Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ουκρανία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ουκρανία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 16 Νοεμβρίου 2026

ΝΗΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ - ΛΟΓΟΣ Ε (ΕΠΑΝΆΛΗΨΗ)

  Συνέχεια από: Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2026

 ΝΗΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ 

Λόγος Πέμπτος
Περὶ τοῦ ὅτι ἡ ἀκραία καὶ ἐκτεταμένη βία τῆς καρδιακῆς εὐχῆς γεννᾶ μὲν δριμὺ πόνο στὸν ἄνθρωπο, ὅμως ἀπὸ τὸν πόνο γεννιοῦνται τὰ ἀσταμάτητα δάκρυα καὶ ἀπ᾿ αὐτὰ προέρχεται ἡ θυμηδία καὶ ἡ παρηγορία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στὴν ψυχή. Ἀκόμη, πῶς κάποιος φτύνει αἷμα, ἕως ὅτου ἐξορίσει ἀπὸ τὴν καρδιά του τὸν σατανᾶ μὲ ὅλα τὰ στρατεύματά του.


Ευλόγησον πάτερ
Μοναχέ, ἐσὺ ποὺ «ἐμπορεύεσαι» τὸ ἀτίμητο καὶ οὐράνιο «ἐμπόρευμα», τὴν σωτηρία, μὲ τὰ θεϊκὰ καὶ φωτεινά σου δάκρυα! Ὅταν στερεῖσαι αὐτὰ τὰ σωτήρια καὶ ἅγια δάκρυα καὶ εἶναι ἡ διάνοιά σου τυφλωμένη καὶ κατασυννεφιασμένη ἀπὸ μία παχύτατη ὁμίχλη τῆς ἀναισθησίας, ἡ ὁποία περιχύνεται πάνω στὴν ψυχή σου καὶ κρατάει τὸν νοῦ σου στὸ σκοτάδι καὶ στὴν σκιὰ τοῦ θανάτου δεμένο, ὅταν -λέγω- πάσχεις ἀπ᾿ αὐτά, τότε μὴν ψάχνεις ἄλλη θεραπεία γιὰ τὴν ψυχή σου, οὔτε ἄλλο μέσο μὲ τὸ ὁποῖο μπορεῖς νὰ ἀποβάλεις ἀπὸ τὴν διάνοιά σου τὴν παχύτατη αὐτὴν ὁμίχλη τῆς ἀναισθησίας καὶ νὰ ἐλευθερώσεις τὸν σκλαβωμένο σου νοῦ ἀπὸ τὰ δεσμὰ τῆς ψυχικῆς σου τύφλωσης, ἀλλὰ ψάξε, ὅσο μπορεῖς, νὰ βρεῖς τὰ δάκρυα ποὺ στερεῖσαι. Διότι μόνον τῶν δακρύων εἶναι ἔργο νὰ λαμπρύνουν τὴν διάνοιά σου, νὰ φωτίσουν τὴν ψυχή σου, νὰ διεγείρουν τὴν καρδιά σου καὶ νὰ τὴν θερμάνουν στὴν θεϊκὴ ἐργασία καὶ νὰ ὑποτάξουν τὸ σῶμα σου στὰ θελήματα τῆς ψυχῆς σου.
Αὐτὰ τὰ δάκρυα προέρχονται καὶ γεννιοῦνται ἀπὸ πολλὲς καὶ διάφορες ἀρετές, ὅμως κατὰ θαυμαστὸ τρόπο προέρχονται καὶ ἀναβλύζουν ταυτοχρόνως καὶ συνεχῶς ἀπὸ τὴν ὑπερβολικὴ βία τῆς καρδιακῆς εὐχῆς. Διότι ἡ καρδιακὴ εὐχὴ ὅταν λέγεται μὲ βία, δὲν ἀργεῖ νὰ τὰ γεννήσει στὸ σῶμα καὶ νὰ τὰ δώσει στὴν ψυχὴ γιὰ νὰ πλυθεῖ μὲ αὐτὰ καὶ νὰ λευκανθεῖ περισσότερο ἀπὸ τὸ χιόνι. «Πλυνείς με, λέγει, καί υπέρ χιόνα λευκανθήσομαι»(Ψλμ. ν΄ 9).
Ἀλλά, ἴσως μοῦ ἀποκρίνεσαι καὶ μοῦ λέγεις· «Ἐγὼ πολλὲς φορὲς βίασα τὴν καρδιά μου μὲ τὴν εὐχὴ καὶ δὲν εἶδα καθόλου δάκρυ». Ναί! σὲ πιστεύω ὅτι βίασες τὴν καρδιά σου μὲ τὴν εὐχή, ἀλλὰ πόσο τὴν βίασες δὲν μοῦ λέγεις. Διότι βία ἀπὸ βία διαφέρει, καθὼς διαφέρει ἀρετὴ ἀπὸ ἀρετή, τέχνη ἀπὸ τέχνη, ζῶο ἀπὸ ζῶο, καὶ ἄνθρωπος ἀπὸ ἄνθρωπο.


Ὅταν βιάζεις τὴν καρδιά σου μὲ τὴν εὐχή, ἂν δὲν σοῦ ἔρχεται τὸ δάκρυ γνώριζε ὅτι δὲν ἔφθασες στὸν πόνο τῆς καρδιᾶς σου καὶ ἕως τὴν πληγὴ τῆς καρδιᾶς σου, ὥστε νὰ σὲ πονάει ἐκεῖ ποὺ λέγεται ἡ εὐχὴ μὲ δριμύτατο πόνο, σὰν νὰ κατέκοψε ἐκεῖνο τὸ μέρος του στήθους σου μαχαίρι κοφτερό. καί διά τούτο δέν είδες τό δάκρυον. Διότι ὅση διαφορὰ ὑπάρχει ἀπὸ ἕναν ἄνθρωπο ποὺ προσεύχεται ἀπὸ τὸ βάθος τῆς καρδιᾶς του μέχρι ἕναν ἄλλο ποὺ δὲν προσεύχεται ἀπὸ τὸ βάθος τῆς καρδιᾶς, τόση διαφορὰ ὑπάρχει καὶ μεταξὺ ἐκείνου ποὺ προσεύχεται μὲ πόνο τῆς καρδιᾶς καὶ λέγει τὴν εὐχὴ ἀπὸ τὸ κέντρο τοῦ πόνου, μέχρι ἐκεῖνον ποὺ προσεύχεται μὲν ἀπὸ τὸ βάθος τῆς καρδιᾶς, ὅμως δίχως πόνο, δίχως πληγή, καὶ δίχως τὸ ἐσωτερικὸ μαχαίρι τοῦ στήθους (ὅποιος διαβάζει, ἂς καταλάβει αὐτὸ ποὺ διαβάζει, καὶ ὅποιος μπορεῖ νὰ χωρέσει, ἂς χωρέσει, διότι δὲν χωροῦν ὅλοι αὐτὰ τὰ λόγια· μάρτυράς μου εἶναι τὸ μάτι τοῦ Θεοῦ ποὺ βλέπει τὰ κρυφὰ καὶ ἐξετάζει τὸ ἐσωτερικὸ τοῦ ἀνθρώπου). Διότι πόνος τῆς καρδιᾶς ὑπάρχει ἐκεῖ ποὺ εἶναι ἡ ἐσωτερικὴ μεγάλη βία τῆς εὐχῆς, ἡ ὁποία κόβει σὰν μαχαίρι ἐσωτερικῶς τὸ στῆθος τοῦ ἀγωνιστοῦ σὲ κομμάτια.
Αὐτὸ εἶναι λοιπὸν ποὺ γεννάει ἀμέσως τὴν κατάνυξη. Καὶ ἄλλοτε χύνονται τὰ δάκρυα σὰν βρύση καὶ βρέχεται ὄχι μόνον τὸ πρόσωπο τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλὰ καὶ τὰ ροῦχα του καὶ τὸ ἔδαφος τῆς γῆς, ἄλλοτε πάλι βρέχονται ἀπὸ τὰ δάκρυα μόνον τὰ μάτια καὶ ἄλλοτε, καθὼς δροσίζεται ἡ ἐπιφάνεια τῆς γῆς τὴν ἂνοιξη ἀπὸ τὴν δροσιὰ τοῦ οὐρανοῦ τὴν νύκτα, ἔτσι δροσίζεται ἡ διάνοια καὶ ἡ καρδιὰ ἐσωτερικῶς. Ἀλλὰ πάλι, ἀφοῦ παύσουν τὰ δάκρυα, ἂν παραμένει ἀκόμη ὁ πόνος μέσα σου δυνατὸς καὶ ἡ πληγή σου ἀνοικτή, δίχως νὰ καταπραΰνεται ἡ ἔνταση τοῦ πόνου καὶ δίχως νὰ ὑγιαίνει ἡ πληγὴ καὶ δίχως νὰ ἀναλάβει ἡ καρδιά σου ἀμέσως, πάλι μπορεῖς νὰ ξαναφέρεις τὰ δάκρυά σου, ὅταν θέλεις. Διότι ἡ πηγὴ ἀπὸ τὴν ὁποία ἀναβλύζουν καὶ χύνονται εἶναι ἀνοικτὴ καὶ δὲν ἔκλεισε. Ἀναβλύζει ἀκόμη καὶ δὲν στέρεψε.
Ἄλλοτε πάλι τὰ ἀνανεώνεις μὲ τὴν ἴδια κοπιαστικὴ εὐχή, διότι λέγοντας πάλι τὴν εὐχὴ μὲ βία καὶ μὲ πόνο καὶ μὲ προσοχή, γνωρίζεις καὶ ἐσὺ ὁ ἴδιος ὅτι μαζὶ μὲ τὴν εὐχὴ βγαίνουν τὰ δάκρυα ἀπὸ τὸν ἴδιο τόπο ποὺ βγαίνει καὶ ἡ εὐχή. Διότι ἀμέσως ὅταν βιάζεις τὴν καρδιά σου μὲ τὴν εὐχή, κατανύσσεται ἐσωτερικῶς ἡ καρδιά σου καὶ τὰ μάτια σου.
Ἄλλοτε πάλι, ὅταν εἶναι νέος ὁ πόνος τῆς καρδιᾶς σου, ἀνανεώνεις τὴν κατάνυξη μὲ τὴν θεωρία τοῦ νοῦ σου. Διότι, ἐπειδὴ ὁ νοῦς σου εἶναι ἀκόμη καθαρότατος, λαμπρότατος καὶ ὑψηλότατος, ἐκτείνεται στὰ οὐράνια κάλλη, στὰ ἄφθαρτα δημιουργήματα, στὰ νοητά τάγματα, στὴν δοξολογία τοῦ Θεοῦ, στὴν προσκύνηση τοῦ κτίστου σου, στὸν θαυμασμὸ τῶν δημιουργημάτων Του, στὴν ἔκπληξη τῆς μεγαλωσύνης Του καὶ στὸ ἀκατανόητο τῆς Θεότητός Του.
Μελετώντας αὐτὰ μὲ ζωηρότητα ὁ καθαρότατος καὶ ἀθόλωτος νοῦς, γλυκαίνεται ἀνεκφράστως. Ἔτσι, ἀνανεώνει τὴν κατάνυξη στὴν καρδιά σου καὶ χύνουν τὰ μάτια σου δάκρυα περισσότερα ἀπὸ τὰ πρῶτα, καὶ πέφτοντας, ἐσὺ ποὺ ἐργάζεσαι τὴν σωτηρία σου διὰ μέσου τῶν δακρύων, δὲν σηκώνεσαι ἀπὸ ἐκεῖ μέχρι νὰ χορτάσεις κλαίγοντας καὶ ἕως ὅτου σὲ σηκώσει ἀοράτως ὁ ἅγιος ἄγγελος τῆς πνευματικῆς στήριξης καὶ εὐφροσύνης.
Μετὰ τὰ δάκρυα, φεύγει ἡ ἀναισθησία τῆς ψυχῆς σου, ἐξορίζεται ἡ ἀπελπισία τῆς σωτηρίας σου, διώχνεται ἡ ἀνευλάβεια, χάνεται ἡ ἀμέλεια, διαλύεται ἡ ὀλιγοπιστία τῆς καρδιᾶς σου καὶ ἡ διάνοιά σου φαίνεται τόσο καθαρή, ὅσο φαίνεται καθαρὸς ὁ οὐρανὸς μετὰ τὴν βροχή.
Αὐτὰ τὰ δάκρυα σοῦ τὰ χάρισε ὁ Θεὸς γιὰ μικρὴ παρηγοριά, γιὰ ἀρραβῶνα τῆς οὐρανίου Βασιλείας, ἐπειδὴ καὶ ἐσὺ Τοῦ θυσίασες ὄχι θυσία ὁλοκαυτωμάτων, ποὺ δὲν τὴν θέλει, καθὼς λέγει «ὁλοκαυτώματα οὐκ εὐδοκήσεις» (Ψλμ. ν΄ 18), ἀλλὰ Τοῦ θυσίασες θυσία τῆς καρδιᾶς σου, θυσία τοῦ ἑαυτοῦ σου, θυσία τοῦ πνεύματός σου, «θυσία τῷ Θεῷ πνεῦμα συντετριμμένον» (Ψλμ ν΄ 19).Ὁ δυνατὸς πόνος ποὺ σὲ κυριεύει μέσα σου καὶ τὸ αἷμα ποὺ φτύνεις ἀπὸ τὴν βία τῆς καρδιακῆς εὐχῆς, λογίζονται μπροστὰ στὸν Θεὸ σὰν εὐπρόσδεκτη θυσία.
Ἀλλὰ γιατί αἰσθάνεσαι τὸν πόνο στὸ κέντρο τοῦ στήθους καὶ ὄχι πουθενὰ ἀλλοῦ; Καὶ γιατί κατέκοψε ἐκεῖ ἡ εὐχὴ σὰν κοφτερὸ μαχαίρι σὲ κομμάτια τὸ στῆθος σου ἐσωτερικῶς; Καὶ γιατί φτύνεις αἷμα, ἄλλοτε κατάμαυρο καὶ ψυχρό, ἄλλοτε κόκκινο καὶ ζεστό; Αὐτὸ σοῦ συμβαίνει, ἀγαπητέ, διότι σ᾿ αὐτὸ τὸ μέρος τοῦ στήθους σου πάλαιψε καὶ πολέμησε δυνατὰ ἡ χαριτωμένη εὐχὴ μὲ τὸν διάβολο καὶ τοὺς ὑπηρέτες του γιὰ τὴν λύτρωση καὶ γιὰ τὴν σωτηρία τῆς ψυχῆς σου. Διότι σ᾿ αὐτὰ τὰ μέρη τὸ δίκοπο μαχαίρι τοῦ ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ, ἀφοῦ βρῆκε τὸν σατανᾶ μὲ τὰ στρατεύματά του νὰ ἀναπαύεται, τὸν κατέκοψε κομμάτια καὶ αὐτὸν καὶ τὰ στρατεύματά του, καὶ ὄχι μόνον τὸν κατέκοψε ἀλλὰ καὶ τὸν κατέκαψε, διότι τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ εἶναι ὄχι μόνον δίκοπο μαχαίρι κατὰ τοῦ διαβόλου, δηλαδὴ κατὰ τῆς ἁμαρτίας, ἀλλὰ εἶναι καὶ φωτιὰ ποὺ κατατρώγει.
Ἐκεῖ πρῶτα βασίλευε ὁ σατανᾶς μὲ ἑπτὰ ἄρχοντες, διότι ἑπτὰ εἶναι τὰ θανάσιμα ἁμαρτήματα, ἀλλὰ ὅταν μπῆκε ἐκεῖ τὸ νοητὸ σπαθὶ τοῦ ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ καὶ προχώρησε ἕως ἐκεῖ ἡ βία τῆς καρδιακῆς σου εὐχῆς, ἀμέσως φοβήθηκε ὁ δόλιος καὶ δειλὸς ἐκεῖνος τύραννος βασιλέας. Φοβήθηκε ὁ διάβολος νὰ μὴν τὸν κατασφάξει καὶ νὰ μὴν τὸν κατακάψει τὸ φοβερὸ καὶ ἀνυπόφορο ὄνομα τοῦ Θεοῦ καὶ αὐτὸν καὶ τὰ στρατεύματά του· μπῆκε στὰ ἐσώτερα μέρη τοῦ στήθους καὶ τράβηξε μπροστά του κάποιο παραπέτασμα (κάποιον μπερτέν), γιὰ νὰ μὴν φανεῖ πὼς εἶναι ἐκεῖ κρυμμένος.
Αὐτὸ τὸ παραπέτασμα (o μπερτές) πίσω ἀπὸ τὸ ὁποῖο κρύβεται ὁ διάβολος βρίσκεται στὰ ἐσωτερικὰ μέρη τοῦ στήθους. Ἐξηγοῦμε ὅτι αὐτὸ τὸ παραπέτασμα εἶναι κάτι νοητὸ καὶ αἰσθητὸ καθὼς καὶ τὸ ξύλο τῆς γνώσης, ἀπὸ τὸ ὁποῖο ἔφαγε ὁ Ἀδάμ, κατανοεῖται σὰν κάτι νοητὸ καὶ κάτι αἰσθητό. Καὶ καθὼς ὁ ἄνθρωπος εἶναι αἰσθητὸς καὶ νοητός, καὶ ὁ Παράδεισος ὁμοίως καθὼς κατανοεῖται σὰν κάτι αἰσθητὸ καὶ νοητό, ἔτσι καὶ αὐτὸ τὸ παραπέτασμα εἶναι κάτι νοητὸ καὶ κάτι αἰσθητό. Καὶ τὸ παραπέτασμα αὐτὸ εἶναι κάτι νοητό, διότι αὐτὸ εἶναι ὅλη ἡ δύναμη τοῦ σατανᾶ. Σοῦ κυριεύει τὶς ἐργασίες τῆς ψυχῆς ἀνεπαίσθητα. Εἶναι δὲ καὶ κάτι αἰσθητό, διότι ὅταν τὸ πετύχεις μὲ τὴν ἐσωτερικὴ καρδιακὴ εὐχὴ καὶ προσοχή, αἰσθάνεσαι καὶ σὺ μόνος σου ὅτι βρῆκες τὸν τόπο τοῦ διαβόλου, τὴν φωλιὰ τοῦ σατανᾶ, τὴν κατοικία τοῦ βεελζεβούλ, τὸν θρόνο τοῦ ἑωσφόρου καὶ τὴν πόλη τῶν δαιμόνων. Αὐτὸ δὲν θέλει ὁ διάβολος νὰ τὸ ἐννοήσει ὁ ἄνθρωπος, γιὰ νὰ μὴν ἀναζητήσει τὴν εὐχὴ καὶ διωχτεῖ ὁ σατανᾶς ἀπὸ ἐκεῖ, καθὼς λέγει ὁ Σιναΐτης Γρηγόριος καὶ ἄλλοι νηπτικοὶ Πατέρες. Καὶ ἂν δὲν εἶναι κάτι αἰσθητὸ ἐκεῖνο τὸ παραπέτασμα (μπερτές), ἐκεῖνο τὸ χώρισμα (σελτζιτές) τοῦ σατανᾶ [σελτζιτές καί μπερντές = αδιαπέραστες όφθαλμικώς κουρτίνες. Οί λέξεις είναι τουρκικές], πῶς εἶναι δυνατὸ νὰ τὸ αἰσθανθεῖς ὅτι τὸ πέτυχε ἡ ἐσωτερική σου εὐχή; Αὐτὸ θὰ μποροῦσε νὰ τὸ πεῖ κάποιος ἁπλούστερα ὡς ἑξῆς.
Ὅταν ἐσύ, ἂνθρωπε, ἐρευνᾶς τὰ βάθη τοῦ ἑαυτοῦ σου μὲ τὴν δύναμη, τὴν σοφία καὶ τὴν κρίση τῆς νοερᾶς προσευχῆς, τότε βρίσκεις τόσο τὸν ἐσωτερικὸ ἄνθρωπο ὅσο καὶ τὸν ἐξωτερικό, ὅτι εἶναι ὅλος ζυμωμένος μὲ τὰ πάθη καὶ ὅτι κλίνει πάντοτε πρὸς τὰ θελήματα τοῦ διαβόλου, ἐπειδὴ δὲν τὸν ἐμποδίζεις μὲ τὸν φόβο τοῦ Θεοῦ καὶ δὲν τὸν συγκρατεῖς μὲ τὴν ἐνθύμηση τῆς φρικτῆς κόλασης. Ὅσο πλησιάζεις τὸν Θεὸ μὲ τὴν ἐργασία τῶν ἁγίων Του ἐντολῶν, τόσο βλέπεις τὸν ἑαυτό σου ἀπομακρυσμένο ἀπὸ τὸν Θεό, (είναι χαρακτηριστικόν τής αγιότητος των Πατέρων μας, ότι όσον έπλησίαζαν ως καθαροί τον καθαρώτατον Κύριον, τόσον αισθάνονταν την μικρότητα της ανθρωπίνης φύσεως. Ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι εν προκειμένω η σχετική κατήχησις του Αββά Δωροθέου. Αυτή είναι «το συντετριμμένον πνεύμα» και η θεία ταπείνωσις), καὶ ὅσο καθαρίζεται ἡ καρδιά σου μὲ τὴν εὐχὴ καὶ φωτίζεται ἡ διάνοιά σου ἀπὸ τὰ ἀένναα δάκρυα, τόσο σοῦ φαίνεται ὅτι εἶσαι ἁμαρτωλὸς καὶ ἄσωτος.
Ἀλλὰ γιατί, πρὶν καθαριστεῖ ἡ καρδιά σου καὶ φωτιστεῖ ἡ διάνοιά σου, δὲν ἔβλεπες ἔτσι τὸν ἑαυτό σου; Καὶ πρῶτα μὲν δὲν ἔβλεπες ἔτσι τὸν ἑαυτό σου, διότι δὲν ἤξερες τί πρᾶγμα εἶναι οἱ ἄγγελοι καὶ ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς καὶ ὁ Παράδεισος, τώρα ὅμως ποὺ τὰ ἀντίκρυσε κάπως ἡ καρδιά σου, ἀναλόγως μὲ τὴν καθαρότητά της, καὶ τὰ εἶδε ἡ διάνοιά σου, ἀναλόγως μὲ τὴν φώτισή της, βλέπεις τὸν ἑαυτό σου τόσο ἄχρηστο καὶ ἄσωτο, καὶ βεβαιώνεσαι πόσο μεγάλη καθαρότητα ἔχουν οἱ ἄγγελοι καὶ πόσο ἀκατανόητη καὶ ἄρρητη ὡραιότητα καὶ καθαρότητα ἔχει ὁ Κύριος.

Γι᾿ αὐτὸ λοιπόν, ἔλεγε καὶ ὁ εὐλογημένος ἐκεῖνος πατήρ, ὁ οὐράνιος μᾶλλον παρὰ ἐπίγειος, ὁ ἄσαρκος μᾶλλον παρὰ μὲ σῶμα, ὁ Συμεὼν ὁ Μεταφραστής· «Ἤδη δὲ καὶ ἐν τοῖς ἔργοις διεπραξάμην πορνείαν, μοιχείαν, ὑπερηφανίαν, ἀλαζονίαν, λοιδορίαν, βλασφημίαν, ἀργολογίαν, βρασμὸν γέλωτος, μέθην, γαστριμαργίαν, ἀδηφαγίαν, μῖσος, φθόνον, φιλαργυρίαν, φιλοχρηματίαν, πλεονεξίαν, φιλαυτίαν, φιλοδοξίαν, ἁρπαγήν, ἀδικίαν, αἰσχροκέρδειαν, ζηλοτυπίαν, καταλαλιάν, παρανομίαν, πᾶσαν μου αἴσθησιν καὶ πᾶν μέλος ἐμίανα, ἔφθειρα, ἠχρείωσα, ἐργαστήριον γενόμενος καθόλου (=τελείως) τοῦ διαβόλου». Διότι ποιὸς εἶναι ποὺ δὲν μετέχει σὲ ὅλα αὐτά λίγο ἢ πολύ; Βέβαια ὅλοι μας μετέχουμε, ἐπειδὴ σῶμα φοροῦμε καὶ τὸν κόσμο οἰκοῦμε καὶ ἀπὸ τὸν διάβολο πλανώμαστε.
Γι᾿ αὐτὸ λοιπόν, λέγουμε ὅτι ἐκεῖνο τὸ παραπέτασμα (ο μπερτές) εἶναι τὸ δοχεῖο τῆς πονηρίας τοῦ διαβόλου, ἐκεῖνο εἶναι τὸ θησαυροφυλάκιό του· διότι ἐκεῖ ὁ σατανᾶς ἔχει μαζεμένα ὅλα τὰ σπέρματα τῆς πονηρίας. Ἀπὸ ἐκεῖ πηγάζει ἡ πορνεία, ἀπὸ ἐκεῖ πηγάζει ἡ ἀσωτεία, ἀπὸ ἐκεῖ πηγάζει καὶ ἀναβλύζει ἡ ἀρρενομανία, ἀπὸ ἐκεῖ ἀναβλύζει ἡ φιλαργυρία, ἡ πλεονεξία, ἡ αἰσχροκέρδεια, ἡ ἁρπαγή, ἡ ἀδικία, ἀπὸ ἐκεῖ προέρχεται ἡ φιληδονία, ἡ ὑπερηφάνεια, ἡ οἴηση, ἡ ἀνθρωπαρέσκεια, ἀπὸ ἐκεῖ κατάγεται τὸ μῖσος, ἡ ἔχθρα, ὁ φθόνος, ἡ κατάκριση, ἀπὸ ἐκεῖ ἀναβλύζει ἡ κατάχρηση, ἡ καύχηση, ἡ κακὴ ἐπιθυμία, ἡ βλασφημία, καὶ γιὰ νὰ ποῦμε μὲ συντομία, ἀπὸ ἐκεῖ πηγάζουν ὅλες οἱ κακίες, σὰν ἀπὸ κάποια βρωμερὴ καὶ δύσοσμη πηγὴ. Αὐτὸ φανερώνει καὶ ἐκεῖνο ποὺ λέγει ὁ Κύριος στὸ ἱερό του Εὐαγγέλιο· «Ἐκ τῆς καρδίας τοῦ ἀνθρώπου ἐξέρχονται πορνεῖαι, φόνοι, βλασφημίαι, κἀκεῖνα κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον» (Ματθ. ιε΄ 19), δηλαδή, ὅταν κάποιος δὲν φροντίζει νὰ καθαρίσει ἐσωτερικῶς τὴν καρδιά του, τὸν ἔσω ἄνθρωπο, τότε γίνεται ἡ καρδιά του κατοικία καὶ δοχεῖο τοῦ σατανᾶ, ἀπὸ τὸ ὁποῖο ἀναβλύζουν καὶ βγαίνουν ὅλα τὰ κακά, τὰ ὁποῖα μολύνουν τὸν ἄνθρωπο καὶ κολάζουν τὴν ψυχή του.

Εἶδες λοιπὸν ἀγαπητέ, ὅτι ὅλα τὰ κακὰ βγαίνουν ἀπὸ τὴν καρδιά, ποὺ ἔγινε φωλιὰ καὶ κατοικία τοῦ σατανᾶ; Ἐκεῖ ἔχει ὁ σατανᾶς θησαυρισμένα ὅλα τὰ πονηρὰ σπέρματα τῆς πονηρίας του καὶ ὅλες τὶς φθοροποιὲς ἐφευρέσεις τῆς πανουργίας καὶ κακίας του, πάνω στὰ ὁποῖα ἀναπαύεται αὐτός, σὰν σὲ κάποιο μαλακὸ στρῶμα. Ἀλλ᾿ ὅμως, ἀφοῦ φθάσει ἡ εὐχὴ ἕως ἐκεῖ, τὴν κατοικία τοῦ σατανᾶ, καὶ τὴν ταράξει δυνατά, ταράζεται ἀμέσως καὶ συγχύζεται ὁ σατανᾶς μὲ τοὺς πονηροὺς ἀγγέλους του, ὅπως ταράζονται οἱ σφῆκες ὅταν πειράξεις τὴν φωλιά τους.
Ἀλλὰ ἐσύ, Μοναχέ, ποὺ μὲ τὴν Χάρη τοῦ Θεοῦ ἔφθασες καὶ προόδευσες στὴν εὐχὴ τῆς καρδιᾶς σου, σὲ παρακαλῶ, γιὰ τὴν ἀγάπη τῆς ψυχῆς σου, βάλε ὅλη σου τὴν δύναμη στὴν εὐχὴ τῆς καρδιᾶς σου, γιὰ νὰ ξεσχίσεις αὐτὸ τὸ παραπέτασμα τοῦ σατανᾶ. Διότι αὐτὸ τὸ παραπέτασμα εἶναι τὸ χειρόγραφο τοῦ διαβόλου, αὐτὸ εἶναι τὸ ἔγγραφο τῆς ἁμαρτίας, αὐτὸ εἶναι ἡ ἔγγραφη ὁμολογία τοῦ ἑωσφόρου, στὴν ὁποία ἔχει ὁ διάβολος γραμμένες ὅλες τὶς ἁμαρτίες.
Ἂν ὅμως ξεσχίσεις αὐτὸ τὸ νοητὸ καὶ αἰσθητὸ παραπέτασμα τοῦ διαβόλου καὶ τοῦ ἑαυτοῦ σου μὲ τὴν βία τῆς καρδιακῆς σου εὐχῆς, ἐξαλείφεις ἀμέσως ὅλες τὶς ἁμαρτίες ποὺ εἶναι γραμμένες σ᾿ αὐτὸ καὶ ματαιώνεις ὅλους τοὺς κόπους τοῦ διαβόλου ποὺ ἔκανε μέχρι νὰ καταγράψει ἐκεῖ ὅλες τὶς κακίες σου. Τὸ ξεσχίζεις μὲ τὴν βίαιη εὐχή, ὅπως εἰπώθηκε.
Ὅταν φθάσει ἐκεῖ ἡ βίαιη εὐχή, καταλαβαίνεις ἀμέσως ὅτι ἐκεῖ κάθεται ὁ νοητὸς λύκος, ποὺ παραμονεύει ἐκεῖ νὰ ἁρπάξει καὶ νὰ ξεσχίσει τὸν νοητὸ ἀμνὸ τοῦ Κυρίου, τὴν ψυχή σου, στὴν ὥρα τοῦ θανάτου σου, καὶ νὰ καταφάγει ὅλα τὰ ἀγαθὰ ἔργα σου. Γι᾿ αὐτὸ λοιπόν, ἐκείνην τὴν ὥρα, ποὺ αἰσθάνεται ἡ καρδιά σου, ὅτι ἐκεῖ φωλιάζει «ὁ ἀρχαῖος ὄφις» (πρβλ. Ἀποκ. ιβ΄ 9) γιὰ νὰ δηλητηριάσει τὴν ψυχή σου, ἔρχεται ἀοράτως καὶ θαυμασίως κάποια προθυμία γιὰ νὰ καταξεσχίσεις αὐτὸ τὸ παραπέτασμα τοῦ διαβόλου μὲ ὅλη τὴν δύναμη τῆς καρδιακῆς εὐχῆς. Διότι, ἀφοῦ καταλάβεις τὶς ἐνέργειες τοῦ σατανᾶ, τότε μὲ θεϊκὸ ζῆλο κινεῖσαι καὶ ἀποφασίζεις μὲ τὸν ἑαυτό σου καὶ λέγεις· «Ἢ ἐγὼ νὰ πεθάνω αὐτὴν τὴν στιγμή, ἀπὸ τὴν ἄκρα βία τῆς εὐχῆς, ἢ ὁ διάβολος μὲ τὶς πονηρίες του νὰ ἐξοριστεῖ καὶ νὰ διωχτεῖ ἀπὸ τὴν καρδιά μου». Ἔτσι, βιάζεις καὶ ὑπερβιάζεις καὶ καταστρέφεις καὶ διαλύεις τὸ παραπέτασμα τοῦ διαβόλου.
Καὶ λοιπόν, ἀφοῦ φθάσει στὰ ἐσωτερικὰ μέρη ἡ ἀήττητη καὶ δυνατὴ εὐχή, ἐξορίζει ἀπὸ ἐκεῖ τὸν διάβολο καὶ τοὺς δαίμονές του, καὶ τέλος πάντων, κατακαίει θαυμασίως ὅλον ἐκεῖνον τὸν τόπο καὶ τὰ σπέρματα καὶ τὶς αἰτίες τῆς ἁμαρτίας καὶ τῶν παθῶν καὶ ἔρχεται μετὰ ἀπ᾿ αὐτὰ ἡ παρηγορία τοῦ Θεοῦ. Γι᾿ αὐτὸ λέγει καὶ ὁ ὑμνογράφος· «Κατάφλεξον πυρὶ ἀΰλῳ τὰς ἁμαρτίας μου καὶ ἐμπλησθῆναι τῆς ἐν σοὶ τρυφῆς καταξίωσον».

ΣΧΟΛΙΟ: Αυτό είναι τό θεμέλιο τής ΑΥΤΟΑΝΑΦΟΡΑΣ. Μέ τά σύγχρονα δεδομένα καί χωρίς πνευματική καθοδήγηση, ο σημερινός χριστιανός ορίζεται από αυτό τό τείχος πού τόν χωρίζει από τόν Θεό. Ή τόν προστατεύει από τόν θεό. Ολες οι σύγχρονες αξίες πηγάζουν από αυτό τό παρασκήνιο, τό παραπέτασμα. Αυτοσυνειδησία, αυθυπέρβαση, πρόσωπο. Είναι τά χαρακτηριστικά τού ''Γιού Σατανά''. Η αυτοδικαίωση καί ο Φαρισαϊσμός εδώ βρίσκουν πατρίδα. Σήμερα μάλιστα η επίδειξη αυτοδικαιώσεως θεωρείται παλληκαριά. Η μόνη μας ευχή νά αποδειχθή, έστω κάποια στιγμή, ότι έχουμε δίκαιο.
ΚΑΙ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟΝ ΑΝΔΡΑ ΓΥΝΑΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΓΥΝΑΙΚΑ ΑΝΔΡΑ, ΑΠΕΙΛΕΙ ΤΟΝ ΘΕΟ Ο ΕΩΣΦΟΡΟΣ.
Διότι ο θεός μάς έδωσε τήν εντολή του: ''Οὕς ὁ Θεός συνέζευξεν, ἄνθρωπος μή χωριζέτω'', καί συζεύξει άνδρα μέ άνδρα καί γυναίκα μέ γυναίκα.
Γι᾿ αὐτὸ λοιπόν, φτύνει κανεὶς αἷμα ἀπὸ ἐκεῖ, διότι ἐκεῖ ἐβίασε τὸν ἑαυτό του μὲ τὴν εὐχὴ μέχρι θανάτου, ὥσπου νὰ νικήσει καὶ νὰ ἐξορίσει ἀπὸ τὴν καρδιά του τὸν διάβολο. Διότι, πές μου, ποῦ διεξάγεται πιὸ ἀνδρεῖος ἀγώνας καὶ ποῦ ὑπάρχει τόλμη πιὸ θαυμαστή;

Βεβαίως, ὅλα αὐτὰ γίνονται ἐκεῖ ὅπου εἶναι ὁ θρόνος τῶν ἐχθρῶν, τὸ καύχημα τῶν τυράννων. Ἐκεῖ, καθισμένος σὰν σὲ θρόνο ὑψωμένο ὁ σατανᾶς καυχιόταν γιὰ τὴν περίπλοκη μέθοδο τῆς πονηρίας του· ἀλλὰ φθάνοντας ἐκεῖ ἡ χαριτωμένη καὶ δυνατὴ εὐχὴ τοῦ ὀνόματος τοῦ Κυρίου, κατέστρεψε τὸν θρόνο τοῦ σατανᾶ καὶ ταπείνωσε τὴν καύχησή του.
Πές μου λοιπὸν τώρα, νικητὴ στρατιώτη τοῦ ἐπουρανίου καὶ ἀθανάτου Βασιλέως, ὅταν καταλαβαίνεις μέσα σου ὅτι ἔφθασε ἡ εὐχὴ στὰ ἐσωτερικά σου μέρη, καὶ ὅταν καταλαβαίνεις ὅτι προχώρησες στὴν εὐχὴ μέχρι τὰ μέτρα τῆς τελειότητος, τότε ποιὰ ἐλάφρωση σαρκικοῦ πολέμου αἰσθάνεσαι στὴν ψυχή σου; Διότι τότε τὸ ἄγριο καὶ ἀνήμερο θηρίο τῆς πορνείας δὲν τὸ βλέπεις καθόλου νὰ σὲ ἐνοχλεῖ τόσο στὸν λογισμό, ὅσο καὶ στὴν σάρκα, οὔτε ξέρεις ὅτι ὑπάρχει τέτοιο πάθος στοὺς ἀνθρώπους. Ἡ Χάρη τοῦ Κυρίου ποὺ κατοικεῖ μέσα σου σὲ σκεπάζει ἀπὸ αὐτὸ καὶ σὲ φυλάττει ὥστε νὰ μὴν μολύνει ὁ φθονερὸς ἐχθρὸς τὸ καθαρότατο δοχεῖο τοῦ ἑαυτοῦ σου μὲ τὴν μολυσμένη ἐπιθυμία του.
Ἔτσι, βλέπεις τότε τὸ σῶμα σου, σὰν σῶμα νεκρωμένο ἀπὸ τὰ πάθη τῆς ἀτιμίας καὶ ἀνανεωμένο καὶ ἀναστημένο ἀπὸ τὴν Χάρη τοῦ Κυρίου. Ἡ ἐσωτερικὴ βία τῆς καρδιακῆς εὐχῆς πολλὲς φορὲς σοῦ φέρνει κάποια μεγάλη ἀτονία καὶ μεγάλη ἀδυναμία παντοῦ, ἀπὸ τὴν ὁποία κινδυνεύεις νὰ πέσεις στὴν γῆ σὰν παράλυτος.
Ἔτσι, πάλι λέγουμε ὅτι, ὅταν φθάσεις σ᾿ ἐκεῖνα τὰ μέτρα τῆς τελειότατης εὐχῆς, τότε ὁ θυμὸς τελείως ἐκλείπει ἀπὸ σένα, καὶ ἀντὶ τοῦ θυμοῦ κυριαρχεῖ μέσα σου ἡ γλυκύτατη εἰρήνη τοῦ Χριστοῦ. Τότε τὸ μῖσος καὶ ἡ ἔχθρα κατὰ τοῦ πλησίον σου δὲν ἔχει τόπο στὴν καρδιά σου, διότι κυριαρχεῖ σ᾿ αὐτὴν ἡ συμπάθεια καὶ ἡ ἀγάπη πρὸς τὸν ἀδελφό σου. Ἔτσι, τότε προτιμᾶς νὰ θλίβεσαι ἐσὺ παρὰ ὁ ἀδελφός σου.
Τότε δὲν ξέρεις τί πρᾶγμα εἶναι ἡ κατάκριση, διότι ἄνοιξε ὁ Θεὸς μέσα σου τὰ νοητὰ μάτια τῆς καρδιᾶς σου, μὲ τὰ ὁποῖα βλέπεις μόνον τὴν ἀσθένεια τῆς ψυχῆς σου -δηλαδὴ τὰ φυσικά σου ἐλαττώματα- καὶ τὰ χρέη ποὺ σοῦ ὑπολείπονται πρὸς τὸν Θεὸ. Αὐτὸ τὸ χάρισμα σὲ σκεπάζει ἀπὸ τὴν κατάκριση ἐναντίον τῶν ἀδελφῶν σου. Διότι τὸ δικό σου ξυλάκι ποὺ εἶναι στὸ μάτι σου, σοῦ φαίνεται μεγαλύτερο ἀπὸ τὸ δοκάρι τοῦ ἀδελφοῦ σου. Ὁμοίως καὶ τὸ κουνούπι τὸ δικό σου, σοῦ φαίνεται μεγαλύτερο ἀπὸ τὴν καμήλα τοῦ ἀδελφοῦ σου. Διότι τὸ δοκάρι καὶ ἡ καμήλα τοῦ ἀδελφοῦ σου ἢ δὲν φαίνεται καθόλου στὸ πονηρὸ μάτι τῆς ψυχῆς σου (διότι τὸ μάτι τῆς πονηρίας εἶναι τυφλωμένο), ἢ ἂν φαίνεται, τὸ θεωρεῖς σὰν τίποτε (πρβλ. Ματθ. ζ΄ 3, Λουκ. στ΄ 41).
Καὶ πάλι λέγουμε ὅτι, ὅταν φθάσεις σ᾿ ἐκεῖνον τὸν βαθμὸ τῆς τελειότατης εὐχῆς, τότε ἡ ὑπερηφάνεια δὲν ἔχει τόπο οὔτε μία ὥρα μέσα σου, ἀλλὰ ἀμέσως διαλύεται ἀπὸ τὴν εὐχή, ὅπως ἡ πάχνη ἀπὸ τὴν θερμότητα τοῦ ἥλιου. Διότι τότε ἐνοικεῖ μέσα σου ὁ πρᾶος καὶ ταπεινὸς Ἰησοῦς, ὁ ὁποῖος τυπώνει καὶ χαράζει καὶ σφραγίζει στὴν καρδιά σου, σὰν ἀποτύπωμα, τὴν δική του σφραγίδα πραότητος καὶ ταπείνωσης. Διότι δὲν μπορεῖς νὰ ὑπερηφανευτεῖς τότε πού, βλέποντας καὶ γνωρίζοντας τὴν δική σου ἀσθένεια, σοῦ φαίνεται ὅτι ἂν ἤξεραν οἱ ἄνθρωποι τὰ φυσικά σου ἐλαττώματα καὶ τὴν ἀναξιότητά σου, ἀμέσως θὰ σὲ ἐξευτέλιζαν καὶ θὰ σὲ λιθοβολοῦσαν γιὰ νὰ χαθεῖς ἀπὸ τὸ ἀνθρώπινο γένος, γιὰ νὰ μὴν μολύνεις καὶ βλάψεις μὲ τὴν κακία σου καὶ τοὺς ὑπόλοιπους ἀνθρώπους.
Αὐτὸ τὸ χάρισμα τὸ εἶχαν ὅλοι οἱ Ἅγιοι. Γι᾿ αὐτό, ἄλλος ὀνόμαζε καὶ λογάριαζε τὸν ἑαυτό του γιὰ πόρνο καὶ ἄσωτο, δίχως νὰ εἶναι τέτοιος, ἄλλος πάλι βάρβαρο καὶ σκύλο, καὶ ἄλλος πάλι εἶχε τὸν ἑαυτό του καὶ τὸν διακήρυσσε πρῶτο καὶ κορυφαῖο ὅλων τῶν ἁμαρτωλῶν πάνω στὴν γῆ. Μάλιστα πῶς μπορεῖς νὰ ὑπερηφανευτεῖς τότε, ποὺ ἄλλο δὲν ἐπιθυμεῖς σ᾿ αὐτὸν τὸν κόσμο, παρὰ μόνον νὰ βρεῖς κάποια σχισμὴ πέτρας ἢ κάποιο χάσμα τῆς γῆς, καὶ ἐκεῖ κλίνοντας τὸ κεφάλι νὰ κλαῖς, μέχρι νὰ τελειώσει ἡ ζωή σου κλαίγοντας;
Τότε ἡ βλασφημία δὲν ἔχει καθόλου θέση μέσα σου, οὔτε γύρω σου, διότι οἱ δαίμονες τῆς βλασφημίας, οἱ ὁποῖοι βλασφημοῦν τὸν Θεὸ μέσῳ τοῦ ἀνθρώπου, εἶναι ἐξορισμένοι ἀπὸ ἐσένα καὶ ἀπὸ τὰ σύνορά σου. Ἀντὶ τούτων σὲ περικυκλώνουν θεϊκοὶ ἄγγελοι ποὺ δοξολογοῦν τὴν ἐξουσία καὶ τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ, μὲ τοὺς ὁποίους συνδοξολογεῖς καὶ ἐσὺ τὴν ἀγαθότητα τοῦ κτίστου σου Ἰησοῦ.
Τότε ἡ ἀργολογία τόσο ἐξορίζεται ἀπὸ ἐσένα, ὥστε δὲν σοῦ ἀρέσει νὰ ὁμιλεῖς οὔτε τὰ ἀναγκαῖα λόγια, ἀπὸ εὐλάβεια πρὸς τὸν Χριστό, μὲ τὸν Ὁποῖο συνομιλεῖς μὲ γλυκύτητα, μυστικῶς, στόμα μὲ στόμα. Τότε ὁ θόρυβος τοῦ γέλιου σοῦ φαίνεται σὰν κάτι ἀσεβέστατο καὶ ἐντελῶς ξένο καὶ ἀνάρμοστο στὴν ψυχή σου, διότι ἡ ψυχή σου τρυγάει μυστικῶς τὴν εὐλάβεια καὶ τὴν σεμνότητα τοῦ ὀνόματος τοῦ Κυρίου. Τότε τὴν ἐπιθυμία τῆς γαστριμαργίας καὶ τοῦ κρασιοῦ τόσο τὴν σιχαίνεσαι καὶ τὴν ἀποφεύγεις, ὥστε δὲν σοῦ ἀρέσει νὰ χορταίνεις οὔτε τὸ ἁπλὸ νερό, οὔτε τὸ ψωμί σου, ἀλλὰ τόσο μόνον τρώγεις καὶ πίνεις ἀπὸ αὐτά, ὅσο γιὰ νὰ ζήσεις καὶ νὰ εἶσαι δοῦλος τοῦ Χριστοῦ σου μὲ καθαρότητα καὶ μὲ νηφαλιότητα, σὰν ἄσαρκος μᾶλλον, παρὰ μὲ σῶμα.
Μέτρο καὶ ποσότητα αὐτῆς τῆς ἁπλῆς τροφῆς σου, σοῦ ὁρίζει αὐτὴ ἡ ἴδια ἡ εὐχή, διότι αὐτή, ὄχι μόνον σὲ ἐμποδίζει ἀοράτως καὶ ἀνελπίστως ἀπὸ τὸν χορτασμὸ τῆς ἁπλῆς τροφῆς σου (ἐπειδὴ ἐκδιώχτηκε ἀπὸ ἐσένα ὁ δαίμονας τῆς πολυφαγίας καὶ ἀχορτασίας), ἀλλὰ οὔτε τὸ στομάχι σου δὲν δέχεται τίποτε περισσότερο, ἐπειδὴ χόρτασε ἀπὸ τὴν Χάρη τοῦ Θεοῦ.
Αὐτὸ τὸ μέτρο καὶ αὐτὴν τὴν τάξη τῆς τροφῆς σου, σοῦ τὴν διδάσκει ἡ εὐχὴ ὡς ἑξῆς· ὅταν κάθεσαι στὸ εὐτελὲς καὶ πτωχικό σου τραπέζι γιὰ νὰ τρώγεις τὸ καθημερινὸ ψωμί σου γιὰ στήριγμα τῆς ἀδυνατισμένης καὶ ἐξασθενημένης σου καρδιᾶς [«Καὶ ἄρτος», λέγει, «καρδίαν ἀνθρώπου στηρίζει» (Ψλμ. ργ΄ 15), καὶ πάλι λέγει· «Τὸν ἄρτον ἡμῶν τὸν ἐπιούσιον δὸς ἡμῖν σήμερον» (Ματθ. στ΄ 11)], τότε τρώγοντας μὲ πολλὴ εὐλάβεια, σὲ περικυκλώνει ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ ἀοράτως, ὅμως αἰσθάνεσαι ὄντως τὴν ἐνέργειά της, διότι τρώγοντας τὸ ψωμί σου ἢ ἄλλο τυχὸν ἁπλό σου μαγείρευμα, γλυκαίνεται μέσα τὸ στόμα σου ἀπὸ τὴν Χάρη τοῦ Θεοῦ, σὰν νὰ ἔχεις ζάχαρη, καθὼς εἶπε κάποιος ἀπὸ τοὺς Πατέρες.
Ἄλλοτε πάλι τὸ ψωμὶ ἢ τὸ εὐτελὲς μαγείρευμά σου, σοῦ φαίνονται, ἢ καλύτερα, σοῦ γίνονται στὸ στόμα σου σὰν τὸ μάννα τὸ ὁποῖο ἔτρωγαν οἱ Ἑβραῖοι παλιὰ στὴν ἔρημο. Κάποτε δηλαδή, σοῦ φαίνεται ὅτι τρώγεις γάλα, κάποτε ὅτι τρώγεις ζωμὸ ἀπὸ κρέας, κάποτε ὅτι τρώγεις μέλι, κάποτε ὅτι τρώγεις νόστιμο ψάρι, μολονότι τὸ φαγητό σου εἶναι αὐτὸ καθαυτὸ ὄσπρια νερόβραστα, χωρὶς κανένα καρύκευμα ἢ χόρτα ἀλάδωτα. Ἔτσι, τρώγοντας καὶ γευόμενος τέτοιο θαυμαστὸ φαγητό, γλυκαίνει καὶ ἡ διάνοιά σου μελετώντας μέσα της τὴν ἄρρητη γλυκύτητα, τὴν ὁποία ἀπολαμβάνουν οἱ Ἅγιοι στὸν οὐρανό, τρώγοντας οὐράνιο ἄρτο καὶ πίνοντας τὸ ἀκατανόητο νέκταρ τῆς δόξης τοῦ Κυρίου· δηλαδή, θεωρώντας οἱ Ἅγιοι τὸ ἀπορούμενο, τὸ ἀνέκφραστο καὶ τὸ ἀκατανόητο τῆς πέρα ἀπὸ κάθε νοῦ καὶ διάνοια δόξας τοῦ Κυρίου, χορταίνουν θαυμασίως ἀπ᾿ ὅλα τὰ ἀγαθά.
Γι᾿ αὐτὸ ἔλεγε καὶ ὁ προφήτης· «Χορτασθήσομαι ἐν τῷ ὀφθῆναί μοι τὴν δόξαν σου» (Ψλμ. ιστ΄ 15). Συγχρόνως μὲ ἐκείνην τὴν γλυκύτητα τῆς γλώσσας καὶ τῆς διάνοιάς σου, πηδάει μέσα σου καὶ ἡ εὐχὴ ἀπὸ μόνη της καὶ ἔτσι σὲ ἐμποδίζει ἀπὸ τὸν χορτασμὸ τῆς κοιλιᾶς, σὰν νὰ σοῦ λέγει μὲ φωνή· «φθάνει, ἔφαγες!», διότι ὁ ἄνθρωπος σὰν λογικὸ ὂν ποὺ εἶναι, δὲν ζεῖ μόνον μὲ ψωμί, ἀλλὰ ζεῖ καὶ μὲ τὴν Χάρη τοῦ Θεοῦ, καθὼς λέγει· «Οὐκ ἐπ᾿ ἄρτῳ μόνον ζήσεται ἄνθρωπος, ἀλλ᾿ ἐπὶ παντὶ ρήματι ἐκπορευομένῳ διὰ στόματος Θεοῦ» (Ματθ. δ΄ 4, Λουκ. δ΄ 4).
Ἔτσι καὶ ἐσύ, ἀφοῦ πληροφορηθεῖς μέσα σου τὸ σκίρτημα τῆς εὐχῆς, χαίρεσαι πολύ, διότι θυμᾶσαι αὐτὸ τὸ θεῖο δῶρο καὶ τὴν πρόνοια τοῦ Ὑψίστου Θεοῦ πρὸς ἐσένα, καὶ ἀπ᾿ αὐτὴν τὴν ἄρρητη χαρά σου, χύνεις τόσα δάκρυα, ὥστε ὄχι μόνον βρέχεται τὸ πρόσωπό σου ἀπ᾿ αὐτά, ἀλλὰ στάζουν καὶ στὸ φαγητό σου.
Ὁμοίως καὶ ὅταν πίνεις τὸ ἁπλὸ νερό σου, σοῦ ἔρχεται ἡ ἴδια ἐπίσκεψη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, διότι πίνοντας τὸ νερό, ἀνοίγει ξαφνικὰ ἡ στέρνα τῶν συνεχῶν δακρύων τῶν ματιῶν σου, ἀπὸ τὸ ὁποῖο σημεῖο γνωρίζεις μόνος σου ὅτι σοῦ φθάνει ἡ τόση ποσότητα γιὰ νὰ ζεῖς· γιατί νὰ τρώγεις καὶ νὰ πίνεις περισσότερο; Αὐτὸ σοῦ φαίνεται ἀπώλεια τῆς ψυχῆς σου, γι᾿ αὐτὸ σταματᾶς ἀμέσως νὰ τρώγεις καὶ νὰ πίνεις καὶ σηκώνεσαι ἀπὸ τὸ τραπέζι μὲ διπλὴ χαρά. Μία, διότι ἔφαγες ἀρκετὸ φαγητὸ καὶ στηρίχτηκε ἡ ἄτονη καὶ ἐξαντλημένη σου καρδιά, δεύτερη, διότι σὲ θυμήθηκε ὁ Κύριος καὶ σοῦ εὐχαρίστησε τὴν καρδιὰ καὶ τὴν διάνοια μὲ τὸ ἄδολο καὶ ἀνόθευτο κρασὶ τῆς κατάνυξης καὶ τῆς θεϊκῆς εὐφροσύνης. Ἀλλά, ἐπειδὴ ἔφθασε ὁ λόγος σ᾿ αὐτὴν τὴν πνευματικὴ χαρά, βγῆκα λίγο ἀπὸ τὴν σειρὰ τοῦ λόγου μου, στὸν ὁποῖο μιλοῦσα γιὰ τὸν πόνο τῆς καρδιᾶς, διότι καὶ τὰ δύο αὐτὰ εἶναι καρπὸς τῆς ἴδιας εὐχῆς. Ἡ ἴδια εὐχὴ εἶναι ποὺ γεννάει καὶ τὴν παρηγορία τῆς ψυχῆς καὶ τὸν πόνο τῆς καρδιᾶς.
Λοιπὸν λέγαμε ὅτι, ὅταν λέγεις τὴν εὐχὴ ἀπὸ τὸ βάθος τῆς καρδιᾶς σου τότε πονάει μέσα σου ἡ καρδιά σου καὶ ὁ πόνος της βγάζει τὸν βαρὺ ἀναστεναγμό. Διότι ποιὸς ἀναστενάζει χωρὶς πόνο; καὶ ποιὸς πονάει καὶ δὲν σκυθρωπάζει τὸ πρόσωπό του; Ὁ πόνος ποὺ σοῦ λέγω, εἶναι διπλός, διότι ὄχι μόνον πονᾶς μέσα σου αἰσθητῶς, ἐκεῖ ποὺ ἔγινε ἡ βίαιη εὐχή, ἀλλὰ ἀκόμη πονάει νοητῶς καὶ ἡ ψυχή σου, ὅταν στενοχωρεῖς τὴν καρδιά σου μὲ τὴν εὐχή.
Ὁ αἰσθητὸς πόνος λοιπὸν τῆς καρδιᾶς σου βγάζει τὸν ἀναστεναγμό, ἐνῶ ὁ νοητὸς πόνος τῆς ψυχῆς σου γεννάει τὴν σκληρότητα τοῦ προσώπου σου· ἡ σκληρότητα πάλι καὶ ἡ σκυθρωπότητα τῆς ὄψης σου κρατάει καὶ συντηρεῖ τὸν πόνο τῆς καρδιᾶς σου, διότι ὅταν θυμᾶσαι τὶς ἁμαρτίες σου καὶ γνωρίζεις ἀκριβῶς τὴν ἀσθένεια τῆς φύσης σου, στενοχωρεῖς συνεχῶς τὴν καρδιά σου μὲ τὴν εὐχὴ καὶ εἶναι ἀδύνατο νὰ μὴν σὲ κυριεύσει μέσα σου ὁ ψυχοσωτήριος πόνος τῆς καρδιᾶς σου.
Αὐτὸς ὁ πόνος αὐξάνει ἀναλόγως μὲ τὴν βία τῆς καρδιακῆς σου εὐχῆς. Διότι ὅταν βιάζεις κάπως τὴν καρδιά σου μὲ τὴν εὐχὴ καὶ μάλιστα γιὰ πολὺ καιρό, τότε καταλαβαίνεις μέσα σου μεγάλο πόνο ποὺ παραμένει, καὶ τότε αἰσθάνεσαι μὲ κάποια ζωηρότητα ὅτι ὑπάρχει ὁ θάνατος γιὰ τὸν ἄνθρωπο. Διότι ὁ πόνος ἄλλο δὲν σημαίνει παρὰ μήνυμα θανάτου. Αἰσθάνεσαι τὸν θάνατο ἀπὸ αὐτὸν τὸν πόνο, μὰ πῶς τὸν αἰσθάνεσαι; Τὸν αἰσθάνεσαι ὄχι σὰν νὰ ἀργοπορεῖ καὶ σὰν κάτι ἀμφίβολο, ἀλλὰ τὸν αἰσθάνεσαι κοντινὸ καὶ ἀποφασιστικό. Ἐπειδὴ ὁ πόνος ποὺ σὲ κυριεύει μέσα σου εἶναι κοντὰ στὴν ἀναπνοή σου. Διότι σὲ κάθε ἀναπνοή σου ὅταν ἀναπνέεις τὸν ἀέρα δοκιμάζεις μέσα σου κάποια μεγάλη δριμύτητα τοῦ πόνου. Διότι ἡ βίαιη εὐχὴ τῆς καρδιᾶς σου, τόσο ἔκοψε τὰ ἐσωτερικὰ μέρη τοῦ στήθους, ὥστε ἔγινε ἐκεῖ δριμύτατη καὶ νοητὴ πληγή. Ἔτσι, περνώντας ἀπὸ ἐκεῖ ὁ ἀναπνεόμενος ἀέρας, ὅταν ἀγγίξει τὴν πληγὴ τῆς καρδιᾶς σου ἢ τοῦ στήθους σου, αἰσθάνεσαι πόνο δριμύτατο. Κάποτε μάλιστα, ὅταν αὐξηθεῖ καὶ μεγαλώσει ὁ πόνος σου, αἰσθάνεσαι μέσα σου κατὰ τὸ διάστημα μιᾶς ἀναπνοῆς σου δύο καὶ τρεῖς φορὲς τὸν πόνο μέσα σου.
Τότε τί ἄλλο ἐλπίζεις ἀπὸ τὸν θάνατο; τί ἄλλο περιμένεις ἀπὸ τὴν ἀναχώρηση ἀπὸ τὸν κόσμο; τί ἄλλο ἀναμένεις ἀπὸ τὸν τάφο σου; Ἀληθῶς σοῦ λέγω, ὅταν ἔχεις τέτοιο πόνο, ὁ θάνατός σου εἶναι μπροστὰ στὰ μάτια σου. Ἔχοντας λοιπὸν τὸν θάνατο μπροστὰ στὰ μάτια σου, ἔχεις ταυτόχρονα μπροστὰ στὰ μάτια σου καὶ τὸν Θεό σου, τὸν πλάστη καὶ δημιουργό σου. Γι᾿ αὐτὸ λέγει καὶ ὁ προφήτης· «Προωρώμην τὸν Κύριον ἐνώπιόν μου διὰ παντός, ὅτι ἐκ δεξιῶν μού ἐστιν ἵνα μὴ σαλευθῶ» (Ψλμ. ιε΄ 8). Αὐτὴ ἡ προσδοκία τοῦ θανάτου μπροστὰ στὰ μάτια σου δὲν εἶναι σὰν τὴν ἄλλη προσδοκία τοῦ ἁπλοῦ θανάτου, διότι ἡ προσδοκία αὐτοῦ τοῦ θανάτου ποὺ γίνεται μὲ τὸν πόνο τῆς εὐχῆς, εἶναι ἀναμιγμένη μὲ θεϊκὴ καὶ ἄρρητη γλυκύτητα. Γι᾿ αὐτὸ λέγει· «Τίμιος ἐναντίον Κυρίου ὁ θάνατος τοῦ ὁσίου αὐτοῦ» (Ψλμ. ριε΄ 6). Ὅμως, γιὰ τὸν θάνατο τοῦ ἁμαρτωλοῦ λέγει· «Θάνατος ἁμαρτωλοῦ πονηρός» (Ψλμ. λγ΄ 22). Ἡ γλυκύτητα τῆς προσδοκίας τοῦ θανάτου τῶν δικαίων εἶναι τέτοια καὶ τὴν αἰσθάνεσαι κατὰ τὸν ἀκόλουθο τρόπο.
Βιάζοντας τὴν καρδιά σου στὴν εὐχή, σοῦ ἔρχεται ὁ πόνος. Ὁ πόνος σοῦ φέρνει στὴν μνήμη τοὺς πόνους καὶ τὰ πάθη τοῦ Χριστοῦ. Ὅταν λοιπὸν συμπάσχεις μὲ τὸν Χριστό, τότε ἐλπίζεις νὰ συνδοξαστεῖς μὲ Αὐτόν. Ἀλλά, ἀπὸ ποῦ γνωρίζεις ὅτι ὁ πόνος σου σὲ συνδέει μὲ τοὺς πόνους τοῦ Χριστοῦ; Καὶ ἀπὸ ποῦ αἰσθάνεσαι ὅτι ἂν πεθάνεις μὲ αὐτὸν τὸν πόνο, πρόκειται νὰ δοξαστεῖς μαζὶ μὲ τὸν Χριστό; Γίνεται φανερὸ ἀπὸ αὐτὸ ποὺ θὰ πῶ. Πρὶν νὰ πονέσει ἡ καρδιά σου ἀπὸ τὸν πόνο τῆς εὐχῆς καὶ ἀπὸ τοὺς ἀναστεναγμούς, δὲν αἰσθάνεσαι καθόλου τὴν Χάρη καὶ τὴν γλυκύτητα τοῦ Χριστοῦ, οὔτε ἔχεις κάποια ἀληθινὴ πληροφορία τῆς σωτηρίας σου, ἀλλὰ μόνον ὀνομάζεσαι Χριστιανός, δίχως νὰ γευθεῖς καὶ δίχως νὰ αἰσθάνεσαι, κατὰ κάποιον τρόπο, τὴν ἀγαθοσύνη καὶ γλυκύτητα τοῦ Χριστοῦ. Αὐτὸ τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ εἶναι τόσο ἀγαθὸ καὶ τόσο ἀξίζει, ὅσο δὲν ἀξίζει ὅλος ὁ κόσμος. Καὶ τόσο εἶναι γλυκὺ καὶ παρηγορητικό, σ᾿ ἐκεῖνον ποὺ γεύθηκε τὴν χρηστότητά του, ὅσο δὲν τὸν γλυκαίνει, οὔτε τὸν παρηγορεῖ ἡ συνολικὴ γλυκύτητα αὐτοῦ τοῦ κόσμου. Ὅμως, τί ἀξίζει καὶ πόσο εἶναι γλυκὺ αὐτὸ τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ, τὸ γνωρίζουν μόνον ἐκεῖνοι ποὺ ἔχουν μέσα τους τὸν πόνο τῆς εὐχῆς, διότι αὐτοὶ γεύθηκαν στὴν πράξη τὴν χάρη καὶ γλυκύτητα αὐτοῦ τοῦ ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ.
Ὁ ἄνθρωπος εἶναι σύνθετος ἀπὸ σῶμα καὶ ἀπὸ ψυχή. Τὸ σῶμα τρέφεται καὶ αὐξάνει μὲ τὸν γήινο ἄρτο. Ἡ ψυχὴ τρέφεται καὶ δυναμώνει μὲ τὸν Ἄρτο τῆς Ζωῆς. (Ἰω. στ΄ 35) Καὶ γήινος ἄρτος εἶναι τὸ ψωμί, Ἄρτος τῆς Ζωῆς εἶναι ὁ Χριστός. Γι᾿ αὐτὸ λέγει· «Ἄρτος ζωῆς αἰωνιζούσης γενέσθω μοι τὸ Σῶμά σου τὸ Ἅγιον, εὔσπλαγχνε Κύριε»!
Ἐκεῖνος λοιπὸν ποὺ τρώγει τὸν ἄρτο τῆς γῆς δίχως τὸν πόνο τῆς καρδιακῆς εὐχῆς καὶ δίχως τοὺς πικροὺς καὶ βαθεῖς ἀναστεναγμούς, αὐτὸς δὲν αἰσθάνεται τὴν χρηστότητα καὶ τὴν δύναμη καὶ τὴν ἐνέργεια τοῦ ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ. Διότι τρώγοντας τὸν ἄρτο τῆς γῆς δίχως πόνο καὶ ὑπερβολικῶς, παχύνεται ἡ καρδιά του καὶ δὲν αἰσθάνεται τί ἐστι Θεός. Δηλαδή, γίνεται ἀναίσθητος γιὰ τὴν σωτηρία τῆς ψυχῆς του. Ἐκεῖνος ὅμως, ποὺ πονάει ἡ καρδιά του, πονάει ἡ ψυχή του, πονάει τὸ στῆθος του ἀπὸ τὴν βία τῆς εὐχῆς, ἀπὸ τοὺς ἀναστεναγμούς, ἀπὸ τοὺς ἀόρατους καὶ ὁρατοὺς πειρασμοὺς τοὺς ὁποίους δοκιμάζει καὶ ὑπομένει γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ, ἐκεῖνος -λέγω- ὅταν ἀκούει τὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ ἢ ὅταν τὸ μελετάει μὲ πόνο ἐσωτερικὸ ἢ ὅταν τὸ ἐπικαλεῖται μὲ ζωντανὴ πίστη καὶ θερμὴ εὐλάβεια, αὐτὸς -λέγω- αἰσθάνεται τὴν δύναμη τοῦ ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ, ἡ ὁποία πραγματικῶς ἐνεργεῖ σ᾿ αὐτὸν τὴν θεϊκή του ἐνέργεια. Αὐτὸ τὸ θεϊκὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ φαίνεται στὴν διάνοιά του γλυκὺ σὰν τὸ μέλι, σὰν τὴν ζάχαρη. Ὁμοίως γλυκύτατο φαίνεται καὶ στὸν λάρυγγά του καὶ στὸ στόμα του. Γι᾿ αὐτὸ λέγει καὶ ὁ προφήτης· «Ὡς γλυκέα τῷ λάρυγγί μου τὰ λόγιά σου ὑπὲρ μέλι τῷ στόματί μου» (Ψλμ. ριη΄ 103). Φαίνεται ἀκόμη στὶς αἰσθήσεις του ζωηρό. Ἀγάλλονται καὶ εὐφραίνονται τὰ αὐτιά του, ὅταν τὸ ἀκοῦν. Χαίρονται τὰ μάτια του, ὅταν τὸ θεωροῦν κάπου γραμμένο· μᾶλλον δέ, χαίρονται τὰ μάτια της ψυχῆς. Αὐτὸ τὸ θεϊκὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ, σὰν βασιλικὸ ὄνομα τὸ γράφουν ἀοράτως οἱ θεῖοι ἄγγελοι σὲ διάφορα μέρη γιὰ τὴν συντήρηση καὶ τὴν ἐνίσχυση τοῦ κόσμου.
Ἐκεῖνος λοιπὸν ποὺ ἔχει μέσα του γραμμένο αὐτὸ τὸ θεϊκὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ, ἀπὸ τὴν βία τῆς καρδιακῆς εὐχῆς, ὅταν τὸ ἀκούει, τόσο τὸ εὐλαβεῖται, ὥστε τὸν διαπερνᾶ μέχρι τὴν ψυχή. Κοντὰ σ᾿ αὐτὴν τὴν θεϊκὴ εὐλάβεια τοῦ ἔρχεται καὶ κάποια γλυκειὰ χαρὰ στὴν διάνοιά του, διότι τὸ ἀκούει σὰν ὄνομα κάποιου οἰκείου, ἀγαπημένου φίλου του. Γι᾿ αὐτό, σταλάζουν τὰ δάκρυα ἀπὸ τὰ μάτια του ἀπὸ τὴν χαρά. Πηδάει μέσα του ἡ καρδιά του χαίροντας καὶ σκιρτώντας ἀπὸ τὴν εὐχή. Χαίρεται ἡ ψυχή του τὴν χαρὰ τοῦ Κυρίου της. Ὅλα αὐτὰ λοιπὸν τί ἄλλο σημαίνουν καὶ τί ἄλλο χαρακτηρίζουν ἐὰν ὄχι τὴν οἰκειότητα τῆς ψυχῆς, τὴν ὁποία ἔχει μὲ τὸν Χριστό, καὶ τὸ ὅτι ἐνεργεῖ ἔτσι αὐτὸ τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ σ᾿ αὐτὸν ποὺ πονάει ἡ καρδιά του ἀπὸ τὴν βία τῆς εὐχῆς;
Ἀλλά, ἐπειδὴ αὐτὸς ἐξοικειώθηκε μὲ τὸν Χριστό, δὲν φοβᾶται πιὰ τὸν πόνο τῆς καρδιᾶς, οὔτε τὸν τρομάζει, διότι πληροφορήθηκε καὶ βεβαιώθηκε ποῦ πρόκειται νὰ πάει, ὅταν βγεῖ ἡ ψυχή του ἀπὸ τὸ σῶμα. Διότι ἀπὸ τὸ στόμα του, ἀπὸ τὴν διάνοιά του, ἀπὸ τὴν καρδιά του, ἀπὸ τὴν ψυχή του, δὲν λείπει καθόλου τὸ «Χριστός μου! Χριστός μου!»
Τό «Χριστός μου! Χριστός μου!» λέγεται περισσότερο ἀπὸ τὶς ἀναπνοὲς ποὺ ἀναπνέει. Ὅπου βλέπει καὶ σὲ ὅ,τι βλέπει, τὸ «Χριστός μου» προβλέπεται καὶ προηγεῖται. Ὅ,τι ἀκούει, τὸ «Χριστός μου» ἀκούγεται γρηγορότερα. Ὅπου περπατάει καὶ ὅπου πηγαίνει, τὸ «Χριστός μου» προηγεῖται καὶ προπορεύεται. Ὅταν κοιμᾶται, τὸ «Χριστός μου» συγκοιμᾶται. Ὅταν τρώγει, τὸ «Χριστός μου» συντρώγεται. Ὅταν κάνει ἐργόχειρο, τὸ «Χριστός μου» προηγεῖται.
Θέλοντας ἐγὼ νὰ ἀποδείξω ὅτι τὸ «Χριστός μου!» εἶναι ἔμφυτο σ᾿ αὐτόν, μὲ λίγα λόγια λέγω ὅτι καθὼς εἶναι ἀδύνατο στὶς αἰσθήσεις τοῦ ἀνθρώπου νὰ αἰσθάνονται κάτι δίχως τὴν διάνοια, ἔτσι εἶναι ἀδύνατο στὴν διάνοια αὐτοῦ τοῦ ἀνθρώπου νὰ μὴν εἶναι ἑνωμένο τὸ «Χριστός μου!». Ὥστε, ἂν δὲν κατοικεῖ στὴν καρδιά του ὁ Χριστός, πῶς μπορεῖ νὰ εἶναι τόσο γεμᾶτος ἀπὸ τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ καὶ γεμᾶτος γλυκύτητα; Αὐτὸ τὸ γέμισμα καὶ ἡ γλυκύτητα τοῦ ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ εἶναι γέννημα τῆς καρδιακῆς εὐχῆς, ἡ ὁποία λέγεται ἐσωτερικῶς καὶ μὲ πόνο.
Ὁ πόνος τῆς καρδιᾶς, ὅσο εἶναι δριμὺς τόσο εἶναι γλυκύς. «Δριμὺς ὁ χειμών», ἔλεγαν οἱ ἅγιοι Τεσσαράκοντα Μάρτυρες, «ἀλλὰ γλυκὺς ὁ Παράδεισος». Δριμὺς εἶναι αὐτὸς ὁ πόνος στὸ σῶμα, ἀλλὰ εἶναι Παράδεισος τῆς ψυχῆς, διότι, ὅταν πονάει ἡ καρδιὰ ἀπὸ τὸν πόνο τῆς εὐχῆς, τότε χαίρεται ἡ ψυχὴ καὶ ἀναπαύεται. Ὅταν παύει αὐτὸς ὁ πόνος, ἀναπαύεται τὸ σῶμα, λυπᾶται ὅμως ἡ ψυχή, διότι πάρθηκε ἀπὸ αὐτὴν ἡ μυστικὴ τράπεζα τῆς θεϊκῆς εὐφροσύνης καὶ τῆς ἄρρητης ἀπόλαυσης. Ὅταν πάλι ἔρχεται ὁ πόνος, δὲν ἀναπαύεται τὸ σῶμα, ἀλλὰ μὲ τὴν βία τῆς εὐχῆς ἀρχίζει νὰ φαίνεται ἡ χαρὰ μέσα στὴν καρδιά. Ἀμέσως ἀναπηδάει καὶ χαίρεται ἡ ψυχή, πρὶν ἀκόμη νὰ ἔλθει, ἀπὸ τὴν ἐλπίδα τῆς πνευματικῆς ἀπόλαυσης. Καὶ ἀφοῦ ἔλθει, βγάζει ἀφώνως ἀπὸ τὴν χαρά της δυνατὴ φωνή, μαζὶ μὲ κάποια γλυκύτητα καρδιᾶς καὶ διάνοιας. Τότε λέγει στὸν Χριστὸ Ἰησοῦ μὲ δάκρυα· «Παράλαβέ με, Κύριε, στὴν Βασιλεία σου! Παράλαβέ με Ἰησοῦ μου, ἐκεῖ ποὺ εἶσαι Ἐσύ, ἡ ἀγάπη μου καὶ τὸ φῶς μου τὸ γλυκύτατο! Ναί, γλυκύτατε Ἰησοῦ μου, παράλαβέ με τώρα, Κύριέ μου, παράλαβέ με, διότι ἀπὸ τὴν ὥρα, ποὺ γεύθηκα μερικῶς καὶ ἀνεκφράστως τὴν ἄρρητη ἀπόλαυση καὶ χρηστότητα, Ἐσένα τὸν Χριστό μου καὶ Θεό μου, δὲν ὑποφέρω πιὰ τὸν χωρισμό Σου! Δὲν ὑποφέρω τὴν ἀπουσία Σου. Καίγομαι ἀπὸ τὴν ἄσβεστη φλόγα τῆς γλυκύτατής Σου ἀγάπης! Ὅταν Σὲ θυμᾶμαι, καίγομαι ἀπὸ τὴν δίψα Σου! Ὅταν Σὲ μελετῶ, λειώνω ἀπὸ τὴν στέρησή Σου καὶ ἀτονῶ ἀπὸ τὸν χωρισμό Σου!».
Αὐτὰ καὶ ἄλλα παρόμοια λέγει ἡ ψυχὴ στὸν Χριστό της, ἐνῶ κατακαίγεται ἀπὸ τὴν ἄκρα ἀγάπη ποὺ ἔχει σ᾿ Αὐτόν. Ἔτσι, ἀφοῦ κλάψει ἀρκετὰ μαζὶ μὲ τὸ σῶμα, πληροφορεῖται ὅτι τὴν ἄκουσε ὁ Χριστός της καὶ τὴν ἔγραψε στὸ βιβλίο τῆς αἰωνίου ζωῆς, ὅπου εἶναι γραμμένοι ὅλοι οἱ δίκαιοι, γιὰ τὸ ὁποῖο λέγει ἡ Γραφή· «Καὶ ἐπὶ τὸ βιβλίον Σου πάντες γραφήσονται» (Ψλμ. ρλη΄ 16).
Ὅμως, ὁ Ἰησοῦς Χριστός, «οἷς κρίμασιν οἶδεν Αὐτὸς μόνος», τὴν ἀφήνει ἀκόμη στὸν κόσμο, μᾶλλον γιὰ τὸ συμφέρον της, γιὰ νὰ διπλασιάσει καὶ νὰ τριπλασιάσει καὶ νὰ πολλαπλασιάσει τὸν καρπό της. Καὶ καταπαύει λίγο τὸν πόνο της μὲ τὴν παρηγορία Του, ὄχι ὅμως ὅτι λιγοστεύει ὁ Κύριος τὸν πόνο τῆς καρδιᾶς, διότι ὁ Κύριος θέλει νὰ πονοῦμε πάντοτε γιὰ τὴν ἀγάπη Του, ἡ ὁποία ὑπάρχει γιὰ τὴν σωτηρία τῆς ψυχῆς μας, ἀλλὰ λιγοστεύει τὸν πόνο μὲ τὴν αὔξηση τῶν περισσότερων καὶ θερμότερων δακρύων.
Αὐτὸς λοιπὸν ὁ πόνος εἶναι μεγάλο δῶρο ποὺ δίνεται ἀπὸ τὸν Θεὸ στοὺς ἀγωνιστὲς καὶ σ᾿ ὅσους Τὸν ἀγαποῦν. Δίχως αὐτὸν τὸν πόνο δὲν βλέπει κανεὶς τὸν Θεό, οὔτε σ᾿ αὐτὸν τὸν κόσμο νοερῶς - δηλαδὴ σὲ ἔκσταση, ὅραμα καὶ σὲ θεωρία- οὔτε γιὰ τὸν ἄλλο κόσμο παίρνει τὴν πληροφορία ὅτι θὰ εἶναι μαζὶ μὲ τὸν Θεό.
Αὐτὸς ὁ πόνος θέλει πολὺ χρόνο καὶ ἀποκτᾶται μὲ πολλοὺς ἀγῶνες καὶ μὲ πολλὴ βία τῆς καρδιακῆς εὐχῆς. Ἂν κάποιος δὲν βιάζει τὴν καρδιά του μὲ τὴν εὐχή, εἶναι ἀδύνατο νὰ τὸν βρεῖ. Ἀποκτᾶται λοιπὸν μὲ πολλοὺς ἀγῶνες, ἂν ὅμως τὸν παραμελήσει λίγο ὁ ἄνθρωπος, τόσο γρήγορα φεύγει, ὥστε καὶ αὐτὸς ὁ ἴδιος ἀπορεῖ πῶς χάθηκε τόσο γρήγορα ἀπ᾿ αὐτὴν τὴν παραμικρὴ ἀμέλειά του, αὐτὸ τὸ ὕψιστο ποὺ κυνηγοῦσε. Ὅποιος ὅμως τὸν βρῆκε μία φορά, ἂν ὕστερα τὸν χάσει, τὸν βρίσκει πάλι εὔκολα, διότι ξέρει ποιὰ ὁδὸ νὰ βαδίσει γιὰ νὰ τὸν ξαναβρεῖ. Ἀλλὰ καλύτερα, γιατί δὲν τὸν ἀφήνει νὰ ἀπομακρυνθεῖ γιὰ πολὺ καιρό; Διότι ἂν τὸν στερηθεῖ γιὰ πολὺ καιρό, πέφτει στὶς ἡδονὲς ἡ καρδιά του καὶ ἀφήνει τὴν ὁδὸ τοῦ Κυρίου.
Αὐτὸς ὁ πόνος εἶναι μὲν γέννημα τῆς συντετριμμένης καρδίας, εἶναι ὅμως γεννήτορας τῶν ἀένναων καὶ φωτεινῶν δακρύων. Αὐτὸς ὁ πόνος εἶναι τροφὴ τῆς ψυχῆς, τροφὴ τῆς διάνοιας καὶ παρηγορία τοῦ νοῦ. Αὐτὸς ὁ πόνος εἶναι χαρὰ τῶν ἀγγέλων καὶ λύπη τῶν δαιμόνων.
Ὅποιος κρατάει αὐτὸν τὸν πόνο μέσα του πάντοτε, ξενιτεύεται ἡ ψυχή του σὲ λίγο καιρὸ ἀπὸ τὸν κόσμο αὐτόν, καὶ πηγαίνει στὸν ἄλλο κόσμο, στὸν ὁποῖο ἔχει τὸ μερίδιό του μαζὶ μὲ τοὺς ἁγίους ἀγγέλους. Αὐτὸς ὁ πόνος ἐξολοθρεύει τὰ πάθη, διώχνει τοὺς δαίμονες, εἰρηνεύει τὸν νοῦ, γλυκαίνει τὴν ψυχή, παρηγορεῖ τὴν διάνοια καὶ θερμαίνει τὴν καρδιὰ γιὰ τὰ οὐράνια. Αὐτὸς ὁ πόνος εἶναι γιὰ τὸν ἄνθρωπο ἕνας οὐράνιος δάσκαλος, ὁ ὁποῖος τοῦ διδάσκει θεϊκὰ μυστήρια καὶ τοῦ παραδίδει τὰ οὐράνια νοήματα.
Εἶναι ἀδύνατο στὸν ἄνθρωπο νὰ ἔχει μέσα του αὐτὸν τὸν πόνο καὶ νὰ μὴν ἔχει οὐράνιο λογισμό. Ὅταν ὁ πόνος ἐμφανίζεται μέσα του, ἀμέσως ὑψώνεται ὁ νοῦς του στὰ οὐράνια, ἀφήνοντας τὰ γήινα σὰν σκουπίδια. Ὑψώνεται δὲ ὁ νοῦς στὰ οὐράνια, διότι τὸν καθάρισε τὸ δάκρυ καὶ τὸν λάμπρυνε ἡ καθαρὴ εὐχή ποὺ ἔγινε μυστικῶς στὴν καρδιά. Ἀφοῦ ὑψωθεῖ ὁ νοῦς του στὰ Ἅγια τῶν Ἁγίων, στὰ ἐπουράνια τῶν ἐπουρανίων, ζητάει ἐκεῖ νὰ βρεῖ καὶ νὰ δεῖ Ἐκεῖνον, τοῦ Ὁποίου τὴν ἄρρητη γλυκύτητα γεύθηκε μερικῶς ἡ ψυχή του καὶ ἡ καρδιά του μέσα της.
Περπατώντας στὰ ἄϋλα καὶ οὐράνια ἀΰλως, σὰν ἄϋλος καὶ ὅμοιος μὲ τὰ ἄϋλα, βρίσκει Ἐκεῖνον, γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Ὁποίου κοπίασε ἡ καρδιά του καὶ πόνεσε τὸ στῆθος του. Βρίσκοντας λοιπὸν τὸν ποθούμενον καὶ βλέποντας Ἐκεῖνον, τὸν Ὁποῖο εἶδε ὁ Ἡσαΐας ὁ προφήτης «ἐπὶ θρόνου δόξης καθήμενον» (πρβλ. Ἡσ. στ΄ 1), πέφτει ἀμέσως μπροστά Του καὶ Τὸν προσκυνάει μὲ μεγάλη εὐλάβεια καὶ ταπείνωση. Καὶ ὄχι μόνον μέχρι σ᾿ αὐτὴν τὴν τιμὴ τὸν ἀξιώνει αὐτὸς ὁ πόνος, ἀλλὰ ἀκόμη τὸν κάνει νὰ πέφτει πάλι καὶ στὴν ἀγκάλη Αὐτοῦ τοῦ γλυκύτατου Ἰησοῦ καὶ Παντοκράτορος Κυρίου, ὅπως πέφτει τὸ νήπιο στὴν ἀγκάλη τῆς μητέρας του, καὶ γλυκοφιλώντας τὸν γλυκύτατο καὶ πέρα ἀπὸ κάθε γλυκύτητα Δεσπότη καὶ Χριστό του, χύνουν συγχρόνως καὶ τὰ μάτια τοῦ σώματος τὰ δάκρυα σὰν ποτάμι. Καὶ εὔχεται παρακαλώντας τὸν Χριστό του νὰ μὴν χωριστεῖ καθόλου ἀπὸ αὐτόν, ἀλλὰ δέεται καὶ παρακαλεῖ νὰ εἶναι καὶ νὰ βρίσκεται πάντοτε μὲ τὸν Χριστό του καὶ μὲ τὴν Χάρη τῆς Θεότητός του. Διότι Τοῦ λέγει ἐκείνην τὴν ὥρα ἐκεῖνο ποὺ Τοῦ εἶπε ὁ Πέτρος, ὅταν μεταμορφώθηκε καὶ εἶδαν οἱ Ἀπόστολοι τὴν δόξα Του· «Καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι» (Ματθ. ιζ΄ 4, Μάρκ. θ΄ 5, Λουκ. θ΄ 33).
Μακάρι ὁ γλυκύτατός μας Ἰησοῦς Χριστὸς νὰ χαρίσει καὶ σ᾿ ἐμᾶς αὐτὸν τὸν ψυχοσώστη πόνο τῆς καρδιᾶς καὶ νὰ μᾶς ἀξιώσει, ἐδῶ νὰ Τὸν βλέπουμε νοερῶς πάντοτε, ἐνῶ ἐκεῖ στὸν μέλλοντα αἰῶνα, ἀφοῦ διαλυθοῦν οἱ διόπτρες τῆς ψυχῆς, νὰ Τὸν βλέπουμε πρόσωπο πρὸς πρόσωπο καὶ νὰ Τὸν δοξολογοῦμε μαζὶ μὲ τοὺς ἀγγέλους εἰς τοὺς ἀπεράντους αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν! ΅

Εἰς τὸν ἀγώνα αὐτὸν τοῦ ἀνθρώπου, γιὰ νὰ ὑπάρξουν τὰ ἀνάλογα ἀποτελέσματα, πρέπει νὰ συνεργήσει ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ προαίρεση τοῦ ἀνθρώπου: «θὰ λυώση ὡς κηρὸς ὁ παλαιὸς ἄνθρωπος. Καὶ ὅπως ὁ σίδηρος, ὅταν ἐμβαίνη εἰς τὴν φωτιά, ξεκολλάει καὶ πέφτει ἡ σκουριά, ὅπου ἔχει ἐπάνω, ἔτσι γίνεται καὶ εἰς τὸν ἄνθρωπον. Ἔρχεται κατ’ ὀλίγον ἡ χάρις καὶ μόλις πλησίαση εἰς τὸν ἄνθρωπον ἀναλύει ὡς κηρός. Καὶ δὲν γνωρίζει εἰς αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ ἄνθρωπος τὸν ἑαυτόν του, ἐνῶ ὅλος εἶναι πολυόμματος νοῦς καὶ διαυγέστατος.

Ὅμως εἰς αὐτὴν τὴν ὑπερφυὴ ἐνέργειαν δὲν ἠμπορεῖ νὰ ξεχωρίση τὸν ἑαυτόν του, διότι ἐνοῦται μὲ τὸν Θεόν. Καὶ τότε πίπτει ἡ σκουριά. Ἀφαιρεῖται ἡ σφραγίδα. Ἀποθνήσκει ὁ παλαιὸς ἄνθρωπος. Ἀφαιρεῖται τὸ μητρικὸν αἷμα. Ἀνακαινοῦται τὸ φύραμα.

ΚΡΙΝΑΜΕ ΑΝΑΓΚΑΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΛΟΓΩ ΤΗΣ ΝΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΝΕΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ ΝΑ ΠΟΛΕΜΗΣΕΙ ΠΛΕΟΝ ΤΟΝ ΕΩΣΦΟΡΟ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΦΙΛΑΥΤΙΑ ΦΤΑΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΝΑ ΚΑΤΑΡΓΕΙ ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΤΟΝΕΞΟΡΚΙΣΜΟ ΣΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ ΑΣ ΔΟΥΜΕ ΛΟΙΠΟΝ ΤΟΝ ΛΟΓΟ ΥΠΑΡΞΕΩΣ ΤΟΥ ΕΞΟΡΚΙΣΜΟΥ ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΝΗΠΙΟΒΑΠΤΙΣΜΟ.

Ἰδοὺ τὰ ἀποτελέσματα τῶν «καινοτομιῶν» τῶν Οὐκρανῶν τοῦ Ἐπιφανίου! Ἀφαίρεσαν ἀκόμη καὶ τὸ φύσημα καὶ τὸ φτύσιμο στὸν σατανᾶ ἀπὸ τὸ Μυστήριο τῆς Βαπτίσεως!

Ὅταν οἱ σύγχρονες αντιλήψεις γίνονται κριτήριο γιὰ τὴν ἀλλοίωση τῆς πατερικῆς παραδόσεως, τότε φαίνεται πὼς ἀκόμη καὶ οἱ πιὸ θεμελιώδεις πράξεις τῆς Ὀρθοδόξου λατρείας μποροῦν νὰ θεωρηθοῦν… ξεπερασμένες!
Σὲ μία ἀκόμη ἐνέργεια ποὺ προκαλεῖ σοβαρό προβληματισμὸ γιὰ τὴν ἐκκλησιαστικὴ πρακτικὴ τῆς παρατάξεως τοῦ Ἐπιφανίου Ντουμένκο στὴν Οὐκρανία, οἱ κληρικοὶ τῆς λεγομένης Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας (OCU) προχώρησαν σὲ μία ἀλλαγὴ ποὺ ἀγγίζει τὸν πυρῆνα τῆς ἀρχαίας βαπτισματικῆς παραδόσεως: ἀφαίρεσαν ἀπὸ τὸ σύγχρονο Εὐχολόγιό τους τὴν πράξη τοῦ φυσήματος καὶ τοῦ φτυσίματος πρὸς τὸν Σατανᾶ!
Τὴν εἴδηση γνωστοποίησε ὁ κληρικὸς Ἀντρέι Ντουντσένκο, γραμματέας τῆς Συνοδικῆς Θεολογικῆς – Λειτουργικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς OCU, σὲ συζήτησή του στὸ podcast «Faith Talks», στὸ κανάλι Orthodox Easterners τοῦ YouTube.
Μάλιστα, ὁ ἴδιος προσπάθησε νὰ δικαιολογήσει τὴν ἀφαίρεση αὐτῆς τῆς πράξεως μὲ τὸ ἐπιχείρημα ὅτι στὸν σύγχρονο ἄνθρωπο προκαλεῖ... περισσότερο χαμόγελο παρὰ κατανόηση!
Ἀσφαλῶς! Ἄλλωστε, ἂν κάτι δὲν γίνεται ἀμέσως κατανοητὸ ἀπὸ τὴν σύγχρονη νοοτροπία, ἡ εὐκολότερη λύση φαίνεται νὰ εἶναι ἡ ἀφαίρεσή του! Ἀντὶ νὰ κατηχηθεῖ ὁ ἄνθρωπος στὸ βαθὺ θεολογικὸ νόημα μιᾶς ἀρχαίας ἐκκλησιαστικῆς πράξεως, προτιμᾶται νὰ ἐξαφανιστεῖ ἡ πράξη, γιὰ νὰ μὴν προκαλεῖ… χαμόγελα!


Ἡ ἱερὰ σημασία τῆς ἀποταγῆς τοῦ Σατανᾶ


Ἀξίζει, ὅμως, νὰ θυμηθοῦμε τί ἀκριβῶς περιλαμβάνει ἡ συγκεκριμένη πράξη καὶ γιατὶ ἡ Ἐκκλησία τὴν διατήρησε μέσα στὴν ἀκολουθία τοῦ Μυστηρίου τῆς Βαπτίσεως.
Πρὶν ἀπὸ τὴν τέλεση τοῦ Βαπτίσματος, ὁ κατηχούμενος καλείται νὰ ἀποταχθεῖ τὸν Σατανᾶ τρεῖς φορές. Κατόπιν φυσᾶ καὶ πτύει πρὸς αὐτόν, ὡς ἔμπρακτη καὶ συμβολικὴ ἔκφραση τῆς ἀπορρίψεως τοῦ διαβόλου καὶ τῶν ἔργων του. Στήν συνέχεια στρέφεται πρὸς τὴν Ἀνατολή, ὁμολογώντας τὴν προσήλωσή του στὸν Χριστό, τὸ Φῶς καὶ τὴν ἀληθινὴ Ζωή.
Δὲν πρόκειται γιὰ κάποια τυχαία λατρευτικὴ λεπτομέρεια, οὔτε γιὰ ἕνα ἀνούσιο τελετουργικὸ κατάλοιπο τοῦ παρελθόντος. Ἡ πράξη αὐτὴ ἐντάσσεται στὸ συνολικὸ νόημα τῆς κατηχήσεως καὶ τῆς ἀποταγῆς τοῦ διαβόλου. Ἐκφράζει τὴν ὁριστικὴ ρήξη τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὴν κυριαρχία τοῦ κακοῦ καὶ τὴν ἐλεύθερη προσχώρησή του στὸν Ἰησοῦ Χριστό.
Οἱ Ἅγιοι Πατέρες δὲν καθιέρωσαν αὐτὲς τὶς πράξεις τυχαῖα. Ἡ ἐκκλησιαστικὴ λατρεία δὲν εἶναι ἕνα σύνολο αὐθαίρετων κινήσεων, ποὺ μπορεῖ νὰ ἀναδιαμορφώνεται σύμφωνα μὲ τὰ γούστα, τὶς διαθέσεις ἢ τὶς πολιτισμικὲς ἀντιλήψεις κάθε ἐποχῆς.


Ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλὸς καὶ ἡ προσοχὴ στὶς εὐχὲς τῆς Βαπτίσεως


Ἰδιαίτερη σημασία ἔχει καὶ ἡ σχετικὴ διδαχὴ τοῦ Ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ, ὁ ὁποῖος ἐφιστοῦσε τὴν προσοχὴ στὴν ὀρθή καὶ πλήρη τέλεση τοῦ Μυστηρίου τῆς Βαπτίσεως.
Στὴν παράδοση τῶν διδαχῶν του ὑπογραμμίζεται ἡ σοβαρότητα τῆς παραλείψεως τῶν εὐχῶν, ἰδιαιτέρως τῶν ἐξορκιστικῶν, ἀπὸ τοὺς ἱερεῖς. Ἡ ἐπισήμανση αὐτὴ συνδέεται μὲ τὴν πνευματικὴ προστασία τοῦ βαπτιζομένου καὶ τὴν ἀνάγκη νὰ τελεῖται ὁλόκληρη ἡ ἀκολουθία, χωρὶς αὐθαίρετες παραλείψεις.
Εἶναι, λοιπόν, ἐξαιρετικὰ σημαντικὸ καὶ τὸ πρῶτο μέρος τοῦ Μυστηρίου, ἡ Κατήχηση, νὰ διαβάζεται μὲ προσοχὴ καὶ εὐλάβεια ἀπὸ τὸν ἱερέα. Οἱ εὐχὲς τῶν ἐξορκισμῶν, ἡ ἀποταγὴ τοῦ Σατανᾶ, τὸ φύσημα καὶ τὸ φτύσιμο, ἀλλὰ καὶ ἡ σύνταξη μὲ τὸν Χριστό, δὲν εἶναι περιττὰ ἐπεισόδια μιᾶς παλαιᾶς τελετουργίας.
Ἀντιθέτως, ἀποτελοῦν ἕνα συνεκτικὸ σύνολο πνευματικῆς καὶ θεολογικῆς σημασίας: τὴν ἀποκήρυξη τῶν δυνάμεων τοῦ σκότους καὶ τὴν ὁμολογία τῆς πίστεως στὸν μόνο Κύριο καὶ Σωτῆρα, τὸν Ἰησοῦ Χριστό.
Γι' αὐτὸ καὶ οἱ ἱερεῖς ὀφείλουν νὰ τελοῦν τὸ Μυστήριο μὲ ἀκρίβεια, χωρὶς νὰ παραλείπουν εὐχὲς ἢ πράξεις ἐπειδὴ ἐνδεχομένως δὲν ταιριάζουν στὴν σύγχρονη αἰσθητικὴ ἢ προκαλοῦν ἀμηχανία σὲ κάποιους.


EINAI KATANOHTO!!! 
ΔΕΝ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΦΤΥΝΟΥΝ ΤΑ ΜΟΥΤΡΑ ΤΟΥΣ!

Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026

Ηττημένοι

Enrico Tomaselli - 11 Νοεμβρίου 2026

Ηττημένος


Πηγή: Red Jackets

Ο Ζελένσκι, στο περιθώριο της πρώτης ημέρας των προκαταρκτικών διαπραγματεύσεων στο Άμπου Ντάμπι, επανέλαβε μια θέση που, ουσιαστικά, αρνείται κάθε λόγο για συνέχιση των διαπραγματεύσεων. Ο Ουκρανός πρόεδρος και η αντιπροσωπεία του Κιέβου στην τριμερή συνάντηση έχουν απορρίψει κατηγορηματικά οποιαδήποτε υπόδειξη για εδαφικές παραχωρήσεις, ακόμη και στο πλαίσιο μιας ειρηνευτικής συμφωνίας. Αυτό είναι ακριβώς το αντίθετο από αυτό που περιμένει ο Τραμπ, έχοντας μιλήσει τις τελευταίες ημέρες για μια γεωγραφικά «διαφορετική» Ουκρανία. Επιπλέον, αυτό ακριβώς είναι το θέμα των σημερινών συνομιλιών.
Και σίγουρα δεν είναι τυχαίο ότι, ταυτόχρονα, η ουκρανική ηγεσία έχει σκιαγραφήσει ένα μεταπολεμικό όραμα στο οποίο οι ένοπλες δυνάμεις του Κιέβου θα διατηρούσαν 800.000 άνδρες υπό την επήρεια όπλων, μια τεράστια δύναμη, πολύ ανώτερη από οποιαδήποτε στην Ευρώπη, και σαφώς εντελώς απαράδεκτη για τη Ρωσία, η οποία αντ' αυτού επιθυμεί μια ουδέτερη Ουκρανία, και επομένως μια μειωμένη ένοπλη δύναμη. Ουσιαστικά, αν και ο Ζελένσκι επιμένει να ζητά πολύ σημαντική κάλυψη από το ΝΑΤΟ, είναι αρκετά σαφές ότι δεν εμπιστεύεται πλήρως τις δυτικές εγγυήσεις, και ως εκ τούτου θα ήθελε να διατηρήσει τη δική του αυτόνομη αποτρεπτική ικανότητα.
Από αυτή την άποψη, η ουκρανική θέση φαίνεται να ευθυγραμμίζεται απόλυτα με την ευρωπαϊκή, η οποία ουσιαστικά χαρακτηρίζεται από την άρνηση οποιασδήποτε μορφής διαπραγμάτευσης τώρα, καθώς υπονοεί την ανάγκη για παραχωρήσεις προς τη Ρωσία. Και ταιριάζει με την πρωτοβουλία που ξεκίνησε πρόσφατα από 11 χώρες του ΝΑΤΟ, τους υλικοτεχνικούς ελιγμούς Koalicja 2026, για να δοκιμαστούν οι ικανότητες των συμμετεχουσών χωρών [1] να μεταφέρουν γρήγορα εξοπλισμένες στρατιωτικές μονάδες στα σύνορα της Ουκρανίας, να οργανώσουν τον ανεφοδιασμό τους, να προστατεύσουν αυτήν την υλικοτεχνική υποστήριξη και να διαχειριστούν τα πάντα από ένα ενιαίο γενικό επιτελείο. Επιπλέον, η διαδικασία αποναρκοθέτησης της Μαύρης Θάλασσας ασκείται για να ανοίξει η ναυσιπλοΐα και να εγγυηθεί την ασφάλειά της. Στην πράξη, αυτή είναι μια προεπισκόπηση της ανάπτυξης του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία, την οποία οι Ευρωπαίοι συνεχίζουν να φαντάζονται ως δυνατή.
Εν ολίγοις, το θέαμα που εκτυλίσσεται στο Άμπου Ντάμπι είναι αυτό μιας συνόδου κορυφής που δεν θα μπορέσει να παράγει πολύ περισσότερα από μερικές περιθωριακές πρωτοβουλίες, όπως ανταλλαγές κρατουμένων και πιθανώς μια άλλη τοπική εκεχειρία, όπου υπάρχουν και άλλες καταστάσεις όπως αυτή στο Ολέσκι. Επειδή οι Ουκρανοί βρίσκονται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων μόνο και μόνο επειδή τους αναγκάζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά χωρίς καμία προθυμία για συμβιβασμό οποιουδήποτε είδους, και τάσσονται υπέρ των Ευρωπαίων οι οποίοι, αν και παραμένουν εκτός συνομιλιών, ασκούν τη δική τους άδικη επιρροή από έξω. Σε όλα αυτά, είναι σαφές ότι τόσο το Κίεβο όσο και οι Βρυξέλλες βασίζονται στο ότι το νέο Κογκρέσο των ΗΠΑ θα είναι πολύ πιο διατεθειμένο να υποστηρίξει την Ουκρανία.
Ωστόσο, ενώ οι Ευρωπαίοι και οι Ουκρανοί ουσιαστικά συμφωνούν όσον αφορά την προοπτική συνέχισης του πολέμου, όταν πρόκειται για την εφαρμογή της θεωρίας στην πράξη, τα πράγματα περιπλέκονται ολοένα και περισσότερο. Η Ρώμη έχει καταστήσει γνωστό ότι το πρόσφατα εγκεκριμένο 13ο πακέτο στρατιωτικής βοήθειας θα μπορούσε να είναι το τελευταίο, καθώς οι προμήθειες έχουν απλώς εξαντληθεί, με τα οπλοστάσια να βρίσκονται υπό πίεση. Το Βερολίνο έχει επίσης σταματήσει τις αποστολές νέων πυραύλων αναχαίτισης Patriot, για τους ίδιους λόγους. Αλλά το κρίσιμο ζήτημα γίνεται οικονομικό. Ενώ οι ευρωπαϊκές χώρες αγωνίζονται να συγκεντρώσουν τα χρήματα που έχουν υποσχεθεί στους Ουκρανούς, οι απαιτήσεις των τελευταίων αυξάνονται με τρομακτικό ρυθμό. Για να διατηρήσει αυτόν τον στρατό των 800.000 ανδρών για τουλάχιστον 10 χρόνια, το Κίεβο έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι θέλει 700 δισεκατομμύρια ευρώ από την Ευρώπη, 70 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Και αυτό μόνο για τον στρατό. Έπειτα, υπάρχει το ουκρανικό κράτος που πρέπει να στηρίξει, στο σύνολό του, για να μην αναφέρουμε την ανοικοδόμηση, η οποία από μόνη της αξίζει άλλα περίπου 600 δισεκατομμύρια ευρώ - μέχρι στιγμής.
Εν ολίγοις, η διατήρηση της σύγκρουσης καθίσταται πλέον ουσιαστικά μη βιώσιμη, και η Ουκρανία έχει μετατραπεί σε ένα απύθμενο πηγάδι, απορροφώντας όλο και περισσότερα χρήματα, όλο και πιο γρήγορα. Και είναι σαφές ότι, αν συνεχίσουμε σε αυτή την πορεία, οι Ευρωπαίοι δεν θα έχουν άλλη επιλογή από το να κατασχέσουν πλήρως τα παγωμένα ρωσικά κεφάλαια, με όλα όσα αυτό συνεπάγεται. Και αυτό το βήμα με τη σειρά του θα παγιδεύσει περαιτέρω τα ευρωπαϊκά κράτη, επειδή σε εκείνο το σημείο, για να αποφευχθεί η κυριολεκτική πτώχευση, η μόνη επιλογή γίνεται να συνεχιστεί ο πόλεμος στην Ουκρανία μέχρι να νιώσουν έτοιμοι οι ευρωπαϊκοί στρατοί, και στη συνέχεια να εμπλακούν σε άμεση σύγκρουση με τη Μόσχα. Η ανατροπή της σημερινής ρωσικής ηγεσίας και η κατάσχεση του πλούτου της χώρας - ίσως κατακερματίζοντάς την κατά μήκος εθνοτικών γραμμών - θα γίνει η μόνη διέξοδος, στα μάτια των Ευρωπαίων ηγετών.
Επομένως, εκτός από οποιαδήποτε δραματική τροπή των γεγονότων, η σύνοδος κορυφής του Άμπου Ντάμπι είναι καταδικασμένη να μην είναι τίποτα περισσότερο από ένα αντίγραφο του Άνκορατζ του δέκατου έκτου αιώνα. Η επιθυμία του Τραμπ να τερματίσει με κάποιο τρόπο τη σύγκρουση συγκρούεται με την αδυναμία του να εξαναγκάσει τους Ουκρανούς και να υποτάξει τους Ευρωπαίους, ενώ παράλληλα πρέπει να λάβει υπόψη το γεγονός ότι ένα σημαντικό τμήμα του αμερικανικού συστήματος όχι μόνο λειτουργεί κατά του πολέμου του Κιέβου, αλλά συνεχίζει να υποστηρίζει ενεργά. Και το χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών του Ατλαντικού διευρύνεται.
Ακόμα και αν αφήσουμε στην άκρη το γεγονός ότι η Ευρώπη καταρρέει πολιτικά - και αυτή η διαδικασία θα επιταχυνθεί σημαντικά το 2027 - είναι πιθανότατα απατηλό να πιστεύουμε ότι ένα Κογκρέσο με Δημοκρατική πλειοψηφία θα αλλάξει ουσιαστικά τη στάση του απέναντι στην Ευρώπη και το ΝΑΤΟ. Ενώ υπάρχουν προφανώς διαφορές ως προς το πώς και το πότε, ο στρατηγικός προσανατολισμός των Ηνωμένων Πολιτειών θα συνεχίσει να δείχνει προς την ίδια κατεύθυνση. Η μόνη λύση που έχει στη διάθεσή του ο Λευκός Οίκος - προς το παρόν μόνο θεωρητικά - είναι η πραγματική και μονομερής αποδέσμευση από τη σύγκρουση. Να σταματήσει η παροχή όπλων και πληροφοριών, να σταματήσει το Starlink και το Starshield, να αποσύρει τους συμβούλους πεδίου. Αλλά όπως έχουν τα πράγματα, αυτό ακριβώς είναι πολιτικά μη βιώσιμο. Και ακόμη και η σταδιακή επίτευξη αυτού θα μπορούσε να αποδειχθεί πολύ αργή, δεδομένης της εξέλιξης του κινητικού πολέμου.
Τελικά, όλοι πιστεύουν ότι ο πόλεμος στη Δυτική Ασία ήταν ένα τραγικό λάθος της κυβέρνησης Τραμπ, αλλά ο πόλεμος στην Ανατολική Ευρώπη δεν είναι λιγότερο, και όλοι είναι κάπως παγιδευμένοι σε αυτόν. Κατά μία έννοια, αυτό είναι το τίμημα της δυτικής αυτοπεποίθησης. Η πεποίθηση ότι είμαστε στην κορυφή του κόσμου είναι τόσο ισχυρή που δεν ανησυχούμε ποτέ πολύ για το τι κάνουμε ή πώς το κάνουμε. Μόνο και μόνο για να αντιμετωπίσουμε τότε την πραγματικότητα ενός κόσμου που δεν ταιριάζει με τη φαντασία μας.
Και αν αποδεχτούμε την ιδέα -τελικά προφανή- ότι τόσο ο πόλεμος κατά της Ρωσίας όσο και αυτός κατά του Ιράν είναι ο ίδιος πόλεμος, τότε καταλαβαίνουμε πόσο αδύνατο είναι να ξεφύγουμε από τις συνέπειες της ήττας.


1 - Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Πολωνία, Γερμανία, Βέλγιο, Εσθονία, Λιθουανία, Ολλανδία, Ισπανία, Σουηδία και Τουρκία.

Η Ευρώπη μέσα από την κλειδαρότρυπα


Μία μόνο εικόνα αρκεί για να απεικονίσει την Ευρώπη αποκλεισμένη από τις συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας, Ουκρανίας και Ρωσίας. Επιπλέον, το απόλυτο διαζύγιο από την πραγματικότητα αποδεικνύεται από την επαίσχυντη φάρσα που επινοείται αυτές τις μέρες, χρησιμοποιώντας τους συνήθεις μυστηριώδεις χάκερ που τώρα τροφοδοτούν την προπαγάνδα, ξεκινώντας από τα σούπερ μάρκετ. Ήταν αρκετό για ένα έγγραφο του Alexander Grable, που παρουσιάστηκε τον περασμένο Φεβρουάριο στο Φινλανδικό Κέντρο Εθνικής Άμυνας με τίτλο «Μη Ανακτήσιμες Απώλειες: Θύματα στον Ρωσοουκρανικό Πόλεμο (2022-Σήμερα), να δημοσιοποιηθεί και να γίνει viral για άγνωστους χάκερ να χακάρουν την Rosstat, τη ρωσική κρατική στατιστική υπηρεσία, ισχυριζόμενη ότι είχε αποκτήσει στοιχεία που έδειχναν έναν αριθμό θανάτων μεταξύ Ρώσων μεταξύ 393.881 και 450.100 - ένα νούμερο εντελώς άνευ αξιοπιστίας, έστω και μόνο λόγω του αριθμού των πυροβολισμών που εκτοξεύτηκαν, μιας αναλογίας 3 προς 1 υπέρ των Ρώσων, της χρήσης όπλων όπως οι βόμβες Fab που δεν διαθέτει η Ουκρανία και του αριθμού των drones που χρησιμοποιήθηκαν. Φυσικά, δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι αυτοί οι χάκερ υπάρχουν στην πραγματικότητα, πόσο μάλλον τα στοιχεία που διαδίδονται για να αντικρούσει την έκθεση του Grable, η οποία ισχυρίστηκε ότι οι θάνατοι των Ουκρανών ξεπερνούσαν κατά πολύ τους Ρώσους. Με λίγα λόγια, μας περνούν για ανόητους, ειδικά επειδή η ρωσική στατιστική υπηρεσία σίγουρα έχει ακριβή στοιχεία, όχι εκτιμήσεις που διαφέρουν κατά 60.000 άνδρες. Αυτό είναι στοιχειώδες, Watson, αλλά δεν υπάρχει Σέρλοκ Χολμς τριγύρω. εδώ. Δεν αποτελεί έκπληξη λοιπόν το γεγονός ότι επιτέλους ξεφύγαμε από τον κίνδυνο.

Κυριακή 8 Νοεμβρίου 2026

Το έδαφος στο οποίο στέκεται η Ευρώπη τρέμει

από τον Alastair Crooke - 08/11/2026

Το έδαφος στο οποίο στέκεται η Ευρώπη τρέμει


Πηγή: Ίδρυμα Στρατηγικού Πολιτισμού

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει αύξηση κατά 81% στις ετήσιες συνεισφορές των κρατών μελών στον προϋπολογισμό της ΕΕ το επόμενο έτος.

Η διαμόρφωση εχθρότητας σε ευρωπαϊκό επίπεδο απέναντι στη Ρωσία αποτελεί ένα μακροχρόνιο σχέδιο για την Ευρώπη τουλάχιστον από τη δεκαετία του 1990. Τα αμερικανικά συστήματα ασφαλείας έχουν υιοθετήσει εδώ και καιρό την επέκταση της Ευρώπης προς τα ανατολικά ως βασικό μεταπολεμικό στόχο: πρώτον, την καταπολέμηση του κομμουνισμού στην μεταπολεμική Ευρώπη· δεύτερον, η επέκταση του ΝΑΤΟ και στη συνέχεια της ΕΕ χρησίμευσε για να κλειδώσει τα κράτη μέλη της ΕΕ σε μια αρχιτεκτονική ασφαλείας υπό την ηγεσία των ΗΠΑ. Αυτή η δομική μηχανική κατέστησε δυσλειτουργικές τις δομές εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας της ΕΕ, παγιδεύοντάς τες στα «φώτα» της κατάκτησης της «Παλαιάς Ευρώπης» από τη «Νέα Ευρώπη» (όπως δήλωσε χλευαστικά ο Υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Ράμσφελντ το 2003 στην έδρα του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες), ματαιώνοντας ουσιαστικά κάθε προσπάθεια εφαρμογής μιας αυτόνομης εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ.

Η διεύρυνση προς ανατολάς έχει επίσης υπονομεύσει αποτελεσματικά το πολιτικό σχέδιο της ΕΕ: ​​η ιδέα ήταν ότι η Ένωση θα μπορούσε να γίνει ένας «παγκόσμιος γεωπολιτικός παράγοντας» ως αντίβαρο στην αμερικανική μονοπολικότητα. Έτσι, η ΕΕ έχει γίνει κάτι περισσότερο από μια τεράστια, ρυθμιζόμενη εμπορική ζώνη, χωρίς πολιτική συνοχή και ένα σαφές συνολικό όραμα για το τι σημαίνει να είσαι Ευρωπαίος.
Με την εισροή νέων κρατών-μελών στην Ένωση, εμπνευσμένη από τις ΗΠΑ, των οποίων η ασφάλεια και η εξωτερική πολιτική ήταν περισσότερο αφοσιωμένες στην Ουάσιγκτον παρά στα συμφέροντα των πολιτών των κρατών της Κεντρικής Ευρώπης, αυτή η απώλεια ενός σαφούς σκοπού παρέλυσε την εξέλιξη οποιουδήποτε συνεκτικού ευρωπαϊκού «έργου».
Έτσι, ελλείψει οποιασδήποτε συνεκτικής ευρωπαϊκής ταυτότητας («Νέα Ευρώπη» ή «Παλαιά Ευρώπη») ή ενός συστήματος αξιών που να κερδίζει έδαφος στη δημόσια συνείδηση, η υπεράσπιση της «φιλελεύθερης δημοκρατίας» στην Ουκρανία οδήγησε αναπόφευκτα σε μια εφεδρεία: η «Ουκρανία» έγινε το σχέδιο γύρω από το οποίο οι Ευρωπαίοι ηγέτες φαντάζονταν ότι θα μπορούσαν με κάποιο τρόπο να διατηρήσουν άθικτη τη συνοχή της Ευρώπης.


Η διατήρηση του «σχεδίου Ουκρανίας» έχει αποβεί σωτήρια.


Η «Ουκρανία» είχε ως στόχο να παράσχει σκοπό και κατεύθυνση - ιδιαίτερα μετά τη ρήξη του 2003 για το Ιράκ, όταν η Γαλλία και η Γερμανία αρνήθηκαν να υποστηρίξουν την εισβολή στο Ιράκ υπό την ηγεσία των ΗΠΑ. Το κλίμα ήταν τοξικό (όπως θυμάμαι από την εργασία μου ως σύμβουλος του Χαβιέ Σολάνα, τότε επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, μεταξύ 1997 και 2023).

Τώρα, ωστόσο, η «Ουκρανία» έχει γίνει πρόβλημα. Ενώ το χάσμα μεταξύ «Νέας Ευρώπης» και «Παλαιάς Ευρώπης», το οποίο υποτίθεται ότι θα κάλυπτε, δεν είναι πλέον τόσο έντονο, στη θέση του έχει αναδυθεί ένα διαφορετικό ρήγμα: το τρέχον ρήγμα βρίσκεται μεταξύ της αδιάφορης και ολιγαρχικής άρχουσας τάξης της Ευρώπης, αφενός, και των ολοένα και πιο απελπισμένων πολιτών της, αφετέρου. Αυτό το νέο ρήγμα συνιστά μια κρίση διαφορετικής τάξης, καθώς είναι υπαρξιακής φύσης για την ΕΕ.

Κανένας εξέχων Ευρωπαίος ηγέτης δεν έχει ένα βιώσιμο σχέδιο για τον τερματισμό του αδιεξόδου στην Ουκρανία, ούτε μια σαφή ιδέα για το πώς να χρηματοδοτήσει τη συνέχιση του πολέμου χωρίς να υπονομεύσει την ίδια την οικονομική αρχιτεκτονική που στηρίζει την «φιλελεύθερη» Ευρώπη. Αυτό θα έθετε σε κίνδυνο τον ιδρυτικό μύθο της υπόσχεσης της ΕΕ για ένα ευημερούν βιοτικό επίπεδο για τους πολίτες της.

Το δίλημμα είναι σαφές: η υπεράσπιση της Ουκρανίας ως συμβόλου της «φιλελεύθερης δημοκρατίας» έχει γίνει παράδοξη, καθώς η ίδια η φιλελεύθερη νεωτερικότητα καταρρέει . Η ίδια η αξίωση της Ευρώπης για δημοκρατία αμφισβητείται ολοένα και περισσότερο - πιο πρόσφατα από τα γεγονότα στην Πολωνία , όπου ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ, ένθερμος υποστηρικτής της ΕΕ, επιμένει ότι το δίκαιο της ΕΕ υπερισχύει του πολωνικού συντάγματος.

Με την Ουάσινγκτον να επιμένει τώρα ότι η Ευρώπη πρέπει να γίνει το ένοπλο σκέλος της στη συνέχιση του πολέμου φθοράς εναντίον της Ρωσίας, το δίλημμα έχει γίνει επιλογή του Χόμπσον: η ΕΕ μπορεί είτε να προσπαθήσει να σώσει την τρέχουσα οικονομική της αρχιτεκτονική είτε να συνεχίσει να χρηματοδοτεί τον πόλεμο του Ζελένσκι. Αλλά εντός του κανονιστικού της πλαισίου, η ΕΕ δεν μπορεί να κάνει και τα δύο:
Οι πληρωμές προς τον Ζελένσκι στο πλαίσιο της πιστωτικής γραμμής των 90 δισεκατομμυρίων ευρώ για την υποστήριξη της Ουκρανίας για την περίοδο 2026-2027 συνεχίζουν να εκταμιεύονται από την ΕΕ. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Ζελένσκι, το ποσό αυτό έχει ήδη δαπανηθεί σε μεγάλο βαθμό, καθιστώντας την ανάγκη για άλλα 70 δισεκατομμύρια ευρώ «επείγουσα».
«Χρειαζόμαστε τουλάχιστον άλλα 70 δισεκατομμύρια ευρώ από εσάς—για άμυνα, για όπλα και για την ανθεκτικότητά μας. Αυτό είναι ένα ρεαλιστικό ποσό. Και σας ζητώ να βρείτε αυτήν την υποστήριξη.»


Παραδόξως, η πιστωτική γραμμή της ΕΕ ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ δεν αναφέρθηκε ως «θέση του προϋπολογισμού» στον τρέχοντα προϋπολογισμό της ΕΕ. Τα κράτη μέλη δεν υπέγραψαν επιταγές ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ προς τις Βρυξέλλες. Αυτό που περιελάμβανε ο προϋπολογισμός ήταν απλώς μια εγγύηση ότι, σε περίπτωση αθέτησης της Ουκρανίας για το δάνειο, η ίδια η ΕΕ θα εξυπηρετούσε το χρέος προς τους ομολογιούχους. (Ωστόσο, πολλά κράτη μέλη της ΕΕ αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στην εγγύηση της ΕΕ και δηλώνουν ότι θα το κάνουν ξανά εάν τους ζητηθεί να εγγυηθούν μια άλλη τέτοια πιστωτική γραμμή.)

Επιπλέον, τα 90 δισεκατομμύρια ευρώ δεν συμπεριλήφθηκαν ποτέ στον προϋπολογισμό της ΕΕ ως «έξοδα». Η Επιτροπή απλώς δηλώνει ότι το δάνειο χορηγήθηκε εντός του «περιθωρίου ελιγμών» του προϋπολογισμού της. (Η ΕΕ ορίζει αυτό το περιθώριο ελιγμών ως τη διαφορά μεταξύ του απόλυτου ανώτατου ορίου που έχουν συμφωνήσει τα κράτη μέλη και στο οποίο η Επιτροπή μπορεί να τα υποχρεώσει να πληρώσουν και των ονομαστικών επταετών κονδυλίων του προϋπολογισμού.) Μέχρι σήμερα, η επιχορήγηση «προς την Ουκρανία» έχει «διευκολυνθεί» από αυτή τη διαδικασία «αβάσιμης» σχετικά με το περιθώριο ελιγμών — αλλά αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί.
Δεν μπορεί να συνεχιστεί, επειδή τυχόν περαιτέρω επιδοτήσεις αυτού του είδους θα πρέπει να καλυφθούν από το επταετές δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ, το οποίο αποτελεί επί του παρόντος αντικείμενο έντονης συζήτησης.


Η τρέχουσα πρόταση προϋπολογισμού υποθέτει ότι η απλή διατήρηση των υφιστάμενων επιπέδων δαπανών της ΕΕ θα απαιτήσει από τα κράτη μέλη να συνεισφέρουν σημαντικά περισσότερα κεφάλαια για καθένα από τα επόμενα επτά χρόνια. Η Επιτροπή προτείνει οι συνολικές ετήσιες εθνικές συνεισφορές να ανέλθουν στα 235 δισεκατομμύρια ευρώ - αύξηση 81% σε τρέχουσες τιμές. Ακόμη και ο πρέσβης του Βερολίνου έχει χαρακτηρίσει αυτό το ποσό «απλά μη βιώσιμο».
Χωρίς την έγκριση του επταετούς προϋπολογισμού της ΕΕ, δεν μπορεί να υπάρξει οικονομική λύση στις αυξανόμενες απαιτήσεις της Ουκρανίας από τα κράτη μέλη της ΕΕ.
Και ο επταετής προϋπολογισμός απέχει πολύ από το να οριστικοποιηθεί: η Επιτροπή ζητά από τη Γερμανία, η οποία ήδη βρίσκεται υπό δημοσιονομική πίεση, να αυξήσει τις συνεισφορές της από περίπου 40 δισεκατομμύρια ευρώ σε 60 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ η Γαλλία, η οποία βρίσκεται σε ακόμη πιο κρίσιμες οικονομικές συνθήκες, καλείται να αυξήσει τη συνεισφορά της τα επόμενα επτά χρόνια από περίπου 30 δισεκατομμύρια ευρώ σε 40 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Πρόκειται για εξαιρετικά σοβαρές απαιτήσεις.
Με λίγα λόγια: η ΕΕ δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να χρηματοδοτήσει την Ουκρανία χωρίς να καταφύγει σε δραστικά μέτρα λιτότητας στο εσωτερικό της, τα οποία θα επιδεινώσουν την κοινωνική και πολιτική κατάρρευση σε ευρωπαϊκό επίπεδο 


Ο Walter Münchau υπογραμμίζει μια ακόμη πιο σοβαρή πτυχή:

«Δυσκολεύομαι να φανταστώ πώς η Γαλλία θα μπορούσε να αποκτήσει μια κυβέρνηση που να μπορεί να κάνει όλα τα ακόλουθα: (1) να θέσει υπό έλεγχο το έλλειμμα του προϋπολογισμού· (2) να αποφύγει τις κοινωνικές αναταραχές· (3) να σεβαστεί τους ευρωπαϊκούς κανόνες· και (4) να παραμείνει στην ευρωζώνη. Κάτι θα πρέπει να αλλάξει .»
Η Μαρίν Λεπέν απέρριψε την ιδέα αύξησης της συνεισφοράς της Γαλλίας στον προϋπολογισμό της ΕΕ εάν εκλεγεί πρόεδρος της Γαλλίας τον επόμενο χρόνο. Αντ' αυτού, δήλωσε ότι θα επιδιώξει να μειώσει τη συνεισφορά της Γαλλίας από το προτεινόμενο επίπεδο (30 δισεκατομμύρια ευρώ) σε 10 δισεκατομμύρια ευρώ — και να αναστείλει όλες τις γαλλικές συνεισφορές προς την Ουκρανία.
Το τελικό αποτέλεσμα, σε περίπτωση που αναλάβει την προεδρία, πιθανότατα θα είναι η έκκληση της Γαλλίας προς την ΕΚΤ για πακέτο διάσωσης, η οποία, εάν απορριφθεί, θα μπορούσε να οδηγήσει σε χρεοκοπία των Γάλλων ομολογιούχων.

Η κατάσταση είναι κρίσιμη επειδή, όπως υποδηλώνει ο Münchau, η
 αθέτηση πληρωμών του χρέους της Γαλλίας πιθανότατα θα οδηγούσε στην έξοδό της από το ευρώ. Αν φτάναμε ποτέ σε αυτό το σημείο, η επακόλουθη χρηματοπιστωτική κρίση θα επισκίαζε οτιδήποτε έχουμε βιώσει ποτέ. Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα θα κατέρρεαν παγκοσμίως. Από την πλευρά της, η ευρωζώνη μπορεί να μην επιβιώσει, καθώς άλλες χώρες θα αθετούσαν τα χρέη τους και με τη σειρά τους θα αποχωρούσαν από την ευρωζώνη. Κατά ειρωνικό τρόπο, μία από τις ευρωπαϊκές χώρες που θα επηρεάζονταν περισσότερο σε αυτό το σενάριο θα ήταν το Ηνωμένο Βασίλειο. Παρά το γεγονός ότι δεν είναι μέλος της ΕΕ, πόσο μάλλον της ευρωζώνης, η βρετανική κεφαλαιαγορά θα ήταν βαθιά ευάλωτη στο χάος που θα επικρατούσε στη Μάγχη.
(Ο Μίνχαου διευκρινίζει ότι δεν θέλει να υπονοήσει ότι αυτό το αποτέλεσμα αντιπροσωπεύει την προτιμώμενη επιλογή της Λεπέν.)
Ωστόσο, δεδομένης της απειλής της Λεπέν να μειώσει δραστικά τη συνεισφορά της Γαλλίας στον προϋπολογισμό της ΕΕ και να διακόψει τους δεσμούς της με την Ουκρανία, η θέση της δεν φαίνεται να υποδηλώνει ισχυρή δέσμευση προς την ΕΕ (αν και αρνείται ότι θέλει να αποχωρήσει από την ευρωζώνη).
Παρ 'όλα αυτά, εάν μια αθέτηση χρέους καταστεί αναπόφευκτη, η έξοδος της Γαλλίας από την ευρωζώνη μέσω αθέτησης θα μπορούσε να συμβεί λόγω ανωτέρας βίας και όχι λόγω σκόπιμης επιλογής. Αυτό το αποτέλεσμα -αν και ιδιαίτερα σημαντικό για την Ευρώπη, όπως προειδοποιεί ο Münchau- θα επέτρεπε στη Γαλλία να υιοθετήσει μια πιο ανταγωνιστική συναλλαγματική ισοτιμία και να ορίσει επιτόκια πιο κατάλληλα για τις συνθήκες της.


Οι Βρυξέλλες έχουν λίγες επιλογές: είτε συνεχίσουν να χρηματοδοτούν το Κίεβο είτε όχι, ο πόλεμος είναι χαμένος. Και μια ακόμη βαθύτερη απειλή διαφαίνεται στον ορίζοντα.
Δείτε τι έχει συμβεί από τότε που ξεκίνησαν οι πόλεμοι στην Ουκρανία και το Ιράν: τιμές φυσικού αερίου: +206%· τιμές ντίζελ: +39%· τιμές βενζίνης: +27%· τιμές αργού πετρελαίου: +50%· πληθωρισμός στην ευρωζώνη: 1,9% → 3,8%.
Ο χειμώνας έρχεται πραγματικά. Όλα θα αλλάξουν, ενώ οι κυρίαρχες ελίτ της Ευρώπης προσπαθούν να προσποιηθούν ότι τίποτα δεν έχει αλλάξει

Σάββατο 7 Νοεμβρίου 2026

Σχοινοβάτες και κλόουν του Ουκρανικού Τσίρκου


Τό δυτικό τσίρκο πληροφοριών και επικοινωνιών έχει στήσει τις σκηνές του στη λάσπη και αρνείται να φύγει: υπάρχουν ελέφαντες, τίγρεις, σχοινοβάτες, ζογκλέρ και κλόουν με πλαστικά ρόπαλα που κάνουν έναν σφυριχτό ήχο όταν χτυπούν. Ενώ περιμένουμε να καταλάβουμε τι σκοπεύει να κάνει ο Τραμπ με τον πόλεμο στο Ιράν, ο οποίος του εξασφάλισε μια πολυπόθητη θέση ως ο πιο αδίστακτος δολοφόνος στην ιστορία και μια από τις πιο ηχηρές εκλογικές ήττες στα 200 και πλέον χρόνια ύπαρξης των Ηνωμένων Πολιτειών, πρέπει να σημειώσουμε την επιμονή μιας εντελώς ανόητης αφήγησης για την Ουκρανία. Μια αφήγηση που συγκλονίζει ακόμη και όσους δεν μπορούν να δουν τον Ζελένσκι και τους Μπαντεριστές, που υποστηρίζεται με δισεκατομμύρια από τη CIA και τις Βρυξέλλες: η Ουκρανία σχεδόν δεν υπάρχει πια, έχει χάσει δύο ολόκληρες γενιές μεταξύ αυτών που πέθαναν και αυτών που έφυγαν, αλλά οι βάρδοι αυτού του πολέμου επιμένουν, με την πεισματάρα ενός γαϊδουριού που μασάει γαϊδουράγκαθα, στο γεγονός ότι η Ρωσία μόλις που προχωρά και ως εκ τούτου επιδεικνύει την αδυναμία της, την ευθραυστότητά της και την ικανότητά της να ηττηθεί.

Αλλά παιδιά, δεν σας εξήγησε τίποτα η μαμά σας; Σας άφησε μπροστά στην τηλεόραση, ελπίζοντας ότι θα φρόντιζε για την εκπαίδευσή σας, και γι' αυτό είστε τόσο ηλίθιοι; Σας φαίνεται ότι το εδαφικό πρόβλημα είναι η Ρωσία, ενώ στην πραγματικότητα έχει ακριβώς το αντίθετο μέλημα: έναν μικρό πληθυσμό για μια περιοχή στο μέγεθος μιας ηπείρου; Και μετά σας φαίνεται εύλογο ότι η Μόσχα κατέκτησε το 18% του ουκρανικού εδάφους (εκτός της Κριμαίας) σε δέκα μήνες και με λιγότερους άνδρες από τον ουκρανικό στρατό, και τώρα που έχει διπλάσια στρατεύματα από το Κίεβο, ότι έχει καταστρέψει τα περισσότερα από τα όπλα του ΝΑΤΟ που παραδόθηκαν στους Ναζί, ότι έχει τον απόλυτο έλεγχο των ουρανών, ότι δυσκολεύεται; Δεν σας περνάει από το μυαλό ότι η Μόσχα δεν έχει καμία πρόθεση να κατακτήσει ουκρανικό έδαφος, αλλά εξαντλεί εντελώς το ΝΑΤΟ και ότι ο απώτερος στόχος της είναι να αποκτήσει πολιτικό έλεγχο στο Κίεβο;

Δεν χρειάζεται καν να μαντέψουμε, δεδομένου ότι όλες οι ρωσικές απαιτΤήσεις συγκλίνουν σε αυτόν τον στόχο: μια αποστρατιωτικοποιημένη και ουδέτερη Ουκρανία, μόνιμα εκτός ΝΑΤΟ και επιτέλους απαλλαγμένη από τον ρόλο του αντιρωσικού ρόπαλου που της έχει επιβάλει η Δύση από το 1917. Η προοδευτική διάβρωση της Ατλαντικής Συμμαχίας είναι ο καλύτερος τρόπος για την επιδίωξη αυτού του στόχου και ήδη αποδίδει καρπούς, δεδομένου ότι οι τεράστιες δαπάνες για την υποστήριξη του καθεστώτος του Κιέβου προκαλούν πολλά κοινωνικά προβλήματα στις ευρωπαϊκές χώρες. Και υπονομεύουν ακόμη και αυτούς τους τομείς διεύρυνσης τόσο του ΝΑΤΟ όσο και της ΕΕ (δύο όψεις του ίδιου νομίσματος για όσους είναι αρκετά τολμηροί να το καρφώσουν στο στήθος τους) στα ανατολικά εδάφη, δηλαδή εκείνα που βρίσκονται πιο κοντά στη Ρωσία, τα οποία συνειδητοποιούν ότι, όπως και η Ουκρανία, είναι αναλώσιμα σε έναν ανοιχτό πόλεμο εναντίον της Μόσχας. Ας αφήσουμε στην άκρη τα κράτη της Βαλτικής, με πληθυσμούς στο μέγεθος πόλεων μεσαίου μεγέθους και εντελώς στο έλεος των αφεντικών τους στην Ουάσιγκτον και τις Βρυξέλλες, αλλά γνωρίζουμε πολύ καλά ότι η Πολωνία, η Ρουμανία και η Ουγγαρία βρίσκονται συνεχώς στα πρόθυρα, ότι οι μαριονέτες που έχουν τοποθετηθεί για να τις κυβερνήσουν περιφέρονται σε μια περιοχή που βρίσκεται συνεχώς στα πρόθυρα εμφυλίου πολέμου. Γιατί να ρισκάρει η Ρωσία τους δικούς της άνδρες όταν η στρατηγική της λειτουργεί τόσο καλά; Σίγουρα, υπάρχουν στρατιωτικές επιχειρήσεις περικύκλωσης, αλλά αυτές χρησιμεύουν κυρίως για να εξαντλήσουν έναν εξαντλημένο ουκρανικό στρατό, ικανό μόνο να διοργανώσει επιχειρήσεις μέσων ενημέρωσης. Η καταστροφή της ενεργειακής και υλικοτεχνικής υποδομής του Κιέβου, η οποία καθιστά τον Ζελένσκι και τους κυρίους του μισητούς στους Ουκρανούς, έχει πολύ μεγαλύτερο αντίκτυπο επειδή ο πόλεμος δεν είναι πλέον μακριά. Είναι μέσα σε σπίτια χωρίς φως ή θέρμανση.

Εν ολίγοις, η κατάκτηση εδαφών είναι ουσιαστικά άσχετη για τη Ρωσία, και αυτοί οι στρατηγοί με πάνες που κάθονται στο γραφείο, πιθανώς ανεπαρκείς σε περίπτωση πραγματικού πολέμου, Αμερικανοί γεωπολιτικοί πεπεισμένοι ότι η γη έχει σχήμα χάμπουργκερ, άπειροι ειδικοί, ακαδημαϊκοί με ενσωματωμένους ανεμοδείκτες, δημοσιογράφοι που υπαγορεύουν... εν ολίγοις, ολόκληρη η διανόηση που η Δύση, ή μάλλον το τσίρκο, έχει στη διάθεσή της για τις παραστάσεις της, είτε δεν καταλαβαίνει τίποτα είτε προσποιείται ότι δεν καταλαβαίνει, ειδικά επειδή η βιομηχανία όπλων και οι κύκλοι της παγκοσμιοποίησης είναι μάλλον γενναιόδωροι με τα φιλοδωρήματά τους. Όπως είπε ο Άπτον Σινκλέρ: «Είναι δύσκολο νά δώσεις να καταλάβει ένας άνθρωπος κάτι όταν ο μισθός του εξαρτάται από το ότι δεν το καταλαβαίνει».

Παρασκευή 6 Νοεμβρίου 2026

Πόλεμος και Ειρήνη


Φαίνεται επιτέλους να υπάρχει κάποια ελπίδα για μια εκκαθάριση στον πόλεμο στο Ιράν, χάρη σε μια σειρά από αλληλένδετα γεγονότα που καθιστούν την αποχώρηση του Νετανιάχου από την πρωθυπουργία πιθανή, αν όχι πραγματική. Ο Μπίμπι, μια συντομευμένη εκδοχή ενός εγκληματικού εγκεφάλου, έπρεπε να υπομείνει την αποστασία μιας από τις υπερορθόδοξες ομάδες που τον υποστήριζαν, του United Torah Judaism, και την αραβική ψήφο υπέρ του Eisenkot, ο οποίος τώρα έχει 67 ψήφους έναντι 46 του πρωθυπουργού: ο πρόεδρος αναμένεται να του εμπιστευτεί το έργο του σχηματισμού νέας κυβέρνησης. Και ο φίλος του Τραμπ δεν τα πάει και πολύ καλά, δεδομένου ότι η προεδρική εκστρατεία έχει ήδη ξεκινήσει στις Ηνωμένες Πολιτείες. Και ξεκίνησε με ένα χτύπημα: ο JD Vance κατηγόρησε δημόσια τον πόλεμο κατά του Ιράν για την ήττα των Ρεπουμπλικανών, αποκηρύσσοντας τον Τραμπ, ο οποίος είναι πλέον πρακτικά ήδη πρώην πρόεδρος. Το σημαντικό είναι να αποτραπεί η ανατροπή του τραπεζιού με κάποια απεγνωσμένη κίνηση της τελευταίας στιγμής από αυτούς τους δύο πρώην προέδρους.

Δεν υπάρχουν ίχνη ελπίδας για την Ουκρανία, ωστόσο, επειδή η αποφασιστικότητα των Βρυξελλών να συνεχίσουν τον πόλεμο έχει ενισχυθεί κάπως από την ήττα του Τραμπ. Και ενώ ο Ζελένσκι εξετάζει το ενδεχόμενο μεταφοράς της πρωτεύουσας στο Λβιβ, δεδομένου ότι το Κίεβο κινδυνεύει να καταστεί μη βιώσιμο χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα και θέρμανση, τα τύμπανα από δέρμα γαϊδουριού της φιλοευρωπαϊκής ορχήστρας χτυπούν, και υπάρχει ανανεωμένη αναφορά στο σχέδιο απομόνωσης του ρωσικού θύλακα του Καλίνινγκραντ, παρά το γεγονός ότι έχει ενισχυθεί σταθερά τα τελευταία χρόνια και αποτελεί ένα πεισματάρικο οστό για το ΝΑΤΟ. Όχι μόνο αυτό, αλλά στη Βαυαρία, οι εργαζόμενοι των αυτοκινητοβιομηχανιών που βρίσκονται σε δεινή θέση δεν απολύονται, για να αποφευχθεί μια κοινωνική έκρηξη, αλλά μεταφέρονται στη βιομηχανία όπλων, η οποία έτσι γίνεται και μια βαλβίδα ασφαλείας για τις κυβερνήσεις. Αυτά είναι όνειρα, ή μάλλον, στενόμυαλες ονειροπολήσεις, που επιπλέουν όχι μόνο στις κατευθυντήριες γραμμές του παγκοσμιισμού, αλλά και σε μια βαθιά υποτίμηση της Ρωσίας. Ο Ναπολέων νόμιζε ότι μπορούσε να τους νικήσει σε μια μονομαχία, χωρίς καν να λαμβάνει υπόψη ότι η τεράστια επικράτεια της Ρωσίας προσέφερε άφθονο περιθώριο για τακτικές καμένης γης. Και είχε το θράσος να γράψει στον Τσάρο παραπονούμενος ότι ο στρατάρχης Κουτούζοφ δεν είχε πέσει στην παγίδα του.

Αλλά και ο Χίτλερ υποτίμησε την ίδια εκτίμηση: σύμφωνα με τα σχέδια που είχε καταρτίσει η Ανώτερη Διοίκηση της Βέρμαχτ, θα ήταν δυνατό να καταστραφεί ο στρατός της Σοβιετικής Ένωσης τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου, αιχμαλωτίζοντας τις 170 κακώς οπλισμένες και ακόμη χειρότερα διοικούμενες ρωσικές μεραρχίες δυτικά των ποταμών Ντβίνα και Ντνπερ. Αυτό ήταν επιτακτικό επειδή η διοικητική μέριμνα του γερμανικού στρατού, παρά την προσεκτική προετοιμασία και τη διαίρεση των μεταγωγικών σε δύο τμήματα, δεν θα μπορούσε να υποστηρίξει έναν τόσο μεγάλο αριθμό μαχητικών στρατευμάτων σε τόσο μεγάλες αποστάσεις. Οι μελέτες ουσιαστικά έλεγαν ότι εάν ο Κόκκινος Στρατός δεν μπορούσε να καταστραφεί τους πρώτους μήνες, η σύγκρουση θα εισερχόταν σε μια φάση φθοράς που ήταν «πέρα από τις δυνατότητες του γερμανικού στρατού ». Σημαντικό είναι ότι τα σχέδια της Βέρμαχτ δεν επεκτάθηκαν πέρα ​​από τον Σεπτέμβριο, δηλαδή πέρα ​​από τρεισήμισι μήνες σύγκρουσης υψηλής έντασης (η εισβολή ξεκίνησε στις 22 Ιουνίου 1941). Αλλά η εξόντωση του Κόκκινου Στρατού δεν υλοποιήθηκε: ναι, εκατομμύρια αιχμαλώτοι συνελήφθησαν, αλλά ο ρωσικός στρατός εμπλουτίστηκε με νέους νεοσύλλεκτους, τα πολεμικά υλικά ήταν κάθε άλλο παρά στοιχειώδη όπως είχε υποτεθεί στο Βερολίνο, τα άρματα μάχης ήταν λιγότερο εξελιγμένα από τα γερμανικά, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις, αναφέρομαι στα βαριά, ήταν ακόμη και ανώτερα, η αεροπορία αποδείχθηκε ισχυρότερη από ό,τι είχε υποτεθεί, και η ρωσική πολεμική παραγωγή γρήγορα ισοφάρισε και ξεπέρασε αυτή της Γερμανίας, όντας σε θέση να έχει όλα τα απαραίτητα υλικά χωρίς να χρειάζεται να τα εισάγει. Επιπλέον, ορισμένοι κρίσιμοι παράγοντες δεν είχαν ληφθεί υπόψη, για παράδειγμα το γεγονός ότι η σκόνη του δρόμου κατέστρεψε τους κινητήρες και τα κιβώτια ταχυτήτων των άρμάτων μάχης, τα οποία δεν είχαν σχεδιαστεί για τέτοια περιβάλλοντα, και ως εκ τούτου έπρεπε να αντικαθίστανται συνεχώς, αφαιρώντας ένα σημαντικό ποσοστό αρμάτων μάχης από τις τεθωρακισμένες μεραρχίες.

Επιπλέον, εκτιμήθηκε ότι μόνο με την κατάσχεση των ρωσικών (και ιδιαίτερα των ουκρανικών) γεωργικών πόρων θα μπορούσε η Γερμανία να αποκτήσει σιτηρά και κρέας για να θρέψει τους κατοίκους της: τα εδάφη που κατελήφθησαν κατά το πρώτο έτος της σύγκρουσης ήταν όλα εισαγωγείς τροφίμων και μόνο η Ρωσία μπορούσε να εξάγει ένα πλεόνασμα, δεδομένου ότι η εγχώρια γεωργική παραγωγή εξαρτιόταν από το γεγονός ότι πολλοί αγρότες και χωρικοί είχαν κληθεί να καταταγούν στις ένοπλες δυνάμεις. Επιπλέον, η Γερμανία θα έπρεπε να οικειοποιηθεί τα ορυχεία μαγγανίου (απαραίτητα για όπλα και μη διαθέσιμα αλλού λόγω του βρετανικού ναυτικού αποκλεισμού) και τα πετρελαιοπηγεία του Καυκάσου. Με λίγα λόγια, κάτι παρόμοιο συνέβη με αυτό που συμβαίνει σήμερα με την ενέργεια. Τον Δεκέμβριο του 1941, μετά από μια επίσκεψη Γερμανών βιομηχάνων στις κατεχόμενες ζώνες, ήταν σαφές σε όλους ότι «αυτός ο πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί με στρατιωτικά μέσα» και ένας από τους άνδρες της Vereinigte Stahlwerke, της ένωσης βιομηχάνων χάλυβα, ο Walter Rohland, εξέφρασε αυτή την εκτίμηση στον ίδιο τον Φύρερ. Και ο Χίτλερ απάντησε: «Αλλά τότε πώς μπορώ να τερματίσω αυτόν τον πόλεμο;»

Θα ήταν καλό αν οι άνθρωποι στις Βρυξέλλες γνώριζαν λίγα πράγματα για αυτή την άγνωστη ιστορία και άρχιζαν να σκέφτονται πώς να την τερματίσουν, όχι πώς να τη συνεχίσουν.

Πέμπτη 5 Νοεμβρίου 2026

Το Ισραήλ «ανατρέπει» τον Τραμπ, αλλά ο πόλεμος συνεχίζεται


Μετά την ηχηρή ήττα του Τραμπ, πιθανώς απροσδόκητη στο μέγεθός της, δεδομένου ότι -έκανα τους υπολογισμούς- έχει κερδίσει 27 φορές το Ιράν, τίθεται το ερώτημα τι θα συμβεί. Και μπορεί να φαίνεται σαν ένα τρομακτικό ερώτημα, αλλά στην πραγματικότητα είναι πολύ απλό: απολύτως τίποτα βραχυπρόθεσμα. Οι ψηφοφόροι σίγουρα απέρριψαν τον πολεμοχαρή δισεκατομμυριούχο και τους φίλους του, ειδικά επειδή αύξησε τις τιμές των καυσίμων και, κατά συνέπεια, όλα τα αγαθά, μια περίσταση που μείωσε τον έμφυτο ιμπεριαλισμό των Ηνωμένων Πολιτειών. Αλλά τώρα το πρόβλημα βρίσκεται στους Δημοκρατικούς. Τι μπορούν να κάνουν και τι μπορούν να υποσχεθούν; Η εντύπωσή μου είναι ότι εξεπλάγησαν από το μέγεθος της νίκης τους, η οποία τώρα τους αναγκάζει να κάνουν κάτι ή να πουν κάτι για τους συνεχιζόμενους πολέμους. Αλλά σίγουρα δεν είναι εύκολο. Στο Μίσιγκαν, όπου εξελέγη ο πρώτος μουσουλμάνος γερουσιαστής, ο Αμπντούλ Ελ-Σαγιέντ, παρά τα εκατομμύρια δολάρια που ξόδεψε ο αντίπαλός του πλημμυρίζοντας τα μέσα ενημέρωσης με ρατσιστικές διαφημίσεις, ένας εξέχων Δημοκρατικός προτίμησε να κάνει εκστρατεία για τους Ρεπουμπλικάνους, ανίκανος να ανεχθεί την τραγικά ρεαλιστική αντιμετώπιση της Γάζας. Από αυτή την οπτική γωνία, η ισραηλινή αντιπολίτευση είναι πολύ πιο έντονη, ισχυριζόμενη ότι ο Τραμπ έχασε επειδή συναναστράφηκε πολύ στενά με μια τοξική προσωπικότητα όπως ο Νετανιάχου.

Και έχει δίκιο: Οι Αμερικανοί έχουν την εντύπωση ότι οι ΗΠΑ έχουν γίνει η ένοπλη πτέρυγα του Ισραήλ, και αυτό, πέρα ​​από κάθε άλλη σκέψη, συγκρούεται με την εικόνα τους ως μια εξαιρετική χώρα. Επιπλέον, ο Ντόναλντ δεν έκανε τίποτα για να διαλύσει αυτό το συναίσθημα, και το τελευταίο του μήνυμα την ημέρα των εκλογών ήταν: « Αν οι άνθρωποι βαρεθούν εμένα στις Ηνωμένες Πολιτείες, θα μετακομίσω στο Ισραήλ και θα γίνω πρωθυπουργός ». Όσο για την Ουκρανία, λοιπόν, ήταν κυρίως οι Δημοκρατικές κυβερνήσεις που πυροδότησαν τη σύγκρουση, και έτσι σίγουρα δεν μπορούν να κάνουν πίσω. Όσο παράδοξο κι αν φαίνεται, νομίζω ότι οι Δημοκρατικοί βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στο βέτο του Τραμπ, που τους επιτρέπει να κάνουν προτάσεις που δεν θα έκαναν ποτέ αν είχαν τον Λευκό Οίκο, και γι' αυτό η παραπομπή πιθανότατα δεν θα συμβεί. Άλλωστε, αυτή είναι η τυπική διαλεκτική πλειοψηφίας-αντιπολίτευσης - την οποία γνωρίζουμε πολύ καλά - και εκθέτει τα τυπικά όρια μιας παρακμάζουσας δημοκρατίας. Όσον αφορά τη σύγκρουση, είναι γνωστό ότι οι οικονομικές και χρηματοπιστωτικές ελίτ υπαγορεύουν τους κανόνες του παιχνιδιού, και ως εκ τούτου η πολιτική τάξη πρέπει να προσαρμοστεί. Ο Τραμπ τελικά έχει ευθυγραμμιστεί στενά με τις παγκοσμιοποιητικές φιλοδοξίες.

Έτσι, μπορούμε να απολαύσουμε το αστείο που κυκλοφορεί σε όλο τον κόσμο ότι το Ιράν ήταν αυτό που πυροδότησε την αλλαγή καθεστώτος στην Αμερική, όχι το αντίστροφο. Και δεν είναι καν η πρώτη φορά: ήταν ακριβώς η κατάσταση ομηρίας στην αμερικανική πρεσβεία στην Τεχεράνη που κατέστρεψε την προεδρία του Κάρτερ το 1980. Ο Ντόναλντ προφανώς δεν έχει πάρει το μάθημά του, σε σημείο που επιχείρησε κάτι πολύ παρόμοιο με αυτό του μακρινού προκατόχου του: Ο Κάρτερ ξεκίνησε την Επιχείρηση Eagle Claw για να απελευθερώσει τους ομήρους, η οποία κατέληξε σε στρατιωτική καταστροφή, ενώ ο Τραμπ επιχείρησε την Επιχείρηση Eagle Claw II, προσπαθώντας να καταλάβει το εμπλουτισμένο ιρανικό ουράνιο που ήταν αποθηκευμένο στη Νατάνζ. Ήταν μια ακόμη χειρότερη καταστροφή, με την απώλεια ενός F-15 και αρκετών ελικοπτέρων και μεταγωγικών αεροσκαφών. Τα θύματα καλύπτονται από λογοκρισία. Το γεγονός είναι ότι η γενοκτονία στη Γάζα, με την οποία συντάχθηκε ο Τραμπ, έχει βυθίσει τη φήμη του Ισραήλ και σήμερα το 50% των Ρεπουμπλικανών που ανήκουν στη Γενιά Ζ και τους Millennials έχουν αρνητική γνώμη για το Ισραήλ.

Επιπλέον, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το 74% των ψηφοφόρων θεώρησαν τον πόλεμο με το Ιράν «κρίσιμο ή καθοριστικό» παράγοντα στις επιλογές ψήφου τους, και οι φιλοδημοκρατικοί έλαβαν το 63% αυτών των ψήφων. Ο πόλεμος με το Ιράν προκλήθηκε από τους ψηφοφόρους «πρώτα το Ισραήλ», όχι από τους ψηφοφόρους «πρώτα η Αμερική». Στην πραγματικότητα, ο Τραμπ εγκαταλείφθηκε από τη βάση του όχι επειδή απορρίφθηκε το σύνθημα «Κάντε την Αμερική ξανά μεγάλη», αλλά ακριβώς επειδή ο Τραμπ απέδειξε ότι δεν είναι το άτομο που πολλοί είχαν ψηφίσει πριν από δύο χρόνια. Δεν τήρησε τις υποσχέσεις του για ειρήνη, ενήργησε ασυντόνιστα όσον αφορά τους δασμούς και, τελικά, ακόμη και όταν αφοσιώθηκε στον περιορισμό της μετανάστευσης, το έκανε με τρόπο που προκάλεσε οργή. Με λίγα λόγια, ο Τραμπ δεν τηρεί τις υποσχέσεις του. Σε σημείο που η δική του βάση θα προτιμούσε να παραιτηθεί, αφήνοντας τον Βανς να διευθύνει τον Λευκό Οίκο. Αλλά οι πόλεμοι, ή μάλλον ο ίδιος ο πόλεμος, δεδομένου ότι η υποκείμενη λογική είναι η ίδια σε όλα τα μέτωπα - δηλαδή, ο ιμπεριαλισμός του χρήματος - θα συνεχιστεί. Σε αυτό το σημείο, μπορούμε να είμαστε σίγουροι.

Και στην Ευρώπη ο σεισμός πλησιάζει


Ενώ οι αναταραχές διαφαίνεται στην άλλη άκρη του Ατλαντικού μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, τα πράγματα σίγουρα δεν είναι καλύτερα από αυτή την πλευρά: η Πολωνία βρίσκεται στα πρόθυρα εμφυλίου πολέμου, και στο Βέλγιο, ο πρωθυπουργός Μπαρτ ντε Βέβερ αναγκάστηκε να παραιτηθεί, δεδομένης της αδυναμίας ψήφισης του πακέτου προϋπολογισμού που απαιτεί αίμα, ιδρώτα και δάκρυα για να ανταποκριθεί στις παραμέτρους της ΕΕ - αυτό το διαβόητο έλλειμμα του προϋπολογισμού 3% που ένα δουλοπρεπές και κενό πολιτικό περιβάλλον στη χώρα μας ήθελε ακόμη και να γράψει στο Σύνταγμα - ενόψει των συνδυασμένων επιπτώσεων της οικονομικής κρίσης, των αυξανόμενων στρατιωτικών δαπανών και των «ελεημοσυνών» προς το Κίεβο. Αυτή είναι η ίδια κατάσταση που αντιμετωπίζουν πολλές χώρες της ΕΕ ως αποτέλεσμα μιας ευρωπαϊκής οικοδόμησης «με επικεφαλής» τις ΗΠΑ για να υπηρετήσει την επέκταση του ΝΑΤΟ προς τα ανατολικά και ουσιαστικά συνδεδεμένης με μια ιμπεριαλιστική αρχιτεκτονική. Αυτό, όπως έχουν επισημάνει αναλυτές όπως ο Άλαστερ Κρουκ, όχι μόνο έχει αδειάσει την ΕΕ από το νόημά της ως πολιτικό εγχείρημα, αλλά την έχει επίσης αφαιρέσει από κάθε ικανότητα αυτονομίας στην εξωτερική πολιτική: από γεωπολιτικός παράγοντας, όπως κάποτε διαφημιζόταν, έχει γίνει ένα είδος επαναλήπτη της αμερικανικής λέξης, μερικές φορές ακόμη πιο βασιλικός από τον βασιλιά. Και τώρα γίνεται δηλητήριο για την εργατική και μεσαία τάξη, που βλέπουν τα εισοδήματά τους να διαβρώνονται, την προστασία τους να διαβρώνεται και το μέλλον τους να διακυβεύεται.

Σε αυτό το σημείο, το ουκρανικό σχέδιο είναι το μόνο που έχει απομείνει για το πολιτικό περιβάλλον των Βρυξελλών και πολλές εθνικές κυβερνήσεις: ουσιαστικά, ο πόλεμος έχει γίνει ο λόγος ύπαρξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεν θα μπορούσε να είναι χειρότερο, επειδή αφενός, ο πόλεμος είναι η κόλλα που κρατά ενωμένους τους θεσμούς των Βρυξελλών, αλλά αφετέρου, κανείς δεν έχει σαφή ιδέα για το πώς να υποστηρίξει τη συνέχιση του πολέμου χωρίς να καταρρεύσει η ίδια η οικονομική δομή που στηρίζει τη φιλελεύθερη Ευρώπη. Ή τουλάχιστον κανείς δεν ξέρει πώς να το συμβιβάσει αυτό χωρίς να παραβιάσει το κοινωνικό συμβόλαιο με τους πολίτες που αναγκάζονται, αφενός, να υποφέρουν τις συνέπειες τόσο της έλλειψης ενέργειας χαμηλού κόστους που προκύπτει από τη Ρωσία όσο και, αφετέρου, να βλέπουν το ελάχιστο κοινωνικό όφελος να απογυμνώνεται. Το ιταλικό παράδειγμα της εκτροπής κονδυλίων από τα δημόσια σχολεία για να τα διαθέσει σε εξοπλισμούς είναι ένα τέλειο παράδειγμα αυτής της κακής δυναμικής.

Οι Βρυξέλλες, από την πλευρά τους, προσπαθούν με κάποιο τρόπο να εξαπατήσουν τη χρηματοδότηση: τα 90 δισεκατομμύρια ευρώ που δόθηκαν στο Κίεβο, χωρίς δυνατότητα αποπληρωμής, δεν περιλαμβάνονται στον προϋπολογισμό. Λέγεται ότι αποκτήθηκαν με την εκμετάλλευση του «περιθωρίου ασφαλείας», της διαφοράς μεταξύ του μέγιστου ποσού που απαιτείται να συνεισφέρουν τα μεμονωμένα κράτη και των επταετών κονδυλίων. Αυτό είναι σαφώς ένα λογιστικό κόλπο, επειδή τα 90 δισεκατομμύρια ευρώ δεν είναι ακόμη αρκετά, και ο Ζελένσκι έχει καταστήσει σαφές ότι θέλει άλλα 70 δισεκατομμύρια ευρώ, και μάλιστα σύντομα. Το αποτέλεσμα είναι ότι οι Βρυξέλλες απαιτούν τώρα αύξηση 81% στις συνεισφορές των μεμονωμένων κρατών, ανεβάζοντας το σύνολο στα 235 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Η Γερμανία καλείται να αυξήσει τις συνεισφορές της από περίπου 40 δισεκατομμύρια ευρώ σε 60 δισεκατομμύρια ευρώ, η Γαλλία να αυξηθεί από 30 δισεκατομμύρια ευρώ σε 40 δισεκατομμύρια ευρώ και η Ιταλία, ένας μακροχρόνιος καθαρός συνεισφέρων, να αυξήσει το μερίδιό της από 22,5 δισεκατομμύρια ευρώ σε 30 δισεκατομμύρια ευρώ. Αυτό προφανώς σημαίνει φόρους εντός των διαφόρων κρατών που θα έθετε σε κίνδυνο την ήδη ανύπαρκτη ανταγωνιστικότητα των ηπειρωτικών βιομηχανιών και φόρους κατανάλωσης που θεσπίζονται απευθείας από την ΕΕ.

Αυτό, ωστόσο, σημαίνει μόνο ένα πράγμα: την κατάρρευση των κοινωνικών πολιτικών και της πολιτικής συναίνεσης. Η μόνη πιθανή οδός για πολλές χώρες είναι η αποχώρηση από την Ένωση ή το ευρώ ή η πλήρης επαναδιαπραγμάτευση της ένταξής τους, κάτι που θα αποτελούσε καταστροφικό τέλος για την ΕΕ, ή τουλάχιστον για την ΕΕ όπως την ξέρουμε. Το γεγονός ότι στη Γαλλία, τόσο η Λεπέν όσο και ο Μελανσόν, τόσο η δεξιά όσο και η αριστερά, προτείνουν μια σημαντική χαλάρωση των ευρωπαϊκών υποχρεώσεων, λέει πολλά για την κατάρρευση ενός κατασκευάσματος που τώρα προσκολλάται σε έναν χαμένο πόλεμο. Και πάνω από όλα αυτά υψώνεται η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, η οποία προκαλεί την εκτόξευση των τιμών σε αφόρητο βαθμό για τις εργατικές τάξεις: από την έναρξη των εχθροπραξιών στην Ουκρανία, ο μέσος πληθωρισμός στην Ευρώπη έχει αυξηθεί από 1,9% σε 3,8%, με ακόμη πιο έντονες αυξήσεις σε βασικούς τομείς: στέγαση, τρόφιμα, υγειονομική περίθαλψη και κινητικότητα. Ο σεισμός πλησιάζει.

Τετάρτη 4 Νοεμβρίου 2026

Βαρθολομαίος, ο Οικουμενικός Πατριάρχης — ΕΡΤ, 22.10.2026

Βαρθολομαίος, ο Οικουμενικός Πατριάρχης — ΕΡΤ, 22.10.2026

........
.......Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος: Η αποστολή του Πατριαρχείου είναι να συνεχίσει το μήνυμα του Χριστού. Ό,τι κι αν πράττει η Εκκλησία, πρέπει να το κάνει εν αγάπη. Αυτή είναι η ουσία του Ευαγγελίου, η ουσία της θρησκείας μας. Και μέσα στον ταραγμένο κόσμο του 21ου αιώνος αυτή η αποστολή της Εκκλησίας, να ειρηνεύει τον κόσμο, γίνεται ακόμα πιο επιτακτική. Ο Χριστός είπε: «Μακάριοι οι ειρηνοποιοί, ότι αυτοί υιοί Θεού κληθήσονται».

Δοξάζω και ενώπιόν σας τον Άγιο Θεό, πράγμα το οποίον το κάνω πάντοτε, μέρα και νύχτα, διότι με αξίωσε, εντός εισαγωγικών, να ξεπεράσω όλους τους προκατόχους μου ως προς τη διάρκεια της πατριαρχίας.

Δεν είναι μικρό πράγμα να φτάσει κανείς, ένας άνθρωπος της ηλικίας μου και με τις ελλείψεις και τις αδυναμίες του, να φτάσει αισίως σε αυτόν τον ιστορικό σταθμό. Η Εκκλησία, όπως επεβίωσε δύο χιλιάδες χρόνια, πρέπει να επιβιώσει και να συνεχίσει την οικουμενική αποστολή της και εις το μέλλον. Μέχρι της συντελείας των αιώνων. Δεν έχει ένα χρονικό όριο, δεν έχουμε ημερομηνία λήξεως

Με τη χάρη του Θεού, από τους πρώτους μήνες της ταπεινής πατριαρχίας μου έβαλα ως στόχο μου να ενισχύσω την πανορθόδοξο ενότητα και συνεργασία. Και έτσι καθιέρωσα τον θεσμό των Συνάξεων των Ορθοδόξων Προκαθημένων. Συνεκάλεσα σε αυτήν ακριβώς την αίθουσα που είμαστε τώρα όλοι μαζί την πρώτη Σύναξη των Ορθοδόξων Προκαθημένων.

Κατορθώσαμε στο τέλος των εργασιών μας να εκδώσουμε ένα κοινό ανακοινωθέν, διά του οποίου εκφραζόταν η ενιαία φωνή της Ορθοδοξίας στις αρχές του 21ου αιώνος.

Αφήγηση: Υλοποιώντας το μείζον καθήκον του Οικουμενικού Πατριαρχείου υπέρ της ευστάθειας και της ενότητας της Ορθοδοξίας, καθιερώθηκαν οι Συνάξεις των Προκαθημένων. Υπέρτατο επιστέγασμα των ενωτικών πρωτοβουλιών ήταν η διεξαγωγή της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου τον Ιούνιο του 2016 στην Κρήτη.

Ένας καρπός των οραμάτων του Οικουμενικού Πατριάρχη, έπειτα από προετοιμασία δεκαετιών, προκειμένου να δοθεί τέλος στην εσωστρέφεια και η Ορθοδοξία να αποκτήσει κοινή προς τα έξω φωνή. Ήταν μια ευλογημένη στιγμή, όμως ορισμένες Εκκλησίες επέλεξαν να απουσιάσουν.

Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος: Ως τόπος διεξαγωγής της Συνόδου είχε αρχικά οριστεί ο Ναός της Αγίας Ειρήνης, δίπλα στην Αγία Σοφία. Μεταφέραμε τον τόπο της Συνόδου στην Ορθόδοξο Ακαδημία της Κρήτης και κάναμε τη Σύνοδο, στην οποία, δυστυχώς, πάλι η Ρωσική Εκκλησία — η Εκκλησία της Ρωσίας, ακριβέστερον — και τρεις άλλες Εκκλησίες, τα Πατριαρχεία Αντιοχείας, Βουλγαρίας και Γεωργίας, την τελευταία στιγμή δεν προσήλθαν και δεν έλαβαν μέρος στην [Αγία και Μεγάλη Σύνοδο]. Η Σύνοδος, όμως, με δέκα Εκκλησίες έγινε.

Αφήγηση: Παραλλήλως, ο Οικουμενικός Πατριάρχης ήταν ο πρώτος μετά το 1054 Προκαθήμενος της Ορθόδοξης Εκκλησίας που παρέστη σε ενθρόνιση Πάπα, το 2013, κίνηση που σφυρηλάτησε τις προσπάθειες σύγκλισης με τη Δύση.

Είχαν προηγηθεί εκατέρωθεν επισκέψεις σε Βατικανό και Κωνσταντινούπολη, ενώ η σχέση του με τον Πάπα Φραγκίσκο αποτέλεσε παράδειγμα αμοιβαίας κατανόησης και εκτίμησης μεταξύ Εκκλησιών, παρά τις δομικές διαφορές. Η κοινή προσευχή με τον Πάπα Λέοντα στη Νίκαια της Βιθυνίας τον Νοέμβριο του 2025 σηματοδότησε τη δέσμευση στη συνέχιση του διαλόγου.

Λειτουργική απόκριση: Αμήν.

Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος: Πιστεύω ότι μια μέρα θα ευδοκήσει ο Κύριος να φτάσουμε στην πολυπόθητη ενότητα, την οποία είχαμε κατά την πρώτη χιλιετία, και να έχουμε και πάλι κοινωνία εν τη πίστει και εν τοις μυστηρίοις.

Πολλοί παρεξηγούν τον σκοπό και το πνεύμα αυτών των διαλόγων μεταξύ των διηρημένων χριστιανών και λένε ότι είναι πολυτέλεια, δεν πρόκειται να βγει τίποτε. Αυτό δεν είναι έργο ανθρώπων, αν θα βγει κάτι και πότε, αλλά είναι έργο της πρόνοιας του Θεού. Το θέλημά Του είναι «ίνα πάντες εν ώσιν». Να γίνουν όλοι μία ποίμνη, εις ποιμήν, και αυτός ο ποιμήν θα είναι ο ίδιος ο Χριστός.

Η Εκκλησία μας, η οποία πιστεύει ότι συνεχίζει την παράδοση της αδιαιρέτου Εκκλησίας, έχει επηρεάσει κάπως την αδελφή Καθολική Εκκλησία με το θέμα της συνοδικότητος. Αυτή τη στιγμή συζητούμε το Φιλιόκβε και το αλάθητο του Πάπα και ελπίζουμε ότι, με την πάροδο των ετών, κυρίως με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος, θα φτάσουμε εκεί που επιδιώκουμε να φτάσουμε: στην [ποθητή] ενότητα, εν τω κοινώ ποτηρίω, όπως έλεγε ο μακαριστός προκάτοχός μου, ο Πατριάρχης Αθηναγόρας. Στο κοινό ποτήριο. Να μπορούμε να λειτουργήσουμε μαζί και να κοινωνήσουμε από το ίδιο Άγιο Ποτήριο.

Αφήγηση: Ο Οικουμενικός Πατριάρχης ανέλαβε καθήκοντα σε μια εποχή ανατροπών, όταν η κατάρρευση των κομμουνιστικών καθεστώτων σήμανε το τέλος της καταπίεσης των Εκκλησιών στις ανατολικές χώρες.

Η ανάληψη της πνευματικής ευθύνης προς την αναστήλωση της Ορθοδοξίας από το Οικουμενικό Πατριαρχείο βάθυνε τις διαφορές σε μια σειρά αυτοκέφαλων Εκκλησιών, κυρίως έναντι της Ρωσίας. Κεντρικό, αλλά όχι το μόνο επίδικο, η εκχώρηση αυτοκεφάλου στην Εκκλησία της Ουκρανίας.

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο θα διατηρεί το πρωτείο της διακονίας εις το διηνεκές, εκφράζοντας τη συνείδηση της Ορθοδοξίας εν συνόλω και καταδικάζοντας το φαινόμενο του εθνοφυλετισμού.

Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος: Η ενότητα των Εκκλησιών είναι κατ’ εξοχήν υπερεθνική. Οι πράξεις και η ζωή του Οικουμενικού Πατριαρχείου διαμέσου των αιώνων αποδεικνύουν το πόσες θυσίες έκανε για να κρατήσει αυτή την ενότητα και να διακονήσει το σύνολο της Ορθοδοξίας.

Όλες οι Εκκλησίες των Βαλκανίων και η Εκκλησία της Ρωσίας ήσαν κάποτε τμήματα της δικαιοδοσίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Όταν ήρθε η στιγμή, το Πατριαρχείο μας τις απογαλάκτισε, τους έδωσε την ανεξαρτησία τους, τις έκανε τοπικές ανεξάρτητες Εκκλησίες, όπως προ λίγων ετών την Εκκλησία της Ουκρανίας. Που σημαίνει ότι δεν ζητούμε όλα για τον εαυτό μας, αλλά δίνουμε.

Στην εκκλησιαστική γλώσσα υπάρχει η λέξη «κένωση». Το Πατριαρχείο κενούται, αποκόπτει τμήματα από το σώμα του και κάνει αυτοκέφαλες Εκκλησίες. Η πρώτη που έτυχε αυτής της ευεργεσίας ήταν η Εκκλησία της Ρωσίας τον 16ο αιώνα.

Η αδελφή Εκκλησία της Ρωσίας, η οποία [ήταν] η πρώτη ευεργετηθείσα από τη Μητέρα Εκκλησία της Κωνσταντινούπολης, δυστυχώς συμπεριφέρεται με αγνωμοσύνη και με αχαριστία. Είναι ένα παράπονο δικαιολογημένο, διότι, αντί να σεβαστεί την Εκκλησία τη Μητέρα, που της έδωσε τον Χριστιανισμό, τον πολιτισμό, προσπαθεί να υποσκάψει τα θεμέλια του Οικουμενικού Θρόνου για να πάρει τάχα την ηγεσία της Ορθοδοξίας.


Αυτό δεν πρόκειται να συμβεί ποτέ. Το Πατριαρχείο μας, από την αρχή της [εκρήξεως] αυτού του πολέμου, στάθηκε στο πλευρό των Ουκρανών αδελφών μας, διότι είναι τα θύματα αυτού του πολέμου. Είναι οι δεχθέντες την επίθεση της Ρωσίας και άρα είχαν κάθε δικαίωμα να αμυνθούν.

Είναι μία μεγάλη πληγή στο σώμα της Ορθοδοξίας. Αυτό που λέει ο αδελφός Πατριάρχης Μόσχας Κύριλλος, ότι ο διεξαγόμενος είναι ιερός πόλεμος, είναι απαράδεκτον και αδιανόητον. Δεν υπάρχει ιερός πόλεμος.

Απαντώ λίγο απότομα σε αυτό που λέει ο Μακαριότατος και λέγω ότι είναι διαβολικός πόλεμος.


Ήρθα τον Σεπτέμβριο, τέτοια εποχή, του 1954, με κοντό παντελονάκι, με συστατικό γράμμα του τότε Μητροπολίτου Ίμβρου και Τενέδου. Η Χάλκη μιλάει στην ψυχή μου.

Μπήκα σε έναν καινούργιο κόσμο. Πολλά παιδιά από διάφορα μέρη του κόσμου, κυρίως από την Ελλάδα και από την Κύπρο, αλλά και από την Κωνσταντινούπολη, διότι τότε η ομογένεια ήταν πολυάριθμη.

Είχαμε ακόμη και μαθητάς από την Αφρική. Είχαμε και μαθητάς από την Αιθιοπία, από την Ουγκάντα, αλλά ήμασταν μία οικογένεια. Είχαμε όλοι, μικροί και μεγάλοι, κοινό πρόγραμμα. Ξυπνούσαμε με το ξυπνητήρι, [με] το οποίο περιήρχετο και χτυπούσε σε όλους τους διαδρόμους και τους κοιτώνες ένας υπάλληλος της Σχολής.

Κατεβαίναμε στον ναό, είχαμε πρωινή προσευχή. Πηγαίναμε όλοι υποχρεωτικά στον Εσπερινό και μετά τον Εσπερινό μάς έδιναν λίγο ψωμί και τυρί. Αν ήταν Τετάρτη και Παρασκευή, ψωμί και ελιές. Και βγαίναμε στον λόφο, ανάμεσα στα πεύκα. Αργότερα, στις μεγάλες τάξεις, κάναμε όνειρα και σχέδια για το μέλλον, για τη διακονία μας στην Εκκλησία.

Να σας πω μία σκανταλιά. Ήμασταν στους κοιτώνες έξι-επτά σε κάθε θάλαμο, έξι-επτά μαθητές. Και πήγαιναν να κοιμηθούν, αλλά οι συμμαθητές τους που πλάγιαζαν νωρίτερα έβαζαν σκοινιά στα κρεβάτια και, επειδή δεν είχε φως, όταν πήγαιναν οι άλλοι σκόνταφταν και έπεφταν. Κάτι τέτοια κάναμε.

Ο επιμελητής ο καημένος, που ήταν υπεύθυνος για την τάξη και για την πειθαρχία, τραβούσε τα ελέη του Θεού ώσπου να μας καθησυχάσει όλους και να υπάρξει στο κτίριο απόλυτος ησυχία το βράδυ.

Συνομιλητής [πιθανώς]: Άλλα; ΟΚ.

Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος: Διάβαζα Στρατή Μυριβήλη, ποίηση Καβάφη, Παλαμά, Δροσίνη. Και μάλιστα τότε, το 1954, εγκαινίασα ένα τετράδιο. Το έχω και κάθε φορά που το παίρνω στα χέρια μου συγκινούμαι.

Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος: Γράφει απ’ έξω: «Δημήτριος Αρχοντώνης, Ιερά Θεολογική Σχολή Χάλκης, Νοέμβριος 1954». Και σε αυτό το τετράδιο αντέγραφα ποιήματα διαφόρων ποιητών, τα οποία μιλούσαν στην ψυχή, με συγκινούσαν. Έζησα έντεκα χρόνια σε αυτό το ειδυλλιακό περιβάλλον του Λόφου της Ελπίδος, όπως λέγεται. Στα τουρκικά λέγεται Ümit Tepesi.

Έχω ιδιαίτερη αγάπη και καημό για τη Σχολή. Όταν έγινα Πατριάρχης και στις 2 Νοεμβρίου το 1991 εξεφώνησα τον ενθρονιστήριο λόγο μου, είπα ότι με τη χάρη του Θεού, ως Πατριάρχης, θα κάνω αυτό και εκείνο και [εκείνο]. Και ένα από τα πρώτα που έβαλα ως στόχο της πατριαρχίας μου ήταν να επαναλειτουργήσει η Σχολή.

Αφήγηση: Η επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης παραμένει ανεκπλήρωτος πόθος της απανταχού Ορθοδοξίας. Βοηθός σχολάρχης έως ότου το τουρκικό κράτος προχώρησε στο κλείσιμο της Σχολής το 1971, ο Οικουμενικός Πατριάρχης παραμένει πνευματικά συνδεδεμένος με τη Χάλκη.

Το αίτημα επαναλειτουργίας της Θεολογικής Σχολής είναι διεθνές. Έχει τεθεί επανειλημμένως προς την τουρκική ηγεσία από Αμερικανούς προέδρους, κυβερνήσεις, την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Κοινοβούλιο, καθώς και φορείς υπεράσπισης των θρησκευτικών ελευθεριών.

Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος:
Άρχισε ένας διάλογος μεταξύ Θεολογικής Σχολής, μεταξύ Πατριαρχείου και Άγκυρας και Υπουργείου Παιδείας, ο οποίος διάλογος και οι διαπραγματεύσεις ως προς τις λεπτομέρειες του εγχειρήματος συνεχίζονται.

Ψαλμωδία: Ευλογητός ει, Χριστέ ο Θεός ημών, ο πανσόφους τους αλιείς αναδείξας, καταπέμψας αυτοίς το Πνεύμα το Άγιον.

Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος: Υπήρχαν όλοι αυτοί οι υπερσυντηρητικοί ή, καλύτερα, φανατικοί κύκλοι, οι οποίοι πολεμούσαν το Πατριαρχείο. Πολεμούσαν εν γένει τη χριστιανική παρουσία. Και τους Αρμενίους και εμάς και όλους.

Μία ωμή έκφραση αυτών των αντιλήψεων, αυτού του φανατισμού, ήταν, όπως θα ξέρετε, τα Σεπτεμβριανά γεγονότα, τα λεγόμενα Σεπτεμβριανά του 1955, που έσπασαν και ρήμαξαν εκκλησίες, κοιμητήρια, καταστήματα, σπίτια. Ό,τι μπορείτε να φανταστείτε των χριστιανών, των μειονοτήτων γενικά, αλλά κυρίως και πρωτίστως των Ρωμιών.

Όσοι επιζούμε εκ των αποφοίτων της Χάλκης φέρουμε μέσα μας ζωντανές όχι μόνο τις αναμνήσεις, αλλά και τις εμπειρίες και το φρόνημα και το πνεύμα της Χάλκης.

Πριν ανεβώ στη Θεολογική Σχολή εδώ στη Χάλκη, με είπε ο γέροντας, ο Μελίτων: «Να πας να φιλήσεις το χέρι του Πατριάρχου Αθηναγόρου, να πάρεις την ευχή του». Και με είπε [ο Πατριάρχης]: «Τώρα θα πας σε ένα σπουδαίο σχολείο, στη Χάλκη. Μακάρι να γίνεις κληρικός αποφοιτώντας απ’ εκεί. Και πρέπει να είσαι επιμελής, πρέπει να είσαι σεμνός, εργατικός κ.λπ., για να μην προσβάλλεις και να μη ντροπιάσεις ποιον;».

Λέω: «Τον δεσπότη που με έστειλε, τον γέροντά μου».
«Και ακόμα περισσότερο;».
«Τους γονείς μου».
«Και ακόμα περισσότερο;», επέμενε.
«Να μη ντροπιάσω την πατρίδα μου, την Ίμβρο».
«Και πιο πολύ;».
Δεν θυμάμαι τι είπα, δεν είχα τι να πω. «Να μη ντροπιάσω ποιον;». Με λέει ο Πατριάρχης: «Τον εαυτό σου».
Προσεύχομαι.

Είναι προνόμιο να ζει κανείς στην Κωνσταντινούπολη. Είναι ευλογία Θεού να ζει σε αυτή την πόλη, που είναι σταυροδρόμι λαών και πολιτισμών.

Για εμάς τους χριστιανούς, Έλληνας, Ορθοδόξους, έχει μια ολόκληρη ιστορία, μια ευλογία, ένα παρελθόν. Η ομογένεια της Πόλης είναι πάντοτε εδώ, άλλοτε περισσότερη, άλλοτε ολιγότερη. Και μόνοι και μετά πολλών είμαστε εδώ.

Διαμέσου των αιώνων είχε πολύ περισσότερη Ρωμιοσύνη η Πόλη. Λυπούμεθα πολύ γιατί έφυγαν ή αναγκάστηκαν να φύγουν. Τα Σεπτεμβριανά, οι απελάσεις του ’64…

Εμείς εδώ στο Πατριαρχείο το λέμε πάντοτε και έχουμε αυτή την ευγενή φιλοδοξία: να έχουμε τον ρόλο του γεφυροποιού. Ιδιαιτέρως το τονίζω, μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας. Εδώ είμαστε σε τουρκικό έδαφος, αλλά είμαστε Έλληνες. Είμαστε Ορθόδοξοι, είμαστε χριστιανοί.

Στην Τουρκία είμαστε συνηθισμένοι να συνυπάρχουμε με τους μουσουλμάνους αδελφούς μας και συνυπάρχουμε γενικά ειρηνικά. Η εκμετάλλευση της θρησκείας για γεωπολιτικούς λόγους, αυτό είναι το επικίνδυνο. Οδηγεί σε φανατισμούς, οδηγεί σε ρήξεις, σε διαιρέσεις. Και ακόμα πιο τρομερό είναι να γίνονται εγκλήματα εν ονόματι της θρησκείας.

Ένας πόλεμος εν ονόματι της θρησκείας είναι ουσιαστικά ένας πόλεμος εναντίον της θρησκείας.

Αφήγηση: «Η Ρωμιοσύνη είναι δύναμη που διαρκώς μεταμορφώνει τον άκοσμο κόσμο σε κάλλος, ισχύ, ευπρέπεια». Σε αυτή τη φράση του Οικουμενικού Πατριάρχη συμπυκνώνεται η ουσία της Ρωμιοσύνης.

Ο εκάστοτε Οικουμενικός Πατριάρχης είναι πρώτα Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως και ποιμενάρχης των Ρωμιών. Οι έννοιες είναι αλληλένδετες στο βάθος των αιώνων. Άλλωστε, η μνήμη, η ιστορία και τα πεπραγμένα των Ρωμιών της Πόλης θα μένουν αναλλοίωτα στον χρόνο, ενώ το Οικουμενικό Πατριαρχείο θα εκφράζει παγκοσμίως τις αξίες της ελληνορθόδοξης παράδοσης.

Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος: Το Πατριαρχείο μας ήταν πάντοτε και είναι και σήμερα το κέντρο της εκκλησιαστικής, θρησκευτικής, κοινωνικής, κοινοτικής ζωής της Ρωμιοσύνης. Δεν νοείται το Πατριαρχείο χωρίς έστω και λίγο ποίμνιο εδώ και δεν νοείται το ποίμνιο αυτό, η Ρωμιοσύνη, χωρίς τη Μητέρα Εκκλησία. Ο Πατριάρχης είναι ο πατέρας της Ρωμιοσύνης της Πόλεως.

Προσωπικώς εγώ, σε κάθε εκδήλωση της Ρωμιοσύνης, προσπαθώ να είμαι παρών. Δεν υπάρχουν διακρίσεις. Είμαστε για τους χριστιανούς μας και οι χριστιανοί μας είναι το άμεσο ποίμνιό μας, το οποίο το χρειαζόμαστε, το αγαπούμε και το προστατεύουμε.

Θα επαναλάβω τα λόγια του Πατριάρχου Αθηναγόρου, που όταν τον ρωτούσαν «πόσοι Ρωμιοί είστε εδώ;», έλεγε: «Λίγοι και αμέτρητοι».

Γιατί οι ψυχές όλων των προ ημών, των χιλιάδων και των εκατομμυρίων, είναι ζωντανές. Οι τάφοι τους είναι εδώ, οι μνήμες τους είναι ζωντανές σε εμάς τους σημερινούς κατοίκους της Πόλεως. Βλέπουμε το μεγαλείο τους, τα έργα των χειρών τους, τον πολιτισμό υψηλού επιπέδου τον οποίον εδημιούργησαν και, αφενός μεν, σεμνυνόμεθα και καυχώμεθα, αφετέρου δε συναισθανόμεθα την ευθύνη που έχουμε εμείς οι ολίγοι να συντηρήσουμε αυτά που έκαναν εκείνοι οι πολλοί τότε.

ΕΝΑ ΠΑΡΑΛΗΡΗΜΑ ΦΙΛΑΥΤΙΑΣ. ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΑΠΟΜΕΙΝΕΙ ΤΟ ΠΑΡΑΜΙΚΡΟ ΙΧΝΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΙΣΤΗ ΣΤΗΝ ΕΝ ΧΡΙΣΤΩ ΣΩΤΗΡΙΑ. ΙΧΝΟΣ!


"Θέλεις να αγαπάσαι από όλους, να αξιώνεσαι συγγνώμης και θεωρείς βαρύ και ανυπόφορον το να κατακρίνεσαι και μάλιστα ενώ έπταισες και λίγο; Αγάπα τότε και συ τους πάντες, να είσαι συγχωρητικός, άπεχε από την κατάκρισι, βλέποντας κάθε άνθρωπον σαν τον εαυτόν σου και έτσι να αποφασίζης και να ενεργής, με αυτήν την διάθεσι. «Τούτο γαρ έστι το θέλημα του Θεού» λέγει ο κορυφαίος των Αποστόλων Πέτρος, «αγαθοποιούντας φιμούν (να φιμώνουμε) την των αφρόνων ανθρώπων αγνωσίαν», εκείνων δηλαδή που μας εχθρεύονται ματαίως και δεν θέλουν να δώσουν σε άλλους εκείνα που επιθυμούν αυτοί να λαμβάνουν από άλλους.
Πράγματι πως δεν είναι άφρων όποιος, ενώ ανήκουμε όλοι στην ιδία φύσιν αυτός δεν αντιμετωπίζει το θέμα με τον ίδιον τρόπον, ούτε αποδίδει την ιδίαν κρίσι, μολονότι ενυπάρχουν σ΄ εμάς φυσικώς και η κρίσις αυτή και η θέλησις; Διότι στο να θέλωμε να αγαπώμεθα και να ευεργετούμεθα από όλους, όπως και από τον εαυτόν μας, είμεθα όλοι αυτοκίνητοι. Επομένως και το να θέλωμε να αγαθοποιούμε και να έχωμε καλήν διάθεσι προς όλους, όπως και προς τους εαυτούς μας, είναι έμφυτο σ΄ εμάς, επειδή όλοι έχουμε γίνει κατ΄ εικόνα του αγαθού.

 Αλλά όταν εισήλθε μέσα μας και επληθύνθη η αμαρτία, την μεν προς τον εαυτόν μας αγάπη δεν την έσβεσε, αφού σε τίποτε δεν της εναντιώνεται, ενώ την προς αλλήλους αγάπην, ως κορυφήν των αρετών την κατέψυξε, την ηλλοίωσε και την αχρήστευσεν. Όθεν αυτός που ανακαινίζει την φύσι μας και την ανακαλεί προς την χάριν της εικόνος της, δίδοντας τους ιδικούς του νόμους κατά το προφητικόν, στις καρδίες μας, λέγει «καθώς θέλετε ίνα ποιώσιν υμίν οι άνθρωποι και υμείς ποιείτε αυτοίς ομοίως» και «ει αγαπάτε τους αγαπώντας υμάς, ποία υμίν χάρις εστί; και γαρ οι αμαρτωλοί τούτο ποιούσι· και εάν δανείζητε παρ΄ ων ελπίζετε απολαβείν, ποία υμίν χάρις εστί; Και γαρ αμαρτωλοί αμαρτωλοίς δανείζουσιν, ίνα απολάβωσι τα ίσα»."