
Ο Ρομπέρτο Πεκιόλι αμφισβητεί τον πασιφισμό του «αφήστε μας ήσυχους» και καταγγέλλει τον ηθικό αφοπλισμό που προκαλείται από την απόρριψη της σύγκρουσης.
από τον Ρομπέρτο Πεκιόλι
Ο Ρομπέρτο Πεκιόλι εμπνέεται από την έκκληση «Αφήστε μας ήσυχους!» μιας ομάδας αντιρρησιών συνείδησης και την ιστορία μιας νεαρής φυσικού που εγκατέλειψε την Google αφού ανακάλυψε τη στρατιωτική χρήση του έργου της για την τεχνητή νοημοσύνη. Μια θαρραλέα επιλογή που γίνεται μια ευκαιρία να αμφισβητηθεί αυτό που ο συγγραφέας βλέπει ως αυξανόμενη αδυναμία αποδοχής της αρχής της πραγματικότητας: η σύγκρουση, η θέληση για δύναμη και η καταπίεση δεν εξαφανίζονται απλώς με την απόρριψή τους. Από τον Ηράκλειτο μέχρι τον Χάιντεγκερ, ο Πεκιόλι καταγγέλλει τον ηθικό αφοπλισμό μιας κοινωνίας που συγχέει την πραότητα με την άρνηση αντίδρασης και τη δύναμη με τη βία. Η ελευθερία, υποστηρίζει, συνεπάγεται ευθύνη, ρίσκο και την προθυμία να υπερασπιστεί κανείς αυτό στο οποίο πιστεύει: η εξάλειψη της σύγκρουσης δεν σημαίνει εξάλειψή της, αλλά μάλλον το ρίσκο να βρεθεί ανυπεράσπιστος μπροστά στην καταπίεση . (NR)
Λίγες εκφράσεις μπορούν να ενοχλήσουν τον συγγραφέα όσο η κραυγή « Αφήστε μας ήσυχους!» ενός συγκεκριμένου πασιφισμού. Η Ομάδα Αντιρρησιών Συνείδησης μιας επισκοπής της Λιγουρίας δημοσίευσε ένα έγγραφο με αυτόν τον τίτλο κατά τη διάρκεια της λειτουργίας στον καθεδρικό ναό. Πάντα απεχθανόμουν τους αυτοαποκαλούμενους αντιρρησίες συνείδησης, μεταξύ των οποίων, εκτός από λίγους που ήταν πρόθυμοι να πληρώσουν το τίμημα για τις πεποιθήσεις τους, υπήρχαν πολλοί καιροσκόποι που ενδιαφέρονταν να αποφύγουν ένα δυσάρεστο και δυσάρεστο καθήκον: τη στρατιωτική θητεία. Το «Αφήστε μας ήσυχους», ωστόσο, είναι χειρότερο: είναι μια απόδραση, ένα ηθικό άλλοθι, μια εύκολη μορφή συναισθηματικού εκβιασμού για τους ανόητους. Στην πραγματικότητα, σημαίνει επιδίωξη αποδέσμευσης, διαφυγής ή ακόμα και παράδοσης. Αφήστε μας ήσυχους να ασχοληθούμε με τις δικές μας δουλειές. Διδάσκεται στα παιδιά ως σύνθημα, όπως τύχαινε να διαβάσουμε σε ένα φύλλο στο μπαλκόνι ενός δημοτικού σχολείου, δίπλα στο θορυβώδες σύμβολο του ουράνιου τόξου, είναι μια ύπουλη μορφή κακοδιαπαιδαγώγησης.
Ο κόσμος είναι αυτός που είναι. Όποιος θέλει να τον αλλάξει -δικαίωμα κάθε γενιάς- δεν πρέπει να περιμένει ειρήνη, αλλά μια σκληρή μάχη. Ο Ηράκλειτος έγραψε ότι ο Πόλεμος, η σύγκρουση, «είναι ο πατέρας όλων των πραγμάτων, όλων των βασιλιάδων· και αποκαλύπτει μερικούς ως θεούς και άλλους ως ανθρώπους, υποδουλώνει μερικούς και ελευθερώνει άλλους». Πράγματι, είναι ένα μάθημα που προειδοποιεί ενάντια στις απλουστεύσεις, τις φαντασιώσεις και την αυτάρεσκη φιλανθρωπία. Το έγγραφο των αντιρρησιών αφηγείται, με εμπνευσμένο τόνο, την ιστορία μιάς πτυχιούχου φυσικής (είναι πρόθυμοι να τονίσουν με τιμητικές διακρίσεις) που προσλήφθηκε από την Google για να εργαστεί στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Η νεαρή γυναίκα, απελπισμένη, παραιτήθηκε από τη δουλειά όταν συνειδητοποίησε ότι η εργασία της είχε στρατιωτικούς σκοπούς. Συγχαρητήρια για το θάρρος της, φυσικά. Ωστόσο, η αφέλεια ενός λαμπρού πτυχιούχου που γνωρίζει πολύ λίγα για την ανθρώπινη φύση είναι εκπληκτική. Από τότε που οι άνθρωποι ανακάλυψαν πώς να τιθασεύουν τη φωτιά, το είδος μας δεν έχει σταματήσει να χρησιμοποιεί τις ανακαλύψεις του εναντίον των συνανθρώπων του. Ξεκίνησε καίγοντας τις καλύβες και τις καλλιέργειες άλλων ανθρώπων, και δεν έχει σταματήσει.
Ακριβώς επειδή γνωρίζει τους μηχανισμούς της Τεχνητής Νοημοσύνης εκ των έσω, η φυσικός θα έπρεπε να είχε κατανοήσει το ανατρεπτικό της πεδίο εφαρμογής και να είχε προχωρήσει πέρα από την εύκολη παρατήρηση ότι η τεχνολογία δεν είναι ουδέτερη. Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι εργαλείο, αλλά ένας τεράστιος μηχανισμός για την αναδιαμόρφωση του ανθρώπινου πλάσματος, της σκέψης του και τού πεπρωμένου του. Θα μπορούσε να το είχε σκεφτεί αυτό, από το αποκορύφωμα των σπουδών της, και να φανταστεί ότι ο στρατιωτικός τομέας - η θέληση για δύναμη που εφαρμόζεται στην καταστροφή του Άλλου, του εχθρού - θα γινόταν κινητήρια δύναμη. Ο Χάιντεγκερ είχε δίκιο: η τεχνική κουλτούρα είναι μια ακρωτηριασμένη, μη στοχαστική σκέψη.
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη στον πόλεμο με αηδιάζει», φωνάζει το κορίτσι, «αλλά ακόμη και το Διαδίκτυο, ο ακρογωνιαίος λίθος της τεχνολογίας των πληροφοριών, ήταν στρατιωτική εφεύρεση.
Θα θέλαμε να επισημάνουμε και άλλα προβλήματα με την Τεχνητή Νοημοσύνη: την κατάργηση της κριτικής σκέψης, την απώλεια της ελεύθερης βούλησης, την ανάθεση αποφάσεων, την επιτήρηση, την ικανότητα κυριαρχίας όσων την ελέγχουν, τον υβριδισμό με τις μηχανές και την επικράτηση του τεχνητού έναντι του φυσικού. Όλα αυτά τα αποτελέσματα αποκαλύπτονται σε ένα κείμενο που πρέπει να γνωρίζετε, την εγκύκλιο Magnifica Humanitas του Λέοντα ΙΔ΄ . Η νεαρή γυναίκα αποδοκιμάζει την παρακμή της ορθολογικής σκέψης, «εφαρμοσμένης αριστοτεχνικά σε επιστημονικά ερωτήματα ». Παραλείπει να σημειώσει ότι η ορθολογική σκέψη είναι μόνο μία πτυχή της ανθρώπινης εφευρετικότητας και ότι η τεχνολογία κυριαρχεί εργαλειακά στην επιστήμη.
Ο ηλικιωμένος γραφέας μπερδεύεται από την αφέλεια (ή την αρχή της έλλειψης πραγματικότητας) μιας άλλης πρότασης. Όσον αφορά τη δυσκολία αντιμετώπισης των πιέσεων στον κόσμο της εργασίας, προσεύχεται: «Ο Θεός να φυλάξει να θέσει σε κίνδυνο τις καριέρες μας ». Το πρόβλημα είναι: από τη μία πλευρά, ο ιδεαλισμός -όσο απλοϊκός κι αν είναι- από την άλλη, ο φόβος της ήττας. Αν κάποιος θέλει πραγματικά να μείνει μόνος του, υπάρχουν δύο εναλλακτικές: η συμμόρφωση ή η διαφυγή στην αδιαφορία. Αν δεν το δεχτεί αυτό (η συγγραφέας το έχει αποδείξει αυτό παραιτούμενη από τη δουλειά της), δεν έχει άλλη επιλογή από το να δεχτεί την πολεμική , τη σύγκρουση. Και να λερώσει τα χέρια της, γνωρίζοντας ότι οι μάχες μπορούν να χαθούν και ότι σε ζητήματα αρχής θα είναι πάντα μειοψηφία. Θα βιώσει απογοητεύσεις ακόμη χειρότερες από αυτές που βίωσε με την Google και θα ανακαλύψει τις χειρότερες πλευρές της ανθρωπότητας. Ακόμα και τις δικές της.
Μια μακρά σκέψη, όχι για να επιτεθώ σε κάποιον που κατά τα άλλα έχει καλές προθέσεις, αλλά για να αναγνωρίσω την αφοπλιστική ευθραυστότητα των τελευταίων γενεών, την αφέλεια στην οποία τις έχει βυθίσει το σύστημα και την αδυναμία της πολιτισμικής τους εκπαίδευσης. Η εποχή μας έχει ένα εγγενές ελάττωμα: την υποκριτική καταστολή. Όταν μια καλλιεργημένη και ανοιχτόκαρδη νεαρή γυναίκα γράφει, «Αφήστε μας ήσυχους!», αφαιρεί αυτό που αποδοκιμάζει. Η βία, ο κυνισμός και η επιθυμία για κυριαρχία υπάρχουν. Η ψευδώς φιλάνθρωπος εκπαίδευση, η γκρίνια και ο «αφοπλιστικός και αφοπλιστικός» πασιφισμός - μια κενή φράση, καλή μόνο για το συναίσθημα - δεν εξαλείφουν τις συγκρούσεις. Είτε μας αρέσει είτε όχι, η βία είναι εγγενής στην ανθρωπότητα.
Η εξουσία —η οποία πάντα έχει κακές προθέσεις— είναι πολύ πρόθυμη να μας αφήσει μόνους, να μας εγκλωβίσει σε ένα ηθικολογικό κουκούλι ή μια ουτοπία: θα γίνουμε πιο εύκολα θύματα του βίαιου. Μας θέλει σωματικά και ηθικά αφοπλισμένους. Και επίσης αδαείς (με την έννοια ότι δεν γνωρίζουμε την πραγματικότητα) παρά τα πτυχία και τα μεταπτυχιακά μας. Δεν μπορούμε να αντιδράσουμε στο κακό απλώς αποδοκιμάζοντάς το ή μη συμμετέχοντας προσωπικά, ακόμα κι αν πρόκειται για ευγενείς πράξεις. Για να αλλάξουμε τα πράγματα, πρέπει να αποδεχτούμε και ακόμη και να εμπλακούμε σε σκληρή, μερικές φορές βίαιη, σύγκρουση. Οι κακοί το γνωρίζουν αυτό, κατανοούν την αδυναμία μας και συχνά κερδίζουν με απλές απειλές. Η αντίδραση είναι ηθικό και πολιτικό καθήκον. Οι νεότερες γενιές —ειδικά οι άνδρες— έχουν μεγαλώσει ενάντια στη φύση και απεχθάνονται τη βία, ακόμα και όταν χρησιμοποιείται για να υπερασπιστεί τον εαυτό του, την οικογένειά του, τον λαό του, την περιουσία του και τις αρχές του. Κάποιος είναι ελεύθερος στο βαθμό που είναι πρόθυμος να αγωνιστεί για αυτό που πιστεύει. Ακόμα και σωματικά. Διαφορετικά, είμαστε στο έλεος των νταήδων, της αγέλης, της εξουσίας, των εισβολέων και των εχθρών. Και υπάρχουν: ο Καρλ Σμιτ έγραψε ότι όταν κάποιος μας θεωρεί τέτοιους, πρέπει να το παραδεχτούμε και να συμπεριφερθούμε κι εμείς σαν εχθροί. Άσχημο, δυσάρεστο, αλλά είναι το μάθημα των χιλιετιών, το οποίο δεν θα αλλοιωθεί από καμία μάταιη παράκληση να μας αφήσουν στην ησυχία τους.
Μια κοινωνία που αφαιρεί την έννοια της σύγκρουσης, της αντιπαράθεσης και του κινδύνου καταδικάζει τον εαυτό της σε ηθική ατροφία. Η αφαίρεση, η απόρριψη και η δαιμονοποίηση της σύγκρουσης δεν έχει δημιουργήσει ειρηνικές γενιές: έχει παράγει λεγεώνες υποκριτών, ναρκισσιστών ανίκανων να ανεχθούν την απογοήτευση ή να αντιμετωπίσουν εμπόδια, και ατόμων επιρρεπών στη δειλία προκειμένου να αποφύγουν την καταπίεση, όπως στον αχαλίνωτο εκφοβισμό των αδύναμων. Χωρίς αποφασιστικότητα και ικανότητα αντίδρασης, η περιφρόνηση για τους άλλους μεγαλώνει, αυτή των χειρότερων, των βίαιων, εκείνων που εκμεταλλεύονται την ευθραυστότητα, τη ντροπαλότητα και την επιθυμία να μείνουν μόνοι των αγνών ψυχών. Στην απογοήτευση τής νεαρού φυσικού, αναγνωρίζουμε τα ελαττώματα μιας ζαχαρωμένης, αναισθητοποιημένης υπαρξιακής αφήγησης, που δοκιμάζεται από τη σκληρή πραγματικότητα. Κανείς δεν θα μας αφήσει μόνους όσο συνεχίζουμε να συγχέουμε την πραότητα με την ασπόνδυλη, την ευγένεια με την εξάλειψη της σύγκρουσης - ηθικής αλλά και υλικής - όσο συγχέουμε τη δύναμη και το σθένος με τη βία, τη φαντασία με την πραγματικότητα, αιχμαλώτους ενός ηθικού αφοπλισμού που θα εκμεταλλευτούν κυνικοί, εγκληματίες και κακοπροαίρετοι άνθρωποι.
Ο κόσμος είναι αυτός που είναι. Όποιος θέλει να τον αλλάξει -δικαίωμα κάθε γενιάς- δεν πρέπει να περιμένει ειρήνη, αλλά μια σκληρή μάχη. Ο Ηράκλειτος έγραψε ότι ο Πόλεμος, η σύγκρουση, «είναι ο πατέρας όλων των πραγμάτων, όλων των βασιλιάδων· και αποκαλύπτει μερικούς ως θεούς και άλλους ως ανθρώπους, υποδουλώνει μερικούς και ελευθερώνει άλλους». Πράγματι, είναι ένα μάθημα που προειδοποιεί ενάντια στις απλουστεύσεις, τις φαντασιώσεις και την αυτάρεσκη φιλανθρωπία. Το έγγραφο των αντιρρησιών αφηγείται, με εμπνευσμένο τόνο, την ιστορία μιάς πτυχιούχου φυσικής (είναι πρόθυμοι να τονίσουν με τιμητικές διακρίσεις) που προσλήφθηκε από την Google για να εργαστεί στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Η νεαρή γυναίκα, απελπισμένη, παραιτήθηκε από τη δουλειά όταν συνειδητοποίησε ότι η εργασία της είχε στρατιωτικούς σκοπούς. Συγχαρητήρια για το θάρρος της, φυσικά. Ωστόσο, η αφέλεια ενός λαμπρού πτυχιούχου που γνωρίζει πολύ λίγα για την ανθρώπινη φύση είναι εκπληκτική. Από τότε που οι άνθρωποι ανακάλυψαν πώς να τιθασεύουν τη φωτιά, το είδος μας δεν έχει σταματήσει να χρησιμοποιεί τις ανακαλύψεις του εναντίον των συνανθρώπων του. Ξεκίνησε καίγοντας τις καλύβες και τις καλλιέργειες άλλων ανθρώπων, και δεν έχει σταματήσει.
Ακριβώς επειδή γνωρίζει τους μηχανισμούς της Τεχνητής Νοημοσύνης εκ των έσω, η φυσικός θα έπρεπε να είχε κατανοήσει το ανατρεπτικό της πεδίο εφαρμογής και να είχε προχωρήσει πέρα από την εύκολη παρατήρηση ότι η τεχνολογία δεν είναι ουδέτερη. Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι εργαλείο, αλλά ένας τεράστιος μηχανισμός για την αναδιαμόρφωση του ανθρώπινου πλάσματος, της σκέψης του και τού πεπρωμένου του. Θα μπορούσε να το είχε σκεφτεί αυτό, από το αποκορύφωμα των σπουδών της, και να φανταστεί ότι ο στρατιωτικός τομέας - η θέληση για δύναμη που εφαρμόζεται στην καταστροφή του Άλλου, του εχθρού - θα γινόταν κινητήρια δύναμη. Ο Χάιντεγκερ είχε δίκιο: η τεχνική κουλτούρα είναι μια ακρωτηριασμένη, μη στοχαστική σκέψη.
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη στον πόλεμο με αηδιάζει», φωνάζει το κορίτσι, «αλλά ακόμη και το Διαδίκτυο, ο ακρογωνιαίος λίθος της τεχνολογίας των πληροφοριών, ήταν στρατιωτική εφεύρεση.
Θα θέλαμε να επισημάνουμε και άλλα προβλήματα με την Τεχνητή Νοημοσύνη: την κατάργηση της κριτικής σκέψης, την απώλεια της ελεύθερης βούλησης, την ανάθεση αποφάσεων, την επιτήρηση, την ικανότητα κυριαρχίας όσων την ελέγχουν, τον υβριδισμό με τις μηχανές και την επικράτηση του τεχνητού έναντι του φυσικού. Όλα αυτά τα αποτελέσματα αποκαλύπτονται σε ένα κείμενο που πρέπει να γνωρίζετε, την εγκύκλιο Magnifica Humanitas του Λέοντα ΙΔ΄ . Η νεαρή γυναίκα αποδοκιμάζει την παρακμή της ορθολογικής σκέψης, «εφαρμοσμένης αριστοτεχνικά σε επιστημονικά ερωτήματα ». Παραλείπει να σημειώσει ότι η ορθολογική σκέψη είναι μόνο μία πτυχή της ανθρώπινης εφευρετικότητας και ότι η τεχνολογία κυριαρχεί εργαλειακά στην επιστήμη.
Ο ηλικιωμένος γραφέας μπερδεύεται από την αφέλεια (ή την αρχή της έλλειψης πραγματικότητας) μιας άλλης πρότασης. Όσον αφορά τη δυσκολία αντιμετώπισης των πιέσεων στον κόσμο της εργασίας, προσεύχεται: «Ο Θεός να φυλάξει να θέσει σε κίνδυνο τις καριέρες μας ». Το πρόβλημα είναι: από τη μία πλευρά, ο ιδεαλισμός -όσο απλοϊκός κι αν είναι- από την άλλη, ο φόβος της ήττας. Αν κάποιος θέλει πραγματικά να μείνει μόνος του, υπάρχουν δύο εναλλακτικές: η συμμόρφωση ή η διαφυγή στην αδιαφορία. Αν δεν το δεχτεί αυτό (η συγγραφέας το έχει αποδείξει αυτό παραιτούμενη από τη δουλειά της), δεν έχει άλλη επιλογή από το να δεχτεί την πολεμική , τη σύγκρουση. Και να λερώσει τα χέρια της, γνωρίζοντας ότι οι μάχες μπορούν να χαθούν και ότι σε ζητήματα αρχής θα είναι πάντα μειοψηφία. Θα βιώσει απογοητεύσεις ακόμη χειρότερες από αυτές που βίωσε με την Google και θα ανακαλύψει τις χειρότερες πλευρές της ανθρωπότητας. Ακόμα και τις δικές της.
Μια μακρά σκέψη, όχι για να επιτεθώ σε κάποιον που κατά τα άλλα έχει καλές προθέσεις, αλλά για να αναγνωρίσω την αφοπλιστική ευθραυστότητα των τελευταίων γενεών, την αφέλεια στην οποία τις έχει βυθίσει το σύστημα και την αδυναμία της πολιτισμικής τους εκπαίδευσης. Η εποχή μας έχει ένα εγγενές ελάττωμα: την υποκριτική καταστολή. Όταν μια καλλιεργημένη και ανοιχτόκαρδη νεαρή γυναίκα γράφει, «Αφήστε μας ήσυχους!», αφαιρεί αυτό που αποδοκιμάζει. Η βία, ο κυνισμός και η επιθυμία για κυριαρχία υπάρχουν. Η ψευδώς φιλάνθρωπος εκπαίδευση, η γκρίνια και ο «αφοπλιστικός και αφοπλιστικός» πασιφισμός - μια κενή φράση, καλή μόνο για το συναίσθημα - δεν εξαλείφουν τις συγκρούσεις. Είτε μας αρέσει είτε όχι, η βία είναι εγγενής στην ανθρωπότητα.
Η εξουσία —η οποία πάντα έχει κακές προθέσεις— είναι πολύ πρόθυμη να μας αφήσει μόνους, να μας εγκλωβίσει σε ένα ηθικολογικό κουκούλι ή μια ουτοπία: θα γίνουμε πιο εύκολα θύματα του βίαιου. Μας θέλει σωματικά και ηθικά αφοπλισμένους. Και επίσης αδαείς (με την έννοια ότι δεν γνωρίζουμε την πραγματικότητα) παρά τα πτυχία και τα μεταπτυχιακά μας. Δεν μπορούμε να αντιδράσουμε στο κακό απλώς αποδοκιμάζοντάς το ή μη συμμετέχοντας προσωπικά, ακόμα κι αν πρόκειται για ευγενείς πράξεις. Για να αλλάξουμε τα πράγματα, πρέπει να αποδεχτούμε και ακόμη και να εμπλακούμε σε σκληρή, μερικές φορές βίαιη, σύγκρουση. Οι κακοί το γνωρίζουν αυτό, κατανοούν την αδυναμία μας και συχνά κερδίζουν με απλές απειλές. Η αντίδραση είναι ηθικό και πολιτικό καθήκον. Οι νεότερες γενιές —ειδικά οι άνδρες— έχουν μεγαλώσει ενάντια στη φύση και απεχθάνονται τη βία, ακόμα και όταν χρησιμοποιείται για να υπερασπιστεί τον εαυτό του, την οικογένειά του, τον λαό του, την περιουσία του και τις αρχές του. Κάποιος είναι ελεύθερος στο βαθμό που είναι πρόθυμος να αγωνιστεί για αυτό που πιστεύει. Ακόμα και σωματικά. Διαφορετικά, είμαστε στο έλεος των νταήδων, της αγέλης, της εξουσίας, των εισβολέων και των εχθρών. Και υπάρχουν: ο Καρλ Σμιτ έγραψε ότι όταν κάποιος μας θεωρεί τέτοιους, πρέπει να το παραδεχτούμε και να συμπεριφερθούμε κι εμείς σαν εχθροί. Άσχημο, δυσάρεστο, αλλά είναι το μάθημα των χιλιετιών, το οποίο δεν θα αλλοιωθεί από καμία μάταιη παράκληση να μας αφήσουν στην ησυχία τους.
Μια κοινωνία που αφαιρεί την έννοια της σύγκρουσης, της αντιπαράθεσης και του κινδύνου καταδικάζει τον εαυτό της σε ηθική ατροφία. Η αφαίρεση, η απόρριψη και η δαιμονοποίηση της σύγκρουσης δεν έχει δημιουργήσει ειρηνικές γενιές: έχει παράγει λεγεώνες υποκριτών, ναρκισσιστών ανίκανων να ανεχθούν την απογοήτευση ή να αντιμετωπίσουν εμπόδια, και ατόμων επιρρεπών στη δειλία προκειμένου να αποφύγουν την καταπίεση, όπως στον αχαλίνωτο εκφοβισμό των αδύναμων. Χωρίς αποφασιστικότητα και ικανότητα αντίδρασης, η περιφρόνηση για τους άλλους μεγαλώνει, αυτή των χειρότερων, των βίαιων, εκείνων που εκμεταλλεύονται την ευθραυστότητα, τη ντροπαλότητα και την επιθυμία να μείνουν μόνοι των αγνών ψυχών. Στην απογοήτευση τής νεαρού φυσικού, αναγνωρίζουμε τα ελαττώματα μιας ζαχαρωμένης, αναισθητοποιημένης υπαρξιακής αφήγησης, που δοκιμάζεται από τη σκληρή πραγματικότητα. Κανείς δεν θα μας αφήσει μόνους όσο συνεχίζουμε να συγχέουμε την πραότητα με την ασπόνδυλη, την ευγένεια με την εξάλειψη της σύγκρουσης - ηθικής αλλά και υλικής - όσο συγχέουμε τη δύναμη και το σθένος με τη βία, τη φαντασία με την πραγματικότητα, αιχμαλώτους ενός ηθικού αφοπλισμού που θα εκμεταλλευτούν κυνικοί, εγκληματίες και κακοπροαίρετοι άνθρωποι.
Αδύναμοι, δειλοί, υποτακτικοί: ακόμα και τότε δεν μας αφήνουν σε ησυχία.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου