Αν η ήττα του Μπολσονάρο ήταν έκπληξη στη Βραζιλία, η ανθεκτικότητα του Νετανιάχου και η ήττα του Άιζενκοτ ήταν εξίσου απροσδόκητες στο Ισραήλ. Αυτό λέει πολλά για τα βασικά ένστικτα ενός έθνους που δημιουργήθηκε με βάση ορισμένες προϋποθέσεις και τα έχει αλλάξει εντελώς στην πορεία. Σίγουρα, υπάρχει μεγάλη σύγχυση επειδή, δεδομένων των εκλογικών αποτελεσμάτων, τα οποία είδαν, μεταξύ άλλων, μια άνοδο των αραβικών κομμάτων στο Ισραήλ, κερδίζοντας 19 έδρες, δεν είναι σαφές τι είδους κυβέρνηση θα προκύψει, δεδομένου ότι κανείς δεν θα τολμήσει να πάρει Άραβες βουλευτές ως συμμάχους και ότι ο ίδιος ο στρατός πρόσφατα αποστασιοποιήθηκε από τον Νετανιάχου. Εν ολίγοις, τα προβλήματα επί τόπου αυξάνονται αντί να μειώνονται, και σκιαγραφούν την εικόνα μιας χώρας που γίνεται μυστήριο, θέτοντας σε κίνδυνο την ίδια της την ύπαρξη, έχοντας αποξενωθεί εντελώς από τις ρίζες της. Ενώ περιμένουμε τα τελικά αποτελέσματα, τα οποία δεν θα είναι διαθέσιμα μέχρι την Παρασκευή, επιτρέψτε μου να προσφέρω μια ιστορική ανασκόπηση που εξηγεί πολλά πράγματα που δεν είναι άμεσα εμφανή μέσω της πολιτικής, πόσο μάλλον των μέσων ενημέρωσης. Έχουμε ένα όραμα για το Ισραήλ που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε αναχρονιστικό, σαν να ήταν ουσιαστικά ένα είδος ευρωπαϊκής χώρας που βρίσκεται στη Μέση Ανατολή. Θυμάμαι όταν ήμουν παιδί, κυκλοφορούσε ένα αστείο για τη Νάπολη: η μόνη πόλη της Μέσης Ανατολής χωρίς ευρωπαϊκή συνοικία. Λοιπόν, κατά κάποιο τρόπο, αυτή η καλοπροαίρετη κακία θα μπορούσε να δημιουργήσει το πρόβλημα, επειδή κινδυνεύει να είναι το ίδιο και εκεί.
Το Ισραήλ γεννήθηκε στην πραγματικότητα ως ευρωπαϊκή χώρα: όλοι όσοι το είχαν ονειρευτεί από τα τέλη του δέκατου ένατου αιώνα, στη συνέχεια το έχτισαν και το κυβέρνησαν μέχρι τη δεκαετία του 1980 ήταν Ασκενάζι Εβραίοι, απόλυτα ενσωματωμένοι στην ήπειρό μας. Ο όρος Ασκενάζι στα Γίντις αναφέρεται στη Γερμανία, αν και αυτός ο όρος αργότερα χρησιμοποιήθηκε για τους Πολωνούς, Ρώσους και τους Εβραίους της Ανατολικής Ευρώπης γενικότερα. Τα ίδια τα Γίντις είναι στην πραγματικότητα μια γερμανική διάλεκτος που προέρχεται από τη γλώσσα που ομιλείται στη Ρηνανία, δηλαδή το Mitteldeutsch. Αυτοί ήταν που, μετά τους νέους εθνικούς σχηματισμούς της Γερμανίας και της Ιταλίας, συνέλαβαν την ιδέα ενός εβραϊκού κράτους κατ' εικόνα και ομοίωση των ευρωπαϊκών εθνών. Οι μικρές υπερορθόδοξες ομάδες δεν συμμετείχαν στο λεγόμενο σιωνιστικό σχέδιο, το οποίο στην πραγματικότητα ήταν κοσμικό, πιστεύοντας ότι η διασπορά ήταν θέλημα Θεού και ότι η Γη του Ισραήλ ήταν απλώς το μέρος του κόσμου όπου θα εμφανιζόταν ο Μεσσίας.
Πράγματι, για τα πρώτα τριάντα χρόνια της ύπαρξής του, το Ισραήλ ήταν μια χώρα ευρωπαϊκού πολιτισμού, αρκετά κοσμική, παρά το γεγονός ότι τα εβραϊκά αναστήθηκαν από τη λειτουργική γλώσσα - κάτι που δεν ήταν εύκολο, αλλά όχι άγνωστο σε μεγαλύτερους, συμπεριλαμβανομένου και εμού, που διδάχτηκαν λατινικά χρησιμοποιώντας την εκκλησιαστική προφορά, η οποία ήταν πολύ διαφορετική από την πραγματική: εμείς λέγαμε Καίσαρ, ενώ οι Λατίνοι έλεγαν Καίσαρ. Στην πραγματικότητα, τα ονόματα ήταν εβραϊκοποιημένα, κάτι που δημιούργησε ένα είδος προπετάσματος καπνού σχετικά με την πραγματική τους προέλευση, σε τέτοιο βαθμό που ο ίδιος ο Νετανιάχου είναι στην πραγματικότητα Μιλεϊκόφσκι. Αλλά ας ξεπεράσουμε αυτές τις σημειώσεις και ας φτάσουμε στο θέμα: τι έχει συμβεί από τη δεκαετία του 1980; Ποιος παράγοντας συνέβαλε στη μετατόπιση των κυβερνήσεων του Τελ Αβίβ όλο και περισσότερο προς τα δεξιά, ακόμη και αν αυτές οι πολιτικές μετατοπίσεις αντανακλούν μόνο ένα μέρος της αλήθειας; Με απλά λόγια, οι πόλεμοι που συνδέονται με την ύπαρξη ενός παλαιστινιακού κράτους, που αποφασίστηκε από τον ΟΗΕ, είχαν ως αποτέλεσμα την απέλαση Εβραίων από πολλά αραβικά κράτη, όλα αυτά στη Βόρεια Αφρική, και ορισμένα από το Ιράν και την Αραβική Χερσόνησο. Αυτοί οι Εβραίοι, που λανθασμένα αποκαλούνται Σεφαραδίτες από εμάς, κάτι που αναφέρεται μόνο στους Εβραίους που εκδιώχθηκαν από την Ισπανία το 1492, ήταν αραβικής γλώσσας και πολιτισμού και δεν είχαν καμία σχέση με τον ευρωπαϊκό πολιτισμό, σε αντίθεση με τους ιδρυτές του Ισραήλ. Περίπου ένα εκατομμύριο από αυτούς τους Εβραίους αραβικής κουλτούρας συνέρρευσαν στο Ισραήλ, φέρνοντας μαζί τους πολλά διαφορετικά αιτήματα: για να αναφέρουμε ένα, αρκετά θεμελιώδες, δεν αντιλαμβάνονταν τον διαχωρισμό των θρησκευτικών και των κρατικών εξουσιών.
Πάντα κρατούμενοι σε απόσταση από τις κυβερνήσεις ως Εβραίοι δεύτερης κατηγορίας, σε τέτοιο βαθμό που ξέσπασαν ταραχές, ακόμη και εγχώρια τρομοκρατία ανατολικού τύπου, παρόλα αυτά είχαν ένα κάπως εκρηκτικό χαρακτηριστικό: είχαν πολύ περισσότερα παιδιά από τους λεγόμενους Ευρωπαίους Εβραίους, σε τέτοιο βαθμό που τώρα αποτελούν το 62% του πληθυσμού. Για να μην αναφέρουμε τους υπερορθόδοξους, επίσης αρκετά παραγωγικούς, που σήμερα αποτελούν το 20% του πληθυσμού. Δεν μιλούν καν εβραϊκά, αλλά γίντις, πιστεύοντας ότι η λειτουργική γλώσσα δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να περιγράψει καθημερινά γεγονότα και ζητήματα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το Κράτος του Ισραήλ έχει μεταμορφωθεί, χωρίς να το συνειδητοποιούμε, σε κάτι πολύ διαφορετικό από αυτό που ήταν στην αρχή: ένα θεοκρατικό κράτος πιο απειλητικό από το ιρανικό. Με λίγα λόγια, το Ισραήλ χάνει την ευρωπαϊκή του γειτονιά, για να επιστρέψουμε στο αστείο της Νάπολης, και ενώ ο Νετανιάχου μπορεί να καυχιέται για την πολωνική καταγωγή, οι πιο εξέχοντες υπουργοί του, αυτοί που συνδέονται στενότερα με τη σφαγή της Γάζας, ο Μπεν-Γκβιρ και ο Σμότριτς, έχουν κουρδική και ιρακινή καταγωγή, ή τουλάχιστον μια κουλτούρα που διαμορφώθηκε από την επαφή με τους Ανατολικούς Εβραίους. Πέρα από τη γενοκτονία που διαπράττουν, ένας από τους στόχους τους είναι να υποτάξουν το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ στο ραβινικό δίκαιο.
Όλα αυτά εξηγούν πόσο διαφορετικό είναι το Ισραήλ από την ιδέα που έχουμε, ή μάλλον, από την ιδέα που έχουμε γι' αυτό, σε τέτοιο βαθμό που η ίδια η λέξη «Σιωνιστής», που κάποτε εξέφραζε το όνειρο μιας πατρίδας για τους Εβραίους, είναι πλέον συνώνυμη με τη βία και τον υπερεθνικισμό που θέτουν σε κίνδυνο το μέλλον και την ίδια την ύπαρξή του. Οποιαδήποτε συλλογιστική δεν μπορεί να αγνοήσει αυτά τα γεγονότα, για να μην ερμηνευτεί ως άνευ νοήματος και χωρίς συμφραζόμενα.
Το Ισραήλ γεννήθηκε στην πραγματικότητα ως ευρωπαϊκή χώρα: όλοι όσοι το είχαν ονειρευτεί από τα τέλη του δέκατου ένατου αιώνα, στη συνέχεια το έχτισαν και το κυβέρνησαν μέχρι τη δεκαετία του 1980 ήταν Ασκενάζι Εβραίοι, απόλυτα ενσωματωμένοι στην ήπειρό μας. Ο όρος Ασκενάζι στα Γίντις αναφέρεται στη Γερμανία, αν και αυτός ο όρος αργότερα χρησιμοποιήθηκε για τους Πολωνούς, Ρώσους και τους Εβραίους της Ανατολικής Ευρώπης γενικότερα. Τα ίδια τα Γίντις είναι στην πραγματικότητα μια γερμανική διάλεκτος που προέρχεται από τη γλώσσα που ομιλείται στη Ρηνανία, δηλαδή το Mitteldeutsch. Αυτοί ήταν που, μετά τους νέους εθνικούς σχηματισμούς της Γερμανίας και της Ιταλίας, συνέλαβαν την ιδέα ενός εβραϊκού κράτους κατ' εικόνα και ομοίωση των ευρωπαϊκών εθνών. Οι μικρές υπερορθόδοξες ομάδες δεν συμμετείχαν στο λεγόμενο σιωνιστικό σχέδιο, το οποίο στην πραγματικότητα ήταν κοσμικό, πιστεύοντας ότι η διασπορά ήταν θέλημα Θεού και ότι η Γη του Ισραήλ ήταν απλώς το μέρος του κόσμου όπου θα εμφανιζόταν ο Μεσσίας.
Πράγματι, για τα πρώτα τριάντα χρόνια της ύπαρξής του, το Ισραήλ ήταν μια χώρα ευρωπαϊκού πολιτισμού, αρκετά κοσμική, παρά το γεγονός ότι τα εβραϊκά αναστήθηκαν από τη λειτουργική γλώσσα - κάτι που δεν ήταν εύκολο, αλλά όχι άγνωστο σε μεγαλύτερους, συμπεριλαμβανομένου και εμού, που διδάχτηκαν λατινικά χρησιμοποιώντας την εκκλησιαστική προφορά, η οποία ήταν πολύ διαφορετική από την πραγματική: εμείς λέγαμε Καίσαρ, ενώ οι Λατίνοι έλεγαν Καίσαρ. Στην πραγματικότητα, τα ονόματα ήταν εβραϊκοποιημένα, κάτι που δημιούργησε ένα είδος προπετάσματος καπνού σχετικά με την πραγματική τους προέλευση, σε τέτοιο βαθμό που ο ίδιος ο Νετανιάχου είναι στην πραγματικότητα Μιλεϊκόφσκι. Αλλά ας ξεπεράσουμε αυτές τις σημειώσεις και ας φτάσουμε στο θέμα: τι έχει συμβεί από τη δεκαετία του 1980; Ποιος παράγοντας συνέβαλε στη μετατόπιση των κυβερνήσεων του Τελ Αβίβ όλο και περισσότερο προς τα δεξιά, ακόμη και αν αυτές οι πολιτικές μετατοπίσεις αντανακλούν μόνο ένα μέρος της αλήθειας; Με απλά λόγια, οι πόλεμοι που συνδέονται με την ύπαρξη ενός παλαιστινιακού κράτους, που αποφασίστηκε από τον ΟΗΕ, είχαν ως αποτέλεσμα την απέλαση Εβραίων από πολλά αραβικά κράτη, όλα αυτά στη Βόρεια Αφρική, και ορισμένα από το Ιράν και την Αραβική Χερσόνησο. Αυτοί οι Εβραίοι, που λανθασμένα αποκαλούνται Σεφαραδίτες από εμάς, κάτι που αναφέρεται μόνο στους Εβραίους που εκδιώχθηκαν από την Ισπανία το 1492, ήταν αραβικής γλώσσας και πολιτισμού και δεν είχαν καμία σχέση με τον ευρωπαϊκό πολιτισμό, σε αντίθεση με τους ιδρυτές του Ισραήλ. Περίπου ένα εκατομμύριο από αυτούς τους Εβραίους αραβικής κουλτούρας συνέρρευσαν στο Ισραήλ, φέρνοντας μαζί τους πολλά διαφορετικά αιτήματα: για να αναφέρουμε ένα, αρκετά θεμελιώδες, δεν αντιλαμβάνονταν τον διαχωρισμό των θρησκευτικών και των κρατικών εξουσιών.
Πάντα κρατούμενοι σε απόσταση από τις κυβερνήσεις ως Εβραίοι δεύτερης κατηγορίας, σε τέτοιο βαθμό που ξέσπασαν ταραχές, ακόμη και εγχώρια τρομοκρατία ανατολικού τύπου, παρόλα αυτά είχαν ένα κάπως εκρηκτικό χαρακτηριστικό: είχαν πολύ περισσότερα παιδιά από τους λεγόμενους Ευρωπαίους Εβραίους, σε τέτοιο βαθμό που τώρα αποτελούν το 62% του πληθυσμού. Για να μην αναφέρουμε τους υπερορθόδοξους, επίσης αρκετά παραγωγικούς, που σήμερα αποτελούν το 20% του πληθυσμού. Δεν μιλούν καν εβραϊκά, αλλά γίντις, πιστεύοντας ότι η λειτουργική γλώσσα δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να περιγράψει καθημερινά γεγονότα και ζητήματα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το Κράτος του Ισραήλ έχει μεταμορφωθεί, χωρίς να το συνειδητοποιούμε, σε κάτι πολύ διαφορετικό από αυτό που ήταν στην αρχή: ένα θεοκρατικό κράτος πιο απειλητικό από το ιρανικό. Με λίγα λόγια, το Ισραήλ χάνει την ευρωπαϊκή του γειτονιά, για να επιστρέψουμε στο αστείο της Νάπολης, και ενώ ο Νετανιάχου μπορεί να καυχιέται για την πολωνική καταγωγή, οι πιο εξέχοντες υπουργοί του, αυτοί που συνδέονται στενότερα με τη σφαγή της Γάζας, ο Μπεν-Γκβιρ και ο Σμότριτς, έχουν κουρδική και ιρακινή καταγωγή, ή τουλάχιστον μια κουλτούρα που διαμορφώθηκε από την επαφή με τους Ανατολικούς Εβραίους. Πέρα από τη γενοκτονία που διαπράττουν, ένας από τους στόχους τους είναι να υποτάξουν το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ στο ραβινικό δίκαιο.
Όλα αυτά εξηγούν πόσο διαφορετικό είναι το Ισραήλ από την ιδέα που έχουμε, ή μάλλον, από την ιδέα που έχουμε γι' αυτό, σε τέτοιο βαθμό που η ίδια η λέξη «Σιωνιστής», που κάποτε εξέφραζε το όνειρο μιας πατρίδας για τους Εβραίους, είναι πλέον συνώνυμη με τη βία και τον υπερεθνικισμό που θέτουν σε κίνδυνο το μέλλον και την ίδια την ύπαρξή του. Οποιαδήποτε συλλογιστική δεν μπορεί να αγνοήσει αυτά τα γεγονότα, για να μην ερμηνευτεί ως άνευ νοήματος και χωρίς συμφραζόμενα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου