπιστώνουν, ότι ο Ιησούς έχει «δύναμη», τότε η δύναμη αυτή βασίζεται, σύμφωνα με τον ίδιον τον Ιησού, σε ένα δώρο από τον Πατέρα. Και είναι ο Πατέρας που του δίνει την ισχύ να κρίνη, είναι ο Πατέρας που δίνει στον Υιό τη δυνατότητα (( ! )) να έχη την ίδια την ζωή στον εαυτό του (Ιωάν. 5, 26 κ.ε.), είναι αυτός που του δίνει την ισχύ πάνω σε κάθε σάρκα (Ιωάν. 17, 2) (( Ιωάν. 5, 26-27: «…ώσπερ γάρ ο πατήρ έχει ζωήν εν εαυτώ, ούτως έδωκεν καί τώ υιώ ζωήν έχειν εν εαυτώ· καί εξουσίαν έδωκεν αυτώ καί κρίσιν ποιείν, ότι υιός ανθρώπου εστί…» )) . Κι όταν λέη ο Ιησούς, ότι έχει τη δύναμη να παραδώση την ζωή του, τότε χαρακτηρίζει αυτή τη δύναμη ως «εντολή από τον Πατέρα» (Ιωάν. 10, 18) (( Ιωάν. 10, 17 κ.ε.: «…διά τούτο ο πατήρ με αγαπά, ότι εγώ τίθημι τήν ψυχήν μου, ίνα πάλιν λάβω αυτήν. ουδείς αίρει αυτήν απ’ εμού, αλλ’ εγώ τίθημι αυτήν απ’ εμαυτού· εξουσίαν έχω θείναι αυτήν, καί εξουσίαν έχω πάλιν λαβείν αυτήν· ταύτην τήν εντολήν έλαβον παρά τού πατρός μου…»… Όπως όλοι όσοι ακολούθησαν και ακολουθούν τον Χριστό… )) . Ακόμα και ως ο «δοξασμένος», που κατέχει «πάσαν δύναμιν εν ουρανώ καί επί τής γής», εξηγεί, πως αυτή η δύναμη τού έχει «δοθή» (Ματθ. 28, 18) ((Μα είναι ο Θεάνθρωπος, ο ενανθρωπήσας Θεός… Κι αυτή η «δύναμη» είναι απ’ τη θεότητά του, ένας είναι ο τριαδικός Θεός… Αυτά όλα λέγονται απ’ τον Χριστό για όσους έκτοτε τον ακολουθούν, και δεν αφορούν σε οποιαδήποτε ουσιαστική σχέση μεταξύ Πατρός και Υιού στην απόρρητη Αγία Τριάδα… Έτσι συνεχίζουν μέχρι σήμερα οι Λατίνοι την πλάνη, για να εγκαταστήσουν μιαν επίγεια Βασιλεία!!! … )) . Και στον «πειρασμό» τού προτείνεται να χρησιμοποιήση τη δύναμή του ως Μεσσίας, κάτι που το αρνείται, γιατί ο Πατέρας δεν του έχει δώσει μια τέτοια δύναμη (( !!! )) . Έχει δύναμη και την εξασκεί υπακούοντας στην εντολή τού Πατρός, αναλαμβάνει (μόνον…) αυτό που του έχει δοθή, εξασκώντας το – όπως οι δούλοι στην παραβολή τών ταλάντων – μόνο για να υπηρετήση τη Βασιλεία τού Πατρός (( Ξέφυγαν τελείως… Η παραβολή τών ταλάντων αφορά στον ίδιον τον Ιησού! «Μωραίνει Κύριος…»… )) . Ακόμα και η κυριαρχική του εξουσία ως Αναστημένος δεν σκοπεύει παρά στο «να υποταχθή σε κείνον, που τα υπέταξε όλα σ’ αυτόν έτσι, ώστε να είναι ο Θεός (ο Πατήρ!), τα πάντα εν πάσιν (Α’ Κορ. 15, 24-28). Αυτή η «δύναμη» του Υιού προσδιορίζεται λοιπόν απολύτως απ’ την αποδεχθείσα σχέση προς τον Πατέρα, τόσο πολύ μάλιστα, ώστε να μπορή να πάρη και το παράδοξο «σχήμα» τής δυνάμεως του εσταυρωμένου Υιού, κατά την οποίαν η ισχύς τής συμφιλίωσης του κόσμου με τον Θεό λαμβάνει (sub contratio – «συμβεβλημένη»!) την τελική και τέλειά της μορφή. Εδώ «αποδυναμούνται» και οι «δυνάμεις» αυτού τού κόσμου, και εκθρονίζεται η ηγεμονία τους. Για να καταστή τελευταία αδυναμία ως υψίστη δύναμη (κεκρυμμένη όμως εντελώς στον Πατέρα και «διευθυνόμενη» απ’ αυτόν), εκείνη που «δίνει» ο Χριστός στους «δικούς του», κατά την ομολογία τού Παύλου: «γιατί στην αδυναμία τελειούται η δύναμη» (Β’ Κορ. 12, 9) (( Για την ακρίβεια: «…και είρηκέ μοι· αρκεί σοι η χάρις μου· η γάρ δύναμίς μου εν ασθενεία τελειούται. ήδιστα ούν μάλλον καυχήσομαι εν ταίς ασθενείαις μου, ίνα επισκηνώση επ’ εμέ η δύναμις τού Χριστού…»… Χωρίς τις εσκεμμένες αλλοιώσεις και προσθήκες του…Πάπα…)).

(συνεχίζεται)

ΤΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΠΟΥΜΕ ΓΙ'ΑΥΤΟΝ ΤΟΝ ΚΑΤΑΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΟ. Ο ΛΑΟΣ ΔΕΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕ ΤΕΤΟΙΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ. ΚΡΥΒΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΣΠΙΤΙΑ  ΤΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΤΟΥΣ. ΕΧΟΥΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΜΕ ΚΑΤΙ ΥΠΕΡΒΑΤΙΚΟ, ΣΚΟΤΕΙΝΟ ΣΑΠΙΟ, ΕΞΩΓΗΙΝΟ. 

Ο ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΤΥΠΟΥ ΤΟΥ ΠΑΤΡΟΣ. Ο ΜΕΓΑΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ, Ο ΠΡΩΤΟΣ. 

ΜΑΣ ΞΕΠΕΡΝΑΕΙ. ΑΠΛΩΣ ΝΑ ΔΟΥΜΕ ΟΤΙ ΤΟ ΦΙΛΙΟΚΒΕ ΚΑΤΕΣΤΡΕΨΕ ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΝ ΚΑΘΟΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΑΠΟ ΤΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ. ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΑΚΟΜΗ ΝΑ ΕΠΙΣΤΡΕΨΟΥΜΕ ΣΤΟΝ ΚΥΡΙΟ. ΟΙ ΚΑΘΟΛΙΚΟΙ ΤΟΥ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΕΝΟΥ ΠΑΠΙΣΜΟΥ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΝ.

ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ ΛΟΓΩ ΤΟΥ ΦΙΛΙΟΚΒΕ (3)

 Συνέχεια από  Παρασκευή 13 Μαίου 2022

EΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ

Η επίσημη μοντέρνα εκδοχή της λατινικής κακοδοξίας

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΑΙΤΙΑΣ ΤΟΥ ΣΧΙΣΜΑΤΟΣ   

Οι καρποί αυτής της τοποθετήσεως αναγνωρίζονται στην Ορθόδοξη πρόταση σύμφωνα με την οποία «οι καθολικοί Ρωμαίοι και ορθόδοξοι (θάπρεπε) να ζητήσουν οι μεν από τους δε να αποφεύγουν πάνω απ’ όλα να δηλώνουν πως είναι παράνομη η διατύπωση του αντίθετου μέρους [οι έχιδνες. Οι ορθόδοξοι δεν προτείνουν δική τους διατύπωση. Εκεί καταλήξαμε με τις απανωτές προδοσίες της πίστεως. Η ορθοδοξία δεν είναι μια σχολή φιλολογίας που απαιτεί την κατά γράμμα ερμηνεία ή μια οργάνωση πρακτόρων που κυνηγούν τους αιρετικούς, εχθρούς μιας κάποιας συμβολικής Ορθοδοξίας. Η ορθοδοξία υπερασπίζεται την αλήθεια της σωτηρίας μας! Μια πίστη που σώζει. Όχι μια πίστη που συγκροτεί ιστορία, πολιτισμό, οικογένεια, κοινωνία. Η Ορθοδοξία δεν υπερασπίζεται την πατρίδα, την θρησκεία, την οικογένεια. Όπως ίσως φαντάζεται ο Ιερώνυμος και ο Μεσσηνίας και σκέπτονται ίσως πως ήρθαν οι ιστορικές στιγμές για να αλλάξει και η Ορθοδοξία τον τόπο της, και να μπει στην ιστορία, να αλλάξει τα σύμβολά της], θάπρεπε να ενδυναμώσουν την βεβαιότητα πως η πορεία που θα επιτρέψει την εμβάθυνση και την έκφραση αυτής της διαφοροποιήσεως ενεργείται ήδη στον επίσημο διάλογο που ξεκίνησε ανάμεσα στις δύο Εκκλησίες». [Με τους αντιπροσώπους μιας Ορθοδοξίας που σαν μοναδικό τους προσόν διαθέτουν την άπταιστη γνώση των ξένων γλωσσών, οι χωριάτες].

Σύμφωνα με τον συγγραφέα αυτής της ορθοδόξου προτάσεως (ποιος είναι άραγε), ο σκοπός του διαλόγου είναι η εξασφάλιση της επιστροφής στην αυθεντική Ομολογία της πίστεως, της δευτέρας Οικουμενικής συνόδου, που έλαβε χώρα στην Κων/πολη.

Δεν έλειψαν οι αντιρρήσεις και οι επιφυλάξεις, οι οποίες εκφράστηκαν για παράδειγμα από τον B. Bobrinskoy,  σύμφωνα με τον οποίο η εκπόρευση του Αγίου Πνεύματος δεν θα έπρεπε να θεωρεί τον Υιό σαν αιτιώδη αρχή. Διότι μια καινούργια φιλοσοφική διάκριση στην συνέχεια θα κατέστρεφε το μυστήριο της Τριάδος και θα ζημίωνε την Εκκλησία [ όπως ακριβώς συμβαίνει σήμερα με την αίρεση της Οικονομίας του Αγίου Πνεύματος]. Για την Ορθόδοξη Θεολογία είναι απολύτως απαράδεκτο να ορίσουμε την εκπόρευση του Αγίου Πνεύματος από τον Πατέρα και από τον Υιό «σαν από μια Αρχή». Ο συγγραφεύς κρίνει [επιτέλους κάποιος] με αυστηρότητα και την Ορθόδοξη διατύπωση [που αφορά μόνον στην Οικονομία] «δια του Υιού», την οποία θεωρεί πολύ αμφίβολη, τόσο μάλιστα ώστε να μπορεί εύκολα να παρεξηγηθεί σαν μια κρυφή μορφή του δόγματος του Φιλιόκβε. Λέει συγκεκριμένα: «Δεν πιστεύω λοιπόν πως η συμβιβαστική διατύπωση “διά του Υιού”, μπορεί να προσφέρει καθεαυτή κάποια ικανοποιητική λύση που θα μπορέσει να τερματίσει την διαμάχη, και αυτό ακριβώς λόγω του διφορούμενου χαρακτήρος αυτής της διατυπώσεως» (Bobrinskoy, το Μυστήριο της Τριάδος, Παρίσι 1986). Απαντώντας σ’ αυτήν την αντίρρηση θα μπορούσαμε να ρωτήσουμε, μέχρι ποιού σημείου μια θεολογική διατύπωση μπορεί να είναι στο απυρόβλητο από μιαν ενδεχόμενη παρερμηνεία; [Δεν διαθέτουν εν Χριστώ ζωή, Αγιότητα, γνώση Χριστού, και γι’ αυτό είναι όλα σκέψη, ακόμη και η πίστη τους, η οποία είναι πλέον βεβαιότης].

Η Ανατολική απαίτηση να επιβεβαιωθεί απαραιτήτως στο τριαδικό δόγμα η απόλυτη αιωνιότης του Πατρός [άγνωστη απαίτηση, καθότι η αιωνιότης δεν ανήκει στον Θεό αλλά στα παρεπόμενα του Θεού ένεκεν, γι’ αυτό και ονομάζουμε τον Θεό προαιώνιο] ικανοποιείται πάντως στην λατινική παράδοση από την διδασκαλία του Αυγουστίνου, εκεί όπου διακρίνεται ο Πατήρ σαν αιτία αναίτιος του Πνεύματος (καταγωγή χωρίς καταγωγή του Πνεύματος), το οποίο είναι αρχή όχι της αρχής (Principium και de Principio), και ο Υιός που είναι καταγωγή καταγώμενη (Principium de Principio) του Πνεύματος πάντοτε. [Είναι οι μεγαλύτεροι πνευματομάχοι της ιστορίας]. Σύμφωνα με μιαν άλλη Δυτική διατύπωση, το πνεύμα προοδεύει «principaliter», αρχικώς από τον Πατέρα και δευτερευόντως και από τον Υιό.

Τρέχει επίσης και μια συζήτηση στο ενδεχόμενο να εγκαταλείψει η Δύση την παρουσία του Φιλιόκβε στο Νικαιο- Κων/πολίτικο Πιστεύω, κάτι που θα μπορούσε να γίνη εάν εκ μέρους των Ορθοδόξων αναγνωριζόταν ο αιρετικίζων χαρακτήρας του Φιλιόκβε, και όχι η αίρεση, και αναγνωριζόταν επιπλέον η Χριστολογική πρόθεση του δόγματος ακριβώς του Φιλιόκβε. Μια θέση όμως που δεν μοιράζονται παρ’ όλα αυτά όσοι, παρότι σέβονται την Ανατολική θέση, ισχυρίζονται πως η απάλειψη του Φιλιόκβε από το Πιστεύω είναι «εξωπραγματική και άκαιρη, λαμβάνοντας υπ’ όψιν την κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα η Καθολική Εκκλησία» [υποκύπτουν δηλαδή στην αρχή του Φιλιόκβε, που είναι η βάση της εκκοσμικεύσεως. Η Εκκλησία προσαρμόζεται στον κόσμο].

Μια πρόταση συμβιβασμού προέρχεται από τον Πάπα Giovanni Paolo II. Στο γράμμα που απέστειλε στις 25 Μαρτίου 1981 στον Οικουμενικό Πατριάρχη της Κων/πόλεως Δημήτριο, η οποία και ανεγνώσθη στην συνέχεια στην ομιλία της ημέρας της Πεντηκοστής, στις 7 Ιουνίου 1981, ο Πάπας πρότεινε να θεωρήσει την συνοδική διατύπωση του 381 σαν ΚΑΝΟΝΙΚΟ κείμενο, που θα συνεπάγεται τον πιο υψηλό βαθμό δογματικής υποχρεώσεως. Σύμφωνα πάντα με την πρόταση του Πάπα, καμμία θεολογική θέση η οποία θα ξεκινούσε από το Φιλιόκβε δεν θα μπορούσε στο μέλλον να βρεθεί σε κάποια αντίθεση με το κείμενο αναφοράς του 381.

Άλλοι πάλι, αφού μελέτησαν την βασική αλληλογραφία ανάμεσα στις δύο Εκκλησίες, συνεπέραναν πως οι Λατίνοι θα μπορούσαν να ζητήσουν ξεκάθαρα από την Ανατολή να τους επιτραπεί να κρατήσουν σε ισχύ την Δυτική εκδοχή του συμβόλου. Μ’ αυτήν την χειρονομία θα απεφεύγετο η κατηγορία των ανατολικών, σύμφωνα με την οποία η εισαγωγή του Φιλιόκβε υπήρξε μια μονόπλευρη κίνηση της μιας από τις δύο Εκκλησίες και θα έπρεπε γι’ αυτόν τον λόγο να θεωρηθεί μια ΚΑΝΟΝΙΚΗ παράβαση. Σ’ αυτήν την κριτική οι Ανατολικοί στηρίζονται στην απαγόρευση της συνόδου της Εφέσου (431), να αλλοιώνονται οι αποφάσεις των συνόδων.

Σύμφωνα με μερικούς όμως, αυτή η κατηγορία δεν λαμβάνει υπ’ όψιν της το γεγονός πως η σύνοδος της Κων/πόλεως πραγματοποίησε τις ερμηνευτικές προσθήκες στο σύμβολο της Νικαίας χωρίς να έχει ζητήσει προηγουμένως την συμφωνία των Λατίνων. Πρέπει να προσθέσουμε δε, πως η σύνοδος της Εφέσου έλαβε σαν σημείο αναφοράς της όχι την σύνοδο της Κων/πόλεως, η οποία είχε προηγηθεί, αλλά την σύνοδο της Νικαίας.

Θα μπορούσαμε να πετύχουμε ένα βήμα προς τα εμπρός στον Οικουμενικό διάλογο ανάμεσα στην Ανατολή και την Δύση, εάν κατορθώναμε να θεωρήσουμε τις δύο παραδόσεις σαν δύο απόψεις που αλληλοσυμπληρώνονται και συγκλίνουν.

Χειριστήκαμε την διαμάχη του Φιλιόκβε ξεκινώντας από την τριαδική ομολογία πίστεως της Κων/πόλεως, η οποία υιοθετήθηκε για να ξεκαθαρίσει ακόμη περισσότερο το Πιστεύω της Νίκαιας. Ανακαλύψαμε πως η ομολογία της ταυτότητος ανάμεσα στον Πατέρα και τον Υιό [δεν περιλαμβάνουν σ’ αυτήν την ταυτότητα το Άγιο Πνεύμα, δεν είναι ομοούσιο] έχει σαν εσωτερική συνέπεια τον ίδιο καθορισμό του Αγίου Πνεύματος.

                                               ΤΕΛΟΣ