Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Κοτταδάκης. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Κοτταδάκης. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 27 Αυγούστου 2025

ΣΤΟΝ ΑΔΕΛΦΟ ΜΙΧΑΛΗ ΓΟΝΤΙΚΑΚΗ ΣΕΒΑΣΤΟ ΓΕΡΟΝΤΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟ - ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΤΤΑΔΑΚΗΣ

ΣΤΟΝ ΑΔΕΛΦΟ ΜΙΧΑΛΗ ΓΟΝΤΙΚΑΚΗ
ΣΕΒΑΣΤΟ ΓΕΡΟΝΤΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΤΤΑΔΑΚΗΣ


Δεν γράφω το του Ματρόζου. «Γρήγορα συ με ξέχασες, μα σε θυμάμαι εγώ», είναι βέβαιο πως κατά καιρούς κάτι λες και για την ανάγκη μου στην «προσευχή της καρδίας του Ιησού». Διάβασα ανάρτηση σου για τον πολυαγαπημένο αμφοτέρων αοίδιμο Χρήστο Γιανναρά, και ξανακοίταξα τα γραφόμενα από π. Ηλία Μαστρογιαννόπουλο για σας και τον παλιό του συμμαθητή αείμνηστο Δημήτριο Κουτρουμπή, στον οποίο είχες αναφερθεί. «Είχε, γράφει, προσχωρήσει στο Ρωμαιοκαθολικισμό, είχε προχειριστεί δόκιμος Ιησουίτης μοναχός, είχε σταλεί να διδάξει στο Καθολικό Πανεπιστήμιο Σαιν Ζοζέφ της Βηρυτού. Πήγε στη Γαλλία, προπάντων στην Οξφόρθη, παρακολούθησε συστηματικά φιλοσοφία και θεολογία … Ένα πρωινό 1952/53 παραιτείται, επιστρέφει στην Ελλάδα … στην Ορθοδοξία … αρχίζει Σεμινάρια υψηλού επιπέδου … παρουσίαζε Νικόδημο Αγιορείτη … ζωντανά, εκφραστικά … ήταν εξαιρετικός δάσκαλος … Τον είχαμε χρησιμοποιήσει και στα Συνέδρια «Έφεσος»-σ.δκμ. απέραντα απέραντη εισήγηση, στο πρώτο, αν δεν κάνω λάθος εκδόθηκε με τον τίτλο «Η Χάρις της Θεολογίας» μετά. Έστειλε εκεί Γιανναρά, Νέλλα, Γοντικάκη ίσως και κάποιους άλλους … βρήκαν κάτι βαθύτερο. Θα μου πείτε. «Μα δεν το είχε η Αδελφότητα αυτό; -ΖΩΗ. Το είχε μα δεν ήταν σερβιρισμένο με τον τρόπο που το παρουσίαζε ο ερχόμενος από την Οξφόρδη Κουτρουμπής. Εμείς ήμασταν λίγο oldfashioned που λένε, παλαιού στυλ ! Ίσως δεν είχαμε τον τρόπο, ή δεν είχαμε το χάρισμα και τους χαρισματούχους να το εκθέσουμε. Και στα μάτια των ανήσυχων νέων όπως ο Γιανναράς, φαινόταν ένα πράγμα τυποποιημένο, στερεότυπο. Ο Κουτρουμπής μιλούσε μια άλλη φρέσκια γλώσσα, είχε και την Ευρωπαϊκή κουλτούρα … όλα παίζουν το ρόλο τους».

Τα από κει και πέρα είναι γνωστά …. Αποκήρυξη όλης της παλιάς χριστιανικής ιστορίας-δράσης ως νοθευμένης δυτικά, ήταν Ορθοδοξία σε … δυτική εκδοχή. Και, διθυραμβικό πανηγύρι για την πούρα στην Ορθοδοξία στροφή ! Με δίπολο, η Ανατολική Ορθοδοξία το φως το αληθινό ! Η Δυτική χριστιανοσύνη, Ρωμαιοκαθολική-Παπική και Προτεσταντική το σκότος ! Όλος αυτός ο κόσμος είχε εγκαταλειφθεί από το Χριστό, ίνα μη τι χείρον είπομεν ! Κορυφαίοι Πατέρες της πίστης ως ενεργούμενης αγάπης, στο πλάι, σε πρώτη γραμμή οι περί θείων ερώτων εραστές, συν θεολογίες του ύψους και βάθους του Θεού παράτολμες μεν, πηγαίες και ειλικρινείς δε !

Δεν ξέρω αν πρώτος ο μακαριστός Περγάμου Ιωάννης τα ισοπέδωσε όλα αυτά γράφοντας απλά, λιτά, και ρητά ότι. «Πρόκειται για μια κατά γράμμα απομίμηση των τύπων εκφράσεως του βυζαντινού παρελθόντος», και άλλοι τινές. Ή πρόλαβε ο αοίδιμος Χρ. Γιανναράς και είπε με παράπονο ότι όλη αυτή την όμορφη, την πηγαίας αγωνίας του ιστορία, δεν την πήραν είδηση, ήγουν δεν την πρόσεξαν όσο έπρεπε και της άξιζε, η Διοικούσα Εκκλησία, οι Θεολογικές Σχολές, ο ευρύτερος επιστημονικός και πνευματικός κόσμος της χώρας και ο πολιτικός, και, ο σε μαύρα μεσάνυχτα χριστιανικός ορθόδοξος λαός. Διευκρινίζω όμως και επισημαίνω απερίφραστα ότι, δεν παύει να ήταν και να είναι μια και όμορφη και πηγαία ιστορία, ξένη κι απόξενη από κάθε τι αιρετικό, και από κάθε τι άλλο που της καταφέρθηκε από αιρεσιομανική μικρόνοια, κακοήθεια, και πονηριά.

Και ότι, είναι πια καιρός να δούμε, τι πέρα από την έξοδο από τα «καταφύγια ιδεών», που έλεγε, και την είσοδο σε «καταφύγια Ακολουθιών», συν το «κομποσκοίνι» κοινό βραχιόλι, μόδα σε όσα πολλά χέρια, είναι και μπορεί-ανάγκη μεγάλη πια-να αποφέρει στον ευρύτερο σημερινό ορθόδοξο κόσμο αυτό το όντως όμορφο και πηγαίας αγωνίας πνευματικό κύμα-κίνημα. Αν βέβαια κινηθεί και σε κάτι συγκεκριμένο πέρα από την ευχή-προσευχή !

 Αθανάσιος Κοτταδακης

Αναστάσιος: ΣΤΟΝ ΑΔΕΛΦΟ ΜΙΧΑΛΗ ΓΟΝΤΙΚΑΚΗ ΣΕΒΑΣΤΟ ΓΕΡΟΝΤΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟ - ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΤΤΑΔΑΚΗΣ


ΚΟΤΤΑΔΑΚΗΣ. ΤΟ ΧΡΥΣΟ ΑΥΓΟ ΤΟΥ ΤΡΕΜΠΕΛΑ.

Κυριακή 24 Αυγούστου 2025

ΧΡΗΣΤΟΥ ΓΙΑΝΝΑΡΑ ΜΝΗΜΗ ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΜΕΤΑ - ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΤΤΑΔΑΚΗΣ

                                                     ΧΡΗΣΤΟΥ ΓΙΑΝΝΑΡΑ ΜΝΗΜΗ
                                                                    ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΜΕΤΑ

   ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΤΤΑΔΑΚΗΣ

Αυγούστου 24, απόβραδο Σαββάτου ένα χρόνο πριν, στα Κύθηρα-Διακόφτι, το αγαπημένο του ψαροχώρι, μιλούσε με φίλους «παρά θιν’ αλός», στο γιαλό … «όταν ξαφνικά σιώπησε, σήκωσε το χέρι του, έκανε το σταυρό του, και έσβησε» ! Ήτοι. «Έφυγε», για τον κόσμο, «των αρρήτων ρημάτων, α ουκ εξόν ανθρώπω λαλήσαι»-«Που τον τρόπο ή τη φύση τους αδυνατεί ανθρώπου λαλιά να πει»-2Κο.12,4. Τον κόσμο των μεγάλων ελπίδων μας «εν Χριστώ», στο Όνομα ή με τη Χάρη του Χριστού. «Μανικός εραστής» των αδύτων του Θεού αυτός, παρότι. «Θεόν νοήσαι μεν αδύνατον, φράσαι δε αδυνατότερον»-Μάξιμος Ομολογητής. Και τολμηρός τους ανιχνευτής, παρότι. «Άπειρον το θείον και ακατάληπτον, και τούτο μόνον καταληπτον, η απειρία και ακαταληψία», Ιωάννης Δαμασκηνός.

Μα πιο πολύ, «σαν έτοιμος από καιρό» γνώστης ότι, «η εμπειρία της Εκκλησίας προβάλλει την εύρεση ως απώλεια, και την απώλεια ως εύρεση … με προϋπόθεση την αγαπητική προτεραιότητα: το «ένεκεν εμού» του Χριστού … Τη θελημένη απώλεια της ψυχής-ζωής-ως προϋπόθεση για να σωθεί η ψυχή-ζωή: Να καταστεί «σώα»-ακέραια, αβλαβής, πληρωματική-: «Ο απωλέσας την ψυχήν αυτού ένεκεν εμού, ευρήσει αυτήν»*-Μτ.10,39

Αυγούστου 24 ένας χρόνος μετά, Κυριακή του Ευχαριστιακού Δείπνου, «τούτο ποιείτε εις την εμήν ανάμνησιν», και, «Θανάσης ο αγαπημένος φίλος και συνοδοιπόρος»-δες ιδιόγραφο*-έρχομαι και σε χαιρετώ με λόγο Οσίας Γαβριηλίας, σε προσωπική παραλλαγή. «Ο Θεός, λέει, θα είναι ευχαριστημένος με σένα ως προς την αποστολή, που σου ανέθεσε στον κόσμο αυτό» ! Προσθέτω, έναν κόσμο τόσο αποστασιοποιημένο από την Αγάπη Του, με όχι μικρή ευθύνη ευρύτερα ημών των χριστιανών. Κοινό σας πρόσημο εδώ, το ακατάσχετο πετροβόλημα καθ’ υμών.
Με προφταίνει όμως ad hoc ευτυχώς η εκπληκτική προσφώνηση της Ορθόδοξης κατ’ Ανατολάς Εκκλησιαστικής κορυφής, Βαρθολομαίου του Οικουμενικού Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, κατά την τελετή της απονομής σ’ αυτόν του Οφφικίου του «Άρχοντος Μεγάλου Ρήτορος», περί του τι εστί Χρήστος Γιανναράς, και γιατί αυτή η τιμή, την οποία και προτιμώ.
  

«Η Αγία του Χριστού Μεγάλη Εκκλησία, αρχίζει, σας απονέμει σήμερον, εν τη ιστορική ταύτη Ιερά Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή της Ζωοδόχου Πηγής, τω πανσέπτω ενδιαιτήματι της Παναγίας της Βαλουκλιωτίσσης, διά των χειρών της ημών Μετριότητος, το αρχοντικόν οφφίκιον αυτής, του «Άρχοντος Μεγάλου Ρήτορος». Εν λατρευτική συνάξει και εορτίω ατμοσφαίρα, η οποία, όπως υμείς γράφετε, "ανθρωπεύει τους ανθρώπους"- «Νεοελληνική ταυτότητα», σ. 217)». Αναφερόμενος στους λόγους για τους οποίους η Μητέρα Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως τίμησε τον Πανεπιστημιακό Καθηγητή, και όχι μόνο, Χρήστο Γιανναρά ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος επισήμανε: «Τιμώμεν, Εντιμολογιώτατε, την μεγάλην προσφοράν σας εις την θεολογίαν, την φιλοσοφίαν, την παιδείαν και τον πολιτισμόν. Θαυμάζομεν την πλουσιωτάτην συγγραφικήν παραγωγήν σας, η οποία περιλαμβάνει περί τας έξι δεκάδας σπουδαίων βιβλίων. Αναγνωρίζομεν την διαρκή και ευδόκιμον δημοσίαν μαρτυρίαν σας "περί της εν ημίν ελπίδος", τον γλαφυρόν λόγον του χαρισματικού ομιλητού και συζητητού, ο οποίος ήγγιζε και εγγίζει τας χορδάς της ψυχής και της διανοίας αναριθμήτων ανθρώπων, ημετέρων και θύραθεν, νέων και εν ηλικία, απλών και εν εξουσίαις, συνέβαλεν εις την προβολήν των πνευματικών θησαυρών της Ορθοδόξου ημών παραδόσεως, εβοήθησε τους πιστούς εις την συνάντησίν των με τον σύγχρονον κόσμον, την κριτικήν αξιολόγησιν του πολιτισμού του και την εκτίμησιν των θετικών προοπτικών του. Το έργον σας αποτελεί πολύτιμον πνευματικήν παρακαταθήκην και διά τας επερχομένας γενεάς».

Διά την υμετέραν Εντιμολογιότητα, αγαπητέ Άρχων, η Θεολογία, εις την αυθεντικήν έκφρασίν της, είναι πάντοτε θεολογία της ελευθερίας. Η ελευθερία είναι σχέσις, είναι η υπέρβασις του "στεγανού εγώ", η προσκόλλησις εις το οποίον είναι η κατ᾿ εξοχήν "ασθένεια προς θάνατον, δίχως ελπίδα Ανάστασης", όπως γράφετε (Η ελευθερία του ήθους, 1970, σ. 211). "Η όντως ζωή ταυτίζεται με την κοινωνούμενη ύπαρξη, την ελευθερία της αγάπης. Η υπαρκτική γνησιότητα, ο κατ΄ αλήθειαν τρόπος της υπάρξεως, είναι η ελεύθερη αγαπητική αυθυπέρβαση και αυτοπροσφορά … Ό,τι είναι αγάπη και ελευθερία από τις αναγκαιότητες της φυσικής ατομικότητας, είναι ζωή" (Τα καθ᾿ εαυτόν, σ. 98-99).

Είσθε ο εκφραστής και υπερασπιστής της Αληθείας ως "κοινωνίας", του "πολιτισμού της σχέσης" (Το προνόμιο της απελπισίας, σ. 117), του "πολιτισμού του προσώπου". Κατωρθώσατε να διατυπώσετε εις σύγχρονον συναρπαστικήν γλώσσαν, και εν διαλόγω με την φιλοσοφίαν και την επιστήμην, χωρίς εκατέρωθεν μινιμαλισμούς, την αλήθειαν της εκκλησιαστικής εμπειρίας, όπως αυτή εβιώθη εις την παράδοσιν της Ορθοδοξίας, ως μετοχή εις την "καινότητα" της ζωής, η οποία δεν γνωρίζει φθοράν και θάνατον. Είναι χαρακτηριστικόν ότι εντοπίζετε εις την εκκλησιαστικήν λατρείαν την πεμπτουσίαν της ορθοδόξου μαρτυρίας και την κινητήριον δύναμιν ενός ενεργητικού ρόλου της Ορθοδοξίας εν τω συγχρόνω κόσμω. "Μόνο σωστή λατρεία, τίποτε άλλο, θα ήταν έκρηξη πολιτιστική … Κορυφαία ποιητικά μορφώματα της γλώσσας που ΄αι γενεαί πάσαι΄ των Ελλήνων τα μέλωσιν και τα λειτουργούν. Αρχιτεκτονική, ζωγραφική, διάκοσμος, δραματουργία, μεταποιούν σε πρόταση ζωής πάλη αιώνων φιλοσοφίας και δημιουργικής έμπνευσης-πρόταση ζωής για κάθε άνθρωπο, οπουδήποτε της γης" (Αόριστη Ελλάδα, σ. 30-31).

Με οξυδέρκειαν και επί τη βάσει θεολογικών κριτηρίων στηλιτεύετε την θρησκειοποίησιν του εκκλησιαστικού γεγονότος. Όντως, όταν η Θεία Λειτουργία παύη να είναι "προσφορά και αναφορά όλων των στοιχείων της κοσμικής σάρκας του βίου μας" εις τον Θεόν, και καθίσταται "μία θρησκευτική τελετή που αφορά σε συναισθήματα και όχι στη ζωή μας" (ο.π., σ. 101), τότε αλλοιώνεται η ευχαριστιακή υπόστασις και ταυτότης της Εκκλησίας. Ορθώς υπογραμμίζετε ότι "η γνησιότητα ή η αλλοτρίωση του εκκλησιαστικού γεγονότος κρίνεται στη διάσωση ή στην απώλεια της ενορίας" (Τα καθ᾿ εαυτόν, σ. 94).

Ανεδείξατε διά των συγγραφών σας την κεντρικήν σημασίαν της ασκήσεως, του "αθλήματος της ασκητικής αυτοπαραίτησης" εις την εκκλησιαστικήν ζωήν, της εκουσίας υποταγής του πιστού εις την "καθολική πείρα και ζωή της Εκκλησίας" (Η ελευθερία του ήθους, β´ εκδ. 1989, σ. 141). Γράφετε: "Άσκηση για τους Ορθοδόξους δεν σημαίνει μιάν ατομική γυμναστική της θέλησης, όπως για τον δυτικό πουριτανισμό, ούτε μια ιδεαλιστική εξιδανίκευση της στέρησης, αλλά η άσκηση είναι ένα εκκλησιαστικό γεγονός, κοινωνικό, μια μεταποίηση της ατομικής χρήσης των υλικών αγαθών σε χρήση κοινωνίας, χρήση λειτουργική" (Κριτικές Παρεμβάσεις, σ. 18-19).

Η χριστιανική άσκησις είναι "ευχαριστιακή", είναι "η προσπάθεια επιστροφής στη σωστή χρήση του κόσμου, στην προσωπική σχέση με τον κόσμο" (Η ελευθερία του ήθους, σ. 206). Όπως λίαν ευστόχως υπογραμμίζετε, "όσο προσωπικότερος γίνεται ο άνθρωπος στη σχέση του με τον κόσμο τόσο περισσότερο του αποκαλύπτεται ο προσωπικός λόγος του κόσμου". Η φύσις φανερώνεται "ως προσωπική Ενέργεια του Θεού, σοφία και δόξα του Θεού". (Το προνόμιο της απελπισίας, σ. 14-15). Εδώ ευρίσκεται και ο λόγος της ενασχολήσεως του Οικουμενικού Πατριαρχείου με το οικολογικόν πρόβλημα και την αντιμετώπισιν των καταστροφικών διά το φυσικόν περιβάλλον συνεπειών του ατομοκεντρισμού, του ευδαιμονισμού, του συγχρόνου οικονομισμού και της τεχνοκρατίας. Η μέριμνα διά το περιβάλλον είναι συνέπεια και προέκτασις της Εκκλησιολογίας και της Ορθοδόξου κοσμολογίας. Η εν Χριστώ ελευθερία και αναφορικώς προς την δημιουργίαν, είναι σχέσις και όχι κτήσις.

Ιδιαιτέρως εκτιμώμεν, Εντιμολογιώτατε, όσα κατεθέσατε εν καιρώ περί του νοήματος της οικουμενικότητος του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως, τα οποία επεδοκίμαζε και ο πνευματικός ημών Πατήρ, αοίδιμος Μητροπολίτης Χαλκηδόνος Μελίτων, ο οποίος έτρεφε μεγάλην εκτίμησιν διά το έργον σας. Εχαρακτηρίσατε τον εθνοφυλετισμόν ως "τη φοβερή αλλοτρίωση της συνειδήσεως της καθολικότητος της Εκκλησίας" και εξήρατε το γεγονός ότι "η Κωνσταντινούπολη δεν ευνόησε ποτέ την εθνικιστική στεγανοποίηση του Ελληνισμού και εκπροσώπησε ως το τέλος το δρόμο της πνευματικής και πολιτιστικής καθολικότητας" (Το προνόμιο της απελπισίας, σ. 226-227)».

«Είσθε ο θεολόγος και φιλόσοφος του προσώπου και της ελευθερίας, συνέχισε ο Πατριάρχης, ανεδείξατε ιστορικώς και συστηματικώς την ταυτότητα και την αλήθειαν της καθ’ ημάς παραδόσεως, έναντι του δυτικού ατομοκεντρισμού και της αλλοτριωτικής θρησκειοποιήσεως της εκκλησιαστικής ζωής. Τονίζετε την ενότητα της εκκλησιαστικής μας παραδόσεως, «το αληθινά συναρπαστικό φαινόμενο» ότι, «παρά την διαφορετικότητα των ιστορικών αφορμών ή και της φιλοσοφικής γλώσσας, οι οντολογικές ‘συνθέσεις-των Καππαδοκών, του Μαξίμου του Ομολογητού, του Γρηγορίου Παλαμά-συνιστούν σχολιασμό των πρώτων γραπτών διατυπώσεων της εκκλησιαστικής εμπειρίας, σχολιασμό της Γραφής». Και ότι η ανυπέβλητος βιβλική φράσις, «ο Θεός αγάπη εστί»-1Ιω.4,16-αποτελεί «σύνοψη και επίκεντρο της οντολογικής προβληματικής των Ελλήνων Πατέρων»-«Τα καθ’ εαυτόν» 109-110. Όλον σας το έργον επαληθεύει την εύγλωττον διατύπωσιν του Jacques Lacarriere, ότι δια το Γένος ημών η Ορθοδοξία είναι «το σπίτι μας». Και ημείς εν Φαναρίω, φυλάσσομεν αυτόν τον ιερόν οίκον, τον τόπον και τρόπον του βίου της πονεμένης Ρωμιοσύνης, «τα περασμένα και αξεπέραστα εν ετέρα μορφή αεί παρόντα «μεγαλεία», που «διηγώντας τα να μην κλαις», όπως έλεγεν ο αείμνηστος Προκάτοχος ημών Οικουμενικός Πατριάρχης Αθηναγόρας. Τα φυλάσσομεν και τα φρουρούμεν νυχθημερόν, ανυστάκτως, παραμένοντες αμετακίνητοι εις την Βασιλεύουσαν, όπου είναι ταγμένη να ζη εις τους αιώνας η Αγία του Χριστού Μεγάλη Εκκλησία, αφορώσα εις τον Ιδρυτήν Αυτής, τον Αρχηγόν και τελειωτήν της πίστεως ημών» !

ΥΓ Ι. Σύνοψη απόρριψης Πανεπιστημιακής Θεολογικής διαδρομής. 1. Θεολογική ΑΠΘ, υποψήφιος 1970. «Έμειναν μόνοι οι καθηγητές να αποφασίσουν για το βαθμό, «μου έδωσαν άριστα» ! Παρά ταύτα εκτός της Σχολής !-«Τα καθ’ εαυτόν», σ.112 2. Θεολογική Αθηνών, υποψήφιος 1972. «Δεν έπρεπε να το κάνεις-να θέσεις υποψηφιότητα-την έδρα την έχουμε υποσχεθεί στον Κώστα Παπαπέτρου, είναι χρόνια τώρα Βοηθός στη Σχολή, έχει σειρά να προαχθεί»-Σ.Αγουρίδης. Καταλαβαίνετε, εκτός και εδώ. σ.151. 3. Θεολογική Αθηνών, υποψήφιος 1978, πάλι εκτός, και οι «λόγοι». «Ο πιο αρρωστημένος ευτελισμός είναι να εξωραΐζουμε τη δική μας μετριότητα με θωρακίσεις υπεράσπισης της «θείας αλήθειας» ή «της δόξας του Θεού» … ονόματα χαμένα ήδη μέσα στον πληθωρισμό της ασημαντότητας», η κρίση Γιανναρά για τους κριτές του. Επικυρωμένη και από το ακόλουθο αλλιώς. «Ακόμα κι ο Αγουρίδης, που συνεπέστατα και πάλι με καταψήφισε, εξερράγη κάποια στιγμή: ‘Αρνούμαι να δεχτώ ότι ο κ. Γιανναράς είναι ένα τέτοιο τέρας αιρέσεων, αντιφάσεων, ασάφειας και αμάθειας, όπως παρουσιάστηκε από ορισμένους συναδέλφους»-σ.153-154. Πράγματα πάντα ταύτα εξηγούν πώς έξι χρόνια μετά, αυτός ο μύστης της Θεολογίας-Θεολογίας «εξόριστος ποιητής» της, έπεσε άρτιος, ώριμος καρπός, Καθηγητής της Εισαγωγής στη Φιλοσοφία στο Πάντειο Πανεπιστήμιο παρά τα απερίγραπτα φρικτά και ωμά εκ της … «προοδευτικής» αριστεράς, γράφε κομμουνιστικής-σ.159, συν περσινή ανάρτηση.

ΥΓ ΙΙ Ενδεικτική μεταγραφή-μετάφραση έργων του σε ξένες γλώσσες. 1. «Η Οντολογία της σχέσης», Αγγλικά, Ιταλικά. 2. «Το πρόσωπο και ο έρως», Αγγλικά, Γερμανικά, Ρωσικά, Ρουμανικά, Σερβικά. 3. «Χαϊντεγγερ και Αερεοπαγίτης ή περί απουσίας και αγνωσίας του Θεού», Αγγλικά, Γαλλικά, Ιταλικά, Ρωσικά, Ρουμανικά, Σερβικά, Σλαβονικά. 4. «Η ελευθερία του ήθους», Αγγλικά, Γαλλικά, Ιταλικά, Ρουμανικά, Σερβικά, Ουκρανικά. 5. Το υπέροχο, «Σχόλιο στο Άσμα Ασμάτων», Αγγλικά, Γαλλικά, Ιταλικά, Ρωσικά Ουκρανικά … 5. Και από την στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Καθηγεσία. «Σχεδίασμα Εισαγωγής στη Φιλοσοφία», Αγγλικά, Γαλλικά, Σερβικά, Ουκρανικά.

«Ικανόν εστί» ταύτα προς πολλές κατευθύνσεις. Όσο κι αν βιάζονται μερικοί, αν κρίνει κανείς από το ότι πριν χρονίσει … έκαναν τα όργανα αρχή

Αθανάσιος Κοτταδάκης


  • Χρήστος Γιανναράς. «Γρίφος θάνατος», Ίκαρος 2021 σ.70, με το  ιδιόγραφο στην αρχή.

Παρασκευή 22 Αυγούστου 2025

ΚΗΔΕΙΑ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΑΜΟΥΛΗ ΣΥΝ - ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΤΤΑΔΑΚΗΣ


                          ΚΗΔΕΙΑ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΑΜΟΥΛΗ ΣΥΝ

                                                     ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΤΤΑΔΑΚΗΣ


Πάνδημη, διάβασα, η κηδεία του Καθηγητή Χρυσόστομου Σταμούλη, ως η του Αναστασίου Αλβανίας, από άλλη διάσταση, ως η του Καθηγητή Χρήστου Γιανναρά ! Και σφραγισμένη από Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο. «Μεγάλη μορφή της Ορθοδοξίας, και εκλεκτό μέλος της Εκκλησίας της Θεσσαλονίκης», δια στόματος του Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Φιλόθεου, αλλά και όλων που μίλησαν των Καθηγητών της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ.

Εξόχως αληθινή για την ουσία της η επισήμανση της κόρης του Αλεξάνδρας. «Τα ταξίδια που ξεκινούσε έδειχναν πάντα στο δρόμο το φως» ! Και πηγαίας συγκίνησης ως άξιας θυγατέρας άξιου πατέρα. «Η ζωή μαζί του ήταν θείο δώρο»! Μακάρι και όσων πολλών άλλων παιδιών !

Όσοι ξέρουν να διαβάζουν, καταλαβαίνουν από αυτό το τηλεγραφικό όλο πολλά, πάρα πολλά και καλά ! Με ελάχιστο κοινό παρονομαστή-πολλαπλασιαστή. «Έχει ο Θεός τους εκλεκτούς του, και τι εκλεκτούς, σε κάθε εποχή», και στη σημερινή δύσμοιρη και ταλαίπωρη. Και όσοι έχουν ανοιχτά μάτια ψυχής, βλέπουν, και αυτιά, ακούν !

Αλλά η ζύμωση θέλει χρόνο, και όχι λίγοι λιποτακτούν ! «Δημάς γαρ με εγκατέλιπεν αγαπήσας τον νυν αιώνα…»-2Τμ.4,10 .Όχι όμως «η μικρά ζύμη που όλον το φύραμα ζυμοί»-1Κο.5,6. Όπως. «Άσπασαι Πρίσκαν και Ακύλαν, και τον Ονησιφόρου οίκον. Έραστος έμεινεν εν Κορίνθω … Ασπάζεταί σε Εύβουλος και Πούδης΄και Λίνος, και Κλαυδία και οι αδελφοί πάντες»-2Τμ.4,19.

Και φυσικά όχι λίγους νυν !

Αθανάσιος Κοτταδάκης


ΜΕΓΑΛΗ ΚΗΔΕΙΑ

Παρασκευή 18 Ιουλίου 2025

ΣΥΜΠΟΡΕΥΟΜΕΝΟΙ ΜΕ π. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ ΣΜΕΜΑΝ - ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΤΤΑΔΑΚΗΣ. ΤΡΕΜΠΕΛΙΑΔΑ!


ΣΥΜΠΟΡΕΥΟΜΕΝΟΙ ΜΕ π. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ ΣΜΕΜΑΝ
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΤΤΑΔΑΚΗΣ


Επαναφέρω ορισμένα αποσπάσματα από το ανωτέρω γραπτό, συμπλέοντα με το πνεύμα του κορυφαίου ορθόδοξου θεολόγου, εν τοις μακαριστοίς νυν, Μητροπολίτη Περγάμου Ιωάννη. Αρχική δημοσίευση, «Ανάπλαση», Ιαν-Φεβρ. 2004, Αναστάσιος 1.10.2014, κριτική παρουσίαση του βαρυσήμαντου έργου «Ημερολόγιο», του επίσης εν τοις μακαριστοίς π. Αλέξανδρου Σμέμαν-εκδόσεις «Ακρίτας», 2002.

****** Και πρώτα για το όλο αυτό σπουδαιοφανές νεφέλωμα της περί Ορθοδοξίας διθυραμβικής που μας σκεπάζει τα τελευταία εξήντα τόσα χρόνια. «Όλο αυτό το τρέξιμο, είτε στο Βυζάντιο, είτε στη Φιλοκαλία, είτε στην Πάτμο, είτε στις εικόνες κάνει την Ορθοδοξία να φαίνεται σαν ένα σούπερ μάρκετ. Ο καθένας διαλέγει αυτό που θέλει: Την εποχή, το στυλ και την αναγνώριση… Ό, τι είναι ουσιώδες στην Ορθοδοξία, το «εν ου εστί χρεία», το σημαντικό και το πολύτιμο, αφήνεται, κατά τη γνώμη μου, στην άκρη του δρόμου-δε διαθέτει στυλ» ! -σ. 43.
Τρανή απόδειξη γι αυτό, η απουσία επαφής με τη σύγχρονη πραγματικότητα. Πιο απλά, η αδυναμία να γονιμοποιήσουμε αυτή τη διθυραμβική ρεαλιστικά, να τη μεταστοιχειώσουμε σε ορθόδοξη επικαιρότητα. «Ιστορικά η Ορθοδοξία δεν ήταν μόνο μια Εκκλησία, αλλά και ένας Ορθόδοξος κόσμος … Κάθε αλλαγή περιστάσεων σ’ αυτό τον κόσμο προκαλεί μια αρνητική αντίδραση, μια άρνηση της αλλαγής που την ανάγει σε κακό, σε πειρασμό και σε δαιμονική πίεση. Αυτή η αντίδραση δεν οφείλεται στην αφοσίωση, στην πίστη ή στο δόγμα… είναι μάλλον μια στάση ζωής… Η ορθόδοξη συνείδηση… δεν έχει προσέξει την ιστορία… Η Ορθοδοξία, αντί να κατανοήσει την αλλαγή, ώστε να ασχοληθεί μαζί της, βρέθηκε να έχει συντριβεί απ’ αυτήν. Οι άνθρωποι απέδρασαν-και κατέφυγαν στους Πατέρες, στο Τυπικό… στον Ελληνισμό, στην πνευματικότητα… Το να δραπετεύεις ή να αρνείσαι αποδείχνεται ισχυρότερο από το να αποδέχεσαι…»-σ. 57/58.
Το μεγάλο παθητικό των ανθρώπων της Εκκλησίας είναι η απουσία ανοιχτού ορίζοντα, και η σχετική μ’ αυτό ατολμία. Αυτό δεν επικαλύπτεται από τη φαινομενική εκείνη πνευματικότητα, πίσω από την οποία γίνεται ευδιάκριτη μια εγγενής κοινωνική δειλία. «Πολύ συχνά οι άνθρωποι που γνωρίζω πως αναζητούν την πνευματικότητα, είναι στενόμυαλοι, αδιάλλακτοι, ανιαροί, άχαροι και αρκετά συχνά κατηγορούν άλλους πως δεν είναι αρκετά πνευματικοί». Η εξήγηση δεν είναι καθόλου δύσκολη. «Οι ίδιοι αποτελούν συχνά το κέντρο της συνείδησής τους, και όχι ο Χριστός, το Ευαγγέλιο ή ο Θεός. Κανείς δεν ανθίζει κοντά τους. Ακριβώς το αντίθετο, μαραζώνει. Υπερηφάνεια, εγωκεντρισμός, αυτοϊκανοποίηση και στενομυαλιά… Όλο αυτό το «ξεκούκισμα» του κομποσκοινιού στη διάρκεια ενός εκκλησιαστικού κουτσομπολιού, το όλο στυλ των στεναγμών και των χαμηλωμένων ματιών, μου φαίνονται πολύ συχνά κάτι το φοβερά επίπλαστο».-σ.64.
Το εγχειρητικό νυστέρι του πνεύματος προχωρεί τώρα, πιο βαθιά στο κορμί της Ορθοδοξίας, ίσως στην πιο μεγάλη αγκύλωση. «Στην ιστορική Ορθοδοξία υπάρχει μια ολοσχερής απουσία αυτοκριτικής. Η Ορθοδοξία αυτό-προσδιοριζόταν: Έναντι των αιρέσεων, έναντι της Δύσης, της Ανατολής, των Τούρκων… Συνυφάνθηκε έτσι με συμπλέγματα αυτό-επιβεβαίωσης και με μια υπερτροφική θριαμβολογία: Το να αναγνωρίζει τα λάθη της σήμαινε πως καταστρέφει τα θεμέλια της αληθινής πίστης. Η τραγωδία της ορθόδοξης ιστορίας τοποθετείται κυρίως στο θρίαμβο εναντίον του εξωτερικού, αντικειμενικού κακού: Είτε κατά τη διάρκεια των διωγμών, ή υπό τον ζυγό των Τούρκων, του Κομμουνισμού-και ποτέ του μέσα… Όσο δεν μεταβάλλονται αυτές οι πεποιθήσεις, πιστεύω πως δεν είναι δυνατή μια ορθόδοξη αναβίωση».-σ.86.

***** Ευανάγνωστα τώρα, καθαρά, ρεαλιστικά … σε θέματα βασικά, «το Ευαγγέλιο είναι αρκετά σαφές: Αυτοί που αγαπούν τον Θεό είναι οι Άγιοι και οι αμαρτωλοί. Οι «θρησκευόμενοι» άνθρωποι δεν τον αγαπούν, και όποτε μπορούν τον σταυρώνουν» !- σ.215
Ανοιχτά, ειλικρινά, τίμια ομολογεί. «Ο Ορθόδοξος κόσμος με τρομάζει με τον επαρχιωτισμό, τη στενοκεφαλιά, τη νέκρωση της σκέψης και του οράματός του… Η προφητεία πρέπει να αναφέρεται στο Χριστό… όπως Αυτός αποκαλύπτεται… στη γνήσια Ορθόδοξη πίστη. Αυτό φυσικά σημαίνει μια αποκάλυψη της πίστης. Όχι μια επιστροφή στους Πατέρες ή στον Ελληνισμό, αλλά, κατά κάποιο τρόπο, την υπέρβαση όλου του «κελύφους» της παραδόσεως-το άνοιγμα, την επανανακάλυψη της ίδιας της Αλήθειας, της ίδιας της ζωής, όπως αυτή μας έχει δοθεί «εν Χριστώ». Δεν μπορούμε πλέον ν’ αναφερόμαστε στη μεταμόρφωση και στη θέωση με κάποιο αρχαίο Βυζαντινό ή Αγιορείτικο ή όποιο άλλο «κλειδί αποκρυπτογράφησης.»-σ. 264/65

***** «Το πραγματικά δαιμονικό μυστήριο του πολιτισμού δε βρίσκεται στην αναζήτηση κάποιου νοήματος, αλλά στο ότι αναζητά τόσο παθιασμένα ένα νόημα δίχως Θεό. Γιατί ο πολιτισμός είναι μεταφυσικά τόσο ανόητος; Το όνομα αυτής της ανοησίας είναι υπερηφάνεια: «Έσεσθε ως θεοί». Η πτώση του Αδάμ και της Εύας συνεχίζεται, ενεργεί διαρκώς, και τόπος της συνεχιζόμενης αυτής Πτώσης… είναι ο πολιτισμός-το ερπετό του πειρασμού».-σ.275. Ιδού όμως ποιος έσπρωξε τον πολιτισμό-το σημερινό τρόπο ζωής των ανθρώπων- σ’ αυτή την τραγική και αδιέξοδη νέα πτώση. «Έχω την αίσθηση πως στην Ορθοδοξία (δηλαδή στο Χριστιανισμό) συνυπάρχουν δυο θρησκείες αντίθετες μεταξύ τους κατά πολλούς τρόπους. Η θρησκεία του Χριστού-που εκπληρώνεται στην Εκκλησία και η θρησκεία της Εκκλησίας ή απλώς η θρησκεία. Στην πρώτη, τα πάντα κατανοούνται και μετρούνται με μέτρο το Χριστό. Στη δεύτερη, είναι σαν να λέμε πως ο Χριστός δημιουργείται, ορίζεται, θεωρείται, ακούγεται, στο βαθμό που ο Ίδιος έχει υποταγεί σ’ ένα «θρησκευτικό αίσθημα», στην «εκκλησιαστικότητα» !-σ. 276.
Κι ακόμα πιο ειδικά. «Το δράμα της Ορθοδοξίας είναι πως δεν είχε μια Αναγέννηση, αμαρτωλή μεν, ωστόσο απελευθερωτική από την ιερότητα. Έτσι ζούμε σε ανύπαρκτους κόσμους: Στο Βυζάντιο, στους Ρως, οπουδήποτε αλλού, αλλά όχι στην εποχή μας.»-σ. 340. «Όχι στην εποχή μας» !

****** «Ένας Καθηγητής μου… είχε γράψει κάποτε. ‘Πού είναι ο Χριστός, που είναι οι Απόστολοι, πού είναι η Εκκλησία; Όλα έχουν σκοτεινιάσει κάτω από την τεράστια σκιά του Γέροντα’. Ο π. Ιωάννης Μέγεντορφ μου είχε πει… ότι δεν μπορεί να καταλάβει, γιατί οι άνθρωποι έχουν καταληφθεί από μια μανία για τους Πατέρες… Φοβούμαι πως… ελκύονται όχι από τη σκέψη των Πατέρων, όχι από το περιεχόμενο των γραπτών τους, αλλά από το στυλ τους. Αυτό πλησιάζει αρκετά την Ορθόδοξη κατανόηση των Λειτουργικών Ακολουθιών: Να τις αγαπάς δίχως να τις καταλαβαίνεις. Και στο βαθμό που δεν είναι κατανοητές, να μη βγάζεις κανένα συμπέρασμα. Καθόμαστε στο κέλυφός μας γοητευμένοι από μια μελωδία, και δεν προσέχουμε ότι η Εκκλησία πάσχει, και ήδη, εδώ και πολύ καιρό, έχει εγκαταλείψει το πεδίο της μάχης.»-σ. 423.

«Όποιος βάζει το χέρι στο αλέτρι και κοιτάζει προς τα πίσω, δεν είναι κατάλληλος για τη Βασιλεία του Θεού» ! (Λκ. 9,52) Δεν πας μπροστά με το πρόσωπο γυρισμένο πίσω ! Η επικαιρότητα, ιδιαίτερα η σημερινή σε προσπερνάει αδυσώπητα ! Είναι τίμιο και κυρίως πια είναι ρεαλιστικό να ομολογούμε ότι αδυνατούμε να κινηθούμε σε γραμμή Ιησού Χριστού, να μεταποιήσουμε το Ευαγγέλιο σε παρόν ! Το θέατρο που παίζουμε δεν έχει μέλλον ! Αυτό το σήμα έπιασα να εκπέμπει το «Ημερολόγιο» του μακαριστού π. Αλέξανδρου Σμέμαν.

Αθανάσιος Κοτταδάκης


ΟΙ ΕΡΑΣΤΕΣ ΤΗΣ ΕΤΕΡΟΤΗΤΟΣ ΒΓΑΙΝΟΥΝ ΣΙΓΑ-ΣΙΓΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΤΡΥΠΕΣ ΤΟΥΣ. ΑΘΕΡΑΠΕΥΤΑ.

Από το “Ημερολόγιο” του Αλεξάνδρου Σμέμαν
«Τετάρτη, 10 Σεπτεμβρίου, 1980

Γενικά, νιώθω όλο και πιο αποξενωμένος, απομακρυσμένος απ’ όσα έχω να κάνω. Παίζω όλους μου τους ρόλους – Σεμινάριο, θεολογία, Εκκλησία, Ρώσοι εμιγκρέδες, αλλά κυριολεκτικά «ρόλους». Δεν ξέρω πώς ν’ αποτιμήσω αυτούς τους ρόλους, τί είναι. Ίσως απλή τεμπελιά, ίσως κάτι βαθύτερο. Για να είμαι τίμιος, δεν γνωρίζω. Το μόνο που ξέρω είναι πως αυτή η αποξένωση δεν με κάνει δυστυχισμένο. Ουσιαστικά είμαι αρκετά ευχαριστημένος με τη μοίρα μου και δεν θα ήθελα κάποια άλλη. Κατά κάποιο τρόπο, μου αρέσει ο καθένας απ’ αυτούς τους ρόλους, ο καθένας απ’ αυτούς τους κόσμους, και μάλλον θα έπληττα αν τους στερούμουν. Αλλά δεν μπορώ να ταυτιστώ μαζί τους. Σκέφτομαι χονδρικά ως εξής: έχω μια εσωτερική ζωή, αλλά η πνευματική μου κρατιέται χαμηλά. Ναι, έχω πίστη, αλλά με ολοκληρωτική απουσία ενός προσωπικού μαξιμαλισμού, τον όποιο τόσο προφανώς απαιτεί το Ευαγγέλιο.

Απ’ την άλλη πλευρά όλα όσα διαβάζω για την πνευματική ζωή, όλα όσα βλέπω στους ανθρώπους που τη ζουν, κάπως με ερεθίζουν. Τί συμβαίνει; Είναι αυτοάμυνα, είναι φθόνος γι’ αυτούς που τη ζουν, και γι’ αυτό μια επιθυμία να τη δυσφημίσω; Κατόπιν, τυχαία, διάβασα ένα απόσπασμα από τον άγιο Συμεών τον Νέο Θεολόγο για την ανάγκη να μισήσεις το σώμα σου, και αμέσως ένιωσα πως όχι μόνο ό,τι χειρότερο υπάρχει μέσα μου, αλλά και κάτι άλλο είναι που δεν συμφωνεί μ’ αυτό, που δεν το δέχεται.

Απλά ερωτήματα για μια απλή επίγεια ανθρώπινη ευτυχία: για τη χαρά που ξεπερνά τον φόβο του θανάτου• για τη ζωή στην οποία μας έχει καλέσει ο Θεός. για το γιατί και το πώς λάμπει ο ήλιος• για το ποιοι είναι οι ορίζοντες της Λαμπέλ, οι απαλοί λόφοι της που σκεπάζονται από δένδρα, ο απέραντος ουρανός της και οι λαμπρές ακτίνες του ήλιου. Απλά ερωτήματα!»

Για να δούμε λοιπόν, ο άνθρωπος, ο χριστιανός ο οποίος βάπτισε τη Θ. Ευχαριστία εσχατολογία τί είναι, όταν αντιμετωπίζει τα έσχατα ερωτήματα! Την αλήθεια!

Λέει: έχω μια εσωτερική ζωή, αλλά δεν έχω πνευματική. Έχω πίστη, αλλά με ολοκληρωτική απουσία ενός προσωπικού μαξιμαλισμού, τον οποίο όμως, απαιτεί το Ευαγγέλιο! Ας δούμε ποια είναι η πίστη του: Για μια απλή επίγεια ευτυχία, για τη χαρά που ξεπερνά τον φόβο του θανάτου, για τη ζωή στην οποία μας έχει καλέσει ο Θεός, για το γιατί και το πώς λάμπει ο ήλιος!
Για μια ζωή που μας έχει καλέσει ο Θεός, όχι ο Χριστός. Εάν η χαρά ξεπερνά τον φόβο του θανάτου (ένας τρυφερός Βουδισμός στην πραγματικότητα, γιατί ο Βουδισμός είναι ένα σύστημα με το οποίο γλιτώνουμε από τον φόβο του θανάτου) τότε Γιατί η Ενανθρώπιση; Ο άνθρωπος που θα στηρίξει με την ευχαριστιακή του εκκλησιολογία την νέα Εκκλησία δεν είναι καν Χριστιανός. Το πρόβλημα δεν είναι αυτό βεβαίως. Και ποιος είναι Χριστιανός; Ο αληθινός Χριστιανός πρώτος τον λίθον βαλέτω! Γιατί όμως δεν το καταλαβαίνει; Γιατί δεν ανησυχεί με τα ίδια του τα λόγια; Γιατί ενώ ομολογεί πως δεν έχει αυτό που απαιτεί το Ευαγγέλιο, αμέσως μετά μιλά για ανθρώπινη ευτυχία και την εμφανίζει σαν εναλλακτική, λογική, αξιοθαύμαστη, γεμάτη αγάπη συγκρίνοντάς τη με τη ζωή του Αγίου Συμεών, τον οποίο κατακρίνει μόνο από ένα απόσπασμα; Είναι δυνατόν αυτή η προχειρότης να στηρίξει Εκκλησία; Αυτή η αδιαφορία; Μας συμφέρει όλους, αυτή είναι η αλήθεια! Και τον σκύλο χορτάτο και την πίττα ολόκληρη.[ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΑΓΑΠΗ]
Η εσχατολογία λοιπόν, η οποία μεταλλάσσει την Εκκλησία μεταφέροντας το νόημα και τον αγώνα μας, από την ζωή, στην ύπαρξη, μέσω του αγαπητού Σμέμαν, συνάντησε απροσκάλεστα τα έσχατα ερωτήματα της ζωής, αυτά που είχε σκοπό η εσχατολογία ακριβώς να αποφύγει.
Και τα αποτελέσματα είναι θλιβερά όπως βλέπουμε! Το υποκείμενο δεν μπορεί να εκκλησιαστεί. Μπορεί να υπάρξει μόνον σε τέλεια, ολοκληρωμένη, παντοτινή, σίγουρη κατάσταση. Δεν αντέχει το Γίγνεσθαι, την αβεβαιότητα, το κατά Χάριν, την πίστη πραγμάτων ου βλεπομένων. Θέλει αποδείξεις και πνεύμα εμπιστοσύνης.

«Τρίτη, 2 Φεβρουαρίου, 1982

Ο κληρικαλισμός δημιουργεί ασφυξία• ανάγει ένα μέρος του εαυτού του σ’ ολόκληρο τον ιερό χαρακτήρα της Εκκλησίας• μεταβάλλει τη δύναμή της σε ιερή εξουσία για να ελέγχει, να καθοδηγεί, να διοικεί• σ’ εξουσία για να επιτελεί μυστήρια, και γενικά, μετατρέπει την κάθε εξουσία σε «θεόσδοτη εξουσία»! Ο κληρικαλισμός αποσπά κάθε «ιερότητα» από τους λαϊκούς: αποδείξεις; το τέμπλο, η θεία Κοινωνία (μόνο κατόπιν αδείας), η Θεολογία...

Και όσο περισσότερο ο κληρικαλισμός «κληρικοποιεί» (η παραδοσιακή εικόνα του επισκόπου ή του ιερέα – που επιτείνεται από τα ρούχα του, τα μαλλιά του, κ.λπ., κι ο επίσκοπος από τις πανάκριβες στολές!), τόσο περισσότερο η ίδια η Εκκλησία θα εκκοσμικεύεται, θα υποτάσσεται πνευματικά σ’ αυτόν τον κόσμο. Στην Καινή Διαθήκη, ο ιερέας παρουσιάζεται ως ο ιδανικός λαϊκός. Σχεδόν όμως αμέσως μετά αρχίζει ο αυξανόμενος ριζικός χωρισμός του από τους λαϊκούς• κι όχι μόνο χωρισμός, αλλά αντίθεση κι αντιπαράθεση προς τους λαϊκούς…

Ο ιερέας αντί να είναι ο «τύπος των πιστών» (Α' Τιμοθ. 4, 12), εμφανίζεται με την εικόνα του «κυρίου πάσης ιερότητος» (master of all sacrality) που ξεχωρίζει από τους πιστούς, που διανέμει τη χάρη κατά βούληση.

Η τραγωδία της θεολογικής παιδείας βρίσκεται στο γεγονός πως νέοι άνθρωποι που θέλουν να γίνουν ιερείς αναζητούν –συνειδητά ή ασυνείδητα– αυτόν τον χωρισμό, αυτή την εξουσία, αυτό το ανέβασμα πάνω από τους λαϊκούς. Η δίψα τους αυτή ενισχύεται και γεννάται από ολόκληρο το σύστημα της θεολογικής παιδείας, τον κληρικαλισμό. Πώς μπορεί να τους κάνει κανείς να καταλάβουν, όχι μόνο με το μυαλό τους, αλλά μ’ ολόκληρη την ύπαρξή τους, πως πρέπει ν’ απομακρυνθούν από την εξουσία, από κάθε εξουσία, η οποία υπήρξε ανέκαθεν ένας πειρασμός που προέρχεται πάντοτε από τον Διάβολο; Ο Χριστός μάς απελευθέρωσε απ’ αύτη την εξουσία –«εδόθη μοι πάσα εξουσία εν ουρανώ και επί γης...» (Ματθ., 28,18)– αποκαλύπτοντας το Φως της εξουσίας ως εξουσία αγάπης και Ουσιαστικής αυτοπροσφοράς. Ο Χριστός δεν έδωσε στην Εκκλησία «εξουσία», αλλά το Άγιο Πνεύμα: «Λάβετε Πνεύμα Άγιον...». Η εξουσία, εν Χριστώ, επέστρεψε στον Θεό, κι ο άνθρωπος θεραπεύτηκε από το «διοικείν και διατάζειν».

Στο εξηκοστό πρώτο έτος της ζωής μου, ξαφνικά αναρωτιέμαι: Πώς τα πάντα έχουν τόσο πολύ διαστρεβλωθεί; Και φοβούμαι!»

Φοβερό; Κι όμως αυτός ο άνθρωπος με την τόσο βαθειά απέχθεια, και συμβιβασμό ταυτόχρονα με την “ψεύτικη ζωή” του, υπήρξε και θεωρείται ακόμα, ένας στυλοβάτης της σύγ­χρονης “ακαδημαϊκής” θεολογίας μας. Πώς να μην κλάψου­με πικρά; Πώς κατασκευάσαμε έναν τέτοιο φτιαχτό “θεολογι­κό” κόσμο; Και πώς να μην αρνηθούμε ολόκληρη την εκκλη­σιαστική πατερική μας κληρονομιά, εφόσον αυτός είναι ο σκοπός αυτού του φτιαχτού κόσμου!;

Οι εργασίες του στη Θεία Ευχαριστία εδραιώνουν την ευχαριστιακή εσχατολογία των ημερών μας

Δευτέρα 3 Φεβρουαρίου 2025

Ο ΑΘΗΝΑΓΟΡΑΣ … Ο ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ … Ο ΠΑΪΣΙΟΣ … - ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΤΤΑΔΑΚΗΣ


Ο ΑΘΗΝΑΓΟΡΑΣ … Ο ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ … Ο ΠΑΪΣΙΟΣ …

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΤΤΑΔΑΚΗΣ

Αποφεύγω τον εντυπωσιακό Αντί-τίτλο: «Όταν ο Όσιος Παϊσιος δεν διέκοψε το μνημόσυνο του Αθηναγόρα»! Όμως περί αυτού ο λόγος, και το θέμα είναι πολύ σοβαρό. Επανέρχομαι, λοιπόν, με αφορμή κάποια ατυχή σχόλια ανώνυμων για τη στάση του που διάβασα στο πρόσφατο γραπτό μου: «Το γαρ γράμμα αποκτείνει, το δε Πνεύμα ζωοποιεί»- Αναστάσιος, 3.8.2017-σχόλια κατάλοιπα των επί έτη γραπτών με τον ίδιο τίτλο, αλλά χωρίς το αρνητικό «δεν» πρόσημο στον αόριστο «διέκοψε» !

Α. Ο Α θ η ν α γ ό ρ α ς.

1923. Ιταλικά πολεμικά κανονιοβολούν την Κέρκυρα … ο Μητροπολίτης της -Αθηναγόρας- είναι μέσα σε μια βάρκα, και σπεύδει «υπό την σκιάν των οβίδων» στον Ιταλό ναύαρχο … Γενναιοψυχία … αυτοθυσία … προμήνυμα αυριανού ηγέτη …
1930-1948. Αρχιεπίσκοπος Αμερικής. Ειρηνεύει τις εκεί διχασμένες από πάθη πολιτικής μωρίας ελληνικές κοινότητες … προμήνυμα ηγέτη αδελφικού μηνύματος …
1948-1972. «Άγγελος της λυχνίας» της Κωνσταντινούπολης-Νέας Ρώμης». Οικουμενικός Πατριάρχης. Σε διαρκή Γολγοθά! Ο θάνατος στην πόρτα του! Τουρκική μισαλλοδοξία, και αίμα σε Κωνσταντινούπολη και Σμύρνη- 1955 !
1964. Παραμονή Θεοφανείων! Στα Ιεροσόλυμα, του Σταυρού, του Τάφου, της Ανάστασης του Χριστού! Τι θαύμα! Τι ευλογία Θεού! Το πιο μεγάλο γεγονός της χριστιανοσύνης εννιά αιώνες μετά! Όχι στη Ρώμη, ούτε στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί, παρά την εντολή του Χριστού, «ουχ ούτως έσται εν υμίν», κρατεί ακόμα καλά «η απαίτηση» των δυο Ζεβεδαίων!

Ψηλός σαν κυπαρίσσι, επιβλητικός με την κάτασπρη μακριά γενειάδα, και χέρια ανοιχτή αγκαλιά, να κλείνουν με αγάπη τον ισότιμο της μεγάλης πίκρας δυτικό αδελφό, τον Πάπα Παύλο Στ΄! Αλήθεια, τι διαφορετικό θα ήθελε ή θα έκανε Αυτός που υπέμενε και επέμενε να παρακαλεί πάνω από το Σταυρό: «Πάτερ άφες αυτοίς, ου γαρ οίδασι τι ποιούσι»; Αυτός που λίγες ώρες πριν επίσης παρακαλούσε θερμά «ίνα πάντες εν ώσιν, και εγένετο ο ιδρώς αυτού ωσεί θρόμβοι αίματος»;
Αλλά! «Ου μετά πολλάς ταύτας ημέρας», στην Ελλάδα το πράγμα περνάει αλλιώς! Η περιβόητη «στροφή στην Ορθοδοξία», υπαγορεύει πλεύση Αντί-Δυτική! Και η κίνηση Αθηναγόρα έσκασε σαν βόμβα μεγατόνων, που έπρεπε ανάλογα να αντισταθμιστεί. Ο Αθηναγόρας, λοιπόν, «μήδισε»! Ο Πατριάρχης, «πούλησε» την Ορθοδοξία στον Πάπα … Ένας Μητροπολίτης διακόπτει το Λειτουργικό του μνημόσυνο, παύει να εκφωνεί στη Λειτουργία, «του πατρός και Αρχιεπισκόπου ημών Αθηναγόρα, και Οικουμενικού Πατριάρχου»! Δηλαδή, αρνείται κοινωνία με τον κατά τους Κανόνες της Εκκλησίας, «εις τύπον και τόπον «Χριστού» στα όρια αυτού. Δεν επαναλαμβάνω τα παρεπόμενά της, απλώς σημειώνω ότι το αυτό αποτολμούν ένας ή δυο Μητροπολίτες ακόμα, και, οι Ηγούμενοι και Αντιπρόσωποι των Μονών του Αγίου Όρους, πλην του Ηγούμενου της Μονής Σταυρονικήτα Αρχιμανδρίτη π. Βασίλειου Γοντικάκη, νέου τότε θεολόγου, δόκιμου ορθόδοξου στοχαστή!

Β. Ο Β α σ ί λ ε ι ο ς.

21.11.1968. Ο Αρχιμανδρίτης, Ηγούμενος της Μονής Σταυρονικήτα π. Βασίλειος Γοντικάκης, ρέκτης της κίνησης, «στροφή στην Ορθοδοξία», καταθέτει Επιστολή, στην οποία με υψιπετή θεολογικά άλματα στοχάζεται, «είναι δεν είναι σχίσμα η διακοπή του μνημόσυνου αυτού»; Ωστόσο! Δεν προβαίνει σε διακοπή του Λειτουργικού μνημόσυνου του Αθηναγόρα! Εμμένει στη μη διακοπή του! Όταν Λειτουργεί συνεχίζει να εκφωνεί, «του πατρός και Αρχιεπισκόπου ημών Αθηναγόρα, και Οικουμενικού Πατριάρχου»,
Αυτή την Επιστολή, επαναλαμβάνω, της εμμονής στη μη διακοπή του μνημόσυνου του Αθηναγόρα, υπογράφουν, ο ίδιος, ο Ιερομόναχος Γρηγόριος Χατζηεμμανουήλ -αν δεν κάνω λάθος παλιός συμφοιτητής του- και, ο τότε ονομαστός ήδη Αγιορείτης -και όχι μόνο- μοναχός, νυν Όσιος Παϊσιος». Βάζω πάλι στο πλάι το ότι, ως μοναχός δεν είχε καμιά σχέση με το Λειτουργικό μνημόσυνο του Πατριάρχη -δεν είναι Λειτουργός, άρα δεν εκφωνεί, «του πατρός και Αρχιεπισκόπου ημών Αθηναγόρα….», τουτέστιν δε διακόπτει αυτό που δεν εκφωνεί- δεν παύω όμως να επισημαίνω ότι, η Επιστολή που υπογράφει είναι κείμενο που επέμενε στη μη διακοπή του Λειτουργικού μνημόσυνου του Αθηναγόρα, και όχι στη διακοπή. Που σημαίνει ότι η υπογραφή Παϊσίου, είναι υπογραφή που μπαίνει σε γραπτό, όχι διακοπής του μνημόσυνου του Πατριάρχη, αλλά συνέχισης της μη διακοπής!
7.10.1970. Περίπου δυο χρόνια μετά, ο Ηγούμενος της Σταυρονικήτα π. Βασίλειος Γοντικάκης, αρπάζεται από ατυχή, ως θεωρεί, διατύπωση του Πατριάρχη για το Άγιο Πνεύμα, γράφει και υπογράφει αυτός μόνος «εκ μέρους της Αδελφότητος» την Επιστολή διακοπής του Λειτουργικού μνημόσυνου του Αθηναγόρα! Κατά ένα τρόπο, μπορεί να πει κανείς, βρίσκει «έξοδο διαφυγής» από τον ασφυκτικό κλοιό που του είχαν δημιουργήσει οι άλλοι διακόψαντες Αγιορείτες Ηγούμενοι. Πράγμα που, συγκρίνοντας κανείς αυτά τα δυο γραπτά με τα τελευταία του Προ-Συνοδικά και Μετά-Συνοδικά, υψιπετή στο θεολογικό στοχασμό τους, όμως κάθε άλλο παρά αρνητικά για την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδοξίας, μπορεί να είναι άκομψο να γράφει κανείς για «κουτουράδα» του τριαντάχρονου που αναθεωρεί εμφανώς ο ογδοντάχρονος, δεν είναι όμως ελλειπτικό σεβασμού. Όταν μάλιστα αυτός συν την εκτίμηση στο Γέροντα έχουν κατατεθεί από το 1974 στην κριτική παρουσίαση του θαυμάσιου βιβλίου του «Εισοδικόν» - «Ανάπλασις», τ.227/1974 !
   Ως προς το μοναχό Εφραίμ Κατουνακιώτη, άλλο η εξαίρετη και αξιοθαύμαστη μακρόχρονη ασκητική του ζωή, που χωρίς να με απολείπει, κάθε άλλο παρά έχει ανάγκη τον από μέρους μου σεβασμό, και εντελώς άλλο, η τουλάχιστον αφελής επίκληση «αποκάλυψης του Θεού», ήγουν μεταβίβασης εν προσευχή στο Θεό σεβαστού προσωπικού καημού του περί … «δαιμονισμού» της Οικουμενικής Κίνησης ως επιχειρήματος κατά της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδοξίας, που υποτίθεται δεν την υιοθετεί, όταν απανθίσματα και μόνο από τον κορυφαίο Πρωτοπρεσβύτερο π. Γεώργιο Φλορόφσκυ βάζουν τα πράγματα στη θέση τους ορθόδοξα, λίαν ορθόδοξα με την απλή αναφορά στο χρέος της οικουμενικής μαρτυρίας που βαρύνει την Ορθοδοξία ως την ατόφια συνέχεια της «Μίας, Αγίας, Καθολικής, και Αποστολικής Εκκλησίας» !!

Γ. Ο Π α ϊ σ ι ο ς.

«Όταν ο άγιος Παΐσιος διέκοψε το μνημόσυνο του Οικουμενικού Πατριάρχη Αθηναγόρα»! Αυτός ο εντυπωσιακός τίτλος μπορεί να «κοσμεί» χρόνια τώρα γραπτά κάποιων σε πολλές ιστοσελίδες, αλλά δε στηρίζεται στα ανωτέρω κείμενα του Ηγούμενου της Μονής Σταυρονικήτα Αρχιμανδρίτη π. Βασίλειου Γοντικάκη. Για να μην πει κανείς ότι μετέρχονται τη σοφιστεία, «τον ήττονα λόγον κρείτω ποιείν», κοινώς, «να βγάζουν το μαύρο, άσπρο». Βασικό γραπτό για τη στάση του τότε «Αγιορείτη -και όχι μόνο- μοναχού, ερημίτη, Γέροντα», ως υπογράφεται ο νυν Όσιος Παϊσιος, στο θέμα του μνημόσυνου του Πατριάρχη Αθηναγόρα, πρέπει να θεωρηθεί η δημοσιευμένη, στον «Ορθόδοξο Τύπο» της 1.3.1969, μόλις τρεις μήνες και κάτι μετά την από 21.11.1968 σχετική του π. Βασιλείου τη διαλαμβάνουσα την εμμονή στη μη διακοπή του, Επιστολή του προς Αρχιμανδρίτη π. Χαράλαμπο Βασιλόπουλο.
Μια Επιστολή ισχυρό σήμα χριστιανικής αδελφοσύνης! Καθώς: 1. Αποπνέει, «ευωδία ασκητικής ταπείνωσης» -«… Εθεώρησα καλόν, εκτός από τις προσευχές μου, να στείλω και ένα μικρό κομματάκι κλωστή (που έχω σαν φτωχός μοναχός… Θα ήθελα να ζητήσω συγγνώμην εν πρώτοις απ' όλους, που τολμώ να γράψω κάτι, ενώ δεν είμαι ούτε άγιος ούτε θεολόγος…. Και πάλιν έρχομαι να ζητήσω ειλικρινώς συγγνώμην από όλους, διότι ετόλμησα να γράψω. Εγώ είμαι ένας απλός Μοναχός…» 2. Εκπέμπει «πνεύμα
χριστιανικής συνδιαλλαγής» -κάνει σχετική έκκληση σε τρεις μερίδες ορθοδόξων εντός της Εκκλησίας, «τους φιλενωτικούς αδελφούς», τα «πιστά μέλη της Εκκλησίας», «σε μια τρίτη μερίδα μέσα εις την Εκκλησίαν». Και προσέξτε τι λέει ρητά: «Το να διακόψῃ κανείς το μνημόσυνον του Πατριάρχου,, να αποσχισθή και να δημιουργήσῃ ιδικήν του Ἐκκλησίαν και να εξακολουθῇ να ομιλή υβρίζοντας τον Πατριάρχην, αυτό, νομίζω, είναι παράλογον»! Και καρφώνει ιδού ποιους, -«Επειδή συνέβη στο Καλύβι των (ομιλώ δια τα εν Αγίῳ Ὄρει συμβαίνοντα) να υπάρχῃ και Ναός, ενόμισαν ότι μπορούν να κάνουν και δική τους ανεξάρτητη Εκκλησία. Εάν οι φιλενωτικοί δίνουν το πρώτο πλήγμα στην Εκκλησία, αυτοί, οι ανωτέρω, δίνουν το δεύτερο» 3. Αγωνιά, και μάλιστα υπερβολικά, ως υιός για τη φιλενωτική κίνηση του Πατριάρχη, τον οποίο όμως δεν παύει να θεωρεί και να αποκαλεί -«του πατέρα μας κ. Αθηναγόρα»! 4. Και κλείνει την Επιστολή με μια πρόταση-έκκληση για «Υπέρβαση και σύνθεση»-α. «Όλοι χρειάζονται εις την Ἐκκλησίαν. Όλοι οι Πατέρες προσέφεραν τας υπηρεσίας των εις Αυτήν. Και οι ήπιοι χαρακτήρες και οι αυστηροί. Όπως δια το σώμα του ανθρώπου είναι απαραίτητα και τα γλυκά και τα ξινά, και τα πικρά ακόμη ραδίκια (το καθένα έχει τις δικές του ουσίες και βιταμίνες), έτσι και διά το Σώμα της Εκκλησίας. Όλοι είναι απαραίτητοι. β. «Ο ένας συμπληρώνει τον πνευματικόν χαρακτήρα του άλλου και όλοι εἴμεθα υποχρεωμένοι να ανεχώμεθα όχι μόνον τον πνευματικόν του χαρακτήρα, αλλά ακόμη και τις αδυναμίες, που έχει σαν άνθρωπος». Ήταν καλόγερος όνομα και πράγμα ο άνθρωπος, ο νυν Όσιος Παϊσιος!


ΔΥΟ ΜΕΓΑΛΑ ΟΧΙ ΚΥΡΙΑΡΧΗΣΑΝ ΣΤΗΝ ΝΕΩΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΑΣ ΤΟ ΟΧΙ ΤΟΥ ΜΕΤΑΞΑ ΣΤΟΥΣ ΙΤΑΛΟΥΣ ΠΟΥ ΕΣΩΣΕ ΤΟ ΑΝΔΡΙΚΟ ΦΡΟΝΗΜΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΟΧΙ ΤΟΥ ΓΟΝΤΙΚΑΚΗ ΣΤΟΝ ΠΑΙΣΙΟ ΠΟΥ ΕΣΩΣΕ ΤΟ ΔΙΑΦΩΤΙΣΤΙΚΟ ΦΡΟΝΗΜΑ ΤΩΝ ΝΕΟΟΡΘΟΔΟΞΩΝ. 
Ο ΑΘΗΝΑΓΟΡΑΣ ΑΓΑΠΟΥΣΕ ΙΔΙΑΙΤΕΡΩΣ ΤΗΝ ΣΑΜΠΑΝΙΑ ΣΥΝΟΔΕΥΌΜΕΝΗ ΜΈ ΤΟ ΦΡΕΣΚΟ ΑΕΡΑΚΙ ΤΩΝ ΘΑΛΑΜΗΓΩΝ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΚΑΘΩΣ ΕΣΚΙΖΑΝ ΤΟ ΑΙΓΑΙΟ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΑΝΑΣΤΗΣΟΥΝ ΤΟΝ ΜΥΘΙΚΟ ΜΙΝΩΤΑΥΡΟ. ΓΙΑ ΒΡΑΔΥΝΟ ΣΑΝ ΓΝΗΣΙΟΣ ΗΠΕΙΡΩΤΗΣ ΠΡΟΤΙΜΟΥΣΕ ΜΙΑ ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΟΤΑ ΒΡΑΣΤΗ.

Τρίτη 18 Ιουνίου 2024

Πριν οκτώ χρόνια, 18 με 27 Ιουνίου το 2016 συγκροτήθηκε η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος, στην Ορθόδοξη Ακαδημία στην Κρήτη.

 Πριν οκτώ χρόνια, 
18 με 27 Ιουνίου το 2016 συγκροτήθηκε 
η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος, 
στην Ορθόδοξη Ακαδημία στην Κρήτη. 

"Ἡ παροῦσα Σύνοδος, ἀρξαμένη τοῦ ἔργου αὐτῆς καὶ κατακλείουσα αὐτὸ διὰ τῆς τελέσεως τοῦ μεγάλου Μυστηρίου τῆς Εὐχαριστίας, διακηρύττει ὅτι ὕψιστος σκοπὸς αὐτῆς εἶναι ἡ ἐπιβεβαίωσις τῆς ἑνότητος ἡμῶν "ἐν τοῖς Μυστηρίοις", καὶ ἡ παντὶ σθένει διατήρησις καὶ διαφύλαξις αὐτῆς."

Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος


 " Όντως ! Και Αγία και Μεγάλη η Σύνοδος της Ορθοδοξίας-Ιούνιος, 2016- στην Αποστολική μας μεγαλόνησο, την Κρήτη. Σημαδεμένη με την εναρκτήρια Λειτουργία της γιορτής των Γενεθλίων της Εκκλησίας, της Πεντηκοστής, από την πυρφόρο χάρη του Αγίου Πνεύματος που, «θεραπεύει τα ασθενή και αναπληρώνει τα ελλείποντα» !

       Αγία, γιατί η Ορθοδοξία ως η απαρέγκλιτη συνέχεια της ενωμένης Μίας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας ευλογήθηκε να εκπέμψει σήμα μαρτυρίας ζώντος Θεού σε καίρια σύγχρονα προβλήματα ! Μεγάλη, γιατί αντιμετώπισε με διακριτική οικονομία και ευδιάκριτη αδελφική αλληλοπεριχώρηση το θέμα «αιχμής», τις σχέσεις της Ορθόδοξης Εκκλησίας με το θρυμματισμένο, λόγω του μη επαρκώς «ουρανωθέντος γεώδους φυράματος» όλων, υπόλοιπο χριστιανικό κόσμο!"

Αθανάσιος Κοτταδάκης


 
ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΑΓΑΠΗ κ. ΚΟΤΤΑΔΑΚΗ ΡΙΞΤΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΒΑΣΙΛΑ. Ο ΟΡΟΣ ΣΗΜΑΙΝΕΤΑΙ ΕΝ ΤΟΙΣ ΜΥΣΤΗΡΙΟΙΣ ΔΕΝ ΕΝΝΟΕΙΤΑΙ ΟΤΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ, ΣΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ.
ΚΡΙΜΑ ΠΟΥ ΕΛΕΙΠΕ Η ΠΑΡΕΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΕΛΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗΣ ΑΠΟ ΚΑΘΕ ΠΡΟΣΤΑΤΗ.

Πέμπτη 13 Ιουνίου 2024

Το «Σχέδιο Β» της Δύσης εναντίον της Ρωσίας!

Οι χώρες του ΝΑΤΟ, με τις ευλογίες των ΗΠΑ, σχεδιάζουν χτυπήματα με συμμαχικά οπλικά συστήματα στο ρωσικό έδαφος, ώστε να προκαλέσουν μια δυναμική αντίδραση του Πούτιν

 

Aπό τις αρχές του 2024 έχει γίνει κατανοητό ότι η Ουκρανία του Ζελένσκι, με τους δυτικούς υποστηρικτές – πάτρωνές του, δεν είναι σε θέση να σταματήσει ή να εκδιώξει ή να νικήσει τον εισβολέα Βλαντιμίρ Πούτιν.

Η Ουκρανία -ό,τι απομένει από τη χώρα μετά την προσάρτηση των ρωσόφωνων περιοχών και της Κριμαίας στη Ρωσία– έχει δηλώσει δημοσίως και επισήμως ότι έχει μεγάλη έλλειψη οπλικών συστημάτων, ενώ έχει εξαντληθεί πλέον το ανθρώπινο δυναμικό για την αντιμετώπιση των εντεινόμενων ρωσικών επιθέσεων και κατάληψης ουκρανικών περιοχών.

Αφού χάθηκαν οι επιχειρήσεις για όλους τους προηγούμενους μήνες -και αφού συνολικά ΗΠΑ και νατοϊκές χώρες έχουν ξοδέψει πάνω από 236 δισ. δολάρια για τη χρηματοδότηση του πολέμου στην Ουκρανία-, οι δυτικές δυνάμεις ψάχνουν την αντίδρασή τους από τον περασμένο Απρίλιο, με «μπροστάρη» τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν σε συνεργασία με τις ΗΠΑ. Η Δυτική Συμμαχία απέναντι στη Μόσχα του Πούτιν επέλεξε και θέλει να εφαρμόσει το «Σχέδιο Β», χωρίς να υπάρχει αυτή τη στιγμή καμιά επίσημη διεθνής συμφωνία ή δέσμευση, παρά μόνο αναγνωριστικές δηλώσεις, για να ζυγιστούν οι ρωσικές αντιδράσεις.

ΝΑΤΟϊκά οπλικά συστήματα

Το «Σχέδιο Β» αποσκοπεί στη χρήση αμερικανικών – νατοϊκών μεγάλου βεληνεκούς οπλικών συστημάτων -τα οποία μπορούν να φέρουν και πυρηνικές κεφαλές- για ασύμμετρες επιθέσεις εναντίον ρωσικών υποδομών και κατοικημένων περιοχών μέσα στο έδαφος της Ρωσίας – και όχι μόνο στις προσαρτημένες από τη Ρωσία ουκρανικές περιοχές. Αυτά τα βαριά μεγάλου βεληνεκούς δυτικά οπλικά συστήματα δεν θα αναπτυχθούν κατ’ ανάγκην στο ουκρανικό έδαφος, αλλά θα μπορούν να ενεργοποιούνται και από τις νατοϊκές χώρες, στις οποίες είναι ήδη εγκαταστημένα.

Η επισημοποίηση και εφαρμογή του «Σχεδίου Β» δεν αφήνει καμιά αμφιβολία ότι οι ΗΠΑ και η Ευρωπαϊκή Ενωση, με μια αχαρτογράφητη συλλογιστική, δεν επιθυμούν ούτε τη διάσωση του ουκρανικού λαού, που ενσαρκώνει πλέον τη σύγχρονη εκδοχή της θυσίας της Ιφιγένειας ούτε τη διάσωση της Ουκρανίας από την απόλυτη καταστροφή και ταπεινωτική ήττα. Αποσκοπούν ευθέως και ξεδιάντροπα στην καθαρή απειλή ασφάλειας της ίδιας της Ρωσίας με χτυπήματα στο έδαφός της, ώστε να προκαλέσουν μια δυναμική αντίδραση της Μόσχας. Ευελπιστώντας ότι ο στριμωγμένος Πούτιν θα αναγκαστεί να χρησιμοποιήσει πρώτος έστω και μικρού βεληνεκούς πυρηνικές κεφαλές ως αντίποινα. Κάτι τέτοιο θα δικαιολογούσε την ενεργοποίηση του πυρηνικού δόγματος για αποτρεπτικό χτύπημα, που προηγουμένως θα έχει μετατραπεί σιωπηλά σε χτύπημα αφοπλισμού.

Με δυο λόγια η αχαρτογράφητη αμερικανονατοϊκή συλλογιστική διαμορφώνεται σε αμερικανονατοϊκή επιχείρηση εναντίον της Ρωσίας, που οδηγεί σε ευθεία σύγκρουση ΝΑΤΟ – Ρωσίας.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει εμπλέξει τη χώρα, διευκολύνοντας εκτός των άλλων σιωπηλώς αλλά συστηματικώς τους νέους αμερικανονατοϊκούς σχεδιασμούς. Η επιλογή των στόχων που θα πληγούν εντός ρωσικού εδάφους (αν και όταν εφαρμοστεί το «Σχέδιο Β» της Δύσης) και ο εντοπισμός τους γίνονται από τους δορυφόρους, αλλά υλοποιούνται κυρίως με τα ειδικά αεροσκάφη εναέριας επιτήρησης AWACS. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη συστηματικώς εκχωρεί παράνομα άδειες για εναέριο ανεφοδιασμό (air to air refueling) στην RAF, δηλαδή τη βρετανική πολεμική αεροπορία μέσα στο FIR Αθηνών.

                                    
                                         Βρετανικό αεροσκάφος εναέριας επιτήρησης AWACS

Τα βρετανικά αυτά αεροσκάφη αναγνώρισης AWACS πηγαίνουν στη Μαύρη Θάλασσα προκειμένου να εντοπίζουν και να καταγράφουν μέσα στη Ρωσία τους στόχους. Η παρανομία έγκειται στο γεγονός ότι η Ελλάδα δίνει άδεια στη RAF για εναέριο ανεφοδιασμό χωρίς να έχει υπογράψει επίσημο διμερές μνημόνιο συνεργασίας, όπως έχει γίνει π.χ. με τις ΗΠΑ ή τη Γαλλία, με αποτέλεσμα το FIR Αθηνών να καθίσταται ξέφραγο αμπέλι, δεδομένου ότι η RAF γράφει στα παλιά της τα παπούτσια τους κανονισμούς του ICAO. Η «κυριακάτικη δημοκρατία» παρουσιάζει δύο από τις πλείστες ελληνικές διεθνείς αγγελίες στην οποία αναγράφεται η άδεια εναέριου ανεφοδιασμού των αεροσκαφών.

                                
                               Δύο από τις πολλές ελληνικές διεθνείς αγγελίες για τον παράνομο εναέριο 
                               ανεφοδιασμό μέσα στο FIR Aθηνων των βρετανικών αεροσκαφών εναέριας 
                               επιτήρησης AWACS

Η αντίδραση Πούτιν στο αμερικανονατοϊκό σχέδιο

Ο Ρώσος πρόεδρος επέλεξε το έδαφος του Ουζμπεκιστάν για την αντίδρασή του στο αμερικανονατοϊκό σχέδιο για τη χρήση μεγάλου βεληνεκούς όπλων -που μπορεί να φέρουν και πυρηνικές κεφαλές- εναντίον στόχων μέσα στο έδαφος της Ρωσίας. Ο Πούτιν εξήγησε ότι αυτά τα όπλα μεγάλου βεληνεκούς είναι νατοϊκής κατασκευής, εκτοξεύονται και επιχειρούν με νατοϊκό προσωπικό, με την άδεια των κατασκευαστών τους, ενώ οι ρωσικοί στόχοι επιλέγονται και αποφασίζονται από εμπειρογνώμονες του ΝΑΤΟ. Επομένως η Ρωσία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια αμερικανονατοϊκή επιχείρηση που στοχεύει στο έδαφος της Ρωσίας, δηλαδή απειλεί την ασφάλεια της Ρωσίας.

Ο Βλαντιμίρ Πούτιν παρατήρησε με το γνωστό παγωμένο ύφος του ότι οι αξιωματούχοι χειριστές αυτών των νατοϊκών όπλων προέρχονται ή είναι εγκαταστημένοι σε μικρές ευρωπαϊκές χώρες, κατά κανόνα πυκνοκατοικημένες. Αυτός είναι ένας παράγων που πρέπει να υπολογιστεί πολύ σοβαρά προτού η Δύση αρχίσει να συζητά για επιχειρήσεις της βαθιά μέσα σε ρωσικό έδαφος. Με αυτόν τον διπλωματικό τρόπο ο Πούτιν προειδοποίησε τη Δύση ότι οποιαδήποτε δυτική επίθεση σε ρωσικό έδαφος θα προκαλέσει ένα άμεσο και άγριο χτύπημα αντιποίνων. Τα νατοϊκά όπλα που θα χρησιμοποιηθούν εναντίον της Ρωσίας -είτε βρίσκονται σε ουκρανικό έδαφος είτε στη νατοϊκή χώρα εγκατάστασής τους- θα χτυπηθούν σε οποιαδήποτε χώρα βρίσκονται.

Την ίδια στιγμή, όμως, ο Πούτιν διαβεβαιώνει ότι ο ίδιος δεν πρόκειται να επιτεθεί και πολύ περισσότερο να εισβάλει σε ευρωπαϊκή, νατοϊκή χώρα για να την καταλάβει. Δι’ αυτού του τρόπου η Μόσχα επιχειρεί να αντιμετωπίσει τους ισχυρισμούς -και την προπαγάνδα- ευρωπαϊκών χωρών -ενίοτε και των Βρυξελλών- ότι ετοιμάζει επίθεση εναντίον ευρωπαϊκών – νατοϊκών χωρών. Το τελευταίο διάστημα, πάντως, η απερχόμενη Ευρωπαϊκή Επιτροπή και κράτη-μέλη επιμένουν ότι φοβούνται για την ασφάλεια και κυριαρχία τους από ρωσική επίθεση, ισχυρισμός αυτός που χρησιμοποιείται από ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για την αναγκαιότητα ενίσχυσης του ευρωπαϊκού στρατού και ανάπτυξης της οικονομίας πολέμου μέσα στην Ευρωπαϊκή Ενωση.

                                           

Ολα θα κριθούν στον εορτασμό για τα 75 χρόνια της Συμμαχίας

Στις αρχές Ιουλίου, στην Ουάσινγκτον, τα κράτη-μέλη της Συμμαχίας στη Σύνοδο Κορυφής θα εορτάσουν τα 75 έτη της Συμμαχίας και θα «ανανεώσουν τους όρκους τους» για την ευρωατλαντική ασφάλεια. Στην πραγματικότητα θα επιχειρήσουν να αποσπάσουν ομόφωνη απόφαση για τη χρήση από το ουκρανικό έδαφος αλλά και από νατοϊκές χώρες μεγάλης εμβέλειας οπλικών συστημάτων για πλήγματα μέσα στο έδαφος της Ρωσίας.

Οι εξέλιξεις αυτές αναμένονται να είναι καθοριστικές για το μέλλον και τον ρόλο της Συμμαχίας 75 χρόνια μετά την ίδρυσή της και την επαναφορά ενός σύγχρονου Ψυχρού Πολέμου με τη Ρωσία. Οπως είναι γνωστό, οι δυτικές δυνάμεις απαιτούν την πλήρη αποχώρηση των ρωσικών δυνάμεων από την Ουκρανία στα σύνορα του 1991 και την πλήρη ένταξη του Κιέβου στο ΝΑΤΟ. Στον αντίποδα, η Μόσχα δεν παραιτείται από τις περιοχές που έχει καταλάβει και απαιτεί διεθνή δέσμευση ότι η Ουκρανία δεν θα καταστεί κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ, δηλαδή το ΝΑΤΟ δεν θα έρθει στην αυλή της Ρωσίας.

Οι αποφάσεις αυτές είναι επείγουσες και για τον λόγο ότι τον Νοέμβριο του 2024 θα γίνουν οι αμερικανικές εκλογές, με τον επόμενο πρόεδρο, ειδικά αν αυτός είναι ο Ντ. Τραμπ, να δεσμεύεται χειροπόδαρα από τις αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής. Προηγουμένως, στις 15-16 Ιουνίου στο Μπούργενστοκ της Ελβετίας θα συγκληθεί η διάσκεψη ειρήνης για την Ουκρανία, με συμμετοχή 160 αντιπροσώπων κυβερνήσεων, διεθνών οργανισμών κ.λπ. για να εξεταστεί το μέλλον της Ουκρανίας… χωρίς τον ξενοδόχο, δηλαδή το αντίπαλο κράτος, τη Ρωσία.

Ο αποκλεισμός της Ρωσίας έγινε κατ’ απαίτηση του κ Ζελένσκι, ο οποίος όμως παρακάλεσε δημοσίως τον πρόεδρο της Κίνας να παραστεί. Ο κ. Τζινπίνγκ, πάντως, απέρριψε την πρόσκληση με το λογικό επιχείρημα ότι σε μια διάσκεψη ειρήνης κατ’ ανάγκην συμμετέχουν όλοι οι εμπλεκόμενοι, αν υπάρχει η θέληση για ειρηνική διευθέτηση του θέματος, που όμως δεν υπάρχει για τη Δύση και τον κ. Ζελένσκι.

 https://www.newsbreak.gr/kosmos/620649/to-schedio-v-tis-ysis-enantion-tis-rosias/

Τρίτη 5 Σεπτεμβρίου 2023

ΣΤΑ ΠΕΡΙ ΝΕΣΤΟΡΙΑΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΤΡΕΜΠΕΛΑ - ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΤΤΑΔΑΚΗΣ

ΣΤΑ ΠΕΡΙ ΝΕΣΤΟΡΙΑΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΤΡΕΜΠΕΛΑ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΤΤΑΔΑΚΗΣ

Ιδού λοιπόν στο πρωτότυπο και σε μετάφραση το κείμενο Αγίου Ιωάννη του Δαμασκηνού «περί προκοπής».

«Προκόπτειν δὲ λέγεται «σοφίᾳ καὶ ἡλικίᾳ καὶ χάριτι», τῇ μὲν ἡλικίᾳ αὔξων, διὰ δὲ τῆς αὐξήσεως τῆς ἡλικίας τὴν ἐνυπάρχουσαν αὐτῷ σοφίαν εἰς φανέρωσιν ἄγων· ἔτι δὲ τὴν τῶν ἀνθρώπων ἐν σοφίᾳ καὶ χάριτι προκοπὴν καὶ τὴν τελείωσιν τῆς τοῦ Πατρὸς εὐδοκίας, ἤγουν τὴν τῶν ἀνθρώπων θεογνωσίαν τε καὶ σωτηρίαν οἰκείαν προκοπὴν ποιούμενος καὶ οἰκειούμενος πανταχοῦ τὸ ἡμέτερον.
Οἱ δὲ προκόπτειν αὐτὸν λέγοντες σοφίᾳ καὶ χάριτι, ὡς προσθήκην τούτων δεχόμενον, οὐκ ἐξ ἄκρας ὑπάρξεως τῆς σαρκὸς γεγενῆσθαι τὴν ἕνωσιν λέγουσιν, οὐδὲ τὴν καθ᾿ ὑπόστασιν ἕνωσιν πρεσβεύουσι, Νεστορίῳ δὲ τῷ ματαιόφρονι πειθόμενοι, σχετικὴν ἕνωσιν καὶ ψιλὴν ἐνοίκησιν τερατεύονται, «μὴ γινώσκοντες, μήτε ἃ λέγουσι μήτε περὶ τίνων διαβεβαιοῦνται».
Εἰ γὰρ ἀληθῶς ἡνώθη τῷ Θεῷ Λόγῳ ἡ σὰρξ ἐξ ἄκρας ὑπάρξεως, μᾶλλον δὲ ἐν αὐτῷ ὑπῆρξε καὶ τὴν ὑποστατικὴν πρὸς αὐτὸν ἔσχε ταυτότητα, πῶς οὐ τελείως κατεπλούτησε πᾶσαν σοφίαν καὶ χάριν;
Οὐκ αὐτὴ τῆς χάριτος μεταλαμβάνουσα, οὐδὲ κατὰ χάριν τῶν τοῦ Λόγου μετέχουσα, ἀλλὰ μᾶλλον διὰ τὴν καθ᾿ ὑπόστασιν ἕνωσιν τῶν τε ἀνθρωπίνων τῶν τε θείων τοῦ ἑνὸς Χριστοῦ γεγονότων, ἐπειδὴ ὁ αὐτὸς ἦν Θεός τε ὁμοῦ καὶ ἄνθρωπος, τὴν χάριν καὶ τὴν σοφίαν καὶ πάντων τῶν ἀγαθῶν τὴν πληρότητα τῷ κόσμῳ πηγάζουσα».

Για την προκοπή.

«Λέγεται μάλιστα ότι (ο Χριστός) πρόκοβε «στη σοφία, τη σωματική ανάπτυξη και τη χάρη»· μεγάλωνε στο σώμα, και με τη σωματική αύξηση φανέρωνε τη σοφία που είχε μέσα του. Ακόμη, έκαμε δική την προκοπή των ανθρώπων στη σοφία και χάρη και εκπλήρωνε το θέλημα του Πατέρα του, που ήταν να οδηγήσει τους ανθρώπους στη γνώση του Θεού και τη σωτηρία·
όλα τα δικά μας τα έκανε δικά του. Αυτοί όμως που λένε ότι πρόκοβε στη σοφία και τη χάρη, και εννοούν ότι αυτά (σοφία και χάρη) τα δεχόταν προσθετικά, υποστηρίζουν ότι η ένωση δεν έγινε από την πρώτη αρχή της σαρκώσεως ούτε δέχονται την υποστατική ένωση· ακολουθούν τον ματαιόδοξο Νεστόριο και τερατολογούν για ελλιπή ένωση και φανταστική ενσάρκωση, «αγνοώντας και τί λένε και τι υποστηρίζουν». Διότι, αν η σάρκα ενώθηκε αληθινά με το Θεό Λόγο από την πρώτη στιγμή της υπάρξεώς της, ή καλύτερα, αν απόκτησε ύπαρξη μέσα του και είχε τη δική της υποστατική ταυτότητα, για ποιό λόγο να μη γίνει πολύ πλούσια σε κάθε σοφία και χάρη; Όχι επειδή η ίδια συμμετείχε στη χάρη, ούτε επειδή χαριστικά μετείχε στο Λόγο, αλλά περισσότερο, χάρη στην υποστατική ένωση των ανθρωπίνων και θείων γνωρισμάτων του ενός Χριστού, επειδή ο ίδιος ήταν μαζί και Θεός και άνθρωπος, πήγαζε στον κόσμο τη χάρη, τη σοφία και την πληρότητα όλων των αγαθώ»ν.

Ιδού και ο επίμαχος στίχος Λουκά 2,52. «Και ο Ιησούς προέκοπτε σοφία και ηλικία και χάριτι παρά Θεώ και ανθρώποις», συν μεταξύ άλλων το καίριο και αυθεντικό ερμηνευτικό Μεγάλου Αθανασίου που παραθέτει ο Π. Ν. Τρεμπέλας στο σχετικό Υπόμνημα στο Κατά Λουκά σ. 122.

«Ανθρωπίνως είρηται και ενταύθα το προκόπτειν, επεί και των ανθρώπων εστί πάλιν η προκοπή. Και γαρ και ο Ευαγγελιστής ούτω μετά ακριβούς της παρατηρήσεως λέγων, τη προκοπή συνήψε την ηλικίαν. Λόγος δε και Θεός ηλικία ου μετρείται, αλλά των σωμάτων εισίν αι ηλικίαι. Του σώματος άρα εστίν η προκοπή. Αυτού γαρ προκόπτοντος(αναπτυσσόμενου) προέκοπτεν εν αυτώ και η φανέρωσις της θεότητος τοις ορώσιν. Όσω δε η θεότης απεκαλύπτετο, τοσούτω πλείον η χάρις ηύξανεν ως ανθρώπου παρά πάσιν ανθρώποις … ει χρη δε και πιθανώς μετά του αληθούς ειπείν Αυτός εν εαυτώ προέκοπτε … Αληθινήν εφόρεσε σάρκα ο Λόγος. Και ώσπερ είπομεν, ότι σαρκί πέπονθε, και σαρκί επείνα και σαρκί εκοπίασεν. Ούτω και εικότως αν λέγοιτο(επομένως έτσι θα μπορούσε να λεχθεί) ότι σαρκί προέκοπτεν. Ουδέν γαρ ουδέ έξωθεν όντος του Λόγου εγίνετο η προκοπή … Αλλά το ανθρώπινον εν τη Σοφία προέκοπτεν υπεραναβαίνον κατ’ ολίγον (ξεπερνώντας λίγο-λίγο) την ανθρωπίνην φύσιν και θεοποιούμενον» !

Απλώς ελέγχω εαυτόν που οργίστηκα διαβάζοντας τα περί … νεστοριανισμού του Τρεμπέλα, και βιάστηκα κι έστειλα να συμπέσει το, «Ο πρύτανις των Ορθόδοξων Θεολόγων» που απαντάει σε όλα και δεν προσέχτηκε, γιατί άλλο είχε προτεραιότητα,
Αθανάσιος Κοτταδάκης
 
ΥΓ.  *Δες  και intv.gr
 «Ημερίδα για Π. Τρεμπέλα Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου», όπου η εισήγηση, «Η πνευματική και επιστημονική διαδρομή» του,  ζωντανή.


Ο κ. Κοτταδάκης μέ τήν πρώτη αγάπη. Πώς λέμε έρωτας μέ τήν πρώτη ματιά. Τό θέμα όμως πού προκύπτει είναι μήπως ο Τρεμπέλας υπήρξε ο ίδιος προσωπικώς Νεστοριανός, όχι δογματικώς βεβαίως, καί είχε τελικά μέ τόν Κύριο ελλιπή ένωση καί φανταστική ενσάρκωση τής Πίστης μας, όπως μάς τό ζητά ο Κύριος, τέκνο δός μοι σήν καρδίαν... Ας τό ερευνήσει καί ο κ. Κοτταδάκης.

Γιατὶ ὁ λόγος ἀναγνωρίζει ὅτι ἡ γνώση τῶν θείων εἶναι διπλή· ἡ σχετική, ποὺ βρίσκεται μόνο στὸ λόγο καὶ στὶς ἔννοιες καὶ ποὺ δὲν ἔχει κατὰ τὴν πράξη μὲ τὴν πείρα αἴσθηση ἐκείνου ποὺ ἔγινε γνωστὸ καὶ ποὺ μ᾿ αὐτὴν οἰκονομοῦμε τὴν παρούσα ζωή· καὶ ἡ πραγματικὴ ἀληθινὴ γνώση, ποὺ μὲ τὴν πείρα μόνο κατὰ τὴν πράξη χωρὶς λόγο καὶ ἔννοιες παρέχει ὅλη τὴν αἴσθηση ἐκείνου ποὺ ἔγινε γνωστὸ, μετέχοντάς το κατὰ χάρη, καὶ μὲ αὐτὴ τὴ γνώση ὑποδεχόμαστε κατὰ τὴ μελλοντικὴ κατάπαυση τὴν πάνω ἀπὸ τὴ φύση θέωση ποὺ πραγματοποιεῖται ἀδιάκοπα.
Γιατὶ εἶναι ἀδύνατο, λένε οἱ σοφοί, νὰ συνυπάρχουν ἡ ἐμπειρία τοῦ Θεοῦ καὶ ὁ λόγος περὶ Θεοῦ ἢ ἡ αἴσθηση τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ νόηση γι᾿ Αὐτόν.  Καὶ λόγο περὶ Θεοῦ ἀποκαλῶ τὴν γνωστικὴ θεωρία γι᾿ αὐτὸν ποὺ ἀναλογεῖ στὰ ὄντα, αἴσθηση τὴν μεθεκτικὴ πείρα τῶν πέρα ἀπὸ τὴ φύση ἀγαθῶν, καὶ νόηση τὴν ἁπλὴ καὶ ἑνιαία γνώση περὶ Θεοῦ μέσῳ τῶν ὄντων. Τὸ ἴδιο ἴσως μπορεῖ νὰ διαπιστωθεῖ καὶ σὲ κάθε ἄλλο πράγμα, ἂν ἡ ἐμπειρία αὐτοῦ τοῦ πράγματος σταματᾶ τὸ λόγο γι᾿ αὐτὸν καὶ ἡ αἴσθηση αὐτοῦ τοῦ πράγματος κάνει ἀργὴ τὴν νόηση περὶ αὐτοῦ. [Η ΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΗΣΥΧΑΣΜΟΥ] Πρὸς Θαλάσσιον Περὶ Διαφόρων ᾿Απόρων τῆς ῾Αγίας Γραφῆς, ᾿Ερώτησις Ξʹ.
Προς θαλάσσιον, Περί αποριών, ερώτησις ΝΕ, Σχόλιο 34.
ΑΥΤΗ Η ΣΧΕΤΙΚΗ ΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΑΠΑΙΤΕΙ ΤΗΝ ΠΙΣΤΗ ΜΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΑΚΟΗ ΜΑΣ. 
Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΓΝΩΣΗ ΕΙΝΑΙ ΤΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ, Η ΕΙΣΟΔΟΣ ΣΤΗΝ ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΩΝ ΟΥΡΑΝΩΝ.
ΑΣ ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΣΕΙ ΚΑΙ Ο κ. ΚΟΤΤΑΔΑΚΗΣ.