Κυριακή 22 Νοεμβρίου 2026

Η τρέλα διακυβεύεται


Στίς Ηνωμένες Πολιτείες έχει ξεσπάσει ένα είδος πανδημίας: άνθρωποι που έχασαν τη δουλειά τους, εταιρείες που έλαβαν ειδική άδεια, σπασίκλες που άλλαξαν τις περιοχές Xbox τους στη Νέα Ζηλανδία για να αποκτήσουν το Grand Theft Auto VI πριν φτάσει στην Καλιφόρνια. Τι είναι; Ένα κοινότοπο βιντεοπαιχνίδι που προσομοιώνει την κλοπή πολυτελών αυτοκινήτων, ληστείες, μαζικές δολοφονίες, τροχαία ατυχήματα πεζών και άσκοπη βία - όλα αυτά είναι εξαιρετικά δημοφιλή στην άλλη άκρη του Ατλαντικού, αλλά τώρα είναι και κάπως δημοφιλή εδώ. Στην πραγματικότητα, η Ιταλία είναι η ευρωπαϊκή χώρα όπου ο πυρετός των παιχνιδιών φαίνεται να είχε τον μεγαλύτερο αντίκτυπο, τουλάχιστον σύμφωνα με το γεγονός ότι τα αιτήματα για διακοπές στις 19 Νοεμβρίου, την επίσημη ημερομηνία κυκλοφορίας του παιχνιδιού, αυξήθηκαν σε σύγκριση με την ίδια ημέρα του προηγούμενου έτους. Αλλά αυτά είναι στατιστικά στοιχεία που βασίζονται σε μικρούς, ασήμαντους αριθμούς, και ακόμα κι αν ήταν αληθινά, δεν θα ήταν τίποτα σε σύγκριση με το κύμα της αμερικανικής τρέλας. Στον δυτικό κόσμο, η εφηβεία προφανώς διαρκεί μέχρι την ηλικία των 70 ετών, και μετά από αυτό, είναι πολύ αργά για να γίνει κανείς ενήλικας.

Ίσως αυτός είναι ο λόγος που οι μεγάλες εφημερίδες, όλες χτισμένες σε μια παιδαριώδη μανιχαϊστική εικόνα του κόσμου που προσπαθούν μάταια να παρουσιάσουν περίπλοκη, επιδίδονται σε ενθουσιώδεις κριτικές για το Grand Theft Auto VI και μάλιστα απολαμβάνουν τον ρεαλισμό των όπλων: άλλωστε, δεν είμαστε σε έναν πόλεμο που διεξάγεται σαν βιντεοπαιχνίδι, μέχρι να μας εμπλέξει άμεσα; Πράγματι, θα μπορούσε κανείς να πει ότι μεγάλο μέρος του δυτικού ανηθικισμού και της αποσύνδεσής του από την πραγματικότητα πηγάζει ακριβώς από την ψυχαναγκαστική χρήση βιντεοπαιχνιδιών, που τώρα εκτείνεται σε δύο γενιές, όπου όλα πάνε καλά, όπου κάποιος είναι πάντα ασφαλής, τουλάχιστον σωματικά, και αν τα πράγματα πάνε στραβά, ξεκινούν από την αρχή. Πρακτικά διπλωματία του ΝΑΤΟ, θα μπορούσε κανείς να πει. Και θα αποφύγω να συζητήσω την πιο μπαγιάτικη κοινωνιολογία της Κυριακής, διάσπαρτη άφθονα στις κριτικές: την αναπόφευκτη ότι το Grand Theft Auto VI είναι μια καρικατούρα της Αμερικής, με την εμμονική επίδειξη πλούτου, βίας και καταναλωτισμού. Δεν είναι καθόλου καρικατουριάρικο, αν όχι κάτι ρεαλιστικό, και σε κάθε περίπτωση, αυτό αναζητούν όσοι το παίζουν: θέλουν να είναι οι πρωταγωνιστές αυτού ακριβώς του κόσμου επειδή είναι αυτός στον οποίο αναφέρεται φροϋδικά. Αλλά για όνομα του Θεού, όπως το θέτει η εφημερίδα του Τορίνο, «το παιχνίδι φαίνεται να ανταμείβει τη συμπεριφορά ενός επαγγελματία εγκληματία έναντι της αδιάκριτης βίας». Ποιον νοιάζει, είναι πραγματικά προηγμένο.

Ωστόσο, αυτή η έκδοση του Grand Theft Auto V παρουσιάζει μια νέα ανατροπή: ο πρωταγωνιστής - ο οποίος ξεκινά την άνοδό του ως μικροέμπορος ναρκωτικών - έχει μια κοπέλα. Για να ξεκλειδώσει την επόμενη ληστεία ή σφαγή, πρέπει να κάνει τα ψώνια για εκείνη, να φροντίσει τις δουλειές του σπιτιού, να την πάει μια ρομαντική βόλτα στην παραλία κατά τη δύση του ηλίου, να της φέρει ένα μπουκέτο λουλούδια ή ένα δώρο. Και επιπλέον, δέχεται ένα καλό ξύλο αν κοιτάξει άλλες γυναίκες. Άλλωστε, εκείνη συμμετέχει πιστά σε κάθε φόνο. Με λίγα λόγια, ένα πρωτόγονο ελάχιστο συναισθηματικής νοημοσύνης, ακόμη και άσεμνα στερεότυπο, εισάγεται σε ένα πλαίσιο στο οποίο οι σφαγές ή οι ληστείες έχουν σημασία, και το οποίο οι θαυμαστές περιμένουν με ανυπομονησία εδώ και 13 χρόνια, δεδομένου ότι το προηγούμενο βιντεοπαιχνίδι κυκλοφόρησε το 2013. Έτσι, θα μπορούσε κανείς να πει ότι όλη η Αμερική είναι εδώ, με άφθονη Jessie James και λίγη Doris Day. Αλλά, ξέρετε, τι μπορείτε να περιμένετε από μια χώρα όπου εκατομμύρια άνθρωποι (σχεδόν 34 εκατομμύρια την πρώτη μέρα) σκύβουν προς τα πίσω για να γίνουν οι πρωταγωνιστές κάθε είδους αποτρόπαιων πράξεων;

Δεν υπάρχουν σχόλια: