Σάββατο 28 Φεβρουαρίου 2026

Η Κληρονομιά του Βρετανικού Αποικισμού

Daniele Perra - 28 Φεβρουαρίου 2026

Η Κληρονομιά του Βρετανικού Αποικισμού

Πηγή: Ντανιέλε Πέρα

Πάντα μας οδηγούν στο να σκεφτόμαστε τους «κακούς» ως τους Ρώσους, τους Γερμανούς του παρελθόντος, τους Ιρανούς σήμερα, και ούτω καθεξής. Στην πραγματικότητα, ο βρετανική αποικιοκρατία, με τις μετααποικιακές του συνέπειες, έχει προκαλέσει μεγαλύτερη ζημιά από την βουβωνική πανώλη, από την Εγγύς Ανατολή (σκεφτείτε απλώς το παλαιστινιακό ζήτημα) μέχρι την ινδική υποήπειρο. Ακόμα και η τρέχουσα σύγκρουση Πακιστάν-Αφγανιστάν είναι προϊόν αυτής της τεράστιας ιστορικής καταστροφής που ονομάζεται Βρετανική Αυτοκρατορία. Το 1893, περίπου συμπίπτοντας με το τέλος του «Μεγάλου Παιχνιδιού» με την τσαρική Ρωσία, ο Σερ Μόρτιμερ Ντουράντ χάραξε μια γραμμή στον χάρτη που υποτίθεται ότι οριοθετούσε τις αντίστοιχες ζώνες επιρροής μεταξύ Αφγανιστάν και Βρετανικής Ινδίας. Οι Αφγανοί, σε αντίθεση με τους Βρετανούς, δεν το θεώρησαν ποτέ μόνιμο διεθνές σύνορο, ειδικά δεδομένου ότι χώριζε τα εδάφη που κατοικούν οι Παστούν, η πλειοψηφική εθνοτική ομάδα του Αφγανιστάν. Και, στην πραγματικότητα, αυτή η γραμμή δεν αντιπροσώπευε ποτέ πραγματικά σύνορα. Η Καμπούλ επέλεξε να ψηφίσει κατά της ένταξης του Πακιστάν στον ΟΗΕ. Μεταξύ της δεκαετίας του 1950 και του 1960, υποστήριξε το σχέδιο του «Μεγάλου Παστούνιαν» και οι ίδιοι οι Παστούν κινούνταν πάντα με μεγάλη ελευθερία εκατέρωθεν των συνόρων, τόσο κατά τη διάρκεια του πολέμου κατά των Σοβιετικών όσο και κατά τη διάρκεια της καταστροφικής αμερικανικής κατοχής.
Το Πακιστάν έχει υποστηρίξει τους Ταλιμπάν στο παρελθόν με τον σαφή σκοπό της εγκαθίδρυσης μιας πιθανής φιλοπακιστανικής κυβέρνησης στην Καμπούλ, ικανής να δώσει στο Ισλαμαμπάντ στρατηγικό βάθος σε περίπτωση πολέμου με την Ινδία και να αναγνωρίσει τη Γραμμή Ντουράντ. Οι Ταλιμπάν, ωστόσο, υιοθέτησαν γρήγορα μια πιο εθνικιστική στάση από ό,τι είχε φανταστεί το Ισλαμαμπάντ. Η τρέχουσα σύγκρουση (που αποκαλείται «ανοιχτός πόλεμος» από τον υπουργό Εξωτερικών του Πακιστάν) πηγάζει από την κατάρρευση της συμφωνίας του Οκτωβρίου 2025 που υποστηρίχθηκε από την Τουρκία, το Κατάρ και τη Σαουδική Αραβία, και από αμοιβαίες κατηγορίες. Το Πακιστάν κατηγορεί την Καμπούλ ότι υποστηρίζει τους λεγόμενους Πακιστανούς Ταλιμπάν και άλλες αποσχιστικές ομάδες στο Μπαλουχιστάν, οι οποίοι δραστηριοποιούνται στην αποσταθεροποίηση εμπορικών οδών που συνδέονται με τον Κινεζικό Δρόμο του Μεταξιού (σαμποτάζ του CPEC, για παράδειγμα, ή των οδών που συνδέουν την Κίνα και το Ιράν). Η Καμπούλ, με τη σειρά της, κατηγορεί το Ισλαμαμπάντ ότι υποστηρίζει το ISIS-K. Ένας στρατηγικός εχθρός των Αφγανών Ταλιμπάν, ο οποίος, με τη σειρά του, είναι από καιρό σύμμαχος των Πακιστανών Ταλιμπάν στις επιθέσεις τους σε κινεζικές υποδομές. Πρόκειται για μια πολυεπίπεδη γεωπολιτική σύγκρουση στην οποία υπάρχουν τουλάχιστον δύο ελέφαντες στο δωμάτιο: οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ινδία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες χαιρετίζουν την περιφερειακή αποσταθεροποίηση που αποδυναμώνει τον σύμμαχο του Πεκίνου (Πακιστάν) και τα έργα υποδομής του. Η Ινδία στοχεύει στην ανοικοδόμηση των σχέσεων με το Αφγανιστάν για να αναβιώσει το στρατηγικό όνειρο της εποχής Καρζάι: τη συντριβή του Πακιστάν και από τις δύο πλευρές. Αυτό έχει στερήσει από την Καμπούλ τη δυνατότητα να κατασκευάσει εμπορικές οδούς με την Ινδία, οι οποίες αναγκαστικά θα περνούσαν από το έδαφός της. Ο εμπορικός καταναγκασμός, στην πραγματικότητα, παραμένει το πιο ισχυρό όπλο του Πακιστάν (παρά την προφανή στρατιωτική του υπεροχή) για να κρατήσει τους Αφγανούς Ταλιμπάν σε απόσταση

Δεν υπάρχουν σχόλια: