Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026

ΓΕΡΟΝΤΙΚΑІ ENΘΥMHΣEIΣ ΚΑΙ ΔΙΗΓΗΣΕΙΣ 1

ΓΕΡΟΝΤΙΚΑІ ENΘΥMHΣEIΣ ΚΑΙ ΔΙΗΓΗΣΕΙΣ 1

† Ἱερομονάχου Χρυσάνθου Ἁγιαννανίτου

ΤΟΜΟΣ Α΄

Ἔκδοσις Ἱερᾶς Μονῆς Παναγιας Οδηγητρίας, Μώλος Λοκρίδος

Ο Γέροντας παπά Χρύσανθος Άγιαννανίτης, ὁ Πνευματικός (1894-1981).

ПРОΛОГОΣ

Ὁ μακαριστὸς Γέροντάς μας, ἁγιορείτης Χρύσανθος Ἱερομόναχος καὶ Πνευματικός, μεταστὰς εἰς τὰς αἰωνίους Μονὰς κατέλιπεν εἰς ἡμᾶς ὡς πολύτιμον κληρονομίαν ἐπιστολὲς καὶ διηγήσεις μὲ τὶς ἀναμνήσεις του ἀπὸ τὴν παιδικήν του ἡλικίαν ἀκόμη· ἐπίσης ἀφηγήσεις διὰ ἡγιασμένες μορφὲς Γερόντων καὶ ἐναρέτων ἀνθρώπων ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἐδιδάχθη τὴν ἀκρίβειαν τῆς Χριστιανικῆς τελειότητος καὶ τὴν ἄρρητον ἡδύτητα τῆς ἱερᾶς Νήψεως καὶ τοῦ θείου ἔρωτος.
Πάντοτε εἴχαμε τὴν αἴσθησιν ὅτι εἴμεθα κάτοχοι ἑνὸς κεκρυμμέ-νου πνευματικοῦ θησαυροῦ. Τὴν εὐθύνην διὰ τὴν ἀκούσιον αὐτὴν ἀποκρυβὴν μᾶς ὑπενθύμιζαν κάθε τόσον ὅλοι οἱ πνευματικοί μας ἀδελφοί, τὰ πνευματικὰ τέκνα τοῦ Γέροντος. Ἀπὸ ἐτῶν εἴχαμε τὴν ἐπιθυμίαν τῆς ἐκδόσεως τοῦ πνευματικοῦ αὐτοῦ ὑλικοῦ. Ἔτσι λοιπόν, μὲ τὴν βοήθειαν τοῦ Θεοῦ καὶ τὰς εὐχὰς τοῦ Γέροντός μας προβαίνομεν εἰς τὴν ἔκδοσιν ἑνὸς μέρους τῶν διηγήσεων καὶ ἐπιστολῶν πρὸς ὠφέλειαν πνευματικὴν ὅλων τῶν ἐντευξομένων.

Τὰ κείμενα αὐτὰ κατεγράφησαν ἀπὸ τῶν ἐτῶν 1960 ἕως τῆς κοιμήσεώς του τὸ 1981. Τὰ κείμενα ποὺ εἴχαμε εἰς τὴν διάθεσίν μας εἶχαν γραφῆ καθ' ὑπαγόρευσιν τοῦ Γέροντος. Διὰ νὰ μείνῃ ὁ λόγος καὶ τὸ ἰδίωμα τοῦ Γέροντος αὐτούσιον, ἔγιναν μόνον οἱ ἀπαιτούμενες ὀρθογραφικές διορθώσεις καὶ εἰς ἐλάχιστα σημεῖα ἡ ἀπαραίτητη φραστικὴ ἐξομάλυνσις ποὺ ἀπαιτεῖται συνήθως διὰ τὴν μεταφορὰν τοῦ προφορικοῦ λόγου εἰς γραπτόν.
Πιστεύομεν ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην τῆς βοηθείας καὶ τῆς πνευματικῆς στηρίξεως τῆς νηπτικῆς διδασκαλίας καὶ τῶν διηγήσεων αὐτῶν, ποὺ εἶναι ἀπαύγασμα τῆς πνευματικότητος τοῦ μακαριστοῦ Γέροντος Χρυσάνθου. Ιδιαιτέρως μάλιστα εἰς τήν «νέαν» ἐποχήν μας, ὅπου ἐκδιώκεται μὲ δαιμονικὴν μανίαν τὸ εὐαγγελικὸν πνεῦμα τοῦ φρονήματος τῆς ἀσκήσεως καὶ τῆς προσευχῆς. Ἀκόμη δὲ ἀμβλύνεται ἡ δογματική συνείδησις τῶν Χριστιανῶν καὶ συνεχῶς ἀποπροσανατολίζεται καὶ ἀφίσταται τῆς πατερικῆς ὀρθοδόξου εὐσεβείας καὶ πίστεως.
Εὐχαριστοῦμεν καὶ ἐκ τῆς θέσεως ταύτης τὸν πανάγαθον Θεόν, τὸν μακαριστὸν Γέροντά μας Χρύσανθον, καὶ ὅλους ὅσους συνέβαλαν παντοιοτρόπως εἰς τὴν παροῦσαν ἔκδοσιν.


ΣYNTOMOΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ

τοῦ ἁγιορείτου Γέροντος παπᾶ Χρυσάνθου Ἁγιαννανίτου, τοῦ Πνευματικού (1894-1981).

Εἶναι ὄντως μεγάλο τὸ τόλμημα νὰ προσπαθήση κανεὶς νὰ παρουσιάσῃ, ἔστω καὶ περιληπτικῶς εἰς τὰ πλαίσια μιας συντόμου βιογραφίας, μίαν ὁλόκληρη ζωὴν ὁσιακών παλαισμάτων καὶ βιωμά των ἑνὸς ἁγιορείτου Γέροντος τῆς παλαιᾶς γενεάς τοῦ Ἁγίου Όρους, μὲ τοὺς πολλοὺς καὶ μεγάλους ἀγωνιστὰς καὶ βιαστὰς Πατέρας. Πιστεύοντες ὅμως, ὅτι ἡ συναίσθησις τοῦ τολμήματος καὶ τῶν ἀσθενικῶν μας πνευματικών δυνάμεων μετριάζει τὴν εὐθύνην ἐγχειρήματος, καὶ ἐπικαλούμενοι πρωτίστως τὰς ἁγίας εὐχὲς τοῦ βιογραφουμένου Γέροντός μας, παπά Χρυσάνθου τοῦ ἁγιορείτου Πνευματικού, προβαίνομεν εἰς τὴν ταπεινὴν αὐτην προσπάθειαν. Καὶ πράττομεν αὐτὸ προκειμένου οἱ ἀδελφοὶ ἀναγνώσται τοῦ διηγηματικοῦ πνευματικοῦ ὑλικοῦ τοῦ βιβλίου αὐτοῦ νὰ γνωρίσoμε ἔστω καὶ κάτι ὀλίγον ἀπὸ τὴν ζωὴν τοῦ συγγραφέως τῶν διηγήσεων αὐτῶν. Μίαν ζωὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ μακαριστός Γέροντας ἐπιμελώς ἐκρύπτετο ὀπίσω ἀπὸ μίαν κοσμικὴν ἀφάνειαν, πτωχείαν, μπαλωμένα ἐνδύματα, προσποιητὴν ἀποτομίαν καὶ σαλότητα καὶ όσα άλλα μετήρχετο μὲ πολλὴν ταπείνωσιν διὰ νὰ ἐξασφαλίζη την ποθητήν του ἐν Χριστῷ ἀτιμίαν τοῦ κόσμου. Ωστόσον ὅμως ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ, η ὁποία οἰκονομεῖ πάντοτε οἱ «λύχνοι» οἱ πνευματικοί να τίθενται ἐπὶ τήν «λυχνίαν» πρὸς φωτισμὸν καὶ ψυχικὴν ὠφέλειαν των ἀνθρώπων, οἰκονόμησε ὥστε καὶ ὁ Γέροντας Χρύσανθος να καταστή τελικώς πνευματικὸς ὁδηγὸς πολλῶν ἀνθρώπων, Κληρικών, Μοναχών καὶ λαϊκῶν, παρ' ὅλον ὅτι ὁ ἴδιος ἐπιθυμοῦσε παιδιόθεν την ήσυχαστικὴν ζωὴν τῆς θεωρίας καὶ τῶν ὑψηλών πνευματικῶν ἀναβάσεων.

Ὁ Γέρων Χρύσανθος ἐγεννήθη το 1894 εἰς τὸν Πειραιά ἀπὸ εὐ σεβεῖς γονεῖς τὸν Ἀθανάσιον ἐκ τῆς νήσου Κέας (κατὰ τὸ ἐπώνυμον Βρέτταρον) καὶ τὴν Εὐγενίαν ἐκ τῆς νήσου Αἰγίνης (Μελάνην Μοναχὴν πρὸς τὸ τέλος τῆς ζωῆς της). Κατὰ τὸ ἅγιον Βάπτισμα έλαβε τὸ ὄνομα Χρῆστος. Ἐκ τῶν παρευρισκομένων διεσώθη, ὅτι εἰς τὴν ἁγίαν Κολυμβήθραν ἐσχηματίσθη τὸ σημεῖον τοῦ Τιμίου Σταυροῦ καὶ ὁ ἱερουργός, ὁ ὁποῖος ἦτο ὁ ἅγιος ἱερεὺς γνωστὸς παπά Νικό λας Πλανάς, βλέπων τὸ σημεῖον αὐτὸ ἔκπληκτος εἶπε, ὅτι ὁ νεοφώτιστος θὰ λάβῃ τὸ χρίσμα τῆς ἁγίας Ἱερωσύνης καὶ θὰ εὐαρεστήση τὸν Θεόν.

Ἐπειδὴ ἦσαν ἐννέα ἀδέλφια, τὰ δύο παιδιά, τὸν μικρὸν Χρῆστον καὶ τὴν Ἑλένην (τὴν μετέπειτα Εὐγενίαν Μοναχήν) ἀνέλαβε ή προγιαγιά τους Δέσποινα ή Βασίλαινα διὰ νὰ βοηθήσῃ τὴν ἐγγονήν της Εὐγενίαν (τὴν μητέρα τοῦ Γέροντος). Ἔτσι λοιπὸν τὴν ἀνατρο-φὴν τοῦ μικροῦ Χρήστου ἀνέλαβε ἡ εὐλαβεστάτη προγιαγιά του, ή ὁποία ἔμενε στην πτωχικὴν οἰκίαν της εἰς τὴν παλαιὰν Κοκκινιάν καὶ ἦτο κανδηλάπτισσα στὴν άγια-Σωτῆρα (θεία Μεταμόρφωσι) Πειραιώς, πλησίον τῆς περιοχῆς Λεύκα στὰ Αἰγινήτικα τοῦ Πει-ραιῶς. Αὐτὴ τὸν ἐμεγάλωσε κυριολεκτικῶς «ἐν παιδεία καὶ νουθε σία Κυρίου». Ὁ Γέροντας μέχρι γήρατος ἐνθυμεῖτο μετὰ δακρύων τὴν ἀσκητικὴν βιοτήν, τὴν ἀκρίβειάν της εἰς τὴν πνευματικὴν ζωήν, καθὼς καὶ τὶς διδαχές της διὰ τὴν ἐγκράτειαν, τὴν καρδιακὴν προ-σευχήν, τὶς ἀρετὲς καὶ τὴν χάριν τῆς Μοναχικής Πολιτείας. Ἀπὸ τὴν ἡλικίαν τῶν πέντε ἐτῶν τὸν ὠδηγοῦσε εἰς τὴν ἐκκλησίαν τοῦ ἁγίου Προφήτου Ελισαίου εἰς τὸ Μοναστηράκι, ὅπου τακτικώτατα συνήρχοντο εὐλαβέστατες ψυχὲς τῶν Ἀθηνῶν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης γιὰ νὰ ἀγρυπνήσουν κατὰ τὸ ἁγιορείτικον τυπικόν. Θέλουσα νὰ τὸν δι δάξη πρακτικῶς τὴν ἐν Χριστῷ ζωὴν τοῦ ὑπεδείκνυε ὡς πρότυπα ζωῆς διάφορες ἁγιασμένες μορφές, ποὺ συνέρρεαν ἐκεῖ ἀπὸ διάφορα μέρη τῶν Ἀθηνῶν.

Οἱ μορφὲς αὐτές, ὅπως φαίνεται καὶ στὶς διηγήσεις τοῦ Γέροντος, ἐχαράχθησαν ἀνεξίτηλα εἰς τὴν παιδικὴν καρδίαν τοῦ μικροῦ Χρή στου. Ἀπὸ τότε μέχρι τῆς κοιμήσεως του θὰ ἐνθυμῆται μὲ ἄφθονα δάκρυα ὅλα αὐτὰ τὰ ἀγιασμένα πρόσωπα· τὸν ἅγιον ἱερουργὸν παπᾶ Νικόλα (Πλανά), τοὺς εὐλαβεστάτους ἄλλους ἐφημερίους, παπά Ἀντώνη ἀπὸ τὸν ἅγιον Νικόλαον τῶν Πευκακίων, τὸν ἁγιορείτη παπά Μεθόδιον, τὴν ἀσκήτρια Μοναχὴν Συγκλητικήν, τοὺς ἀπαράμιλλους εἰς τὴν εὐλάβειαν καὶ τὸ ἦθος ἱεροψάλτες κυρ Ἀλέξανδρους, Παπαδιαμάντη (ἐκ δεξιῶν) καὶ Μωραϊτίδην (ἐξ ἀριστερῶν), καὶ ἄλλους λαϊκοὺς ἐναρέτους καὶ ἀγωνιστάς. Κοντὰ σ' αὐτοὺς ὁ εὔπλαστος καὶ εὐαίσθητος Χρήστος τρέχει κάθε τόσο «ξυπόλυτο», πτωχό, πεινασμένο καὶ κουρασμένο παιδὶ νὰ ζήση μαζί τους σ' αὐτὴν τὴν ἁγιασμένη κατανυκτικὴ ἀτμόσφαιρα τὴν ἀνεκλάλητη πνευματική χαρὰ ἐκείνων τῶν Ἀγρυπνιῶν, νὰ ἀκούσῃ τοὺς ὕμνους πρὸς τὸν Θεόν, τὶς ἱερὲς ἀναγνώσεις καὶ τὶς πατερικές διδαχές, νὰ προσευ χηθῇ καὶ νὰ χορτάσῃ τὸ γλυκύτατον ὄνομα τοῦ Δεσπότου Χριστού. Ἔτσι, ἀπὸ μικρὸ παιδὶ θὰ δώσῃ τὸν ἑαυτόν του εἰς ἀγῶνες πνευ ματικοὺς ἀνακαλύπτοντας τὴν γλυκύτητα τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς.

Ἀπὸ τὴν παιδικήν του ἡλικίαν ἀπέκτησε φρόνημα ἀσκητικὸν καὶ ἀγωνιστικόν. Ἐκυκλοφοροῦσε ἀνυπόδητος καὶ ρακένδυτος χωρὶς νὰ ἐνδιαφέρεται διὰ τὰ βλέμματα καὶ τὶς κρίσεις τῶν γύρω του. Τὸ πρωὶ ἡ γιαγιά του μὲ συγκίνησιν ἔβλεπε νὰ ἔχῃ βγάλει ὁ ἀσκητικὸς ἐγγονός της τὸ ἀχυρένιο στρῶμα ἀπὸ τὸ κρεββάτι του καὶ νὰ ἔχῃ βάλει μία παλαιὰ ψάθα. Αὐτὰ μαθαίνονταν εἰς τὸ ἀσκητικὸν περιβάλλον τοῦ ἁγίου Ἑλισαίου ἀπὸ τὴν γιαγιὰ καὶ τὸν ἐκαμάρωναν, ὁ ὁσιακὸς παπά Νικόλας ὁ Πλανᾶς καὶ τὸ φιλακόλουθον ἐν κεῖνο ἐκκλησίασμα.

Ἐκτὸς ἀπ' ὅλους αὐτοὺς τοῦ εὐλογημένου ἐκείνου περιβάλλον τος τοῦ ἁγίου Ἐλισαίου, ὅταν μεγαλώση ὀλίγον, ὁ ἔφηβος Χρήστος θὰ γνωρίσῃ καὶ τοὺς εὐλαβεστάτους ἀγιορείτας Πνευματικούς, παι πὰ Πανάρετον, παπά Ματθαίον, παπά Γιάννην, καὶ ἄλλους ἐκ τοῦ περιβάλλοντος τοῦ ἁγίου Νεκταρίου τῆς Αἰγίνης, ποὺ ἤρχοντο εἰς τὴν Ἀνάληψιν τοῦ Παγκρατίου, ὅπου τὸ Μετόχιον τῆς ἱερᾶς Μονῆς Σίμωνος Πέτρας. Κυρίως ὅμως θὰ γνωρισθῇ μὲ τὸν γνωστὸν διὰ τὴν ἀρετήν του Γέροντα Ἱερώνυμον τὸν Σιμωνοπετρίτην, Μοναχὸν τότε καὶ κατόπιν Ἡγούμενον τῆς ἱερᾶς Μονῆς Σίμωνος Πέτρας, την «αγάπην του», ὅπως τὸν ἀποκαλοῦσε. Ἡ γνωριμία αὐτὴ θὰ ἀποτε λέση σταθμὸν εἰς τὴν ζωὴν τοῦ Γέροντος καὶ ὅταν κατόπιν εἰς ἡλι κίαν δεκαεπτὰ ἐτῶν ἀναχωρήσῃ διὰ τὸ Αγιον Όρος θὰ τὸν ἀνα ζητήση στην Σιμωνόπετρα.

Στὸ Μετόχι τῆς Ἀναλήψεως κάθε τόσο ἔτρεχε μαζὶ μὲ ἄλλα παι διά, ὡς «διψώσα ἔλαφος», γιὰ νὰ ξεδιψάση τὴν πνευματική του δί ψα ἀπὸ τὰ γλυκύτατα νάματα τῶν νηπτικών διδαχῶν ὅλων αὐτῶν τῶν ἁγιορειτῶν Γερόντων καὶ Πνευματικῶν περὶ τῆς ἀκριβείας τῆς Χριστιανικῆς ζωῆς, τῆς καρδιακῆς καὶ νοερᾶς προσευχῆς, καὶ τοῦ ὕψους τῆς Μοναχικής Πολιτείας,

Ὅλα αὐτὰ τὰ πνευματικά βιώματα ἄναψαν «ἐξ ἀπαλῶν ὀνύχων» εἰς τὴν καρδίαν τοῦ εὐλογημένου μικροῦ Χρήστου τὴν φλόγα τῆς ἐπιθυμίας διὰ ὑψηλότερη πνευματική ζωήὴ καὶ τὸν διακαὴ πόθον νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν ὁσιακὴν τρίβον τῆς Μοναχικής ζωής.

Ἔτσι, τὸ 1911 δεκαεπταετής ἔφηβος μὲ ὅλες αὐτὲς τὶς καλές πνευ ματικές προϋποθέσεις «θεϊκῷ ἔρωτι πτερούμενος» ἀναχωρεῖ ἐκ τοῦ κόσμου γιὰ νὰ γίνῃ Μοναχὸς εἰς τὸ Αγιον Όρος, το «Περιβόλι της Παναγίας» μας. Ἀρχικώς πηγαίνει εἰς τὴν ἱερὰν Μονὴν Σίμωνος Πέ τρας γιὰ νὰ συναντήσῃ τὸν ἀγαπητόν του Γέροντα Ἱερώνυμον. Μέ-νει ἐκεῖ ὡς δόκιμος Μοναχός. Σχεδόν γιὰ ἕνα χρόνο, παρ' ὅλον τὸ νεαρὸν τῆς ἡλικίας του, ὁ δόκιμος Χρῆστος ἀγωνίζεται μὲ γέροντικὸν φρόνημα. Μὲ τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ καὶ τὶς πατερικὲς ὑποδείξεις καὶ διδαχὲς τοῦ Γέροντος Ιερωνύμου γίνεται ὑπόδειγμα δοκίμου καὶ ἀναπαύει ὅλους τοὺς Πατέρας τοῦ ἱεροῦ Κοινοβίου. Ὑπακοή τελεία, ἐκκοπὴ θελήματος καὶ φρονήματος πλήρης. Πρώτος εἰς τὰς ἱερὰς Ἀκολουθίας, πρῶτος εἰς τὰ διακονήματα καὶ τὰς ὑπηρεσίας τῆς Μονῆς.

Κατόπιν γνωρισθεὶς μὲ ἀσκητὰς πατέρας ποὺ ἤρχοντο εἰς τὴν Μονήν, καὶ φλεγόμενος ἀπὸ πόθον διὰ ὑψηλοτέραν ἡσυχαστικὴν ζωήν, ἀφήνει τὴν πολυαγαπημένην του Σιμωνόπετραν καὶ μεταβαί νει εἰς τὴν ἱερὰν Σκήτην τῆς Ἁγίας Ἄννης, στὴν Καλύβη τῆς Ἀπο τομῆς τοῦ Τιμίου Προδρόμου, ὅπου ὑποτάσσεται εἰς τὸν Γέροντα Ἀζαρίαν, καὶ μὲ ρασοευχὴν ὀνομάζεται Χρύσανθος Μοναχός.

Ἐκεῖ θὰ ἀρχίσουν οἱ δοκιμασίες καὶ περιπέτειες τῆς Μοναχικής ζωῆς του, οἱ ὁποῖες θὰ τὸν ὡριμάσουν, θὰ τὸν ἐξαγνίσουν καὶ θὰ τὸν γεμίσουν μὲ πνευματικὴν πεῖρα.
Ἡ ἀδελφότης τῆς Καλύβης ἀποτελεῖται ἀπὸ πέντε Μοναχούς. Ὁ Γέροντάς του, πατήρ Άζαρίας, ἄνθρωπος τῆς κατὰ Θεὸν σιωπῆς καὶ ὑπομονῆς, τὸν ἀγαπᾷ καὶ τὸν μυεῖ ἰδιαιτέρως εἰς τὴν ἱερὰ νῆψι. Άναγκάζεται ὅμως ὁ Γέρων Ἀζαρίας νὰ τοῦ ὑποδείξῃ νὰ ἡσυχάση εἰς τὴν Καλύβην τῆς Ἁγίας Τριάδος, τὴν ὑψηλότερη τῆς Σκήτης, προκει μένου νὰ ἀποφευχθοῦν τὰ σκάνδαλα, τὰ ὁποῖα ἐνσπείρει ὁ φθόνος τοῦ διαβόλου μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων ποὺ ἀγωνίζονται διὰ τὴν σων τηρίαν τους. Ἐκεῖ μάλιστα τὸν ἔκειρε καὶ Μεγαλόσχημον Μοναχόν. Ὁ Γέροντας Χρύσανθος ὑπήκουσε βεβαίως, ἀλλὰ μὲ πόνον διὰ τὸν πρόωρον αὐτὸν πνευματικὸν ἀπογαλακτισμόν του. Είναι χαρακτη ριστική σχετικώς μία διήγησίς του, ὅπου κάποτε ἐπερνοῦσε ἔξω ἀπὸ μίαν Καλύβην καὶ βλέποντας ἀπὸ τὴν ἀνοικτὴ πόρτα ἕναν ύπο-τακτικὸ νὰ μελετά νηπτικά βιβλία καὶ τὸν Γέροντά του νὰ τὸν δι δάσκη, «έκλαυσεν πικρώς».


Εύρισκόμενος μόνος καὶ ἀγωνιζόμενος εἰς τὴν Καλύβην του, έχων πολλὴν θλίψιν, «ἡ Ἁγία Ἄννα – ὡς ἔλεγεν ὁ ἴδιος - τοῦ ἔστειλε ἀτσαλένιο μπαστούνι, τὸν Γέροντα Ονούφριον».

Ὁ Γέρων Ὀνούφριος ἦτο ὑποτακτικὸς τοῦ περιφήμου άγιαννα-νίτου Πνευματικοῦ παπά Μηνά τοῦ Μαυροβουνίου. Ἐκείνην τὴν ἐποχὴν μετὰ τὴν ὁσιακὴν κοίμησιν τοῦ Γέροντός του († 1916) ἦτο καὶ ἐκεῖνος μόνος εἰς τὴν Καλύβην τῆς θείας Μεταμορφώσεως, εύρισκο μένην κάτωθεν καὶ πλησίον τῆς Καλύβης τῆς Ἁγίας Τριάδος. Συνεδέθησαν μὲ ἄρρηκτον καὶ πολὺ ἰσχυρὸν πνευματικὸν δεσμόν, ὁ ὁ ποῖος προσδιώρισε τὴν πνευματικὴν ἐξέλιξιν τοῦ Γέροντος Χρυσάνθου.

Ὁ Γέρων Ὀνούφριος θὰ εἶναι εἰς τὸ ἐξῆς ὁ πνευματικός του όδη γός, ὁ «ἐξ υἱοθεσίας Γέροντάς» του, ὡς ἔλεγε. Ἔχων ὁ ἴδιος διαπρέ ψει ὡς τέλειος ὑποτακτικὸς τοῦ ἁγίου Πνευματικού παπά Μηνά καὶ ἔχοντας διδαχθῆ ἀπὸ ἐκεῖνον τὴν τελειότητα τῆς Μοναχικής ζωής, ἐν πίσης ἔχων πεῖραν τῶν ὑψηλῶν θεωριῶν τῆς ἱερᾶς νήψεως θα μυή σῃ εἰς αὐτὰ καὶ τὸν δεκτικώτατον Γέροντα Χρύσανθον. Ἐκεῖνος πάλιν μὲ μεγάλην ἀκρίβειαν καὶ ὑπακοὴν θὰ ἐργασθῇ ὅλα αὐτὰ εἰς τὴν ἡσυχίαν τῆς Καλύβης του μὲ πολλὴν ἄσκησιν, νηστείαν, άγρυπνίαν, καὶ κυρίως μὲ τὴν ἐσωτερικὴν ἐργασίαν τῆς νοερᾶς προσευ χῆς. Εἰς τὶς πνευματικές τους ἀναβάσεις μάλιστα καὶ οἱ δύο θὰ ἔ χουν συμπαραστάτην τὸν Πνευματικόν τους, τὸν περίφημον ἐκείνην τὴν ἐποχὴν διὰ τὴν ἀρετὴν καὶ πνευματικὴν πείραν του μεγάλον Πνευματικὸν παπά Ἰγνάτιον τὸν Κατουνακιώτην, τὸν ἀόμματον, ὁ ὁποῖος ἔτρεφε πολλὴν ἀγάπην διὰ τὸν νέον Γέροντα Χρύσανθον, ποὺ τὴν ἐκδήλωνε ἀκόμη ἀποκαλῶντάς τον πολλές φορές «Χρυσαν θέλι μου».


Οι Γέροντες τῆς Σκήτης θα θαυμάσουν στὸν νεαρὸν Μοναχὸν Χρύσανθον τὴν σύνεσιν, τὸ ἀπαρρησίαστον ἦθος, τὸ κατὰ Θεὸν πένθος καὶ δάκρυον, τὴν ἀγωνιστικότητα. Ἡ ἀκρίβεια στην προ σωπικήν του ζωήν, ἡ ἀνυποχώρητος βία καὶ ἀκαταπόνητος ἄσκη σις, ἡ τελεία ὑπακοὴ καὶ ἐφαρμογὴ τῶν ὑψηλῶν νηπτικῶν διδαχῶν τοῦ Γέροντος Ὀνουφρίου, ἡ προσήλωσίς του εἰς τὴν ἐκκλησιαστι κὴν τάξιν κατὰ τὶς ἱερὲς Ἀκολουθίες καὶ Ἀγρυπνίες εἰς τὸ σεπτὸν Κυριακὸν τῆς Σκήτης, ὅπου εἶχε ὁρισθῆ ἀπὸ τοὺς Γέροντες, παρὰ τὴν νεότητά του, ὡς Τυπικάρης, θὰ τὸν ἀναδείξουν «παιδαριογέ ροντα».

Ἐπιθυμία τοῦ Γέροντος ἦταν νὰ μείνῃ μόνος του εἰς τὴν Καλύ βην τῆς Ἁγίας Τριάδος καὶ ἐκεῖ νὰ ἀγωνίζεται διὰ τὴν σωτηρίαν του καὶ νὰ τρυγὰ τὸ μέλι τῆς ἡσυχίας. Ἐκεῖ «μόνος μόνῳ τῷ Θεῷ» ἐπιθυμοῦσε νὰ διέλθῃ τὴν ζωήν του ὡς λέγει ὁ ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης διὰ τὸν ὅσιον Συμεὼν τὸν Νέον Θεολόγον: «Μόνον τὸν Ἰησοῦν ἐννδει, μόνον τὸν Ἰησοῦν ἐπόθει, εἰς μόνον τὸν Ἰησοῦν ήτον ἡ μελέτη του, ὁ Ἰησοῦς ἦτον τὸ ἄκρον ἀντικείμενον τοῦ νοός του, ὁ Ἰησοῦς ἦτον τὸ ἐντρύφημα τῆς γλώσσης του, ὁ Ἰησοῦς ἦτον τὸ γλυ κὶ μελέτημα καὶ ἀδολέσχημα τῆς καρδίας του, ὁ Ἰησοῦς ἦτο ἡ ἀνα πνοή του»,

Ὑποχρεώνεται ὅμως ἀπὸ τοὺς Γέροντες τῆς Σκήτης νὰ δεχθῇ δύο ὑποτακτικούς. Αὐτοὶ ἡσθένησαν ἀπὸ φυματίωσι καὶ ὁ Γέροντας άναγκάζεται νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Ἀθήνα πρὸς θεραπείαν τους καὶ γιὰ νὰ μὴ ἐξαπλωθῇ εἰς τὴν Σκήτην ἡ «ἁγία ἀσθένεια», ὅπως κατ' εὐφημι σμὸν ἐχαρακτήριζαν τὴν θανατηφόρον τότε φυματίωσιν.

Ἔτσι, μετὰ ἀπὸ τὴν περίοδον τῶν ὑψηλῶν ἐπιδόσεων στὰ ἀσκη τικὰ παλαίσματα καὶ τὴν νοερὰν ἄθλησιν τῆς προσευχῆς, περίοδον θείου σαββατισμού, θὰ ἔλθουν ἄλλες δοκιμασίες καὶ περιπέτειες. Μὲ αὐτὲς οἰκονόμησε ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ νὰ ἐξέλθῃ ὁ Γέροντας εἰς τὸν κόσμον φορτωμένος, ὡς «ἐλαία κατάκαρπος» ἀπὸ πνευματικὴν πεῖ-ραν καὶ ἀρετές, διὰ νὰ θρέψῃ μὲ τὸν πνευματικὸν αὐτὸν καρπὸν ποὺ συνέλεξε ἀγωνιζόμενος ἀπὸ παιδὶ στοὺς δακρύβρεκτους άγιορειτικοὺς βράχους μὲ κόπους, τελείαν ἀσκητικὴν αὐταπάρνησιν καὶ μὲ θεῖον ἔρωτα, ὁ ὁποῖος ἐπιφέρει τήν «καλὴν ἀλλοίωσιν», ὅταν ὡς «πῦρ ἀναλίσκον» καταφλέγει τὰς καρδίας τῶν ἐραστῶν τοῦ γλυκυτάτου Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ.

Ἐνῶ ὑπηρετοῦσε ὁ ἴδιος τοὺς ἀσθενεῖς ὑποτακτικούς του συν-έπεσε ὁ καιρὸς τῆς μεγάλης ἀναταραχῆς εἰς τὸν χῶρον τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν ἀλλαγὴν τοῦ ἑορτολογίου (†1924). Η άλλαγὴ αὐτὴ προεκάλεσε τὴν σθεναρὰν ἀντίστασιν πολλῶν εὐλαβῶν κληρικῶν, καὶ Ἀρχιερέων ἀκόμη, Μοναχῶν καὶ λαϊκῶν. Ἀκολούθησαν διωγμοί, φυλακίσεις, ἐξορίες, ἀποσχηματισμοί, καὶ ἄλλα δυσάρεστα γεγονότα, καὶ γενικῶς προέκυψε μεγάλη ἀναταραχή, ἡ ὁποία δυστυχῶς ἐπέφερε πληγὴν εἰς τὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἐλλάδος ποὺ παραμένει εἰσέτι ἀνοικτὴ καὶ ἀλγοῦσα.

Ὁ Γέρων Χρύσανθος τότε μαζὶ μὲ ἄλλους Πατέρας καὶ Πνευματικοὺς ἀπὸ τὰ ἱερὰ Κοινόβια καὶ τὶς Σκήτες τοῦ Ἁγίου Ὄρους (ὅπως ὁ περίφημος παπά Εὐγένιος ὁ Διονυσιάτης, ὁ παπά Ἱερώνυμος ὁ Ἁγιοπαυλίτης κ.ά.) προσπάθησαν μὲ ἀγνὸν ζῆλον, νὰ συμπαρασταθοῦν καὶ νὰ στηρίξουν τοὺς ἀγωνιζομένους Χριστιανοὺς εἰς τὴν πατροπαράδοτον ὀρθόδοξη εὐσέβειαν. Ὁ Γέροντας μάλιστα τρέφων ἐκ νεότητος πολὺν ζῆλον διὰ τὴν ὀρθόδοξην πατερικὴν ἱερὰν Παράδοσιν καὶ ἀλγῶν διὰ τὴν δυσάρεστον κατάστασιν αὐτὴν εἰς τὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας εὐθαρσῶς ἤλεγξε καὶ προσωπικῶς τὸν τότε Ἀρχιεπίσκοπον Ἀθηνῶν Χρυσόστομον Παπαδόπουλον διὰ τὸν νεωτερισμὸν τῆς ἀλλαγῆς τοῦ ἑορτολογίου λέγοντάς του μὲ πολὺν πόνον, ὅτι θὰ δώση λόγον εἰς τὸν Θεὸν διὰ τὴν ἀναστάτωσιν εἰς τὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, τὴν ὁποίαν ἐπέφερε ἡ σκανδαλώδης αὐθαίρετος ἀλλαγή.

Ωστόσον μελετημένος καὶ πνευματικῶς κατηρτισμένος ὅπως ήτο ὁ Γέροντας, δὲν διωλίσθησε εἰς ἐμπάθειες καὶ ἀκρότητες, ἀλλὰ μέσα σ' αὐτὲς τὶς δυσάρεστες καὶ δύσκολες περιστάσεις θα μείνῃ ὁ ἐργάτης καὶ διδάσκαλος τῆς νήψεως, τῆς ἐσωτερικῆς ἐργασίας καὶ τῆς καρδιακής προσευχῆς. Μένοντας μὲ ὁμολογιακὴν προσήλωσιν πι-στὸς στὶς σεπτές παραδόσεις τῆς ἁγίας μας Ὀρθοδοξίας, θὰ ἀποφύγῃ τὴν ἀλαζονείαν τοῦ ἀλάνθαστου τιμητοῦ καὶ ἐπικριτοῦ τῶν πάντων καὶ δὲν θὰ χάση τὸν πνευματικόν του προσανατολισμόν. Κατά τρόπον μοναχοπρεπή καὶ πατερικὸν θὰ ἀσκῇ τὴν αὐτομεμψίαν, το «ἀεὶ ἑαυτὸν μέμφεσθαι», ώς έλεγε πάντοτε. Αὐτὸ δέ, θὰ εἶναι καὶ ἡ ἀνακεφαλαίωσις ὅλης τῆς διδαχῆς του εἰς τὰ πνευματικά του παιδιά. Ἐλυπεῖτο ὅταν ἐγίνοντο συζητήσεις διὰ ἐκκλησιαστικά ζητήματα, διὰ τὶς ὁποῖες έλεγε ότι «ξηραίνουν τὴν καρδίαν καὶ κατόπιν χρειάζεται μεγάλος ἀγῶνας καὶ πολλὰ δάκρυα διὰ νὰ ἐπαν ἔλθῃ κανεὶς εἰς τὴν κατάστασιν τῆς προσευχῆς καὶ τοῦ θείου ἔρωτος». Διότι – συνέχιζε - ή ενασχόλησις μὲ ἐκκλησιαστικά θέματα προϋποθέτει «σώφρονα βίον, καθαρὰν ἐξομολόγησιν καὶ νοῦν καθαρόν». Επεσήμαινε ότι ἡ ἀλλαγὴ τοῦ ἑορτολογίου ἐπέφερε ζημίαν εἰς τὴν πνευματικὴν ζωὴν τῶν Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν, διότι «ἔπαυσαν νὰ συζητοῦν διὰ τὴν προσευχήν, διὰ τοὺς βίους τῶν Ἁγίων καὶ διὰ τὰς εὐεργεσίας τοῦ παναγάθου Θεοῦ, ποὺ μαλακώνουν τὴν ψυχὴν καὶ τὴν ἀναβιβάζουν εἰς τὸν θεῖον ἔρωτα καὶ ἀσχολοῦνται μὲ θέματα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἐξετάζωνται ἀπὸ αὐτοὺς ποὺ εὑρίσκονται εἰς ἀνωτέραν πνευματικὴν κατάστασιν».

Συνεχίζεται

Δεν υπάρχουν σχόλια: