Παρασκευή 23 Οκτωβρίου 2026

Περισσότερος πόλεμος, λιγότερη εκπαίδευση


Πριν από λίγες εβδομάδες, ο πρώην διπλωμάτης και πρώην αξιωματικός των μυστικών υπηρεσιών της Ουκρανίας, εκτός από το ότι σκιαγράφησε μια άθλια εικόνα μιας χώρας υπό διάλυση, αναφέρθηκε σε μια πρόσφατη έρευνα που διαπίστωσε ότι το 45% των δεκαπεντάχρονων Ουκρανών είναι αναλφάβητοι. Αυτά τα δεδομένα δεν θα έπρεπε να προκαλούν μεγάλη έκπληξη, επειδή το κρέας για τα κανόνια δεν χρειάζεται πραγματικά να εκπαιδευτεί. Στην πραγματικότητα, όσο πιο αδαείς είναι, τόσο καλύτερα παίζουν τον ρόλο του θυσιασμένου θύματος, όπως φαίνεται από την παραπάνω φωτογραφία, που δείχνει Ουκρανούς μαθητές κατά τη διάρκεια του Φεστιβάλ του Ήλιου. Για την ιστορία, αυτό το είδος μαύρης τρύπας προπαγάνδας στο Open ανέφερε ότι η σβάστικα είναι ένα παραδοσιακό σύμβολο που χρησιμοποιείται επίσης στη Ρωσία. Προσέξτε να μην πατήσετε τον Open αν τον βρείτε στο πεζοδρόμιο. Αλλά πέρα ​​από αυτούς τους άθλιους πλαστογράφους, φαίνεται πράγματι να υπάρχει μια αντιστρόφως ανάλογη σχέση μεταξύ πολέμου και εκπαίδευσης. Πάρτε για παράδειγμα τη Φινλανδία, η οποία, από τότε που εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ, υποφέρει από μια καταστροφική οικονομική κρίση: έχει τα μακρύτερα σύνορα μεταξύ ενός μέλους της Ατλαντικής Συμμαχίας και της Ρωσίας, 1.350 χιλιόμετρα δασών και τούνδρας που διαδοχικές κακές κυβερνήσεις τα τελευταία χρόνια προσπαθούν να στρατιωτικοποιήσουν. Ωστόσο, καθώς ο πόλεμος γίνεται ολοένα και πιο πιθανός, τα επίπεδα εκπαιδευτικών επιδόσεων μειώνονται δραματικά: το 2000, το 2003, το 2006 και το 2009, οι Φινλανδοί μαθητές ξεπέρασαν όλους τους Ευρωπαίους συνομηλίκους τους. Το 2003 και το 2006, κατέλαβαν τη δεύτερη θέση μόνο μετά το Χονγκ Κονγκ και την Ταϊβάν. Ωστόσο, τα τελευταία 15 χρόνια, τα αποτελέσματα του PISA της Φινλανδίας μειώνονται σταθερά. Η μείωση των ακαδημαϊκών επιδόσεων στη Φινλανδία ήταν η πιο απότομη από όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ και η κλίμακα αυτής της μείωσης μπορεί να φανεί στον παρακάτω πίνακα.

Μπορεί να πρόκειται για μια ψευδή συσχέτιση, μία από τις πολλές που κυριαρχούν στο παρόν μας, αλλά στην πραγματικότητα είναι ένα ευρέως διαδεδομένο φαινόμενο στη Δύση, όπως καταδεικνύει περίτρανα η τελευταία μελέτη PISA (Πρόγραμμα Διεθνούς Αξιολόγησης Φοιτητών). Αν πάρουμε τις 23 χώρες που συμμετέχουν στη Συναίνεση της Ουάσιγκτον - δηλαδή τις ευρωπαϊκές χώρες συν τον Καναδά, την Ιαπωνία, την Κορέα και την Αυστραλία - η μείωση των επιπέδων εκπαίδευσης είναι εντυπωσιακή και αποθαρρυντική, ειδικά αν λάβουμε υπόψη ότι τα καλύτερα αποτελέσματα έχουν αυτές της Ασίας, η οποία αναπτύσσεται χρόνο με το χρόνο, με επικεφαλής την Κίνα, και ιδιαίτερα την περιοχή της Σαγκάης:

Όπως φαίνεται, η παρακμή ξεκίνησε το 2012 και έχει μετατραπεί σε γκρεμό τα τελευταία χρόνια. Αρκετοί παράγοντες παίζουν ρόλο σε αυτή την παρακμή των μορφωτικών επιπέδων, ένας από τους οποίους είναι αναμφίβολα τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: ο τεράστιος χρόνος που πολλά παιδιά αφιερώνουν στο YouTube, το TikTok, το Instagram και άλλες πλατφόρμες καταλαμβάνει ένα σημαντικό μέρος του χρόνου που διαφορετικά θα μπορούσαν να αφιερώσουν στη μάθηση. Ένας δείκτης αυτής της κατάστασης είναι η δραματική παρακμή στην ανάγνωση και, κατά συνέπεια, στις σχετικές δεξιότητες κατανόησης: ακόμη και τα βιβλία μαγειρικής πρέπει πλέον να περιλαμβάνουν ηχητικά αποσπάσματα που απεικονίζουν τα διάφορα στάδια της συνταγής, ή μάλλον, τα «βήματα», όπως τα αποκαλούν οι αδαείς, τα οποία διακρίνονται αμέσως από αυτή την αξιολύπητη αγγλόφωνη ορολογία. Εν ολίγοις, το να βλέπεις και να ακούς, αλλά όχι το να διαβάζεις, σε μια ανησυχητική επιστροφή στην προφορική παράδοση. Ωστόσο, αυτό δεν μπορεί να εξηγήσει τα πάντα: τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι παντού, αλλά η παρακμή συμβαίνει κυρίως στις πιο προηγμένες δυτικές χώρες, ενώ μεγάλο μέρος του «Παγκόσμιου Νότου» βλέπει σημαντικές βελτιώσεις στην εκπαίδευση. Το γεγονός είναι ότι σε ορισμένα μέρη του κόσμου, υπάρχει μια αποφασιστική εστίαση στα υψηλά επίπεδα εκπαίδευσης, ενώ σε άλλα - το δικό μας, για να αποφύγουμε να κατονομάσουμε - το σχολικό σύστημα αντιμετωπίζεται με περιφρόνηση, αν όχι με καχυποψία, και συχνά στερείται της χρηματοδότησης που χρειάζεται για να λειτουργήσει σωστά. Πράγματι, όσο υψηλότερο είναι το επίπεδο εκπαίδευσης, τόσο μικρότερη είναι η επίδραση που έχουν τα συνθήματα και οι αφηγήσεις που δεν συνάδουν με τον πραγματικό κόσμο και σερβίρονται στις καντίνες της άρχουσας ελίτ. Συχνά, όπως έχω παρατηρήσει προσωπικά, οι εργασίες για το σπίτι και οι ασκήσεις είναι τόσο απλές που καταλήγουν σε απλή δουλειά για χάρη της, με αποτέλεσμα την έλλειψη κινήτρου.

Τώρα, η μεφιτική(δηλητηριώδη) προπολεμική ατμόσφαιρα έχει επίσης το φόρο της: είναι καλύτερο να έχουμε μπερδεμένες γενιές, έτοιμες να χρησιμεύσουν ως κρέας για τα κανόνια αν χρειαστεί: τα χρήματα, ό,τι απομένει, δαπανώνται σε όπλα και όχι στην εκπαίδευση, πόσο μάλλον στη δημόσια εκπαίδευση. Φυσικά, αυτές είναι αποφάσεις που σκοτώνουν το μέλλον, γιατί ενώ ένας μέτριος Κινέζος φοιτητής θα ήταν εξαιρετικός εδώ (ο ΟΟΣΑ το έχει υπολογίσει επίσης αυτό), έχουμε πραγματικά πολύ μικρή πρόοδο μπροστά μας. Αλλά εν τω μεταξύ, μπαλώνουμε το παρόν. Όχι και πολύ καλά, προφανώς, από τα γεγονότα που ευτυχώς βλέπουμε να εκτυλίσσονται σε όλη την Ευρώπη.

Più guerra, meno istruzione | il Simplicissimus

Δεν υπάρχουν σχόλια: