Συνέχεια από Τρίτη 20. Οκτωβρίου 2026
Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄.
Πώς μπορεί να γνωρίσει κάποιος εάν εργάζεται με την απελπισία στον εαυτό του και με την τέλεια ελπίδα στον Θεό.
.....Το να νομίζουμε ότι είμαστε κάτι σπουδαίο, αυτό ονομάζεται οίηση, η οποία είναι ένα πάθος, που γεννιέται μεν από την φιλαυτία, γεννά δε αυτό πάλι και γίνεται ρίζα και αρχή και αιτία όλων των άλλων παθών. Είναι δε, τόσο λεπτό και κρυφό πάθος είναι η οίηση αυτή, σε τρόπο πού, για την πολλή λεπτότητα του, ούτε το αισθάνονται καθόλου εκείνοι που το έχουν. Όσο όμως λεπτό και κρυφό είναι, τόσο είναι και μεγάλο κακό. Γιατί, την πρώτη εκείνη πόρτα του νου, από την οποία πρόκειται να μπει η χάρη του Θεού και να κατοικήσει στον άνθρωπο, αυτό το καταραμένο πάθος στέκεται και την κλείνει και δεν αφήνει την χάρη να εισέλθει. Η οποία δίκαια αναχωρεί. Γιατί πως μπορεί να έρθει η χάρη να φωτίσει ή να βοηθήσει τον άνθρωπο εκείνο, που νομίζει πως είναι κάτι μεγάλο; πως είναι σοφός; και πως δεν έχει ανάγκη από άλλον για βοήθεια; Ο Κύριος να μας λυτρώσει από τέτοιο εωσφορικό πάθος και αρρώστια. Αυτούς που έχουν το πάθος αυτό της οίησης· ταλανίζει ο Θεός με τον προφήτη, λέγοντας· «Αλοίμονο σ’ εκείνους που νομίζουν ότι είναι σοφοί και πιστεύουν για τον εαυτό τους, ότι τα ξέρουν όλα» (Ήσ. 5,21). Και ο Απόστολος μας παραγγέλνει αυτό· «Μην φαντάζεστε ότι είσθε σοφοί» (Ρωμ. 12,16)· και ο Σολομώντας «Μη νομίζεις σοφό τον εαυτό σου» (Παρ. 3,7).....
Πολλές φορές νομίζουν μερικοί αυθάδεις ότι δεν έχουν κανένα θάρρος στον εαυτό τους και ότι όλη τους την ελπίδα και πεποίθηση, την έχουν στον Θεό. Όμως δεν είναι έτσι· και από το αποτέλεσμα που προξενεί σε αυτούς ο ξεπεσμός τους, όταν συμβεί, θα βεβαιωθούν.
Γιατί, αν ίσως αυτοί λυπούνται στον ξεπεσμό τους, και κατά κάποιο τρόπο, απελπίζονται και λογαριάζουν ότι μπορούν στο εξής να κάνουν καλό, αυτό είναι σημείο βέβαιο, ότι και προ του ξεπεσμού τους είχαν θάρρος στον εαυτό τους και όχι στον Θεό.
Και εάν η λύπη και η απελπισία τους είναι μεγάλη, είναι φανερό, ότι και πολύ θάρρευαν στον εαυτό τους και λίγο στον Θεό. Γιατί όποιος δεν θαρρεύεται πολύ στον εαυτό του και ελπίζει στον Θεό, όταν ξεπέσει, δεν θαυμάζει τόσο πολύ, ούτε λυπάται υπερβολικά, εφόσον γνωρίζει, ότι αυτό του συμβαίνει για την αδυναμία του εαυτού του και για την λίγη ελπίδα που έχει στον Θεό. Μάλιστα τότε απιστεί περισσότερο στον εαυτό του και με περισσότερη ταπείνωση ελπίζει στον Θεό.
Και μισώντας περισσότερο από κάθε άλλον τα άτακτα πάθη, που είναι ή αιτία του ξεπεσμού του, με ένα μεγάλο πόνο ήσυχο και ειρηνικό, για τη βλάβη του Θεού, αποκτά μεν την απιστία στον εαυτό του, καταδιώκει δε τους εχθρούς του μέχρι θανάτου με μεγαλύτερη γενναιότητα και αποφασιστικότητα.
Αυτά που είπα, επιθυμούσα να τα συλλογισθούν μερικά υποκείμενα, που νομίζουν πως είναι ενάρετοι και πνευματικοί. Οι οποίοι, όταν πέσουν σε κανένα ελάττωμα, δεν μπορούν, ούτε θέλουν να ειρηνεύσουν. Και μερικές φορές θέλοντας να ελευθερωθούν από την πολλή λύπη και την ενόχληση, που τους συμβαίνει από την αγάπη του εαυτού τους, τρέχουν αμέσως γι’ αυτό και μόνο, στον πνευματικό πατέρα, στον οποίον έπρεπε κυρίως να πηγαίνουν, για να ξεπλυθούν από την μόλυνση της αμαρτίας και να λάβουν δύναμη κατά του εαυτού τους, με το αγιώτατο μυστήριο της
μετανοίας και της εξομολογήσεως.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε΄. Περί του σφάλματος που κάνουν πολλοί, νομίζοντας ως αρετή την μικροψυχία.
Σχετικά με αυτό, πλανώνται πολλοί, όσοι νομίζουν για αρετή την μικροψυχία και την υπερβολική λύπη που τους συνοδεύει ύστερα από την αμαρτία, μη γνωρίζοντας ότι αυτή προέρχεται από κρυφή υπερηφάνεια και πρόληψη, θεμελιωμένη πάνω στην ελπίδα και στο θάρρος που έχουν στον εαυτό τους και στις δυνάμεις τους.
Γιατί, αυτοί υπολογίζοντας τον εαυτό τους ότι είναι κάτι τι, ξεθάρρεψαν πολύ, και βλέποντας με την δοκιμή της πτώσεως, ότι δεν έχουν καμία δύναμη, ταράζονται και θαυμάζουν, σαν για κανένα πράγμα καινούργιο και μικροψυχούν, βλέποντας πεσμένο στη γη εκείνο στο οποίο βασίσθηκαν (δηλαδή τον εαυτόν τους), πάνω στον οποίο είχαν αποθέσει το θάρρος και την ελπίδα τους.
Αυτό όμως δεν γίνεται και στον ταπεινό, ο οποίος μόνο στον Θεό έχει την ελπίδα και το θάρρος του, χωρίς να έχει καμία ελπίδα στον εαυτό του. Γι’ αυτό, όταν πέσει σε κάθε είδους σφάλμα, αν και αισθάνεται πόνο και λύπη, με όλο τούτο δεν ταράσσεται ούτε θαυμάζει. Γιατί ξέρει ότι, όλο αυτό του συνέβη από την αθλιότητα και αδυναμία του εαυτού του, η οποία γνωρίζεται πολύ καλά με το
φως της αλήθειας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου