Πηγή: Φραντσέσκο Πετρόνε
Για να κατανοήσουμε καλύτερα τον ανθρωπολογικό μετασχηματισμό που έχει λάβει χώρα εντός της Κεντροδεξιάς, είναι απαραίτητο να κατανοήσουμε τους λόγους που οδήγησαν στην ίδια μετατόπιση εντός της Αριστεράς.
Είναι καλύτερο να ξεκινήσουμε με τα χρόνια από το 1989 έως το 1991, όταν συνέβη μια ριζική μετατόπιση στο οικονομικό όραμα του κόμματος, τα χρόνια που συνέπεσαν με την κατάρρευση του κομμουνιστικού μπλοκ. Το Τείχος του Βερολίνου έπεσε και η Αριστερά εγκατέλειψε αμέσως τους εργάτες, τα εργοστάσια και την εθνικοποίηση. Έγινε η Αριστερά της μορφωμένης μεσαίας τάξης, των πολιτικών δικαιωμάτων και των ρυθμιζόμενων οικονομικών. Ο Τόνι Μπλερ το 1997 και ο Κλίντον το 1992 έγιναν τα σύμβολα: όχι πλέον αναδιανομή, αλλά αξιοκρατία και παγκοσμιοποίηση.
Στη συνέχεια, μεταξύ 2001 και 2008, σημειώθηκε μια άλλη μετατόπιση όσον αφορά τον πόλεμο και το κράτος. Συνέβη λόγω της 11ης Σεπτεμβρίου και στη συνέχεια, μετά την οικονομική κρίση. Η Αριστερά, η οποία ήταν αντιμιλιταριστική και αντικαθεστωτική, έγινε παρεμβατική και φιλοθεσμική. Υποστηρίζει τους ανθρωπιστικούς πολέμους, όπως στη Λιβύη το 2011, και υπερασπίζεται τις κεντρικές τράπεζες, την ΕΕ και τον ΠΟΥ ως προμαχώνες ενάντια στον λαϊκισμό.
Μια άλλη δαρβινική προσαρμογή επιβίωσης σημειώθηκε μεταξύ 2013 και 2016, όσον αφορά τα σύνορα, την ελευθερία του λόγου και τις ελίτ. Αυτή η τελευταία μετατόπιση είναι η πιο ορατή. Μέχρι το 2010, η αριστερά ήταν υπέρ της απόλυτης ελευθερίας της έκφρασης, σκεπτική απέναντι στις πολυεθνικές και τις υπηρεσίες πληροφοριών και υπέρ του ελέγχου των συνόρων για την προστασία των εργαζομένων. Από το 2015 και μετά, με τον Τραμπ, το Brexit και την μεταναστευτική κρίση, έγινε σαφώς υπέρ της λογοκρισίας της παραπληροφόρησης, υπέρ των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών και του μηχανισμού ασφαλείας ως συμμάχων ενάντια στη δεξιά και υπέρ των ανοιχτών συνόρων ως ηθικής αξίας. Η δεξιά έγινε αυτή που μιλούσε για την εργατική τάξη, την ελευθερία του λόγου και ήταν κατά του πολέμου.
Μεταξύ 2015 και 2016, της χρονιάς του Τραμπ, του Brexit και της συριακής κρίσης, η αμερικανική και η ευρωπαϊκή αριστερά βρέθηκαν να υπερασπίζονται ακριβώς αυτό που πολέμησαν το 1968: θεσμούς, ελεύθερο εμπόριο, μυστικές υπηρεσίες, εταιρείες. Δεν ήταν συνωμοσία. Ήταν μια αλλαγή στην εκλογική βάση. Έχασε τον εργοστασιακό εργάτη και κέρδισε τον αστικό απόφοιτο που εργάζεται για την Google. Άλλαξε τις βάσεις και άλλαξε τις αξίες.
Στην Ιταλία, είναι μια τυπική περίπτωση, πολύ πιο έντονη από αλλού. Η δεξιά ακολούθησε τον αντίθετο δρόμο της αριστεράς, αλλά για τον ίδιο λόγο: να κυβερνήσει.
Η πρώτη φάση, από το 1994 έως το 2011: Μπερλουσκονισμός. Λαϊκιστής, αντικρατικός, αντικομμουνιστής, αλλά βαθιά ατλαντικός και φιλοευρωπαϊκός από την αρχή. Ο Μπερλουσκόνι δεν ήταν ποτέ υπέρμαχος της κυριαρχίας. Ήθελε χαμηλότερους φόρους, περισσότερες επιχειρήσεις, λιγότερους δικαστές. Στο εξωτερικό, ήταν με τον Μπους και την ΕΕ, αλλά ανεξάρτητος στην εξωτερική πολιτική με τη Ρωσία και τη Λιβύη του Καντάφι. Ήθελε να κάνει την Ιταλία έναν πραγματικό ενεργειακό κόμβο με έναν συγκεκριμένο, μη προπαγανδιστικό τρόπο.
Ας αναλύσουμε τώρα την παρακμή της δεξιάς. Από το 2011 έως το 2019, γίναμε μάρτυρες της φάσης της κυριαρχίας. Ο Μπερλουσκόνι έπεσε, η κρίση του ευρώ έφτασε, ο Μόντι επέβαλε λιτότητα. Η δεξιά βάση έγινε φτωχή και θύμωσε. Η Λέγκα του Σαλβίνι και οι Αδελφοί της Ιταλίας του Μελόνι διέκοψαν αυτόν τον θυμό και διέδωσαν το μήνυμα: όχι ευρώ, όχι λιτότητα, όχι μαζική μετανάστευση, όχι παγκοσμιοποίηση, ναι στους δασμούς, ναι στην εθνική ταυτότητα. Ήταν μια εξέγερση κατά του Μακρόν, κατά της Μέρκελ, που συμπαθούσε τον Τραμπ και τον Πούτιν ως ισχυρά πρότυπα. Ήταν η δεξιά που κέρδισε στα μπαρ, αλλά όχι σε κυβερνητικά γραφεία.
Από το 2020 έως το 2022, γίναμε μάρτυρες ενός σημαντικού σταυροδρόμου. Ο Covid έφτασε, μαζί με τα κεφάλαια του Ταμείου Ανάκαμψης και τον πόλεμο στην Ουκρανία. Η δεξιά κατάλαβε ότι αν θέλεις να κυβερνήσεις, δεν μπορείς να εμφανιστείς στις Βρυξέλλες λέγοντας ότι φεύγουμε από το ευρώ και στην Ουάσιγκτον λέγοντας ότι ο Πούτιν έχει τους λόγους του. Αυτοί που κατέχουν τους πραγματικούς μοχλούς εξουσίας δεν σε άφηναν να μπεις. Ο Ντράγκι ήταν η μαία σε αυτή την επιχείρηση. Έδειξε το δικαίωμα ότι για να νομιμοποιηθεί, πρέπει να γίνει αξιόπιστο για τις αγορές, την ΕΕ και το ΝΑΤΟ.
Από το 2022 έως σήμερα: Ατλαντικιστικός Μελονισμός. Η Μελόνι φτάνει στο Παλάτσο Κίτζι και κάνει ακριβώς το αντίθετο από αυτό που κήρυττε για τις εξωτερικές υποθέσεις: από αντι-ΕΕ σε σκληρή διαπραγματεύτρια αλλά εντός της ΕΕ, η πρώτη υποστηρίκτρια του μεταρρυθμισμένου Συμφώνου Σταθερότητας· από διφορούμενη για τη Ρωσία σε πιο ατλαντική από τον Ντράγκι, στέλνοντας όπλα και δημιουργώντας μια βάση στον Ατλαντικό· από αντι-παγκοσμιοποιητική σε φιλελεύθερη σε μεταρρυθμίσεις όπως τα παραθαλάσσια θέρετρα, ο ανταγωνισμός και οι ιδιωτικοποιήσεις· από αντι-κατεστημένη σε εγγυήτρια σταθερότητας για τις τράπεζες και την Confindustria (την ιταλική ομοσπονδία εργοδοτών).
Όλα αυτά για έναν πολύ απλό και κυνικό λόγο: στην Ιταλία, δεν μπορείς πλέον να κυβερνήσεις χωρίς την ευλογία του Κουιρινάλε, της ΕΚΤ και του Λευκού Οίκου. Το κυριαρχικό δικαίωμα του 2018-2019 ήταν εναντίον και των τριών. Έπρεπε να επιλέξει: να παραμείνει καθαρή αντιπολίτευση για πάντα ή να αλλάξει στάση για να διατηρήσει την εξουσία. Επέλεξε το δεύτερο. Διατήρησε έναν διάλογο βασισμένο στην ταυτότητα σχετικά με την οικογένεια, τη μετανάστευση και την ασφάλεια για τη βάση του, αλλά χωρίς καν να είναι σε θέση να επηρεάσει αυτές τις αξίες. Παραχώρησε πλήρως την οικονομία και τις εξωτερικές υποθέσεις στις Βρυξέλλες και την Ουάσιγκτον για να αποκτήσει νομιμότητα.
Αυτό ακριβώς έκανε η αριστερά τη δεκαετία του 1990: παραχώρησε την οικονομία και το κράτος πρόνοιας στην παγκοσμιοποίηση για να διατηρήσει τα πολιτικά δικαιώματα. Τα οποία, άλλωστε, δεν είναι αριστερές αξίες, αλλά φιλελεύθερες.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου