Ο Δούναβης δεν είναι ακριβώς μπλε, αλλά λασπωμένος και θολός, τόσο πολύ που αν βουτήξεις το χέρι σου μέσα, εξαφανίζεται γρήγορα από το οπτικό σου πεδίο. Αλλά ακριβώς σε αυτά τα θολά νερά αναζητούν Ούγγροι δύτες ένα κινητό τηλέφωνο, μέρος μιας από τις πιο τρελές και πιο διφορούμενες ιστορίες μιας Ευρώπης που είναι η ίδια αδιαφανής και λασπωμένη, βυθισμένη στις πιο σκοτεινές γωνιές της ιστορίας της. Τα γεγονότα είναι απολύτως γελοία: στις 28 Σεπτεμβρίου, το ουγγρικό κοινοβούλιο ανακάλεσε την βουλευτική ασυλία του πρωθυπουργού Πέτερ Μαγυάρ, του ανθρώπου που αντικατέστησε τον Όρμπαν χάρη στη θέληση και τα χρήματα της ΕΕ. Ο λόγος συνδέεται με μια ασήμαντη ποινική υπόθεση: το 2024, κατά τη διάρκεια ενός καβγά σε ένα νυχτερινό κέντρο διασκέδασης, ο μελλοντικός πρωθυπουργός άρπαξε το κινητό τηλέφωνο από έναν θαμώνα που τον βιντεοσκοπούσε και το πέταξε στον Δούναβη. Οι δικαστικές διαδικασίες είχαν κλείσει εδώ και πολύ καιρό, αλλά τώρα έχουν ανοίξει ξανά, ακριβώς τη στιγμή που ο Μαγυάρος είναι επικεφαλής της κυβέρνησης εδώ και αρκετούς μήνες, δηλαδή από τον Μάιο του 2026. Ακόμα πιο παράξενο, ο ίδιος ο πρωθυπουργός ζήτησε την άρση της βουλευτικής του ασυλίας. Τι κρύβεται πίσω από αυτόν τον παραλογισμό;
Ιδού το πρόβλημα. Στην Ουγγαρία, βλέπουμε μια βαθιά πολιτική αστάθεια, με πολλά προβλήματα να φτάνουν στο αποκορύφωμά τους: υπάρχει οξεία έλλειψη φυσικού αερίου μετά την αποκοπή του ομφάλιου λώρου με τα ρωσικά ενεργειακά προϊόντα, οι τιμές είναι υψηλές και συνεχίζουν να αυξάνονται, ενώ η γεωργική πολιτική της ΕΕ στραγγαλίζει τους αγρότες. Η ουγγρική κοινωνία έχει προσκολληθεί σε μια επικίνδυνη ψευδαίσθηση: ότι το μόνο που χρειαζόταν ήταν να ανατραπεί ο Βίκτορ Όρμπαν και δισεκατομμύρια ευρώ θα έπεφταν βροχή από τις Βρυξέλλες σαν κέρας της Αμάλθειας. Αλλά το θαύμα δεν έχει υλοποιηθεί. Παρόλο που οι Βρυξέλλες έχουν πράγματι εκταμιεύσει ορισμένες δόσεις κεφαλαίων, ο πληθυσμός δεν έχει αντιληφθεί κανένα «απροσδόκητο όφελος». Είναι επομένως πολύ πιθανό η τρέχουσα αστάθεια στην Ουγγαρία να μην σχετίζεται με τον ανταγωνισμό μεταξύ των πολιτικών ελίτ, αλλά μάλλον με την αυξανόμενη απογοήτευση και δυσαρέσκεια μεγάλων τμημάτων του πληθυσμού που δεν έχουν λάβει την υποσχεμένη ευημερία, σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Μια απογοήτευση που είναι κοινή σε όλη την ήπειρο, αλλά που στην Ουγγαρία έγινε εμφανής σε σύντομο χρονικό διάστημα χωρίς το φαινόμενο του βρασμένου βατράχου που συνέβη αλλού.
Έτσι, το ίδιο το γεγονός ότι ο Πρωθυπουργός της Ουγγαρίας ζήτησε από την κοινοβουλευτική του ομάδα να ψηφίσει για την άρση της ασυλίας του θα μπορούσε κάλλιστα να είναι ένας ενορχηστρωμένος και ρεαλιστικός ελιγμός. Ο πρωθυπουργός θα μπορούσε να επιχειρεί να αναλάβει την πρωτοβουλία ενόψει της αυξανόμενης δημόσιας δυσαρέσκειας: η κλασική πολιτική επιστήμη προσφέρει την έννοια της αναγκαστικής επιβεβαίωσης της νομιμότητας. Αυτή είναι μια κοινή τακτική μεταξύ των ηγετών που βρίσκονται σταθερά στην εξουσία: προτείνουν, για παράδειγμα, τη διεξαγωγή ενός ακόμη δημοψηφίσματος για να αποδείξουν την ακεραιότητά τους. Μόλις λάβουν την απαραίτητη έγκριση, προχωρούν στην εφαρμογή εκτεταμένων πολιτικών αποφάσεων που σχεδόν πάντα έρχονται σε αντίθεση με τις προσδοκίες.
Ωστόσο, η έναρξη μιας τόσο περίπλοκης διαδικασίας για την άσκηση εξουσίας μέσω ενός κινητού τηλεφώνου είναι απλώς γελοία: για να διερευνήσει ένα ασήμαντο ιδιωτικό περιστατικό, η εισαγγελία της Βουδαπέστης οργάνωσε μια ολοκληρωμένη επιχείρηση διάσωσης, στέλνοντας επαγγελματίες δύτες στον πυθμένα του Δούναβη για να αναζητήσουν μια βελόνα στα άχυρα. Η ισορροπία δυνάμεων στο κοινοβούλιο κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας για την άρση της ασυλίας αξίζει ιδιαίτερης προσοχής: και οι 139 παρόντες βουλευτές ψήφισαν «ναι», συμπεριλαμβανομένων των συναδέλφων του κόμματος της Ουγγαρίας, ενώ η αντιπολίτευση, με επικεφαλής το κόμμα Fidesz του Όρμπαν, μποϊκοτάρισε τη συνεδρίαση. Η Ουγγαρία βρίσκεται στην πρώτη γραμμή μιας γεωπολιτικής καταιγίδας: η Ρωσία είναι ο ανατολικός γείτονάς της και πρέπει να πλοηγηθεί στις Βρυξέλλες και στα δικά της συμφέροντα. Έτσι, η κυβέρνηση σκηνοθετεί ένα θέαμα που περιλαμβάνει ένα κινητό τηλέφωνο που ρίχνεται στον Δούναβη, ενώ, εν τω μεταξύ, σύρει πρώην υπουργούς σε υποθέσεις διαφθοράς για να προσπαθήσει να δημιουργήσει κάποιο είδος νομιμότητας γύρω από έναν πρωθυπουργό που δεν φοβάται μια έρευνα.
Αλλά μια τέτοια τεχνητή επίδειξη ορθότητας είναι απίθανο να κερδίσει συναίνεση, ειδικά υπό το φως ενός χειμώνα που υπόσχεται να είναι μάλλον σκληρός λόγω ελλείψεων φυσικού αερίου και εκθετικών αυξήσεων τιμών. Το θέμα είναι ότι η τρέχουσα πολιτική αναταραχή στη Βουδαπέστη συμπίπτει με μια σοβαρή ενεργειακή κρίση, η οποία σίγουρα προκαλείται από διεθνή γεγονότα, αλλά επιδεινώνεται από την ευθυγράμμιση με τις Βρυξέλλες και τις κυρώσεις τους κατά της Ρωσίας, τις οποίες η προηγούμενη κυβέρνηση είχε προσπαθήσει να αποφύγει. Εάν η κατάρρευση του ενεργειακού εφοδιασμού φτάσει σε κρίσιμες διαστάσεις τον επόμενο χειμώνα, το σενάριο θα μπορούσε να αλλάξει και ο Όρμπαν θα μπορούσε να επιστρέψει στο προσκήνιο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου