Η Πατριαρχική ομιλία για τα τέσσερα χρόνια πολέμου στην Ουκρανία
ΟΜΙΛΙΑ της Αυτού Παναγιότητος του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου – Τέταρτη Επέτειος της Εισβολής στην Ουκρανία – Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων, Πατριαρχικός Ναός Αγίου Γεωργίου, Φανάρι, 24 Φεβρουαρίου 2026Σεβαστοί Πατέρες,
Εξοχώτατε Γενικέ Πρόξενε της Ουκρανίας,
Εξοχότητες,
Εντιμότατοι Γενικοί Πρόξενοι και διακεκριμένοι εκπρόσωποι του Διπλωματικού Σώματος,
Εκλεκτά μέλη της τοπικής ουκρανικής κοινότητας,
Αγαπητοί εν Χριστώ,
Στεκόμαστε μαζί στη Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων, μέσα στη νηφάλια κατανυκτική ομορφιά αυτής της πρώτης εβδομάδας της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Σε αυτή την αρχαία ακολουθία, μεταλαμβάνουμε το Σώμα και το Αίμα του Κυρίου μας — Δώρα ήδη αγιασμένα — όχι μόνο για πρόσκαιρη παρηγορία, αλλά για να μεταφέρουμε αυτήν την ιερή ζωή στα σκοτάδια του κόσμου. Η Λειτουργία αυτή μάς καλεί σε βαθιά δέηση· είναι ο τρόπος με τον οποίο η Εκκλησία αναπνέει μέσα από τον πόνο ενός τραυματισμένου κόσμου.
Την ίδια αυτή ημέρα, ένα ακόμη βάρος αναπαύεται στις καρδιές μας. Τέσσερα χρόνια έχουν πλέον παρέλθει από την εξαπόλυση της ολοκληρωτικής ένοπλης επίθεσης κατά της κυριαρχίας της Ουκρανίας — μιας αδιάκοπης εκστρατείας που έχει σημαδέψει τη γη και έχει διαρρήξει τις ζωές αναρίθμητων οικογενειών. Βλέπουμε τις άδειες καρέκλες στο τραπέζι: μητέρες και πατέρες να περιμένουν τα παιδιά τους, σύζυγοι τους άνδρες τους, και μικρά αγόρια και κορίτσια να αναζητούν στον ορίζοντα την επιστροφή του πατέρα. Πόλεις που άλλοτε έσφυζαν από ζωή τώρα σιωπούν, με τις στέγες τους κατεστραμμένες και τους δρόμους τους ερημωμένους. Τόσοι πολλοί υπομένουν τον εκτοπισμό, ποθώντας το γνώριμο κατώφλι ενός σπιτιού που ίσως δεν υπάρχει πλέον.
Καθώς τα χρόνια συσσωρεύονται, υπάρχει μια φυσική ανθρώπινη αντίδραση προς την απονέκρωση — ένα αργό άμβλυνμα της λύπης, ώστε η ζωή απλώς να συνεχιστεί. Κι όμως, δεν μπορούμε να επιτρέψουμε στον κόσμο να θεωρήσει αυτή τη συνεχιζόμενη τραγωδία ως κάτι συνηθισμένο ή αναπόφευκτο. Κάθε απώλεια δεν είναι στατιστικό στοιχείο· είναι μια ιερή ζωή, φέρουσα το μοναδικό αποτύπωμα του Θεού. Οφείλουμε να φυλάξουμε τις καρδιές μας από τη σκληρυμένη αδιαφορία, διότι το να λησμονούμε τον πόνο των άλλων αποτελεί και αυτό μορφή πνευματικής ένδειας.
Κατά την αγία αυτή ημέρα, η Εκκλησία τιμά επίσης την Πρώτη και Δευτέρα Εύρεση της τιμίας κεφαλής του Αγίου Προφήτου, Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου. Υπήρξε κήρυκας της αληθείας, του οποίου η μαρτυρία ήταν τόσο ενοχλητική για τις εξουσίες της εποχής του, ώστε επιχείρησαν να τον σιγήσουν με τη βία. Η φωνή του εσίγησε και το όργανο της μαρτυρίας του εκρύβη στη γη. Όμως η αλήθεια δεν μπορούσε να περιοριστεί· επανεμφανίσθηκε, κινούμενη κάτω από την επιφάνεια έως την ώρα της αποκαλύψεώς της. Αυτή η «εύρεση» μάς υπενθυμίζει ότι όσοι θάβουν την αλήθεια επιτυγχάνουν μόνο να καθυστερήσουν την εμφάνισή της.
Η εικόνα αυτή αντηχεί με την αντοχή του ουκρανικού λαού. Επί αιώνες διέσωσαν την πίστη τους, τη γλώσσα τους και την πολιτιστική τους κληρονομιά, μέσα σε πιέσεις που στόχευαν να τους εξαφανίσουν στη σκιά μεγαλύτερων αυτοκρατοριών. Οι απόπειρες καταστολής του πνεύματος ενός λαού μπορεί να προκαλέσουν βαθιά τραύματα, αλλά δεν δύνανται να εξαλείψουν τη ζωή που ενυπάρχει μέσα του. Ο πόθος για ελευθερία και η δυνατότητα να ζει κανείς σύμφωνα με τη συνείδησή του είναι θεόσδοτες πραγματικότητες, που δεν μπορούν να εκριζωθούν με τη βία.
Σε αυτόν τον σεπτό τόπο, επαναλαμβάνουμε τη σταθερή μέριμνα της Μητρός Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως για την Ουκρανία. Από τα ύδατα του Δνείπερου, κατά το Βάπτισμα των Ρως του Κιέβου, έως την παρούσα ώρα, οι δεσμοί μας έχουν διαμορφωθεί μέσα από κοινή πίστη και κοινή ιστορία. Ο πόνος οπουδήποτε στην Ουκρανία γίνεται αισθητός εδώ στο Φανάρι, διότι όταν ένα μέλος του Σώματος του Χριστού διατρυπάται, ολόκληρο το Σώμα αιμορραγεί.
Υψώνουμε σήμερα τις προσευχές μας για εκείνους των οποίων οι ζωές αφαιρέθηκαν — όχι ως παράπλευρες απώλειες σε μια στρατηγική ισχύος, αλλά ως πολύτιμα πρόσωπα, των οποίων η απουσία αφήνει ένα κενό που καμία γεωπολιτική διευθέτηση δεν μπορεί να καλύψει. Προσευχόμαστε για όσους φέρουν τα αθέατα τραύματα της ψυχής· για οικογένειες που έχουν διαρραγεί· και για εκείνους που μετρούν τις ώρες μέσα στη ψυχρή σιωπή της αιχμαλωσίας. Προσευχόμαστε επίσης για τους φρουρούς του κατωφλίου — για όσους στέκονται υπερασπιζόμενοι τη γη τους όχι από επιθυμία συγκρούσεως, αλλά από βαθιά αγάπη προς τους οικείους τους και προς ένα μέλλον που δεν έχει ακόμη γραφεί.
Εκείνο που επιζητούμε δεν είναι απλώς μια παύση των εχθροπραξιών, αλλά μια γνήσια, δίκαιη και διαρκής ειρήνη. Ένα πεδίο μάχης χωρίς πυροβολισμούς δεν είναι πάντοτε ειρήνη· μπορεί να είναι μια ανήσυχη σιωπή, κόπωση που εκλαμβάνεται ως γαλήνη ή παράδοση μεταμφιεσμένη σε ηρεμία. Η αληθινή ομόνοια απαιτεί την αποκατάσταση όσων παραβιάσθηκαν και την αναγνώριση του δικαιώματος ενός έθνους να καθορίζει το ίδιο το πεπρωμένο του. Αποτελεί ηθική επιταγή ότι το μέλλον ενός λαού δεν μπορεί να αποτελεί αντικείμενο μυστικών διαπραγματεύσεων ούτε να αποφασίζεται χωρίς την πλήρη και ισότιμη συμμετοχή του. Οτιδήποτε λιγότερο δεν είναι ειρήνη· είναι απλώς αδικία με διπλωματική ονομασία.
Η Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή μάς καλεί σε αυτό το δύσκολο έργο μεταμορφώσεως. Δεν μπορούμε να νηστεύουμε από τροφές ενώ ταυτόχρονα τρεφόμαστε με αδιαφορία. Δεν μπορούμε να ομολογούμε αγάπη προς έναν Θεό που δεν βλέπουμε, ενώ αποστρέφουμε το βλέμμα από τον πάσχοντα πλησίον που στέκεται ακριβώς ενώπιόν μας. Αυτή η πορεία προς το Πάσχα είναι μια δέσμευση να βαδίσουμε μέσα από το σκοτάδι χωρίς να χάσουμε από τα μάτια μας το φως.
Αγαπητοί εν Κυρίῳ,
Έχουμε την πεποίθηση ότι η αλήθεια του αγώνα της Ουκρανίας θα λάμψει τελικώς τόσο καθαρά, όσο και η κεφαλή του Προδρόμου ευρέθη και απεκαλύφθη στον κόσμο. Η Εκκλησία δεν θα σας εγκαταλείψει. Παραμένουμε παρόντες με προσευχή και με έργα, αφοσιωμένοι να στεκόμαστε στο πλευρό της Ουκρανίας σε κάθε βήμα προς μία ημέρα αυθεντικής συμφιλιώσεως. Όπως η μαρτυρία του Αγίου Ιωάννου του Βαπτιστού επέζησε από τις προσπάθειες να ενταφιασθεί, έτσι και η αξιοπρέπεια της Ουκρανίας θα αναδυθεί από αυτή τη δοκιμασία, δικαιωμένη και ελεύθερη.
Είθε ο Κύριος να σας χαρίζει αντοχή. Είθε να εμπνέει τους ηγέτες των εθνών να ακολουθούν τη στενή οδό της δικαιοσύνης. Και είθε το φως του Χριστού, το οποίο κανένα σκότος δεν μπορεί να σβήσει, να λάμπει επάνω στην Ουκρανία και σε ολόκληρο τον κόσμο.
Ο Θεός να είναι μαζί σας και να σας χαρίζει κάθε ευλογία!
ΒΓΑΙΝΕΙ ΝΟΗΜΑ;
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου