Παρασκευή 16 Οκτωβρίου 2026

Το πρόσχημα

 από τον Francesco Petrone - 16 Οκτωβρίου 2026

Το πρόσχημα


Πηγή: Φραντσέσκο Πετρόνε


Το πρόσχημα για τις έγχρωμες επαναστάσεις, την Αραβική Άνοιξη, ή για την οργάνωση διαμαρτυριών κατά των κυβερνήσεων της Νότιας Αμερικής που δεν είναι αρεστές στις ΗΠΑ λόγω εθνικοποιήσεων, είναι πάντα η κατηγορία της διαφθοράς. Όλοι γνωρίζουν ότι είναι σχεδόν αδύνατο για μια χώρα να είναι εντελώς απαλλαγμένη από αυτήν. Ακόμα και η Πρώτη Δημοκρατία ανατράπηκε λόγω των υπερβολικών εθνικοποιήσεων και του προσχήματος της διαφθοράς. Το μοτίβο είναι πάντα «η διαφθορά ως πρόσχημα». Είναι πάντα το ίδιο: σε πολλές περιπτώσεις της Αραβικής Άνοιξης, ή ακόμα και των έγχρωμων επαναστάσεων ή κρίσεων στη Λατινική Αμερική, η διαφθορά είναι συχνά πραγματική και τεκμηριωμένη, αλλά χρησιμοποιείται επίσης ως εξωτερικός μοχλός πίεσης. Ένα καθεστώς είναι αντιπαθές επειδή εθνικοποιεί πετρέλαιο, ορυχεία, καλλιέργειες ή τράπεζες και γίνεται στόχος των μέσων ενημέρωσης και των δικαστικών εκστρατειών, ενώ τα διεφθαρμένα αλλά ευθυγραμμισμένα καθεστώτα δεν είναι. Συχνά, όσοι επιδιώκουν αλλαγή καθεστώτος δεν χρειάζεται να εφεύρουν τη διαφθορά. Απλώς πρέπει να την επιλέξουν και να την ενισχύσουν. Όταν η διαδικασία απονομιμοποίησης αποτυγχάνει, όπως συνέβη στη Βενεζουέλα, ο πρόεδρος απάγεται απευθείας με κάποιο πρόσχημα.

Η ιταλική περίπτωση της Πρώτης Δημοκρατίας είναι υποδειγματική.
Σύμφωνα με την επίσημη θεωρία, η Πρώτη Δημοκρατία κατέρρευσε λόγω του Tangentopoli, της παράνομης χρηματοδότησης πολιτικών κομμάτων μέσω δωροδοκιών από εταιρείες για συμβόλαια. Το σκάνδαλο Mani Pulite του 1992-94 οδήγησε στην κατάρρευση της DC, του PSI και ολόκληρης της ιταλικής άρχουσας τάξης. Μοιάζει περισσότερο με δικαστικό πραξικόπημα παρά με μια φυσική κίνηση των ελίτ.

Πρέπει να σημειωθεί ότι η Ιταλία ήταν η χώρα με τον μεγαλύτερο αριθμό εθνικοποιήσεων στην Ευρώπη: IRI, ENI, ENEL και δημόσιες τράπεζες, οι οποίες έλεγχαν ένα μεγάλο μέρος της οικονομίας. Για πολλούς παρατηρητές, η πίεση για την κατάργηση αυτού του συστήματος και την ιδιωτικοποίηση τη δεκαετία του 1990 συνέπεσε με την πίεση από τον αμερικανικό και ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό τομέα να γίνει η Ιταλία πιο φιλελεύθερη και λιγότερο κρατικά ελεγχόμενη. Η διαφθορά θα χρησίμευε ως ηθική δικαιολογία για τις μάζες για μια οικονομική και πολιτική λειτουργία.
Το σύστημα παράνομης χρηματοδότησης πολιτικών κομμάτων μέσω δωροδοκιών υπήρχε και ήταν εκτεταμένο. Αλλά η ίδια η ιδιωτικοποίηση υπήρξε ένα έδαφος αναπαραγωγής για διαφθορά: υποτίμηση περιουσιακών στοιχείων, δωροδοκίες για την εξασφάλιση μετοχών, συγκρούσεις συμφερόντων και η εμφάνιση ιδιωτικών μονοπωλίων που στη συνέχεια διαφθείρουν με διαφορετικούς τρόπους, μέσω λόμπινγκ και χρηματοδότησης κομμάτων. Εν ολίγοις: το επιχειρηματικό κράτος έχει δημιουργήσει ένα είδος πολιτικής διαφθοράς. Το κράτος πώλησης έχει δημιουργήσει ένα είδος οικονομικής διαφθοράς. Το συνολικό επίπεδο δεν έχει εξαφανιστεί ποτέ, αλλά η μορφή έχει αλλάξει.
Είναι το ίδιο σχέδιο που προσπάθησαν να εφαρμόσουν στο Ιράν: οι κυρώσεις αναπόφευκτα δημιουργούν οικονομική κρίση, η κρίση μπορεί να ενισχύσει τη διαφθορά και τη δυσαρέσκεια, και η λογική της διαφθοράς γίνεται η γλώσσα που χρησιμοποιείται για την απονομιμοποίηση του καθεστώτος στα μάτια της διεθνούς κοινής γνώμης, ενώ ταυτόχρονα εκμεταλλεύεται τη δυσαρέσκεια που δημιουργείται τεχνηέντως από τις κυρώσεις. Είναι η ίδια τεχνική που χρησιμοποιήθηκε με την Κούβα, το θύμα μιας πραγματικής ναυτικής πολιορκίας. Είναι επίσης αυτό που προσπάθησε η ΕΕ με τη Ρωσία, μόνο και μόνο για να αυτοπυροβοληθεί στο πόδι.

Δεν υπάρχουν σχόλια: