Πηγή: Italicum
Μήπως τυφώνας εξέγερσης χτύπησε την Ευρώπη; Από τις εικόνες που διαδίδονται από τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης και τις αφηγήσεις που συνοδεύουν τις ειδήσεις για τις διαμαρτυρίες των νέων που έχουν ξεσπάσει σε όλη την Ευρώπη, κάποιος έχει την αίσθηση ενός ξαφνικού και απρόβλεπτου ξεσπάσματος, σαν ηφαιστειακή έκρηξη, μιας διαμαρτυρίας εντελώς αποκομμένης από το πολιτικό και κοινωνικό πλαίσιο στο οποίο αναδύθηκε.
Στην πραγματικότητα, η περιθωριοποίηση και η υπαρξιακή δυστυχία των νεότερων γενεών είναι εμφανείς και αντιληπτές σε όλους στην καθημερινή ζωή της κοινωνίας μας. Για δεκαετίες, οι νέοι και τα προβλήματά τους αγνοούνταν σε μεγάλο βαθμό από τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης. Ωστόσο, αποτελούσαν κεντρικό θέμα τόσο στον πολιτισμό όσο και στα μέσα ενημέρωσης κατά το δεύτερο μισό του περασμένου αιώνα. Λόγω της συνεχιζόμενης μείωσης των ποσοστών γεννήσεων, οι νέοι αποτελούν μειονοτική συνιστώσα του ευρωπαϊκού πληθυσμού. Στη Δύση, η γενεαλογική συνέχεια στον πολιτισμό και η κοινή κοινωνική ηθική έχουν διακοπεί. Οι σημερινοί νέοι έχουν ξεριζωθεί από την ιστορική και πολιτιστική ταυτότητα των χωρών τους. Έχουν καταδικαστεί να ζουν σε μια ομογενοποιημένη, μεταϊστορική κοινωνία.
Η περιθωριοποίηση των νέων αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της πολιτιστικής, οικονομικής και πολιτικής παρακμής που βασανίζει τη Δύση εδώ και δεκαετίες. Οι πόλεμοι και η διαρθρωτική οικονομική κρίση που επηρεάζει ολόκληρη την κοινωνία έχουν καταστήσει εμφανή την παρακμή της Δύσης. Οι μαζικές διαδηλώσεις νέων σε όλη την Ευρώπη αποτελούν σαφές σύμπτωμα μιας συλλογικής επίγνωσης μιας μη αναστρέψιμης κρίσης στη Δύση, με επίκεντρο την Ευρώπη.
Από τις βίαιες διαμαρτυρίες των νέων, αναδύεται η επίγνωση της αποτυχίας ενός παγκοσμίως εξαγόμενου νεοφιλελεύθερου συστήματος, το οποίο υποστηρίχθηκε ότι αποτελεί «το τέλος (και τον σκοπό) της ιστορίας». Δεκαετίες οικονομικής λιτότητας, συμπίεσης μισθών και εκτεταμένης επισφάλειας έχουν αποκλείσει τους εργαζόμενους από τις πολιτικές και κοινωνικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων και έχουν δημιουργήσει μια κοινωνία στην οποία η κοινωνική κινητικότητα έχει εξαφανιστεί και κάθε προοπτική χειραφέτησης για τις κατώτερες τάξεις έχει αποκοπεί από τις ρίζες της. Ποιο μέλλον υπάρχει, λοιπόν, για τους νέους σε μια κοινωνία δομημένη από ταξική ακινησία και χωρίς εναλλαγή γενεών;
Το νεοφιλελεύθερο μοντέλο δεν έχει επιφέρει ανάπτυξη, αλλά μόνο μεταφορά πλούτου από τις προλεταριοποιημένες μεσαίες τάξεις στις κυρίαρχες οικονομικές ολιγαρχίες της Ευρώπης. Οι πόλεμοι και μια οικονομία που έχει πληγεί από τις αυξανόμενες τιμές ενέργειας και τον ανεξέλεγκτο πληθωρισμό έχουν προκαλέσει μια δομική κρίση στο νεοφιλελεύθερο σύστημα χωρίς πιθανή λύση. Αυτό έχει οδηγήσει την άρχουσα ελίτ της ΕΕ στην ανάγκη να επινοήσει μια φανταστική ρωσική εισβολή, προκειμένου να εφαρμόσει μια πολιτική ευρωπαϊκού επανεξοπλισμού, η οποία προμηνύει μια επακόλουθη κατάσταση έκτακτης ανάγκης, δικαιολογώντας την επιβολή ολοκληρωτικής διακυβέρνησης στην Ευρώπη.
Οι εξεγέρσεις ήταν ανεξέλεγκτες επειδή προέκυψαν από τη διάλυση προϋπαρχουσών κοινωνικών ισορροπιών. Είναι επομένως λογικό να υποθέσουμε ότι η πολιτική επανεξοπλισμού εφαρμόστηκε όχι για την αντιμετώπιση μιας πιθανής ρωσικής εισβολής, αλλά για την κατασκευή ενόπλων δυνάμεων ικανών να καταστείλουν τους εξεγερμένους λαούς σε όλη την Ευρώπη.
Μια διαδικασία αποσταθεροποίησης των κρατών, που εφαρμόζεται από τις ολιγαρχίες της ΕΕ, βρίσκεται σε εξέλιξη. Για τη χρηματοδότηση του επανεξοπλισμού, τα κράτη εκτρέπουν σημαντικούς πόρους από την κοινωνική πρόνοια. Ο πόλεμος αντικαθιστά την κοινωνική πρόνοια. Επιβαρυμένα από ολοένα και πιο μη βιώσιμο δημόσιο χρέος και αγεφύρωτα ελλείμματα, τα ευρωπαϊκά κράτη σύντομα δεν θα είναι πλέον σε θέση να διατηρήσουν κοινωνικές δαπάνες για να καλύψουν τις βασικές ανάγκες των λαών τους. Επομένως, θα είναι απαραίτητο να καταφύγουν σε μια συνεχώς διευρυνόμενη ιδιωτικοποίηση της υγειονομικής περίθαλψης, της κοινωνικής ασφάλισης και της εκπαίδευσης. Όσο περισσότερο επεκτείνεται η κρίση, τόσο περισσότερο θα εντείνεται η απελευθέρωση των κρατικών θεσμών. Με την κρίση, η χρηματιστικοποίηση της οικονομίας και η ιδιωτικοποίηση των κρατών θα εξελίσσονται προοδευτικά.
Έτσι, οι κατώτερες τάξεις απογυμνώνονται από τα αναφαίρετα κοινωνικά τους δικαιώματα. Το δικαίωμα στη δημόσια εκπαίδευση έχει ήδη γίνει προνόμιο που προορίζεται για την ελίτ. Η ταξική δομή της κοινωνίας, αρνούμενη ουσιαστικά το δικαίωμα στη δημόσια εκπαίδευση, έχει στερήσει από την πλειοψηφία των νέων το μέλλον τους. Η Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση έχει μετατραπεί σε μια ουσιαστική αναβίωση της Πρώτης Βιομηχανικής Επανάστασης: μια ενημερωμένη επανέκδοση της κοινωνίας του δέκατου ένατου αιώνα, με μια ταξική κοινωνική δομή που χαρακτηρίζεται από ανισότητα και την αδιάκριτη εκμετάλλευση των εργαζόμενων μαζών. Ο καπιταλισμός αναγεννιόταν πάντα μέσα από κρίσεις, αλλά είναι πολύ απίθανο να μπορέσει να επιβιώσει από την προβλέψιμη διάλυση μιας χρηματοπιστωτικής οικονομίας που δεν υποστηρίζεται από μια υποκείμενη πραγματική οικονομία.
Έχει παρατηρηθεί από πολλές πλευρές ότι οι τρέχουσες εξεγέρσεις των νέων δεν καθοδηγούνται από επαναστατικές προθέσεις, όπως το '68, αλλά από την απαίτηση για άρνηση δικαιωμάτων. Πρέπει επομένως να συμπεράνουμε ότι τα επαναστατικά ιδανικά της γενιάς του '68 αποτελούνταν από μια ιδεολογική υπερδομή που εξέφραζε την υπαρξιακή δυσφορία των επαναστατημένων νέων της πλούσιας αστικής τάξης (ο Παζολίνι μας το διδάσκει αυτό). Δεν είναι τυχαίο ότι ο Κοστάντσο Πρέβε υποστήριξε ότι η εξέγερση του '68 ήταν αντιαστική, αλλά όχι αντικαπιταλιστική. Ίσως η επανάσταση του '68 να είναι μια πολυτέλεια που οι σημερινές νέες γενιές, οι «μαράντζα», που έχουν πληγεί από τη φτώχεια και τον κοινωνικό περιθωριοποίηση, δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά. Αυτές οι εξεγέρσεις, ωστόσο, προκύπτουν από τις κοινωνικές αντιφάσεις εντός της τούρμποκαπιταλιστικής κοινωνίας. Οι συνθήκες για μια κοινωνική σύγκρουση με επαναστατικό δυναμικό υλοποιούνται ουσιαστικά.
Αντιμέτωπη με αυτή την ακυβέρνητη και ανεκμετάλλευτη εξέγερση των νέων, η δεξιά ζητά καταστολή, κινητοποιεί τις ένοπλες δυνάμεις για τη διατήρηση της δημόσιας τάξης, εκδίδει περαιτέρω διατάγματα ασφαλείας και ποινικοποιεί τους νέους μετανάστες δεύτερης γενιάς με αντιισλαμικές διακηρύξεις. Η αριστερά, ενώ καταδικάζει τη βία, ζητά προληπτικά μέτρα, με στόχο να υπονομεύσει τα ίδια τα κίνητρα πίσω από την εξέγερση. Είναι ακατανόητο πώς η αριστερά μπορεί να ερμηνεύσει την αγωνία των νέων, έχοντας για δεκαετίες υποστηρίξει τις πολιτικές κοινωνικής σφαγής της ΕΕ και επί του παρόντος υποστηρίζει τον πόλεμο κατά της Ρωσίας, μέσω της Ουκρανίας, και επομένως τον ευρωπαϊκό επανεξοπλισμό. Ωστόσο, τόσο η δεξιά όσο και η αριστερά συγκλίνουν στο να κατηγορούν για τις εξεγέρσεις τους διεισδυτές των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, υποστηρίζοντας τον υβριδικό πόλεμο του Πούτιν. Μια τραγικοκωμική χειραγώγηση της πραγματικότητας.
Αυτές οι εξεγέρσεις των νέων, στερούμενες πολιτικού οράματος και επαρκών πολιτιστικών αναφορών, αποτελούν μια απτή έκφραση της κατάστασης του υπαρξιακού μηδενισμού στην οποία βρίσκεται η δυτική κοινωνία. Η Ευρώπη φαίνεται καταδικασμένη σε μια μακρά περίοδο πολιτικής αστάθειας. Η άνοδος των κομμάτων που υποστηρίζουν την κυριαρχία αντιμετωπίζεται από ενωμένους και ετερογενείς συνασπισμούς παραδοσιακών πολιτικών δυνάμεων, οι οποίοι υπερασπίζονται σθεναρά τους ολιγαρχικούς θεσμούς της ΕΕ. Τα ευρωπαϊκά κράτη θα αντιμετωπίσουν μια διαδοχή υπηρεσιακών κυβερνήσεων και νομοθεσίας έκτακτης ανάγκης που θα διαλύσουν τους δημοκρατικούς θεσμούς. Η άνοδος μιας άλυτης οικονομικής κρίσης, η εκτεταμένη και άλυτη κοινωνική σύγκρουση, είναι τα μελλοντικά γεγονότα που θα αποκαλύψουν την αδυναμία της πολιτικής να διακυβερνήσει τους θεσμούς των ευρωπαϊκών κρατών.
Η Ευρώπη θα διαλυθεί προοδευτικά από μια μόνιμη ακυβερνησιμότητα. Θα ξεσπάσει επανάσταση; Όχι, αλλά θα πυροδοτήσει μια διαδικασία διάλυσης της ευρωπαϊκής και ατλαντικής ηγεμονικής τάξης που εξακολουθεί να κυβερνά την Ευρώπη. Ποιο μέλλον είναι νοητό για τους νέους, αν όχι με το κόστος της αποσύνθεσης αυτής της τεχνοκρατικής και βάναυσα ταξικής Ευρώπης;
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου