 |
| ΑΓΑΠΗ; ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ |
ΓΙΑΤΙ Η ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΝΑ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ ΣΗΜΕΡΑ; Η ΔΗΜΟΣΙΑ ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΙΩΑΝΝΗ Δ. ΖΗΖΙΟΥΛΑ
Αντλώντας έμπνευση από το μεταθανάτιο αριστούργημα του Μητροπολίτη Περγάμου, «Ανάμνηση του Μέλλοντος» (Remembering the Future) και την πρόσφατα δημοσιευμένη αγγλική μετάφραση του έργου του, «Ελληνισμός και Χριστιανισμός: Η Συνάντηση των Δύο Κόσμων», η συνεδρία εστίασε στις πτυχές της δημόσιας μαρτυρίας της θεολογίας του Μητροπολίτη Ιωάννη Ζηζιούλα στον σύγχρονο, κατακερματισμένο και πολύπλοκο κόσμο μας. Δόθηκε έμφαση στις πτυχές που είναι σχετικές με την αποστολή της Εκκλησίας στο παρόν και το μέλλον. Τέθηκαν ερωτήματα όπως η σχέση της σκέψης του Ζηζιούλα με το τρέχον επιστημονικό και ιδεολογικό πλαίσιο, η επίδραση της εσχατολογικής του προοπτικής στην ανάσχεση διαφόρων μορφών κακού και στην κατανόηση της έννοιας της παράδοσης, η επίδραση του έργου του στο πρόσφατο κείμενο του Οικουμενικού Πατριαρχείου για το κοινωνικό ήθος της Εκκλησίας και στην ανάδυση μιας ολιστικής χριστιανικής «θεωρίας μεγάλης ενοποίησης» κατά το πρότυπο των φυσικών επιστημών.
Ο Jürgen Moltmann (1926 – 2024) συγκαταλέγεται στις σημαντικότερες μορφές της προτεσταντικής θεολογίας του εικοστού αιώνα, Η θεολογία του χαρακτηρίζεται από τη δημιουργική σύνθεση βιβλικής ερμηνείας, εσχατολογικού οράματος και κοινωνικής ευθύνης,
Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι ο κορυφαίος αυτός εκπρόσωπος της προτεσταντικής θεολογίας εκφράζεται με εξαιρετικά θετικό τρόπο για μία από τις σημαντικότερες μορφές της ορθόδοξης θεολογίας του εικοστού αιώνα, τον άγιο Δημήτριο Στανιλοάε (1903- 1993). Οι απόψεις του Moltmann καταγράφονται με σαφήνεια στον πρόλογο που συνέγραψε για τη γερμανική μετάφραση της Ορθόδοξης Δογματικής του μεγάλου Ρουμάνου θεολόγου και σύγχρονου εκκλησιαστικού πατέρα. [DumitruStaniloae, OrthodoxeDogmatik, 1985, σσ. 9- 13].
Στον εν λόγω πρόλογο, η εξόχως θετική αποτίμηση του αγίου Δημητρίου Στανιλοάε από τον JürgenMoltmann αποτελεί ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα γόνιμης συνάντησης μεταξύ της ορθόδοξης και της δυτικής θεολογικής παράδοσης.
Στο επίκεντρο της αξιολόγησης του Moltmann βρίσκεται η πεποίθηση ότι ο Στανιλοάε συγκαταλέγεται μεταξύ των πλέον δημιουργικών και επιδραστικών ορθόδοξων θεολόγων της εποχής του. Η συμβολή του δεν περιορίζεται στη Ρουμανία, αλλά εκτείνεται σε ολόκληρο τον ορθόδοξο κόσμο, καθώς και στον ευρύτερο οικουμενικό διάλογο. Ο Moltmann τον χαρακτηρίζει ως «παν-ορθόδοξο» θεολόγο και, ταυτόχρονα, ως «οικουμενικό» θεολόγο, ικανό να συνομιλεί δημιουργικά με τη δυτική θεολογία χωρίς να απωλέσει την ορθόδοξη ταυτότητά του.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει ο Moltmann στην ενότητα θεολογίας και πνευματικότητας που διακρίνει το πρόσωπο του Στανιλοάε. Τον περιγράφει ως σοφό άνθρωπο, πνευματικό πατέρα και θεολόγο που βιώνει όσα διδάσκει. Η ενότητα αυτή του θυμίζει μεγάλες μορφές της δυτικής θεολογίας, όπως τον KarlBarth και τον KarlRahner, γεγονός που καταδεικνύει τη θέση υψηλής εκτίμησης που επιφυλάσσει στον ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΚΕΨΗ, π. Στανιλοάε.
Εξίσου σημαντική θεωρεί την τριαδολογική σκέψη του Στανιλοάε, την οποία χαρακτηρίζει εξαιρετικά επίκαιρη και γόνιμη για τον σύγχρονο θεολογικό διάλογο. Η δυναμική και βιωματική παρουσίαση του μυστηρίου του Τριαδικού Θεού από τον Στανιλοάε προσφέρει νέα θεολογικά ερεθίσματα και ανοίγει νέους δρόμους για περαιτέρω θεολογική διερεύνηση σε διαχριστιανικό επίπεδο.
Συνολικά, η εικόνα του αγίου Δημητρίου Στανιλοάε, όπως αναδεικνύεται μέσα από το βλέμμα του JürgenMoltmann, είναι εξαιρετικά θετική και πολυδιάστατη. Ο Moltmann τον παρουσιάζει ως κορυφαίο θεολόγο, δημιουργικό στοχαστή, γέφυρα μεταξύ Ανατολής και Δύσης, πνευματικό άνθρωπο, θεολόγο της αγάπης και της ελπίδας, καθώς και ως προσωπικότητα ικανή να εμπλουτίσει ουσιαστικά τον σύγχρονο οικουμενικό διάλογο.
Αντλώντας έμπνευση από το μεταθανάτιο αριστούργημα του Μητροπολίτη Περγάμου, «Ανάμνηση του Μέλλοντος» (Remembering the Future) και την πρόσφατα δημοσιευμένη αγγλική μετάφραση του έργου του, «Ελληνισμός και Χριστιανισμός: Η Συνάντηση των Δύο Κόσμων», η συνεδρία εστίασε στις πτυχές της δημόσιας μαρτυρίας της θεολογίας του Μητροπολίτη Ιωάννη Ζηζιούλα στον σύγχρονο, κατακερματισμένο και πολύπλοκο κόσμο μας. Δόθηκε έμφαση στις πτυχές που είναι σχετικές με την αποστολή της Εκκλησίας στο παρόν και το μέλλον. Τέθηκαν ερωτήματα όπως η σχέση της σκέψης του Ζηζιούλα με το τρέχον επιστημονικό και ιδεολογικό πλαίσιο, η επίδραση της εσχατολογικής του προοπτικής στην ανάσχεση διαφόρων μορφών κακού και στην κατανόηση της έννοιας της παράδοσης, η επίδραση του έργου του στο πρόσφατο κείμενο του Οικουμενικού Πατριαρχείου για το κοινωνικό ήθος της Εκκλησίας και στην ανάδυση μιας ολιστικής χριστιανικής «θεωρίας μεγάλης ενοποίησης» κατά το πρότυπο των φυσικών επιστημών.
ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΚΑΛΑΪΤΖΙΔΗΣ, «ORTHODOXY AND MODERNITY: INTRODUCING A CONSTRUCTIVE ENCOUNTER» (ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΚΑΙ ΝΕΩΤΕΡΙΚΟΤΗΤΑ: ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ), ΕΚΔΟΣΕΙΣ BRILL, 2026.
Το βιβλίο του Παντελή Καλαϊτζίδη χαρακτηρίστηκε ως ένα από τα σημαντικότερα κείμενα για την Ορθόδοξη Θεολογία μέσα στην περασμένη χρονιά (και πρόσφατα ανακηρύχθηκε «βιβλίο του μήνα» από τον Γερμανικό Θεολογικό περιοδικό “Theologische Literaturzeitung”). Στη μελέτη του, ο Παντελής Καλαϊτζίδης υποστηρίζει ότι η θεολογία ως η προφητική φωνή και η έκφραση της αυτοσυνειδησίας της Εκκλησίας μπορεί να λειτουργήσει μόνο σε σχέση με την αντινομία και τη δυαδικότητα της τελευταίας. Όπως ακριβώς η Εκκλησία δεν είναι εκ του κόσμου τούτου, έτσι και η θεολογία επιδιώκει να εκφράσει μια εμπειρία χαρισματική και μια πραγματικότητα υπερβατική, πέρα από λέξεις, έννοιες ή ονόματα. Όπως ακριβώς η Εκκλησία ζει και πορεύεται μέσα στον κόσμο, έτσι και η θεολογία επιδιώκει τον διάλογο και την επικοινωνία με το εκάστοτε ιστορικό παρόν, χρησιμοποιώντας τη γλώσσα, τη σάρκα και τα σχήματα της κάθε εποχής, του εκάστοτε ιστορικού και πολιτισμικού παρόντος. Η θεολογία δεν εξαντλείται ούτε ταυτίζεται με την Ιστορία, αλλά ούτε μπορεί και να λειτουργεί ερήμην της Ιστορίας ή αγνοώντας τα διδάγματα της Ιστορίας. Άλλωστε, η Αποκάλυψη του Θεού έλαβε χώρα πάντα μέσα στη δημιουργία και την Ιστορία, όχι σε κάποιο ανιστορικό, άχρονο και απόκοσμο σύμπαν. Όπως σημείωσε στην παρέμβασή του ο Αριστοτέλης Παπανικολάου, «αναφορικά με τη σχέση της Ορθοδοξίας και νεωτερικότητας, το βιβλίο αυτό αποτελεί το απόλυτο σημείο αναφοράς. Είναι το αντίστοιχο του βιβλίου του Charles Taylor «The Secular Age». Κανείς δεν μπορεί να μιλήσει για την Ορθοδοξία και τη νεωτερικότητα χωρίς να αναφερθεί στο βιβλίο του Παντελή Καλαϊτζίδη. Οποιαδήποτε συζήτηση επί δεκαετίες για το θέμα αυτό θα αποτελεί απλώς μια υποσημείωση στο βιβλίο του Παντελή».
Το βιβλίο του Παντελή Καλαϊτζίδη χαρακτηρίστηκε ως ένα από τα σημαντικότερα κείμενα για την Ορθόδοξη Θεολογία μέσα στην περασμένη χρονιά (και πρόσφατα ανακηρύχθηκε «βιβλίο του μήνα» από τον Γερμανικό Θεολογικό περιοδικό “Theologische Literaturzeitung”). Στη μελέτη του, ο Παντελής Καλαϊτζίδης υποστηρίζει ότι η θεολογία ως η προφητική φωνή και η έκφραση της αυτοσυνειδησίας της Εκκλησίας μπορεί να λειτουργήσει μόνο σε σχέση με την αντινομία και τη δυαδικότητα της τελευταίας. Όπως ακριβώς η Εκκλησία δεν είναι εκ του κόσμου τούτου, έτσι και η θεολογία επιδιώκει να εκφράσει μια εμπειρία χαρισματική και μια πραγματικότητα υπερβατική, πέρα από λέξεις, έννοιες ή ονόματα. Όπως ακριβώς η Εκκλησία ζει και πορεύεται μέσα στον κόσμο, έτσι και η θεολογία επιδιώκει τον διάλογο και την επικοινωνία με το εκάστοτε ιστορικό παρόν, χρησιμοποιώντας τη γλώσσα, τη σάρκα και τα σχήματα της κάθε εποχής, του εκάστοτε ιστορικού και πολιτισμικού παρόντος. Η θεολογία δεν εξαντλείται ούτε ταυτίζεται με την Ιστορία, αλλά ούτε μπορεί και να λειτουργεί ερήμην της Ιστορίας ή αγνοώντας τα διδάγματα της Ιστορίας. Άλλωστε, η Αποκάλυψη του Θεού έλαβε χώρα πάντα μέσα στη δημιουργία και την Ιστορία, όχι σε κάποιο ανιστορικό, άχρονο και απόκοσμο σύμπαν. Όπως σημείωσε στην παρέμβασή του ο Αριστοτέλης Παπανικολάου, «αναφορικά με τη σχέση της Ορθοδοξίας και νεωτερικότητας, το βιβλίο αυτό αποτελεί το απόλυτο σημείο αναφοράς. Είναι το αντίστοιχο του βιβλίου του Charles Taylor «The Secular Age». Κανείς δεν μπορεί να μιλήσει για την Ορθοδοξία και τη νεωτερικότητα χωρίς να αναφερθεί στο βιβλίο του Παντελή Καλαϊτζίδη. Οποιαδήποτε συζήτηση επί δεκαετίες για το θέμα αυτό θα αποτελεί απλώς μια υποσημείωση στο βιβλίο του Παντελή».
Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι ο κορυφαίος αυτός εκπρόσωπος της προτεσταντικής θεολογίας εκφράζεται με εξαιρετικά θετικό τρόπο για μία από τις σημαντικότερες μορφές της ορθόδοξης θεολογίας του εικοστού αιώνα, τον άγιο Δημήτριο Στανιλοάε (1903- 1993). Οι απόψεις του Moltmann καταγράφονται με σαφήνεια στον πρόλογο που συνέγραψε για τη γερμανική μετάφραση της Ορθόδοξης Δογματικής του μεγάλου Ρουμάνου θεολόγου και σύγχρονου εκκλησιαστικού πατέρα. [DumitruStaniloae, OrthodoxeDogmatik, 1985, σσ. 9- 13].
Στον εν λόγω πρόλογο, η εξόχως θετική αποτίμηση του αγίου Δημητρίου Στανιλοάε από τον JürgenMoltmann αποτελεί ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα γόνιμης συνάντησης μεταξύ της ορθόδοξης και της δυτικής θεολογικής παράδοσης.
Στο επίκεντρο της αξιολόγησης του Moltmann βρίσκεται η πεποίθηση ότι ο Στανιλοάε συγκαταλέγεται μεταξύ των πλέον δημιουργικών και επιδραστικών ορθόδοξων θεολόγων της εποχής του. Η συμβολή του δεν περιορίζεται στη Ρουμανία, αλλά εκτείνεται σε ολόκληρο τον ορθόδοξο κόσμο, καθώς και στον ευρύτερο οικουμενικό διάλογο. Ο Moltmann τον χαρακτηρίζει ως «παν-ορθόδοξο» θεολόγο και, ταυτόχρονα, ως «οικουμενικό» θεολόγο, ικανό να συνομιλεί δημιουργικά με τη δυτική θεολογία χωρίς να απωλέσει την ορθόδοξη ταυτότητά του.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει ο Moltmann στην ενότητα θεολογίας και πνευματικότητας που διακρίνει το πρόσωπο του Στανιλοάε. Τον περιγράφει ως σοφό άνθρωπο, πνευματικό πατέρα και θεολόγο που βιώνει όσα διδάσκει. Η ενότητα αυτή του θυμίζει μεγάλες μορφές της δυτικής θεολογίας, όπως τον KarlBarth και τον KarlRahner, γεγονός που καταδεικνύει τη θέση υψηλής εκτίμησης που επιφυλάσσει στον ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΚΕΨΗ, π. Στανιλοάε.
Εξίσου σημαντική θεωρεί την τριαδολογική σκέψη του Στανιλοάε, την οποία χαρακτηρίζει εξαιρετικά επίκαιρη και γόνιμη για τον σύγχρονο θεολογικό διάλογο. Η δυναμική και βιωματική παρουσίαση του μυστηρίου του Τριαδικού Θεού από τον Στανιλοάε προσφέρει νέα θεολογικά ερεθίσματα και ανοίγει νέους δρόμους για περαιτέρω θεολογική διερεύνηση σε διαχριστιανικό επίπεδο.
Συνολικά, η εικόνα του αγίου Δημητρίου Στανιλοάε, όπως αναδεικνύεται μέσα από το βλέμμα του JürgenMoltmann, είναι εξαιρετικά θετική και πολυδιάστατη. Ο Moltmann τον παρουσιάζει ως κορυφαίο θεολόγο, δημιουργικό στοχαστή, γέφυρα μεταξύ Ανατολής και Δύσης, πνευματικό άνθρωπο, θεολόγο της αγάπης και της ελπίδας, καθώς και ως προσωπικότητα ικανή να εμπλουτίσει ουσιαστικά τον σύγχρονο οικουμενικό διάλογο.
ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΙ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΛΛΑ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΗΔΗ ΝΑ ΔΟΥΜΕ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΠΝΕΥΜΑ, ΤΟΝ ΚΟΙΝΟ ΣΚΟΠΟ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΠΡΟΘΕΣΗ. ΜΙΑ ΘΕΣΗ ΣΤΟΝ ΗΛΙΟ. ΑΓΩΝΙΖΟΝΤΑΙ ΗΔΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΩΤΕΙΟ ΤΟΥ ΓΕΦΥΡΟΠΟΙΟΥ TOY ΕΠΙΚΕΦΑΛΗ ΣΤΑ ΧΝΑΡΙΑ ΤΟΥ ΖΗΖΙΟΥΛΑ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΑΡΑ ΓΕΦΥΡΟΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο PONTEFICE. ΜΑΛΛΟΝ ΧΑΝΕΙ ΤΟΝ ΑΓΩΝΑ Ο ΛΟΥΔΟΒΙΚΟΣ.
Βυζαντινή Πολιτική Θεολογία και η (Μη)Πιστότητα στο Πνεύμα της Νίκαιας
Με αφετηρία το Σύμβολο της Πίστεως της Νίκαιας, η διάλεξη διερευνά κατά πόσον η βυζαντινή πολιτική θεολογία ήταν πιστή στο πνεύμα της Νίκαιας και στην τριαδική θεολογία της, συμπεριλαμβανομένης και της ιδέας ότι ο αυτοκράτορας ήταν η εικόνα ή ο εκπρόσωπος του Χριστού επί της γης. Επισημαίνοντας τη μοναρχική προσέγγιση του Ευσέβιου της Καισάρειας και την ερμηνεία της βασιλείας του Θεού ως μιας μορφής αυτοκρατορίας, υποστηρίζει ότι, από τη σκοπιά της βυζαντινής πολιτικής θεολογίας, ο Χριστός θεωρούνταν πολύ περισσότερο ως βασιλιάς και λιγότερο ως προφήτης ή ιερέας. Αυτές ακριβώς οι ιδέες βρήκαν θετική απήχηση στην πολιτική θεολογία του Καρλ Σμιντ τον 20ό αιώνα, ενώ αντιμετώπισαν έντονη αντίδραση πρώτα από τον Έρικ Πέτερσον και αργότερα από τον Γιούργκεν Μόλτμαν, οι οποίοι έβλεπαν σε τέτοιες μοναρχικές προσεγγίσεις έναν κίνδυνο για το Σύμβολο της Πίστεως της Νικαίας. Σύμφωνα με τον Πέτερσον, η χριστιανική πίστη στον Τριαδικό Θεό οδηγεί στην άρνηση κάθε είδους πολιτικής κυριαρχίας και τελικά ακυρώνει όλες τις ψευδαισθήσεις σχετικά με τις μοναρχικές «πολιτικές θεολογίες». Ο Πέτερσον, ενώ αντιτάχθηκε σε «οτιδήποτε μοιάζει με χριστιανική πολιτική θεολογία», ήταν ο πρώτος που ανέδειξε την πολιτική λειτουργία και τις πολιτικές επιπτώσεις της διδασκαλίας της Αγίας Τριάδας. Πρέπει να αναφερθεί ότι η ευσεβιανή προοπτική αντιμετώπιζε συνεχή αντίσταση στο ανατολικό τμήμα της αυτοκρατορίας, όπου οι Πατέρες της Εκκλησίας και οι μοναχοί, χωρίς να αρνούνται την ιεροποίηση της αυτοκρατορικής εξουσίας και τη χριστολογική της βάση, αντιτάχθηκαν στις αυτοκρατορικές απαιτήσεις για την υποταγή της Εκκλησίας στην κοσμική εξουσία και, κυρίως, τις αυτοκρατορικές προσπάθειες παρέμβασης σε θεολογικά και δογματικά ζητήματα, και ότι, παράλληλα με τη συνεργασία Εκκλησίας και Κράτους στο Βυζάντιο, μια συνεχής διαλεκτική ένταση φαίνεται να διαπερνά τη σχέση μεταξύ πνευματικής και κοσμικής εξουσίας, όπως αποτυπώνεται στον πατριάρχη και τον αυτοκράτορα, ή στην Εκκλησία και την αυτοκρατορία. Τέλος, καθίσταται σαφές ότι, ενώ το Βυζάντιο και οι μεσαιωνικές αυτοκρατορίες δεν κατάφεραν να καθιερώσουν έναν τρόπο κοινωνικής συνεννόησης, η τριαδική θεολογία προσφέρει μια εσχατολογική προοπτική προς τη βασιλεία του Θεού.[ΤΗΝ ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ Η ΟΠΟΙΑ ΚΑΤΑΡΓΕΙ ΤΗΝ ΚΑΘΕΤΟ ΣΩΤΗΡΙΑ, ΤΟΝ ΑΓΙΑΣΜΟ]
Volos Summer Institute 2026
ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΥΝ ΕΠΙΜΟΝΑ ΤΟ ΙΔΙΟ ΠΡΑΓΜΑ ΜΕ ΤΙΣ ΙΔΙΕΣ ΛΕΞΕΙΣ. Η ΑΓΙΑ ΤΡΙΑΔΑ ΣΑΝ Ο ΘΕΟΣ ΚΑΙ ΣΩΤΗΡ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΙΝΑΙ Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΑΓΑΠΗΣ.Η ΜΟΝΑΡΧΙΑ ΤΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΣΑΝ ΤΗΝ ΑΙΤΙΑ ΟΠΩΣ ΤΗΝ ΧΕΙΡΙΣΤΗΚΕ Ο Μ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΕΙΝΑΙ ΒΑΣΙΚΗ ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΡΕΙΑΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΖΗΖΙΟΥΛΑ.
ΤΙ ΚΑΤΟΡΘΩΣΕ Ο ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ; ΝΑ ΕΞΟΣΤΡΑΚΙΣΕΙ ΤΟΝ ΗΣΥΧΑΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΓΙΟΤΗΤΑ ΑΝΑΒΑΘΜΙΖΟΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΤΟΝ ΕΠΙΣΚΟΠΟ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΟΛΟΓΙΑ. ΕΧΟΥΜΕ ΟΜΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΔΙΑΔΟΣΗ ΜΙΑΣ ΨΕΥΔΟΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Η ΟΠΟΙΑ ΜΕΙΩΝΕΙ ΤΗΝ ΑΓΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΣΩΤΗΡΙΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΡΧΙΑ ΤΩΝ ΟΥΡΑΝΙΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ , ΚΑΘΑΡΣΗ ΦΩΤΙΣΜΟ ΘΕΩΣΗ ΑΦΑΙΡΩΝΤΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΜΑΣ ΤΗΝ ΥΙΟΘΕΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΚΑΘΟΤΙ Η ΝΕΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΑΓΝΟΕΙ ΚΑΙ ΥΠΟΤΙΜΑ ΤΗΝ ΘΕΟΤΟΚΟ ΧΑΡΙΝ ΤΗΣ ΕΝΩΣΕΩΣ. ΕΤΣΙ ΛΟΙΠΟΝ ΜΑΘΑΙΝΟΥΜΕ ΟΤΙ ΑΠΟ ΕΔΩ ΚΑΙ ΠΕΡΑ ΟΛΑ ΘΑ ΕΞΑΡΤΗΘΟΥΝ ΑΠΟ ΤΟ ΤΙ ΘΑ ΚΑΝΟΥΝ ΟΙ ΕΠΙΣΚΟΠΟΙ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου