Η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου συμμετείχε στο ετήσιο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Θρησκευτικών Επιστημών (EuARe), το οποίο πραγματοποιήθηκε στη Ρώμη από τις 30 Ιουνίου ως τις 3 Ιουλίου 2026, με τρεις συνεδρίες:
1. ΑΔΙΚΙΑ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΟΚΑΙΝΟ: ΜΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ. Ομιλητές: Chris Durante, Christina Nellist, Frances Kostarelos, Συντονισμός: Νικόλαος Ασπρούλης
H συνεδρία εστίασε στην πνευματική κατάπτωση της Ανθρωποκαίνου εποχής και της νεοφιλελεύθερης οικονομίας, όπου προωθούνται ενεργά ελαττώματα όπως η αλαζονεία, η απληστία, η λαιμαργία και η αδιαφορία, αντί για αρετές όπως η δικαιοσύνη, η σύνεση ή η ενσυναίσθηση. Τέθηκαν προβληματισμοί για την αντιμετώπιση εκ μέρους της κυρίαρχης ιδεολογίας της φύσης και των συνανθρώπων ως πηγών κέρδους, ενώ υπογραμμίστηκε η ανάγκη της μετάνοιας και της μεταμέλειας ως ριζική αλλαγή νοοτροπίας. Συζητήθηκαν η σχέση της οικολογικής αμαρτίας με τους νόμους της φύσης, η σχέση της διατροφής με την οικολογική κατάπτωση και αμαρτία, καθώς και η ορθόδοξη κριτική για τη δημιουργία κοινωνικοπολιτικών ανισοτήτων στο πλαίσιο της Ανθρωποκαίνου.
2. ΓΙΑΤΙ Η ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΝΑ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ ΣΗΜΕΡΑ; Η ΔΗΜΟΣΙΑ ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΙΩΑΝΝΗ Δ. ΖΗΖΙΟΥΛΑ. Ομιλητές: Peter De Mey, Αριστοτέλης Παπανικολάου, Παντελής Καλαϊτζίδης, Επίσκοπος Μάξιμος Βασίλιεβιτς, Συντονισμός: Νίκος Κουρεμένος.
Αντλώντας έμπνευση από το μεταθανάτιο αριστούργημα του Μητροπολίτη Περγάμου, «Ανάμνηση του Μέλλοντος» (Remembering the Future) και την πρόσφατα δημοσιευμένη αγγλική μετάφραση του έργου του, «Ελληνισμός και Χριστιανισμός: Η Συνάντηση των Δύο Κόσμων», η συνεδρία εστίασε στις πτυχές της δημόσιας μαρτυρίας της θεολογίας του Μητροπολίτη Ιωάννη Ζηζιούλα στον σύγχρονο, κατακερματισμένο και πολύπλοκο κόσμο μας. Δόθηκε έμφαση στις πτυχές που είναι σχετικές με την αποστολή της Εκκλησίας στο παρόν και το μέλλον. Τέθηκαν ερωτήματα όπως η σχέση της σκέψης του Ζηζιούλα με το τρέχον επιστημονικό και ιδεολογικό πλαίσιο, η επίδραση της εσχατολογικής του προοπτικής στην ανάσχεση διαφόρων μορφών κακού και στην κατανόηση της έννοιας της παράδοσης, η επίδραση του έργου του στο πρόσφατο κείμενο του Οικουμενικού Πατριαρχείου για το κοινωνικό ήθος της Εκκλησίας και στην ανάδυση μιας ολιστικής χριστιανικής «θεωρίας μεγάλης ενοποίησης» κατά το πρότυπο των φυσικών επιστημών.
3. Ο συγγραφέας συναντά την κριτική: ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΚΑΛΑΪΤΖΙΔΗΣ, «ORTHODOXY AND MODERNITY: INTRODUCING A CONSTRUCTIVE ENCOUNTER» (ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΚΑΙ ΝΕΩΤΕΡΙΚΟΤΗΤΑ: ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ), ΕΚΔΟΣΕΙΣ BRILL, 2026. Ομιλητές: José Casanova, Αριστοτέλης Παπανικολάου, Kristina Stoeckl, Συντονισμός: Hans-Peter Grosshans
Το βιβλίο του Παντελή Καλαϊτζίδη χαρακτηρίστηκε ως ένα από τα σημαντικότερα κείμενα για την Ορθόδοξη Θεολογία μέσα στην περασμένη χρονιά (και πρόσφατα ανακηρύχθηκε «βιβλίο του μήνα» από τον Γερμανικό Θεολογικό περιοδικό “Theologische Literaturzeitung”). Στη μελέτη του, ο Παντελής Καλαϊτζίδης υποστηρίζει ότι η θεολογία ως η προφητική φωνή και η έκφραση της αυτοσυνειδησίας της Εκκλησίας μπορεί να λειτουργήσει μόνο σε σχέση με την αντινομία και τη δυαδικότητα της τελευταίας. Όπως ακριβώς η Εκκλησία δεν είναι εκ του κόσμου τούτου, έτσι και η θεολογία επιδιώκει να εκφράσει μια εμπειρία χαρισματική και μια πραγματικότητα υπερβατική, πέρα από λέξεις, έννοιες ή ονόματα. Όπως ακριβώς η Εκκλησία ζει και πορεύεται μέσα στον κόσμο, έτσι και η θεολογία επιδιώκει τον διάλογο και την επικοινωνία με το εκάστοτε ιστορικό παρόν, χρησιμοποιώντας τη γλώσσα, τη σάρκα και τα σχήματα της κάθε εποχής, του εκάστοτε ιστορικού και πολιτισμικού παρόντος. Η θεολογία δεν εξαντλείται ούτε ταυτίζεται με την Ιστορία, αλλά ούτε μπορεί και να λειτουργεί ερήμην της Ιστορίας ή αγνοώντας τα διδάγματα της Ιστορίας. Άλλωστε, η Αποκάλυψη του Θεού έλαβε χώρα πάντα μέσα στη δημιουργία και την Ιστορία, όχι σε κάποιο ανιστορικό, άχρονο και απόκοσμο σύμπαν. Όπως σημείωσε στην παρέμβασή του ο Αριστοτέλης Παπανικολάου, «αναφορικά με τη σχέση της Ορθοδοξίας και νεωτερικότητας, το βιβλίο αυτό αποτελεί το απόλυτο σημείο αναφοράς. Είναι το αντίστοιχο του βιβλίου του Charles Taylor «The Secular Age». Κανείς δεν μπορεί να μιλήσει για την Ορθοδοξία και τη νεωτερικότητα χωρίς να αναφερθεί στο βιβλίο του Παντελή Καλαϊτζίδη. Οποιαδήποτε συζήτηση επί δεκαετίες για το θέμα αυτό θα αποτελεί απλώς μια υποσημείωση στο βιβλίο του Παντελή». Στον διάλογο και την κριτική που ακολούθησε έλαβαν μέρος καθηγητές αλλά και φοιτητές από πανεπιστήμια της Ευρώπης και της Αμερικής.
Πέρα από αυτές τις συνεδρίες, ο Νικόλαος Ασπρούλης και ο Νίκος Κουρεμένος εκπροσώπησαν την Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών συμμετέχοντας ως ομιλητές σε άλλα τέσσερα πάνελ.
Συγκεκριμένα ο Νικόλαος Απρούλης μίλησε με θέματα «Η Ερχόμενη Εποχή ως Κλήση και Κρίση: Η Εσχατολογική θεώρηση του Μητροπολίτη Ιωάννη Ζηζιούλα και η Σημασία της για το Μέλλον της Οικουμενικής Κίνησης» (The Age to Come as Call and Judgment: the Eschatological outlook of Metr. John Zizioulas and its Relevance for the Future of Ecumenism) και «Η Οικο-δογματική ως νέο μοντέλο οικοθεολογίας στην Ανθρωπόκαινο εποχή» (Eco-dogmatics as a new model of doing Εcotheology in the Anthropocene), ενώ ο Νίκος Κουρεμένος με θέματα «Ορίζοντας τον “σχισματικό”: Η παπική εξουσία, ο Ανατολικός Χριστιανισμός και η πολιτική του Πάπα Ιωάννη ΚΒ΄ προς την Ορθοδοξία (Naming the “schismatic”: Papal Authority, Eastern Christianity, and the Politics on Orthodoxy under John XXII) και «Η Κοπτική φιλολογία και η δημοκρατία των γραμμάτων: Ο Αθανάσιος Κίρχερ, ο Γιόχαν Μίχαελ Bάνσλεμπεν και η πρώιμη παραγωγή σύγχρονης γνώσης για τη χριστιανική Αίγυπτο» (Coptic philology and the Republic of Letters: Athanasius Kircher, Johann Michael Wansleben, and the making of Early Modern Knowledge of Christian Egypt).
Στην εκλογοαπολογιστική συνέλευση που έλαβε χώρα στο πλαίσιο του εν λόγω συνεδρίου, ο Αναπληρωτής Διευθυντής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών, Νικόλαος Ασπρούλης, αναδείχτηκε μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της European Academy of Religion για τα επόμενα τέσσερα χρόνια.
Δείτε το αναλυτικό πρόγραμμα του Συνεδρίου εδώ:
https://secure.onlinecongress.it/Olc/Client/Content/Images/1997208256990597002202207/AbstractBook.pdf?
Πηγή: https://magnesianews.gr/volos/h-akadimia-theologikon-spoydon-voloy-sto-diethnes-synedrio-tis-european-academy-of-religion.html
Panel: WHY THEOLOGY STILL MATTERS TODAY? THE PUBLIC WITNESS OF METR. JOHN ZIZIOULAS'S THEOLOGY
1160.3 - A FUTURE-ORIENTED READING OF TRADITION ACCORDING TO METR. JOHN ZIZIOULAS
AUTHORS:
Kalaitzidis P. (Volos Academy for Theological Studies ~ Volos ~ Greece)
Text:
In this seminal book, titled Remembering the Future: Towards an Eschatological Ontology, Zizioulas argues that eschatology is not merely a future doctrine, but an existential orientation—an active lens through which the Church understands history, ethics, community, and its very being. This presentation focuses on the future-oriented reading of tradition in Zizioulas' theology, highlighting how this hermeneutical approach can be applied to contemporary challenges posed to the church by the postmodern context, such as the interpretation of tradition, the church's witness to the current pluralistic world, and the ordination of women. Based on such an eschatological reading of tradition, the latter is not then a nostalgic repetition or uncritical acceptance of the past, but a creative continuity in the Holy Spirit and an openness to the future, to the much-awaited new world of the kingdom of God. As for the ordination of women, the paper explores to what extent Zizioulas's thought understands that the objections to women's ordination, which were usually founded on the realm of history, could also be justified in an eschatological perspective
Συζήτηση: ΓΙΑΤΙ Η ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΕΧΕΙ ΑΚΟΜΑ ΣΗΜΑΣΙΑ ΣΗΜΕΡΑ; Η ΔΗΜΟΣΙΑ ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡ. ΙΩΑΝΝΗ ΖΙΖΙΟΥΛΑ
1160.3 - ΜΙΑ ΠΡΟΣ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΕΝΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΜΗΤΡ. ΙΩΑΝΝΗ ΖΙΖΙΟΥΛΑ
ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ:
Καλαϊτζίδης Π. (Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου ~ Βόλος ~ Ελλάδα)
Κείμενο:
Σε αυτό το πρωτοποριακό βιβλίο, με τίτλο «Θυμόμαστε το Μέλλον: Προς μια Εσχατολογική Οντολογία», ο Ζιζιούλας υποστηρίζει ότι η εσχατολογία δεν είναι απλώς μια διδασκαλία για το μέλλον, αλλά ένας υπαρξιακός προσανατολισμός — ένας ενεργός φακός μέσω του οποίου η Εκκλησία κατανοεί την ιστορία, την ηθική, την κοινότητα και την ίδια την ύπαρξή της. Η παρούσα παρουσίαση επικεντρώνεται στη μελλοντοστραφή ανάγνωση της παράδοσης στη θεολογία του Ζιζιούλα, υπογραμμίζοντας τον τρόπο με τον οποίο αυτή η ερμηνευτική προσέγγιση μπορεί να εφαρμοστεί στις σύγχρονες προκλήσεις που θέτει στην Εκκλησία το μεταμοντέρνο πλαίσιο, όπως η ερμηνεία της παράδοσης, η μαρτυρία της Εκκλησίας στον σημερινό πλουραλιστικό κόσμο και η χειροτονία των γυναικών. Με βάση μια τέτοια εσχατολογική ανάγνωση της παράδοσης, η τελευταία δεν αποτελεί, επομένως, μια νοσταλγική επανάληψη ή μια άκριτη αποδοχή του παρελθόντος, αλλά μια δημιουργική συνέχεια στο Άγιο Πνεύμα και μια ανοιχτή στάση απέναντι στο μέλλον, στον πολυαναμενόμενο νέο κόσμο της βασιλείας του Θεού. Όσον αφορά τη χειροτονία των γυναικών, η εργασία διερευνά σε ποιο βαθμό η σκέψη του Ζιζιούλα κατανοεί ότι οι αντιρρήσεις για τη χειροτονία των γυναικών, οι οποίες συνήθως βασίζονταν στον ιστορικό τομέα, θα μπορούσαν επίσης να δικαιολογηθούν από εσχατολογική προοπτική.
ΠΟΙΟΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΤΟΥΣ ΕΜΠΟΔΙΣΕΙ ΠΛΕΟΝ; ΚΑΘΩΣ ΠΛΗΣΙΑΖΟΥΜΕ ΟΛΟΤΑΧΩΣ ΤΗΝ ΕΝΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ; Ο ΝΕΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ, ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΑΥΤΗ ΤΗ ΦΟΡΑ, ΟΝΟΜΑΖΕΤΑΙ ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. ΠΟΥ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΕΞΟΣΤΡΑΚΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΝΑΝΘΡΩΠΗΣΕΩΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΟΥΡΑΝΩΝ. Ο ΧΡΟΝΟΣ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΘΙΣΤΑΤΑΙ Ο ΝΕΟΣ ΑΡΧΩΝ ΤΗΣ ΓΗΣ ΚΑΙ Η ΝΕΟΡΘΟΔΟΞΙΑ Η ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΥΠΟΤΑΓΗΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΣΤΗΝ ΠΛΟΥΤΟΚΡΑΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΥΠΕΡΠΛΟΥΣΙΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΥΠΕΡΑΝΘΡΩΠΟ, ΣΤΗΝ ΟΥΣΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΑΡΕΙΑΝΙΣΜΟΥ ΟΠΩΣ ΤΟΝ ΚΑΘΟΡΙΣΕ Ο ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ: Ο ΠΑΤΗΡ ΕΙΝΑΙ Η ΑΡΧΗ ΚΑΙ Η ΑΙΤΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΤΡΙΑΔΟΣ Ο ΟΠΟΙΟΣ ΓΕΝΝΑ ΚΑΙ ΕΚΠΟΡΕΥΕΙ ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΟ ΤΙΣ ΥΠΟΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΥΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΗ ΥΠΑΡΞΗ.Ο ΧΑΙΝΤΕΓΚΕΡ Ο ΝΕΟΣ ΙΕΖΕΚΙΗΛ Ο ΟΠΟΙΟΣ ΠΕΡΠΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΛΑΔΑ ΜΕ ΤΙΣ "ΝΕΚΡΕΣ" ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ. ΕΔΩΣΕ ΤΟ ΧΑΡΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΓΙΑΝΝΑΡΑ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΡΑΜΦΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΒΟΛΟΥ ΚΑΙ ΣΕ ΑΛΛΟΥΣ ΜΙΚΡΟΤΕΡΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ ΟΠΑΔΟΥΣ ΤΗΣ ΜΟΝΤΕΡΝΑΣ Woke ΙΔΕΟΛΟΓΙΑΣ. Ο ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ ΛΟΓΩ ΕΤΕΡΟΤΗΤΟΣ ΠΕΡΠΑΤΟΥΣΕ ΣΤΑ ΠΑΡΚΑ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΑΣ.
Δείτε το βίντεο ιδιαίτερα στο 7.45 λεπτό και από το 26ο λεπτό και μετά.
Η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΣΑΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ Η ΣΩΤΗΡΙΑ ΣΑΝ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΛΕΟΝ. Η ΝΕΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΣΤΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΚΑΙ Η ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΤΗΣ ΣΤΟΥΣ ΜΠΟΥΦΕΔΕΣ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου