Τετάρτη 25 Φεβρουαρίου 2026

Ἐφηβεία, γάμος, ἀγαμία/Πορεία πρός τήν ὡριμότητα. 10

Συνέχεια από: Tρίτη 24 Φεβρουαρίου 2026

ΑΠΟΜΑΓΝΗΤΟΦΩΝΗΜΕΝΕΣ ΟΜΙΛΙΕΣ Α. ΣΥΜΕΩΝ ΚΡΑΓΙΟΠΟΥΛΟΥ
Συνάξεις γιά νέους
Ἐφηβεία, γάμος, ἀγαμία
Τόμος Α΄
Πορεία πρός τήν ὡριμότητα.
Anima, animus.

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
A 10

Ἡ κρίση τῆς ἐφηβικῆς ἡλικίας


Ἀναπόφευκτη και περαστική


Κατά τη διάρκεια τῆς ἐφηβικῆς ἡλικίας, θά μποροῦσε κανείς νὰ πεῖ ὅτι, λόγῳ τοῦ ὅτι ἀκριβῶς συμβαίνουν ὅλα αὐτά πού ἔχουμε μέχρι τώρα ἀνα-φέρει, δημιουργείται πραγματικά μιά κρίση, ἡ κρίση, ὅπως λέγεται, τῆς ἐφηβικῆς ἡλικίας. Ἔχουν γραφτεῖ καί εἰδικά βιβλία, καί ὑποθέτω ὅτι λίγο πολύ τὰ ἔχουμε ὑπ' ὄψιν μας καὶ τὰ ρίχνουμε και μια ματιά, ὅποτε βέβαια θέλουμε να λύσουμε τα προβλήματα πού ἐμφανίζονται. Δημιουργείται ὄντως μιά κρίση, λόγῳ τῆς ἐπαναστάσεως πού ἐκδηλώνεται μέσα στόν ἄνθρωπο: βιολογική, ψυχολογική, διανοητική, σωματική ἐπανάσταση.

Οἱ μεγάλοι πρέπει νὰ ἔχουν ὑπ' ὄψιν τους ὅτι οἱ ἐκδηλώσεις τοῦ ἐφήβου εἶναι μια κρίση, καί εἶναι κάτι τὸ ὁποῖο θὰ περάσει. Δηλαδή, ὁ νέος τῶν δεκαπέντε, τῶν δεκαοκτώ, τῶν εἴκοσι ἐτῶν εἶναι ὑπὸ τὴν ἐπήρεια αὐτῆς τῆς κρίσεως, ἡ ὁποία θα περάσει. Εἶναι ὑπό το κράτος τῆς ἐπαναστάσεως αὐτῆς καὶ τῶν ἐξελίξεων στον ὅλο ὀργανισμό του, καὶ ζεῖ μέσα σ' αὐτή την παραζάλη πού δημουργεῖ ἡ κρίση, ζεῖ μέσα στο ξεδίπλωμα που γίνε-ται στην ὕπαρξή του. Επιτρέψτε μου νὰ πῶ ὅτι για μερικούς αὐτή ἡ κρίση συνεχίζεται μέχρι τὰ εἴκοσι πέντε ἤ καί σε μεγαλύτερη ακόμη ηλικία.

Οἱ μεγάλοι, οἱ γονεῖς καὶ οἱ δάσκαλοι ἀκόμη, πρέπει νὰ τὸ ξέρουν αὐτό, ὅτι δηλαδή ὄντως ὁ νέος περνάει μιά κρίση, ἀλλὰ εἶναι περαστική, και ἑπομένως, ἀνάλογη νά εἶναι ἡ στάση τους ἀπέναντι στούς νέους αὐτῆς τῆς ἡλικίας. Συνήθως, βλέποντας τις παράξενες ἐκδηλώσεις, βλέποντας τὴν ἀδικαιολόγητη ἢ μᾶλλον τήν ἀνεξήγητη, τὴν ἀλλόκοτη συμπεριφορά τῶν νέων, τρομοκρατοῦνται. Καί φυσικά ἡ ὅλη στάση τους ἐπηρεάζεται ἀπὸ αὐτὸν τὸν πανικό πού ὑφίστανται, καί ἑπομένως δέν φέρονται –πρέπει να το ποῦμε- πάντοτε σωστά.

Παράλληλα ὅμως καί οἱ νέοι πρέπει να ξέρουν ὅτι αὐτή ἡ κρίση εἶναι κάτι περαστικό. Να το ξέρουν αὐτό, ὄχι μόνο γιὰ νὰ μὴν τρομοκρατηθούν ἀπὸ ἐκεῖνα πού παρουσιάζονται μέσα τους καί δη μιουργοῦν μιὰ ἄσχημη διάθεση καί κατάσταση, ἀλλὰ καὶ γιὰ νὰ μὴν ἔχουν πολλή-πολλή έμπιστοσύνη στα βιώματα καί στήν ὅλη κατάσταση που ζοῦν κατά την περίοδο τῆς κρίσεως.

Ἐγώ θά ἔλεγα καὶ γενικά νὰ μὴν ἔχουμε ἀπόλυτη ἐμπιστοσύνη σ' αὐτὸ τὸ ὁποῖο βιώνουμε καὶ σ' αὐτό τό ὁποῖο, μὲ τὸν ἕναν ἢ τὸν ἄλλο τρόπο, αἰσθανόμαστε καί σκεπτόμαστε. Εἶναι ἀποδεδειγμένο –ὁ καθένας μας το ξέρει ὅτι ἀλλιῶς σκεπτό μαστε φέτος καί ἀλλιῶς σκεπτόμασταν πέρσι. Το ξέρει ὁ καθένας μας ὅτι ἐμεῖς οἱ ἴδιοι, που κάποια πράγματα πέρσι τα θεωρούσαμε σωστά, ἀληθινά, καλά, καί θέλαμε, τρόπον τινά, νὰ τὰ παραδεχθούν καὶ οἱ ἄλλοι ὅπως τὰ παραδεχόμασταν ἐμεῖς καὶ νὰ τὰ ἐπιβάλουμε, ἄν γίνεται, στοὺς ἄλλους, φέτος ἀναθεωροῦμε τή στάση που εἴχαμε ἀπέναντι σ' αὐτά καί ἀλλάζουμε γνώμη. Καί μάλιστα, τις πιο πολλές φορές ἡ γνώμη μας εἶναι τελείως ἀντίθετη ἀπὸ αὐτὴν ποὺ εἴχαμε πέρσι. Ἐάν λοιπόν σε κάθε ἄνθρωπο συμβαίνει αὐτό, πολύ περισσότερο συμ-βαίνει στούς νέους, οἱ ὁποῖοι περνοῦν τὴν κρίση τῆς ἐφηβείας.

Οἱ νέοι που περνοῦν αὐτή την κρίση, μακάρι νὰ μποροῦσαν νὰ σκεφθούν το θέμα εἶναι πῶς θά σκεφθούν, καὶ ποιός θὰ τοὺς πείσει να σκεφθοῦν ἔτσι ὅτι ἡ κρίση αὐτή εἶναι μια φυσιολογική, θά ἔλεγε κανείς, ἀναταραχή καί εἶναι ἀναπόφευκτη, ἀλλὰ εἶναι περαστική. Θὰ ἔρθει μέρα πού ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐκδηλώνονται στον ὅλο ψυχοσωματικό ὀργανισμό τους θα κατασταλάξουν, θα φορμαριστοῦν, θὰ τακτοποιηθοῦν, ὁπότε ὁ νέος θά εἶναι πιά ἐλεύθερος ἀπό αὐτή τήν κατάσταση, καί ἔτσι θὰ μπορεῖ νὰ σκεφθεῖ πιὸ ἐλεύθερα, πιὸ ἄνετα, ὥστε τελικά να μήν ἐπηρεάζεται πολύ ἀπό αὐτήν.

Πιστεύω δέν ξέρω ἄν κάνω πολύ μεγάλο λάθος- ὅτι οἱ νέοι, οἱ ὁποῖοι θα σκεφθούν κάπως ἔτσι καὶ θὰ τὰ ἔχουν αὐτὰ ὑπ' ὄψιν τους, θα προφυλάξουν τὸν ἑαυτό τους ἀπό πολλές μή καλές καταστάσεις, θὰ ἀποφύγουν πολλές κακοτοπιές, θα ἀποφύγουν ἐκδηλώσεις, βιώματα, πράξεις και γενικῶς τὴ ζωή ἐκείνη γιὰ τὴν ὁποία ἀργότερα οἱ ἴδιοι θα μετανιώσουν.

Χρειάζεται καί οἱ μεγάλοι νὰ τὸ ἔχουν αὐτὸ ὑπ' ὄψιν τους. Ἐγώ προσωπικῶς τὸ λαμβάνω αὐτό ὑπ' ὄψιν μου. Ἔχω τή γνώμη ὅτι δὲν πέφτω ἔξω· καί νομίζω ὅτι τελικά τά πράγματα ὁδηγοῦνται ἐκεῖ πού πρέπει νὰ ὁδηγηθούν. Ὅταν δηλαδή ἔρθει μιά μητέρα να παραπονεθεῖ γιὰ τὸν γιό της, για την κόρη της, πού, καθώς διανύει τὴν ἐφηβική ἡλι-κία, εἶναι ἔτσι, εἶναι ἀλλιῶς, δέν συμμερίζομαι, ἄν θέλετε νὰ πῶ ἔτσι, τὴν ἀγωνία καί τήν ὅλη ταραχή πού ἔχει αὐτή ἡ μητέρα. Πιστεύω δηλαδή ὅτι, μό-λις περάσει ἡ κρίση καί κατασταλάξουν, φορμαριστοῦν, ὅπως εἴπαμε, αὐτά πού ἐκδηλώνονται στον ψυχοσωματικό ὀργανισμό του νέου, θά φρονιμέψει -μέ τήν καλή ἔννοια τῆς λέξεως, γιατί ὑπάρχει δυστυχῶς καί κακή ἔννοια- ὁ γιός ἢ ἡ κόρη, ἄν πρόκειται γιὰ ἄνθρωπο νηφάλιο, συνετό, ἰσορροπημένο, γιὰ ἄνθρωπο πού ἔχει διάθεση να πιστέψει, και θά ἀναλάβει τὴν εὐθύνη τῶν πράξεών του καὶ θὰ προχωρήσει πιό ὁμαλά στη ζωή.

Ἀπό τήν ἄλλη πλευρά, ὅταν ἔχω διάλογο με ἕνα νέο, εἴτε δεκαοκτώ χρονών εἴτε εἴκοσι εἶτε εἴκοσι πέντε ἤ καί τριάντα χρονῶν, γιὰ τὰ προβλή ματά του, καί διαπιστώνω ὅτι ὑπάρχουν ἀκόμη μέσα του διαταραχές, ἀναστατώσεις –ὅλα αὐτά τά ἀλλόκοτα πράγματα, ἀπομεινάρια ἀπὸ τὴν ἐφηβική ἡλικία- ἄν τυχόν ὁ νέος εἶναι τρομοκρατημένος, ταραγμένος καί ἀνήσυχος, δὲν συμμερίζομαι αὐτὴ τή διάθεσή του. Οὔτε πάλι, καθώς βλέπω τον νέο ἤ τη νέα νὰ εἶναι σε μια κατάσταση πού δέν δείχνει ἀκόμη ὅτι θὰ πάει μπροστά, σχηματίζω τή γνώμη ὅτι δὲν ἔχω νὰ περιμένω κάτι ἀπό τὸν ἄνθρωπο αὐτόν. Μόλις κατασταλάξουν τα πράγματα, καινούργιες ἰδέες καὶ καινούργιες σκέψεις θα ξεπηδή-σουν, καὶ θὰ ἐμφανισθοῦν καινούργια βιώματα πιό συνετά, πιό φρόνιμα, πιό γνήσια, πιὸ ἀνεπηρέαστα ἀπὸ τὴν παραζάλη καὶ ἀπὸ τὴν ἀλογία, γιατί κυρίως ὁ ἔφηβος, κατά κάποιον τρόπο, παραλογίζε ται. Ὅπως λέει ὁ Ὅμηρος, οἱ νέοι ἔχουν το μυαλό πιο πάνω ἀπό τίς τρίχες τῆς κεφαλῆς.

Δεν υπάρχουν σχόλια: