Ο Οικουμενικός Πατριάρχης ελπίζει στην ενότητα των Εκκλησιών
Βαρθολομαίος: Ο παπικός τίτλος «Πατριάρχης της Δύσεως» αποτελεί σημείο οικουμενικής προσέγγισης
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΙΣ 07.09.2026
ΒΟΥΔΑΠΕΣΤΗ — Ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως προσβλέπει, για την ενότητα των χριστιανών, σε μια οργανωτική αρχή που ανάγεται στην πρώτη χιλιετία. Εκφράζει την ευγνωμοσύνη του επειδή ο Πάπας Φραγκίσκος ανακάλεσε μια απόφαση του Βενέδικτου ΙΣΤ΄.
Η επαναφορά του παπικού τίτλου «Πατριάρχης της Δύσεως» από τον Πάπα Φραγκίσκο (2013–2025) αποτελεί, για τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο Α΄, σημείο της επιδιωκόμενης ενότητας της Εκκλησίας. Η Ορθόδοξη Εκκλησία συνδέει με αυτόν τον τίτλο την ελπίδα επιστροφής στην εκκλησιαστική ενότητα της πρώτης χιλιετίας, η οποία χαρακτηριζόταν από πέντε ισότιμα Πατριαρχεία υπό την τιμητική προεδρία του Πατριάρχη της Δύσεως, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως σε ομιλία του ενώπιον της Εταιρείας Δικαίου των Ανατολικών Εκκλησιών στη Βουδαπέστη.
Ο Πάπας Βενέδικτος ΙΣΤ΄ (2005–2013) είχε εγκαταλείψει τον τίτλο «Πατριάρχης της Δύσεως» το 2006. Η απόφαση προκάλεσε δυσαρέσκεια στις οικουμενικές σχέσεις, διότι ο τίτλος που εγκαταλείφθηκε —σε αντίθεση με τους τίτλους «Βικάριος του Χριστού» και «Ύπατος Ποντίφικας της Παγκόσμιας Εκκλησίας», οι οποίοι διατηρήθηκαν— είναι γενικώς αποδεκτός, όπως εξήγησε ο Βαρθολομαίος: «Μόνον ο τίτλος “Πατριάρχης της Δύσεως”, μεταξύ των διαφόρων παπικών τίτλων, έχει την προέλευσή του στην αδιαίρετη Εκκλησία της πρώτης χιλιετίας και αναγνωρίστηκε από αυτήν». Αντιθέτως, τίτλοι που εκφράζουν την οικουμενική και άμεση εξουσία του Πάπα ενέχουν τον κίνδυνο να συσκοτίσουν την πορεία προς την πλήρη εκκλησιαστική ενότητα.
Επιστροφή στην τάξη της πρώτης χιλιετίας
Ο Βαρθολομαίος είχε επανειλημμένως εκθέσει αυτά τα επιχειρήματα στον Πάπα Φραγκίσκο. «Εκείνος δέχθηκε τις επιφυλάξεις Μας με τη χαρακτηριστική ευθύτητα και γενναιοδωρία του και Μας διαβεβαίωσε για την πρόθεσή του να επαναφέρει τον τίτλο σε κατάλληλο χρόνο». Μετά τον θάνατο του επίτιμου Πάπα Βενέδικτου, στα τέλη του 2022, ο Πάπας Φραγκίσκος επανέφερε το 2024 τον τίτλο στο Παπικό Επετηρίδιο. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης τόνισε πόσο θετικά υποδέχθηκε αυτή την κίνηση: «Ένα μικρό, αλλά διόλου ασήμαντο βήμα, εύγλωττο ως προς τον συμβολισμό του και ενθαρρυντικό για τη συνέχιση του θεολογικού μας διαλόγου».
Για την Ορθοδοξία, η οργάνωση της αρχαίας Εκκλησίας στην Πενταρχία των πέντε αρχαίων Πατριαρχείων —Ρώμης, Κωνσταντινουπόλεως, Αλεξανδρείας, Αντιοχείας και Ιεροσολύμων— εξακολουθεί να έχει μεγάλη σημασία για τον σημερινό κόσμο και για το μέλλον της χριστιανικής οικουμενικής κίνησης, μολονότι τα τέσσερα άλλα Πατριαρχεία είναι σήμερα χωρισμένα από τη Ρώμη. Η μέριμνα για την ενότητα της Εκκλησίας συνδέεται, ωστόσο, με την ελπίδα: «Ελπίζουμε, με τη χάρη και τη βοήθεια του Θεού, στην αποκατάσταση της πλήρους κοινωνίας με την Εκκλησία της Ρώμης, εντός του ενός σώματος της μίας, αγίας, καθολικής και αποστολικής Εκκλησίας, ώστε η Πενταρχία να καταστεί και πάλι πλήρης και η “πεντάχορδη λύρα” της καθολικής Εκκλησίας να ηχήσει ξανά με όλη την πληρότητα της αρχαίας αρμονίας της».
Ο Βαρθολομαίος Α΄ είναι από το 1991 ο Ελληνορθόδοξος Οικουμενικός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως. Ως Οικουμενικός Πατριάρχης αποτελεί τον τιμητικό προκαθήμενο της Ορθοδοξίας. Μεταξύ των βασικών προτεραιοτήτων του συγκαταλέγονται, εκτός από τη μέριμνα για την κτίση, και η οικουμενική προσέγγιση. Το 2025, με την ευκαιρία της 1.700ής επετείου της Συνόδου της Νικαίας, συναντήθηκε στην έδρα του στην Κωνσταντινούπολη με τον Πάπα Λέοντα ΙΔ΄. Οι δύο εκκλησιαστικοί ηγέτες υπέγραψαν τότε κοινή διακήρυξη για την ενότητα της Χριστιανοσύνης. Στο κείμενο καλούν όλους τους χριστιανούς να εργαστούν για την υπέρβαση των εκκλησιαστικών διαιρέσεων. Στη διακήρυξη αναφέρεται κατά λέξη: «Υπακούοντας στο θέλημα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, συνεχίζουμε με σταθερή αποφασιστικότητα την πορεία του διαλόγου μας με αγάπη και αλήθεια, προκειμένου να επιτύχουμε την προσδοκώμενη αποκατάσταση της πλήρους κοινωνίας μεταξύ των αδελφών Εκκλησιών μας». (fxn)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου