Παρασκευή 23 Οκτωβρίου 2026

Δύο στρατηγικά εκλογικά ραντεβού

από τον Filippo Bovo - 23/10/2026

Δύο στρατηγικοί εκλογικοί διορισμοί


Πηγή: Φιλίππο Μπόβο


Πιθανότατα πλησιάζουμε σε μια από τις πιο ενδιαφέρουσες, ίσως μάλιστα και πιο καθοριστικές φάσεις της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή (ή στη Δυτική Ασία, όπως θα έπρεπε να λέμε πιο σωστά, για να ενθαρρύνουμε την αποαποικιοποίηση της γλώσσας και των εννοιών που αυτή μεταφέρει· αν και, βλέποντας την αμηχανία ορισμένων για αυτόν τον ορισμό, προτιμώ, τουλάχιστον προσωρινά, να καταφύγω στην παλαιότερη και πλέον καθιερωμένη ορολογία). Οι γενικές εκλογές θα διεξαχθούν στο Ισραήλ την Τρίτη 27 Οκτωβρίου και οι ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες στις 3 Νοεμβρίου.  Είναι αρκετά διαδεδομένη η εκτίμηση ότι το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να επιτεθούν ξανά στο Ιράν πριν από αυτές τις εκλογές, φέρνοντας τα εκλογικά τους σώματα προ τετελεσμένων γεγονότων και, κυρίως, γλιτώνοντας τις σημερινές κυβερνήσεις τους από την αποδυνάμωση που, για διαφορετικούς λόγους η καθεμία, θα μπορούσαν να υποστούν με κοινοβούλια στα οποία θα έχουν διαμορφωθεί νέοι πολιτικοί συσχετισμοί. Ωστόσο, παραμένει γεγονός ότι, χωρίς να αποκλείεται ένα τέτοιο ενδεχόμενο, σήμερα επικρατεί περισσότερο η εκτίμηση ότι οι επιθέσεις θα πραγματοποιηθούν μετά την ολοκλήρωση των εκλογών. Ήδη από τις αρχές Οκτωβρίου, ο Νετανιάχου είχε πιέσει τον Τραμπ για νέες επιθέσεις, τις οποίες οι Ηνωμένες Πολιτείες απέρριψαν, προτιμώντας να επικεντρωθούν σε πιο εκτεταμένα και «προσεκτικά» σχέδια, που θα υλοποιηθούν αργότερα, «εν ευθέτω χρόνω».

Στην περίπτωση του Ισραήλ, θα ήταν οι πρώτες εκλογές από τις 7 Οκτωβρίου και οι πρώτες στην ιστορία της χώρας μετά από τρία χρόνια συνεχόμενου πολέμου. Ο Νετανιάχου επιδιώκει την επανεκλογή του, έχοντας και τη δημόσια δηλωμένη υποστήριξη του Τραμπ, αλλά ο απερχόμενος κυβερνητικός συνασπισμός αντιμετωπίζει σημαντικές εσωτερικές εντάσεις που σχετίζονται με τις δικαστικές μεταρρυθμίσεις, την κρίση γύρω από την υποχρεωτική στράτευση των υπερορθόδοξων (Χαρεντίμ) Εβραίων και τις διαφορετικές προτεραιότητες των διαφόρων συνιστωσών του στην επιδίωξη της σύγκρουσης. Η αντιπολίτευση βλέπει την ισχυρή άνοδο του πρώην Αρχηγού του Γενικού Επιτελείου, Γκάντι Άιζενκοτ, ενώ ο άλλος ιστορικός κεντρώος αντίπαλός του, ο Μπένι Γκαντς, έχει εν τω μεταξύ ανακοινώσει την αποχώρησή του από τις εκλογές. Ωστόσο, αυτές εξακολουθούν να είναι δημοσκοπήσεις που μια νέα πολεμική σύγκρουση θα μπορούσε να αλλάξει γρήγορα, ειδικά λαμβάνοντας υπόψη την ουσιαστική ισοτιμία μεταξύ του φιλονετανιάχου μπλοκ και της αντιπολίτευσης (γίνεται λόγος για περίπου 53 έδρες το καθένα, έναντι των 61 που απαιτούνται για τον σχηματισμό κυβέρνησης).Έτσι, με δεδομένο τον αποκλεισμό των αραβικών κομμάτων, οι μικρότερες πολιτικές δυνάμεις αναδεικνύονται προς το παρόν σε ρυθμιστές των ισορροπιών, αν και ενδέχεται να υποστούν σημαντικές απώλειες προς όφελος του ενός ή του άλλου μπλοκ, ενδεχομένως μάλιστα του απερχόμενου κυβερνητικού συνασπισμού.
Επιπλέον, σύμφωνα με ινστιτούτα όπως το Midgam, το 74% των νέων Ισραηλινών σήμερα ταυτίζονται με τη δεξιά ή την κεντροδεξιά, σε ένα πολιτικό τοπίο που παρόλα αυτά δεν βλέπει ομάδες εχθρικές ή σκεπτικιστικές απέναντι στον πόλεμο, ακόμη και στο κέντρο και την λεγόμενη αριστερά. Αυτές οι τάσεις έχουν ενισχυθεί μετά την 7η Οκτωβρίου, φτάνοντας σε παροξυσμό μεταξύ των νέων και των πολύ νέων. Επιπλέον, υπογραμμίζουν επίσης το ρήγμα μεταξύ της ισραηλινής κοινής γνώμης και αυτής μεγάλου μέρους του κόσμου, ξεκινώντας από τις συμμαχικές χώρες όπου, εάν η λαϊκή βούληση εισακουόταν ή γινόταν σεβαστή, η κυβερνητική υποστήριξη προς το Ισραήλ δεν θα ήταν τόσο ισχυρή όσο είναι σήμερα. Σύμφωνα με στοιχεία του Ινστιτούτου Δημοκρατίας του Ισραήλ, αυτές οι εκλογές είναι οι πρώτες που βλέπουν την ευρεία και εκτεταμένη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, ενός αποτελεσματικού και χαμηλού κόστους εργαλείου (και εξαιρετικά χρήσιμου για τη μεταστροφή των πολιτικών προτιμήσεων πολλών ψηφοφόρων). Ο αντίκτυπός της, τόσο στους νέους όσο και στο πιο ώριμο κοινό, που συχνά είναι λιγότερο ικανό να τη διακρίνει από την πραγματική προπαγάνδα, σίγουρα θα είναι ένα θέμα που δεν πρέπει να παραβλεφθεί.

Στην αμερικανική περίπτωση, ωστόσο, το εκλογικό αποτέλεσμα φαίνεται περισσότερο προβλέψιμο, αλλά μια νέα έξαρση των εχθροπραξιών θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά την εσωτερική πολιτική. Και οι 435 έδρες στη Βουλή των Αντιπροσώπων θα είναι προς ανανέωση, ενώ στη Γερουσία, η ψηφοφορία θα επηρεάσει το ένα τρίτο, περίπου 35 από τις συνολικά 100. Το αμερικανικό εκλογικό σύστημα, αν και διαφορετικό από το ισραηλινό, είναι εξίσου περίπλοκο: αρκεί να πούμε ότι ενώ οι νεοεκλεγέντες αντιπρόσωποι θα υπηρετούν διετείς θητείες, οι γερουσιαστές θα υπηρετούν έξι, με σημαντικό αντίκτυπο και στη μελλοντική κυβέρνηση. Ταυτόχρονα, θα διεξαχθούν εκλογές για 36 από τους 50 κυβερνήτες, καθώς και για τρία από τα εδάφη (που δεν ορίζονται συνταγματικά ως πολιτείες): το Γκουάμ, τις Βόρειες Μαριάνες Νήσους και τις Αμερικανικές Παρθένες Νήσους. Στη Βουλή των Αντιπροσώπων, 218 έδρες κατέχονται από Ρεπουμπλικάνους και 212 από Δημοκρατικούς, ενώ στη Γερουσία, η κατανομή είναι 22 προς 13.
Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις των Reuters-Ipsos από τις 14 Οκτωβρίου, το ποσοστό αποδοχής του Τραμπ ανέρχεται σήμερα στο 32%, με πτώση 24% μεταξύ των Ισπανόφωνων. Ωστόσο, άλλες δημοσκοπήσεις εξακολουθούν να δίνουν ακόμη χαμηλότερες εκτιμήσεις. Κατά συνέπεια, η ανακατάληψη της Βουλής των Αντιπροσώπων από τους Δημοκρατικούς φαίνεται πολύ πιθανή, με προβάδισμα 6 έως 8 ποσοστιαίων μονάδων και εκτιμώμενη πιθανότητα επικράτησης 72%, σύμφωνα με το Decision Desk HQ. Ενώ στη Γερουσία, η κατάσταση φαίνεται ελαφρώς πιο ισορροπημένη, περίπου στο 54%. Η εκλογική αναμέτρηση γίνεται ακόμη πιο έντονη εξαιτίας των εκλογών στις επιμέρους πολιτείες, οκτώ από τις οποίες θεωρούνται καθοριστικής σημασίας. Οι τοπικές προκριματικές εκλογές δεν έχουν μέχρι στιγμής προσφέρει μεγάλη ανακούφιση στους Ρεπουμπλικάνους, επηρεάζοντας μερικές φορές ακόμη και την ίδια την πολιτική παράδοση των Δημοκρατικών. Φυσικά, ο ρόλος της Τεχνητής Νοημοσύνης είναι επίσης εμφανής εδώ, με μια τεράστια ποσότητα ψευδών ειδήσεων και deep fake που στοχεύουν, άμεσα ή έμμεσα, πολιτικούς αντιπάλους και επηρεάζουν τις εκλογικές τάσεις. Αυτό είναι ένα φαινόμενο που θα πρέπει να συνηθίσουμε στις δικές μας εκλογές.

Συμπερασματικά, πρόκειται για δύο στρατηγικές εκλογές, στις οποίες συμμετέχουν δύο ηγέτες στενά συνδεδεμένοι αλλά και με διαφορετικές προτεραιότητες: για τον Νετανιάχου, είναι απαραίτητο, υπαρξιακό, να παραμείνει στην εξουσία ακολουθώντας την ατζέντα του «πολέμου με κάθε κόστος». Για τον Τραμπ, ωστόσο, η προοπτική μιας τρίτης θητείας φαίνεται πλέον εξαιρετικά απίθανη και, δεδομένης της μη εκλογιμότητάς του, τα συμφέροντά του έγκεινται κυρίως στην εκμετάλλευση των δύο τελευταίων ετών του στον Λευκό Οίκο, κυρίως για προσωπικό οικονομικό όφελος, επηρεάζοντας τη διεθνή πολιτική (συμπεριλαμβανομένης της ενέργειας· και, επομένως, τι καλύτερο από το να διαταράσσει κατά διαστήματα τη Μέση Ανατολή;) για κερδοσκοπικούς σκοπούς. Αλλά οι εκπλήξεις, «εν ευθέτω χρόνω», σίγουρα δεν θα λείψουν.

Δεν υπάρχουν σχόλια: