Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ηλίας Μηνιάτης. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ηλίας Μηνιάτης. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη 7 Απριλίου 2026

Πώς δει τιμάν τα Άγια Πάθη (Ηλίας Μηνιάτης)


“…ἔπαθε τότε ὁ Χριστός ἀπό τούς Ἑβραίους καί τό ἴδιον παθαίνει τώρα ἀπό τούς Χριστιανούς, ὅπου ταύταις ταῖς ἁγίαις ἡμέραις μέ τά λόγια τόν προσκυνοῦσι, μέ τά ἔργα τόν σταυρώνουσι· μέ τήν ἐξωτερικήν ἐπίδειξιν «Ὡσαννά», μέ τήν ἐσωτερικήν διάθεσιν «σταυρωθήτω». Τοῦτο θέλει εἶσθαι τῆς σημερινῆς διδαχῆς ἡ ὑπόθεσις, ἤγουν: μέ ποῖον τρόπον πρέπει οἱ Χριστιανοί νά τιμῶσι τά πάθη τοῦ Χριστοῦ εἰς ταύτας τάς ἁγίας ἡμέρας.

                                             Πῶς δεῖ τιμᾶν τά Ἅγια Πάθη

                                                           Ἡλία Μηνιάτη
«Ὡσαννά, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου, Βασιλεύς τοῦ Ἰσραήλ». Ἱωάνν. ιβ’ 13)

Ὅταν ἐγώ βλέπω τόν Ἰησοῦν Χριστόν νά ἐμβαίνῃ μέ τόσην τιμήν, μέ τόσην δοξολογίαν, μέ τόσον θρίαμβον μέσα εἰς τήν Ἱερουσαλήμ, ἠμπορῶ νά λογιάσω μέ δίκαιον λόγον, πώς ἀπό τόν φθόνον καί μῖσος τῶν ἀρχιερέων, τῶν πρεσβυτέρων καί γραμματέων δέν ἔχει πλέον νά φοβῆται κανένα κακόν.

Ὦ πόλις ἁγία, ὄντως πόλις τοῦ Θεοῦ Ἱερουσαλήμ! «δεδοξασμένα ἐλαλήθη περί σοῦ» εἰς τούς περασμένους αἰῶνας, δεδοξασμένα θέλουσι λαληθῇ περί σοῦ καί εἰς τούς αἰῶνας τούς μέλλοντας, διά τήν εὐχαριστίαν καί ἀγάπην, ὅπου δείχνεις πρός τόν θεῖον σου εὐεργέτην! Εὐγνώμονες παῖδες Ἑβραίων, ἐπαινῶ τήν ἀγαθήν σας διάθεσιν· ἐσεῖς τώρα πιάνετε κλάδους ἐλαιῶν καί βαΐα φοινίκων, σύμβολα νίκης, μέ τά ὁποῖα προαπαντᾶτε, ὡς βασιλέα τοῦ Ἰσραήλ, τόν θαυματουργόν τοῦτον υἱόν Δαυΐδ· δείχνετε μίαν καρδίαν πώς εἶσθε ἕτοιμοι νά πιάσετε καί τά ὅπλα, διά νά τόν φυλάξετε κάθε καιρόν ἀπό τῶν ἐχθρῶν του τά μηχανήματα.

Ἰησοῦ μου, ἐδῶ μέσα εἰς τήν Ἱερουσαλήμ ἐσύ πλέον δέν φοβεῖσαι· οὗτος δι᾽ ἐσέ εἶναι τόπος καταφυγῆς· καί ἄν ἐσείσθη ὅλη ἡ πόλις διά τήν εἴσοδόν σου, θέλει σεισθῇ πάλιν ὅλη ἡ πόλις διά τήν φύλαξίν σου. Γραμματεῖς, πρεσβύτεροι καί ἀρχιερεῖς τῶν Ἰουδαίων, εἰς μάτην κοπιάζετε· τί συμβουλεύεσθε εἰς τά συνέδρια; τί μελετᾶτε εἰς τάς συναγωγάς, ἐσεῖς δέν ἔχετε καμμίαν δύναμιν νά κακοποιήσετε τοῦτον τόν Ναζωραῖον, τόν ὁποῖον ἕνας ἀναρίθμητος λαός ὑποδέχεται μέ τόσην πανήγυριν· «Ὡσαννά, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου, Βασιλεύς τοῦ Ἰσραήλ».

Μά τί λέγω ἐγώ; ὦ ἀκατάστατοι διαλογισμοί τῶν ἀνθρώπων! ὤ ψευδής ἐπίδειξις τῆς μιαιφόνου πόλεως! ὤ προσωρινή περιποίησις τοῦ ἀχαρίστου λαοῦ! ἡ πόλις Ἱερουσαλήμ, ὅπου σήμερον εἶναι θέατρον τόσον λαμπρᾶς ἑορτῆς, εἰς ὀλίγας ἡμέρας θέλει γένει θέατρον τῆς φρικτῆς τραγῳδίας. Αὐτή, ὅπου τόν δέχεται ὡς βασιλέα τοῦ Ἰσραήλ, θέλει τόν προσηλώσει εἰς ἕνα ξύλον, ὡς ἕνα κατάδικον· αὐτός ὁ λαός, ὅπου τώρα σείει τά βαΐα, θέλει πελεκήσει τόν Σταυρόν· αὐτός, αὐτός ὅπου τώρα φωνάζει τό: Ὡσαννά, θέλει φωνάζει τό σταυρωθήτω. Καί λοιπόν σήμερον τόση τιμή εἰς ὀλίγας ἡμέρας τόση καταφρόνησις; αὐτοί οἱ ἴδιοι, ὅπου τώρα τόν προσκυνοῦσαν, εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ἴδιοι, ὅπου τόν σταυρώνουσι; ναί.

Τοῦτο ἔπαθε τότε ὁ Χριστός ἀπό τούς Ἑβραίους καί τοῦτο τό ἴδιον παθαίνει τώρα ἀπό τούς Χριστιανούς, ὅπου ταύταις ταῖς ἁγίαις ἡμέραις μέ τά λόγια τόν προσκυνοῦσι, μέ τά ἔργα τόν σταυρώνουσι· μέ τήν ἐξωτερικήν ἐπίδειξιν «Ὡσαννά», μέ τήν ἐσωτερικήν διάθεσιν «σταυρωθήτω». Τοῦτο θέλει εἶσθαι τῆς σημερινῆς διδαχῆς ἡ ὑπόθεσις, ἤγουν: μέ ποῖον τρόπον πρέπει οἱ Χριστιανοί νά τιμῶσι τά πάθη τοῦ Χριστοῦ εἰς ταύτας τάς ἁγίας ἡμέρας.

ΜΕΡΟΣ Α΄

Ἀφοῦ ἔκαμε τό δεῖπνον τό Μυστικό ὁ Ἰησοῦς Χριστός, συντροφιασμένος μέ τούς μαθητάς του, ἔρχεται πέραν τοῦ χειμάρρου τῶν κέδρων, εἰς τό χωρίον Γεσθημανῆ· ἦτον εἰς τήν ἀρχήν τῆς νυκτός καί, ἀφήνοντάς τους ἐκεῖ παίρνει μαζῆ του τούς τρεῖς, Πέτρον καί Ἰάκωβον καί Ἰωάννην. Παραμερίζει νά προσευχηθῇ καί, στοχαζόμενος τό πάθος του, περίλυπος ἔγεινεν ἡ ψυχή του ἕως θανάτου.

Καλή καρδία, ὦ Ἰησοῦ, μή λυπᾶσαι· ἐγώ βλέπω ἕνα πλῆθος ἀνθρώπων, ὅπου ἔρχεται πρός σέ μετά φανῶν καί λαμπάδων· αὐτοί πρέπει νά εἶναι καλοί ἄνθρωποι, διατί ἀλλέως δέν ἐπεριπατοῦσαν τήν νύχτα μέ τό φῶς. Βλέπω καί περιπατεῖ ἔμπροσθεν τους ἕνας ἄνθρωπος, ὅπου ἀπό τό σχῆμα μέ φαίνεται ἕνας σου μαθητής. Βλέπω καί ἐκεῖνοι σιμώνουσιν, ἐτοῦτος σέ χαιρετᾷ: «χαῖρε Ραββί»· μάλιστα σέ φιλεῖ «καί κατεφίλησεν αὐτόν».

Ἐκεῖ ὅπου εἶναι φιλήματα, ἐκεῖ ὅπου εἶναι χαιρετισμοί, ἐκεῖ, ὅπου εἶναι ἕνας μαθητής, ἐκεῖ, ὅπου εἶναι φανοί καί λαμπάδες, ἠμπορεῖ νά εἶναι κανένα κακόν; καλή καρδία, ὦ Ἰησοῦ, μή φοβεῖσαι. Μά τέλος πάντων τί γίνεται; ἐκεῖνοι οἱ λαμπαδοφόροι ἄνθρωποι εἶναι σπεῖρα στρατιωτῶν, εἶναι πλῆθος ὑπηρετῶν, ὅπου ἔρχονται διά νά πιάσωσι τόν Ἰησοῦν καί νά τόν σύρουσιν εἰς τόν θάνατον· ἐκεῖνος ὁ μαθητής εἶναι ὁ προδότης Ἰούδας, ὅπου τόν ἐπώλησε διά τριάκοντα ἀργύρια, καί τώρα ἔρχεται νά τόν παραδώσῃ· ἐκεῖνος ὁ χαιρετισμός εἶναι δόλιος, ἐκεῖνο τό φίλημα εἶναι τό σημεῖον τῆς προδοσίας· «ὅν ἄν φιλήσω αὐτός ἐστι, κρατήσατε αὐτόν».

Ὥστε ὅπου ἄλλα εἶναι τά φαινόμενα καί ἄλλα τά γινόμενα; βέβαια ὤ μεγάλη συμφορά τοῦ Ἰησοῦ! δίκαιον ἔχει, δίκαιον ἔχει νά λέγῃ: «περίλυπός ἐστιν ἡ ψυχή μου ἕως θανάτου». Ἕνα ὅμοιον πρᾶγμα συμβαίνει τήν ἡμέραν τῆς Μεγάλης Παρασκευῆς, ὅταν γίνεται ἡ ἀνάμνησις τῶν ἁγίων καί φρικτῶν παθῶν τοῦ Σωτῆρος. Πλῆθος πολύ, ἡ πρόοδος τῶν Σταυρῶν καί τῶν ἁγίων Τάφων κρατεῖ ἀπό τό ἕνα ἕως τό ἄλλο ἄκρον τῆς πόλεως, συνδρομή ἀναρίθμητος ἱερωμένων καί λαϊκῶν, καί ἰδιωτῶν μεγάλων καί μικρῶν, ὅπου προάγονται καί ἀκολουθοῦσι τήν ἱεράν λιτανείαν· στενοχωροῦνται εἰς κάθε τόπον κάθε ἡλικίας ἄνθρωποι, ὅπου συντρέχουσιν εἰς τό θέαμα· κρέμονται ἀπό τά παράθυρα ἄνδρες καί γυναῖκες, νέοι καί παιδιά καί γέροντες, διά νά ἰδοῦσι τήν σεβασμίαν παράταξιν.

Φωτοχυσία μεγάλη φανῶν καί λαμπάδων, εἰς τρόπον ὥστε λάμπει μία ἡμέρα εἰς τό σκότος τῆς νυχτός· εἶναι ὅλα σημεῖα μιᾶς ἐξαιρέτου θερμῆς εὐλαβείας. Ὅποιος ἰδῇ τί γίνεται καί μέσα εἰς τάς ἐκκλησίας καί ἔξω εἰς τάς πλατείας καί τάς ὁδούς, θέλει λογιάσει πώς ὅλη ἡ πόλις, ὡσάν ἡ Νινευή, ὅταν ἔκαμεν ἐκείνην τήν δημοσίαν μετάνοιαν διά νά ἐξιλεώσῃ τόν Θεόν, εἶναι ὅλη πόνος, συντριβή, κατάνυξις· καί πῶς, ἄν ὅλαις ταῖς ἡμέραις τοῦ χρόνου ἐστάθημεν ἁμαρτωλοί, τήν Μεγάλην Παρασκευήν ἡμεῖς εἴμεσθεν ἀληθινά μετανοημένοι;

Μ᾽ ὅλον τοῦτο, ἄλλα εἶναι τά φαινόμενα καί ἄλλα τά γινόμενα· ἡ μεγάλη ἐκείνη παρρησία δέν εἶναι ἄλλο παρά μία ἐπίδειξις θεατρική· ἀπό ἐκεῖνο τό πολύ πλῆθος, ὅπου συντρέχει διά νά ἑορτάση τά πάθη τοῦ Χριστοῦ, μερικοί ὁλότελα δέν ἐμετανόησαν· βλέπουσιν τόν Χριστόν εἰς τόν Σταυρόν καί ἐκεῖνος δέν ἐχωρίσθη ἀκόμη ἀπό τήν πόρνην· τοῦτος δέν ἐπέστρεψεν ἀκόμη τό ξένον πρᾶγμα, οὗτος ὁ ἄλλος ἀκόμη δέν ἐσυγχώρησεν τόν ἐχθρόν του, δέν ἄφησε τήν κακήν του συνήθειαν καί δέν ἔχει γνώμην νά κάμῃ καμμίαν διόρθωσιν τῆς ζωῆς του· ἄλλοι ἐμετανόησαν, μά πρός ὥρας ἐμετανόησαν πώς ἥμαρτον, μετ᾽ ὀλίγον θέλουσι μετανοήσει πώς ἐμετανόησαν: ἄλλοι ἔχουσι γνώμην νά ἐξομολογηθῶσι, μά ἔχουσι καί γνώμην εὐθύς, ὅπου ἀναστηθῇ ὁ Χριστός, πάλιν νά τόν ξανασταυρώσουσιν: «ἀνασταυροῦντες ἑαυτοῖς τόν υἱόν τοῦ Θεοῦ καί παραδειγματίζοντες», καθώς λέγει ὁ μακάριος Παῦλος.

Ὦ Θεέ! καί οἱ Χριστιανοί τιμῶσι τόν Χριστόν εἰς τά πάθη του μόνον μέ τά χείλη, μά ἡ καρδιά τους εἶναι πολλά μακράν, ἔτσι ἐπαραπονεῖτο ὁ Θεός, μέ τό στόμα τοῦ Ἡσαΐου, καί αὐτός ὁ Χριστός εἰς τό ἱερόν Εὐαγγέλιον: «Ὑποκριταί, καλῶς προεφήτευσε περί ὑμῶν Ἡσαΐας, λέγων ἐγγίζει μοι ὁ λαός οὗτος τῷ στόματι αὑτῶν καί τοῖς χείλεσί με τιμᾷ· ἡ δέ καρδία αὐτῶν πόρρω ἀπέχει ἀπ᾽ ἐμοῦ».

Τέτοιας λογῆς ἀνίσως καί τήν μεγάλην ἐκείνην Παρασκευήν μίαν φοράν ἐσταυρώθη ὁ Χριστός ἀπό τούς Ἰουδαίους, κάθε μεγάλην Παρασκευήν ξανασταυρώνεται ὁ Χριστός ἀπό τούς Χριστιανούς, διατί ἄλλα εἶναι τά φαινόμενα καί ἄλλα τά γινόμενα· καί μ᾽ ὅλον τοῦτο· τότε ἔπρεπε μάλιστα οἱ Χριστιανοί νά φαίνωνται πλέον εὐλαβεῖς καί πλέον εὐχάριστοι.

Ἀποστάτησεν ὁ λαός τῆς Ἀντιοχείας καί Σέλευκος ὁ Βασιλεύς μετά βίας ἐλυτρώθη ἀπό τάς χεῖρας τῶν ἀποστατῶν, οἱ ὁποῖοι ἤθελον νά τοῦ πάρωσι καί τήν ζωήν, ἀφ᾽ οὗ τοῦ ἐπήρασι τήν βασιλείαν. Μοναχός φεύγει κρυφίως ἀπό τά βασίλεια, ἐβγαίνοντας ἀγνώριστος ἀπό τήν χώραν, περιπατεῖ ὅλην τήν νύκτα καί πρός τήν αὐγήν φθάνει εἰς μίαν παραθαλασσίαν, ὅπου κάθεται νά πάρῃ ὀλίγην ἀναπνοήν. Κουρασένος εἰς τό κορμί διά τόν κόπον, περίλυπος εἰς τήν ψυχήν διά τήν καταστροφήν, καί μέ πολλούς ἀναστεναγμούς στέκει καί συλλογίζεται τήν συμφοράν του.

Μά οἱ ἀποστάται, ὅπου τόν ἤθελον ἀποθαμένον, ἀκολουθοῦσι τά ἴχνη του· φθάνουσι καί αὐτοί εἰς τόν ἴδιον τόπον· τόν ξανοίγουσι μακρόθεν, τόν γνωρίζουσι· τρέχουσι τότε μέ ὅλον τόν θυμόν εἰς τό πρόσωπον, μέ τάς ρομφαίας εἰς τάς χεῖρας, καί ὁρμοῦσι καταπάνω του, διά νά πίωσι τό αἷμα του. Πλησιάζουσι· καί ἐδῶ, βλέποντες ἕνα Βασιλέα, τόν ἴδιόν τους Βασιλέα, μοναχόν, χωρίς καμμίαν συντροφίαν, τεθλιμμένον, χωρίς καμμίαν παρηγορίαν, γυμνόν ἀπό κάθε βασιλικήν στολήν, κείμενον εἰς τήν γῆν, ὅλον περιχυμένον ἀπό τά δάκρυα, κρατοῦσιν εἰς τό πρῶτον τόν θυμόν καί τάς χεῖρας, τόν λυποῦνται, μετανοοῦσιν εἰς τήν ἀποστασίαν ὅπου ἔκαμαν· τόν παρηγοροῦσιν μέ λόγια συμπαθητικά· τόν σηκώνουσιν ἀπό τήν γῆν· τόν προσκυνοῦσι πάλιν διά βασιλέα ζητοῦσι συγχώρησιν εἰς τά περασμένα· τόν συντροφεύουσιν εἰς τήν πόλιν· τόν ἀνεβάζουσιν εἰς τόν θρόνον καί τοῦ ὀμνύουσιν εἰς τό ἐρχόμενον πίστιν καί ὑπακοήν! Τόσον ἴσχυσεν εἰς καρδίας καί βαρβάρων καί ἀποστατῶν ἡ ὄψις δυστυχισμένου βασιλέως.

Αἴ, χριστιανοί, ἐκεῖνος, τόν ὁποῖον τήν μεγάλην Παρασκευήν βλέπομεν καρφωμένον εἰς ἕνα σταυρόν, στεφανωμένον μέ ἀκάνθας, ἄμορφον ἀπό τά ραπίσματα, ὅλον αἱματωμένον ἀπό τάς πληγάς, εἶναι ὁ βασιλεύς τῆς Δόξης, εἶναι ὁ βασιλεύς ἡμῶν, εἰς τοῦ ὁποίου τό ὄνομα ἐβαπτίσθημεν, τοῦ ὁποίου τό εὐαγγέλιον πιστεύομεν, τοῦ ὁποίου τήν βασιλείαν ἐλπίζομεν.

Αἱ ἁμαρτίαι μας τόν ἔφεραν εἰς μίαν κατάστασιν τόσον ἐλεεινήν· καί λοιπόν ἐκείνην τήν ὥραν, ὅπου τόν βλέπομεν, εἶναι τόσον πέτριναι αἱ καρδίαι μας, καί δέν συτρίβονται ἀπό τόν πόνον; τότε ἔπρεπε νά λέγωμεν, μά νά τό λέγωμεν ἐκ καρδίας καί μέ ὅλην τήν συντριβήν: Ἰησοῦ μου, Λυτρωτά μου, εἶναι δίκαιον Ἐσύ νά εἶσαι προσηλωμένος εἰς ἕνα Σταυρόν καί ἐγώ νά κείτωμαι ἀκόμη εἰς τόν κράββατον μέ τήν πόρνην! Ἐσύ νά φορῇς τόν ἀκάνθινον στέφανον καί ἐγώ νά ἔχω τόσους κακούς λογισμούς εἰς τήν κεφαλήν!

Ἐσύ νά ἔχῃς ἀνοικτήν τήν πληγωμένην πλευράν καί ἐγώ νά κρατῶ εἰς τήν καρδίαν κατά τοῦ πλησίον μου μῖσος αἰώνιον! Ἐσύ νά ἔχῃς καρφωμένα χέρια καί πόδια καί ἐμέ τά χέρια μου νά εἶναι γεμᾶτα ἀδικίας, τά πόδια νά τρέχουσιν εἰς τήν ἀπώλειαν! Ἐσύ νά ἔχῃς καταξεσχισμένας τάς καθαρωτάτας σάρκας ἀπό τάς μάστιγας καί ἐγώ νά ἔχω τήν σάρκα μου μολυσμένην ἀπό τόσας ἀκαθαρσίας!

Ἐγώ ἔπρεπε νά βαστῶ τοιοῦτον σταυρόν· ἐγώ νά λάβω τόσα πάθη· ἐγώ νά ὑποφέρω τοιοῦτον θάνατον· μά, ἄν δέν ἠμπορῶ νά ἀποθάνω διά ἐσέ, κἄν ἄς μετανοήσω· ἄν δέν ἠμπορῶ νά χύσω τό αἷμα μου, κἄν ἄς χύσω τά δάκρυά μου· ἄν δέν ἠμπορῶ νά δώσω τήν ζωήν μου διά τήν ζωήν σου, κἄν ἄς δώσω τήν ἀγάπην μου διά τήν ἀγάπην σου. Ἐσύ, ὁ ἀναμάρτητος Θεός, ἔκαμες τόσα δι᾽ ἐμέ τόν ἁμαρτωλόν ἄνθρωπον, καί ἐγώ τί ὀλιγώτερον ἠμπορῶ νά κάμω διά ἐσέ, παρά νά σέ ἀγαπῶ, παρά πλέον νά μήν πταίσω; Καί λοιπόν ἐγώ μετανοῶ, ἐγώ ἀθετῶ τά περασμένα μου σφάλματα καί ἁμαρτίας καί ὀμνύω ἀπ᾽ ἐδῶ καί ἐμπρός αἰώνιον ἀγάπην εἰς τό ὄνομα σου καί ὑπακοήν εἰς τόν νόμον σου.

Ἔτσι ἔπρεπε νά λέγωμεν, ἔτσι νά κάμωμεν τήν μεγάλην Παρασκευήν· καί αὐτός εἶναι ὁ σκοπός τῆς ἁγίας μας Ἐκκλησίας, ὅπου διά τοῦτο κάθε χρόνον μᾶς ἐνθυμίζει τοῦ Χριστοῦ τό πάθος καί θάνατον. Ἡ ἑορτή τῶν χριστιανῶν, λέγει ὁ θεῖος Χρυσόστομος, ἐξόχως εἰς τάς ἁγίας ταύτας ἡμέρας νά εἶναι «ἀγαθῶν ἔργων ἐπίδειξις, ψυχῆς εὐλάβεια, πολιτείας ἀκρίβεια». Ἐπίδειξις ἀγαθῶν ἔργων, ὄχι μόνον φανῶν καί λαμπάδων· εὐλάβεια ψυχῆς, ὄχι μόνον κατ᾽ ἐπιφάνειαν· πολιτείας ἀκρίβεια, ὄχι μόνο θεατρική παρρησία. Ἀλλέως, ὅταν ἄλλα εἶναι τά φαινόμενα καί ἄλλα τά γινόμενα, ἠξεύρετε τί ἦτον καλλίτερον νά κάμωμεν; ἀκούσατέ το.

Εἰς τόν πόλεμον ὅπου ἔκαμεν ὁ βασιλεύς Σαούλ ἐναντίον τῶν Φιλισταίων, ἀπέθανεν ἐσφαγμένος μέ τήν ἴδιαν του δεξιάν· ὅταν τό ἤκουσεν ὁ Δαυΐδ, ἔσχισε τά ἱμάτιά του, ἔκαμε θρῆνον μέγαν καί εἶπεν πρός ὅλον τόν λαόν· ἄνδρες Ἰσραηλῖται, ὁ βασιλεύς Σαούλ ἀπέθανε· σιωπή τό λοιπόν, δέν θέλω τινάς νά τό φανερώσῃ, διά νά μή τό ἀκούσωσι καί χαροῦσιν οἱ ἐχθροί· «μή ἀπαγγείλατε ἐν Γάθ, μηδέ εὐαγγελίσησθε ἐν ἐξόδοις Ἀσκάλωνος, ἵνα μή εὐφρανθῶσι θυγατέρες ἀλλοφύλων».

Ἔρχεται ἡ ἁγία καί μεγάλη Παρασκευή καί ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία μᾶς ἐνθυμίζει, πώς ὁ υἱός τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, ὁ Θεάνθρωπος Ἰησοῦς, ὁ Βασιλεύς ὑμῶν, ἀπέθανεν ἐπάνω εἰς ἕνα Σταυρόν διά τήν ἀγάπην μας· καί λοιπόν σιωπή· σφαλίξατε, ὦ ἱερεῖς τάς ἐκκλησίας, κρύψατε εἰς τά ἐνδότερα τοῦ θυσιαστηρίου τόν Ἐσταυρωμένον καί τόν Σταυρόν· μή ἀκουσθῇ, μή φανῇ τοιοῦτον πρᾶγμα, καί χαροῦσιν οἱ ἐχθροί τῆς πίστεως. Μά πῶς; νά φέρωμεν ἀπό τό ἕνα εἰς τό ἄλλο ἄκρον τῆς πόλεως τόν Σταυρόν, νά σύρωμεν ἀπό τάς ὁδούς καί ἀπό τάς πλατείας τόν Ἐσταυρωμένον, νά κηρύττωμεν φανερά πώς ἐκεῖνος ἔλαβε τοιοῦτον ἐπώδυνον καί ἐπονείδιστον θάνατον διά ἡμᾶς, καί ἡμεῖς ὡς τόσον, ἔξω ἀπό ἐκείνην τήν φαινομένην παρρησίαν, νά μή δείχνωμεν πρός αὐτόν κανένα σημάδι πόνου καρδιακοῦ, εὐλαβείας ἀληθινῆς, ἀγάπης καί εὐχαριστίας;

Τί θέλουσι λέγει τότε οἱ Ἑβραῖοι, ὅπου τόν ἐσταύρωσαν; θέλουσι λέγει: οἱ Χριστιανοί πιστεύουσι πώς ἐκεῖνος εἶναι υἱός τοῦ Θεοῦ· οἱ Χριστιανοί ὁμολογοῦσι, πώς ἐκεῖνος ἐσταυρώθη διά τήν ἀγάπην τους, καί οἱ Χριστιανοί τόσον μόνον κάνουσι διά τόν εὐεργέτην τους; ἕνα ἀπό τά δύο, ἤ δέν εἶναι ἔτσι, καθώς οἱ Χριστιανοί πιστεύουσιν, ἤ καί αὐτοί οἱ Χριστιανοί ἀληθινά δέν τόν πιστεύουσιν. «Εἰ υἱός ἐστι τοῦ Θεοῦ καταβάτω νῦν ἀπό τοῦ σταυροῦ, καί πιστεύσομεν εἰς αὐτόν»· ἔτσι θέλουσι βλασφημεῖ καί τώρα οἱ Ἑβραῖοι, καθώς καί τότε εἰς τό πάθος τοῦ Χριστοῦ· ἔτσι θέλουσι περιγελᾷ τήν ὑπόκρισιν τῶν Χριστιανῶν.

Ὅθεν διά τό καλλίτερον σφαλίσατε – λέγω πάλιν – ἱερεῖς, τάς ἐκκλησίας, κρύψατε τόν Σταυρόν καί τόν Ἐσταυρωμένον· μή φανῆ, μήν ἀκουσθῇ τοιοῦτον πρᾶγμα, διά νά μή χαροῦσιν οἱ ἐχθροί τῆς πίστεως: «ἵνα μή εὐφρανθῶσι θυγατέρες ἀλλοφύλων».

Καί λοιπόν δέν ἔχει νά γενῇ τήν μεγάλην Παρασκευήν ἡ συνηθισμένη πρόοδος, ἡ λιτανεία καί παρρησία, ὅπου γίνεται κάθε χρόνον; τό εἶπα· πλήν, ἐπειδή καί ἔτσι θέλετε, ἄς γένῃ· μά ἄς γένῃ καθώς πρέπει· καθώς εἶναι τά φαινόμενα, ἔτσι ἄς εἶναι καί τά γινόμενα· καθώς εἶναι ἡ ἐξωτερική, ἔτσι ἄς εἶναι καί ἡ ἐσωτερική εὐλάβεια.

Μέ τούς φανούς καί μέ τάς λαμπάδας, ἄς ἀνάπτη μέσα εἰς τήν καρδίαν μας ἡ ἀγάπη πρός Ἐκεῖνον, ὅπου διά τήν ἀγάπην μας ἀπέθανε· ἀπό τόν ἀκάνθινόν του στέφανον, ἄς πάρωμεν κατάνυξιν καί συντριβήν· ἀπό τάς πληγάς του, ἄς παρακινηθῶμεν νά σκληραγωγοῦμεν τήν σάρκα· ἀπό τόν Σταυρόν του, ἄς μάθωμεν τήν ὑπομονήν· ἀπό τόν θάνατόν του, ἄς καταλάβωμεν πόσον μέγα κακόν εἶναι ἡ ἁμαρτία· ἡ ἡμέρα τῆς μεγάλης Παρασκευῆς, ἄς εἶναι ἡ ἡμέρα τῆς μετανοίας μας, ἄς εἶναι ἡ λιτανεία «ἀγαθῶν ἔργων ἐπίδειξις, ψυχῆς εὐλάβεια, πολιτείας ἀκρίβεια» καί ἄς γένῃ.


ΑΣ ΠΑΡΟΥΜΕ ΚΑΙ ΜΙΑ ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΓΕΥΣΗ ΕΚΚΛΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ.
Ἔρχεται ἡ ἁγία καί μεγάλη Παρασκευή καί ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία μᾶς ἐνθυμίζει, πώς ὁ υἱός τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, ὁ Θεάνθρωπος Ἰησοῦς, ὁ Βασιλεύς ὑμῶν, ἀπέθανεν ἐπάνω εἰς ἕνα Σταυρόν διά τήν ἀγάπην μας·
ΑΣ ΘΥΜΗΘΟΥΜΕ ΜΕ ΤΗΝ ΣΕΙΡΑ ΜΑΣ ΟΤΙ ΤΟ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ, Η ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ Η ΙΕΡΑΡΧΙΑ, Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΑΛΛΟΙΩΣΑΝ ΤΗΝ ΣΩΤΗΡΙΑ. ΜΕ ΤΗΝ ΑΓΑΠΗ.
Η ΕΚΚΛΗΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΑΡΓΕΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΝΟΝΙΚΗΣ ΖΩΗΣ. ΜΕ ΤΟΝ ΚΛΗΡΙΚΑΛΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΑ ΕΘΙΜΑ, ΤΟ ΕΝΔΥΜΑ ΦΩΤΟΣ ΤΟΥ.
ΜΟΝΟ ΟΙ ΔΑΙΜΟΝΕΣ ΕΜΕΙΝΑΝ ΝΑ ΜΑΣ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΟΥΝ ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΑΠΩΛΕΙΑΣ, ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΚΑΝΟΝΙΚΗ ΖΩΗ, ΜΕ ΝΟΗΜΑ ΟΜΩΣ, ΤΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΜΑ ΤΟΥΣ.

Σάββατο 19 Δεκεμβρίου 2020

Κυριακή προ της Χριστού Γεννήσεως: Λόγος εις την Γέννησιν του Χριστού (Ηλίας Μηνιάτης, Επίσκοπος Κερνίκης και Καλαβρύτων)

(Ματθ. α΄ 1-25)
 

Τό μέγα μυστήριον τῆς ἐνσάρκου οἰκονομίας, καθὼς εἶναι τὸ ὑψηλότερον, τὸ εὐγενέστερον καὶ τελειότερον ἔργον τῆς δημιουργικῆς θείας σοφίας καὶ δυνάμεως, ἔτσι, πρῶτον ἀπό κάθε ἄλλο ἐπρομελετήθη καί ἐπρογνωρίσθη ἀπό τόν παντέφορον νοῦν τοῦ Θεοῦ. Πρίν νά προορίσῃ ὁ Θεός τήν πλάσιν ἤ τῶν Ἀγγέλων ἤ τῶν ἀνθρώπων ἤ τινος ἄλλου κτίσματος, προώρισεν εἰς τήν ἀΐδιὸν Του βουλήν τήν σάρκωσιν τοῦ Θείου Λόγου. Ὅθεν ἡ σάρκωσις τοῦ Θείου Λόγου, εἰς τάς θείας Γραφάς λέγεται «ἀρχή τῶν ὁδῶν Κυρίου» καί αὐτός ὁ σαρκωθείς Θεῖος Λόγος «πρωτότοκος πάσης κτίσεως».

Αὐτή ἡ ἐνυπόστατος σοφία τοῦ Θεοῦ λέγει περί ἑαυτῆς, εἰς τό η´ τῶν Παροιµιῶν. «Κύριος ἔκτισέ µε ἀρχήν ὁδῶν αὐτοῦ, πρό τοῦ αἰῶνος ἐθεµελίωσέ µε». Καί ὁ µακάριος Παῦλος εἰς τό πρῶτον τῆς πρός Κολασσαεῖς, ὁµιλῶν περί τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, λέγει· «ὅς ἐστιν εἰκών τοῦ Θεοῦ, τοῦ ἀοράτου, πρωτότοκος πάσης κτίσεως»· τά ὁποῖα ἐξηγοῦσι οἱ ἱεροί Διδάσκαλοι, πῶς ἐννοοῦνται διά τόν Ἰησοῦν Χριστόν, ὄχι κατά τήν θεότητα, διατί ὡσάν Θεός ὄντας ὁµοούσιος καί συναΐδιος µέ τόν Πατέρα οὔτε ἐκτίσθη ἀπό τόν Θεόν οὔτε εἶναι τό πρῶτον τῶν κτισµάτων καθώς ἐβλασφήµει ὁ Ἄρειος, ἀλλά κατά τήν ἀνθρωπότητα (ἀνθρωπίνην φύσιν), τήν ὁποίαν, πρὶν ἀπὸ κάθε πρᾶγμα, ἐπροεῖδεν ὁ Θεός ἀρχήν τῶν θείων του ἀϊδίων ὁρισµῶν, πρῶτον πάντων τῶν ποιηµάτων…

Ἔτσι ἐξηγοῦν ὁ Μ. Ἀθανάσιος, εἰς τὸν γ´ καί δ´ λόγον κατά Ἀρειανῶν, ὁ Ἀλεξανδρείας Κύριλλος, ὁ θεῖος Αὐγουστῖνος περί Τριάδος, καὶ πρεπόντως ἡ ἔνσαρκος οἰκονομία προωρίσθη ἀπὸ τὸν Θεὸν, πρωτύτερον ἀπὸ ὅλα τὰ ἔργα, διατὶ λέγουσιν οἱ ἱεροὶ θεολόγοι πὼς περισσότερον ἀπὸ ὅλα τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ, ἡ Ἔνσαρκος Οἰκονομία ἀποδίδει μεγαλυτέραν δόξαν τοῦ Θεοῦ. Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι ὁμοῦ, ὅλοι οἱ ἄγγελοι ὁμοῦ, δὲν φθάνουσι νὰ ἀποδώσωσι τόσην δόξαν εἰς τὸν Θεόν, ὅσην ἀποδίδει μόνος ὁ Θεάνθρωπος Λόγος, ὅστις διὰ τοῦτο ὁμιλῶν μὲ τὸν ἄναρχόν Του Πατέρα, λέγει «ἐγὼ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς»…

Ὁ παλαιὸς Ἀδὰμ ἔδωκε τὸν θάνατον εἰς ὅλους τοὺς ζῶντας, ὁ νέος ἔρχεται νὰ δώσῃ τὴν ζωὴν εἰς ὅλους τοὺς νεκρούς. Ἐκεῖνος πατὴρ τῆς φυσικῆς γενέσεως, οὗτος πατὴρ τῆς πνευματικῆς ἀναγεννήσεως· τότε ἐπλάσθη ὁ ἄνθρωπος καὶ ἔγινε κατ’ εἰκόνα καὶ ὁμοίωσιν Θεοῦ, τώρα σαρκοῦται ὁ Θεὸς καὶ γίνεται καθ’ ὁμοίωμα καὶ μορφὴν ἀνθρώπου. Ἀλλά, τότε μέν, ἔλαβε τὴν κατ’ εἰκόνα καὶ ὁμοίωσιν Θεοῦ μόνον κατὰ μετοχὴν καὶ χάριν, τώρα ὁ Θεὸς λαμβάνει μορφὴν καὶ ὁμοίωμα ἀνθρώπου κατ’ οὐσίαν καὶ καθ’ ὑπόστασιν. Ἐπειδὴ ἡ ἁμαρτία ἐξάλειψεν εἰς τὸν ἄνθρωπον τὸ κατ’ εἰκόνα, ἔπρεπε μὲ τὸν ἄνθρωπον νὰ ἑνωθῇ ὁ Υἱὸς, ὁποῦ εἶναι εἰκὼν τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀοράτου, καθὼς λέγει ὁ Μ. Ἀθανάσιος (λόγος περὶ Ἐνανθρωπήσεως) καὶ ὁ Παῦλος, διὰ νὰ ξανατυπώσῃ τὸ ἀρχαῖον κάλλος τῆς εἰκόνος τοῦ Θεοῦ. Ἔπρεπε ὁ Υἱὸς ὁποῦ εἶναι ὁ Λόγος, νὰ ἑνωθῆ μὲ τὸν ἄνθρωπον, διὰ νὰ λύσῃ τὴν ἀλογίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἔπεσεν ὁ ἄνθρωπος, ὅταν διὰ τὴν ἁμαρτίαν «παρεσυνεβλήθη τοῖς κτήνεσι τοῖς ἀνοήτοις καὶ ὡμοιώθη αὐτοῖς», ὅπως λέγει ὁ Μέγας Βασίλειος. Ἔπρεπεν ὁ Υἱός, ὡς γεννητός, τώρα μίαν φορὰν γεννᾶται καὶ πάντοτε γεννᾶται ἀχρόνως, εἰς τρόπον ὅπου, οὔτε ὁ Θεὸς ἐτράπη εἰς ἄνθρωπον, οὔτε ὁ ἄνθρωπος εἰς Θεόν, ἀλλ’ ὁ Θεὸς ἐσαρκώθη µένοντας Θεὸς καὶ ὁ ἄνθρωπος ἐθεώθη µένοντας ἄνθρωπος. Ἐκεῖνος ὁποῦ ἦτον τέλειος Θεός καί τέλειος ἄνθρωπος ἦτον ἕνας µόνος, ὁ Ἰησοῦς Χριστός. Μία ὑπόστασις, ἡ ὁποία ὅμως δὲν ἐσύγχυσε τὰς δύο φύσεις, θείαν καὶ ἀνθρωπίνην. Δύο φύσεις, αἱ ὁποῖαι ὅμως δὲν ἐδιαίρεσαν τὴν μίαν ὑπόστασιν. Ὁ θεῖος Λόγος προσέλαβεν ἀπὸ τὴν Παρθένον σῶμα ἀληθινόν, ἀλλὰ σῶμα εὐθὺς τέλειον. Προσέλαβε ψυχήν, ἀλλὰ καὶ ταύτην τελείαν, μὲ νοῦν δηλαδὴ καὶ μὲ θέλησιν, δο­γματίζει ἡ Ἁγία Οἰκουμενικὴ Ἕκτη Σύνοδος, μὲ τὴν ἐπιστολὴν τοῦ Σωφρονίου. «Ἰησοῦς Χριστὸς ἦλθεν εἰς τὸν κόσμον ἁμαρτωλοὺς σῶσαι, ὧν πρῶτός εἰμι ἐγώ», λέγει ὁ Παῦλος. Μέγα θαῦμα, χριστιανοί μου, νὰ γένη ὁ Θεὸς ἄνθρωπος! Ἐδῶ φαίνεται ἡ ἄπειρος τοῦ Θεοῦ ἀγάπη, σοφία καὶ δύναμις. Ἦτον ὁ ἄνθρωπος ἀποστάτης τοῦ Θεοῦ, υἱὸς θείας ὀργῆς, δοῦλος τῆς ἁμαρτίας, αἰχμάλωτος τοῦ διαβόλου, κληρονόμος τῆς αἰωνίου κολάσεως, διὰ τὴν παράβασιν τοῦ Ἀδάμ. Διὰ τὸν ἄνθρωπον ἦτον κλεισμένη ἡ πύλη τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν καὶ χαμένη ἡ ἐλπίς τῆς σωτηρίας. Διὰ τὸν ἄνθρωπον, δὲν ἦτον μεσίτης νὰ κάμῃ καταλλαγὴν μὲ τὸν Θεόν. Ἐλυπήθη τὸ πλάσμα τῶν χειρῶν Του ὁ Θεός, ἐκατέβη προσωπικῶς εἰς τὴν γῆν, ἐσαρκώθη διὰ νὰ σώσῃ τοῦτον τὸν ἄνθρωπον δηλαδή, διὰ νὰ τοῦ δείξῃ τὴν ὁδὸν τῆς σωτηρίας, διὰ νὰ τοῦ ἀνοίξῃ τὴν πύλην τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν, διὰ νὰ τὸν φιλιώσῃ μὲ τὸν Θεὸν καὶ Πατέρα, διὰ νὰ τὸν λυτρώσῃ ἀπὸ τὴν δουλείαν τῆς ἁμαρτίας, ἀπὸ τὴν αἰχμαλωσίαν τοῦ διαβόλου καὶ ἀπὸ τὴν αἰώνιον κόλασιν. «Ἦλθεν ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ζητῆσαι καὶ σῶσαι τὸ ἀπολωλός», αὐτὸ εἶναι τὸ τέλος τῆς ἐνσάρκου οἰκονομίας.

Ὅταν ἐπλάσθη ὁ Ἀδάμ, ὁ Θεὸς ἐστόλισε πρῶτα τὸν οὐρανὸν μὲ ὅλον τὸ φῶς τῶν ἀστέρων· τὴν γῆν, μὲ ὅλον τὸ ποικιλόχρωμον τῶν ἀνθέων καὶ τῶν φυτῶν. Ἔκτισεν ἐπὶ ταυτοῦ ἕνα Παράδεισον τῆς τρυφῆς καὶ τὸν ἀνεκήρυξεν βασιλέα τῆς κτίσεως· ὅταν δὲ ἐγεννήθη ὁ Χριστός, ὁ Μονογενὴς Υἱὸς καὶ Λόγος τοῦ Θεοῦ, ὁ Θεός, πρῶτον μὲν διώρισε μίαν νύκτα, μέσα εἰς ἕνα σπήλαιον, ἐπάνω εἰς μίαν φάτνην, δεύτερον δέ, ἐκεῖνος ὁποῦ ἐγεννήθη, ἦταν ὁ κληρονόμος τῆς βασιλείας τοῦ Δαυΐδ, ὁ Λυτρωτὴς τοῦ κόσμου, ὁ Μεσσίας ὁποῦ προεῖπον οἱ Προφῆται, ὁποῦ ἐπεθύμει τόσους αἰῶνας ὁ λαὸς τοῦ Ἰσραήλ· Καὶ λοιπόν, ἀντὶ νὰ κηρυχθῇ ἡ γέννησίς Του εὐθὺς εἰς ὅλον τὸν λαὸν τοῦ Ἰσραήλ, ἤ κἄν εἰς ὅλην τὴν Ἱερουσαλήμ, εἰς τοὺς ἀρχιερεῖς, εἰς τοὺς πρεσβυτέρους, εἰς τοὺς ἄρχοντας τῆς πόλεως, ἕνα πρᾶγμα τόσον μεγάλον μένει ἀπόκρυφον καὶ σχεδὸν δὲν τὸ ἠξεύρει τινάς, ἐβγάνοντας ἐκείνους τοὺς ὀλίγους ποιμένας, πρὸς τοὺς ὁποίους τὴν ἐφανέρωσεν ἕνας ἄγγελος. Τόσον ἔνδοξος καὶ περιφανὴς ἡ πλᾶσις τοῦ ἀνθρώπου, ὁποῦ τὴν βλέπει ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ· καὶ τόσον σκοτεινὴ καὶ ἄγνωστος ἡ γέννησις τοῦ Χριστοῦ, ὁποῦ λαχαίνει νύκτα καὶ μέσα εἰς ἕνα σπήλαιον; Ἡ γέννησις τοῦ Θεοῦ, ὁποῦ ἦλθε νὰ σώσῃ τοῦτον τὸν ἄνθρωπον; Ναί! Διὰ τοῦτο μάλιστα, ἄς εἶναι ἡ γέννησις τοῦ Χριστοῦ, ὅσον τὸ δυνατὸν σκοτεινή, ἄς εἶναι σχεδὸν ἄγνωστος εἰς τὸν κόσμον, ἄς φαίνεται πὼς τοῦτος ὁποῦ γεννᾶται, δὲν εἶναι ὁ οὐράνιος βασιλεὺς τῆς δόξης, ἀλλ’ ὁ πλέον πενιχρὸς ἄνθρωπος τῆς γῆς, διὰ νὰ πλανεθῆ τόσον περισσότερον ὁ διάβολος. Ἄς τὸν νομίση τώρα ψιλὸν (γυμνὸν) ἄνθρωπον, διὰ νὰ τὸν δοκιμάσῃ ὕστερα Ὕψιστον Θεόν, ὡσὰν τὸ ἔπαθεν, ὅταν, καθὼς λέγει ὁ θεῖος Χρυσόστομος, «ἔλαβε σῶμα καὶ Θεῷ περιέτυχε· ὅταν ἔλαβε ὅπερ ἔβλεπε, καὶ πέπτωκεν ὁποῦ οὐκ ἔβλεπεν! Ὤ, βάθος πλούτου καὶ σοφίας καὶ γνώσεως Θεοῦ!»…

Καὶ λοιπόν, χριστιανοί, ὅποιος θέλει νὰ ἑορτάσῃ ἀξιοπρεπῶς τὴν γέννησιν τοῦ Χριστοῦ, ἄς ἐξομολογηθῇ καὶ ἄς μεταλάβη. Ὅποιος ταύτας τὰς Ἁγίας ἡμέρας θέλει νὰ εὕρη τὸν Χριστόν, ἄς πλησιάσῃ εἰς τὸ θυσιαστήριον, ὁποῦ εἶναι ὁ οἶκος τοῦ ἄρτου τῆς Ζωῆς, ὅπως φθάσῃ εἰς τὴν πνευματικὴν Βηθλεὲμ καὶ εὕρη τὸν Βασιλέα τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς καὶ ἄς ἀκολουθήσωμεν ὅλοι ἐμεῖς τοὺς τρεῖς ἐκείνους εὐλαβεῖς Μάγους.

Οἱ μάγοι, ὡς ἔφθασαν καὶ εἶδον τὸ θεῖον ἐκεῖνο παιδίον, μετὰ Μαρίας, τῆς μητρὸς αὐτοῦ, ἔπεσον μὲ πολλὴν εὐλάβειαν καὶ προσεκύνησαν· ἄνοιξαν τοὺς θησαυρούς τους καὶ Τοῦ ἐχάρισαν δῶρα, χρυσάφι, λιβάνι, σμύρνα. Ἄς προσφέρωμεν χρυσάφι, ἤτοι ἐλεημοσύνην, λιβάνι, ἤγουν προσ­ευχὴν καὶ σμύρναν, τὰ πικρὰ δάκρυα τῆς μετανοίας. Αὗται αἱ προετοιμασίαι τῆς ἀληθινῆς ἐξομολογήσεως καὶ ἀξίας μεταλήψεως καὶ μετά, ἄς πιάσωμεν τὸν «ἄλλον δρόμον» τῆς χριστιανικῆς ἀρετῆς, τῆς τελείας διορθώσεως, ὁποῦ μᾶς φέρει εἰς τὴν αἰώνιον ζωήν.

(Πηγή: “Διδαχαὶ καὶ Λόγοι”, Ἐκδ. Ρηγοπούλου. Ἀπόσπασμα)

(Πηγή ψηφ. κειμένου: orthodoxostypos.gr)

https://alopsis.gr

Σάββατο 5 Δεκεμβρίου 2020

Κυριακή Ι’ Λουκά: Περί της συγκυπτούσης και πώς δει τιμάν τας Εορτάς (Ηλίας Μηνιάτης, Επίσκοπος Κερνίκης και Καλαβρύτων)

                                          

(Λουκ. ιγ΄ 10- 17)

Μία ἀθλία γυναῖκα, ἀπὸ συνεργίας τοῦ δαίμονος, δέκα καὶ ὀκτὼ χρόνους ἐπειράζετο ἀπὸ ἕνα πάθος τόσον βαρύ, ὅπου δὲν ἠδύνατο παντελῶς νὰ σηκώσῃ τὴν κεφαλήν· ὅθεν ἔπρεπε νὰ πηγαίνῃ πάντα συγκύπτουσα κάτω, μὲ πολὺν ἀγῶνα, καὶ ἦταν θέαμα ἐλεεινὸν νὰ τὴν βλέπωσιν. Ἐδίδασκεν ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς εἰς τὴν Συναγωγήν, μίαν ἡμέραν Σαββάτου· τὴν εἶδε, τὴν ἐλυπήθη, τὴν προσκάλεσε, τὴν ἕγγιξε μὲ τὴν παντοδύναμον ἰαματικὴν δεξιάν Του καὶ τὴν ἰάτρευσε· ἡ γυναίκα, ὅλο χαρά, ἐδόξαζε τὸν Θεόν, πὼς ἰατρεύθη, «παραχρῆμα ἀνωρθώθη καὶ ἐδόξαζε τὸν Θεόν».

Ὁ λαὸς ὅπου εἶδε τὸ θαῦμα, ἐχαίρετο ὑπερβολικὰ εἰς τὰ ἔνδοξα κατορθώματα τοῦ θαυματουργοῦντος Δεσπότου. Τώρα, ποὺ ὁ Χριστὸς θαυματουργεῖ, διατὶ ἐκείνη ἡ γυναίκα τὸν εὐχαριστεῖ καὶ τὸν δοξάζει, καὶ ὁ λαὸς εὐφραίνεται εἰς τὴν διδασκαλίαν Του καὶ εἰς τὰ θαύματά του, οἱ Γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὅμως, ὑποκριταὶ καὶ φθονεροί, σκανδαλίζονται, κι ὁ Ἀρχισυνάγωγος περισσότερον ἀπὸ ὅλους θυμωθείς, εὑρίσκει τάχα πρόφασιν καὶ λέγει πρὸς τὸν λαόν: «ἕξ ἡμέρας τῆς ἑβδομάδος ἔχετε νὰ ἐργάζεσθε· εἰς αὐτάς, λοιπόν, νὰ ἔρχεσθε νὰ ἰατρεύεσθε καὶ μὴ τὴν ἡμέραν τοῦ Σαββάτου, εἰς τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ φυλάττετε σχόλην».

«Καὶ καλά, ὁ νόμος τινας προστάζει τὴν ἡμέραν τοῦ Σαββάτου νὰ μὴ δουλεύῃ, ἀλλὰ δὲν ἐμποδίζει ἕνα ἄρρωστον νὰ ἰατρευθῆ! Ἀλλά, ὅπως λέγει ὁ Θεοφύλακτος, ὁ Σατανᾶς ἀπὸ τὴν γυναῖκα, τὴν ὁποίαν εἶχε πρῶτα δεμένην μὲ τὴν ἀσθένειαν, ἐπέρασεν εἰς τὸν ἀρχισυνάγωγον, καὶ τὸν ἔδεσε μὲ τὸν φθόνον· ὅθεν, αὐτὸς ἀγανακτεῖ εἰς τὴν ἐνέργειαν τοῦ θαύματος, διατὶ φθονεῖ τὴν δόξαν τοῦ θαυματουργοῦντος. Ὥστε, τοῦτο ὁποῦ λέγει, δὲν προέρχεται ἀπὸ ζῆλον εἰς τὸν νόμον, ἀλλὰ μάλιστα ἀπὸ τὸν φθόνον πρὸς τὸν Χριστόν.

Ἀλλ’ ἐγὼ τοῦτο τὸ ἴδιον, ὁποῦ ὁ Ἀρχισυνάγωγος λέγει, διὰ σατανικὸν φθόνον, πρὸς τὸν λαὸν τῶν Ἰουδαίων, θέλω νὰ εἰπῶ, διὰ Εὐαγγελικὸν ζῆλον, πρὸς τὸν λαὸν τῶν χριστιανῶν. «Ἕξ ἡμέραι εἰσιν, ἐν αἷς δεῖ ἐργάζεσθαι, καὶ μὴ τῇ ἡμέρᾳ τοῦ Σαββάτου», ἤγουν, ἕξ ἡμέρας τῆς ἑβδομάδος ἔχετε νὰ κάνετε τὰ ἔργα σας καὶ τὰς ἐργασίας σας, καὶ μὴ τῇ ἡμέρᾳ τοῦ Σαββάτου, δηλαδὴ τὴν ἑορτήν, εἰς τὴν ὁποίαν εἶναι σχόλη ἀπὸ πᾶσαν ὑπόθεσιν κοσμικήν…

Ὁ Θεός, ὁποῦ εἶναι Κύριος πάντων, ὁποῦ ἡμπορεῖ νὰ προστάξῃ ὅ,τι θέλει, καὶ τινὰς δὲν δύναται νὰ τοῦ ἐναντιωθῇ, ἠμποροῦσε, ἐὰν ἤθελε, νὰ προστάξῃ ἀπὸ τὰς ἑπτὰ ἡμέρας τῆς ἑβδομάδος, νὰ δουλεύωμεν δι’ Αὐτὸν ἕξ ἡμέρας καὶ μίαν μόνην δι’ ἡμᾶς. Μ’ ὅλον τοῦτο, διὰ ἄκραν συγκατάβασιν, ἕξι ἡμέρας ἐχάρισεν εἰς ἡμᾶς, διὰ τὴν ζωοτροφίαν μας, τὴν κυβέρνησιν τῆς οἰκογενείας μας, καὶ μίαν μόνην ἐκράτησε δι’ Αὐτόν, θέλοντας αὐτὴν τὴν ἡμέραν νὰ Τοῦ δουλεύωμεν, καὶ τοῦτο πάλιν εἶναι διὰ ἰδικόν μας καλόν. Διατὶ δουλεύοντες διὰ λόγου μας τὰς ἕξ ἡμέρας, κάμνομεν τὴν κυβέρνησιν τῆς ζωῆς μας εἰς τοῦτον τὸν κόσμον. Δουλεύοντες διὰ τὸν Θεὸν μίαν ἡμέραν τῆς ἑορτῆς, ἐργαζόμεθα τὴν σωτηρίαν τῆς ψυχῆς μας, διὰ τὸν Παράδεισον.

Ὁ Θεὸς ἠδύνατο εἰς μίαν στιγμὴν νὰ κάμῃ ὅλον τὸν κόσμον ὁρατὸν καὶ ἀόρατον, πλὴν ἠθέλησε νὰ τὸν κάμῃ εἰς ἕξ ἡμέρας, διὰ νὰ μάθωμεν πὼς ἡ ἑβδόμη εἶναι ἡμέρα καταπαύσεως. Ἀπὸ τὸν καιρὸν τοῦ Χριστοῦ καὶ ἐδῶ, τρέχει ἡ ἑβδόμη ἡλικία ἀπὸ κτίσεως κόσμου, ἕως τῆς Μελλούσης Κρίσεως, καὶ μετὰ τὴν Μέλλουσαν Κρίσιν, θέλει ἀκολουθήση ἡ ὀγδόη ἡλικία, ὁ αἰὼν ὁ ἀπέραντος καὶ αἰώνιος.

Διὰ νὰ μάθωμεν πόσον εἶναι ἱερὸς καὶ σεβάσμιος ὁ ἕβδομος ἀριθμὸς καὶ κανὼν τῶν ἑορτῶν τῆς Παλαιᾶς καὶ σύμβολον τῶν ὑψηλοτέρων μυστηρίων τῆς Νέας Διαθήκης, ἡ Μητέρα τοῦ Θεοῦ ἐγεννήθη τὸν ἕβδομον μῆνα τοῦ ἔτους καὶ ἀρχὴ τοῦ νέου ἐκκλησιαστικοῦ ἔτους τῶν χριστιανῶν. Μὲ τὸν ἀριθμὸν ἐτοῦτον ἐχαρακτήρισεν ὁ Θεὸς τὴν Κυριακήν, ὅπου εἶναι ἡ ἑβδόμη ἡμέρα τῆς ἑβδομάδος, τὴν ὁποίαν ὁ Θεὸς ἁγίασε καὶ μὲ ἄλλα ἐξαίρετα προνόμια. Διατί, Κυριακὴν ἄρχισε νὰ πλάθῃ τὸν κόσμον τῆς φύσεως καὶ Κυριακὴν ἀνέπλασε τὸν κόσμον διὰ τῆς χάριτος. Κυριακὴν ἐγεννήθη ὁ Χριστός, Κυριακὴν ἀνεστήθη ἐκ νεκρῶν, Κυριακὴν ἔπεμψε τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον, τὴν Ἁγίαν Πεντηκοστήν, Κυριακὴν ὁρίζει ἡ Ἐκκλησία νὰ εἶναι ἀφιερωμένη εἰς δόξαν Αὐτοῦ, καὶ σιμὰ καὶ τὰς ἑορτὰς εἰς μνήμην τῶν ἁγίων, ὡσὰν ἡμέρας ἐδικάς Του, διὰ νὰ μὴ κάνωμεν κανένα ἄλλο ἔργον, παρὰ νὰ δοξάζωμεν Αὐτόν, τὸν Δεσπότην, καὶ νὰ τιμῶμεν τοὺς πιστοὺς δούλους Του.

Ἑορτὴ θέλει νὰ εἰπῇ: ἡμέρα ἀφιερωμένη τῷ Θεῷ. Καὶ λοιπόν, καθὼς μέσα εἰς τὴν Ἐκκλησίαν στεκόμασθε σεμνὰ καὶ εὐλαβητικά, διατὶ εἶναι οἶκος Θεοῦ, ἔτσι τὴν αὐτὴν σεμνότητα καὶ εὐλάβειαν πρέπει νὰ ἔχωμεν, τόσον καθήμενοι μέσα εἰς τὸ σπίτι, ὅσον καὶ περιπατοῦντες ἔξω εἰς τὸν δρόμον, τὴν ἑορτήν, διατὶ εἶναι ἡμέρα Θεοῦ. Μία ἁμαρτία ὅπου κάμνομεν μέσα εἰς τὴν Ἐκκλησίαν, εἶναι ἱεροσυλία, διατὶ αὐτὴ εἶναι τόπος Θεοῦ. Καὶ πάλιν, ἱεροσυλία εἶναι κάθε ἁμαρτία ὁποῦ κάμωμεν τὴν ἑορτήν, διατὶ αὐτὸς εἶναι καιρὸς τοῦ Θεοῦ. Τὸ αὐτὸ εἶναι νὰ κλέψῃ ἤ νὰ πορνεύσῃ τινας μέσα εἰς τὴν Ἐκκλησίαν, καὶ νὰ κλέψῃ ἤ νὰ πορνεύσῃ τὴν ἑορτήν· διατὶ ἐκείνη καὶ ἐτούτη εἶναι ἀφιερωμένη τῷ Θεῷ. Ἑορτὴ θέλει νὰ εἰπῇ ἡμέρα ἁγία, τὴν ὁποίαν πρέπει καὶ ἡμεῖς νὰ ἁγιάζωμεν, νὰ γενώμεθα ἅγιοι, συντρέχοντες εἰς τὴν Ἐκκλησίαν, ἀκούοντες τὰς Ἀκολουθίας, μάλιστα τὴν Λειτουργίαν, τὴν ὁποίαν δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὴν ἀφήσωμεν, χωρὶς κρῖμα θανάσιμον. Ἀναγινώσκοντες τὴν θείαν Γραφὴν ἤ τοὺς βίους τῶν Ἁγίων, καὶ τὸ ἐπίλοιπον εἰς προσευχήν, ἐξομολογούμενοι καὶ μεταλαμβάνοντες τὰ Ἄχραντα Μυστήρια, καθὼς ἔκαμαν οἱ παλαιοὶ χριστιανοί, οἱ ὁποῖοι «ἦσαν προσκαρτεροῦντες τῇ διδαχῇ τῶν Ἀποστόλων, τῇ κοινωνίᾳ, τῇ κλάσει τοῦ Ἄρτου, καὶ ταῖς προσευχαῖς», τιμῶμεν τὸν Θεὸν καὶ ἁγιαζόμεθα.

Ἑορτὴ τέλος πάντων θέλει νὰ εἰπῇ, ὅπως λέγει ὁ θεῖος Χρυσόστομος: «ἀγαθῶν ἔργων ἐπίδειξις, ψυχῆς εὐλάβεια, πολιτείας ἀκρίβεια». Δηλαδή, νὰ δείξωμεν τὰ καλά μας ἔργα καὶ ὄχι τὰ καλά μας φορέματα. Ἀλλ’ ἡμεῖς, τότε μόνον ἀγωνιζόμεθα νὰ ἑορτάζωμεν ἑορτήν, ὅταν οἱ ἄνδρες φανῶσι στολισμένοι ὡσὰν καὶ αἱ γυναῖκες· αἱ γυναῖκες ὡσὰν εἴδωλα «περικεκοσμημέναι ὡς ὁμοίωμα ναοῦ», ὡς λέγει ὁ Προφήτης, ἤτοι, ἔρχονται εἰς τὴν Ἐκκλησίαν, περισσότερον διὰ νὰ προσκυνῶνται, παρὰ διὰ νὰ προσκυνήσωσι. Καὶ «ψυχῆς εὐλάβεια», ὅπου θέλει νὰ εἰπῇ, ὄχι μέθη, σπατάλη, ξεφαντώματα. Ἐγὼ λυποῦμαι νὰ βλέπω καὶ ἐντρέπομαι νὰ εἰπῶ, μὲ ποῖον τρόπον ἐργάζουσιν οἱ χριστιανοὶ τὸν καιρὸν τοῦτον. Μά, καὶ εἰς τὰ πανηγύρια τί γίνεται; Τί θέλει ὁ Ἅγιος Νικόλαος, ὁ Ἅγιος Δημήτριος κ.λπ.; Βλέποντες τοὺς χριστιανοὺς νὰ τοὺς ἑορτάζωσι πλέον μὲ τραγούδια, παρὰ μὲ ψαλμούς, μὲ θυσίας εἰδωλολατρικὰς εἰς τὰ καπηλεῖα, μὲ σπατάλην δαιμονιῶσαν, παρὰ χριστιανικὴν εὐλάβειαν καὶ χοροὺς χωρὶς φόβον Θεοῦ, ἡμεῖς ἔχομεν τὴν ἑορτὴν μάλιστα ἀφορμὴν διὰ νὰ κολάζωμεν περισσότερον τὴν ψυχήν μας. Εἰς τρόπον ὥστε ἠμπορεῖ ὁ Θεὸς νὰ εἰπῇ ἐκεῖνο, ὅπου εἶπε μίαν φορὰν μὲ τὸ στόμα τοῦ Ἡσαΐου: «τὰς νεομηνίας ὑμῶν καὶ τὰ σάββατα μισεῖ ἡ ψυχή μου». Δὲν λέγω ἄλλο, μόνο τοῦτο παρακαλῶ σας, ἀδελφοί: Τώρα ποὺ ἐβγαίνετε ἀπὸ τὴν Ἐκκλησίαν τηρήσατε πολιτείας ἀκρίβεια καὶ τοῦτο θέλει νὰ εἰπῇ, πὼς ὅλας τὰς ἡμέρας πρέπει νὰ ζῶμεν μὲ φόβον Θεοῦ, ὡς καλοὶ χριστιανοί, ἐξαιρέτως δὲ τὴν ἡμέραν τῆς ἑορτῆς, κατ’ ἀκρίβειαν, διὰ νὰ γινώμεθα χριστιανοὶ ἅγιοι, καὶ τούτην τὴν διδαχὴν νὰ εἰπῆτε εἰς ὅσους ὁ νοητὸς Φαραώ, ὁ διάβολος, τοὺς ἐκράτησε μακρὰν τῆς Ἐκκλησίας.

(Διδαχαὶ καὶ Λόγοι, Ἐκδ. Ρηγοπούλου. Ἀπόσπασμα)

(Πηγή ψηφ. κειμένου: orthodoxostypos.gr)

https://alopsis.gr

Πατερικός

Κυριακή 22 Νοεμβρίου 2020

Κυριακή Θ’ Λουκά: Ομιλία περί του Άφρονος Πλουσίου και περί πλεονεξίας (Ηλίας Μηνιάτης, Επίσκοπος Κερνίκης και Καλαβρύτων)

                                         

(Λουκ. ιβ΄ 16-21)

Καὶ πρῶτα πλούσιος, καὶ τώρα πλουσιώτερος, καὶ ἀκόμη διαλογίζεται ὁ ἄνθρωπος οὗτος; Εὐφόρησεν ἡ χώρα του μυριοπλάσιον ἀφθονίαν παντοίων καρπῶν καὶ ἀκόμη στενοχωρεῖται ἡ καρδία του; Ηὔξησαν ὑπέρμετρα τὰ γενήματά του, ἐπλήθυναν ἐπ’ ἄπειρον τὰ ἀγαθά του καὶ ηὔξησαν καὶ ἐπλήθυναν ἀκόμη αἱ φροντίδες του; Ἔγινεν ὑπέρπλουτος, καὶ ἀκόμη ἀδημονεῖ ὡσὰν πτωχός! Τί ποιήσω; Καὶ ἄν δὲν ἡσυχάσῃ τώρα, ὁποῦ τοῦ ἔπεμψεν ὁ Θεός, ὡσὰν ἄφθονον βροχήν, τὴν θείαν του εὐλογίαν, πότε θέλει παύσει ἀπὸ τῆς φιλοπλουτίας τὴν πολυτάραχον μέριμναν; Πότε, πότε; Ὅσον πλέον μαζώνει, τόσον πλέον ἐπιθυμεῖ. Τί δυστυχισμένη καὶ βασανισμένη ζωή! Καὶ τί μωρὴ καὶ ματαία ἐλπίδα!

«Ἀνθρώπου τινός πλουσίου»- λέγει ἡ σημερινὴ παραβολή- «εὐφόρησεν ἡ χώρα»· ἐπλήθυναν ἄμετρα εἰς τὰ χωράφια τὰ γενήματα, εἰς τοὺς ἀμπελῶ­νας καὶ ἐλαιῶνας οἱ καρποὶ καὶ εἰς τὰ κοπάδια τὰ ζῶα, εἰς τρόπον ὅτι δὲν χωροῦσιν οὔτε τὰ σιτοδοχεῖα τὴν εὐθηνίαν τῶν σιταριῶν, οὔτε τὰ κελλάρια τὴν ποσότητα τοῦ οἴνου καὶ τοῦ ἐλαίου, οὔτε αἱ μάνδραι τὸ πλῆθος τῶν προβάτων καὶ τῶν βοῶν. Καὶ διελογίζετο ἐν ἑαυτῷ λέγων· «τί ποιήσω; Ὅτι οὐκ ἔχω ποῦ συνάξω τοὺς καρποὺς μου»; ἐσυλλογίζετο μὲ τὸν ἑαυτόν του, λέγοντας, τί νὰ κάμω; Ὅτι δὲν ἔχω ποῦ νὰ συνάξω τοὺς καρπούς μου, ὁποῦ τόσον ἐπλήθυναν. Τί ποιήσω;

Πλεονέκτα, ἐγὼ νὰ σὲ εἰπῶ τί νὰ κάμης· γέμισε τὰς παλαιάς σου ἀποθήκας, κράτησε τὸ ἀρκετόν σου καὶ τὸ χρειαζόμενον, χόρτασε ὅλην σου τὴν ἐπιθυμίαν, καὶ ἐκεῖνο ὁποῦ περισσεύει, διαμοίρασε εἰς πένητας καὶ πτωχούς! Τί ποιήσω; Ἄνθρωπε, αὐτὸ ὁποῦ ἀπέκτησες, δὲν εἶναι καρποὶ τῶν κόπων σου, εἶναι χαρίσματα τῆς ἀγαθοεργοῦ δεξιᾶς τοῦ Ὑψίστου καί, λοιπόν, μιμήσου τὸ ἔλεος τοῦ εὐεργέτου Θεοῦ· ὁ Θεὸς ἐφάνη τόσον ἐλεήμων πρὸς ἐσέ, φανοῦ καὶ σὺ ἐλεήμων πρὸς τὸν πλησίον. Τί ποιήσω; λέγεις ἐσὺ ὁ πλούσιος, συλλογιζόμενος ποῦ νὰ φυλάξῃς τόσα καλά. Τί ποιήσω; λέγει καὶ ἐκεῖνος ὁ πτωχὸς συλλογιζόμενος πῶς νὰ κυβερνήσῃ τὰ ὀρφανά του «ἐσὲ στενοχωρεῖ τὸ περισσόν, τοῦτον “στενοχωρεῖ τὸ ἀναγκαῖον” κάμε, λοιπόν, μίαν δικαίαν οἰκονομίαν ἀπὸ τὸ πολύ, ὁποῦ περισσεύει, κυβέρνησε τὴν ἀνάγκην ἐκείνου τοῦ πτωχοῦ, ὁποῦ τοῦ λείπει. Ὄχι! Ἐσὺ θέλεις τὸ ἀναγκαῖον, καὶ θέλεις καὶ τὸ περισσόν· θέλεις μοναχὸς ὅλα, καὶ διὰ νὰ τὰ φυλάξῃς, «καθελῶ μου, λέγεις, τὰς ἀποθήκας καὶ μείζονας οἰκοδομήσω». Θέλω χαλάσει τὰς παλαιάς, ὁποῦ εἶναι μικραί, καὶ θέλω οἰκοδομήσει ἄλλας μεγαλυτέρας· πλανεμένε, καὶ ἄν πληθύνουσι πάλιν οἱ καρποί σου, πάλιν θέλεις νὰ χαλᾶς, καὶ νὰ οἰκοδομῇς; Μὰ τὶ χρεία εἶναι νὰ κάμῃς φθαρτὰς ἀποθήκας ἐδῶ εἰς τὴν γῆν, ἄν ἔχης ἀκαταλύτους ἀποθήκας εἰς τὸν οὐρανόν, τῶν πενήτων τὰς χεῖρας; Ἐδῶ φύλαξε τοὺς καρπούς σου καὶ θέλεις τοὺς ἔχεις αἰώνια. Ὄχι, «ἐκεῖ συνάξω πάντα τὰ γενήματά μου καὶ τὰ ἀγαθά μου», ἐγὼ δὲν θέλω νὰ σκορπίσω εἰς ἄλλους ἐκεῖνα, ὁποῦ ἔδωκεν ὁ Θεὸς διὰ λόγου μου· καὶ τότε θέλω νὰ εἰπῶ τῆς ψυχῆς μου: «ψυχή, ἔχεις πολλὰ ἀγαθά, κείμενα εἰς ἔτη πολλά· ἀναπαύου, φάγε, πίε, εὐφραίνου»· ψυχή, ἀναπαύου τώρα ἀπὸ τοὺς κόπους, μὲ φαγητά, μὲ πιοτά, χόρτασε τὴν ὄρεξιν· ἔχεις καλὰ πολλά, διὰ χρόνους πολλούς.

Ἐκατάλαβα αὐτὴ εἶναι ἡ μωρὴ καὶ ματαία ἐλπίδα τοῦ πλεονέκτου, διατὶ ἀπόκτησε πολλά, ἐλπίζει νὰ ζήσῃ πολύ· διατὶ ηὔξησαν τὰ ὑπάρχοντά του, λογιάζει νὰ ηὔξησαν καὶ αἱ ἡμέραι του καὶ διατὶ εἶναι πλούσιος, φαντάζεται νὰ εἶναι ἀθάνατος· «ἐγὼ εἶπα ἐν τῇ εὐθηνίᾳ μου, οὐ μὴ σαλευθῶ εἰς τὸν αἰῶνα». Αὐτὴ ἡ ἐλπίδα ἐπλάνεσεν ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τοῦ κόσμου τὸν πρῶτον πλεονέκτην, τὸν μέγαν καὶ πλούσιον ἄρχοντα πάντων τῶν ἐπιγείων, τὸν προπάτορα Ἀδάμ. Ὁ Θεὸς παρήγγειλε τοῦ Ἀδὰμ καὶ τῆς Εὔας, νὰ μὴ φάγωμεν ἀπὸ τὸ ξύλον τῆς γνώσεως, ἀλλέως -εἶπε- τὴν αὐτὴν ἡμέραν, ὁποῦ φάγετε, θέλετε ἀποθάνει· «ἀποθανεῖ­σθε» καὶ ὁ διάβολος, ὅπου τοὺς παρεκίνησε νὰ παραβῶσι τὴν θείαν ἐντολὴν καὶ νὰ φάγωσι, τοὺς εἶπε πὼς δὲν θέλουσιν ἀποθάνει», «οὐκ ἀποθανεῖσθε»· ἐπίστευσεν ὁ Ἀδὰμ τοῦ διαβόλου, καὶ δὲν ἐπίστευσε τοῦ Θεοῦ, μὰ ἐπλανήθη. Αὐτὸς ὁ ἴδιος διάβολος εἶναι, ὁποῦ ψιθυρίζει εἰς τὰ ὦτα τῶν ἀρχόντων, τῶν πλουσίων, τῶν πλεονεκτῶν καὶ τοὺς λέγει πὼς δὲν ἀποθνήσκουσιν· «οὐκ ἀποθανεῖσθε»· ὁποῦ τοὺς κάνει νὰ ἐλπίζωσι πολλοὺς χρόνους ζωῆς· ὁποῦ τοὺς παρακινεῖ νὰ λέγωσι· «ψυχὴ ἔχεις πολλὰ ἀγαθὰ κείμενα εἰς ἔτη πολλά», καὶ τὸ «οὐ μὴ σαλευθῶ εἰς τὸν αἰῶνα».

Μά, τί φωνὴ εἶναι ἐτούτη, ὁποῦ ἀκούω, ὡσὰν βροντὴν τοῦ οὐρανοῦ; Εἶναι φωνὴ τοῦ Θεοῦ: «εἶπε δὲ αὐτῷ ὁ Θεός»· καὶ τί τοῦ εἶπεν; «ἄφρον! ἄφρον! ταύτῃ τῇ νυκτὶ τὴν ψυχήν σου ἀπαιτοῦσιν ἀπὸ σοῦ». Ἄρχον πλούσιε, ἐσὺ ὁποῦ στέκεις καὶ διαλογίζεσαι διὰ τὰ πολλά σου καλά· τί ποιήσω; ἐσύ, ὁποῦ φαντάζεσαι πολλοὺς χρόνους ζωῆς καὶ δὲν ἐνθυμᾶσαι ὁλότελα θάνατον. Ἄφρον! μωρέ! ἀνόητε! Ὄχι τοῦτον τὸν χρόνον, ὄχι τοῦτον τὸν μῆνα, ὄχι ταύτην τὴν ἑβδομάδα, μὰ ταύτην τὴν νύκτα «ταύτῃ τῇ νυκτί», γυρεύουσι νὰ ἁρπάξωσι τὴν ψυχήν σου· «τὴν ψυχήν σου ἀπαιτοῦσιν ἀπὸ σοῦ»· εἰς ὀλίγας ὥρας ἀποθνήσκεις.

Εἶναι δυνατὸν τοῦτο, χριστιανοί; Καὶ λοιπόν, τί ἐλπίδες ἦτον ἐκεῖναι ὅπου εἶχεν ὁ σημερινὸς πλούσιος; μωραὶ καὶ μάταιαι. Καὶ λοιπόν, δὲν ἤξευρε τί ἔλεγεν, ὅταν ἐφαντάζετο εἰς τὰ πολλὰ καλὰ καὶ πολλὰ ἔτη; βέβαια. Λοιπόν, ἀποθνήσκουσι καὶ οἱ πλούσιοι, καθὼς ἀποθνήσκουσι καὶ οἱ πτωχοί; τὶς ἀμφιβάλλει; «Ἐπὶ τὸ αὐτὸ πλούσιος καὶ πένης». Λοιπόν, εἶναι μωρὸς καὶ ἀληθινὰ ἄφρων ἐκεῖνος ὁ πλούσιος, ὁποῦ, διὰ νὰ ἔχῃ πολλά, ἐλπίζει νὰ ζήσῃ πολύ, ἀνίσως καὶ ἴσια δύναται νὰ ἀποθάνῃ, ὡσὰν ὁ πτωχός, καὶ ὁ πλούσιος. «Ψυχή, ἔχεις πολλὰ ἀγαθὰ κείμενα εἰς ἔτη πολλά». Ἔτη πολλὰ φαντάζεσαι, ἄθλιε; Καὶ δὲν εἶσαι βέβαιος νὰ ζήσῃς μίαν ἡμέραν· δὲν εἶναι δι’ ἐσὲ ἀρρωστίαι; Δὲν εἶναι φόνοι; Δὲν εἶναι πνιγμοί; Δὲν εἶναι θάνατος αἰφνίδιος; Καὶ μύρια γένη θανάτων; Ἔρχεται μία πληγὴ ἀπὸ χέρι ὁποῦ δὲν βλέπεις, ἀοράτως (καὶ δὲν ἠξεύρεις ἄν εἶναι ὀργὴ τοῦ Θεοῦ, ἐπιβουλὴ ἀνθρώπου, καταστροφὴ τύχης) καὶ συντρίβει καὶ καταβάλλει τὸν μέγαν ἐκεῖνον ἄρχοντα, τὸν πλούσιον καὶ θαυμαστόν· τῶν πλεονεκτῶν αἱ φροντίδες ἄνεμος, ἄνεμος οἱ κόποι, ἄνεμος τὰ ὑπάρχοντα· ἐδιασκεδάσθησαν, ἐσκορπίσθησαν, ἀφανίσθησαν ὡς ἄνεμος ὅλα, καὶ τὸ περισσότερον, «Καὶ οὐχ εὑρέθη ὁ τόπος αὐτοῦ», ὁποῦ θέλει νὰ εἰπῆ: ἀπέθανεν ὁ πλούσιος καὶ ἐτάφη ὁλότελα ἡ ἐνθύμησίς του· ἀπώλετο τὸ μνημόσυνον αὐτοῦ μετ’ ἤχου· καὶ οὐχ εὑρέθη ὁ τόπος αὐτοῦ», εἶναι λόγια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.

Τοῦτο εἶναι, ἄφρον, πλεονέκτα, τὸ τέλος σου· «οὕτως ὁ θησαυρίζων ἑαυτῷ καὶ μὴ εἰς Θεὸν πλουτῶν». Καὶ ἐγώ, ὅταν ἀκούσω τὸν θάνατόν σου, καὶ τοῦτο ἐνδέχεται νὰ εἶναι «ταύτῃ τῇ νυκτί», θέλω νὰ ἔλθω νὰ χαράξω ἐπάνω εἰς τὴν πέτραν, ὁποῦ σκεπάζει τὸ μνῆμα σου, ταύτην τὴν ἐπιγραφήν, διὰ νὰ βλέπωσι οἱ διαβάται καὶ νὰ γελῶσι τὴν μωρίαν σου: «ἰδοὺ ἄνθρωπος, ὅς οὐκ ἔθετο τὸν Θεὸν βοηθὸν αὐτοῦ· ἀλλ’ ἐπήλπισεν ἐπὶ τῷ πλήθει τοῦ πλούτου αὐτοῦ καὶ ἐνεδυναμώθη ἐπὶ τῇ ματαιότητι αὐτοῦ».

(Πηγή: “Διδαχαί καὶ Λόγοι”, Ἐκδ. Ρηγόπουλος. Ἀπόσπασμα)

(Πηγή ψηφ. κειμένου: orthodoxostypos.gr)

https://alopsis.gr

Πατερικός

Κυριακή 23 Δεκεμβρίου 2018

Γιατί ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός γεννήθηκε στη Βηθλεέμ της Ιουδαίας;

                         Η εικόνα ίσως περιέχει: 2 άτομα, υπαίθριες δραστηριότητες
Είναι κι αυτό ένα μυστήριο, που ερμηνεύεται ως εξής: Ο Χριστός γεννήθηκε εκεί, για να εκπληρωθεί η προφητεία του Προφήτη Μιχαία: «Κι εσύ Βηθλεέμ, πόλη που κατοικεί η συγγένεια του Εφραθά, παρ’ όλο που είσαι μια από τις πιο μικρές πόλεις του Ιούδα, Εγώ θα κάνω να προέλθει από σένα Εκείνος που θα γίνει άρχοντας του Ισραήλ» (Μιχ. 5, 2–3).«Ιουδαία», σημαίνει «εξομολόγηση». «Βηθλεέμ», σημαίνει «οίκος άρτου».
Αυτά, αλληγορικά, σημαίνουν πως όποιος αυτές τις άγιες μέρες θέλει να πάει στην Ιουδαία, δηλαδή στην ιερή εξομολόγηση, ας πάει και προς τη Βηθλεέμ• δηλαδή, ας πλησιάσει στο θυσιαστήριο όπου βρίσκεται ο Οίκος του Άρτου της Ζωής. Θέλω να πω μ’ αυτό ότι, όποιος θέλει να γιορτάσει επάξια τη Γέννηση του Χριστού, ας εξομολογηθεί και ας μεταλάβει. Αυτός είναι ο σκοπός της αγίας μας Εκκλησίας, που όρισε μέσω της νηστείας των Χριστουγέννων να προετοιμαστούμε για την εξομολόγηση και για τη θεία Μετάληψη. Το λοιπόν Χριστιανοί, για να φθάσουμε στην πνευματική αυτή Βηθλεέμ της Ιουδαίας και για να βρούμε τον Βασιλιά τ’ ουρανού και της γης, ας ακολουθήσουμε τους τρεις εκείνους ευλαβικούς Μάγους. Εκείνοι, οδηγούμενοι από έναν Αστέρα που τους φανερώθηκε τότε στον ουρανό, τους έδειξε ακριβώς την οδό και τον τόπο που γεννήθηκε ο Χριστός. Κι εμείς τώρα έχουμε γι’ Αστέρα τον Λόγο του Θεού, το ιερό Ευαγγέλιο και τον Νόμο της Χάριτος. Λέει ο Προφήτης Δαβίδ: «Ο Νόμος Σου μου είναι λυχνάρι για να μπορώ να περπατάω και φως στα μονοπάτια μου» (Ψαλμ. 118, 105). Έχουμε στα πόδια μας αυτό το λυχνάρι, για να βλέπουμε πώς ακριβώς να περπατάμε• έχουμε αυτό το φως στους δρόμους μας για να μη χαθούμε μέσα στην πλάνη αυτής της μάταιης ζωής. Οι Μάγοι, σαν έφθασαν και είδαν εκείνο το Θείο Παιδίον μαζί με τη Μητέρα Του, τη Μαρία, έπεσαν καταγής με πολύ ευλάβεια και Το προσκύνησαν. Άνοιξαν τους θησαυρούς τους και Του χάρισαν τα Δώρα, που ήταν χρυσάφι, λιβάνι και σμύρνα. Μ’ ετούτα τα Δώρα ήθελαν να Τον αναγνωρίσουν, σα βασιλιά με το χρυσάφι, σα Θεό με το λιβάνι και σα θνητό άνθρωπο με τη σμύρνα. Έτσι λοιπόν κι εμείς• αφού πλησιάσουμε στην εξομολόγηση και τη θεία Μετάληψη για να βρούμε τον Χριστό, πρέπει να Του προσφέρουμε τρία δώρα: πρώτ’ απ’ όλα την καρδιά μας, η οποία πρέπει να είναι καθαρή σα το χρυσάφι, καθαρή από κάθε επιθυμία κι από κάθε αισχρό λογισμό. Δεύτερον, το πνεύμα μας, που πρέπει να είναι αναμμένο σα το λιβάνι, στην αγάπη του Θεού και του πλησίον• και, όπως το λιβάνι, να εκπέμπει με την ευλάβεια οσμή ευωδίας πνευματικής. Τρίτον, τη σμύρνα, που δηλώνει τη νέκρωση των παθών και της σαρκός με τη συντριβή και την κατάνυξη. Ή αλλιώς, ας Του προσφέρουμε επίσης κι αυτά τα τρία δώρα: χρυσάφι, δηλαδή την ελεημοσύνη• λιβάνι, δηλαδή την προσευχή• και σμύρνα, δάκρυα καυτά της μετανοίας. Αυτές είναι οι προετοιμασίες της αληθινής εξομολογήσεως και της άξιας Μεταλήψεως. Οι Μάγοι, αφού προσκύνησαν τον Χριστό, δεν γύρισαν από τον ίδιο δρόμο απ’ τον οποίο ήρθαν στην αρχή, μονάχα άλλαξαν δρόμο κι αναχώρησαν για τη χώρα τους από μια άλλη οδό (βλ. Ματθ. 2, 12). Αυτό είναι το πιο αναγκαίο που πρέπει να κάνουμε κι εμείς. Όταν, λοιπόν, αυτές τις μέρες εξομολογηθούμε και μεταλάβουμε, δεν πρέπει να γυρίσουμε πάλι από την ίδια οδό που ήρθαμε πρώτα. Όχι. «Δι’ ἄλλης ὁδοῦ»: ν’ αλλάξουμε δρόμο, ν’ αλλάξουμε ήθη, ν’ αλλάξουμε ζωή. «Δι’ ἄλλης ὁδοῦ»: ας πάρουμε τον άλλο δρόμο της χριστιανικής αρετής• με λίγα λόγια, ας αφήσουμε εκείνη την οδό της κακής μας συνήθειας που μας έφερνε στην κόλαση. Ας περπατήσουμε μιαν άλλη οδό, την οδό μιας τέλειας διόρθωσης του βίου μας, που μας φέρνει στην αιώνια ζωή…


Ηλίας Μηνιάτης
Επίσκοπος Κερνίτζης και Καλαβρύτων (1669–1714)


ΤΡΕΛΟ-ΓΙΑΝΝΗΣ