Πηγή: Φραντσέσκο Πετρόνε
Ο Όργουελ αναφέρεται πολύ πιο συχνά επειδή είναι πιο εύκολος στη χρήση. Όταν θέλουμε να υποδείξουμε έναν εχθρό, απλώς υποδεικνύουμε τον «Μεγάλο Αδελφό», αναφέρουμε το μυθιστόρημα «1984» ή το διαβόητο «Υπουργείο Αλήθειας» και όλοι καταλαβαίνουν αμέσως. Το μήνυμα γίνεται αντιληπτό. Είναι χρήσιμο για την τρέχουσα διαμάχη.
Ωστόσο, ο Όργουελ περιγράφει μια κοινωνία βασισμένη στον φόβο, την έλλειψη, τον τρόμο και τον απροκάλυπτο έλεγχο. Μια κοινωνία σταλινικού τύπου. Όπως το συνοψίζει το σύνθημά του: «Ο πόλεμος είναι ειρήνη. Η ελευθερία είναι δουλεία. Η άγνοια είναι δύναμη». Αλλά σήμερα, κανείς δεν θα δεχόταν να ζει με φόβο 24/7. Θα ήταν πολύ ακριβό να διατηρηθεί. Επιπλέον, ο φόβος και η καταστολή μπορούν να πυροδοτήσουν τη συνείδηση των μειονοτικών ομάδων.
Ο Χάξλεϊ φαίνεται ανώτερος επειδή ο δυστοπικός κόσμος του είναι πιο επικίνδυνος επειδή είναι πιο εκλεπτυσμένος. Ο Χάξλεϊ κατάλαβε ότι δεν υπάρχει ανάγκη για ανακριτικό τρόμο εάν οι άνθρωποι έχουν μια ψευδή αίσθηση ελευθερίας.
Το κατάλαβε αυτό ήδη από το 1949, γράφοντας στον Όργουελ κατά την έκδοση του 1984: «Πιστεύω ότι μέσα στην επόμενη γενιά ο κόσμος θα μοιάζει πολύ περισσότερο με τον Θαυμαστό Νέο Κόσμο μου παρά με το δικό σας 1984. Οι τεχνικές της εξαρτημένης μάθησης μέσω ανταμοιβών και περισπασμών είναι πιο αποτελεσματικές και λιγότερο δαπανηρές από τον τρόμο».
Το 1984, η κοινωνία του Μεγάλου Αδελφού εμποδίζει τους ανθρώπους να κάνουν πράγματα.
Στον Θαυμαστό Νέο Κόσμο, ωστόσο, όλοι πείθουν τον εαυτό τους ότι δεν θέλουν να τα κάνουν.
Το σύστημα που περιγράφει ο Όργουελ ασκεί έλεγχο αφαιρώντας. Το φαγητό, το σεξ, η ελευθερία του λόγου και, πάνω απ' όλα, η αλήθεια αφαιρούνται. Το μόνο που μένει είναι να υπακούει κανείς, επειδή η πείνα και ο τρόμος ενισχύουν μόνο τη μαζική εξαρτημένη μάθηση.
Ο κόσμος που φαντάστηκε ο Χάξλεϊ, από την άλλη πλευρά, ελέγχει δίνοντας. Παρέχει εύκολο σεξ, αέναη διασκέδαση, μαλακά ναρκωτικά (soma), ψυχαγωγία και άνεση. Είναι φυσικό να υπακούει κανείς όχι από φόβο αλλά από κορεσμό, και ακόμη περισσότερο από πλήρη περισπασμό. Δεν φαίνεται καν να υπάρχει ανάγκη για ανυπακοή. Δεν υπάρχει γιατί.
Ο Όργουελ φανταζόταν ότι τα βιβλία θα καίγονταν.
Ο Χάξλεϊ, με περισσότερη φαντασία, φαντάστηκε ότι κανείς δεν θα ήθελε πια να τα διαβάσει επειδή υπήρχε κάτι πιο διασκεδαστικό να κάνει αμέσως.
Στην κοινωνία μας, κανείς δεν έκαιγε βιβλία. Μια συσκευή που περιείχε όλα τα βιβλία, ακόμη και τις ταινίες, τοποθετούνταν στην τσέπη όλων, και οι άνθρωποι επέλεγαν να παρακολουθούν αντί να διαβάζουν. Όπως έγραψε ο Νιλ Πόστμαν το 1985, συνοψίζοντας τη σύγκριση με τον καλύτερο τρόπο: «Ο Όργουελ φοβόταν ότι τα βιβλία θα απαγορευτούν. Ο Χάξλεϊ φοβόταν ότι δεν θα υπήρχε λόγος να τα απαγορεύσει, επειδή κανείς δεν θα ήθελε να τα διαβάσει. Ο Όργουελ φοβόταν εκείνους που θα μας στερούσαν πληροφορίες. Ο Χάξλεϊ φοβόταν εκείνους που θα μας έδιναν τόσες πολλές πληροφορίες που θα γινόμασταν παθητικοί»."
Ο Όργουελ αντιπροσωπεύει τη δικτατορία που λέει «Δεν μπορείς».
Ο Χάξλεϊ φαντάζεται το σύστημα που λέει «Μπορείς να κάνεις ό,τι θέλεις, αρκεί να ισχύει αυτό».
Και το δεύτερο είναι πολύ πιο παρόμοιο με αυτό που ζούμε. Μια ψεύτικη ελευθερία όπου ο άνθρωπος είναι φαινομενικά ελεύθερος να επιλέξει αλλά είναι υποδουλωμένος από την άνεση που τον εμποδίζει να ζήσει, να αναπνεύσει βαθιά, να φοβάται, να υποφέρει ακόμη και για κάτι που αγαπάμε, και να βιώσει τη χαρά της επίτευξης και την πληρότητα μιας χαράς που δεν προέρχεται απ' έξω.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου