ΟΙ ΜΥΘΟΙ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΔΥΑΛΙΣΜΩΝ (8)

  Συνέχεια από: Δευτέρα 15 Μαρτίου 2021

ΟΙ ΜΥΘΟΙ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΔΥΑΛΙΣΜΩΝ 

Από τα γνωστικά συστήματα στον μοντέρνο κόσμο.

Του Ioan P. Couliano.

                                              

Κεφάλαιο τέταρτο: Το ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΔΥΑΛΙΣΜΟΥ.

Η ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΜΥΘΩΝ.

Η ΞΕΠΕΣΜΕΝΗ ΣΟΦΙΑ!     

Στον γνωστικισμό δύο μύθοι προσλαμβάνουν ένα ειδικό βάρος: ο μύθος τής Μητέρας, ο οποίος εισάγει με την σειρά του τον μύθο τού Δημιουργού, τού ανόητου και σπαστικού. Συνήθως η Μητέρα είναι η ουράνιος Γνώση(Σοφία) η οποία βρίσκεται, στις περισσότερες περιπτώσεις σε μία κατάσταση πρόσκαιρης παρακμής. Δίπλα στις μαρτυρίες στις οποίες η Σοφία είναι μία οντότης ξεπεσμένη, υπάρχουν μερικές στις οποίες αυτή είναι ο υπέρτατος Αιών του απύθμενου Πατρός. Σε έναν όψιμο Βαλεντινιανό ο οποίος αποτελεί μία εξαίρεση, η Σοφία αντικαθίσταται με μία αρσενική οντότητα!

1.Το αμάρτημα τής Σοφίας !

Οι αιρεσιολόγοι δεν αναφέρουν το όνομα της Σοφίας όταν μιλούν για τον Συμεών τον Μάγο, παρότι ο Ειρηναίος τού αποδίδει μία πρωτογενή μορφή τού μύθου. Σύμφωνα με τους αιρεσιολόγους, ο μύθος της Σοφίας, ο οποίος έχει πρωτεύουσα σημασία για τους Βαλεντινιανούς, είναι παρόν και στους Οφίτες του Ειρηναίου και τούς Μπαρμελο-γνωστικούς. Μία ανεξάρτητη εκδοχή υπάρχει στο βιβλίο τού Μπαρούχ.

Η Σοφία, λεγόμενη “ανικανοποίητη”, προέρχεται δι’απορροής από τον πρώτο άγγελο του Πατρός. Χωρίς σύντροφο όμως, ψάχνει έναν στα κατώτερα μέρη του κόσμου. Το άνομο αυτής τής πράξης την τιμωρεί τόσο ώστε την αναγκάζει να κάνει μία έκτρωση, τον πρώτο Άρχοντα (προάρχων), ανόητο και θρασύτατο. Ο Άρχων κατασκευάζει τον κόσμο του, το στερέωμα στα χαμηλά μέρη του κόσμου και αρχίζει να δημιουργεί δυνάμεις, τους αγγέλους, τους ουρανούς και όλα τα γήινα πράγματα! Τρομαγμένη από την δημιουργία ενός τέτοιου γιού, η Σοφία καταφεύγει στήν Ογδοάδα.

Στο δόγμα το οποίο αποδίδει ο Ειρηναίος στους Οφίτες (και σε άλλους γνωστικούς), η Σοφία είναι μία “αριστερή δύναμη”, η οποία ήλθε στην ύπαρξη μετά από ένα ατύχημα το οποίο συνέβη στις κορυφές του πληρώματος. Η Μητέρα των ζώντων, πράγματι, ο τρίτος αιών (eone) δεν είναι ικανή να κρατήσει στον εαυτό της ολόκληρη την μάζα του γονιμοποιού φωτός που προέρχεται από τον συμπαντικό πατέρα και τον Υιό του (Ειρ. 30,15). Ένα μέρος από αυτό το φωτεινό σπέρμα υπερχειλίζει από το αριστερό μέρος και προκύπτει η Σοφία, η οποία λέγεται επίσης Αριστερή ανικανοποίητη, και Αρσενο-Θηλυκό. Η Σοφία κατεβαίνει στα ακίνητα νερά, τα θέτει σε κίνηση και λαμβάνει από αυτά ένα υδάτινο σώμα, δηλαδή υλικό, και την βαραίνει σε τέτοιο βαθμό ώστε να μην μπορεί πλέον να ελευθερωθεί. Στην προσπάθεια της να ξανανέβει προς τα ύψη του πληρώματος, απλώνεται σαν μία κουβέρτα, σχηματίζοντας με το σώμα της τον ορατό ουρανό. Για κάποιο χρόνο η Σοφία παραμένει κάτω από τον ουρανό, αλλά στο τέλος κατορθώνει να εγκαταλείψει το υλικό σώμα το οποίο ονομάζεται Γυνή και να ξεφύγει πάνω από αυτόν. Η Σοφία έχει έναν γιό τον Ialdabaoth, ο οποίος γεννά με την σειρά του έξι άρχοντες (Ειρ. 30, 3-5), με τους οποίους σχηματίζει την ομάδα των Επτά (εβδομάδες) πλανητών. Η Σοφία έρχεται συνεχώς σε βοήθεια τού ανθρώπινου γένους, αντιτιθέμενη στους Κυρίους του κόσμου, χωρίς να χάνει ευκαιρία να τους ξεγελάσει. Αποτυγχάνοντας όμως να βάλει τέλος στην Τυραννία του Ialbadaoth, η Σοφία ζητά την βοήθειά της Μητέρας των Ζώντων, η οποία της στέλνει τον Χριστό, τον αδελφό της από τα “δεξιά”. Αυτός γίνεται ο σύζυγός της και εξασφαλίζει την σωτηρία της ανθρωπότητος μέσω του Ιησού Χριστού (30,125).

          Μία ανεξάρτητη εκδοχή του μύθου των μοιραίων συνεπειών που προκαλούνται από έναν θηλυκό χαρακτήρα, προσφέρεται από την σύνοψη του Βιβλίου τού Μπαρούχ τού γνωστικού Ιουστίνου, την οποία μας μεταφέρει ο Ιππόλυτος (V 24.2-27.5). Τρείς αρχές, δύο αρσενικές και μία θηλυκή, εδώ είναι στην καταγωγή κάθε πράγματος. Το αγαθό (το καλό) που είναι παντογνώστης, το Elohim, ο δημιουργός Πατήρ, αόρατος και άγνωστος αλλά όχι παντογνώστης και η αμφίβολη Eden-Israel, διαθέτουσα δύο λογικές και δύο σώματα, “κόρη μέχρι την λεκάνη και φίδι πιο χαμηλά” (25,1). Ο Ελοχίμ και η Έντεν, ελκόμενοι ο ένας προς την άλλη από αμοιβαία επιθυμία, ενώνονται: και έτσι γεννιούνται δύο ντουζίνες άγγελοι, η μία ανήκει στον Πατέρα, η άλλη στην Μητέρα. Οι άγγελοι είναι τα Δένδρα του παραδείσου. Το δένδρο της ζωής είναι ο τρίτος άγγελος του Πατέρα, ο Μπαρούχ και το δένδρο της Επιστήμης είναι ο τρίτος άγγελος της Eden, ο Ναας το φίδι (εβραικό NHS). Το επεισόδιο τής δημιουργίας του πρώτου ανθρώπινου ζεύγους, του οποίου το σώμα είναι κατασκευασμένο από τους αγγέλους του Πατέρα γύρω από την ψυχή της Eden και το πνεύμα του Ελοχίμ, στην σύνοψη του Ιππόλυτου (25,7-9) προηγείται τής διηγήσεως τής δημιουργίας του κόσμου (25,11-13) ο οποίος οργανώνεται από τους αγγέλους της Eden, ενωμένους σε τέσσερεις ομάδες οι οποίες φέρουν τα ονόματα των τεσσάρων ποταμών της Βίβλου (2,10-14 ΓΕΝ), Φισών, Ευειλάς, Τίγρης, και Ευφράτης. Με την σειρά οι τέσσερις ποταμοί κυβερνούν το κόσμο και εκείνη του Φισών είναι ιδιαιτέρως υπεύθυνη για τις ξηρασίες και για τα άλλα κακά που χτυπούν την ζώνη η οποία κυβερνάται από αυτή (την ομάδα). Αλλά και οι άλλες ομάδες έχουν το μερίδιο της ευθύνης τους σ’αυτόν τον χείμαρρο των κακών ο οποίος, λόγω της βουλήσεως της Eden, διατρέχει τον κόσμο χωρίς διακοπή”. Αυτή η “μοιραία και θανάσιμη μάστιγμα” οφείλεται στην ενέργεια του Ελοχίμ, ο οποίος αναχωρεί με τους αγγέλους του προς τα ψηλά του ουρανού, εγκαταλείποντας χαμηλά την Eden, η οποία “είναι η γη”. Ο Ελοχίμ μέσω μιας πόρτας εισέρχεται μόνος στην κυριαρχία του Αγαθού, το οποίο τον καθίζει στα δεξιά του. Κατανοώντας πόσο ατελής είναι ο κόσμος που δημιούργησε ο Elohim εκμηστηρεύεται στο Αγαθό την πρόθεση του να τον καταστρέψει, αλλά το Αγαθό αντιτίθεται σ’αυτόν τον σκοπό και μ’αυτόν τον τρόπο η Eden μένει η μοναδική κυρίαρχη του κόσμου.

          Για την Eden η απομάκρυνση του Elohim εξισούται με μία εγκατάλειψη και μία διακοπή. Απ’αρχής προσπαθεί να τον ξαναφέρει σ’αυτή στολισμένη με κομψά στολίδια, αλλά εκείνος δεν κατεβαίνει. Τότε αυτή εκδικείται στην ανθρωπότητα για τον εξευτελισμό της, προκαλώντας, μέσω του αγγέλου Babel-Afrodite, μοιχείες και διαζύγια. Ο σκοπός της είναι να βασανίζει το πνεύμα του Ελοχίμ το οποίο είναι παρόν στους ανθρώπους και να τους επιβάλλει την ίδια τραυματική εμπειρία που αναγκάστηκε να υπομείνει και η ίδια! Μία ιδιαίτερη σπουδαιότητα δίνεται επίσης στις σκοτεινές δυνάμεις του Ναας. Για να αντισταθεί στην επιρροή του ο Ελοχίμ στέλνει τον άγγελο Μπαρούχ, ο οποίος κατέρχεται ανάμεσα στους αγγέλους της Eden και ειδοποιεί τον άνθρωπο να μην φάει από το δένδρο της επιστήμης, που είναι ο Ναας, διότι ο Ναας περιέχει την αδικία, ενώ οι άλλοι άγγελοι της Eden περιέχουν μόνον τα πάθη. Αλλά ο Ναας δελεάζει την Εύα και μοιχεύει μαζί της, μετά έχει ομοσεξουαλική πράξη με τον Αδάμ. Αυτές οι ενέργειες συνιστούν το πρωτότυπο της μοιχείας και της ομοφυλοφιλίας!

          Ο Μπαρούχ προσπαθεί να απευθυνθεί στον Μωϋσή και τους προφήτες, αλλά ο Ναας συγχέει τα μηνύματά του. Ο Ελοχίμ τότε αποφασίζει να βρει συμμάχους ακόμη και ανάμεσα σ’αυτούς που δεν έκαναν περιτομή και στέλνει τον Ηρακλή να πολεμήσει εναντίον των δώδεκα αγγέλων της Eden : αυτή είναι η αλληγορική  εξήγηση  των δώδεκα άθλων του Ηρακλή (25,28). Αλλά ακριβώς όταν ο ήρωας φαίνεται να θριαμβεύει ο omphale-Babel-Afrodite τον ξεγυμνώνει από την δύναμή του και καθιστά μάταιες τις προηγούμενες νίκες του. Στο τέλος ο Μπαρούχ βρίσκει έναν άξιο σύμμαχο στον Ιησού της Ναζαρέτ. Αυτός είναι ο μοναδικός ο οποίος δεν αποπλανάται από τον Ναας, ο οποίος για εκδίκηση τον σταυρώνει.

Συνεχίζεται

Η ΕΠΟΧΗ ΜΑΣ. ΣΕΞ ΚΑΙ ΝΤΡΑΓΚΣ ΚΑΙ ΡΟΚ ΕΝΤ ΡΟΛ. ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΙΑΚΟ ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΚΑΘΟΔΗΓΕΙ ΣΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΦΑΝΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΛΟΓΙΣΜΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΦΑΝΤΑΣΙΩΣΕΩΝ. ΒΡΙΣΚΟΥΜΕ ΕΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΕΩΣ, ΤΟ ΨΥΧΟΕΙΔΕΣ ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΠΡΟΤΙΘΕΤΑΙ ΝΑ ΘΕΡΑΠΕΥΣΕΙ ΜΕ ΤΗΝ ΑΣΠΙΡΙΝΗ ΤΟΥ ΔΥΝΑΤΟΥ ΕΓΩ. ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΖΟΝΤΑΣ ΕΝΑ ΝΕΟ ΣΥΜΒΟΛΙΚΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΕΓΩ ΣΤΗΝ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΑΡΧΗΜΕΝΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΑΣΥΝΕΙΔΗΤΟ ΔΥΤΙΚΟΥ ΕΓΩ.

Ο ΕΩΣΦΟΡΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΝ ΟΠΟΙΟ ΑΡΝΗΘΗΚΕ Ο ΚΥΡΙΟΣ ΣΤΟΥΣ ΠΕΙΡΑΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΡΗΜΟΥ ΚΑΙ ΕΣΩΣΕ ΚΑΤ' ΑΡΧΑΣ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΑΣ. ΤΟ ΕΚΟΥΣΙΟ, ΤΗΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΜΑΣ ΝΑ ΤΟΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΟΥΜΕ. ΤΗΝ ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΗ ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ.

Αμέθυστος.

ΟΙ ΜΥΘΟΙ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΔΥΑΛΙΣΜΩΝ (8)

 Συνέχεια από: Δευτέρα 15 Μαρτίου 2021

ΟΙ ΜΥΘΟΙ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΔΥΑΛΙΣΜΩΝ 

Από τα γνωστικά συστήματα στον μοντέρνο κόσμο.

Του Ioan P. Couliano.

                                              

Κεφάλαιο τέταρτο: Το ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΔΥΑΛΙΣΜΟΥ.

Η ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΜΥΘΩΝ.

Η ΞΕΠΕΣΜΕΝΗ ΣΟΦΙΑ!     

Στον γνωστικισμό δύο μύθοι προσλαμβάνουν ένα ειδικό βάρος: ο μύθος τής Μητέρας, ο οποίος εισάγει με την σειρά του τον μύθο τού Δημιουργού, τού ανόητου και σπαστικού. Συνήθως η Μητέρα είναι η ουράνιος Γνώση(Σοφία) η οποία βρίσκεται, στις περισσότερες περιπτώσεις σε μία κατάσταση πρόσκαιρης παρακμής. Δίπλα στις μαρτυρίες στις οποίες η Σοφία είναι μία οντότης ξεπεσμένη, υπάρχουν μερικές στις οποίες αυτή είναι ο υπέρτατος Αιών του απύθμενου Πατρός. Σε έναν όψιμο Βαλεντινιανό ο οποίος αποτελεί μία εξαίρεση, η Σοφία αντικαθίσταται με μία αρσενική οντότητα!

1.Το αμάρτημα τής Σοφίας !

Οι αιρεσιολόγοι δεν αναφέρουν το όνομα της Σοφίας όταν μιλούν για τον Συμεών τον Μάγο, παρότι ο Ειρηναίος τού αποδίδει μία πρωτογενή μορφή τού μύθου. Σύμφωνα με τους αιρεσιολόγους, ο μύθος της Σοφίας, ο οποίος έχει πρωτεύουσα σημασία για τους Βαλεντινιανούς, είναι παρόν και στους Οφίτες του Ειρηναίου και τούς Μπαρμελο-γνωστικούς. Μία ανεξάρτητη εκδοχή υπάρχει στο βιβλίο τού Μπαρούχ.

Η Σοφία, λεγόμενη “ανικανοποίητη”, προέρχεται δι’απορροής από τον πρώτο άγγελο του Πατρός. Χωρίς σύντροφο όμως, ψάχνει έναν στα κατώτερα μέρη του κόσμου. Το άνομο αυτής τής πράξης την τιμωρεί τόσο ώστε την αναγκάζει να κάνει μία έκτρωση, τον πρώτο Άρχοντα (προάρχων), ανόητο και θρασύτατο. Ο Άρχων κατασκευάζει τον κόσμο του, το στερέωμα στα χαμηλά μέρη του κόσμου και αρχίζει να δημιουργεί δυνάμεις, τους αγγέλους, τους ουρανούς και όλα τα γήινα πράγματα! Τρομαγμένη από την δημιουργία ενός τέτοιου γιού, η Σοφία καταφεύγει στήν Ογδοάδα.

Στο δόγμα το οποίο αποδίδει ο Ειρηναίος στους Οφίτες (και σε άλλους γνωστικούς), η Σοφία είναι μία “αριστερή δύναμη”, η οποία ήλθε στην ύπαρξη μετά από ένα ατύχημα το οποίο συνέβη στις κορυφές του πληρώματος. Η Μητέρα των ζώντων, πράγματι, ο τρίτος αιών (eone) δεν είναι ικανή να κρατήσει στον εαυτό της ολόκληρη την μάζα του γονιμοποιού φωτός που προέρχεται από τον συμπαντικό πατέρα και τον Υιό του (Ειρ. 30,15). Ένα μέρος από αυτό το φωτεινό σπέρμα υπερχειλίζει από το αριστερό μέρος και προκύπτει η Σοφία, η οποία λέγεται επίσης Αριστερή ανικανοποίητη, και Αρσενο-Θηλυκό. Η Σοφία κατεβαίνει στα ακίνητα νερά, τα θέτει σε κίνηση και λαμβάνει από αυτά ένα υδάτινο σώμα, δηλαδή υλικό, και την βαραίνει σε τέτοιο βαθμό ώστε να μην μπορεί πλέον να ελευθερωθεί. Στην προσπάθεια της να ξανανέβει προς τα ύψη του πληρώματος, απλώνεται σαν μία κουβέρτα, σχηματίζοντας με το σώμα της τον ορατό ουρανό. Για κάποιο χρόνο η Σοφία παραμένει κάτω από τον ουρανό, αλλά στο τέλος κατορθώνει να εγκαταλείψει το υλικό σώμα το οποίο ονομάζεται Γυνή και να ξεφύγει πάνω από αυτόν. Η Σοφία έχει έναν γιό τον Ialdabaoth, ο οποίος γεννά με την σειρά του έξι άρχοντες (Ειρ. 30, 3-5), με τους οποίους σχηματίζει την ομάδα των Επτά (εβδομάδες) πλανητών. Η Σοφία έρχεται συνεχώς σε βοήθεια τού ανθρώπινου γένους, αντιτιθέμενη στους Κυρίους του κόσμου, χωρίς να χάνει ευκαιρία να τους ξεγελάσει. Αποτυγχάνοντας όμως να βάλει τέλος στην Τυραννία του Ialbadaoth, η Σοφία ζητά την βοήθειά της Μητέρας των Ζώντων, η οποία της στέλνει τον Χριστό, τον αδελφό της από τα “δεξιά”. Αυτός γίνεται ο σύζυγός της και εξασφαλίζει την σωτηρία της ανθρωπότητος μέσω του Ιησού Χριστού (30,125).

          Μία ανεξάρτητη εκδοχή του μύθου των μοιραίων συνεπειών που προκαλούνται από έναν θηλυκό χαρακτήρα, προσφέρεται από την σύνοψη του Βιβλίου τού Μπαρούχ τού γνωστικού Ιουστίνου, την οποία μας μεταφέρει ο Ιππόλυτος (V 24.2-27.5). Τρείς αρχές, δύο αρσενικές και μία θηλυκή, εδώ είναι στην καταγωγή κάθε πράγματος. Το αγαθό (το καλό) που είναι παντογνώστης, το Elohim, ο δημιουργός Πατήρ, αόρατος και άγνωστος αλλά όχι παντογνώστης και η αμφίβολη Eden-Israel, διαθέτουσα δύο λογικές και δύο σώματα, “κόρη μέχρι την λεκάνη και φίδι πιο χαμηλά” (25,1). Ο Ελοχίμ και η Έντεν, ελκόμενοι ο ένας προς την άλλη από αμοιβαία επιθυμία, ενώνονται: και έτσι γεννιούνται δύο ντουζίνες άγγελοι, η μία ανήκει στον Πατέρα, η άλλη στην Μητέρα. Οι άγγελοι είναι τα Δένδρα του παραδείσου. Το δένδρο της ζωής είναι ο τρίτος άγγελος του Πατέρα, ο Μπαρούχ και το δένδρο της Επιστήμης είναι ο τρίτος άγγελος της Eden, ο Ναας το φίδι (εβραικό NHS). Το επεισόδιο τής δημιουργίας του πρώτου ανθρώπινου ζεύγους, του οποίου το σώμα είναι κατασκευασμένο από τους αγγέλους του Πατέρα γύρω από την ψυχή της Eden και το πνεύμα του Ελοχίμ, στην σύνοψη του Ιππόλυτου (25,7-9) προηγείται τής διηγήσεως τής δημιουργίας του κόσμου (25,11-13) ο οποίος οργανώνεται από τους αγγέλους της Eden, ενωμένους σε τέσσερεις ομάδες οι οποίες φέρουν τα ονόματα των τεσσάρων ποταμών της Βίβλου (2,10-14 ΓΕΝ), Φισών, Ευειλάς, Τίγρης, και Ευφράτης. Με την σειρά οι τέσσερις ποταμοί κυβερνούν το κόσμο και εκείνη του Φισών είναι ιδιαιτέρως υπεύθυνη για τις ξηρασίες και για τα άλλα κακά που χτυπούν την ζώνη η οποία κυβερνάται από αυτή (την ομάδα). Αλλά και οι άλλες ομάδες έχουν το μερίδιο της ευθύνης τους σ’αυτόν τον χείμαρρο των κακών ο οποίος, λόγω της βουλήσεως της Eden, διατρέχει τον κόσμο χωρίς διακοπή”. Αυτή η “μοιραία και θανάσιμη μάστιγμα” οφείλεται στην ενέργεια του Ελοχίμ, ο οποίος αναχωρεί με τους αγγέλους του προς τα ψηλά του ουρανού, εγκαταλείποντας χαμηλά την Eden, η οποία “είναι η γη”. Ο Ελοχίμ μέσω μιας πόρτας εισέρχεται μόνος στην κυριαρχία του Αγαθού, το οποίο τον καθίζει στα δεξιά του. Κατανοώντας πόσο ατελής είναι ο κόσμος που δημιούργησε ο Elohim εκμηστηρεύεται στο Αγαθό την πρόθεση του να τον καταστρέψει, αλλά το Αγαθό αντιτίθεται σ’αυτόν τον σκοπό και μ’αυτόν τον τρόπο η Eden μένει η μοναδική κυρίαρχη του κόσμου.

          Για την Eden η απομάκρυνση του Elohim εξισούται με μία εγκατάλειψη και μία διακοπή. Απ’αρχής προσπαθεί να τον ξαναφέρει σ’αυτή στολισμένη με κομψά στολίδια, αλλά εκείνος δεν κατεβαίνει. Τότε αυτή εκδικείται στην ανθρωπότητα για τον εξευτελισμό της, προκαλώντας, μέσω του αγγέλου Babel-Afrodite, μοιχείες και διαζύγια. Ο σκοπός της είναι να βασανίζει το πνεύμα του Ελοχίμ το οποίο είναι παρόν στους ανθρώπους και να τους επιβάλλει την ίδια τραυματική εμπειρία που αναγκάστηκε να υπομείνει και η ίδια! Μία ιδιαίτερη σπουδαιότητα δίνεται επίσης στις σκοτεινές δυνάμεις του Ναας. Για να αντισταθεί στην επιρροή του ο Ελοχίμ στέλνει τον άγγελο Μπαρούχ, ο οποίος κατέρχεται ανάμεσα στους αγγέλους της Eden και ειδοποιεί τον άνθρωπο να μην φάει από το δένδρο της επιστήμης, που είναι ο Ναας, διότι ο Ναας περιέχει την αδικία, ενώ οι άλλοι άγγελοι της Eden περιέχουν μόνον τα πάθη. Αλλά ο Ναας δελεάζει την Εύα και μοιχεύει μαζί της, μετά έχει ομοσεξουαλική πράξη με τον Αδάμ. Αυτές οι ενέργειες συνιστούν το πρωτότυπο της μοιχείας και της ομοφυλοφιλίας!

          Ο Μπαρούχ προσπαθεί να απευθυνθεί στον Μωϋσή και τους προφήτες, αλλά ο Ναας συγχέει τα μηνύματά του. Ο Ελοχίμ τότε αποφασίζει να βρει συμμάχους ακόμη και ανάμεσα σ’αυτούς που δεν έκαναν περιτομή και στέλνει τον Ηρακλή να πολεμήσει εναντίον των δώδεκα αγγέλων της Eden : αυτή είναι η αλληγορική  εξήγηση  των δώδεκα άθλων του Ηρακλή (25,28). Αλλά ακριβώς όταν ο ήρωας φαίνεται να θριαμβεύει ο omphale-Babel-Afrodite τον ξεγυμνώνει από την δύναμή του και καθιστά μάταιες τις προηγούμενες νίκες του. Στο τέλος ο Μπαρούχ βρίσκει έναν άξιο σύμμαχο στον Ιησού της Ναζαρέτ. Αυτός είναι ο μοναδικός ο οποίος δεν αποπλανάται από τον Ναας, ο οποίος για εκδίκηση τον σταυρώνει.

Συνεχίζεται

Η ΕΠΟΧΗ ΜΑΣ. ΣΕΞ ΚΑΙ ΝΤΡΑΓΚΣ ΚΑΙ ΡΟΚ ΕΝΤ ΡΟΛ. ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΙΑΚΟ ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΚΑΘΟΔΗΓΕΙ ΣΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΦΑΝΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΛΟΓΙΣΜΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΦΑΝΤΑΣΙΩΣΕΩΝ. ΒΡΙΣΚΟΥΜΕ ΕΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΕΩΣ, ΤΟ ΨΥΧΟΕΙΔΕΣ ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΠΡΟΤΙΘΕΤΑΙ ΝΑ ΘΕΡΑΠΕΥΣΕΙ ΜΕ ΤΗΝ ΑΣΠΙΡΙΝΗ ΤΟΥ ΔΥΝΑΤΟΥ ΕΓΩ. ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΖΟΝΤΑΣ ΕΝΑ ΝΕΟ ΣΥΜΒΟΛΙΚΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΕΓΩ ΣΤΗΝ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΑΡΧΗΜΕΝΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΑΣΥΝΕΙΔΗΤΟ ΔΥΤΙΚΟΥ ΕΓΩ.

Ο ΕΩΣΦΟΡΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΝ ΟΠΟΙΟ ΑΡΝΗΘΗΚΕ Ο ΚΥΡΙΟΣ ΣΤΟΥΣ ΠΕΙΡΑΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΡΗΜΟΥ ΚΑΙ ΕΣΩΣΕ ΚΑΤ' ΑΡΧΑΣ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΑΣ. ΤΟ ΕΚΟΥΣΙΟ, ΤΗΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΜΑΣ ΝΑ ΤΟΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΟΥΜΕ. ΤΗΝ ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΗ ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ.

Αμέθυστος.

ΟΙ ΜΥΘΟΙ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΔΥΑΛΙΣΜΩΝ (7)

 Συνέχεια από: Τετάρτη 3 Μαρτίου 2021

ΟΙ ΜΥΘΟΙ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΔΥΑΛΙΣΜΩΝ 

Από τα γνωστικά συστήματα στον μοντέρνο κόσμο.

Του Ioan P. Couliano.

                                              

Κεφάλαιο πρώτο: Το ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΔΥΑΛΙΣΜΟΥ.

Η ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΜΥΘΩΝ.

          …2. Συμεών και οι “πρωτογνωστικοί”.

          Ένα από τα ψευδοπροβλήματα, από αυτά πού με πείσμα διατηρούνται στην εξέταση της καταγωγής του γνωστικισμού, συνίσταται στην προσπάθεια εξακριβώσεως εάν στ’ αλήθεια οφείλουμε να αποδώσουμε την πατρότητα όλων των αιρέσεων, στον Συμεών τον Μάγο της Σαμάρειας, σύμφωνα με την διάσημη φράση του Ειρηναίου της Λυών (Ειρην. Ι, 23,2). Εάν απαντήσουμε καταφατικά σ’αυτό το ερώτημα, τότε ο γνωστικισμός θα βλάστηκε από το πρωτόγονο σύστημα το οποίο επεξεργάστηκε ο Συμεών σαν ένα δένδρο με απειράριθμες ρίζες. Επιστρέφοντας σε εικόνες της ιστορίας λιγότερο βοτανικές, πρόκειται να καθορίσουμε εάν στ’ αλήθεια ο Συμεών μπόρεσε να βάλει σε κίνηση έναν μηχανισμό ερμηνείας ικανό να αναπαραχθεί σε χίλιες διαφορετικές μορφές.

          Είναι απαραίτητο λοιπόν σ’αυτό το σημείο να εξετάσουμε εν συντομία την συλλογή του υλικού σχετικά με τον Συμεών. Πρώτα απ’όλα το πρωτότυπο κείμενο που του αποδίδει ο Ιππόλυτος (VI 9.3-18.7), την Μεγάλη Απόφαση (Την Μεγάλη Αποκάλυψη). Πρόκειται για ένα μη-δυαλιστικό κείμενο, στο οποίο ο υπέρτατος Θεός Θεωρείται ο (καλός) δημιουργός του κόσμου. Επι πλέον περιέχει μία αλληγορική ερμηνεία της Πεντάτευχου, χωρίς κάποιο ίχνος αντί-ιουδαϊσμού. Οι αιρεσιολόγοι οι οποίοι παρουσιάζουν τον Συμεών σαν έναν γνωστικό επιμένουν στο γεγονός ότι αποδίδει τον Νόμο στον δεσποτισμό των ουράνιων αγγέλων οι οποίοι κυβερνούν τον κόσμο. Είναι προφανές ότι ο συγγραφεύς της Απόφασης δεν μπορεί να ταυτοποιηθεί με τον αιρεσιάρχη τον οποίο περιγράφουν οι Χριστιανοί συγγραφείς. Επομένως είναι δυνατές τέσσερις λογικές υποθέσεις: Το Απόφασις είναι μία αυθεντική μαρτυρία του δόγματος του Συμεών. Ο Συμεών καθότι πατέρας του Γνωστικισμού δεν μπορεί να είναι ο συγγραφεύς του κειμένου Απόφασις. Ο Συμεών δεν είναι γνωστικός, ούτε και ο συγγραφεύς της Απόφασης. Ο Συμεών γνώριζε μία εξέλιξη η οποία τον οδήγησε από τον Απόφαση στον γνωστικισμό ή αντιστρόφως. Και οι τέσσερις αυτές υποθέσεις αναπτύχθηκαν σε κάθε εποχή από τους μελετητές. Και πιθανώς δεν θα κατορθώσουμε ποτέ μας να βγούμε από αυτή την λογική τετραπλότητα κατά την οποία οι τέσσερις εκδοχές παρουσιάζουν ίσες πιθανότητες. Στην βάση των δεδομένων που έχουμε στην κατοχή μας είναι απολύτως μάταιο να σκεφθούμε σε μία αντικειμενική λύση! Και οι τέσσερις υποθέσεις είναι εξίσου αληθινές ή εξίσου ψεύτικες. Ο Συμωνιασμός είναι μία τυπική περίπτωση ενός άλυτου προβλήματος.

          Πριν προχωρήσουμε ας εξετάσουμε με συντομία το γνωστικό υλικό που σχετίζεται με τον Συμεών. Η πιο σημαντική πληροφορία παραμένει εκείνη του Ειρηναίου, κύρια πηγή των ύστερων αιρεσιολόγων, ίσως μαζί με ένα χαμένο έργο του Ιππόλυτου. Ο Ειρηναίος δεν αποδίδει στον Συμεών την ιδέα ενός δημιουργού κακού. Ο κόσμος εδημιουργήθη από τους αγγέλους και από τις δυνάμεις που προήλθαν από την Έννοια, την σκέψη του αρχέγονου Πατρός. Αυτοί οι Άγγελοι μάχονται μεταξύ τους διεκδικώντας την Εξουσία και γι’αυτό ο κόσμος είναι κακοκυβερνημένος. Οι άγγελοι κυριεύουν την Μητέρα τους και την κρατούν φυλακισμένη “λόγω ζήλειας, επειδή δεν θέλουν να θεωρηθούν δημιουργημένοι από άλλους. Αυτοί της απαγορεύουν να ανέλθει στον ουρανό κοντά στον πατέρα και φτάνουν στο σημείο να την φυλακίσουν μέσα σ’ένα ανθρώπινο σώμα. Η Έννοια περνά από το ένα σώμα γυναίκας σε άλλο. Είναι η ωραία Ελένη της Τροίας η οποία καταλήγει σε ένα πορνείο, όπου ο Συμεών, ο οποίος είναι αυτός ο ίδιος ο πατήρ, η μεγάλη δύναμις, πηγαίνει και την παίρνει. Η ιστορία της απελευθερωμένης πόρνης δεν είναι αναγκαίως μία αλληγορία! Ένας κάποιος πυθαγορικός εσωτερισμός, πολύ αρχαίος, ο οποίος προσπαθούσε να καθορίσει την ταυτότητα του πυθαγόρα μέσω των μετενσαρκώσεων του, ισχυριζόταν ότι η προτελευταία ενσωμάτωση έλαβε χώρα στο σώμα της ωραίας πόρνης Alco. O Συμεών και η σύντροφός του η Ελένη-Έννοια έχουν την δύναμη να ελευθερώσουν τον άνθρωπο από την τυραννία των αγγέλων, οι οποίοι επέβαλαν τον Νόμο. Αυτός είναι τυχαίος και οδήγησε την ανθρωπότητα στην δουλεία, αλλά ο κόσμος στο τέλος θα καταστραφεί και οι οπαδοί του Συμεών θα ελευθερωθούν. Πέραν αυτού του σεναρίου, το οποίο εμφανώς δεν έχει ίχνος Χριστιανισμού, ο Ειρηναίος αφομοιώνει τον Συμεών στον Ιησού Χριστό, σύμφωνα με μία ερμηνεία η οποία ονομάζεται ακόμη, δοκητισμός (ο Χριστός δεν υπέφερε πραγματικά)

          Ο Jarl E. Fossum (1985) συνδέει τον Συμεών με αποκλειστικό τρόπο με τις παραδόσεις των Σαμαρειτών, ξαναπαίρνοντας κριτικά μία κατεύθυνση σπουδών η οποία ξεκίνησε με τον G. Widengren. Για τον Fossum οι Σαμαρείτες Συμεών και Μένανδρος και ο Εβραίος Cerinto είναι οι πρωτογνωστικοί.

          Ο Ειρηναίος παρουσιάζει τον Μένανδρο σαν τον άμεσο διάδοχο του Συμεών. Του αποδίδει την γνώση μερικών μαγικών μέσων ικανών να εξασφαλίσουν στους μαθητές του την νίκη στους αγγέλους, έναν για να δημιουργήσει τον κόσμο και τον άλλον για να δώσει τον Νόμο. Ο Fossum αποδεικνύει ότι το πρώτο από αυτά τα δόγματα υπήρχε στον Ιουδαϊσμό και ισχυρίζεται ότι οι δύο άγγελοι είναι ο Γαβριήλ (ο δημιουργός) και ο Μιχαήλ (του Νόμου).

          Σύμφωνα με τον Ειρηναίο (Ι 24,1…) ο διάδοχος του Μένανδρου υπήρξε κάποιος Σατουρνίνος, ο οποίος ισχυριζόταν ότι ο κόσμος είχε δημιουργηθεί από επτά αγγέλους, ανάμεσα στους οποίους ήταν και ο Θεός των Εβραίων. Ο άνθρωπος έγινε από τους αγγέλους οι οποίοι μιμήθηκαν μία φωτεινή εικόνα του πατρός. Σαν ένας γαιοσκώληκας ο άνθρωπος κινείται στην γή χωρίς να κατορθώνει να σταθεί στα πόδια του. Τότε ο πατήρ του στέλνει μία σπίθα ζωής και του δίνει την ψυχή. Η σπίθα θα σωθεί (μετά τον θάνατο) αλλά ο υπόλοιπος άνθρωπος θα νεκρωθεί. Εμφανίζονται λοιπόν οι ανθρωπογονικοί μύθοι που βρίσκονται σε πολλά γνωστικά κείμενα! Είναι προφανές λοιπόν ότι στην προσπάθεια να βρεθεί ο πρώτος γνωστικός, εάν αποκλειστεί ο Συμεών, μένει ο Μένανδρος. Διαφορετικά, εάν αποκλειστεί και ο Μένανδρος πρέπει να πάμε στα συστήματα των οφιτών (οφίτες) του Ειρηναίου ή το Απόκρυφο του Ιωάννου. Σ’αυτά τα κείμενα συναντούμε αυτή την λεπτομέρεια, ότι αναφέρονται στον Θεό των Εβραίων σαν έναν από τους αγγέλους και δεν του αποδίδουν ιδιαίτερες δημιουργικές δυνάμεις. Έτσι λοιπόν αναγνωρίζοντας το μάταιο της αναζητήσεως του Πατέρα της αιρέσεως ας μείνουμε στον Συμεών σαν τον πρώτο αιρεσιάρχη!

Συνεχίζεται

Αμέθυστος.

ΟΙ ΜΥΘΟΙ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΔΥΑΛΙΣΜΩΝ (6)

 Συνέχεια από:Tετάρτη 9 Σεπτεμβρίου 2020

ΟΙ ΜΥΘΟΙ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΔΥΑΛΙΣΜΩΝ 

Από τα γνωστικά συστήματα στον μοντέρνο κόσμο.

Του Ioan P. Couliano.

                                              

Κεφάλαιο πρώτο: Το ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΔΥΑΛΙΣΜΟΥ.

Η ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΜΥΘΩΝ.

          1. Μερικά προβλήματα σχετικά με τον ορισμό τού δυαλισμού! Η ανάλυση των γνωστικών μύθων θα μας επιτρέψει ίσως να περικυκλώσουμε το απέραντο τοπίο που καταλαμβάνει ο γνωστικισμός, αυτό το είδος Λερναίας Ύδρας με τις Χίλιες κεφαλές η οποία γέμιζε αγωνία την συνείδηση των πρώτων απολογητών Χριστιανών; Είναι ακριβές να δηλώσουμε ότι αυτοί οι μύθοι περιέχουν μερικά αμετάβλητα σημεία, ικανά να μας βοηθήσουν να αναγνωρίσουμε αμέσως ένα κείμενο σαν γνωστικό κάτω από κάθε περίπτωση; Μία απάντηση σ’αυτές τις ερωτήσεις θα μπορέσουμε να λάβουμε μόνον στο τέλος μιας μεγάλης διαδρομής, κατά την διάρκεια της οποίας θα παρουσιαστούν μπροστά στα μάτια μας διηγήσεις εκπληκτικής ποικιλίας και βάθους!

          Συμφέρει λοιπόν κατ’αρχάς να αναρωτηθούμε πάνω στον χαρακτήρα του γνωστικισμού: είναι αυτός μια αυθεντική και αυτόνομη θρησκεία; Χαρακτηριζόμενη από μερικές λεπτομέρειες πάνω κάτω σημαντικές, ή μήπως πρόκειται μόνον για μία έννοια η οποία χρησιμοποιείται χωρίς καμία προσοχή για να δείξει ομάδες και ομαδούλες της όψιμης αρχαιότητος οι οποίες δεν έχουν στην πραγματικότητα τίποτε κοινό μεταξύ τους; Ο Hans Jonas στην προσπάθεια να ορίσει τον γνωστικισμό μέσω των αμετάβλητων χαρακτηριστικών του, έφτασε στο συμπέρασμα ότι πρόκειται αληθινά για μία θρησκεία, χαρακτηριζόμενη από αντικοσμικό και αντισωματικό δυαλισμό, από την υπερβατική γένεση του κόσμου και του ανθρώπου. Σ’αυτά τα στοιχεία θα μπορούσαμε να προσθέσουμε το δόγμα του πνευματικού ομοουσίου ανάμεσα στον άνθρωπο και την υπερβατικότητα, η οποία παρουσιάζεται και στον νεοπλατωνισμό. Κατά βάθος εάν αποκλείσουμε τον αντικοσμισμό, όλα τα ξεχωριστά χαρακτηριστικά του γνωστικισμού επανευρίσκονται και στον νεοπλατωνισμό. Επομένως, εάν ο γνωστικισμός δεν ήταν αντικοσμικός στην ολότητά του, ο ορισμός του Jonas μέσω των αμετάβλητων χαρακτηριστικών θα ήταν ανεπαρκής.

    Ο γνωστικισμός φαίνεται να γνωρίζει τρείς κατηγορίες κειμένων, αντιστοιχούντων σε τρείς “φάσεις”, οι οποίες όμως δεν πρέπει να κατανοηθούν σαν μία χρονολογική συνέχεια! Η “αρχική” φάση, στην οποία η διαμάχη ανάμεσα στους δημιουργούς του κόσμου δεν συνεπάγεται ούτε την βασική τους βαρβαρότητα, ούτε τον κακό χαρακτήρα του κόσμου. Την “Οξεία” φάση, η οποία σηματοδοτείται από τον αντικοσμισμό και από την δαιμονοποίηση του δημιουργού του κόσμου. Και τέλος από την “μετριασμένη” φάση (η οποία δεν είναι αναγκαίως η επόμενη τής δεύτερης), όπου εμφανίζεται η προσπάθεια να πλησιάσουν τα αντίθετα, να δικαιολογηθεί ο Δημιουργός και σε μερικές περιπτώσεις να σώσει τον κόσμο. Σ’αυτή την τελευταία περίπτωση η απόσταση ανάμεσα στον πλατωνισμό και τον γνωστικισμό ελαχιστοποιείται. Η διαφορά συνίσταται μόνον στο γεγονός ότι ο δεύτερος χρησιμοποιεί ορισμένους ειδικούς μύθους. Προχωρώντας όπως κάνει ο Jonas, στην βάση των “ξεχωριστών χαρακτηριστικών” είμαστε αναγκασμένοι αργά ή γρήγορα να συνειδητοποιήσουμε ότι οι διακρίσεις γίνονται πιο λεπτές και οι διαφορές αραιώνουν. Και έτσι φτάνουμε να κρατάμε στα χέρια μας μόνον ένα στοιχείο ικανό να πλαισιώσει ένα κείμενο στο εσωτερικό του γνωστικού παραδείγματος: τον μύθο.

          Πριν προχωρήσουμε ας σταθούμε μια στιγμή στην έννοια της θρησκείας η οποία αποδόθηκε στον γνωστικισμό. Αυτή η έννοια δεν είναι ακριβώς λανθασμένη, με την συνθήκη όμως ότι την τοποθετούμε με ακρίβεια στο πλαίσιο του θρησκευτικού στην εποχή κατά την οποία αναδύθηκαν τα γνωστικά συστήματα! Μία καθαρή διάκριση ανάμεσα σε θρησκεία και επιστήμη δεν ανήκει σ’αυτή την περίοδο, έτσι ώστε θα μπορούσαμε να περιγράψουμε τον γνωστικισμό σαν μία επιστημονική κίνηση, σοβαρά κριτική απέναντι στο κυρίαρχο παράδειγμα. Έτσι ο γνωστικισμός ορίζεται μέσα στο ιστορικό του πλαίσιο για το ότι ανήκει στην αντικουλτούρα! Το επαναστατικό παράδειγμα το οποίο προτείνει διακρίνεται για μία στάση μιας συγκλονιστικής πρωτοτυπίας απέναντι στον δημιουργό του κόσμου και στην θέση του ανθρώπου στον κόσμο (η ανθρώπινη αρχή). Αλαφιασμένος από το πρόβλημα της ελευθερίας της βουλήσεως, ο γνωστικισμός θέτει αυτό το πρόβλημα στο εσωτερικό ενός διαλόγου “επιστημονικού”: εάν οι ουράνιες δυνάμεις (που αποτελούν το αντικείμενο έρευνας της αστρολογίας) εμποδίζουν την ανθρώπινη ελευθερία αυτό σημαίνει ότι αυτές είναι κακές και υπάρχει ανάγκη να επινοηθούν μέσα για την εκμηδένιση αυτών των αλάθητων αποτελεσμάτων! Τις αστρικές επιρροές. Παρότι δεν ήταν επαγγελματίες αστρολόγοι, οι γνωστικοί χρησιμοποιούν τις γενικές επιστημονικές γνώσεις και τοποθετούνται στο πλαίσιο της κοσμολογίας της εποχής. Όπως και οι ίδιοι οι αστρολόγοι, προσωποποιούν τις αστρικές δυνάμεις, δίνουν περί αυτών περιγραφές τελείως ρεαλιστικές και προσφέρουν λύσεις πρωτότυπες, παρότι  απραγματοποίητες, για την διαφυγή από την Ειμαρμένη η οποία καθορίζεται από τις ουράνιες οντότητες. Η αντιστροφή των σημείων που παράγει ο γνωστικισμός στην κουλτούρα της εποχής παρουσιάζεται με πολλούς τρόπους: θεωρεί γενικώς τον κόσμο κακό, κρίνει τον άνθρωπο ανώτερο από τον δημιουργό του και αντιτίθεται στις επιστημονικές τρέχουσες πρακτικές, όπως η αστρολογία, διεξάγοντας μία άγρια διαμάχη εναντίον κάθε ιδέας προκαθορισμού της ατομικής μοίρας! Στην ιστορία των ιδεών δεν υπάρχει ίσως πιο μαινόμενος υποστηρικτής της ατομικότητος εναντίον του κόσμου. Αυτή η ιδιαίτερη εννοιολόγηση της αξιοπρέπειας του ανθρώπου καθιστά εντελώς σχετικό τον γνωστικό πεσιμισμό πάνω στον οποίο επέμειναν πολλοί ερευνητές.

Συνεχίζεται

Αμέθυστος.

ΟΙ ΜΥΘΟΙ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΔΥΑΛΙΣΜΩΝ (5)

Συνέχεια από:Σάββατο 25 Ιουλίου 2020

ΟΙ ΜΥΘΟΙ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΔΥΑΛΙΣΜΩΝ 

Από τα γνωστικά συστήματα στον μοντέρνο κόσμο.

Του Ioan P. Couliano.

                                              

Κεφάλαιο πρώτο: Το ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΔΥΑΛΙΣΜΟΥ.

         

Ας απαριθμήσουμε λοιπόν σε έναν συνθετικό κατάλογο τούς μύθους που θα συναντήσουμε στην ανάλυση τών δυαλισμών τής Δύσης. 

Αρχίζουμε με τον Zurvaniskio, στον οποίο οι ερευνητές τού παρελθόντος είχαν την συνήθεια να βρίσκουν την καταγωγή πολλών λαϊκών δυαλιστικών αφηγήσεων.

          Στην εκδοχή τού αρμένιου συγγραφέως Eznik του Kolb, την πιο πλήρη ανάμεσα στις τέσσερις υπάρχουσες, ο κεντρικός μύθος εκτίθεται ως εξής:
 ο Zurvan, ένα όν, μάλλον ανδρόγυνο, το όνομα τού οποίου θα μπορούσε να μεταφραστεί “Μοίρα” ή “Τύχη”, υπήρχε πριν από κάθε πράγμα. Επειδή επιθυμούσε να έχει έναν γιό, πρόσφερε μία θυσία η οποία διαρκούσε χίλια χρόνια, και στην συνέχεια είχε μίαν αμφιβολία για την χρησιμότητα αυτής τής θυσίας. Εκείνη την στιγμή στον “μητρικό” του κόλπο συλλαμβάνονται δύο γιοί. Ο Ohrmazd σαν συνέπεια τής θυσίας και ο Ahriman σαν συνέπεια τής αμφιβολίας. Ο Zurvan υπόσχεται τότε ότι θα κάνει βασιλιά τον πρώτο από τους δύο που θα φτάσει σε αυτόν. Ο Ohrmazd αποκαλύπτει αυτό το σχέδιο στον Ahriman και αυτός βιάζεται να “τρυπήσει τόν κόλπο” τού Zurvan και να παρουσιαστεί στον πατέρα του! Ο Zurvan δεν τον αναγνωρίζει : “ο γιός μου, λέει, είναι αρωματισμένος και φωτεινός και εσύ όμως είσαι σκοτεινός και βρωμερός”. Σ’αυτό το σημείο γεννιέται ο Ohrmazd “στην ώρα του, φωτεινός και αρωματισμένος”. O Zurvan όμως αναγκάστηκε από τον ίδιο του τον όρκο να προσφέρει την βασιλικότητα στον Αχριμάν, αλλά μόνον για 9.000 χρόνια, μετά τα οποία ο Όχριμαζ “θα βασιλεύσει και θα κάνει όλα όσα θα θελήσει”. Και οι δύο αδελφοί αρχίζουν να δημιουργούν : “και όλα όσα δημιουργούσε ο Oχριμάζ ήταν καλό και ευθύ, ενώ εκείνο που έφτιαχνε ο Αχριμάν ήταν κακό και βασανιστικό”!

          Ένας άλλος μύθος περιγράφει μία διαμάχη ιδιοκτησίας ανάμεσα στον Οχριμάζ και τον Αχριμάν. Το νερό ανήκει ολόκληρο στον Αχριμάν και παρ’όλα αυτά τα ζώα τού Οχριμάζ (ο σκύλος, το γουρούνι, ο γαϊδαρος και το βόδι) θα πιούν σ’αυτό. Όταν ο Αχριμάν τους απαγορεύει να ακουμπήσουν το νερό του, ο Οχριμάζ δεν ξέρει τί να κάνει αλλά ένας από τους δαίμονες τού Αχριμάν τον συμβουλεύει να πει στον κακό του γείτονα : Τότε τράβηξε το νερό από την γη μου. Η πονηριά δεν κατορθώνει το αναμενόμενο αποτέλεσμα, διότι ο Αχριμάν υποχρεώνει ένα από τα πλάσματά του, τον βάτραχο, να καταπιεί όλο το νερό τής ιδιοκτησίας τού Οχριμάζ. Ο οποίος εισέρχεται σε μεγάλη δυσκολία ξανά, ώσπου ένας άλλος ακόλουθος τού Αχριμάν, η μύγα, εισέρχεται στην μύτη τού βατράχου, αναγκάζοντας τον να επιστρέψει τα νερά!

         
Οι κυρίαρχοι μύθοι τού κατεργάρη τού κακού Θεού, παρόντες στις μεγάλες θρησκείες είναι τού Σέθ, τού Προμηθέα και τού Ίντρα!

          
Ο Αιγυπτιολόγος Herman te Velde είδε πρώτος τήν σχέση ανάμεσα στον Θεό Σεθ-Τυφώνα, τον ανταγωνιστή τού Όσιρι, με την παγκόσμια φιγούρα τού κατεργάρη (trickster).

          Ο Σέθ είναι ψεύτης, ακαλλιέργητος, δολοφόνος, ομοφυλόφιλος (όπως επίσης ακατάσχετος στο σεξουαλικό επίπεδο), κλέφτης. Μάχεται όμως τα τέρατα και έχει μία κοσμογονική λειτουργία. Η γέννησή του είναι ακανόνιστη καθώς η μάννα του τον απέβαλλε ενώ έφτυνε. Σχετίζεται με την έρημο, με τους ακαλλιέργητους τόπους και εικονίζεται με το κογιότ. Με τις στέπες και τις δασώδεις εκτάσεις της Αφρικής και τής Βορείου Αμερικής!

          Ο πιο διάσημος από τους trickster είναι χωρίς αμφιβολία ο Προμηθέας. Ας θυμηθούμε ότι η κλοπή τής φωτιάς ή τού φωτός είναι μία από τις συνηθισμένες πράξεις τού κατεργάρη. Όπως επίσης και στον μύθο τού κογιότ είναι ενεργός στην δημιουργία τού ανθρώπου, ο οποίος έχει ανάγκη, σαν θνητός που κατέληξε, όλων τών ειδών τις τεχνικές για να επιβιώσει!

          
9. Δυαλιστικοί μύθοι : 2 Cherchez la femme!

Όπως υπογράμμισε ο Radin, ο κατεργάρης, αυτός ο κατεξοχήν αντινομιστής, συγκεντρώνει στον εαυτό του μερικές πλευρές ιδιαιτέρως γελοίες τού αρσενικού ατόμου! Ο κατεργάρης είναι ο άνδρας ο ίδιος, μπλεγμένος με τις δυσκολίες τής υπάρξεως, ο οποίος ανακαλύπτει την δυνατότητα τού πνεύματός του και τού σώματός του, χρησιμοποιώντας τες συνήθως παράλογα, αλλά με ενθουσιασμό πάντοτε! Ο κατεργάρης απορρίπτει τον συνηθισμένο δρόμο, προτιμώντας να κάνει λάθος από μόνος του και να αναλάβει τις συνέπειες τών λαθών του. Πολύ συχνά βρίσκεται σε δυσκολία, αλλά δεν ηττάται τελείως. Το κεντρικό σημείο όλων τών αφηγήσεων είναι ότι αυτό το γελοίο πρόσωπο τοποθετείται έξω από κάθε τάξη (νόμος) θεία ή ανθρώπινη.

          Εάν στ’αλήθεια λοιπόν είναι η καρικατούρα τού αρσενικού, θα πρέπει να βρίσκονται παρόμοιες διηγήσεις με μία γυναίκα πρωταγωνιστή. Ένας μύθος λοιπόν ο οποίος περιλαμβάνει τις περιπέτειες γυναικείων πρωτόπλαστων όντων έρχεται από την Αυστραλία. Σαν συνέπεια παράνομων σχέσεων οι αδελφές Wawila K αναγκάζονται να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους. Κατά την διάρκεια τού ταξειδιού ασκούν τις δημιουργικές τους δυνάμεις με αμφιλεγόμενο τρόπο. Ένας άλλος μύθος τού Αμαζονίου τών Desana αποδίδει το καλό και το κακό που υπάρχει στην δημιουργία σε δύο θηλυκές οντότητες, την κόρη τού ήλιου και την κόρη τού Αρακού. Η πρώτη παράγει την φωτιά αλλά και τεχνικές και τελετές καθαρμού. Η δεύτερη επινοεί την γεωργία. Όλα τα ζώα απέκτησαν την τελειότητά τους διότι παρακολούθησαν το ζευγάρωμα τής Κόρης τού Αρακού, μία γυναίκα-ψάρι με δημιουργικές δυνάμεις, με έναν ινδιάνο Desana. Ο θάνατος εισάγεται στον κόσμο λόγω της σεξουαλικότητος τής Κόρης τού ήλιου. Ο πρώτος νεκρός θα είναι ο γιός της, όπως στον μύθο τού Κογιότ. Η κόρη αυτή δεν ξέρει να ελέγχει τήν υπερβατικότητα!

          Αυτοί οι μύθοι τών λαών χωρίς γραφή μεταδόθηκαν και στις μεγάλες θρησκείες. Μία σπουδαία προσωπικότης όπως η Θεά Δήμητρα παρουσιάζει όλα τα χαρακτηριστικά μία θηλυκής οντότητος οι περιπέτειες τής οποίας έχουν καταστροφικές συνέπειες για ολόκληρο τον κόσμο.

          Τέλος πρέπει να σημειώσουμε ότι σε μερικές κουλτούρες ο δημιουργός κατεργάρης αρσενικού φύλου, υπομένει τον ανταγωνισμό μερικών θηλυκών όντων, που μερικές φορές τον μηδενίζουν και κυριεύουν όλες του τις λειτουργίες. Το έγκλημα που διαπράττουν αυτές οι γυναίκες καθορίζεται σε σχέση με έναν νόμο ειδικό ο οποίος έχει εγκαινιαστεί για τις γυναίκες, έναν νόμο που καταπατούν λόγω τής απελπισμένης του σεξουαλικής επιθυμίας αλλά και λόγω τών απαιτήσεων τους για μία ελευθερία η οποία είναι προνόμιο τών αρσενικών.

Συνεχίζεται

Με την βοήθεια τών σύντομων αναφορών στους μύθους τών προϊστορικών, ή άγραφων προσπαθειών απαντήσεων στο μυστήριο τής υπάρξεως, βλέπουμε αμέσως την βαρβαρότητα τού φθόνου για τα υπάρχοντα τού γείτονα, το μίσος των γειτονικών φυλών, καί την σημασία τού Νόμου, που εδόθη στον Μωϋσή. Αλλά και το μεγαλείο τής μέσης οδού τής ηθικής τών αρχαίων (μηδέν άγαν) η οποία τυπωμένη στον μύθο τών Αργοναυτών μας παρουσιάζει τα δύο άκρα που κρατούν την ψυχή στην βαρβαρότητα σαν την Σκύλα και την Χάρυβδη. Μπορούμε να δούμε επίσης και το ειδικό βάρος τής θεωρίας τών παιχνιδιών, η οποία τελειοποιεί εν τέλει τήν φιλοσοφία τού Χόμπς, η οποία γέννησε τον homo aeconomicus, ενίσχυσε την εικονική πραγματικότητα και δημιούργησε την νέα ηθική του Εγώ κατά την οποία ο οποιοσδήποτε άλλος, αγωνίζεται σαν και μας για τα συμφέροντα τού Εγώ του! Βρισκόμαστε στα βάθη τής βαρβαρότητος, με μία τρομακτική οπισθοδρόμηση, η οποία όμως είναι ντυμένη με ένδυμα φωτός και δύσκολα διακρίνεται!

Αμέθυστος.

ΟΙ ΜΥΘΟΙ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΔΥΑΛΙΣΜΩΝ. (4)

Συνέχεια από: Κυριακή 21 Ιουνίου 2020

ΟΙ ΜΥΘΟΙ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΔΥΑΛΙΣΜΩΝ 

Από τα γνωστικά συστήματα στον μοντέρνο κόσμο.

Του Ioan P. Couliano.

                                              

Κεφάλαιο πρώτο: Το ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΔΥΑΛΙΣΜΟΥ.

5. Δυαλιστικοί μύθοι: (1) Ο κατεργάρης, απατεώνας, δημιουργός.

        

  Η ύπαρξη δυαλιστικών μύθων έξω από τις “μεγάλες θρησκείες” αποδεικνύεται από την απέραντη έκταση διάδοσης τών διηγήσεων τού “κοσμογονικού βουτηχτή”. Σ’αυτούς συναντήσαμε για πρώτη φορά τον τύπο τού κατεργάρη δημιουργού. Οι περιπέτειές του, αντικείμενο άπειρων λαϊκών διηγήσεων, δεν περιορίζονται βεβαίως στην δημιουργία τού κόσμου μέσω τής “βουτιάς”. Στις δυαλιστικές αφηγήσεις ο απατεώνας δημιουργός, ανταγωνιστής τού Δημιουργού, είναι υπεύθυνος αποτυχημένων προσπαθειών επανοργανώσεως τού κόσμου, συνέπεια των οποίων η ανθρώπινη κατάσταση καταλήγει τροποποιημένη και υποβαθμισμένη για πάντα! Ανάμεσα στα πιο γνωστά παραδείγματα υπενθυμίζουμε τις πάμπολες εκδοχές τού κοσμογονικού μύθου τών ινδιάνων Maidu τής Καλιφόρνιας. Σύμφωνα με την Βορειοδυτική εκδοχή, η γή εδημιουργήθη από το ουράνιο όν με την βοήθεια τής χελώνας, η οποία μεταφέρει την λάσπη από το βάθος τής θάλασσας. Κατά την διάρκεια μίας απουσίας τού Δημιουργού και τής χελώνας, το Κογιότ πετάγεται από την γή. Όταν ο Δημιουργός έπλαθε το πρώτο ανθρώπινο ζευγάρι, το Κογιότ εκφράζει την απόρριψή του, αλλά δεν κατορθώνει να κάνει κάτι καλύτερο και αρνούμενο να δεχθεί το λάθος του, προφέρει το πρώτο ψέμα τού κόσμου. Οι άνθρωποι από καταγωγής έχουν εύκολη την ζωή, και επιπλέον μπορούν να ξαναγίνονται νέοι συνεχώς βουτώντας σε μία λίμνη στην οποία ο Kuksu, ο πρώτος άνθρωπος βιώνει πάνω του την θαυματουργή ενέργεια. Αυτός θα είναι ο μοναδικός ο οποίος δεν θα επιτρέψει να πεισθεί από το Κογιότ να ανταλλάξει την αθανασία με την θνητότητα! Τα πράγματα όμως πάνε προς το χειρότερο για το Κογιότ, διότι ο πρώτος νεκρός θα είναι ο γιός του. Θα προσπαθήσει μάταια να τον επαναφέρει στην ζωή βουτώντας τον στην λίμνη τής νεότητος. Στην συνέχεια άλλων άτυχων περιπετειών, το Κογιότ εν τέλει φονεύεται μόνο του, και ενώ ο γιός του και ο Kuksu κατορθώνουν ένα είδος ουράνιας αθανασίας, φεύγει για το ταξίδι προς την Δύση, προς την πατρίδα τών νεκρών.

          Στις βορειοανατολικές εκδοχές το Κογιότ υπάρχει δίπλα στον Δημιουργό, εξ’αρχής. Όταν δηλώνει: εμείς είμαστε δύο αρχηγοί, ο Δημιουργός δεν το διαψεύδει. Και το κογιότ, το οποίο έχει την ικανότητα να λαμβάνει κάθε όψη, συνεχίζει να κοροϊδεύει τον Kodoyampeh (τόν δημιουργό) υπερηφανευόμενο για την ανωτερότητά του και δείχνοντας ότι είναι άτρωτος.

          Το Κογιότ ενδιαφέρεται επίσης να θεμελιώσει και την ανθρώπινη κατάσταση, οργανώνοντάς τούς γάμους, τις γεννήσεις και τον θάνατο. Ο Δημιουργός υποφέρει και παραπονείται “χωρίς Εγώ να το έχω θελήσει, νά πού ο κόσμος θα είναι θνητός”. Αλλά πριν αποσυρθεί, αφήνει στον κόσμο δύο πάπυρους οι οποίοι στην συνέχεια θα μεταμορφωθούν σε κροταλίες και θα σκοτώσουν τούς γιούς τού Κογιότ. Είναι πολύ αργά για μετάνοια, δεν υπάρχει επιστροφή προς τα πίσω!

          Ο διάσημος κατεργάρης (trickster) τής βορειοαμερικής, μερικές φορές δημιουργός αλλά πάντοτε απατεώνας, λαμβάνει την μορφή πολλών ζώων διαφορετικών μεταξύ τους: Είναι ο κόρακας στην Αλάσκα και στην Βρετανική Κολομβία. Πιο νότια είναι η Ικτίς και η καρακάξα η μπλέ. Στα δυτικά οροπέδια είναι το Κογιότ, στις πεδιάδες, ο λαγός, στην ακτή τού Ειρηνικού και στις Μεγάλες πεδιάδες έχει ανθρώπινη μορφή.

          Στο κλασσικό του βιβλίο στον κατεργάρη ο Paul Radin περιέγραψε αυτό το γελοίο πρόσωπο, τον αντινομιστή και αγενή, σαν ανήθικο βουλητικό, υπερσεξουαλικό και κουτσό. Χρησιμοποιώντας μία θέση τού Franz Boas, o Radin, πίστευε στην ύπαρξη ενός “καθαρού” κύκλου τού κατεργάρη, δηλαδή αμόλυντο από ιστορίες σχετικές με τον επιδερμικό ήρωα-μία προσωπικότητα η οποία είναι ουσιαστικώς “σοβαρή”, σαμανικής καταγωγής. Σε έναν μικτό κύκλο θα αναγνωρίζοντο ακόμη τα πρωτογενή στοιχεία τού κατεργάρη, αναμεμειγμένα με εκείνα τού ήρωα της κουλτούρας. Έτσι ο Radin έκρινε τους μύθους τού κατεργάρη δημιουργού (τούς μόνους που μας ενδιαφέρουν διότι είναι δυαλιστικοί) σαν πρόσφατες δημιουργίες, στις οποίες μερικές περιπέτειες τού πολιτισμικού ήρωα είχαν μεταφερθεί στον κατεργάρη!

          Την γνώμη τού Radin αντέκρουσε ο Mac L. Ricketts, ο οποίος υπογράμμισε τήν ενότητα τών τριών όψεων τού τύπου μας: αυτός είναι ταυτοχρόνως κατεργάρης, “μεταμορφωτής” (δημιουργός) και πολιτισμικός ήρωας. Η αντιπαλότης ανάμεσα στον Δημιουργό και τον κατεργάρη μοιάζει στον Ricketts ένα επόμενο χρονολογικά προϊόν. Ο κατεργάρης είχε προηγηθεί από την σαμανική κατασκευή τού υπέρτατου όντος, ενώ οι δημιουργικές λειτουργίες τών δύο προσώπων προστίθενται. Η πλατιά διάδοση τών δυαλιστικών μύθων τής Βορείου Αμερικής ερμηνεύεται σαν το αποτέλεσμα τής λύσεως αυτής τής διαμάχης τών ιδιοτήτων. Στα μέρη όπου ο Δημιουργός θριαμβεύει ο απατεώνας περιορίζεται στον ρόλο ενός δημιουργού απατεώνα. Αυτό ισχύει ιδίως για την κεντρική Καλιφόρνια, όπου οι Pomo κάνουν το κογιότ έναν Δημιουργό, οι Yuki έναν βοηθό του Δημιουργού και οι Maidu τον ανταγωνιστή του!

          Οι εθνολογικές διηγήσεις δυαλιστικού χαρακτήρος, που έχουν σαν πρωταγωνιστή τον κατεργάρη, είναι το αντικείμενο ενός βιλίου τού Ugo Bianchi, “Ο θρησκευτικός δυαλισμός” (1958). Σ’αυτό ο συγγραφεύς περιγράφει τις κύριες περιοχές διάδοσης τού θέματος. Περιλαμβάνοντας την κεντρική Ασία, την Ευρασία, την Αυστραλία, την Ωκεανία, και την Γή του Πυρός. Μία άλλη σημαντική προσφορά που μας προσφέρει ο Bianchi στην ιστορία τού Δυαλισμού συνίσταται στην ανακάλυψη ότι πάρα πολλοί μύθοι παρόντες στις “μεγάλες θρσκείες” έχουν την καταγωγή τους καί την όψη των δυαλισμών. Θα τούς εξετάσουμε έναν έναν. Σε έναν συστηματικό κατάλογο!

Συνεχίζεται

Εξω από τίς μεγάλες θρησκείες τού πολιτισμού λοιπόν κυκλοφορεί τό κογιότ(ο Ερντογάν), η σκοτεινή ανατολή τού Γνωστικισμού.  Καί σέ λίγο η Ελλάδα δέν θά είναι χριστιανική αλλά θά ανήκει σέ δύο θεούς. Θά είναι Μανιχαιστική.
 Διότι η εκκλησία εξόρισε τόν Χριστό από τό σπίτι Του καί έβαλε στήν θέση Του τόν υπεράνθρωπο τού Νίτσε, τόν Πρώτο τής Μητέρας εκκλησίας. Διότι η κοινωνία αποφάσισε νά κυβερνάται από μαμόθρεφτα, τούς ευνούχους τής ακολουθίας τής Μεγάλης Μητέρας. Διότι καί η σημερινή εκκλησία παρέδωσε τόν Αγιασμό τών δώρων στόν μεγάλο Μπούλη, τον Δεσπότη. Διότι η πνευματική ζωή δέν οδηγείται στήν απόκτηση ΝΟΥ καί στήν ζωή πού συνεπάγεται η απόκτησή του, κατά τήν οποία, θεού θέλοντος, δωρίζονται καί τά χαρίσματα, τά οποία οικοδομούν τήν εκκλησία καί πραγματοποιούν τήν αγάπη, αλλά περιορίζεται στήν λατρεία τών ψυχικών χαρισμάτων τού προορατικού καί τού διορατικού. 
Εξορίζοντας τίς αρετές πού οδηγούν στήν διάκριση, τήν οποία αντικαταστήσαμε μέ τήν κριτική καί τήν κατάκριση τής διανοίας.

Αμέθυστος.